-

•

·.

..

-

,

SACRORUM

ζr

• '

y

.

.

CONCILIORUM
NOVA ET AMPLISSIMA COLLECTIO

.

‘

■»

CUÏU8

,

-

.

'

'

/

JOANNES DOMINICÙS MAzNSI
ET POST IPSIUS MORTEM FLORENTINUS ET VENETUS EDITORES
AB ANNO 1759 AD ANNDM 1798 PRIORES TRIGINTA UNUM TOMOS EDIDERUNT
NUNÇ AUTEM tpNTINUATA ET DEO FAVENTE ABSOLUTA
\

CURANTIBUS

Ulmo et RmojD. D. LUDOVICO PËTIT
ARCHICPWeOPO ΑΤΗΚΛΑΛΓΜ
K CONGREGATIONE ÀVGVETINlANORCM\β 1MVMPT1ON1

r

rr
BONAK «IMORUM

1OANNE BAPTISTA MARTIN
,

«ÀCtKbOTl. Oi l· PBOrCMOBB IX CATHOLICI ΙΧΙΤΒίωΤΤΛΤΒ i.concxtra

TOMUS QUINQUAGESIMUS' secundus
SACROSANCTI OECUMENICI CONCILII VATICANI
PARS SECUNDA

ACTA SYNODALIA (Congreg. L pare altera-LXKXVl).

ARNHEM (Pays-Bas) & LEIPZIG
MCM^XVII.
SOCIÉTÉ NOUVELLE D’ÉDITION DE LA COLLECTION MANSI (II. WELTER).

Λ

1N D fâMjOâiÜ&E N TOR U il'10 Mj' ÜI
VerburuA n>tfp
*n<li·

*.
p»l0br^b

plitl;.

'■·’ -

”

, ■

Alio

: ‘λ .

ΓΗΚίβΤΙ

■

I Hr»‘Μ 87 Û

Sacrmicti· lecineakk· cwtiliia Vati­
cina·.
Pur» MTund
.
*

Mp. » ajKhi«ÿiM»piu : >ρ

■' «1670

rpiHppn·.

Cîarctif Όil :u p. <*
a8'h
'taet
raugUMaiiu»

Car'd. Stha arveiiJoTg
x

Art a synodalla.

Prsgeoais
9-.-100

t'ard Ihmnet aep Burdigulensis

Αχ

l(W) 03

103 11

8. Congregati
·
*
ConnnuMur

A Λ 111. / >ί.«/·η
*<ι«»
*
Sfhtmati
reformati ·■<»«·
nhfitfunus j-rimar d·· w
* Irsia Christi
1

genet aln
*

111 37

I.IV

discUMOo

*
generali

monitum

subiuncta

Card. Moren'
·
*

Pu IX Hti op. Aurelianensein epiMota 1-3

1. Muminin <pn>

112 26

----- -

prtmnr </» rc3

<\» nt innatur

sidibus ronciotatuf duplex dtaeuvsio ge­

nera hi*. una de primatu, altera tie nit>«l-

3-4

3. Constitutio dogmatica prima dr feriem
Christi patrum examini proposita

4. Hetatio

de

observationibus

4-7

patrum

.

28-37

Duemet aep. Cataneneis

46-50

Rivet ep. Divionenti»

5o-57

Ranolder ep. Vesprimiensi»

57 58

Conde y Corral ep. Zamorensi·
58-59
Celeeia ep. Pactensia
59-63
Invitantur patre· ad distributionem prae­
miorum a saiictissimo patre faciendam
pro expositione obioctorum artis ebri•tianae
64
7. Congregatio generali· LU
64-84
Continuatur discussio generali» schemati»
df ecclesia Chritdi. — Oratore· :
Dechamp» aep. Mechliniena* ex patribus
Deputation!· de fide
65-71

David ep. Briocenei»

•

r

mail 23

8. Congregatio generalis LHB
84-111
Continuatur discussio generali» schemati·
de Acrfeeia Ckrittti. — Orator··:

sche­

— Oratore».

Simor uop. Singonieusis
Mac Halo aep. ΊΊι^πι»·π~ιλ

13« 44
144 51

Maddalena aep. Corey ra»nsis

151-55

Itarboy aep Itarisicnsia

155 62

dmetisaio

Leahs a*'p.

162-91

generalis

(tasm’licmdii

»eh<L·.

Oratores
163-70

Rae·· ep. Argentinensts

170-78

Trucchi ep. F«>r<divicnsis
1’etagna op. Castri Man»

178-83
183-91

12. Congregatu
*
generalis LS 11 191-219
Continuatur discussio generalis schemutiK de rcclraiQ ί'Απχ/ι.
Orator··
Hamsun pair. Ciliciensi· rit arm. 192-202
K et trier ep. Mogun tinus
2<’2-l 1
Cousseau ep Engohsmensis

211-13

Ginoulhiac ep. Grntianopolitanus 213-19

man 24

13. Congregatio generali» l.Vlll

Λ

219-49
Rotatio de nonnullis episcopis qui a
concilio discedendi veniam petierunt
219-20
Continuatur discussio generalis achematis de ecclesia CAnxfi. - Oratore»
Preux ep. Scdunenais

220-25

Caixa) y Estradé ep. VrgpNçnai» 225-30
Sala» ep. 88. Conceptionis de ('hile
230-38
Rota ep. Ouaatallensi»
238-49

maii 25

71-74

Greith ep. 8. Galli
75-80
Hefele ep. Rottenburgensi»
80-84
Annnnciatur mors Fratftieci de Cardoso
A y re» ep. Olindensi» in Brasilia
84

137 82

genera fit

mati· >C ecclesia Chniti. -

5. C<ir;gregati<» generalia L (par· altera)

6. Congregatio generalia LL
37-64
Dtacmwo generalia schematis x/r ecclesia
Christi. — Oratote».
(tard. Patriti ep. Portuensi·
38-42
Alemany aep. 8. Francisci
42-45
Ntatoli aep. Mess^nensis
45-46

diseua-o·

matis df f<-< lrstn Christi

Continuatur

8 -8

Relatio praevia Eduardi Pte ep. Pietavietiaia do integro schemate
29-37

133 37

11. Congregatio generalia l.VJ

in

schema de Romani pontifici· primatu et

infiillibihtate

henu» gr tnolclr

·

lo. Congregatio generans 1Λ

2. Petitio nttiem concilii patrum, ut a prae-.

blolitate

aep \ allisoletanu· 12b 32

hito-ef patr Anti
»»
*

patribus mittitur Kchrme

constitutioni» dogmatic·»»
clrsvi Christ t

wche

matis de <ν<Λ-ί·ι CAr.sO. — Orator
»·
*
Card. Cullen aep Puhhrienat·

Fr-;irviun<
iiis
*
edit
**

»

Card. Rauschor aep. \ mdobonrnvra

Sessione· publicae et congregationes gene­
rales.
i
1870

λ

J.» AmM> ■
1 Chhuti

14. Congregatio generali» LIX
249-84
Continuatur discussio generalis sche­
matis de ecclttrt Christi. — Oratore·:

Manning aep.Weetmonaaterien·!· 249-61
262-74
274-84

Mac Evilly ep. Oalvien»i»
Clifford ep. Cliftonienai»

maii 28

16. Congregatio generalis LX

313
*
284

Continuatur discueiio generalia »cb·tn%tia de ecclesia Christi. — Orator··:
Beneetréy ep. Ratisbonenaia
285-89

Ammo
Cbbisti
' 1870

Chbiiti ■
V.évot ep. S. Augustini..

< Bofrsar ep. CaanAdiensis
Brayard èp. Constantiensia

289-102
302-05

’ 1870

305,09

Papp-Sxildgyi ep. M.-Varadin. gr. rum.
,
309-12
Monentur patres ^uoad hordm deinceps
habendam in congregationibus gene­
ralibus
- ?
312-13

maii 90

iunii 4

Spalding ep. Baltimorensis

313-20

Le Bretou ep. Aniciensia

320-22

'*■ 322-24
Lenti ep. Nepesinus et Sutrinus 325-26
327-37.
Gastaldi ep. Salutiarum
Las Casea ep. Constantinianua

337-43

Garrelon ep. Nemesinus

343 48

Congregatio generalis LXI1

348-79

380-86
386-91
391-404
* 404-08

Sahano ep. Taneneis
408-15
Annunciatur mora Thomae Grant ep.
Suthwarcensis
415

iunii 3

19. Congregatio generalia LXIV

415-41
Relatio de nonnullis episcopia qui a con­
cilio discedendi veniam petierunt 415-16
Continuatur discussio generalis sche­
matis de ecclesia ,Christi, — Oratores:
Gillooly ep. Elphinensia
416-19

Ilinkel ep. Augustae Vindel.

418-25

Domenec ep. Pittaburgenaia
Maret ep. 8urenaia

425-29
429-40

Clauditur diacuaaio generalia schematis
de ecclesia ad inatantiam patrum 440
Invitantur patrea ad aupplicationea co­
ram Sanctissimo Sacramento in basilica
Vaticana cum sanctissimo patre 440
Indicitur diacuaaio apecialia in schema
eonatitutionia primae de eeelesia Christi
440
Monentur patres^ut in discussione spe­
ciali se cohibeant intra fines propositi
argumenti
441

I

iunii 9

20. Postulatum

plurium

concilii

patrum-

491 96

482-91

24. Congregatio generalia-LXVI
521-39
Inchoatur diacuaaio apecialia de capite I.
— Oratorea:
s
Card. Scbwarxenberg aep. Pragenaia
521.23
Moreno ep. Eporediensis
523-29
Dechampa aep. Mechlinienaie
529 80
530
Ferré ep. Caaaleneia
530-33
Magnaaco ep Bolinenaia
Abaolvitur diacuaaio specialis de ca633
pite I ,
Inchoatur diacuaaio apecialia de capite II. — Oratorea:
Monson y Martina aep. Granatenaia
534-37
537
Filippi ep. Aquilanua
538- 39
Amat ep. Montereyenaia
Abaolvitur diacuaaio apecialia de ca539
pite II
539- 70
25. Congregatio generalia LXVII

379-415
Continuatur diacuaaio generalia sche­
matis de ecclesia Christi. — Oratorea:

Régnault ep. Carnulentis

d) Felinaki aep.Varaavienaia

iunii 7

IB. Congregatio generalis LXIII

Dreux-Bréxé ep. Molinenqjs
Strosamayer ep. Bosnepsil

*
453-81

495-521
23. Congregatip generalia LXV
p/8^
Inchoatur diacuaaio apecialia in
:
oemium schematis de ecclesia Christi.
Monitum ne oratorea extra vagentur
496
Oratoreh :
Card. Mathieu aep. Bleuntinua, qui lo496
qnqndi veniae renunciat
496- 97
Amat ep. Montereyenaia
497- 99
Vérot ep. 8. Augustini
600 06
Wiery ep. Gurcenaie
506 08
Thomae ep. Rupellenaia
Martinet ep 8. Chrietophori dr Ha
508-14
Whelan ep. Wheelingenaia
574 17
Magnaaco ep. Bolinenaia
51<:2O
Abaolvitur diacuaaio apecialia in pro521
oemium

Valerga patr. Hierosolymitanus 354-64
Claret y "Clarii aep. Traianopolitanua
364-65
1‘urcell aep. Cincinnatenaia '
5365-70

Vancaa aep. Fogarasienaia

b) Kenrick aep. S. Ludovici
c) Card. Çpaÿ aep. Piaanua

iunii- 6

Relatio de episcopo Altonensi qui concilio interease non potuit
348
Relatio de nonnullis episcopis qui a
concilio discedendi veniam petierunt
349
Continuatur discussio generalis sche­
matis de ecclesia Christi. — Oratores:
Schaepman aep. Vltraiectensis 349-54

Connolly aep. Halifaxlenaia
370-79
Annunciator mora lotfnnia Mariae Odin
aep. Novae Aureliae
379

eminentiàaimia paUeaidibua exhibitum,
ut generali diaeuaeioni in scfieça coaatitutionia primae de ecclesia Christi
finis imponetur
’ 441-44
21. Protestatio _eontrâ indictum finem diacuaaionia generalia de achemate con­
stitutionis primae de qcdssia Chresti
444-46

22. Orationes et .vota in schema-de primatu
et infallibilitate' Romani pontificia privatim exhibitae
446-95
a) Zelli abb. a. Pauli de Crbe 446 -53

313-48
16. Congregatio generalis I-Xl
Continuamur discussio generalis .sche­
matis de ecclesia Christi. — Opatjorjs :

Lâchât ep. Basileensis

iunii 2

XII

INDEX MONUMENTORUM

XI .

iunii 9

iunii 10

Inchoatur diacuaaio apecialia de capite III. — Oratorea:
Card. Rauacher aep. Vindobonenaia
530-44
544-48
Dechampa aep. liechlinienaia
548-51
Despres aep. Tolosanus
Bebnam Benni aep. Mausilienau rit.
ayr.
551-61
Landriot' aep. Remensis
561-67
Amat ep. Montereyensis
567-70
ifistributio emendationum in prooemium
constitutionis primae de ecclesia Chri­
sti
570
26. Congregatio generalia LXVIII 570-600
Continuatur d.iacuaaio specialia de oapite 111. — Oratorea:

2)

Xui

INDEX MONUMENTORUM
Anno
CnainVi

Cnnttri

1870

JJapaploup ep. Aureliane·
!·
*
57,0-76
Bala· ep. 88. Conceptioni· d· Chile
576-83·
Sola ep. Nicienaia
£83 85
Vérot ep. 8. Auguatini
585-91
Diatributio'cmendationum in I et II cqput conatitutionia primae i* tcdfUq
Chruti
b9i'\
AIq'oratore·:
'

S3.. pliera nenaumrum patrum petiti· d·
imponendo fine diaeuaaibai' capiti· III

■ ·.

27. Congregatio generalia LXIX

•

iunii 15

28., Emendatione· ■ nonnulli· patribua pro­
positae in congregatione generali auper
prooemio conatitutionia dogmaticae pri­
mae de eerieasu Chriiti
628-32

iunii 13

636-61
SO. Congregatio generalia LXX
Indicuntor auffragia ferende deemendationibua in prooemium
636
Relatio nomine Deputation!· facta a
Patritio Leahy aep. Caaaelienai 636-43
Proponuntur emendatione·, quarum non­
643
nullae admittuntur
Continuatur diacuaaio apeciali· de capite III. — Oratore· : '
643-50
Card. Pitra
651-52
Regnault ep. Carnutenaia
659-54
Colet no. Lucionenaia
654-56
Ramirea ep. Pacenaia
656-57
Dreux-Bréié ep. Molinenaia
Caixal y Eatradé ep. Urgellenaia 658-61

31. Petitio ut fibia imponatur diacuaaioni
capitia III
661

iunii 14

89. Congregatio generalia LXXI 661-709
Continuatur diacuaaio apeciali· de\oapite III. — Oratore·:
i
Haynald aep. Colocenaia
669-71
luaaef patr. Antiochenua gr. melch.
671-76
Bravard ep. Conatantienaia
676-79
Demartia ep. G«)tellin.-Norenai» 679-81
681-90
Krementa ·ρ. Varmienaia
Vanoea aep. Fogaraajenaia
690-97
697 701
Frappai ap. AuJoge-auais

,

701 ’

exhibitae
'■·
, ' 706-O
*.
1
a. In eaput I
Caixal y Eatradé ep Vrgellenai· 706-<·1

Relatio de noqpullia patribua qui a cor£
a cilio diaceddbdi veniam petierunt 600
Continuatur diacuaaio apeciali· 'de ca­
pite IH. — Oratore·:

29. Emendatione· in prooemium privatim
exhibitae
639-36
Mermillod ep. Hebronenaia
632-33
Caixal y Extradé ep. Urgellentia 633-34
Ranxa ep. Placentinua
634'
Filippi ep. Aquilanua
634-35
Zelli abba· 8. Pauli
635
.V alaeochi ep. Tiberiadenaia ,\
635-36

·

35. EmendaTtope· in caput 1 et II -privati»·

600-28 .

Papp-Sailégyi ep. M.-Varadin. rit rum.
601-05
Place ep. Mauilienaia
605-07
Gaataldi ep. Salutiarum
607-17
Callot ep. Oranenaia
617-90
620- 91
Goilbcrt ep Vapincenaia
Magnaaco ep. Bolinenaia
621- 25
625-98
Zelli abba· 8. Pauli de Urbe
Monentur patre· in proxima congrega­
tione ferenda ease auffragia in emen­
datione· prooemii
628

·/·

34. Emendation^· ■ nonnulli· patribnain
congregation· generali factae aupqr ea'
pite 1 et 11 conatitutionia dogmatical
« primae Λ eceUna Gfrvat»
701-05

David ep.-BrioeCn·»
_
591-96
Monaerrat y Ntvavro ep. Barcinonenai·
'
,
596-600

iunii 11

Moneatur pafr·· ut qui loquendi Vealam
obtinuerint, interainteengrefatibaibw.
ne oratorum Ordo perturbet··
^9'.

18>0

iunii 18

b. In caput 11r
Cqixal y Eatradé ep. Vrgellenaia 707-05

36. Congregatio generalia LXXII
709-30
Indicuntur auffragia ferenda de emenda' .
tionibua capitia 1 et II
- 70
*
1
Relatio nomine Deputation· facta ·
Bartholomaeb d' Avanio ep. Calve··,
et Theanenai
709 91
Proponuntur emendatidnee. quarum non
nullae acceptantur
791-22
Incidatur diacuaeio apeciali· eapitia IV
— Publicantur oratore·
722-23
Aep. ladrenaia conqueritur apud prae
•idea do omiaao' eiua nomine inter z
oratore·
72.3,
Oratore· :
Cud. Mathieu aep. Biauntinua 723-24
CVd. Rauecber aep. Vindobonenaia
\,
724-30 ,
37. Congregatio generalia I.XXIII 7ÏO-59
Publicantur novi orator··
731
Continuatur diacuaaio apeciali· Capitia IV
— Oratore·.
Card. Pitra
’ 731-39
Card. Guidi aep. Bononieoaia ' 740-48
Card, de Bonnechoae aep Rothomagen·»
748-51
Card. Cullen aep. Dublinenaia
751-5'.·

iunii 90

38. Congregatio generalia LXXIV
759-91
Publicantur noti oratore·
761'
Continuatur diacuaaio apeciali·capiti·IV
— Oratore·:
D Aranio ep. Calvenaia ac Theanenai,
760-67
Bnllerini patr. Alexandrine·
767-7!
Valerga pair. Hieroeolymitanua 775-84
Mac Hale aep. Tuainenai·
784- *
Alemany aep. 8. Franciaci
790-97
Monitum ne oratore· in diacuaaiona ape
ciaK capitia IV redeant ad diecumio
nem generalem
791

iunii 99

39. Congregatio generalia LXXV 797-832
Publicantur novi oratore·. — Repetitur
monitum ne oratore· in diacuaaiom
apeciali capitia IV redeant ad diacna
•ionem generalem. — Monentur patrer
ne dent aigna approbationi· ν·1 re
probationi·
- 791
Continuatur diacuaaio apeciali· capi
tia IV. — Oratore·:
798-80Apuuo aep. Surrentino·
802-0«
Spaocapietra aep. Smyrnenaia
806-08
Errington aep. Trapeauntinua
Vitelleachi aep. ep. Auximanna 808-13'
Csuuclly .■'ep. HsHfari·"·»

>s

INDEX' jÎoNU^IENTORUM

XV

ai^
Ch B1HT1
1870 ·r

iunii 23

r. '
’.
Æ-;
La .Tour ’d Auvergne
Bituricensiss’ „
i ■
$19-23
'•s-MLîmjsoîDÎ y- Marlins atopÔranateqsie
. Λ
·’.·■' '
» ,8Î3;32

Lpsana e^jlJhigeTlensis
ponendo discursioni ca^is IV

. iulii S ■'

i882-68
868-69

*.iunii 28

43T Congregati»» generalia LXXVIH 9ÎI2-28
Continuatur di»cu»aio apeeialia capi­
tia IV.
Oratores:
Vitali ep. Ferentinas
•90Î-05
(iinouWii.ac aep. Lugdunensis
905-10
Caixal y Extradé ep. Crgollensis 9.10-16
Amat ιφ. Montereyensis
915-20.
Moriarty ep. Kthriensis
‘130-28

iunii 30

44. Congregatio generalis LXX1X 928 67
Relatio de nonnullis episcopis qui a
concilio discedendi veniam petierunt'
928-29
Continuatur discussio specialis capi­
tis IV
Oratores:
Sergent ep. Corisopitensis
929-32
Zelo ep. Aversanus
933 37
Martin ep. Paderbornensis
937-44
Ferre ep. Casalensis
944 53
»
Maupoint ep. 8 Dionysii Reunionis
95x3-55
Vérot ep. S. Augustini
955-66
Annunciatur mors loannis Derr'y ep. Clonfertensis
967

iulii

i

petitiones de &ne .im­

42. Congregatio,generalisLXXVI1 870 902
publicantur novi oratores. — Continua­
tur discjusMo specialis çapitis IV.
Oratores:
Whelan ep, Whet lingensis
870-76
Legat ep Tergestinus
876-79
Cantiniorri ep..Parmensis
,-'879-83
Keane ep. Cluynenais
883-90
Ketteler ep. Moguntinus
<
. . {
890-99
y i.^acarrière
V . ep.' ohm
. ' Guadalupensi»
,,
89V-9J2

45. Congregatio generalia LXXX 967-1002
Continuatur diacuaeio apeeialia capi­
tia IV. — Oratore» :
90-83
Pajâ y’ Rico ep. Conchenaia
Colet ep. Lucionenaia
983-86
Maret ep. Surenaia
986 88
David ep. Briocenaia
988 94
4-97
*
9
Adatnea ep. Luxemburgenaia
Oreith ep. 8. Galli
997-1003
Monentur patrea in proxima oongregttione auffragiia proponendum Mae tex­
tum tum prooemii tum capitia I et II
acbematia d« ecclesia Christi noviaaime
adaptatum; item congregatione» ge­
nerale» hora octava ante meridiem
deincep» eeae habenda»
1003
46. Conatitutio dogmatica prima da techna
CiriiH Prooemium, caput I et II no­
viMime adaptata
1003-03

-

’ 4»

XV!
a.

'

·"
*

■

47. Uqi»greg»tiâ generali» Ι.ΧΧΧΓ- 1904-42

40. Congregatio generafis'LXXV1 ■ 83^68<
Publicantur novi oratoreJI — Continuatùr d immissio sjittciidfs capitis IV.,-* Oratores :
\
•83'4'4(1
Masipas a.ep. Irdrensis '
Landriot aep. Remrôsis . 840-53
-Boilrigû
aep. Burgajaais 851-6
*)
(
Lynch ar|^|Ton>ntinüs ’ ·
860^62i’
4L “Aliquot patrum
*'·

'iunii 35

CaiisTi

I

iulii. 4

Kxquiryafur suffragia de^ploqetnio.' nec .
non 4e i et II lapite e'cben^iis </e
'.·
Clrwft'noviter a Depptatiope
adaptatif et a genexali congregatione ■ a
> approbantor
*'
ΐ '
* 1004
ζ
Contmc^rtury (discussio specialis βιψΓtis 'IV.
Oratores;
’Ntflty qp. Midensis'**
l’*<>5 11 ÿ,·
Mermillod ép.' Hebronensis ,
1012··
, ^Mêignati· ep>Cat alautHMisis
1012 15
■KaniadH» ep. Eloensis
1015-10 .
Martinez ep. 8 C.hristophori de Havana
'
.
102(1 26
1026- 27
Moreira ep Aytocuquensis
Ag^çarbati ep. Seqogalliensis
1027- 34
Oastahii ep. Salutiarutn
103J-38
Freppel ep. Atadegavensi»
(038 41 ■
Monentur patres in proxima congrega* tione - ferenda esse suffragia in emen­
datione» tertii capitis et canonis’ 1Q12

48. Congregatio generalis LXXXII 1042 46 /
Relatio de nonnullis episcopis qui a
concilio discedendi veniam petiecupt

Plure» oratore» loquendi veniae renuntiant
,
1042-43 .
Orator: Gandolfi ep. Coruetanus et Centumcellensis
1043 45
AJii plutea ,oratore» obtentae loquendi
veniae renuntiant
1045
Orator: (.’allot ep (irancnaia
1045-46
Alii oratores pariter loquendi veniae
renuntiant — Absolvitur discussio
49. Orationes habendae et non habitae ob
renuntiationem
1047-80
a) Blanchet aep. Oregonopolitanu»
1047-50
b) Ricciardi aep. Rheginensia 1050-59
c) Franchi eep.Theaaatonicensis 1059-67
d) Dorrian ep. llunengis et Connorensis
1067-70
- e) Jekelfaluay ep. Alba-Regalensis
1070 80

50. Emendationes a nonnullis patribus in
congregationibus generalibus factae su­
per caput III constitutionia dogmaticae
primae de ecclesia Christi
1080-98.

iulii &

51. Emendationoa in caput III privation ex­
1098-99
hibitae
1098
Bernadou aep. Senonensia
1098
Allou ep. Meldenaia
1098
Anonymu»
1098 ’
Ricoa generalis Minimorum
1098
Cugini aep. Mutinensia
1099
Anonymes
Card. Berardi
1099
Sergent ep. Cori
opiten»ie
*
___
1099
53. Congregatio generali» Lxxxhi

v

1099-119
Indicuntur suffragia furenda de emen­
dationibus capitis III constitutionis
prima· <h eccUtia Chritti
1100
Relatio nomine Deputations facta a
Fr. Zinelli ep. Tarvisino
1100-17
Proponuntur emendationes in hoc caput
quarum nonnullae acceptantur ; altera
▼ero canonem respiciens, quae e

- i

f·

:'xvn

INDEX MONUMENÎORUM

λ>ιο
CHRISTI V
1870 '

•

\ '
•

'

.

.·
\ /\

' ' X

■

bebatur iuxta iuodum a Deputatione
propositum. reclamantibus aepp. Colocensi et Parisieam, differtur in sequentem-coBgregatninem
1117-19

53 Moniium quo intimatur congregatio ge­
neralis die 11 tulii habehda 1119

X

Amo
Chtisti

<^1870. '

<iom capieia IV ronatitutiooia primae
df/ccletia Christi
f
1195-200
a. P‘»»tulatvk.«ederim epp. *.
t-

*
'■

” iulii 9

X

55. Querela de adJ’B'ine quadam ad canonetn capiti
*
U1’ constitutionis primae
ric eccle.na' Christi
t
1119-21
Λ
’ ■
'A
56. EmewaOones a nonnulKs patribus
congregationibus generalibus factae su­
per capite IV ronatiiutwnis dogmaticae
primae tU ecclesia (Aristi
1121-40

'iulii lb

,

i.·

58. Correctiones stylisticae e| aliae emen­
dationes a Deputations fidei propositae
1194-95

60. Congregatio generali
*
VAXXIV 12UO-41
ReUtn^Fr. Zmelh < p. Tarvtsini de emen- datione in hesterna congregatione di­
lata'
: 1200-03.
Suffragiis.proposita acceptatur
1203
Indicuntur suffi sgia de emendationibus
iq caput IV ferenda

Γ2Ο4

Relatio Vine. Ganger ep. Brixinensis iu

67. Emendationes in caput IV privatio^ ex­
hibitae
>
1140-94
’ Meurin ep Asc.ihmensia
1140-51
Scnestréy aep Rati
bonenais
*
1151 53
Vitelleschi aep. ep Auximanus
1153
Hefele ep Roffenhurgetisit
1153 54,
Gnith ep Sangallensis (
1154
Failli eo. Groasetanus
1154 57
Dreux-libéré ep. Mohnensis
*
1158-60
Wicart ep. Vallis \ idoiit»
1160
Scandetis ep Antinoensis
116O-<»2
Corradi ep. Balneoregienaia
1162-63
VHathorne ep Birminghamiensis 1163-64
Farina ep. Vicentmua ·
1164
Savini vic. gener. Carmelitatum vet. <»bs
1164'6
|knonymus
1166
Anonymus
*
, 1167
Anonymus
1167
F»»eaccetii ep Lystrensis
1J67 68
Dabert ep Petrocoricensia
1168-69
Ma^et ep. Surenaia
'
1169
Lipovnicrki ep. M. Varadinenaia 1169 70
Zunnui Casula ep. Vxellensia et Terrnlbensis
1170-74
Marinelli ep Porphyriensis
1174-»8
Anomtnua
1178
• Dechamps aep. Mechliniensis
1178 79
Anonymus
11 ‘ 9
Dupanloup ep. Aurelianensis ■ 1179 82
Bravard ep Con^tantiensis
1182
* Guilbert ep. Vapincenais
11 m2
Anonymus
1162
Anonymus
11K2
'D’Avanao ep. Calvenais
llb3
;
Hefele ep. Rottenburgenais
1183 84
Ricciardi aep. Rheginensis
1184-85
Pedicini aep. Barensis
118s
Pettinari ep. Nucerinus
1185 86
Serra ep. Dauliensis
1186
- Franchi aep Thessalonicensis
1186
Mermillod ep. Hebrunensis
1186-88
Card. Mertel
1188-93
D’Avanso ep. Calvenais
1193
Seneatréy ep. Ratisbonensis
1193-94
Manning aep. Westmonasteriensis 1194
Gasser ep. Brixinensis
1194

1195-96

1106 97
c/Postulatio duorum epp.
d. Postulatio ttium et viginti ep^ l Î97 ;
e Ppstulatio quindecim epp.
«
*
4
1196
f.î I\rotul.Atio muni ep^
1199
Poatulÿtkic'vp. (landavettsis
h Altera postulatio eiusdem ep
5
1199-1200

54. Canon 111 ckpitia.Π1 constitutionis dog­
maticae primae jjs tèclfsia Chrinti ad
■
mentetn emendationum in congregatio­
nibus generalibus _ propbjdtarum nfor­
J
mat u»
1119

i'
• Λ
’ _ ■

xvm

lt(M-3O

Suffragiis proponat
1231 32

\

talum.
bl. C»m»tHutio <i.i

de ectle^ia
' novissime

adaptata
drfituXionis formularii

'

1232-35

36
*
1235

63. Constitq^eo dogmatica prima </r ecclesia

iulii 13

subinonda
1236-41
i
64 Congregatiogenerali» LXXX\ 1241-302
Relatio <ie plgribu
*
* copia qui * conepi
cilio discedendi ύ,ίηηπ) petierunt
1241-42
buffragia exquiruntur quoad canone» qui
ad caput I et 11 referuntur 1242 43
Suffragiis proponuntur et approbantur
viMMi ne adaptata a Imputatione 1243
Suffragio» suburitur integrum schema
de ecclesia (’Λγ,λΟ
1243
Nomina patrum qui pro vel contra schema
senserunt
1243-53
Annunciatur mors duorum concilii pa­
trum
1253

66. Animadversione» et emendationes a non­
*
nulli
*
patribu
pnvatim propositae
1253-59
Card. Berardi
1253-56
Guerriii ep. Ltngonensis
1256-57
Targioni ep. Volaterranus
1257
Monetti ep. Cerviensia
1258
Ravinet ep Trecensis
1258
Faict ep Brugensia
1258-59
Frangipane ep Concordiensis
1259
Teppa praeponitur» gener. Barnabitarum
1259
66. Petrum aliquot contra calumniosos li­
bello» protestatio
1260-61

iulii 14

67. Oratoria Anglorum epistola ad aep.
Westmonasterieusem
1261-62

K
»

i

INDEX MONUMEMTOKUM

ΚΙΧ
ahoT

. :

4870

iulii 14

' '

'

.·

A««o
• a

CHXIÎTI

'

Chbnti
* 1878

(8. *
'In
doôatitutionem
dt tet-Utia animad­
versione· quaedam summo pontifici ob­
latae
. 1262
69. Monitum de generali oongregatione die
16 iulii habeq^a
/ '
1262-63

9

I

70. Exceptiones ie conatitutionoia dogmati­
cam primam dh tcclttia CArixb a non-nullia patribus in congregatione gene­
rali factae
1263-302
In prooemium :
1260
, Caixal y Eatradé ep. Uraelleneia
1264
Majoraini ep. LaqUedognnsis
1264
Pettinsri ep. Nucerinus
126)
Majoraini ep. Laquedonienaia
1264
Meurin ep. AacalonenaiaV
1264-65
Mérode aep Melitenenaia
1265
Barberi ep. Neocaatrenaie
1265
Riccio ep. Caiacenaia
1266
Attanaaio ep. iam Liparenaia
1266
Amat ep. Montereyenaia
1265
Alberti ep. SyréWsis
Attanaaio ep. iam Liparenaia 1*265-66
1266
Mérode aep. Melitenenaia
1266
Riccio ep. Caiacenaia
1266
Barberi- ep. YJeocaatrenaia
1266
Mérode aep. Melitenenaia

x

V

•Jn caput I.
Caixal y Eatradé ep. Urgellenaik 1266-67
1267
Attanaaio ep. iam Liparenaia
1267
Alberti ep Syrenaia

In caput II :
Caixal y Extradé ep. Vrgellenata
1267
Amat ep. Montereyenaia
1267-68
Attanaaio ep. iam Liparenaia
1268
Riocio ep. Caiacenaia
1268
Mérode ep. Melitenenaia
1268
— Attanaaio ep. iam Liparenaia 1268-71
Alberti ep. Syrenaie
1271
Attanaaio ep. iam Liparenaia
1271'

-

XX

In caput III ;
e Landriot aep. Remensis
1271
Hindi ep. laxirenaia
1272
Majoraini ep. Laquedonienaia
1272
Dubreil aep. Avenionenaia
1272
Melcher· aep. Colonienaie
1272
Riccio ep. Caiacenaia
1272
Anonymue
1272
Gallo ep. Abellinenaia
1272
Hindi ep. laxirenaia
1272
Melchiaedechian ep Erxernmienaia 1272
Dreux-Bréaé ep. Molinenaia
1272-73
Majoraini ep. Laquedoniénais
1273
Gallo ep. Abellinenaia
1273
Majoraini ep Laquedonienaia
1273
Milella ep. Aprutinua
1273
Farao ep Mardenaia
1273
Gentili ep Dionyaienaie
1273-74
Attanaaio ep. iam Liparenaia
1274
Barberi ep. Neocaatrenaia 1274
Tarnôcxy aep Saliaburgenaia
1274
Melcher· aep. Colonienai·
1274
Mérode aep. Melitenenaia
1274
Card. De Silveatri
/
1274-75
Régnault ep. Carnutenaia
1275
- Jandel mag. gener. Praedicatorum 1276
Gallo ep Abellinenaia
1276
Amat ep. Montereyenaia
1275
Cerruti ep. Savonensis
1275-76
Caixal y Eatradé ep Urgellenaia
1276

/

»
In caput IV:
' M.ôceagatta ep. ZenoQolitanua
1276
Majoraini ep. Laquedonienaia^
1276
- Tiaxani aep. Niaibenua
1276-77
Caixal y Eatrqdé ep.Urgellenaia 1277-79
Régnault ep, Carnutenaia
1279
Melcher· aep. Colonienai·
1279-80
1280
Tarnôcxy aep. Saiiabdrgenaia
Ü180.
Tinani aep. Niaibenua
'*
1280
Hindi ep. laxirenaia
1280
Melcher· aep. Colonienai·
1280
Tarnôcxy «ep Saliaburgenaia
1280
Dubreil aep. Aveoionenaia
Beroadou aep. Senonenaia
1280
1280
Barberi *ep. Neocaatrenaia
1280
Landriot aep. Remenaia
1280
Melchera aep. Colonienaie
Tarnôcxy aep. Saliaburgenaia
1980-81
1281
Aaiftari aep Epheainua
Card. Trevisanato patr. Venetiarum 1284
^Milella ep Aprutinua
1281
Roaati ep. Tudertinua
1281
Djdaplaceep Hadrianopolitanua 1281-82
1282
Gentili ep. Dionyaienaia
1282
Amat ep. Montereyenaia
Gallo ep. Abellinenaia
1282
Mérode aep Melitenenaia
,
1282
1282
Dreux- Bréié ep. Molinenaia
Formiaano ep. Nolanua
1282 83
1283 84
Cerruti ep. Saronenaia
Marchich e[n Cattarenaia
1284
Blanco ep. Abulenaia
1284
Attanaaio ep ian> Liparenaia
1284
Meurin ep. Aacalonenaia
1284
Payiy Rico ep. Concheneia
1284- 86
Martinet aep. de Manila
1286
Meurin ep. Aacalonenaia
1285- 86
Dreux-Bréxé ep. Molinenaia
1286
Rodrigo Yuato aep. Burgenaii 1286- 87
• 1287
Valaecchi ep. Tiberiadenaia
Pace ep. Amerinua
1287
■8 1287
Salxano ep. Tanenaia
1287- 88
Moreyra ep. Ayaouquenaia
Delaplace ep. Hadrianopolitanua 1288
1288
Bovieri ep. faliacodunenaia
1288
Alberti ep. Syrenaia
Régnault ep. Carnutenaia
1288
Card. Treviaanato patr. Venetiarum 1288
Gallo ep. Abellinenaia
1288
1288
Tarnôcxy aep. Saliaburgenaia
1288
Salxano ep. Tanenaia
Meurin ep. Aacalonenaia
1289
Delaplace ep. Hadrianopolitanua 1289
Melchers aep. Colonienaie
1289
Attanaaio op. iam Liparenaia
1289
Régnault ep. Carnuteiflia
1289
Valaecchi ep. Tiberiadenaia
1289
Boatani aep. Tyrenaia
1289
. De Ferrari aep. Naupactenaia 1289-90
Valaecchi ep. Tiberiadenaia
1290
Guardi praepoa. gener. Miniatrantium in­
1290
firmi·
Formiaano ep. Nplanua
1290
Card De Silveatri
1290-91
Beai ep. Canopenaia
1291
Face ep. Amerinua
1291 >
Card. 1 ■eriaanato patr. Venetiarum 1291
Anonyi
1291
Baciai ep. Cariopolitafiua
1291
Dubreil aep. Avenionenaia
1291
Hindi ep. laxirenaia
1291

INDEX MONUMENTORUM

Χχι
Ano

Cbkixti
1870
■ · .

iulii 16

XXII

■ « .
ClBIftTf
i
1870/
Bernadou aep. Senohetsjs ··
1291-92
Pukalskiep. Tarnoviend·
* / S
1299 93
Riccio ep. Caiacenais
1293
. ' Orrefco ep. de Sereu a
1283
Mérode aeg. Melitenensis
1293 .
Verroltea
Colupibice^
>
1293
Landriot aep. Remensis
1293
Mérode aep. Melitenénais ' t
1293
Barberi ep. Neoeastrensis
1*293
’
Anonymua
♦
1293
Moretti ep. Imoleusia . 1294·’
Tizzani aep. Nisibenus
1.94
Gallo ep
*.
Abelliaensis
z
12'4
Amat ep. Montereyensis
1294
Dreux-Brété ep. Molineqsis
1294
Gentili ep. Dionysiensis
1294
Pettinari ep. Nucerinus
1294
Card Guidi aep. Bononiensis
Dreui-Brézé ep. Molinensis . 1294- 95
1295- 96
Salzano ep. Tanensis.
Dvlaplace ep. Hadrianopolitan ua 1296
>
1296
Rosati ep. Tudertinus
Monzon y Martin» aep Grana tenaia
1296- 97
1297
Blanchet aep Oregbnopolitan ja
1297
Demers ep. Vancouveriensis
iulii 16-17
1297
Valsecchi ep. Tiberiadensis
,1297
Payé y Rico ep. Conche'naia
Régnault ep. barnutensis
1297- 98
Mekbisedechian ep. Erzerumie naia 1298
1298
Dreux-Brézé ep. Molinensis
Card. Trevisanato pair. Venet iarum
1298- 99
Monzon y Martin» aep.-Granat qpaia 1299
1299
Conde y Corral ep Zamorensi a
1299-1300
Marchich ep. Cattarensis
Monzon y Martine aep. Granàt snaia 13' '0
13'0
Bovieri ep. Faliscodunensis
1300
Dreux-Brété ep. Molinensis
Delaplace 'bp. Hadrianopolitatlue 1300
. 1300
Valsecchi ep. Tiberiadensis
1300
Pace ep. Amerinus
1300- 01
Card. De Silvestri
1301
Dubreil àep. Avenionensis
Mac Closkey aep. Neo-Eborac enaia 1301
•Verrollesep. Columbicensis
1301
Vllathorne ep. Birmînghamie laia 1301
iulii 18
1301
Bernadou aep Senonensis
1301
Card. De Silvestri
Martinez ep. S. Christophori e Havana
1301- 02
1302
Demere ep. Vancouveriensia
1302
Rosati ep. Tudertinus
Valsecchi ep. Tiberiadensis
1302
1302
Marchich ep. Cattarensis
71. CongregatiogeneralisLXXXV'I 1302-21
Relatio de exceptionibus a patribue
datis in prooemium nec non in caput I

Atàa.

•t Π Maatitutionix
tccletia facta a
B. D’Avanao ep. Calventi et Theanenéi
1303-10
Relatio Fr. Zinelli ep Tarviaini de ex­
ceptionibus in caput III eiusdem con­
stitutionis
· 1310-14
Relatio V. (lasser ep. Brixinenaia de ex­
ceptionibus in caput IV eiusdem con­
stitutionis
1314-17 .
Exquiruntur suffragia de duabus tan­
tum exceptionibus.’ quae ύ generali
congregatione approbantur
1317-18
Protestatio enioéum praesidom neonon
totius concilii contra libellos ( t ι/ni

Arari» du counit
1318-19
Datur facultas patribus a concilio abe­
undi ad tempus sire ratione valetu­
dinis sive ratione negotiorum «uae
dioecesis
1319
Relatio de nonnullis patribus qui a con­
cilio discedendi veniam petierunt
1319-20
Monitum de sessione publica die 18 iulii ..
habenda
1320-21
72. liitterae. quibus
mum pontificem
nem de ecclesia
.quo ipsi possint
esse

nonnulli patres sum
*
*
rogant, ut constitutio­
aliquo modo temperet,
sessioni publicae intér­
1321-28

Epistola ep. Aurelianensis
1321-22
b. Epistola aep Parisiensis
13'22
Altera epistola ep. Aurelianensis 1323
1324
d. Epistola aep. Voltiniensis
Epistola ep. Moguntini
1324
f Epistola card. Schwarzenberg aep.
Pragensis, quacum ad concilii secre- *
tarium mittit, a) protestationem LV
epp, bi alteram protestationem IV
epp., c) -tertiam ep Eporedienais,
d) quartam ep Osnabrugensis 1324-28
1328
g. Epistola ep. Petnculani
/K .Sejtjhio pullira quarta

1327-50

1. Intimatio per cursore» facienda, doad
quoque dimisso exemplari
13j7-28
2. Instrumentum a protonotariis apostolicia
confectum super sessione quarta 1328-37

3. Nomina patrum
interfuerant

qui quartae sessioni
47
*
1337

4. Professio fidei de pontificia infallibilitate a theologis et secretariis episco­
porum sacrosanct, concilii Vatkati co­
ram sanctissimo domino nostro Pi·· papa
nono facta dje 18 iulo 18'0
1347-M)

*

1

Araamti ia BaUrU. apid Habart·· Welter. BihUopoU·, MCMXXVII
Typogrephia <k U SociAM 4'tdilioa Miaal i Anheu (P
-Bu)
y
*

8ACR0RUM

<

CONCILIORUM
NOVA ET AMPLISSIMA COLLECTIO.
TOMUS QUINQUAGESIMUS SECUNDUS.

SACROSANCTUM
OECUMENICUM CONCILIUM VATICANUM
1869-1870.
PARS 8KOUNDA.

Γ

ACTA SYN0DAL1A

SESSIONS PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES.
XXIII.
DI8CU88IO SCHEMATIS REFORMATI CONSTITUTIONIS PRIMAE DE ECCLESIA CHRISTI
'
1870 maii 13 - inlii 18.

Aurrium editore monitum. - Cum schema con­ A
stitutionis de eodeeia Christi, quod in tomo prae­
cedenti habetur, praesertim vero caput eiusdem XI
nec non caput addendum acriter a nonnullis patribus
impugnata fuissent, -ut ex exhibitis supra animad­
versionibus satis liquet, eminentissimis concilii praesidibus, probante summo pontifice, setius visum est
singularem constitutionem proponere super gravissimo
illo doctrinae capite de primatu atque infallibilitate
Romani pontificis. Quapropter mutato ordine prioris
schematis, placuit caput undecim im da primatu nec
non additamentum de infallibilitate, quae doctrina in
novo schemate quatuor capita complectitur, seorsim
tractanda concilio tradere, proposita ea constitutione
quae mox dabitur. Haec quominus in examen statim
vocaretur, multum ii desudarunt qui antiinlalli·
bdutae dicebantur, atque in primis episcopus Aurelianensis, qui oretenus et litteris datis ipsum adiit
summum pontificem, obnixe rogans ut tam grave B
periculum ab ecclesia groeretur. Immo strenuum ath­
letam non puduit in memoriam Pii Noni revocare lot
rantosque labores a se praeterito tempore pro ec­
clesia susceptos, et pristinam quoque amicitiam, quam
dolebat ex venerandi pontificia animo iam excidisse.
Tantam audaciam ut aliquatenus cohibkvt, summus
pontifex praefato episcopo sequentes dedit litterae,
quas libens profero, ne Aurelianetuium ooniuratiooe
omnino pereant. Exstant in volumine epistolarum
anni 1870, num. 103, pag. 88, quod in tabulario Se­
cretaries Statue asservatur. Sunt autem tenoris se­
quentis :

Venerabili fratn Felici epucopo Anrelianenei
PIUS PAPA IX.
Venerabilis frater, salutem et epostolioam bene­
dictionem. Nomine tuo, venerabilis frater, non aliter
nunc afficimur, quam antae fuerimus affecti, nec mi-

Coaram. earaaax

tostos

Ull

nus te diligimus, aut minoris, quam antea, facimus
dona tibi a Domino largita. Verurti paternus ipse, quo
te prosequimur offectus nos te, tam oonstanter dissen­
tientem a plenaque venerabilibus fratribus tuis et a
maxima cleri populique catholici totius orbis parte
monere compellit, ne velis sapiens eoae apud temetipsum et inniti prudentiae tuae; nosti enim errosea
omnes et haereees inde manasse, quod eorum auctoras,
se prae caeteris sapera arbitrati, noluerint s^uiescerv
communi ecclesiae sententiae. Profecto ai studium veri­
tatis et ipsum episcopale munus postulent ab iis, qui ia
concilium convenerunt, ut perspicue ac libere prodant
difficultates, quas alicui definitioni aut decreto ob­
stare arbitrantur; nemo idcirco censebit, licere cui­
que omni ope contendere, ut alica omnes ad suum
iudicium pertrahat, potissimum vero cum pro certo
habeat oecumenici concilii res ita a Spintu sancto
moderari, et ita illustrari mentes sc inclinari patrum
voluntates, ut nihil quod oertum non sit et revelatum,
niiiilque quod in ecclesiae utilitatem non vergat de­
finiri possit aut constitui. Quas sane animadversiones
prudentiae tuae eo fidentius proponimus, quod multis
abhinc annis didicerimus, te olim, dum in minoribus
versabaris, simplicitatem fidei credentium secutum,
longe aliter sensisse quam in praesentiarum. Redi
quaeso, venerabilis frater, ad auream illam parvulo­
rum simplicitatem ; ad quam nisi converti conemur,
non intrabilnus in regnum caelorum. Praeiudicatas
abiicito opiniones, quae characteris-tui sanctitatem ob­
scurare possunt, quaeque si non plane perniciosa,
inutilia certe praestarent ecclesiae dqoa ingemi,
alacritatis, eloquentiae, quibus te Deus in sui noioinis
gloriam suique regni dilatationem liberali ter ditariL
Ea certa m ta est affectuum vis et comparatio, a
qua nobis quod cupimus sperare liceat. Quamobrem
Deum rogamus, ut clarius tibi suo lumine affulgeat
suaque gratia validius opituletur, eiusqae favoris

l

3

A. 8E8SIONE8 PUBLICAE ET OONGREGAT|OKE8 GENERALES

•urpicem et praecipua· nostrae benevolentiae pignua A
Eximia cum veneratione permanemus eminentiaapoetolicam benedictionem etc. Datum Romae apud
nun vestrarum reverendissimarum humillimi et devo­
8. P»trum dia 2 maii anni 1870, pontificalia noatri
tissimi servi veri
s^inogrigeaimoquarto.
Datum Romae 11 maii 1870.
Fr. card. Schwarsanberg m. p. archiep. Prag.
Pius papa IX.
loseph. Othmar. card. Rattacher m. p. archiep. Vien­
Quoniam vero mihi propositi
*
non eet singula
nent.
peAequi, red ea tantum monumenta exhibere quae
Ioannas Simor m. p. arcbiepiscopus Strigon. et Hun­
ad concilium strictimime pertinent, ad ea iam pro­
garian primas.
grediendum quae ad dictam constitutionem spectant.
Maximilianu» Ion. archiepp. Salisburg.
Gregorius, archiep. Monae, et Fris.
1.
Michael, arcbiepiscopus Bambergensis m. p.
\Monittun qup patribus mittitur aobama constitu­
Fridericus m. p. arcbiepiscopus Olomncensis.
tionis dogmattoae primas de ecclesia Christi.
Ludovicus m. p. archiepiscopua ('olocensis et Bac1870 maii 9.
siensis.
Mittitur huic folio aiiiectum schema constitutionis
Franc ircus Xaverius archiepisoopue Leopoliensis lat.
dogmaticae pnmat de ecettiui ftkruti, reformatum
rit.
iuxta obaenationie patrum in scripto missas, una cum
A lergo propria lorrphi Feuler eerretarii manu:
relatione ad ipsum pertinente.
B „At istud non concedendum videbatur, ne eaedem ns
—v Proxima congregatio generalis habebitur feria VI
inutiliter repeterentur, et discussio, ingruentibus iam
Jgiius hebdomadae, die 13 curtantis mensis maii, in
caloribus aestivis, nimis protraheretur.
qua fient duae relationes. Prior versabitur circa con­
Ad acta, absque responso."
*
ditione
a nonnullis reverendissimi patribus nuper
3.
in ivtu ferendi suffragio super schema dr portio catechimo adiectas suffragio suo. quae typis impressae Constitutio dogmatica prima da ecclesia Christi
reverendissimorum patrum sumini proposita.
una cum schemate de parvo catéchisme iuxta emen­

P1ÜS EPISCOPUS
dationes a patribus admissas novissime adaptato quam
servus servorum Dei sacro approbante çpneilio
pnmiim distribuentur1. Altera autem pertractabit
ad perpetuam rei, memoriam.
constitutionem dogmaticam primam dr ecderia
l'hrieti, quae nunc distribuitur.
Pastor aeternus et eposopus animarum nostra­
In prima dein congregatione generali, quae hanc
rum, ut salutiferum redemptionis suae opus usque ad
subsequatur, fiet discussio generalis de schemate huius consummationem saeculi perenne redderet, sanctam
constitutionis dogmaticae primae de eoctesio Chritti:
aedificare ecclesiam decrevit, in qua veluti in domo
et reverendissimi patres, qui de hoc schemate loqui
Dei1 .viventis fideles bmnee unius fidei et cantatis
voluerint, poterunt interim suum disserendi pro­
vinculo continerentur. Ideo enim, priusquam clarifi­
pos: Uim modo solito ’ significare : qua tamen in re caretur, rogavit Patrem, ut credentes in ipsum omdenuo monentur, ut rationem pgendi num. 7 et 8 de- c nes unum essent, sicut ipee Filius et Pater unum
creti dati die 20 februarii huius anni praescriptam
.sunt
*
Sapientissimus igitur architectus1 ad hanc
accurate sequantur.
fidei et communionis unitatem in sua ecclesia iugiter
E secretaria concilii Vaticani die 9 maii 1870.
conservandam, in beato Petro apostolo instituit perlosepbus episcopus Sancti Hippolyti,
petuum utriusque unitatis principium ac visibile fun­
secretarius.
damentum, super cuius fortitudinem aeternum extraeretur templum, et ecclesiae caelo inferenda subli­
2.
mitas in huius fidei firmitate consurgeret
.
*
Contra
Mitto novato ooaoUil Petram, ut a praeeirllbua quod fundamentum divinitus positum, quoniam por­
ooaoedatur duplex dlcusato gansraU·, uaa da prttae inferi maiori in dies odio undique insurgunt, ad
matu, altara da iafMlihilitoto
.,
*
catholici nobis commissi gregis custodiam, incolumi­
1870 msii 11.
tatem, augmentum, sacro approbante concilio iudicaEminentissiiui ac reverendissimi domini!
mto necessarium esse, doctrinam de institutione, per­
petuitate, ac natura sacri apostolici primatus, a quo
Ex monito, quod simul cum schemata de primatu
totius ecclesiae vis et salus dependet, secundum an­
et infallibilitata nobis communicatum est, intellexinAis pro cvnctia quatuor capitibus unam duntaxat dis­
tiquam atque constantem universalis ecclesiae fidem
cussionem generalem instituendam fora. Attamen ea cunctis fidelibus credendam et tenendam proponere,
atque contrarios, eoaque dominico gregi adeo perniest capitis quarti ratio, ut peculiarem discussionem generelem omnino exigat. Quid est unius horae spatium D ciosos errores debito condemnationis iudicio proacriad gravissimam et difficillimam infallibilitatia ponti- bere.
ficiae quaestionem accuratione debita pertractandam ?
CAPUT I. — De apostolici primatui in beato
Sed praeterea da modo, quo doctrina haec in schemate
msrititrione.
exhibita ret, agendum et emendationes, quas orator
Docemus itaque at declaramus, a Christo Domino
expedire censeat, proponendae erunt : id autem ab iia,
iuxta •vangeiii testimonia primatum iurisdictionis in
qui tantam rem diligentius explanare desiderent,
universam Dei ecclesiam immediato et directe beato
eodem quo generarim de ea dixerint, die praestari ne­
Petro apostolo promissum atque collatum fui··. Ad
quit : unde mentem aperiendi tempore tmn arctis
unum namque Petrum Christus Filius Dei vivi dixit :
limitibus circumscripto reclamationibus non iniquis
Et ego dico tibi: quia tu ea Petrae, et super hanc
ansa praeberetur. Cum igitur eminentiarum vestra­
petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferi
rum sit decernere an discussio generalis de sdsamato
non praevalebunt adversus eam : et tibi dabo davee
integro vel diviso habenda sit, dividatur, rogamus, ita
> Ct 1 Ttas. m, IA
ut de capite quarto peculiaris discussio generalia ha­
• Cf. Isaa. XVn. 1,11 see·
beatur, qua absoluta ad specialem transeond nm erit
» Ct 1 Ore. m, IA
• Alto M. «alT (sLm) η»-Π la ta Natato mi.
■ I·· habentor segre te altare tress, «i. Utot
* Mar retginalia sab nren M.
(lllgaa, Mr. XaA, UT> MAJ

S

COMBTITUTIO DOGMATICA PRIMA DK KCCDK8U CHU8TI

·

regni caelorum : et^quodcutoque ligaveris super ter- A obetringuntur, non solum ia rabua que· ad fidam et
rem, ent ligatam et ia easlis : «t quodcumqu» solveris
mores, sed etiam que
*
ad disciplinam et regiiMa eosuper tama, ent solutum et in caela'. Atqw uni desine, per totum orbem diffame, pertinent; its at
Simoni Petro oontuht Iseut poet suam rmuneotioaem «uatodiU cum Romano pontifice tam communioni»,
quam eiusdem fidei profemioai» unitate, eoolmia
summi pastoris et tectorie iuriadictioMm in totum
Christi sit unias grex sub uno summo pastore.
ipsius ovile dimne: Pesos agnos rasos, pasce oves
Haac eet catholicae veritatis doctrina; a qua de­
mees*
. Huic tam manifestas morarum Scripturarum
viaro salva fide atque saluta nemo potest. Teatum
doctrinae, ut ab ecclesia catholice semper -intellecta
autem abest, ut haec summi pontificis potestas oppo­
est, aperte opponuntur damnandae eorum sententiae,
natur ordinariae ac immediatae illi episcopalis iurisqui constitutam a Christo- Domino in sua ecclesia jadictionia potestati, qua particularium eociraiarum pa­
giminis formam pervertentes negant, solum Petrum
ctores assignatos sibi greges, singuli singulo», pascant
prae omnibus apostolis sive seorsum singulis sive om­
et regunt, ut eadem a supremo et universali pastore
nibus simul vero proprioque iurisdictionis primatu
reseratur, roboretur ac vindicetur, dicente sancto Gre­
fuisse a Christo instructum ; aut qui affirmant, eumgorio Magno : Meus honor est honor universalis eccle­
dem primatum non immediate, directeque ipsi beato
siae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor.
Petro, sed ecclesiae, et per hanc illi ut suo ministro
Tum ego vere honoratus sum. cum singulis quibusque
delatum fumee.
honor debitus non negatur *. ’
CAPUT 11. — Dr perpetniiatr prmatue Petri in B
Porro ex auptema illa Romani pontificis lurisdicRomanie pontificibne.
tionis potestate consequitur, necessarium eidem ponti­
fici ius esse, in huius sui muneris exercitio libere com­
Quod autem in beato apostolo Petro princeps pa­
etorum et pastor magnus ovium Dominus Christus
municandi cum pastoribus M gregibus totius ecclesiae,
ut lidem ab ipso in via salutis doceri ac regi possint.
*
leeue
jn perpetuam salutem ac perenne bonum ec­
clesiae instituit, id eodem auctore in ecclesia, quae Quare damnamus ac reprobamus illorum sententiae,
qui hanc supremi capiti» cum poston bus et gregibus
fundata super petram ad finem saeculorum usque fir­
communicationem licite impediri posse dicunt, aut
miter stabit, iugiter durare nocuae est. Nulli etftm
eamdem reddunt saeculari potestati obnoxiam, ita ut
dubium, immo saecidis omnibus notum est, quod sanc­
tus beatiseimueque Petrus, apostolorum princeps et contendant, quae ab apostolica aede vel eius auctori­
caput, fideique columna et ecclesiae catholicae funda­ tate ad regimen ecclesiae constituuntur, vim ac va­
lorem non habere, nisi potestatis saecularia placito
mentum, qui a Domino nostro lesu Christo et Sal­
vatore humani generis ac Redemptore, claves regni
confirmentur.
Et quoniam divino apoetolici primatus ion Ro­
accepit, ad hoc usque tempus et semper in suis succes­
manus pontifex universae ecclesiae praeeat, docemus
soribus, episcopis sanctae Romanae sedis, ab ipso
etiam et declaramus, eum esse iudicem^aupremum
fundatae, eiusque consecratae sanguine, vivit et prae­
sidet et iudicium exercet * : ita ut, quicumque in hac
,
*
fidelium
et in omnibus causis ad examen ecclesia­
sticum spectantibus ad ipsius posse iudicium recurri
*
;
cathedra Petro succedit, ia iuxta Christi ipsius insti­
tutionem primatum Petri in universam ecclesiam ob- C sedi» vero apostolic·», cuius auctoritate maior non est,
tineat. Manet ergo dispositio veritatis, et beatus iudicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam
de eius licere iudicare iudicio ‘. Quare a recto veritatis
Petrus in accepta fortitudine petrae perseverans sus­
tramite aberrant, qui affirmant, licere ab indiciis Ro­
cepta ecclesiae gubernacula non reliquit5.
manorum pontificum ad oecumenicum'concilium tam­
CAPUT 111. — De vi et miione primatne Romani
quam ad auctoritatem Romano pontifice superiorem
pontificie.
appellare.
'Hinc inhaerentes tum praedecessorum nostrorum
CAPUT IV. — De Romani pontificie infaBMlitate.
Romanorum pontificum decretis, tum praecedentium
In suprema autem apostolic·» iurisdictionis pote­
conciliorum generalium disertis, peropicuisque defi­
state, quam Romanus pontifex tamquam Petri princi­
nitionibus, innovamus oecumenici concilii Florentini
pis apostolorum successor in universam ecclesiam ob­
fidei professionem, qua credendum ab omnibus Christi
tinet. supremam quoque magisterii potestatem comfidelibus est. sanctam apostolicam sedem, et Roma­
preiicndi. haec sancta sedes semper tenuit, perpetuus
num pontificem, in univrreum orbem tenere prima­
tum, et ipsum pontificem Romanum successorem eoae ecclreiae usus comprobet, ipsaque oecumenira concilia
tradiderunt. Sequentes itaque inprimis generalium
beati Petri principis apostolorum, et verum Chnsti
vicanum, totiusque ecclesiae caput, et omnium Chri­ conciliorum, in quibus Oriens cum Occidente iu fidei
raritatisque unionem conveniebat, eolemnea fidei pro­
stianorum patrem ac doctorem exister», et ipsi in
beato Petro pascendi, regendi ac gubernandi universa- D fessions», cum concilio quarto Constantinopolitano
credimus: Prima salus est, rectae fidei regulam cu­
Ism ecclesiam a Domino nostro lesu Christo planam
stodire, et a constitutis Patrum nullatenus deviaro. Et
potestatem traditam esse ; quemadmodum etiam in
gestis oecumenicorum conciliorum et in sacris cano­ quia non potest Domini nostri Issu Christi praeter­
mitti sententia dicentis : Tu e» Petrus st super hanc
nibus continetur.
petram aedificat, ecclesiam meam
,
*
haec quae dicte
Docemus proinde et declaramus, hanc. quae pro­
sunt, rerum probantur effectibus, quia in sede apo­
prie est episcopalis iurisdictionis potestas, ordinariam
esse et immediatam, erga quam particularium eccleeia- stolic· immaculata «et semper catholica reservata
ruro, cuiuscumque ritus et dignitatis, pastore» atque
religio, et sancta celebrata doctrina : quam apostolicam
sedem sequi in omnibus Christi fideles tenentur, ut
fideles, tam seorsum singuli quam simul omnes, offi­
cio hierarchic·» subordinationis, veraeque obedientiae eeee mereantur in una communione cum eadem sede,

' Matta xn, ia, i».
> Ima XXI, Itt-1T.
• ttg. I Pet. V, A oeU. ep. »4 Bate. ΧΙΠ, K.
« Ct Ubte, CelL maaiL, a IU, eat 11*4. Brteeal maailtt AsLlII. OnA PMlfcfi ssA aft tagati; «sB. a Putri Chrysei,
ep. ad Mjeb. ystehgrA (Mansi, IV, 1MB; V, MMv)
» tt.lseM.MB.in(MU)*.·. (Ifigna, Pair. LaA LTV, teAJ

i tt. Oieger. M. ad Meg- Aheanfcia. «V XXX IMM»·.
Patr. Lat, LXXVII, NA)
• PU PF. VI taura
sshdttefs 4. tttt bsv. IMA
» Oadt aaa Lactea. Π. (Maata, XXIV, M]
« M^Nteetailad Midi limitai eaatae»·. (Menai,XV, 1·,
Miga», M. Ut CŒŒ. MA]
‘ΜβΜΑΧΠ,ΙΑ

7

A. 8E88IONE8 PVBUCAE ET CRNGRBOAHONES GENERALES

«

A
in qua est integre et Ter» christianae religioni» eoli- Λ
ditas >. Et oom Lugdunensi concilio escando profite­ Μ·4βΜ· dbt OtaOTVMtfaMdMi KWVMbttHiWNre
*
··►
mur : Sanctam Romanam eocfosiam xunaoa st ple­ «UR patra· ta ashem» de Bomaal pontifiais
primatu.num primatum et principatum sutar univsrsam eodesiam catholicam obtinere, quem eeVk ipoo Domino in
Obeervatiooss factae a reverendissimis patribus in
beato Petro apostolorum principe aive vertice, cuius schema de Romani pontificis primatu aliae generates
Romaqua pontifex est suoceasor, cum poteetati
*
pleni­
sunt, aliae speciale».
tudine recepisee verecjter et humiliter reoognoecit ; et
ANIMADVERSIONES GENERALES
•iout prae caeteris tenetur fidei veritatem defendere,
1 Animadvertitur de ordme et divisione capitis
sic et ei quae de fide subortae fuerint quaeetioMe, euo
XI, quod quidem e reverendissimis patribus alii cen­
debent iudicio definiri *. Et cum Florentino concilio
sent praemittendum eme reliquis de Christi eoctesi»
repetimur: Pontificem Romanum, verum Chrieti vi­
carium, totiusque ecclesiae caput et omnium Christia­ capitibus omnibus ; alii vero trifariam dispertiendum,
ita ut sil caput I, de institutione primatus; caput Π,
norum patrem ac doctorem ex istere; et ipsi in beato
de perpetuitate primatus ; caput III, de natura pri­
Petro pascendi, regendi ac gubernandi universalem
matus; caput IV, de infallibilitate primatus; utque
ecclesiam a Domino nostro Imu Christo plenam po­
singulis capitibus sui canones respondeant. Cum, uti
testatem traditam esae ·.
>
visum est, proponatur constitutio singularis de pri­
Hinc, sacro approbante concilio, docemus et tam­
quam dogma fidei declaramus, Romanum pontificem, B matu Rothani pontificis, utrique observationi'eatisfit.
Π. Animadvertitur He forma, quae ab aliis nimie
cui in persona beati Petri ab eodem Domino nostro
Inu Christo praeter alia dictum est : Ego rogavi pro dura et arida, ab aliis contra nimis elqgans dicitur.
Visum autem est, exigendam illam esse ad modum
te, ut non deficiat fides tua, et tu aliquando conversus
loquendi in similibus oecumenicorum conciliorum,
confirma fratres tuos
,
*
vi assistentia· drvitye ipsi
puta Iriteranensis IV et V ac Florentini, dogmaticis,
promissae errare non pome, cum supremi omnium
Christianorum docturis munere fungens pro apostolic» capitibus adhibitum, qui non est paraeneticus, sed pro
sua auctoritate definit, quid in rebus fidei et morum docentium auctoritate gravis, simplex, concisus, qui­
que unctionem repetit ex dignitate dogmatis, quod
ab universa ecclesia tamquam de fide tenendum vel
iuxta verbum Dei scriptum et traditum declaratur
tamquam fidei contrarium reiiciendum sit; et eiusatque credendum proponitur. Ceterum quoad formam
modi decreta sive iudicia, per m irreformabilia, a
reliqui reverendissimi patres plerique omnes nihil
quovis christiano, ut primum ei innotuerint, pleno
observandum Habuerunt.
fidei obsequio excipienda et tenenda esse. Quoniam
III. Animadvertitur de omisso doctrina circa tsmr
vero infallibilius eadem est, aive spectetur, in Ro­
episcoporum. Huius animadversionis ratio partim
mano pontifice tamquam capite ecclesiae, sive in uni­
habita est in hoc ipso constitutionis schemate de pri­
versa. ecclesia docente cum capite unita, iiuuper defi­
matu Romani pontificis ; et partim in altera constitu­
nimus, hanc infallibilitatem etiam ad unum idemque
obiectum sene extendere. Si qui» autem huic nostras tione de ecclesia Christi fusiori modo habebitur.
definitioni contradicere (quod Deus avertat) praesum- C
OBSERVATIONES SPECIALES.
peerit, sciat se a veritate fidei catholicae et ab unitate
Ad prooemium
ecclesiae defecisse.
1. Animadvertitur, dicendum non esee „in beato
Canon I.
Petro . . . institutum esse utriusque unitatis prin­
Si quis dixerit, beatum Petrum apostolum a
cipium". Verum dici id posse ac debere, ecclesiae
Christo Domino constitutum non esse apostolorum
patres et doctors» tradunt, quatenus nimirum consti­
omnium principem et totius ecclesiae militantis visi­
tutum fuit in Petro totius ecclesiae caput, quo corpus
bile caput; vel eumdem honoris tantum, non autem
in unitate continetur ; quatauua in illo institutos fuit
verae proprieeque iurisdiotioni» primatum ab eodem
universalis omnium fidelium doctor et confirmator
Domino nostro lesu Christo directe et immediate
fratrum, per quam unita» fidei conservatur; et qua­
accepisse ; anathema sit.
tenti· in eodem institutus fuit supremus universi
Canon II.
gregi» pastor, a quo unius ovilis custoditur : de quibus
Si quis dixerit, non esse ex ipsius Christi Domini
inter alios probato· auctores disserunt Petrus Ballerinî, De vi ue rations primatus, c.,10; cardinalis Ge^
institutione, ut beatus Petrus in primatu super uni­
versam eocteaiam habeat perpetuos successores; aut dii, Opuscula quohsor ud Merarcbitnm ecdetiae court <■
Romanum pontificem non eam iure divino Petri in
tutiouem prrtmeutia, opp. t. XI, p. 103 sqq.
eodem primatu successorem ; anathema «it.
Sed ad rem aunt haec ax catachiamo ad Parochos.
D in articulo symboli Credo motam ecnieeiam: „Unus
Canon IU.
est etiam eius rector eo gubernator, invisibili· quidam
Si qui» dixerit, Romanum pontificem habere tan­
Christus, qasm aatarnue Pater dadit caput super om­
tummodo officium inspectionis vel directionis, non
nem aostesiam, quae est corpus eius; visibilia antam
autem plenam et supremam potastatam iuriadictionia is, qui Romanam cathedram, Petri apostolorum prin­
in universam eocteaiam, non solum in rebus quae ad cipi· legitimus soccesaor, tenet : de quo fuit illa om­
fidem et .morse, sed etiam quae ad disciplinam et nium Patrum ratio et sententia nnneantiens, hoc visi­
regimen eoctesiae per totum orbem diffuser perti­
bile oaput ad unitatem seclesiae eonstituondam et
nent; aut hanc eius potaatatam non eam ordinariam oonaervandam naoeesarium fuisse, quod praedare et
et immediatam sive in omnes ac singutea eoctestea rive vidit at scripsit aaactaa Hieronymiss, at contra loviin omnes et singulos paatoms et fidele» ; anathema ait
nianum hia vsrbis: Dnua eligitur, ut, capite consti­
■ ta fcraate a Hinsl»i»s fefa» pnm ab Mriaaa Π tuto, schismati· tollatur oepeate; et ad Damssum:
vaMbaa ssshUH saaaasaM VIH, CatasnttafalMta IV, yrs- Facessat invidia; Romaai ostlrainia reoadat ambitio:
imite at ab Ustas I«>ist|li ta'[tata Vm,aW; XVI, V.) cum aucoaasora piscatoris, et discipulo cruci» loquor.
■ ta ir.tatas tta sdM» a Bssasto te marita WN Ego nullum primum, nisi Christum, sequens, baatiUgteuri Π. (Itari, XXIV, VU)
tndiai tsma, >d eet cathadrea Patri, communione oon» «. te XXI, U-H.
MMOt » mjmt iUMB pttrw MdifiMtein
MO»
• Ita ΧΧΠ, «a.
• ■

'■

/l

■:·

■

•

RELATIO DB OB8KRVATIONIBU8 W SCHEMA DE R. PONT. PRIMAIT’ FACTO

10

Qaicumqueoxtra hanc domum agnam comederit, pro­
fana· mt; m qui· in «na Nos mm fuerit, peribit
regnante diluvio." Idsmqus illino adductis tosti moniis
8a. Cypriani, Optntÿ Bosilii, Ambrosii et Augustini

tur.asnso· easaratur, cum is in primis se potiasimmn
ab inimici» apostolici primatus ia dubium vocatu» sit
st adhuc vocatur. .
A Animadv^titar; phrasi Jurisdictionis prima­

confirmatur.
,
A Animadvertitur, loco ..viaibil· fundamentum"
dicendum eon ,.praecipuum fundamentum". Sad iuxta
verba Christi Domini apud Matth. XVI ex nudorum
interpretatione, et eoderiae sensu constanter dictum
illud mt, boc inauditum. Quod vero aftinet ad senten­
tiam sive Scripturae sive Patrum, aedificatos nos esse
super fundamentum apostolorum, eius declaratio her­
batur in altera relationis huius parte, quae venatur
circa caput IV de Romani pontificis infallibilitate.

tu" p. 19 addendum eam „st magisterii". Sed potestas
magisterii ecclesiastici, cniusmodi est potestas docendi,
tum in episcopis omnibus tum in episcopo episcopo­
rum, ad potestatem iurisdictionis pariter spectat, meus
ac betsradoxi opinantur, jde quibas vide ad schema
de ecclesia Christi adnotationem 20, p. 119 sqq.

AD CAPUT PRIMUM.

AD CAPUT SECUNDUM.

Animadvertitur, distinguendum ease inter iu». quo
Petrus habet generarim successores, quodque est ex
institutione divina ; et inter ius, quo Petrus habet suc­
cessores nominarim in sede Romana, quodque ex facto
Petri repetitur ' quare dicitur illud iuris esse divini,
hoc autem satius ex divina ordinatione. Attamen
discrimen illud, quod fieri certe debet, et de quo expo­
nitur in adnotatione 31 p. HO in schemate de eccle>ia
Christi sd hunc locum indicatur
a) tum verbis ,,Romanae sedis ab ipso (sctlnet
Petro, non a Christo) fundatae" ;
b) tum Verbis ,,quicumque io hac cathedra suc­
cedit, is . . .“ quibus successio ,,in hac cathedra"
distinguitur a fure quo primatus in universam eccle­

1. Animadvertitur, verbis Christi, Domini apud
Matth. XVI, 18, addendum eme incisum praecedens,
Kgo dico tibi: quo evidentius appareat, ad solum
Petrum verba illa directe ac immediate referri. Hac
autem observatione excluditur ista alia, qua
2. animadvertitur, non „uni Petro", sed reli­
quis etiam apostolis colletas esse praerogativas tum
docendi per verba Euniet docete. tum ligandi per verba
Quidquid ligaçeritie, tum 'regendi, cum omnes epi­
scopi dicantur potiti a Spiritu eaucto regere eodetiam
siam obtinetur. Posset ergo gravissimorum patrutu
Dei. Sed haec adversantur communi sententiae cavotis sub n. 12 p. 29 Analysis abunde satisfactum
tholioorutn interpretum ac theologorum, apud quos
videri.
sequentia distinguuntur:
Ab CAPUT TERTIUM.
a) verba allata ad unum Petrum citra reliquos
1. Animadvertitur: allegatum ex Florentino con­
apostolos dicta fuerunt ; contra vero, quae ad reliquos
apostolo· dicebantur, ad eosdem non citra Petrum cilio documentum per additionem et subtractionem
fuisse immutatum. Porro de rationibus, ob quas ad­
fuerunt directa. Rursum
ditio ex brevi Pii VI Super toliditaie et omissio clau­
b) iis, quae uni Petro dicta fuerunt, is constitue­
sulae Florentinae Quemadmodum etiam facta fuit,
batur princeps apostolorum ; quae vero apostolis om­
nibus una cum Petro dicebantur, ad eosdem pro •aponitur in schemate constitutionis de ecclesia
distinctionis ratione, quae Petrum inter ac reliquo· Christi? adnotatione 33. Deputatis autem patribus vi­
sum est, additionem illam opportuniori loco inserere;
intercedebat, referebantur.' Porro
c) quaecumque omnibus apostoli» unarum Petro clausulam vero, ut est in definitione Florentina, ap­
illis in locis dicta fuerunt, ea Petro etiam soli dicta ponere; cum praeclaram contineat praecedentium con­
firmationem.
sunt ; sed omnibus etiam una cum Petro apostoli» nul­
2. Animadvertitur in declarationem, poteetatem
latenus dicta sunt, quae uni Patro Dominus dixit Et
Romani pontificis esse ordinariam ac immediatam
d) in apostolo Petro institutum fuit apostoliiurisdictionis potestatem in omnes particularium ec­
cum munus et officium, quod una cum suprema illius
apostolic· potestate in successores iure divino iugiter clesiarum pastores et fideles:
a) quasi haec non esset episcopalis, sed pri­
propagaretur; unde Petrus potestatem apoatolicam
mati alis. Sed potestas quae · Christo Domino colleta
dicitur habuisse ordinariam ; secus autem reliqui apo­
stoli. E quibus apparet differentia intercedens inter
beato Petro fuit apud loannem (XXI, Ihseqq.), est
potestas pascendi agnos et oves; et talis potestas dic,Petrum et alios apostolos; atque multo magis dis­
crimen apparet inter successores Petri et reliquorum tur et est epiecopalit Porro, uti apparet ex iisdem
apostolorum successores, id sst episcopos, sive seorsum Christi verbis, eadem potestas directe, immadiateque
sive simul sumptos. Ceterum huc pertinent censurae
ita collate Petro fuit, ut sain haberet vi impositi
officii pastoralis in universam gregem, qui totus ipsi
inflictae sententiis, quibus reliqui apostoli coaequan­
tur apostolo Petro, quibusque eiusdem Petri suooescitra aliud medium fuit oommiaaus. Est ergo potestas
soribas coaequare reGquos spasoopos student ; de quibus universalia et ordinaria et immediata in totum gre­
et. adnotationem 62 in schemate da ecclesia Christi.
gem, hoc est, in omnes agnos et ovas, seu in omnes
3. Animadfbrtitur, hino nmimm ssps traditio­ particularium ecclesiarum pastores et fideles. Hinc
nem, st inde amittendum fuisse incisum, „ut ab ec­ liquet :
clesia intellecta semper fuit". Veram
a) potestatem supremam psecSndi universum
a) hoc ultimo inciso indicatur apprime divina Christi gregem in Romano pontifie· vere esse epi­
ecclesia· traditio, quae tamen cum historia non dabat scopalem, non autem primstialem ; quo «nim haso
confundi;
phrasis spectet, exponitur in adnotatione sd hunc lo­
b) eodem inciso indicatur, traditionsm, qua dogma cum in schemate de «animi» Christi.
de primatu beati Petri innititur, exegetioam esse;ut
p) Liquet, «undem supremam Romani pontificis
enim theologi communiter inter traditionem exegeti- potestatem purtoraiem non tantum ordinariam esse,
cam et constitutivam distinguo·t: ita in eo iidem quod in Lateranensi IV concilia, ut in citata superius
conveniunt, maiorum doctrinam de Pstri primatu ad adnotatione videre est, definitur ; sed etiam immedia­
verba Scripturas, soramqos dschtetionem revqoari;
tam, et quidam non eo sensu, star varissimo, quo Pehinc
. trus, uti capite I huius constitutionis paritor dsdarac) visum est omnino nsossaaruun, ut losoram tum est, a Christo Domino immsdiate potastatem ac-,
Scripturas oisactaram, *qppbu Petri prisnatab inniti-. ospst ; verum hoc sum*
, quod eam exerrandam isure-

11

A. 8K88IOH^8 PUBLICAE IT ΟΟΜβΜΒΑΤΊΟΚββ GENERALES

,

1»

dial· in gregem universum aoospsL Sad idem hoc «at A pastorum impediatur, nt paream stebsliatur, finnstur,
quod disertis verbis expooSndum rarerit papa Pina VI vindicetur; uti vice verae per hanc alteram inferio­
rum paetorum potestatem raprenli pactoris potestas
in respotwione data ad metropolitanos Moguntiaum,
*.
Ad
Trevirenssm, Colonienaatn at Bahabargweem, sect. II, ncc impedienda, sed iuvaada, aewreodaque es
rem Gregorius Magnus ep. 30 ad Eulogium Alexan­
c. 8, p. 188 eqq. : ..Quinimo, ita ibidem, patres at
concilia, tarn ante quam poet Gregoriepi Magnum, drinum': „Meus namque honor est honor universalia
inito vduti inter w foedere, Romanum poLtifioom erplreia» Meus honor act fratrum meorum solidus
'eertatim appellaverunt aaoerdotem mcerdotum, patrem vigor. Tunc ego vere honoratus eum, cum ungulis
patrum, episcopum episcoporum, at episcopum uni­
quibusque honor debitu· non negatur." Unde
versalem; ita ut faculté» theologica Parisien·» anno
ζ) cum excipitur, pullam pontifici asserendam
1413 errori» notam inumerit huic sententiae: Papa potestatem esse, nisi quae ait possibilia, id est, exerceri
Romanus . . . non eat epiacopua univenalia; aum- ab ipso possit; talem autem non ease potestatem im­
demque nuncuparunt etiam indioem rupremum,
mediatam, quae illi asseritur : respondetqr primo, po­
testatem omnem, quam Christus Dominus reapse in­
quippe qui specialiter clave» regni caelorum et prin­
cipatum iudiciariae potestati» obtinuit, dispensatorem
stituit, possibilem esse; instituit autem in beato Petro
canonum et Christi vicarium." Quibu» ex annoto Ber­
potestatem illam, qua de agitur. Respondetur deinde.
nardo de coneideratione 1 II, c. 6-8 probati», sub­
exceptionem a falsa proficisci hypotbeei vel prae­
postera explicatione potestatis immediatae, quae Rojungitur: „Haec auctoritas pascendi cum clavium
poteetate conjunct», Petro peculiarem in. modum at- B mano pontifici asseritur: quasi significaretur, aut
episcopos, qui sunt pastores particulares, non esse
tributa, sicut auctoritatem prae se fert in omnea fi­
in ecclesia iure divino semper debate ; aut Romanum
deles ordituriam atqne immediatam, ita eamdem prae
pontificem regere unquam posse ecclesiam absque epi­
se fert auctoritatem ordinariam atque immediatam in
omnes pastores, qui, quacumque demum praefulgeant scopis seu pastoribus particularibus. Verum namque
dignitate, non solum non sunt pontifici pares, sed ita est, Romanum pontificem ita habent potestatem or­
dinariam et immediatam in universam ecclesiam, ut
eius auctoritati subduntur, ut qui pastoree appellan­
ex statuto divinitus ordine in partem edllicitudinis
tur et sunt, si populos respicis», ii, si pontificem spec­
vocet episcopos particulares, qui potestate ordinaria et
tes, nonnisi ovium numero habeantur . . . Petro im­
immediata particulares sibi lommiseoe greges pascant
peratum est, ait Bossuetius, ut amore cetera» apostolos
st regant
antecelleret, mox ut cuncta gubernaret, et pasceret
3. Pluribus reverendinsinn» patribus placeret, si
omnes agnos et oves, filios et matres et ipsos quoque
pastore» Pastores, inquam, si populi respiciantur, reciperentur :
a) additiones tam ad oaput quam ad canonem
oves, si Petro comparentur. Unde recte qst illud a
respondentem XVI, de quibus in adnotatione 3.5 pag.
Gersone animadversum, quod quemadmoddm episcopi
in totius dioecesis parochiis suam iurisdictionem exer­
144 schematis de ecclesia Christi
cent, ita praestare idem possit summus pontifex in
b) vox ..epiecopaiie jurisdictionis potestas" ;
c) emendationes propositae ci rea ultimam periotota, qua late patet, ecclesia, et in omnibus dioece­
sibus episcoporum. Quod divina verba patefdberunt, C dpm,,Quare damnamus",de qua animadvertuntur tria :
quodque concors Patrum sententia prodiderat, id a
a) omittendam vocem „perniciceas“, eum senten­
conciliis quoque luculentissime definitum est : es tiae, de quibus est sermo, partim haereticae partim
quippe summum agnoverunt et coluerunt in Romano sohiamatMae sint ;
β) loco ,,impediendam eme" dicendum .Jicite
pontifice primatum seu principatum super universam
ecclesiam, cumulum scilicet potestatis et ordinariae pome impediri" ;
γ) postremae rauciendae sententiae addendum
jurisdictionis super omnes et singulas catholici orbis
dioeceses ad causas etiam definiendae, quae aut fidem hoc esse incisum: ,,aut quomodolibet pro spirituali
Christi fidelium bono decernuntur."
respicient aut negotia spectent ad ecclesiasticum fonun pertinentia."
AD CAPUT QUARTUM.
b) Animadvertitur, quasi illius declarationis vi

aUt excluderetur aut detrimentum pateretur potestas
episcopalis. Verum
.
a) ne pati quidpiam detrimenti possit videri,
diserta fiet ordinariae ac immediatae potestatis epi­
scoporum in suas particulares dioeceses declaratio;
tum vero considerandum proponitur:
β) phrasi·, qua de agitur, est positiva et affir­
mans, non exclusive et negans ; quare per illam alii D
pastores, iique ordinAni ac immediati nullatenus ex­
cluduntur; immo vero
γ) eo ipso quod Romanus pontifex constanter di­
citur pastor supremus, alii pastores inferiora» et ob­
noxii significantur; ot cum idem Romanus pontifex
dicitur constanter pastor univenalis, significantur
pastoree particulare·. Sane
δ) in capite X de ecclesia Christi non' alia epi­
scopi» asseritur potestas, quam ipsa quae ordinaria ao
immediato est ; et.
<) quod in adnotatione 64 pag. 180 in schemate
de ecclesia exponitur, secundum sanctum Thomam illa
duo : Putor supremus iteexjus universalis, et pastoree
inferiores itemque particulares, nullatenus seruit se­
cludunt ; contra, tantum abest, ut per priorem illam
summi pastoris potestatem bhac altet
*
obsturioruin

Observationes in caput de suprema et infallibili
Romani pontificis ia rebus fidei et morum definien­
dis auctoritate ad tre» classes facile revocantur. Pro­
positum enim schema
I. Quidam patres censent aut integrum aut sal­
tem quoad eius substantiam retinendum;
II. Alii ex integro mutandum;
III. Alii omnino omittendum.
Trium haram sententiarum rationes sequeuub::·
capitibus brevi modo comprehenduntur.
Bationet primae eententiae.

1. E rationibus, ob quas schema retinendum esse
censetur, una externa est, aliae internae rant.
Exteros ex ipsa reverendissimorum patrum huius
concilii suffragio et auctoritate repetitur.
Internae vero ratione· sitae in eo sunt, quod rei
definiendae fundamenta in schemate allata
a) ex formulis fidei, iisque receptis in oecumenicis oonciliis deprompta fuerunt; quod ea petite
fuerunt
bj ex eiusmodi oecumenicis conciliis, in quibus
Oriae» et Occidens in eiusdem fidei et caritatis uni­
tatom cooreniebaat ; quodque eod^m

IS

RELATIO DE OBSERVATIONIBUS IN SCHEMA DE R. PONT. PRIMATU FACTIS

14

e) quemadmodum quoad auctoritatem omni ex­ A ' e) adiieiantur verba ex epistola a. Agathonia pa­
ceptione sunt maiora, ita Scripturarum testimonia ad
pite sive ad imperatores, sive ad concilium oecumenicum VI, qufbua praeclara infallibilis in definiendis
rem potissima complectuntur, at quoad vim probandi
tam clara atque penpicua exeunt, ut considerata et
fidei rebus Romanorum pontificum auctoritas assit;
retenta, uti par est, verborum ac phrasium proprietate
ritur. Sed cum illa non sint necessaria, visum est,
et vi, infallibilitas, de qu» quaeritur, iisdem vel aequisolemnibus fidoi professionibus alia testimonia non
pollenter efferatur vel virtuauter ac implicite, ut addere. Postulant deinde ut
aiunt, oontinedtur, quod propiores
d) addatur ipsi definitionis formulae incisum,
d) ipsa huius infallibilitatis definitio, si in Va­ quo indicetur, Romanum pontificem ita per se ab
ticano concilio fieret, non esset nisi expressa seu ex­
«Tore immuneni esse, ut ad derisiones ipsius infalli­
plicita doctrinae praecedentium conciliorum declara­
biles reddendas aliorum episcoporum consensus »n«
tio; atque ita
concursus, ut aiunt, non requiratur; eo quod in hoc
r) lidec eadem VWticana definitio ac fides ap­ apprime situs ait error, qui nunc maxime grassatur. *
Volunt alii, ut
*
pareret tamquam fi \'i praecedentium conciliorum
continuatio atque explica.tio, qualem in prioribus con­
e) mutetur formula definitionis, ita ut m wvlo
ciliis circa alia fidei dogmata similiter factam eme
sen immediate definitio cadat in pontificis infallibiliex historia conciliorum et dogmatum constat
.
*
tat«u, dicendo nimirum : .,Docemus et . . . defini­
2. Censetur tamen schenlh rursus ob duplicis ge­ mus, Romanum pontificem, cui in persona beati Petri
neris rationes, tum externas a votis patrum penden­ B dictum est... Ego pro te rogavi... habere divinam
tes, tum internas ex ipsis rebus, de quibus agitur,
Spiritus sancti assistentiam, ut cum supremi omnium
ductas, in nonnullis expoliendum seu per'ietendum.
etc." (ut in schemate) ; quae mutatio propterea po­
Nimirum
stulatur, ne infallibilitas decretorum siirnnii pon­
a) allatis fidei formulis addatur caput definitificia tribui videatur potius divinae alicuius pro
\tiouis de Romano pontifice in concilio Florentino san­
'identiae ordini, quam ipsi Romani pontificis prae
citum, cum in se praeclarum sit, et tam huius concilii,
.igalivae. Desiderant, ut
licet in eo Oriens eum Occidente uniretur, quam ipf1 adiiciatur canon, quo oppositi definito dog­
sius definitionis legitimus valor a veritatis hostibus
mati errores diserte reficiantur; quia id cum rei gra­
in dubium vocetur.
vitate atque recepto conciliorum usu consonum est :
Accedit quod d<
inili.
*
Florentina sententiam ex­
et ne putare aliquis possit, huic fidei dogmati a Vati­
hibet terboruui Domini rii loannis XXI, tertii loci
cano concilio minus quam aliis fidei capitibus con­
classici ad primatum beati Petri spectantis, quo sive sultum fuisse. Attamen visum est, clausulam „Si quis
m se consideretur, sive cum matorum traditione com­
autan etc.", in fine capitis, rei sufficere, cum illa
paretur, principis apostolorum, sucoessorumque eiu«
*
canonis trim prorsus habeat. Feront denique (dures.
infallibilitas aperte demonstratur. Quod praeter «dia
g) ut perficiatur ipsum huius capitia initium, ne
ex actis ipsius ooncilii Florentini oonstaL Cum enim,
idem aut nimis appareat abruptum, aut ne, quod non­
mandante summo pontifice et praesente uno ex carnullis visum est, infallibilitatis definitio uti pars aldinalibus, patribus graecu caput ds Romano pou- C teri capiti inserenda censeatur. Huic postulato in
tifice a theologia authentice explanaretur, loannes de
nova constitutione satisfactum esse videtur.
Mouuiuigro declaravit, i erbia de plens potestate pas­
Rationee fecundae eententiae
cendi haec tria continari * ..primo, quod pascere omnes
ovas eat commissum Petro-et successoribus eius; seRationes ob quas propositum schema ex integro
dmdo,nquod sedes apostolica numquam in aliqua «re
mutandum censetur, fere eaedem sunt, quae ab aliis
roris parte depressa est, sed semper mansit immacu­
pro schemate perficiendo seu reformando afferuntur.
lata in fide; tertio, quod tanta est eius auctorita’,
His itaque emendationibus adhibitis videtur votis po­
quod universalia oocleaia et universae synodi semper
tissimis etiam eorum reverendissimorum patrum satis­
fideliter secutae eunt, et patras catholici semper
factum, qui schema immutandum consuerunt.
susceperunt eius epoatolicam doctrinam; et quod illa
verba: Ut uoa deficiat fidet tua, intelliguntur de sede
Rationee trrtieie eententiae.
apostolica, et quod sit immunis ab haeraai, atque con­
Quod iamvero ad tertiam observationum clateem
firmationem omnium fratrum titubantium in fide ad
attinet, quibus totum schema simpliciter omittendum
ipsam, sedem et Romanum pontificem pertinere"
.
*
ac reficiendum dicitur, eae ad duo genera revocantur,
Optant praeteras, ut
quorum
b) addatur testimonio ax Lucae XXII petito al­
t alterum speciatim ac directe circa ipsum sche­
terum incisum, quod gravissimum et ad rem neoiusa
ma versatur, scilicet ad evertende tum allata in
rium est ; eum vi eius sanctus Petrus constitutus fuerit
eodem definitionis fundamenta, tum singula defini­
fratrum, omniumque Christi fidelium firmamentum,
ut sanctus Cyrillus Alexandrinus interpretatur
*
: Kal tionis propositae dementa, quae fundamentis illis in­
οό ροή ί«ιστρ4ψ·ς στήριξαν τοάς ddiXfodc oou- tw- nituntur;
alteram varo generatim respicit universam deχέστι ■ Γίνου ατήριγρβ aai bcUtntalof τ·ν Sià afotasçc
tinieodas infallibilitatis causam, spectata tam ve­
«pombmsv tpoL Plume etiam flagitant, ut
ritate quam opportunitate ac necessitate eiusdem.
Porro oaaaibua quae tn ipsam srAema animadver­
* CeCsucMtel et Π, queat digma u ittiteiiii THaltette
Cmsilte 1Π, IV, V st VI rasai 4agme *· Veste tesaraete, tantur, rite expensis, visum eat, declaratam superius
Cmrilh VIII, Tagteamsi D M flmsttea geste degas 4s schematis firmitatem per factas exceptiones nullum
yrtMkts Immim mUl
detrimeatugs pati, cum expositae contra utramque '
* Labte, CwriMeran calL, tsas. XVm, esL HM. [Meari,
acbeqiatis partem difficultates vi cerare deprehen­
teas XXXI, y. telSJ
* Apai Mai, Aera Mna MHMteea, teaull. p. m. dantur.
CL s Isaaaam naryiirti— te reste Irneae XXII, »1 sq.;
A.
et is Matth. teak
ab M, a. 4: aMsaguo ystem grassos «4
8ane quod attinet ad difficultates contra prioress
latera *“ ag·* Britasteaa· Be Mea is i peteMte Mk It,
acAsasoMs pmiras, qua ni defimsbdas fundamenta ex­
s. m, tea te' Htea Be aaiMs Manas, Ssokll, ssp.iv,
hibeatur, vi carent
plggeqg.
,

»

I
15

A. 8E88IONE8 PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

I. exception»· criticae, quasi formel» quae in
whsmate adacribitur Hormiadae,
1. non huic, sed Hadriano pontifici triboecda
»it. Instituta namque collatione inter formulam Hormisdae ab oriantalibu· subscriptam, et formulam Ha­
driani in VHI concilio veluti fidei regula receptam,
manifesto apparet, hanc ad priorem illam ita esee
expressam, ut prior in secundam fuerit adamuasim
prope translata. Cum enim reliqua omnia, quoad
singula incisa ac verba, in utroque formula plane iden­
tic» sint, tota quae adest differentia, huc ridit, ut
o) paucissima fuerint in formula Hadriani de­
clarationis ergo adiecta; scilicet post primam for­
mulae Hormisdae periodum ab Hadriano (vel potius
ab eius praedecessore Nicolao) addita fuit brevis ex­
plicatio, cur distinguantur „fidei regula" et „constituta Patrum" sive ..constituta Dei et Patrum" ; rur­
sum, poet incisum , servata religio" formulae prioris, in
altera, ab VIII concilio probata additur: „et sancta
celebrata doctrina" ; mutata tandem phrasi: „spe et
fide" in phrasim: ,,fide et doctrina", post incisum:

..constituta Patrum" in formula Hormisdae, in altera
adiicitur: „et praecipue sanctorum sedis apostolicae
praesulum" ; ut
6) formula fidei quae ab Hormisda opponebatur
suae aetatis haereticis atque schismaticis, Nestorianis
nimirum, Eutychiani» atque Acacianis, eadem ab Ha­
driano opponatub Iconomachis atque Photianis. Qui­
bus reiectis, Hadriani formula in VIH concilio ap­

1«

3. Vi caret exosptio, quasi idem libellus fidei,
in schemate tributus Hormisdae, fuerit ab Hadriano Π
missus ad Greece·, et ab sia non prius ac in Lugdu­
nensi concilio subscriptus. Sed in his apparet anachronj™·"·. quo Lugdunense II cum VHI concilio
oonfiRitar; non secus ac in eo, quod Anastasius bibliothscarius eidem concilio dicitur interfuisse. Quae
vepo bip idem Anastasius narret, a papa Nicolao for­
mulam, qua usus deinde Hadrianus est, fuisse Graeci»
propositam, sed ab his *non(
c>oeptam,
nihil aliud osten­
dunt, nisi hinc tenacitatem haereseoaset schismatis,
inde autem constantem ac immutabilem treditionem
ac doctrinam apud Romanae sedis episcopos.
4. Vi caret exceptio, quasi verba ex concilio Lug­
dunensi II et formula Hormisdae adducta essent
manca, vel, ut aiunt, truncata. Neque enim quae ex
utroque fidei documento allegata in schemate sunt,
manca dici possunt,
a) propterva quod neque tota confessio fidei Lug­
dunensis, neque integre Hormisdae formula translata
in schema fuit ; nam ea tantum afferenda erent, quae
ad rem de qua quaeritur; stabiliendam facerent ;
bf ac si pressa silentio ea fuissent, (fftibus omissis

ex laidori collectione reperitur. Sed hisce confunditur
auctor libelli cum eo, qui eidem fidei libqllo subscrip­
sit. Scilicet
*
fidei formula sive libellus Hormisdae,
quem recepere primum episcopi Epiri in synodo uniti,
tum provinciae Dardaniae, Illyrici et Thraciae, missus
porro fuit- ad orientales patriarchas, Conatantihopolitanum, Alexandrinum et Antiochenum; eidsmque
libello praeter reliquos Orientis episcopos loannes Conatantinopolitanus cum ingenti multitudine episcopo­
rum et arohimandritarum subscripsit, subaoriptumquq
libellum idem loannes uti par erat, ad Hormisdam
direxit, atque ita'unionem sui patriarchatus cum Ro­
mana catholicae unitatis ecclesia diu abruptam in
integrum restituit. Hinc oeyta Hormisdae libellus fidei
invenitur in epistola loannis patriarchae ad papqm
Hormisdam ; sed hic eat libelli auctor, ille subscriptor.

ac praecisis verba in schemate allata alienam a suo
contextu sententiam praereferrent ; tantum enim abest
ut in formula Hormisdae habeantur aliqua quibus
propria allatorum verborum vis ac sententia infrin­
gatur, ut in illa non desint, quibus eadem sententia
firmetur ; vel
c) quod non omnia quae ad rem facere videntur,
in.schema relata fuerunt; visum enim satis est ea
attulisse quae ad rem conficiendam sufficerent. Ceum eiusmodi defectus neque generetim causae sche­
t*
matis, nec nominarim officeret depromptis ex utro­
que oecumenico ooheilio doctrinis ; idemque facile tol­
litur, si plurium/reverendissimorum patrum ratio haC beetur, qui ex formula Hormisdae haec verba sebemati
inserta vellent : „In omnibus sequendam apostolioam
sedem (vel: consentiendum apostolicae sedi), in qua
est integre et verax Christianae religionis soliditas."
II. Vi carent exceptiones hutoricae: ac si nimi­
rum adductum in schemate ex Lugdunensi II concilio
fidei documentum ipsi concilio Lugdhnensi tribui ne­
queat, quia oblata a Michaels Palaeologo fidei formula
tn concilio fuit quidem lecta, sed approbata non dici­
tur a concilio. EnimVero talis exceptio iis aperte ex­
cluditur, quae apud Labbeum * de Actis in concilio
Lugdunensi II referuntur. Nimirum :
1. alteram convocati huius concilii causam, a
pontifice in ipsis convocationis litteris diserte expo­
sitam, fuisse Graecorum unionem ;
, 2. in quarta solemmi concilii generalis sessione
ihanc ipsam unionem m fidei formulae publice lectae
atque pontifici, ipsius oecumenici concilii praesidi, obD latae, initam inter Orientem et Occidentem fuisse; et
3. ab universo concilio solemnes Deo laudes
habitas esse pro restituta cum Graecis unione.
Unde manifestum est, conciliarem dici debere
Graecorum unionem, conciliarem ipsius unionis sa­
tum, et ooneiliare fundamentum seu instrumentum
symbolicum, cui unio innitebatur, et in quod pariter
consentiendo dissitae prius partas conveniebant, at
quidem in pleno concilio, tam Graeci illud offerentes,
quam Latini idem recipientes. Atqui haec duo pro­
fecto ut aequivalentia haberi debent, dicere fidei for­
mulam unanimi consensione in concilio fuisse recep­
tam, ac illam a concilio probatam fuisse. Quodsi vero
in concilio per epecialem expressumque actum for­
mula, t Clemente IV pro unione Graecis proposita,

* Utt sst agat LaMsa·, Omril ssM, (V, MB a, MI a;
MaariJ tan. VUL Mil m m

> CreriLseX, teas. XIV, S'IL «■·«. [Meari, XXIV, MI

probata iisdem plane ac Hormisdae formula verbis
absolvitur. Quare cum Hormisdae formula, sive res
sive verba respexeris, tota quanta ab Hadriano fuerit
accepta, nec nisi hinc brevissimis dumtaxat declara­
tionibus aucta, inde pro temporum suorum adiunctis
adaptata, merito in schemate adnotatur, quod com­
muni etiam usu receptum est, Hormisdae formulam
fuisse in concilio VHI ab Hadriano propositam et ab
eiusdem concilii patribus eubecriptam. Ceterum, quod
ad ipsa, verba ex formula Honfiisdae in schemate al­
legata pertinet, ea totidem habentur in formula ■
Hadriano in VIII concilio proposita, cum hoc solo dis­
crimine, ut in pqgteriori occurrat incisum : „et sancta
celebrata doctrina", quod in schemate quoque conser­
vatum est. Sed inde nec difficillimus quisque reale
formularum discrimen iure arguet ; et satis provisum
erit, si nola schemati supposita ita concipiatur: „Ex
formula sancti Hormiadae papae, prout ab Hadriano Π
concilio oecumenico VIII proposita, et ab eiusdem
concilii patribus subscripta est."
''2. Vi etiam caret exceptio altera, quasi allegata
in schemate formula Hormiadae tribui debeat loanni
< 'onstantinopolitano patriarchae, in cuius libello fidei
directo ad nanctum Hormudam papam eadeiJTormula

17

RELATIO DE OBSERVATIONIBUS IN SCHEMA DE R. PONT. PRIMATU

18

non fuit probata, ratio maniftta haao oat, quod nulla A aliorum oppooitio interpretationibm, infallibilitatam
Romani pontifici· ■acundum patrum explicatiooam
•iuamodi probatio requirebatur, cum a Romana fidei
formula, in quam Oriental·· oonmntiobant, Oocidondemonstrat ; cuiua integram expositionem afferte proptalm orc priu· diomaaiment, two tunc dimentirent.
toraa opportunum videtur, quod non deeat, qui BallarCotarum et hoc animadverti potâat, ipeo exercito, ut
mini auctoritatem pro opposite sententia ii. medium
aiunt, conaecaioni· et unioni· actu virtualitar certe protulerit. Ille itaque hoc pacto dissent :
„Hic locus tribus modis exponi solet.
vel aaquipollentar approbationem contineri.
III. Vi etiam carent exception·· bermeaeultooe et
„Pr.aia expositio est quorumdam Panwensium
etegetieof, quibu· impetuntur
supra citatorum, quod Dominus hic oravit pro ecclesia
1. verba Chruti Domini apud Matthaeum XVI universali, sive pro Petro at totius ecclesiae figuram
gerebat; et hoc impetrasse,'ut fides ecclesiae catho­
Tu ea Petnu etc. quaai illi· hoc unum indicaretur, eccleaiam, quae semper habebit Petrum, numquam poaae licae numquam deficiat. Quae expositio si ita intel.
*rdrart
Etenim
ligeretur, ut diceres, immediate oratum eme pro capite
a) praeterquam quod huiuomodi interpretatio
ecclesiae, et consequenter pro toto corpore, quod per
directe opponitur ob\ io verborum sensui, quibus signi­ caput repraesentatur, vera esset. Sed non ita ipsi
*
ideo numquam superatum iri vel errare pome intelligunt : volunt enim pro sola ecclesia esse oratum
ficatur,
ecclesiam, quia fundata est supra petram, qui est
Quae expositio falsa est.
Petrus; eadem
,, Altera expositio est quorumdam qui hoc tempore
b) excluditur per verba sequentia ex formula B vivunt, qui docent, Dominum orasse hoc loco pro perHormisdae Hadrianique in schemate allata; per ea severentia solius Petri in gratia Dei usque ad finem.
enim haec est, esque authentica dictorum Christi
At contra ... * et quinque allatu in contrarium argu­
interpretatio, ut eorttmdem virtute „in sede apostolica menti». pergit :
, immaculata sit semper catholica servata religio, et
„E»t igitur tertia expolitio vera, quod Domino»
sancta celebrati doctrina".
duo privilegia Petre impetravit, l'nuiu, ut ipse non
Haec autem non tantum de simplici facto, ut alii
posset umquam veram fidem amittere, quantumvis
excipiunt, sed de constanti ac immutabili quoque litre
ten taretu r a diabolo; id quod est aliquid amplius
mtelligi debere, inde patet, quod allatis eiusdem for­ quam donum perseverantis
**
, dicitur enim perseverare
mulae verbis conservatio immaculatae catholicae reli­
usque in fihem, qui, licet interdum cadat, tamen
gionis et celebratio sanctae doctrinae vel uti effectus
resurgit, et in fine fideli» invenitur, st Petro Domi­
declaratur necessariae ac immutabilis causae, dicto­
nus impetravit, ut non posset umquam cadere, quod
rum nimirum Christi ; ita ut vi eorumdem Christi
ad fidem attinet. Alterum privilegium est, ut ipse
dictorpm, quae immutabilia manent, quousque durat tamquam pontifex non posset umquam docere aliquid
petra, supra quam Christus suam fundavit ecclesiam,
oontra fidem, sive ut in eede eiu» numquam invenire­
immutabiliter in sede apostolica divino iure imma­
tur qui doceret contre verem fidem. Ex quibu» privi­
culata servetqr catholica religio et sancta celebretur
legii» primum fortasse non manavit ad posteros; at
doctrina.
secundum sine dubio manavit ad postero» siw
Porro excluditur et illa exceptio, quam quidam C successore». “
ex variis patrum sententiis de iisdem Christi verbis
Atque utrumque illico confirmat adductis vete­
repetunt ; cum enim explicatio dictorum Christi, quam
rum patrum documenti», quibus tamen pro feliciori
formula Hormisdae suppeditat, ipsum referat totius temporum oonditione, quod ad explorata antiquitati·
*leeiae
«S
sensum, contra hunc varia ac dissona, si quae monumenta spectat, alia fac ile patrum testimonia addi
esset, patrum interpretatio nihil valeret Attamen
possunt, et addita reipea fuerunt ; ita ut hominibus
consuluisse juverit praeter alios' antiquiores receneocleeiaetiram sequentibus Scripturae interpretatione·
tioresque probatos auctores, commentarium De unitate nullum de vero huius testimonii sensu dubium super
*
Romana *, de variis, specieqtie tenus oppositis patrtim eese poeeit ac debeat.
interpretationibus, quibus, praeter anteriores prote­
IV. Vi tandem carent exceptione» dogmaticae·, ad
stantes, lanseniani.'Febroniani, Tamburiniani, aliiquo rei ipsius, de qua quaeritur, substantiam spectanUa;
vetustiores abusi sunt, airecentiores abutuntur, etiam­
quasi
si iisdem rite poeept is Romanorum pontificum iufallil. allegata conciliorum documenta referrentur
bilitas confirmetur potius quam evertatur.
tantum ad Romani pontifici» primatum, nui latenti··
2. Neque validius impetuntur verba Christi Do­ vero ad infallibilitatem eiusdem. Enimvero
mini apud Lucam XXII, 32 : Ego autem rogavi pro te
a) allegata testimonia referuntur pariter imme­
etc., quae non ad Romanos pontifices, sed ad solum
diate ac directe, ut obviu» eorum sensu» indicar, ad
Petrum, et quidem pro tempore tantum tentationis
certam in ecclesia catholica fidei regulam, credendisuae, suique lapsus referenda dicuntur.
D que nonnam, quae apud sedis Romanae episcopum sita
Etenim spectare verba haec ad omnes quoque eese docetur ; quare
Petri apostoli successores, constat e communi huius
b) si eadem testimonia, quod merito dicitur, ad
loci in ecclesia Dei acceptione, quae tum ex Romano­
Romanae sedis primatum spectant. proferto teneri
rum pontificum litteris, etiam dogmaticis, iisque debet, cum Romani pontificis primatu praerogativam
recepti» in generalibu» quoque concilii», tum ex vulga­
infallibilitatis divino iure esse coniunctam ; adeo ut
tissima patrum, scriptorumque ecclesiasticorum inter­
c) primatu» quem beatu» Petrus a Christo Domipretatione colligitur, uti videre est apud probatos
no accepit, quemadmodum apertu# verbi» sanctu» Ix»
auctores, euiusmodi profecto haberi dpbet cardinalis
Magnus in sua epistola ad episcopos per Illyriam con­
Bellarminus *, qui ex hoc Lucae testimonio, reiectis
stituto» docet, sit etiam ,,/idet primatus’' ; fuit enim
Petrus, ut eiusdem sancti Leonis legati in concilio
■ Lib. I. juq. ISO ·« ; Uh Π.
101 ·«.
· Dt Bmmw pmMm, 1ft IV. a III. Ot UMu D» Chalcedonensi (act. Ill) dixerunt: „χέτρ« καί χρηκίς

ieNM pteiifei» mprtm»
ΑμημΚ, psg. 00 sqs. Tria
prsssirriw a····
·
*
vHaatari 1. CathoHaaa aviastala» aftecopo·,
Se·· 8
0r«ai· fatriarahs « ora OUpkaai Derierii, bsae latar*
pratatioMsi ia «ariB· lalaraaiari a. 040 froAUri: B Aba­
tte··· Ο·
·
*
«■ Mata mmOH Basse! «aaO·· Mstjssto·
thlM h degmatia» flM eyftrtote· SMMifi»
VI
Oorau tfnua wm LU.

pressait· st ab eodem sUesaaiter probata, desere; ex S»o
•careqaftar, ereidsataJe· epteoopo· ia eadem scateatis eeare
■tost;
orieatatis et oeddàatahe syiscoyne i· Fleroatiaa
cwiw φκ
*
ia eadem totsrprstetioae eiaiytrema «·■»·
sdssedam paato tayeria» eatea debater.

e

19

'r

A. SES81ONE8 PUBLICAE ET CONOBMAflOXBS OSM^RALES

90

------- ,......................... .. ........ —- ·------------esse er fid^ eomegums, ita ut statui vel definiri ^in­
quam fidei dogma nequeat.
Sed duplex est illationis ratio, qua inferri aliquid
ex alio potest : altera mediata et ex accidente vel con­
tingente, altera immediata et ex rei nature vel necessario. quae satius «at praecedentium declaratio
seu
*
ex­
plicatio. adeo ut, quod infertur, implicite, ut aiunt,
Petri", ut ait a. Baehiarius in apologia fidei. ..hoc
ve) etiam virtualiter aut aequipollenter in illo con­
eat aedea fidei"; vel, ut alia plurimorum patrum diser­
tineatur, e quo infertur
.
*
tissima pariter verba, quae apud theologos possim
Porro patet, quod ita infertur, manifeste eiu-dsm
recurrunt, omittantur, auctore sancto Augustino (ep.
rationis et ordinis ease, ar illud unde infertur.
10&). .doctrinae salutaria cathedra". Si ergo, ut
verissimum eat, in allatis fidei formulis sermo de
Quare si divinitus revelatum ac de fide est, e quo
pontificia Romani primatu habetur, definiendae pon­ aliquid isto poclo infertur, hoc ipsum pariter reve­
tificiae infallibtlitati
*
thesis non convellitur, sed aje
latum est. eodemque modo fide creditur, quo illud in
quo continetur. Atque ita contra haereticos Mono
prime stabilitur.
physitas et Monuthelitas dc fide oste definiebatur.
2. Vi caret exceptio quasi per allegata ex fidei
formulis testimonia ait quidem. inerrabilia Romana Christum habere) humanam perfectam naturam et
ecclesia’, non autem Romanus pontifex. Haec enim
humanam etiam voluntatem, eo quo^ revelatum ei
distinctio, qua ecclesiae ve) aedi Romanae areereren- B de fide erat, Christum esse hominem perfectum.
lur pnu-rogafnae. quae Romano pontifici denegaren­
Simili modo in schemate per voculam „hin<"
indicatur, praemissis fi-lei formulis contineri Roma­
tur, liquido excluditur, cum in Lugdunensi formula
norum pontificum infallibilitatem. Et ea sane testi­
ilicatur. ..nilesiam Romanam ... ia beat· Petro ....
ruin- Romanus pontifex est successor. . . . recepisse
monio ex formula Honmsdae (cum addito Hadriani t
summum ÿ plenum primatum etc.". in formula allato verbis aequipollentibus ixintinetur; eum dicere.
autem Humnadae. ..inimaouQfam servari religionem
m verborum Christi : Tu nCPetru» etc. in sede apostolica, per Petri scilicet in eadem sede successores, im­
m sede apoatolica", aciliceun Romanis in illa sedeotilms isintifibibus, cum Arrpariter in beato Petro dic­
maculatam temper terrutam esse. et. quod superius
ostendebatur, iure seriori semper debere religionem
tum sit : Te et Petru» etc.
s
• Tum vero illa ipsa perperam adhibita distinctio,
atquedoctrinam, aequivaleat certe propositioni qua di­
gie qua Honnisdac ac concilii occumenici VIII et Lug­
citur, Romanos in sede Petri episcopos circa religio­
dunensis II temporibus nemo certe cogitabat, m pro­
nem ac doctrinam ab errore immunes esse, et simi­
posito schemate aperte excluditur, cum in formulé
liter ipsa infallibilitas virtuteT'ut aiunt, continetui
definitionis diserte efferatur. ..Romanum pontifivem"
sententiis ex concilio Lugdunensi II allatis, cum du
bitari non possit, quin is. cu/praerogativa defensoris
reae qui per Spintus sancti assistentiam ab errore im­
munis existât.
fidei veritatis, atque officiisn convenit, suo nidum
3. Neque illud vim habet quod opponunt, in al­ obortas in ecclesia Dei de fide controversiae definiendi.
latis videlicet Lugdunensis concilii verbis dici quidem, C infallibilitatis dote praestare debeat, ne defensio inva­
pontificem Romanum teneri jj^rae ceteris fidei verita­
lida aut nulla, et directive, quam vocant, norma in
tem defendere", sed non dici „seorsim“. Enimvero
fidei quaestionibus falsa vel fallax ex(ptat. Neque
o) neque dicitur ..una cum ceteris" ;
minus aperte eadem veritas ex Flyrefitino concilio
b) est quidem verum, cum dicitur ,,prae ceteris", infertur, cum ChrSti promissa nejjffietiantur. ut fi­
non significari- divisionem ; atvero significatur distin­
deles in errores fidei inducantur ac prope compellan­
ctio. et quidem cum praecellentia mu praerogativa,
tur ab eo. qui verus Ckruh Vicaria» et omnium
quae ..summo et pleno .primatui et' principatui" Christianorum pater et doctor constilntus, plena uni
venalem ecclesiam poanmdt potestate inAructus eet.
renpondeat ; cumque additur. „prae cetaria teneri fidei
verVatgpl defendere", non significatur, istam prae­
Quam illationem obviém et spontaneam wfce. inde
rogativam in Adei defensione exerceri ab eo, qui a quoque comparet, quod sa longe mdrimo theologorum
reteris cxistit Breatus. sed qui citra et supra referas
numero, immo plurimis provincialibus conciliis pro­
bata semper fuerit.
I
in fidei censis aqit et iudioat Id quod
Hinc autem apparet, quant infirma sit duples
r) liquido petet ex inciso sequenti : „8ic et si
quae etc." quibus ^Romanus pontifex significatur exceptio cum superion cohaerens, quarum altera di
dutmetut s ceteris, inter quos suboriri possint de fide citur, infallibilitatem, si fidei formulis contineretur,
quaestiones; et significatur,iisdem'meperior, quorum
credi semper ab omnibus debuiose, quod tamen falsisde fide quaestiones ipse suo iutheio definiat.
■ Ita usa inia· philmphi Pireorsat, sed ia oeeasmiro
Quamvis ■ igitur per phrasim 'Lugdunensem non D
osaoiUs Fomrteaoi, dotorepo Flsrostteo, osai onttetectteee
indicetur, Romanum pontificem ceu caput q coterie Bsmarteate Ktereai. partteqMtlnMonun hate séhaersaUs, ds
ceu corpore ease Aeparatum' sive divisum, aperte ta­ octets ia qyrehili pertteate .FUteqre
*
tea dtepatarant tea
men indicatur, eurodeni quoad actus quosdaui, quod Ootemoaste tom ToruUvteaate. Hit saisi in oottetioas IX .or
*
Cori dlxli per expnere·
Srte capitio est. a retona osse distinctum, itemque dtoata· oeoMomm artteuterui IM
ùnpdteM oxpitestteMre alteres· Moi u&ateraa, Mgevitqae,
iisdem superiorem, ita ut ceteri eiusmodi acti» aut phreatre «FÜtequeT proprio moo sMitteasoa, tm son at nisi
nullatenus habeant, aut obnoxie tantum et dependen­ alteram Mei arttenterare repltertio Tea dMaxit .coeelsoteaare st voritMure seqaraUare ex priaoigite dapHre· digotor a Romano pontifice exaroeqnt.
reattere qatrte· raritalre east rates roreotM a priaapiis·,
ptei poo mKa weOte. soi <eoodnos «sal vpritates, qass sunt
B.
,
ipote prindpii· rates prapiMUsa, ados qaod vteesatar per co
Quod iam spectat ad exceptiones in oitrram pro­ asterias st tedte Wad ex per ee nette, st vteendtar intent
positi scjieuiatie pàrtem, quae ipsa infallibilitatis defi­ vUogtaeoo impsreaptiteb... Itn patres Ntekrae quia viderant
hpae raritatem, vMeUent Filin· MMatadnatiale·, non testa·,
nitione constat, animadvertitur
>
end ah asteno. Petite deduci pores sx artteate ds Ftlio pssiio
1. in ipsam rnHoaem oeu quafitatrin propositionis in eyrehols opnotnlora· teso aine aliquo dame oltadoadi
definiendas, quae cum, ut in schemata per illativum ensbotaai epoMotorare, Irewntlreiree st care oreni (Paste reaparticulam .Jiino" indicatur, sx fidos formulis infera­ tararaat raurabotnattete··.
tur, dicitur de fide raw non poem, sed ad summum
Snppteadare
no^i pemutt urfer^^r
;

τής 4ιτοστολιχής Ιχχλιρίας, *«2 τής άρΡοδόξου χίστχοος A
Ραμίλιος, petra et basis apostoticae ecclesiae et or­
thodoxae fidei fundamentum". Porro Retins, uti
statuit synodus Aquileienais. cui ederat sanctus Am­
brosius, „fidei columna et ecclesiae fundamentum,
per successores mol· Μφροτ vivit" ; et ,.cathedra

T

21

RELATU) UK OBaERVATlOKIBUS IM SCHEMA DE R. POST. PRUUfTV

22

■mu· habatar; than · eontrario diniter, infaUibdiMftur, ei quando dubitatur, concilium aliquod f«rit
tatam, niât ssmper et ab omnibue et ubique etenec os vers legituuum et useunteuicum, vel quidnam
• 'debater, ut oedeodum fidei dogma definiri non poms,
in oooalio revera ut fidsi dogma definitum, quids·
Infallibilitae enim Romani pontifici», quae luxta
tantum ad doctrina· expltcatiooem vel probationem
■alatae fidei formale· divina revelatione continetur,
adieotum fuerit.
1. una com divina rovaiatioos, per generalem
Sunt quidem etiam, qui non intolligi autument,
quo ipsa phrssM «pro mtdorifarii" spectet. Verum
videlicet revelationis propoeitianem, impUrite saltem
a) haec phrasi· qua idem significatur, ac vocibus
camper et ab omnibus credebatur ; tum
2. postquam infallibilitae eolemnibus fidei for­
■adhealtre, vel er osSAedns, praecedenti iocmo cla­
mula modo mrrimli et neqaipoUeale dederet· fuit in
rioris explicationis ergo addita fuit, ut accuratius de­
oscumenicis concilii·, abinde hoc Hiam modo camper
finiretur cAmxrhr subtecti, cui infallibilitae sseeritur.
et ab omnibus credebatur ; et
proinde
3. cum ipaa infallibilitae et eodesiae msgutano
h) u> ipsa phrasi «pro auotoritat·" tabmlMgiordinano et publice praedicatione ac doctrina fuit ubi­
hv, quod in observationibus ab aliquo reverendissimo
que fere darius semper atque expressius tradita, de­
patre efferendum dicitur, «s·»", scilicet quae mt su­
rme aedem et cj^reMfa» semper et ab omnibue prope
prema et apostolica, quaeque orationis eubiecto, id est,
credita eat. Sed
supremo doctori eoclmiae propria est- Etenim sola»
4. quod «permit proporitionr vel eoirmm radeaioe
pontifex cum plena apostolic· auctoritate Petro apo­
stolo succedit ; reliqui namque episcopi, licet apostolo­
nadicio declaratum nondum fuit explicite eeu expreose,
id definiri «r potest. itamque debet, ai idipeum, licet
rum successore» recto quodam sensu vocentur, non sunt
revelatum multisque modie creditum ait, in dubium
tamen apostoli Petri sqccessoribus aequales quoad
vocetur aut etiam diserte praefracteque negetur ·.
plenitudinem sc perfectionem potestatis apostolic·».
II. Animadvertitur io infallibilitatia rubeer/um. quemadmodum iisdem aequales uullateniu ex eo sunt.
quod eoius Romanus pontifex non ait, eo quod
;- quasi aetptt dicamur superaedificati super fundamen­
1. «infallibilitae personalis" nequeat probari.
tum apostolorum, quorum epiecopi sucoMeores vocan­
Sed quod incena ,,personali» infallibilitatie" at­
tur, ac dicimur aedificati super Petrum, cuius sue
tinet. ea in propoeito schemate non adhibetur.
cdssor episcopus Romanus exist it. Alio namque sensu
dicitur ecclesia a Christo aedificanda super Petrum,
Si vero de re per vocem significata sermo ait, infallibilitas eodem verusimo sensu personali» dicitur,
et alto sensu fideles a Paulo dicuntur aedificati super
«t dicta etiam fuit^ quo tota primatus potestas ad
fundamentum apostolorum et (addit, quo differenti·
excludendam , Richerianorum -haeresim ’ personali»
patet) prophetarum. Super hos enim aedificati sumus
case dicitur, quatenus scilicet praerogativa infallibili— ex interpretation· doctorum, quorum sententiam
tatia ipsi perconor apostoli Petri directe ac ύηrefert Angelicus ’ — quia «innititur fides nostra re­
velationi apostoli· et prophetis factae, qui canonicos
mediotc collate fuit a Christo Domino dicente : Tu ae
Petra» etc., quemadmodum in Hormisdae formula libros scripserunt". Sed nequs hoc sensu episcopi
successores apostolorum dicuntur, nequs hoc sensu se
fidei, prius exposita, declaratum eat.
Cum vero illa praerogativa personae beati Petri C desia aedificata eft super Petrum. Cum ergo Romani
pontifices dicÙntur docere ac definire „pro atteiari·
apostoli et in Petro unicuique personae ex suis in
tatr" sua, sive apostolic·, hoc intelligitur sensu om­
Romana sede succeaaoribua eotenue colleta ait, qua­
nino proprio ac privo, et detegatur, eosdem non agar·
tenus Petrus emet a Christo Domino petra ac fun­
privatam personam, sed personam Christi Vicarii, sui
damentum universalis ecclesiae constitutus, vel qua­
tenus apostolico munere universalia docton» ac
fsotaa-sunt promissiones.
Quod autem ad alteram exceptionem spectat, qua
*
pactoris totius eodesiae insigniretur, propterae Ro­
quidem eodem i ure concilii generalis deoreta impeti'
manorum pontificum infallibilitae eo sensu «persona­
lis" communiter non dicitur, ac si infallibilitae diis possent, nemo non intslligit, de actibus Romanorum
pontificum, de quibus sermo est, longe maiori iure
conveniret uti personis mere privatis. Hinc in sche­
valere, quae de actibus authenticis cuiusvis legitimae
matis formula diserte dicitur: «Romanus pon­
potestatis iuri» periti affirmant : necessarias videlicet
tifex . . . cum supremi doctoris munere fungens etc.''
•d illorum valorem conditiones supponi debere ex­
2. Animadvertunt in infallibilitatis subiectum,
pleta». Etenim eo appnme spectat Spiritus sancti
eo quod eoeutare nea possit, qvaasdo Rqmantn pon­
assistentia, qua sola Romanae sedis episcopi itffsllitifex .supremi doctoris munere fungens pro ourtortbiles dicuntur, ut eae omnes compleantur conditions»,
totr definiat", vel quando omnes ad infallibili ter de­
quae requiruntur. a|it ab ipsorum definitionibus circa
finiendum expleverit coadilioao
Sed exceptiones has sunt, quae alienae nimia vide­ dsterpiinstum suum obiectum «n^ error exdudaD tur. Quare probata semel Romanosum poatifiçum in
antur.
fallibilitate, de expletis sd finem ooaditionibuagnul—
U1 enim, quod ad priorem spectat, humanae
lum amplius dubium debet moveri.
*Wlingi»ae non desunt necessaria et apta signa ad ex­
3. Animadvertunt, quod per eiustnodi doctrinam
primendam sUpremi doctoris et apostolici munene
Romanus pontifex uti caput ab epiampit ceu corpore
functionem : ita eiuamodi signorum imus a Romani·
dàidatar.
pmttificibua factus evidenter patet ex litteris non
Sed nullatenus Nam praeter eq quae superius
paucis, scriptis a primo Romanae sedis episcopo
circa hanc separationis umbram dicta fuerunt, consi­
Petro, et ab eius porro successoribus, usque ad prae­
derari debet, aliud osée, Romanum pontificem per se,
sentem pontificem Pium IX. Ceterum si quando du­
bitaretur, utrum documentum aliquod pontificium citra episcopos tam dispersos quam in concilio sive
generali sive partiali unito·, habere praerogativam inait reapse e pontifice fwipetrie apottolieo mto numere
fallibiliter omnes fiddes docendi et pascendi ; et aliud,
editum, profecto non maior meet difficultas ac naeum sive habitu sive actu umquan4
*
segregari vel
> Da Ms rratalfass tavsrit, qaaa. tmstsr aUas tmbsMs separari ab obnoxiis sibi sive agdis sive ovibus, immo
eeeteras, M re· seriW» laremta» a Bmsttto, PrMgme» tneti cum Romanus pontifex velati eapat docendo regenΡΛη iWMia, p. II, a V, sfH. R—a s. tiw, art. 11,
p. Mfr »q. Ct Bserareether esatm DeaUiag
*,
p. 11 «mI L »., «. I. a. A ·< I.
• De qaa et eahame de saaissia CMM, »da Mat *
.

S3

A. SESSIONES PUBLICAK KT OONORKOATtOX» GŒRALE8

Μ

deque in total» oorpot influit, coniUDjtioai· vîmoIb A dicitur eitsadem cum infallibilitat» ecchrira araplitadinia raro, tfapta infallibilitae significetur, altara
inter ipsum et universum gregem attrahuntar et coopontificis, altara eodeeiae. Red eoimvero éoatrariuro
finnantur. Tot
*
igitur quarntio ad hoc revocatur,
utrum Romano pontifici per ee reepee auraodi acta· plane exprimitur, cum unum idemque obieetam asse
capiti» nc supremi doctori· oonyeoiat, quo citra reliqua dicatar, circa quod versatur, varearique potest in­
membra vel citra reliquo· doctor»· simul inoyrentes
fallibilis Romanus pontifex, et illud, circe quod ec­
totum corpus vel totam gregem docere etpaecsre clesia eat infallibilia. Sed quod significatur discrimen..
poaeit. Atqui hoc sensu Romano pontifici infallibiMt discrimen in modo considerandi imbiertum, qutaT
hter docendi auctoritatem divinitus collatum fuisse,
infallibile prasdioatar, quodque tam ssm definitur
in schemate proponitur .
Romanus pontifex, uti supremus ecclesiae magister
Art, inquiunt, in illa hypotheei inutilia fierent
et doctor, quam tot
*
eoclmia docens, seu universum
concilia, et epiecopi cessarent Mae indice».
*
ecclmiae magisterium, de quo in capite IX schematis
Verum ad priorem exceptionem iam reependit
de eoclmia Christi. Hoc autem subrecti discrimen re­
cardinali· Bellanninus ·. ..Reepondeo", inquit, ..id
apse exsistit, cum infallibilitatis praerogativa ex de­
non sequi. Nam, etai in pontifice ait infallibilitaa,
claratis conveniet tum supremo ac universali ecclesiae
doctor· et pmtori per se. tum universo et adaequato
tamen non debet ipse contemnere medi
*
humana et
ordinaria, quibus deveniri potMt ad veram reioogni/ totius eodeeiae magisterio, quod ecclesiae dwtoribus
tioneni, de qua agitur. Medium »
ten'
*
ordinarium
et pastoribus ttna 'cum nto capite, Romano pontifice.
<wt ixinvilium maius aut minus pro magnitudine vel B coalescit ; atque ita ecderia docen» Mt ac dicitur infal­
libilis.
pervilute rei. de qua agitur. Id quod patet primo
IV. Animadvertitur in ipsam nocem ..infallibi­
exemplo apostolorum. Nam certe tam Petrus quam
Paulus poterant etiam aoli quamlibet controversiam
li'". ,,infallibilitas". ac si nova et vanis interpreta­
i nfid 1 i hi li t er definire; et tamen.concilium convocave­
tionibus obnoxia roret.
Sed haec vox a theologi» et a fidelibus passim
runt Actor. XV ..." Et alio loco’ etiam luculentius
statuit. ,.generalium conciliorum convocationes utilisusurpatur, ut ee praerogativa significetur, qua Ro­
manae sedis antistites in rebus fidei et morum de
simar et suo quodam modo necessarias, non tamen
absolute et simpliciter necessarias esse" . . . ,.Etsi
finiente» ab errore immune
*
servantur; atque idem
vero summus pontifex mdex est. ' vice Christi, om­
vocabulum de eccleeioe mapieterio. continuo iam et
nium controversiarum, eique obtemperare debet fra­
antiquissimo usu. et certo quodam ac determinato
ternitas universa, ut Cyprianus loquitur 1.1. ep. 3,
sensu adhibetur. Cum ergo ecclesiae et Romani anti­
stitis, ecclesiae videlicet capitis et one. infallibilitas
et nos in libris de pontifice multis argumentorum
generibus demonstravimus; tamen non debet-pontifex
una atque eadem sit. proferto non est. <-ur ab eodem
in controversiis fidei diiudicandis aut soli suo iudicio
vocabulo adhibendo abstineamus, innuo ret omnino,
fidere, aut exspectare divinam revelationem, sed ad­
cur illud adhibeamus.
hibere diligentiam quantam res tanta postulat, et or­
C.
dinaria media; et tum demum exspectare assistentium
Atque haec satis visum est de priori exceptionum
Spiritus sancti et directionem divinatii. Porro me­ C genere, quae directe ac immediate circa proposition
dium ordinarium ac proinde ueoessarium esse con­
»chcma versantur, animadvertisse. Instituto vero illa­
cilium magnum aut parvum, unum vel plura, prout
rum examine, pleraeque omnes alterius generis diffiipee indicaverit, facile probari potMt-" Infallibilitas cultatM,' qUae generarim ipsi doctrinae ac definition
*
pontificiae infallibilitatis opponuntur, praeoccupatae
igitur Romani pontifici· nullatenus evertit aut in­
utilia reddit concilia sive generalia sive particularia
fuerunt Duo tantum harum capita peculiarem con­
Sed neque efficit Romani pontifici» infallibilitaa,
siderationem flagitare vim sunt, quorum alterum con­
ut episcopi cessent eese veri, proprieque dicti in causia
tinet exceptions ex historia ecclesiastica petita·, al­
fidei ludicre, tum quia veri sunt et remanent iudioM tarum vero ad celebrem Vincentii Lirinensis renonem
proximi in suis dioecmibus, in synodis dioeceeanis et
refertur.
provincialibus; tum quia ex eo quod pontifex infalli­
1. Porro,quod ad primum caput attinet, videtur,
bili· eat. nullatenus sequitur, eum omnia per M et
ut tum dignitati ac proprio muneri patrum, tum reti­
citra iudicium aliorum episcoporum definire velle aut ras gravitati ac necessitati consulatur, sequentes nor­
definire debere; tum denique, quia ex theologorum
mas praestituenda· et ob oculos retinendas ease.
doctrina Romanorum pontificuuR-non minus ac ipso­
1. Ex monumentis omni exceptione maioribus,
rum conciliorum irreformabilia decreta subiici possunt ut superius declaratum fuit, Romanorum pontificum
episcoporum examini ac iudicio, 'non quidem dissen­
infallibilitaa est veritas divinitus revelata; fieri ergo
sioni· vel reiectionis, sed quod instructionis, assen­
nequit, ut haec «x historiae factis quibnscumque falsa
sionis atque approbationis appellant, quodque ad ple­ D umquam demonstretur; sed si quae illi historiae facta
nam catuae cognitionem pertinet ; cuiuamodi examen
opponantur, ea certissime, quatenus opposita viden­
tur, falsa habenda erunt
in concilio Chaloedonensi instituebatur circa dogmati­
cam sancti Leonis Magni epistolam. De qua re praeter
2. Aooadit, quod cum Romani pontificia in­
alios graves auctores consulatur Ballerini, Dr ci ac rafallibilitaa per apertos, certiaumosque fontta ut ve­
tione primaria, c. XIII.
ritas revelata, adeoque. ut originalis ac simpliciter
Ill. Animadvertitur in expositum pontificiae in- antiqua cognoscatur, secundum regulam a Tertulliano
fallibilitatis obtectam. quasi
iampridsm adhibithm titulo possessioni· contra ora1. iisde/mtla et vaga ait eius deecnptio. Verum
nam opinionem et conclusionem illi oppositam praecum in schemate expreere dicetur, obiectum illud esse •crtbitar; id enim, maxime in cautis ad fidem per­
eiusdem omnino extensionis, cuius set ambitus intinentibus, est verum, quod prius. Haec illustrari iis
fallibilitas eodetioe. per hanc declarationem generalis possunt, quae in constitutione de oathohre fide ca­
propositio, „quid jn rebus fidei et morum sto. tenen­
pito IV ab ipso concilio Vaticano statuuntur: „Omdum ait". *
definit plane ac determinata evadit ; quasi nsm smart ionsro veritati illuminatae fidei contrariam
2. hoc ipso, quod infallibilius Romani pootifipi· omnir.o falsam asm . . . Quapropter omnm Chri­
stiani fidshs buinamodi opinioam. quae fidei doctri­
1 D» Rram· jMntak·, Ub. IT, e. ΤΠ.
nae contrariae «ere cognoscuntur, maxime si ab ec« D» omdSit, Ub. L a X, XI

2S

RILiTIO DR OB8KRVATIONIBU8 Di 8CHRMA DR R. POST. PRIMAIT

drnia reprobate· fuerint, non solam prohibentur tam­
quam legitimus «Matiae oonolvnonm defenders, sed
pro «roribus potiua, qui fallacem veritati· apaoiam
pre· aa ferant, habere teosntur omnino'
.
*
lamvaro infallibilitetem sanctee apoatebeoo aedia at Romani pon­
tifici· ad doctrinam fidai partinere, ax allati· fidai
documenti· constat, et contrariae illi Mutantia· a ma­
gisterio eodeaiae non aamal fuerunt improbatae.
Cuiuscumque ergo scientia·, etiam historiae eockn•aticae conclusione·, Romanorum pontificum infallibilitati adversante», quo manifeatiu· haec ex revela­
tioni» fontibus infertur, eo certius voluti totidem
errore· habenda· eaae consequitur.
3. Ad dogmaticam infallibilitat» pontificiae de­
finitionem neoassarium ac sufficiens eat, ut patribus
concilii ex *
proprii divinae *
revelation· fontibu». sci­
licet ex scriptura et traditione, constet, esae illanj
divinitus revelatam ; proindeque patrum officium est
•t munus, hanc divini depositi veritatem pro suo
charactere cum auctoritate declarare et proponere;
singulas autem aliunde petitas difficultates, quae illi
opponuntur, dissolvere, non tam patrum concilii ree
eat, quam scholae theologorum, qui, quod ad hanc
quoque causam spectat, suo-munere diu iam functi
•unt. Cum enim prolatae exceptione» historicae, de
quibus agitur, non sint novae, sed longe vulgatissi­
mae ac tritae, quae a rerum theologicarum tractatori­
bus in variis controversiis contra protestante·, lanaenianoa, Febronianoa. alioaque, frequenter aeque ac
luculenter solutae fuerunt (dum sive de sanctae Ro­
manae aedis primatu, aive.de catholicae ecclesiae infallibilitate, aliisque ' catholicis veritatibus dissere­
rent) ; minus decorum, minusque conveniens patribus
visum est, singulas quasque ex illis in novum rursus
vocare examen, quasi factae «Mitra catholica» veri­
tates obiectionm reapse habuerint ac retinuerint huc­
usque verum valorem ac robur, vel ipaa revelata veritas, catholicasque ecclesiae doctrina, ut par orat, satis
non fuerit asserta ac defensa. Consulatur itaque
grava et probati auctores, qui de potissimis'quae op­
ponuntur exceptionibus scripeerant, itemque general·
quasdam regulas statuerant, quarum usu et applica­
tion· special· difficultates plsraaque omn· tollere
••tegunt. Nimirum, inquiunt, videndum
u) quod ad ntbiectum pltmet, utrum Romanus
pontifex reap·· tenquam supremus et universalis
doctor et pastor pro sua apostplioa auctoritate fuerit
locutu», an potius locùtus sit uti privata persona «eu
doctor particulari·';
b) quod attinet ad obtectum, utrum materia cir­
ca quam indicium Romani pqotificis versatur,' res sit
fidei et murutp pertinentium ad eoolaaiam universa­
lem, an utrum sit res facti particularis vel disciplinae
ac iuris partialis vel localia Quo faciunt haec ex epi­
stola Nicolai I ad Michaelem Imperatorem data anno
865, quae inter decrete, aiusdam Nicolai referantur:
..Patet profecto, inquit, aedisapostOlioa», cuius aucto­
ritate maior non ret, indicium a nomina fore retrac­
tandum, neque cuiquam de eius liceat indicare ludicio.
Siquidem ad illam de qualibet mqndi parte canon·
appellari voluerunt,- ab illa autem nemo sit appellare
'permissus . . . Non negamus, eiusdem sedis senten­
tiam posse m melius commutari, cum aut sibi sub­
reptum aliquid fuerit, aut 'ipsa pro nonaidaretione
aetatum vel temporum seu gravium neoemitetum
diipentqtorie quiddam ordinare decreverit." Scilicet
c) quod ad formam arir modum tpectai, quo indi­
cium fartur, utram decretum Romhni pontifici· ita
conceptum sit, ut appareat, a Romano pontifice factem
•me verem ac propriam defimlionem mu perempto­
riam latam sententiam ; non vege oeconomicam tantum

M

•liqaam respooMotsem vel dispositionem. Cetera·· btac
apaotaat aliae regulas ouums, quae communiter a theo­
logia circa definition· quoque conciliorum statuuntur,
cum inquirant, utram aliquid et quidnum in illorum
capitibus st canonibus dafinitum rsapea ait.
4. Eat principium in omnibus scientiis receptum,
atque ration· multo maiori in cnuai· divinae fidei ob
oculos habendum, quod si de aliqua veritate, ex pro­
prii· eiusdem fontibus, tamquam de (Aeri constiterit,
probabilem quamvis solutionem vel gravem quamvis
rationem sufficere, qua contrariae difficultate» ceu
hypotheses conciliari cum illa valeant. Sed ad conci­
lianda· historica· exception· cum »umiiii pontificia
infallibilitate probabii· saltem gravesque solution·
allatae fuerunt :
a) in causa Vigilii : a lo«. Aug. Orsi. De irrefor­
mabili Romani *
pontifici <» definiendi· fidei nmtrovertii indicio, t. 1. p. I, cap. 19, 20; Benetti», op.
*
cit., P. II, tom. V. app. §5; Ballerini. De ri rl ra­
tione primatu·, c. 15; Lud. Thomamm. Disp. XIX
in concil. ; Petrus de Marce, *
,
Di·
de Vigilio: et nuper
AI. Vmceiixi ia N. Gregarii Nymrni et Origrni·
•cripta cum app. de actis synodi V, tom. IV et V.
b) in.causa Honorii : inter vetustior· a los. Biner
s. I. in Apparatu *
eruditioni p.lll, IV. et XI, Onn.
op. cit., cap. 31-28; Bellarm., op. cit. ; Thoniamin..
op. cit-, diaa. XX ; Natalis Alex.. Hittoria ecrletiatlica,
saeculi VIII diei. II; Zaccaria. *
,
Antifebroniu
p. II,
1. IV ; inter recentiore» : Civiltà cattolica, anno 1864.
serie V, vol. XI et XII ; Bchneemann. Studia in quae•tionem de Honorio; Io». Pennacchi, De Honorii t Ro­
mani pontifici· cauta in concilio VI.
c) in causa lapsuum aliquot, ut dicitur. Romano­
rum pontificum circa ministrum sacramenti ordinis ;
ab Orsi, op. oiL, L III, c. 31 ; Tournely, qui in trac­
tatu de sacramento ordinis singulas Morini difficul­
tate dissolvit, quae irtpropositis observationibus repe­
tuntur, etc.
d) in esura bullae Bonifacii Vlll ab Aguirre.
Dtfentio cathedrae nancti Petri, disp. 32, 33; Anftlanm, p. 133 sqq.
’ II. Quod vero àd l incrafii Lirinemi» eanadan
attinet, quo illustrissimus ecclesiae scriptor Commo­
nitorii sui cap. Ill1 id tenendum ait, quod ubique,
quod semper, quod ab omnibus creditum est :
1. is contra auctoris mentem intelligsretur, si
ad infallibilem in catholica «vlreia normam directitxmt, quam vocant, referretur. A Lirinensi enim ille
refertur, quod ex contextu praecedenti et sequenti
liquet, ad nonnam obiectivam. scilicet ad divinam tra­
ditionem ; quatenus proposito canone critérium co­
gnoscendi ,,catholicae ecclesiae traditionem" contine­
tur, qua „una cum tegis divinae auctoritate munitur
fidm divina". Sed alia profecto re· eet, utrum eodem
canone contineatur conditio necmaria, ut ab eccimias
catholicae magisterio ponit aliquid infallibiliter fi­
niri. Hoc Vinceotius non docuit, immo contrarium,
uti patebit, significavit Unde
2. apparet, Lirinensi· renonem · varo suo wnsu
detorqueri, si eiuadem vi requiratur contenu» uni­
versalis sive unanimitas onmium episcoporum, nt ab
eoelsaia· magisterio, pems quod est directive fidei
norma, aliquid tamquam fidei dogma definiatur. Tum
3. apparet, eumdem Lirinensi» renonem perverti,
si in eo reponatur tum norma obieotiva tum directive,
ac ai unico catholicae fidei uonua infallibilis in cootensione constanti ac universali ecclesia· «ita ut, adeo
ut nihil ip rebua fidai absolute certam ac infallibile
habeatur, quod cooseosione constanti non credatur,
atque nullus fido divina, quae absolute ac infallibiliter
> law Π, apte WgM P.L. Laea.

A. ΜΒΒΙΟΜβ PUBUCA* *T ΟΟΚΟΜ^ΜΠΟΜΜ OBOBAUH
«rte iit, trader
*
quidquu· posait, niai spa· iinetitsrit j
de oon
t»eti
*
ao uaivaraali anci«riaa cooaaaawnn. Bid
*
autan ngula fidet oathniin» pMMMeditM» et ipMt
traditio tau rattan traditum, qaatanua oonatantar,
ubique et ab omnibu· «raditur, eue watitutia traditx»ia dootoribuaaiv
*
nugietria rammiraatar, qui ver­
bum divinita revelatum aempar, ubtque et omnibua
tradere taMntur.
4. Sed ei, uti debet, Lmnanaie canon ad ipaam
etaetaram nonnam referatur, nota rite taaaan idem
intelligitur, quando tam poatfw^quam Uegetiee ttm·
pitur. Ut enim variaaimu· eat, ai poaitaa inteUigetur,
nimirum id eaae divinita revelatum, adeoqoa tenen­
dum, quod temper, quod ubique, quod ab omnibua cre­
ditum eat1 ; ita fotae forat, «i intelligaratar negatsw,
itemque *
tribu notia, antiquitate, uniraraituta, ooôaeo•ione, timui a· eotùmdmi *aCoepti
,
quaai nequeat
quidquam *«s
e
d 'initua rarelatum adeoque eraden­
dum, pro quo tironi uoniunctimque non militent enti- 1
quita, universiias, conranaio: Fieri namque potae,
factumque revers eaae, ut aliquid eemper, inde ab
antiquitate origjali, creditum, adeoque divinitus reve­
latum ait, qu i tamen neque ubique, neque ab dmni*bu credentur, *
e
ip
Vincentiua docet.
Sane antiquitati daeam poeaa universitatem ac
conaenaionem, ipae palam affirmat, oapite IV quae­
rent : „Quid igitur tunc faciet ohriatianu· catholicu»,
ai ae aliqua eooleaiae particula ab universali
*
fidei
ivmmunione praeciderit? Quid utique, niai ut peetifaro, comiptoque membro sanitatem universi corpori
*
anteponat? Quid ai novella aliqua contagio non iam
portiunculam tantum, aed totam paritar aocMam
commaculare oonetur? Tum item providebit, ut anti­
quitati inhaereat, quae proreo
*
iam non potaat ab ulla
*
novitati
fraude seduci. Quid ai in ipae vetuatato duo­
rum aut trium hominum vel certe civitati
*
uniet aut
etiam provinciae alicuitn «Tror deprehendatur ? Tune C
curabit, ut paucorum tarnaritati vel inscientia·, ai qua
aunt universaliter antiquitas univerealia aoclmiae de­
creta (alia·, si qua Mint universali
*
concilii decreta)
praeponat
Quid, «i tale aliquid «mergat, ubi nihil
huiusmodi repariatur? Tunc operam dabi^ ut con­
lata inter a* maiorum oonaulat, intenogetque eantesitiaa, «orum dumtaxat qui, diversi» lirat tamporibua
«t loci
,
*
in unius tanran «oolaaiae catholica
*
commu­
nione «t fide permanente», magistri probabile
*
«xtiterinl: et quidquid non uno» aut duo tantum, aad
omnea pariter uno eodemque oonranau aperte, frequen­
ter, perseveranter tenuiara, aoripaisra, docmase cogno­
verit, >d sibi quoque intelligat abaqu
*
ulla dubitatione
credendum".
E quibus liquet, a Vinceotio non doceri quid exi­
getur, ut indice
*
fidei doctrinam aliquam uti fidei
dogma definire poraint, aed exponi quomodo a viro
catholico vera antiquitati
*
fidae poasit cognovi, tum,
quando antiquitati université
*
desit atque oonsenaio;
quemadmodum re ipaa defiiiaae docet cap. V at VI
.,tempore Donati, a quo Douatiata, <X^n ane multe
*
par
Africae in errori
*
oui furiae prampiteret . . .
item quando Arismoram venenum non iam portiuncu­
lam quamdam, s«d pen· orbem totum contaminaverat,
•deo ut prope cuncti
*
latini *
ermom· «piaoopin, pertim
vi partim fraude deoeptia, caligo quaedam mentibus
offunderetur".
Tantum ergo abeat, ut Vinoentiue Lirinensi
*
do> Qac «Uua spaetat tritas» aarati Aagrattel «fota·:
s„4
*
4
«aivana ta
t
*
Mdaata, ara · reariffla testi ta te·, es
*
saasrar ratsataa» eat, araaM aaatMitat
*
sqralsltaa tsoMras
rendra·» creditor.·
• *»Q
iS
*
apart
Urirae·!· later tratittasei raa «area·
·»,
**
•Maeli
it
«ararit, *t iatar «Mae angteterie» aaa
aor·»· Mreetlvu» MaUactet.

«

euerit, nihil erodendam eam quod non .ab emaibva
et abaqua faarit raaapar araditare, at manilaato
-—g--»
*
quoaaado eradenda aurita pesait eognoaot,
ei ·* neqae ab omaibaa, aeqae ubique eradite ait rei
eradatur. Scilicet daaet eap. ΥΠΙ et IX etaadam
„Mcrata rotatai, «mna auctoritate profona
*
aoritBtM COBtMtltt
*
MDIfMT
ia eootaia viguiÇ at quo qaiaqea forat raligioaior, eo
promptiae novellis adinvantfonibna oontrairet. Exaaaplis taliboa plena eunt omnia. 8
d
*
ne longum fiat,
unum aliquod et hoc ab apoatolira potiarimum aede
eumamua: ut «nae
*
loce darius rideant, beatorum
apoatoloram beata aucrirain quanta vi tamper, quanto
atudio, quanta eonitaqtioo
*
dafesBerit aracepta amnal
*
religioni
intagritatem. Quondam igitur venerabilia
memoriae Agrippine Carthagineoaia «piraopua, primua omnium mortalium contra divinum «anatem,
contra moram atque inetituta maiorum, rebaptiaaadum eaae ceoaebat. Quae praaaumptio tantum mali
invexit, ut non colum haeretici
*
omnibua formam
racrilagii, aed etiam quibusdam catholici
*
oooaaionam
praebuerit errori
*.
Cum ergo undique ad loritatam

rei cuncti reclamaaaent, atque omnaa quaquavarau»
sacerdotes pro suo quique atudio raniteradtur, tunc
beatae memoria
*
papa Stephanu
,
*
apoatolicee radia
antiatea, cum cetaria quidam collegia auia, aed tamen
prae oaateria reatitit; dignum, ut opinor, axiatimana,
ai raliquoa omnea tantum fidei devotione vinrent,
quantam loci auctoritate auperabab Denique in epi­
stola quae tunc ad Africam minea «at, hi
* verbi
*
«an­
xit : Nihil novandam, niai quod traditum eat. Intellibat enim vir aanctua «t prudana, nihil aliud ratki*
g
nem pietati· admittere, niai ut omnia quae fide a
patriboa auaoepta forent, radam fide filii» consigna­
rentur; ncaque religionem non que vellemus ducere,
aad potius que illa duceret aequi opportera ; idque eam
proprium chriatianao modestiae et gravitati», non me
poeteria tradere, aed a maioribu» accepta aervare. Qui
*
•tgo tunc unirerai negotii «xitua? qui
*
utique, niai
*
nutatu
at aolitua? Betente **
t
,
*
antiquit·
exploaa
novitea . . . Ipaiue Africani concilii sive decreti . . .
vire·, donante Deo, nullae, aad unirer·· tamquam «om­
nia, tamquam tabulae, tamquam raperflua abolita,
antiquate, cakata aunt".
Unda patet, «x manto Vincantii Lirinanai
*
univer«itetem ac conaenaionem nullatanu
*
requiri ad boc ut
aliquid quod revera ·μτο* antiquitetia auctoritate
excellit, taniquam fidei dogma declarari posait ; adeoque exceptionem «x Lirinensi canone contra definitio­
nem infellibilitatia Bomanorum pontificum vi ac
ralore deatitui·
Patet denique ex eadem Lirinensi· analysi, pree«edentam quamdam moralem, nt aiunt, aire fidelium
•ire epiaooporum unanimitatem oeoemariam non eaae,
ut ecotaiae magiatorium ia aliqua fidei quamtione
iudicium ferve queat, quaanam doctrina aoripturia.
traditione, antiquitate, veritate nitatur.
6.

Oongroaatloata genaralia «vinquadaatman
para altara1
1870 maii 13.

Peat relationam epiaoopi Lauarnaanaia et Genevensi», eminentiaaimu» prime· prae
***
patribus dixit ·.
..Beverendiaeimi patre·, abaoluta hac materia pro­
cedimus ad tractandum ach««na conatitutionia dogma­
ticae prima· de teeleeie Chriati réverandiaeimorum
patrum examini propositum. Initium huius rei fit
1 Osa<ret»«ra»i· Metes *
fn
arte· ta t. Id, ost *
·-··
babatar; *«ia rata aha ab ata «iatagtaa csaaai, *«a Iwtert·
mmw4i
momAqsvCkp»

CONGREGATIONIS GENERALIS QUINQUAGESIMAE PAM ALTERA IS matt IWO

30

* nittioM (pu
*
dt Ιμμ .κ^μμ*
· booùm Dvpetatio
*
À Ecrans dicitur unitatis matrix et radix et nutrix,
dm pro rebm fidei riva.voce faeiet raerandiaÙM· . Λ toesritnr in Petre «se unitatis principium, nemi­
dominus Lodovieus Pi· apMcopm Piètavienaix Ite- nem nostratem fugit, thrimimum episcopum Meldenqde praedictus reversndiasimus domino» imbnnem ' aem in sua celabsmma oratura de ugifot» sociirin»
ascendat"
dixira : Auctoritatem dteieaiaaticum primam ia unius
pmeona constitutam ia alito propagatam non fuisse ni
*
RELATIO
ea lege, ut ssmper ai prtoripsum eoae tontatss redu­
reverendi patrû demÙM Lodaeiei Pie epieeopi Pieiacatur, eooqus qui illam exercendam eueoaperint debere
«areai».
inseparabiliter adhaerere «idem cathedrae.
Emineatissuni praesidas, eminsotissimi et rvvvRatio autem buiueoe vocabuli eet. quia Petri
reodieumi patres.
*
auctoritas noo «st tantummodo «adesi·· fundamen­
Cum mihi demandatum fuerit manu» m vobis tum passivum, sed fundamentum rivum, activum et,
referendi, ex parte reverendissimorum patrem Depuut aiunt, dyaamicum, enim vi ei energia omnes parte»
lotiome pro reboa fidei, qua· ipaoeum examini pro­
stant et coaleeount, uti patebit ex infra dicendi·
posita at ab ipeis accurata coram Deo disputata, deooo
Primum caput proponit doctrinam primatus sancti
in forma schematis vobis nuperrime traditi redacta dePetri in quantum duplici praesertim errori opponitur.
scriptaque fuerunt, eooe huno ambonem iterum oonEt l* errori haereticnrnm et schiamaticorum, qui vel
mendo tum · nobis acta, tum actorum nostrorum ra­
Mgant absolute et sim^licitepdivinam primatqniurietiones vobis ex officio noetro humiliter expositurus : * diotionem fuira a Chnsto institutam, vel primariam
perterritus quidem rei difficultatibus, eed facta iam auctoritate^ et centrum totius ecclesiae reponunt in
benevolae indulgentiae vestrae experientia confortatus. euprana sacrosancta synodo. Et 3' errori novatorum
Neque longiori etiam sermone vobis importunus
istorum Richerianorum et aliorum, qui volunt prima- '
efficiar, cum distributa iam vobis fuerit fusior relatio, tum, immo quodlibet iuriadictionia munus primo imme­
nomine eiusdem Deputation!» typi» commissa ; -quae diate et essentialiter ecclesiae a Christo fuisse tradi­
quidem ita singillatim omnia fere pancta enucleavit,
tum, et par hanc Petro, ut suo ministro, delatum
ut pauca mihi leviter attingenda supersint.
fuisse.
Ad instantiam perplurimoram concilii patrum
Vix aliquid primo schematis textui in hoc capite
iterum atque iterum repetitam, acharna quod habemus fuit immutatum- Legebatur in priori formula: „Ad
prae owlis ante reliqua schemata fidem aut discipli­
unum namque Petrum Christus Filius Dei vivi dixit :
nam respicientia, eminentiminji praesides examini ac To ee Petrae et opeUeec petraeo ..." Observarent
disresekmi synodali proponendum esae indicarunt ; ,,«a aliqui patra, aptissime praemittenda foro prima Do­
praeaertim de causa, quod reoeetiori tempore circa boo mini' nostri Issu Christi verb·: St ego dico tibi. gasa
gravissimum doctrinae oaput non Isves agxietates in tu ee Peinte, ut sio evidentius appararet, verba illa ad
fidelium animis ubique excitatae sint, et religiosas solum Petram directs et immediate referri ; et libenter
societatis pax et tranquillitas perturbentur." Et certa, huic propositioni annuit Deputatio noetro.
tdrerendiasimi patra, nemo «x coaetanei» nostris, do
In boo antam primo capite dicitur de primatu
modo agendi cuiuslibet publici conventus tantisper C beati Petri, quod pcetea extendetur ad eius suocemora,
edoctus, id peropportuno factum «eoe inficias ibit. In huno primatum ipai collatum fuisse m utowrsom Dpi
nullo enim regno, in nullo statu, quaestio quaelibet «ectasiam. Qui quidem casus accusativus tu umversam
omnium civium mentes ita generaliter praeoccupaverit «cetariam in priori schemate ex parte aliquorum roet inflammaverit, 'quin apud legislatorum suorum
vetendiseimoram patrum rausa accusationis fuit.
Ast ita iam pronuntiaverat concilium Lugdunen­
coetum aut senatum ra statim ad ondtora diei, ut
aiunt, deferenda pronuntietur. ·
se II declarans: ..Sanctam Romanam ecdetiata in
LieeA ergo dicere sine ulla ullius offeosioae, sine beato Petro apostolorum principe sive vertice, cui··
ulla ad hos vel illos criminis ineimulationo, nihil cunc­
Romanus pontifex «t successor, summum qt planum
principatum et primatum ntpra taueeraam roctasiom
ti» inns none optabilius sssa, niai ut quam primum
et doctrinam scrutari, et dubia solvere, et malis me­ eutbolicaot obtinere." Pariter st Florentinum defini­
deri, id est, ea palam producta luce divina, quae ex
vit : ..Sanctam apoetoliram aedem et Romanum ponti­
promimiooe Christi nobis semper intus affulget, nubes ficem r» Mniurrnun orbem teuere principatum, et ipsi
discutere, tempestates sedare, st μη raritatis unitate in beato Petro posmtd», regendi ac gtAeroaadi mupacem facere communi consilio, aequo franquilloque verootam «ectasiam a Domino noetro lesu Christo pteuom potestatem traditam eeee."
animo cuncti simul dbnnitamur.
Verum promue eet id quod allegatur non semel
His diotis, ad prooemium nootiM constitutionis
vemsmus. luxta mentem eo votum plurimorum pa­ alias, et quidem in concilio Tridentino, dictum fuisse
trum constitutio illa inscribitur : Constituti· dogma­ D m traoersa «cetaria. Ab hocautem dixvidi modo nunc tica prima de eedeeia Dei. Et ideo exordium sumitur abstinendum duximus propter illam ipsam aequivoca«x iis, quae spectant ad ipsam ecclesiae institutionem, tionra seu sinistram interpretationem, quam indo
cuius fundamentum Dominus noster lema Christus, ut usurparunt Richeriani, Febroniani et alii ab ecclesia
sapiens architectus, primum posuit ante ipsam aedifi­
marito damnati. Etenim omnes episcopi qui poscunt
cii constitutionem, dum Petro dixit in praesenti : Kt greges particulares, principatum habere m eodeeia
ego iia> tibi, quia tu ee Petrae, et ia futurum, st. aliquo certissimo sensu dici possunt et debeat, quête­
nt· scilicet principem ordini» gradum ta»mt, at ad
ssqsor Aone pebnsm aadt^toaho .aaoienant menus.
In°boo autem nobis animadversum «st a nonnullis gragea pernendos in studsma ordinantur. At vero nul­
patribus, quod Petrus dicatur fuies» institutus non latenus diri possunt primatum habere iuriadictionis,
solummodo tamquam'fundamentum visibile unitatis neque ai omnes fuerint simul congregati, habere pri­
snrIasias, sed etiam tamquam perpetuum «undem uni­ matum iuriadictionia in mrarsom eorimam, quod teli
Petro et eucoasoribua eiue divinitas datum set, at
tati· principium.
Salvo autem meliori iudicio, Deputation! vestro· constat «x auctoritatibus iam allatis, aliisqua pons
risam fuit neo auctoritates nec rations» dsfwere at vu infiniti» in decursu huius discussionis certe afferendis.
illa mrvetar. Non auctoritates, nam praeter plurimos Et haec aotis dicta sint de primo rapite.
Capot II. Relate tum ad textum huius capitis.
patra tum graeoos tum latinos, a quibus cathedra

31

.

A. 8BMIOSOB FUBhICAE BT ΟΟΜΒΒΒΟΑΙΊψΠΒ GBKKKAUB
*

Μ

Et m eoeaaiea· non poasaa an intimo asso *
ordo
ubi sgitar de perpetuitate priante» Romani pontifi- ,
ci», tum ad canosam huic capiti ecmapoadeateoa, imn ptufaro dolaram atqne atuporem meam, quod ntei
auctore» priori· schemati» non fugerat ea, qua· ab ali­ aoium in dubium revocari, ead et ia contrariam partam
adeo ftetle accipi posant textae illi eraugaliei et apoquibus rererendieumis patribus facta «at obaarratio
In MMoaaaoribea beati Petri, qui aunt Romani pon­ etoiioi, quorum tensum axprsssa immo expremiaaiina
tifice», ubique duo distingui debent E» iaro divino, pontificum et ooeoiliarum oeoumetiioorum anotoritas
aoiKoet ex institution· Chriati, pandat pdrpatuaa anc- toties et tam inafHgabiliter determinavit. Ignoscite
mihi, reverendimimi patra», ai ingenue id dicam, quod
ceetioni· hx, qua ratum divinitas aut ut Patrua tem­
per debeat habere auooaaaoras. Ex facto autem Petri, mihî non »emel hisce ultimi» diebos in mentam venit.
qui aedem ao cathedram suam apoatolicam, mirabili
Utique Do» optimo maximo profundiaeiiaae grUtes
Chriati dispensatione, ut ait Getosiu» papa, et dispo­ agendae sunt, quod in preaoedentibu» ooociliis, nomi­
narim voro in Tridentino, tot tamqne grava» fidat
nente Domino, ut ait Lateraneam Π, ex facto Petri,
inquam, qui aedem ao cathedram auam apostolicam quaestiones extra omnem dubitationis aleam poeitae
in Urbe boavit, et ano «anguine eonmcravit, pendet fuerint, atque aupaamo ecclesiae indicio absoluta·. 8i
quod illa successio, in aede Romana locum habeat; ita enim quoad determinationem dogmatis ex auctoritate
uteqécemor beati Petri nominarim, val, ut aiunt, tedu-. yerbi divini scripti aut traditi ea fuiseet adhibenda
plicative, sit Romanus epmopus ; .et hoc quidem eui- methodus, quae in praesentiarum ab aliquot libelli·
stit ex jure illo humano, quod melius tamen et verite vindicatur ac exigitur, non dico de canone librorum
ius eocleeirntico-apostolicum nominatur. fc mororum, npn de moramento confirmationis ei ex' Attameb non tantum textus capitis, sed ipsiue- tremae unctioni», non de confessione aacramentali, «d
met canon», viste est servandus prout iacebat E duo- neque etiam de prementia reali Domini nostri leau
Christi in eucharistia decisio dogmatiba pronuntiari
bus enim propositionibus fide definitis procedit, scili­
cet ex prima illa propositione fide certa, nempe, potuisset (eigua «ffrMuKu)
primatum sancti Petri in aliquo suo successore et
In hoc tertio nostro capite allegatur, quoad vim
et rationem primatus Romani pontificis, expressa .illa
haerede continuari: et ex secunda illa propositione,
,,ipsum pontificem Romanum successorem qesa beati oecumenici concilii Florentini fida professio, quam
Petri principis apostolorum", quae verbotenua, et non iuxta multorum patrum sapientissimam postulatio­
per.incisum, sed directe a concilio .Florentino decreta nem, in suo integerrimo'textu totam proferimus. Certe
•c definita est : et hoc quidem intelligitar de Roma­ .si in priori proposito schemate-aliqua ujtima verba
no pontifice jit historica, et de facto habetur in ecclesia omissa fuerant, ideo erat quia a pluribus in malam
absque ulla interruptione ab initio temporis, relicti· partem versa fuerant Et hac forsan ratione moti,
quaestionibus et hypotbcsibUs in schola plus minusve quingenti episcopi in alma Urbe ob solemnia sacculibere agitatis, quoad perpetuitatem urbi» Romae et laria martyrii sanctorum apostolorum tribus abhinc
ooniunctionem primatus cum sede Romana.
annis congregati, idem oraculum Florentinum in meCaput III. Inscribitur ca^ut illud : de bi et ratione dium protulerunt, quin clausulae illius preetermisprimatiu· Romani pontificii; quae voces ita aptae et sione suspicionem ac iniuriam falsificatioris aut recongrueotas in a» reperiuntur ut non uni tractatui de C prehendendae mutilationis sibi inurendam pertimehac ipsa quaestione in titulum qperis adhibitae fuerint. •cerent. Nihilominus, in hocce conciliari decreto,
Exordium autem sic habet illud idem caput : „Hinc libentissime fateor nequaquam subtrahi debuisse hanc
ipsam clausulam, eo magia quod iuxta authenticum
inhaerentes tum praedecessorum nostrorum Romano­
rum pontificum decretis, tum etc.
**
Non enim dicatur, exemplar a Vaticano concilio citatum et consecratum,
Romanos pontifices in hac parte vix audiendo» assa, nullatenus de praecadentium limitatione, sed immo
utpote in propria sua causa loquentea : quemadmodum iuxta genuinum aeneum suum, de historice praeceden­
Christo dixerunt bdaei * : Tu de te ipio teettesomim tium explicatione et confirmatione cunctis intelligent!»
perhibet; festMrtmmr team mm set «eram. Quibus patebit.
lam vteo, ex. illa tam diserta concilii Florentini
respondit Dominus lesust Et ei ego teeteMMamm per­
hibeo de metpso, tvram'est tMtwamram /mesam/, qtria definitione, promens haec sacrosancta Vaticana syno­
«eso unde veni... et ei indico ego, Madgmam msum dus, secundum constantem consuetudinem et auctori­
cerem eet, quia eoltu non eum; eed ego, et qui miti? tatem que praecedentium concilidrum decreta a subme. Pater. Et revera, reverendissimi patres, dum supre- ■equeotibus conciliis evoluta semper et confirmata
fuerunt, consequentias a novatoribus ultimorum ho­
mus ecclesiae doctor loquitur, ipse quoque non potest
non scire unde venit, neo eum latere vel obiter potest rum saeculorum negatas explicite deducit, et auotoricuius imago visibilis in terris sit, atque vicarius. Unde tatiye a w declarandas autumat ; quippe quae silentio
exquisitissimum hoc effatum a Boesuetio prolatum iam praeteriri non possunt, ' quin fundamentalis echabemuaoontra obiectiooem allatam r Ego, inquit, ubi 1 ' olesiae constitutio in periculum addocetur.
.’ Et ut statim dicam, veniam dent unus aut alter
agitur de dignitate sanctae sedi» apoatolicae, tradi­
reverendissimi patres,' ai vox illa: potestas iurietioni et doctrinae ipeorummet Romanorum pontifi­
deetiome epieoopdUe, quae pontifici Romano adsert»,
cum sto.
Praeterea attendatur ad hoc, quod in testimoniis in adnotatioaibua praecedentis schematis minus pla­
a nobis allatis, sive Romani pontifices, aire concilia cuerat, in textam ipsum schematis revisi fuerit in­
etiam oecumenica non de se loquuntur, quorum tamen ducta. Ratio est, turn quia postularunt illud plurimi
testimonium accipi deberet ut vteum, propter assisten- alii patres, de statu actuali controversiae^ in suis
respectivia provinciis solido ao presse disserentes, tum
tiam Spiritus sancti : ead indicia ab ipsis prolata sem­
per eeee positive exegetioa, id est auctoritatis sacrorum quia auctoritate·» aummi pontifici» ac vicarii Christi
Scripturarum interpretative ac determinative, ita ut in omnem eodeaiam non dumtaxat indolem primatus
iudicia illa recusari non.possint, quin et nanctae aedi metropolitici divinitus instituti, bed naturam paetoRomanae et ipsimet eodeeiae abiudioetur suum ius ralss et ideo epieoopoHe iariedh>tioaio.prae eo ferre,
iudicandi do vero senau et ‘interpretatione Scripturo­ riw ex ipaiamet verbis Christi, sive e traditione et
historia certissima doctrina eyincitur. Quod quidem,
rum sacraram.
pleno ore asseri ao prodamarygraviai aumua a non uno
etiam «x reverendissimis patribus, qui aliis huiusoe
> Is. vm, H ia.

BS

CONGREGATIONIS GENERALIS QUINQUAGESIMAE PARS ALTERA 13 maii 1870

M

propositae constitutionis partibn» non itâ faverunt Et A antecedens, nec primus de kx» suo deiicitur. Itaque
reapee vox Qla etiam apud nostrates, verbi gratia apud haec prima vox: qvsdqstsai Ispotwu, uni soli diota,
iam sub eius potestate redegit undmque&qoe horum
(lenonium, boo etiam nueu iamdiu fuit usurpata.
Dum autem summa illa Romani pôntifieis iuris- quibus dicetur: qusdqnid remiseritis. Promissiones
diotio, quae episcopalis dicitur, ordinaria esae et im­ Christi, sicut et ipsius dona, sunt sine poenitentia : et
mediata in omnes non tantum pastores, sed et fideles quod semel datum'fuit indefinite, «t universaliter,
absolute declaratur, nullum inde praeiudicium afferri
irrevocabile est ; praeterquam quod potestas data plu­
ordinariae illi ac immediatae iurisdictioni, qua epir
ribus, ipsa sua partitione, restringitur in singulis:
scopi divinitus pollent in ecclesias sibi commines, se­ dum potestas tuti (attendite) et super omises et ame
quens eiusdem nostri schematis paragraph» diserte
eavrptiiMse colleta, plenitudinem torporfat"
Gloriari nobis licet, reverendissimi patres, pleni­
adstniit.
Neque dicatur, inde duos nasci eiusdem ecclesiae tudinem hanc apostolicae potestatis, non tantum in
singulos, sed et in omnes et obsque cnvptione, a ne­
episcopos: ..Inconveniens est, ait beatus Thomas, si
mine umquam forte eloquentiori simul et exactiori
duo aequaliter super eandem plebem constituantur,
si autem inaequaliter, non est inconveniens ; et secun­ doctrina praedicatam fuisse. Quin tamen eloquentissimi praesulis famae quidquam detraham, audacter
dum hoc super eandem plebem immediate sunt et
sacerdos parochialis, et episcopus, et papa’." Ratio âioam, ipsum in hac suae orationis parte, non tam
est quit, quando duae causae, etiam totales, non eunt
auctorem quam interpretem fuisse, cum a sanctissimo
eiusdem ordinis, sed una alteri subordinatin', et sunt B suo contribule communis quasi eiusdem patriae civium
iure, selectiasima quidem sua verba mutuatus fuerit
invicem connexae, non se mutuo excludunt nec con­
fusionem pariunt : sicuti actio Dei in eo quem adhibet 'Audiatur igitur Divionensis alter ille, Bernardus, ad
papam Eugenium III scribens *.
concursum, non excludit nec perturbat actionem cau­
„Age, inquit, indagemus adhuc diligentius quis
sarum secundarum. Papa igitur, utpote supremus et
universalis pastor et ecclesiae episcopus, nulfo pror­ sis, quam denique geras pro tempore personam in ec­
sus modo officit, quin proprius ecclesiae particularis clesia Dei. Qui m? Sacerdos magnus, summus pon­
ordinarius, eiusdem ecclesiae nominetur et sit verus tifex; tu princeps episcoporum, tu haeres apostolo­
sponsus et episcopus; sicut et sacerdotis parochialis rum ... ; tu -es cui claves traditae, cui oves creditae
titulus ordinarius, superiori et universaliori auctori­ sunt Sunt quidem et alii caeli ianitores, et gregum
tati antistitis in totam suam dioecesim nihil detrahit :
pastores; sed tu tanto gloriosius, quanto et differen­
tius utrumque prae castoris nomen haereditasti. Ha­
etsi bonus ordo postulet respectives singulorum at­
tributiones non sine causa et discretione turbari et
bent illi sibi assignatos greges, singuli singulos : tibi
universos Christus credidit, qni unus : nec modo
intermisceri, quod ab omnibus admittitur.
ovium, sed et paetorum tu imus omntom pastor. Unde
0
Hac autem arrepta occasione, reverendissimi pa­
tras, precor ut nemini sit injucundum, quod in adnotaid probem quaeris? Ex verbo Domini. Cui enim non
dico episcoporum, sed etiam apostolorum·, sic absoluto
tionibus hac de re poet sanctum Thomam et scholasti­
cos eius asseclas disceptatum fuit. Ubi enim dicitur et indiscreto totae commissae sunt communes oves?
quod pastor supremus itemque universalis, et pasto­ C Si me amat, Petre, patre ovet meat. Quas? illius
res mferioree itemque particulares, nullatenus semet vel illius populos civitatis, aut regionis, aut certi
excludunt, illud de respective iurisdictionum relatione,
regni? Ovet meae, inquit. Cui non planum, non de­
non in concreto et de persona episcoporum, sed in
signasse aliquas, sed assignasse omnes? Nihil ex­
genere dictum esi. Neque umquam in ulla lingua cipitur, ubi distinguitur nihil. Et forte praecentas
humana, quanto minus in idiomate eoclasiaetioo, epi- caeteri ^ondiecipuli erant, cum committens uni, uni­
scopos, qui et charactere et auctoritate principes sunt,
tatem omnibus commendaret in uno grege et uno
pastore . . . Ubi unitae, ibi perfectio. Reliqui nu­
sub nomine pastorum sive praelatorum inferiorem
designari continget ; primi sunt ecclesiarum pastores.
meri perfectionem non habent, sed divisionem, rece­
Et si hac certe mira varietate ecclesia sancta circum­
dentes ab unitate."
datur, ornatur et regitur, dum alii in ea pontifices,
Pergit adhuc Bernardus : „Ergo iuxta ranoom
alii minoris ordinis et secundae dignitatis sacerdotes,
tuos, alii in partem sollicitudinis, tu in plenitudinem
diversorum ordinum viri consecrantur, de episcopis potestatis vocatus es. Aliorum potestas certis arctatur
merito praeconio praedicatur, quod eos, Christus pon­
limitibus; tua extenditur et in-ipsos qui supra alios
tifices summos regendis populis praefecerit.
potestatem -acceperunt." Et denique concludit : „Ita
Sed regrediamur ad secundam capitis nostri tertii cum quisque caetororum (episcoporum) naviculam ha­
paragrephum, do qua adhuc multus sermo, si omnia
beat unam *, tibi una commissa est grandissima navia,
dicenda forent.
facta ex omnibus, ipsa scilicet universalis ecclesia, toto
Ubi enim asseritur ordinaria et immediata ponti- D orbe diffusa."
ficis Romani auctoritas erga fideles et pastores, tam
Sed quoniam non desunt, qui supremi pontificis
seorsum singulos quam atomi omnes, redeunt eoe anim­ jurisdictionem vel ad partam tantum universalis eoadversiones, quae relate - ad eandem pontificiam
olesiae, totam nempe occidentalem, extendunt, vel
auctoritatem M vmiwnam eocieeia^ iam factae fue­ eidem sive certos ritus, uve certos sacrae hierarchise
rant; quibus eaedem responsiones, iisdem aliiaque gradus subtrahere videntur, opportunum fuit addere
fultas rationibus, a nobis iterari possent Gratius officieem hienrehioae enbordmatioaii (quae verba α
autem et solemni» mihi erit, ei plena illa primana et epistola episcoporum Galliae ad Innocentium X anno
nutaquam imminuta, vel divisa potestas Petri, ideoque
1663 desumuntur) officimm, inquam, Atornrnbicbs
successorum eius, in omnem ecclesiam, sermone vero mbonimatitmie ad omnes cuiusoumque ritus et digni­
aureo ac. victrici lingua duorum Galliae nostrae in­
tatis esse extendere. Cui additioni certo suffragan­
geniorum ineluctabili auctoritate praedicetur.
tur episcopi orientales, quorum plim antecessores ad
..Consilium Christi manifestum erat, inquit epi­
Symmachum episcopum Romanum scribebant : „Nou
scopus Meldeosis, ut prius poneret in uno, quod postea enim ignoras, inquietant, eius (satana») ingenium,
pluribus communicaret. At consequens non tollit qui quotidie a sacro tuo doctors (Petro) docens ovas
> Ia 4 Dtst. It, (. S, s ( ιΛ U t

Odscrn. snnu. tostos ΙΠ.

i DscsasM. Ϊ1Π. ea^VIH. (Mlgae P L CUXXLWL)
• AI simus, «t KlgM Lt

*
Μ 4

A. 8K88IONEB PUBUCAK KT OONGft^GÂTICINM GKNKBALB8

Christi per totum habitabilem mundum tibi eraditisa Λ testimoniis, eorum praesertim ia quibas oriens cum oc­
pascere, non vi sed sponte coactas ; qui cum doctissimo cidente conveniebat, enascitur et adatruitur ipsa de­
Paulo clamas nobis subioctio, et dicio : Non enim do­
finitionis formula.
minamur vobis in fido, eed cooperamur in gaudio ‘."
In hac vero formula definitionis, plura debent
Et sane, reverendissimi patres, quid dilectissimis fra­ attente considerari.
tribus nostris orientalibus hic nobiscum in fidei uni­
1“ Infallibilitatis subiectum accurate pfo suo cha­
ractere publico describi ac definiri, cum dicitur „in
tate, et fraternitatis amore tam feliciter congregatis,
quid, inquam, ipsis salubrius ac bonorum omnium
persona beati Petri" ac dicitur etiam ..supremi omaugurio plenius,-quant si, liactis commoditatibus antea
nium ch'ristianqgam doctoris munere fungens", ne ad
incognitis, spatiis terrae marisque quasi abolitis, ca­ privatam pontificis personam extendi definitio possit.
thedrae eorum, ad instar sedium nostrarum occiden­
2’ Describi etiam actum specificum atque forma­
talium, intimiori in dies vinculo vivificae illi cathedrae lem, in quo divinitus protegi dicitur, nempe cum „pro
Petri devinciantur, extra quam vix alia nunc libertas sua apostolica auctoritate definit", ne quilibet supremi
reperitur, nisisuiuma vivendi impotentia?
pastoris actus sub definitione cadere credatur.
Quarta eiusdem capit is ■paragraphus liberam Ro­
3° Significari quoque causam privilegii seu prae­
manorum pdlitificum omnibus Christi fidelibus com­
rogativae meritoriam sive impetrativam, nempe in­
municationem adstipulaU et hoc certe mitiori, qua stitutionem ac promissionem et orationem Christi :
fieri licuit forma Quod autem ad materias mixtas
„Et ego dico tibi ... et ogo rogavi pro te . . ."
dicendum proposuerunt aliquot reverendissimi patres, B
4° Indicari praeterea causam efficientem infallihoc in ea constitutione locum suum habebit, ubi de
bilitat is, nempe assistent iam divinam Christi et Spiri­
relationibus inter ecclesiam et societatem civilem extus eius, cuius protectione ac nomine fit. ut Romanus
|ireesissime agetur.
pontifex suo munere fungens circa proprium suum ob­
Denique in quinta eiusdem capitis tertii paratectum deficere et in errorem numquam delabi possit.
erapho, recursus ad Romanum pontificem, quatenus
5° Tandem determinari illud infallibilitatis obiecxj iudicem supremum, verbis, praesertim concilii Lug­
tum, et quidem primum generarim, quod significat
dunensis 11 adatruitur; appellatioque ab ipsius indiciis phrasis ,,in rebus fidei ac morum", deinde specifice
condemnatur.
verbis asserentibus eundem esse obiecti ambitum, qui
Et hoc quidem nexu transitio fit ad caput IV. Ex
assignatur obiecto infallibilitatis ecclesiae.
confesso omnium, ecclesia hoc nostro tempore in con­
Et haec sunt, reverendissimi patres, quae gravis­
cilio adunata, silere nequibat de primatu sancti Petri,
simis vestris 'deliberationibus iam iam subiicienda
toties et tam acriter a tribus saeculis oppugnato. Porro erunt. Profecto schema vobis propositum perfectione
cum ratione supremi judicis in rebus ad- ecclesiam
indiget, nihilque tantopere exoptat Deputatio a vobis
spectantibus^ et universe cum ipaa natura primatus
commissa, nisi ut inchoatus labor a vobis perficiatur,
hucusque expositi ac declarati, cohaeret ac penitiaaime vestroque charactere sic insigniatur, ut, re peracta,
inhaeret ea praerogativa, quae in inerrantia seu infal- .constitutionem ipeam inspiciens unusquisque vestrum
libilitate sita est, ut memetipaum interrogem quomodo opus suum consideret.
in hac sacrosancta Vaticana synodo quaestio illa prae­ C
Intereo quemadmodum in una ex orationibus in
termitti potuisset. Nunc autem, non tantum naturali
ordine ad synodum exprimitur : „Ea quae conferenda
rerum evolutione et progressu, sed et extrinaecis oinsunt, cum cbaritate et benignitate unusquisque
nibusque cognitis rationibus effectum est, ut iam de vestrum suscipiat, et quae emendatione digna sunt,
suprema auctoritate doctrinali sui capitis ecclesia si­ omni devotione fideliter studeat emendare."
lere non possit, quin auctoritatem illam in dubium ad­
Unum tantummodo, priusquam ex hoc ambon··
ducat, ipsique detrimentum ao praeiudicium afferat,
descendam, mihi· liceat humiliter deprecari. Nempe,
quale nullum umquam Petri et successorum eius in quod huic nostrae doctrinae centies millieaque his
docendo auctoritas fuerit passa, ab ea die qua dixit
ultimis temporibus criminatum fuit, per ipsam adstru
ei Ireus Chi istuc : Et rqo duo tibi, quia tu e» Petrus,
niec.io quam separatam pontificis Romani infallibiliet super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et
tatem, sicque caput ecclesiae ab ipsamet ecclesia prae­
reliqua.
scindi et dividi. Rogo et obsecro ut pro nostra com
Porro, reverendissimi patres, de capite illo quarto muni dignitate id iam non dicat ur.
in hac generali buiusce constitutionis expositione ita
Aliud et' enim pontificem, utpote supremum
sufficienter forsitan hodie dicere non possum, quin
doctorem, absque fratribus suis tamquam coniudi
altera relatio ante specialem eiusdem capitis dis­
cantibus, doctrinam sibi liquido perspectam. Spiritu
cussionem forsitan facienda sit.
sancto adiuvanie, aliquando toti ecclesiae declarare,
Interea iam dictum fuit doctrinam, quae in hoc aliud est eum ipsum membrorum suorum coaptatione
capite exprimitur, ad antiquam ac constantem uni­ D et coniunctione destitui, et absque reliquis sui cor­
versalis ecclesiae fidem referri, ut in prooemio con­
poris partibus sibi cdhoordantibua ac secum pariter
stitutionis iure merito asseritur. Hanc eandem quippe sentientibus et erodentibus ad huiusmodi iudirium
doctrinam sancta sedes temper tenuit, et ecclesia illa procedere: quod, data institutione et promissione
urbis Romae, quae errare non potest : hanc oontinuus Chrisfi,' neque ex, parte pontificie, nec etiam ex parte
ecclesiae sensus et usus comprobavit : assignari quippe ooutiilii generalis relate ad clerum et plebem fidelem,
possunt, et reipsa ab adversariis etiam huiusce-dootriunquam concipi poterit.
nae assignantur, ea tempora et loca et rerum adiunota,
Et reipsa supremus pontifex, quatenus organum
in quibus opinio contraria surrexit, et apud quaedam
ecclesiae (non quidem organum ministériels, a cor­
tantum scholas invaluit contra mentem reliqui orbis pore deputatum, sed organum magistrale, divinitus et
Christiani, ao dissentientibus non tantum inclytissi­
immediate constitutum), Romanus pontifex, inquam,
mis doctonbus, sed et sanctissimis illis viris, qui ob ore suo indicium doctrinale numquam proferre po­
abundantiam meritorum ef charismatum publici cul­
test, nisi quia ipsiusmet oculis clare ac indubitanter
tus laudem in ecclesia meruerunt. Hanc denique ipaa constiterit, doctrinam hocce iudicio asserendam, ex
concilia oeoumenica non obscure tradiderunt, quorum
revelationis fonte manantem quasi sanguinem per ve­
nas corporis animati, cuius ipse est vivum caput, dif­
fundi ac permanare.
> Mlgae P. L. LUI, 117.

l

87

CONGREGATIONIS GENERAL» QUINQUAGESIMAE PARS ALTERA 18 taaii 1870

M

Abigatur ergo illa gratuita et phantastica et in- A loquendi petierunt, .quorum nomina reverendae do­
minus subeecretarius ex ambone recitabit Antequam
lurioea imago avuhioaia oapitis a corpore! Deoollavero huius discussionis initium fiat, in memoriam re­
tionesa Petri nec doctrina eccleaiastioa patitur, nec
vocare iuvabit monitum iam aliae datum, ne scilicet
historia refert. Immo, ul observaverunt antiqui scriptoraa, dum Paulus, cuius apoatolatus erat temporarius signa vel approbationis vel improbationis in locis rei
ac extraordinarius, capite amputato, hac vita deceant ; actionibus profanis usitata ullo modo edantur, utpote
Petrus, ecclesiae Dei viri par cuncta decurrentia sae­ quae huic sacro loco et coetui minime conveniunt."
Tunc subeecretarius umbonem conscendens sequen­
cula praefaturus, corpore ruo monens detruncatus non
eat Et hic, reverendissimi patres, placeat audire pul­
tem tabellam perlegit :
,,Nomina reverendissimorum patrum, qui de pro­
cherrima verba alterius pontificis faagno Leonis no­
mine insigniti, Leonis IX quem et Gallia simul et
posito schemate generatim spectato loquendi veniam
petierunt. — Eminentissimus ac reverendissimus do­
Germania cathedrae Romanae datum gloriantur.
minus Constantinus cardinalis Patnsi episcopus Por­
..Hoc utique, inquit, devotissimus ille Petrus (scri­
tuensis et Sanctae Rufinae, reverendissimi domini
bit ad Michaelem Constantinopolitnnuni ) non solum
loseph Sadoc Alemany archiepiscopus Sancti Franvivens, sed et moriens demonstravit, quando congrua
significatione se crucifigi deorsum verso capite pe­
cisci, Aioisius Natoli arahiepisccpU· Messatiensis.
tivit: profecto divina inspiratione praefigurans seee
loeephus Dusmet.arehiepiscopus Catanensis. Francis­
primum et quadrum lapidem in fundamento, quod est cos Victor Rivet episcopus Divionensis, losmnee Ra­
Christus lepus, oompaginatum, cohaerentem atque ji nolder episcopus Veaprimiensis, Bernardus Cotfde y
connexum; qui, utpote suppositus1 angulari lapidi,
Corral episcopus Zatnorensis in Hispania, Petrus Cetotum pondus ecclesiae fabricae incorruptibili solidi­ lasia episcopus Pactenais, Augustinus David episcopus
tate sufferret, ac proprii capitis suppositione omnia
Brioceneis, loaunes Carolus Greith episcopus Sancti
membra corporis Christi, per aptas et naturales com­
Galli, Carolus Hefsle episcopus Rotten burgensis."
Post haeor
ajhbonem vocati sunt cardinalis epi­
pages, usque ad consummationem speculi, quasi usque
scopus Port&nsisret Sanctae Rufinae, archiepiscopus
ad pedes crescentia, inflexibili collo ad caelos sustol­
leret."
, Sancti Francisci, arcbiepisoopus Meseanenaie, archiNulla igitur, eminentissimi .et reverendissimi pa­
episcopua Catanenais, episcopus Divionem», episcopus
tres, separatio, nulla detruncatio in illo reperienda eat, Veeprimieusis, episcopus Zamorensis. et episcopus
qui e catacumba Vaticana, ubi, prout dixit Hilarius
Pactensia.
noster, oedi/ioaltoai lotius ecdetiae eubiacet, in fine
GRATIO
temporum resurgens, potdhtissimo suo collo alligata rmmentianmi oc reverenditeuni domini Conttantini
universa corporis Christi membra, divino suo capiti
cardinali» Patriti epiecopi Portueneit et Sanctae
incorporanda, aeternitati inseret.
Rufinae1.
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
Hac autem relatione absoluta reverendissimi epi­
rendissimi patres.
scopi Piotaviensis, eminentissimus primus praeses,
Discussionem de schemate ecclesiae, auxiliante
finem imponens congregationi, his verbis patres di­ C Deo, auspicaturi sinite quaeso, eminentissimi ac reve­
misit :
*
rendissimi patres, ut ego qui inter adstantium cardina­
,.Reverendissimi patres, in proxima congrega­
lium ordinem antiquior sum, primus amboljem hunc
tione, quae habebitur crastina die hora consueta, in­
conscendam, sincerum fidei meae testimonium erga
cipiet discussio generalis de integro schemate pro­
cathedram divi Petri humillima exhibiturus. Agitur
posito, pro qua interim nomina pua dare possunt, qui
enim de Christi ecclesiae fundamento solemniori ra­
de ea loqui voluerint."
tione confirmando, ac de divina asserenda roman; pon­
tificatus institutione, unde ipsa episcopalis nostri or­
6.
dinis dignitas et vigor dimanet.
Congregatio generalis quinquagesima prima.
Plurimae in primis agendae sunt gratiae eminen1870 maii 14.
tisenn» cardinalibus congregationum generalium
Die sabbati 14 maii 1870 hora nona matutina in
praesidibus, qui non solum recto animo sed et sapienti
conciliari aula Vaticanae patriarcha!» basilicae, ge­
consilio, plurimorum patrum votis
*
annuentes, gravis­
neralis reverendissimorum patrum congregatio habite simam huius argumenti disceptationem certer» praeest ; cui interfuerunt quingenti septuaginta et duo pa­ . ponendam iudicarunt. Qua quidem re palam ostaotres, nempe 38 cardinales', .7 patriarchae, 8 primates,
■ Argsaseat·· : .Cardinali· spiscop·· Portus·!· «t S. gaOSarchippiscopi, 388 episcopi, 3 abbates nullius dice-,
tsa· <t*U m ia priai· egit eadaestisaiai· preeeidibas eo f
*
Λ 14 abbates generales sive praeside· congrega­
argaaeata· de e«e seneo eaeteria •asibas prwtalerist ad Mansa
tionum ordinum monasticorum, usum mitrae haben­ I* teiteadas aastetatee Melia·. AS ipssrs vero re· devvaiea· ait
tes, 21 generales et vicarii geoqralaa, quorum omnium ia proposito sehsasts aihU asvj tradi qaed ia· m· fasrit ia prexi
nomina, quae per assignatore· locorum accurate de­ eaeMaa BoauaM. et tradit·· ia srhelis oaqlbae sta piaribas
otia· ooairaata· sire vetaris erelasta· daeuteeti·, sive receascripta fuerunt, exhibet indiculus patrum quinqua­ tiorib·» Maatltatfoaibas esseilieraa.vel previasieii·· rei eyeagesimae primae congregationis generalis, qui inter dtliu, ·* Fregenae, Oeleatease, Cdwuwe, UitreieetaM·, BsMB0r«Me ete Addidit boc ipsus ^aita· Mu· ab iaaemsia
acta concilii asservatur.
Reverendos pater dominus Benvdnutus Monson Stoteata aptoaspia daabas vfcibas pesât abhinc assis R····
esatadbUten. GreasMtib·· sane ervoribos silsri saUatsaaa
y Martins archiepisqopus Granatensis missam lectam passa as (dates ia errore· iadàaaatar. Tan· iippuifu· sate
celebravit Qua absoluta, et recitata oratione Adntmar varttatte ahoaias Maitteaen oa» veritas ipsa sat iapetita
Domme etc., eminentiasimus primus praeses sic pa­ aat doaegatar. 'Mala et iaresnoda gaaa taaatar α dedaitioa· proveaire aalla· Vi» habere vel ex eo Baalfosts» tai
tres alloquufas est:
gaod isaia· edawda· Bate· ex siteatte proveniret Petres
„Reverendireimi patres, inchoabitur hodie dis­ <atppe vidssaatar ·Ης·ηΜβ·· dabitaue de aaeteritet· at nagicussio generalis super integro schemate constitutionis •Serie Kamal poatidai· Csaciasit aaseattead· ia eaaibae predogmaticae primae de ecclesia Christi generatim ‘ potto eshtaati etvota» aBittrade at totas dteassteate adtas
*
spectato: de quo plure· reverendissimi patres veniam todhUfbilitetis drfaitteae eereaaretar.
• PeatetetteM· patre·, at arfaasat·· de UteiUbOttata
■ fage sapupeedta, Basd. C. C. VI, (W; LsbbsXI, 1MB; Bsaaai-peaUflete raantli· psapeaeratar, ad ce Ire· tout pre·
Must χα, «Μ.
aedsBtte retetas saat, eaL ΜΠ-7Μ.
i

39

7

'

A.8E88IONE8 PUBLICAE ET OONGRÈGATIOSR8 GENERALES

derunt, aliam eue agendi rationem eorum, qui in A
politic» comiti» oupidital» magia quam iuatitiàe mo­
rem saepissime gerunt; atque, aliam ab occieaiae
pastoribus in oecumenico concilio
*
Spiritu «ancto acai•Cten te, pro Det gloria, animarum aalute et ecclesiae
incolumitate adbibitam. Quem enim latet potirem»
hisce temporibus, tot in vulgas contra Romanorum
pontificum praerogativas procqot» dubiia controver­
sias quam maxime inopportunas cum certa animarum
P’niicie excitatae fuisse? Ecquis non videt quae­
*
stione
ordinis supernatural» ac periculo plftu», quae­
que nonnisi inter sanctuarii penetralia perpendi ac
discuti.ab eiclesiae praesulibus debuissent, a laici.
*
Hiam vir» ahsqu» ullo man *· to'temere ac insipienter
< um tanta bonorum offensione fumee pertractatas ? In
hac. ergo animorum anxietate, in tanta opinionum
fluctuatione. quam q
i
*
epclesiae hostes in fidelium .
|rt>rm< tcni magi» magisque augere in dies conniluntur;
niti 11 meo indicio opportunius quam sciscitante» fidele» B
quid erodere. qiiuT tenere, quid reticere debeant, statiin
*t alwque ulla haesitatione catholicam ventarem edo­
cere, ne recta via decimantes circumferantur omni
vento doctrinae, longiuaque a fide paullatini rocedenJro maiora erx leeiae pariant incommoda. quam quae
nonnulli <·χ definitione catholicae doctr.ngc pertimtaere \uu sunt.
*
PrwMerquam quod nihil magia cong'uum <*ve
poterat, quam ut ab ecclesiae fundamento, ah a|»ostolo
scilicet Petro, ^ui ante onines eaeten
*
ajoslolo»
fKitastate clavium a ('hri
*ào
IX.mino dortatus fuit,
discussio exordium sumeret. dicente sancto Cypriano’
..Ante carteroe omnes apostolos a lean Chpeto Petrus
accepit sa»’eidotiiim. et solde'inter omnes ac prae oin
ilibus clavium accepit potestatem, ut h<x pacto sacer­
dotibus unitas significaretur."
At \ero ad propositum schema quod attinet, mena
meaaion est singula in ipeo enucleata ad examen nevo- C
tare; hoc plures inter toe, eminentieeinii ac reverendis­
simi patres, niaion arientiae atque eloquentiae copia
praeetahunt quaedam tantummodo mihi adnotarv
liceat super argument», da quibus in quatuor sche­
mata capit ibus res eat.
Et primum oonsidesanti mihi et seno perpendenti
ea omnia, quae de Petri eorumqoe successorum pri­
matu eaetorrique Koiuanac sedis praerogativis in pro­
ponito Μ-hémato do
*M'nuntur.
uihil oevuint quod a
►anet» patribus, generalium conciliorum constitutio­
nibus. ab ipsa detiiqu»' omnium ecclesiarum, praeser­
tim Romanae, traxi itione βχ]φύΐιιη1 'confinnatunique
non fuerit. Qmun quidem doctrinam, ut semper
eadem eœlesia roiiupm vonManter tenuit, ita et in
scholis omnibus huius almae urbis uniformiter ad haec
usque tempora traditam fuiwe constat : ac proinde ut
certa qinnino tenenda <m.jh fidem adhibemus Irenaeo.
qui de har er<Iceia disseret» ait * : ,,In qua semper ab D
h». quMRutit undique fideles, conservata eat ea quae est
ah apxtolis. tradito." Sqtis est oculis tubiioere tot ac
tanta antiquitatis documenta, tot synodorum vel proivincjgdium vel diopeeeanarum oollacUone», sive earum
quae m Galli», in Germania, in Hispania, in Anglia
ac in Italia, sive etiam «arum quae in America tam
meridionali quam septentrionali celebratae sunt ; ub£
eadem ferme doctrina dejpfimatu jurisdiction» divi
Petri, de praerogativis Romanae sedis, dequq i pes Ro­
manorum pontificum in rebus fidet el morum irrefor­
mabili indicio discussa, explanata ac sancita fuerunt.
Sed quid ego de ecclesiarum traditione vobis 1<^
quar. eaiinentissimi Ac reverendissimi patres, cum
plures extent provinciales synodi hac ipsa noshaaetate
1 Cf Ztaim de «mMc âoeieiiet. a VIL
1 Adversas taresse, LIÜ,
* aA .

s

40

maxima éum lauda habitae, quibus ros ipsi magna ex
parte interfuistis, ac ubi comprovinciales episcopi da
perenni suarum ecclesiarum traditione iretifioantee.
luculentissimum testimonium de Romanorum pontifi­
cum primatu atque de ipsa infallibility» praerogativa
clanf apertisque verbis, nemine reclamante, immo ca­
tholicis plaudentibus exhibuerunt? Satis est inter cae­
tera Pragmse; Colonienxe. Colocousc. Ultraiectener.
Baitimoreuse. Westtnonasterienee commemora
***
con­
cilia, nostris hiare tenqxiribus celebrata, in quibu> con­
stat» beer afque incorrupta dextrins absque ulla re:
catholicae lactura solrinniter proclamata » san­
cita fuit.
De hac ipsa omiuutn ercle^taium fide quudmun
magis V' Intentius argumentum catholico orbi ex­
hiberi joteiit. quam solemn» illa episcoporum, quotquot in hanc almam orl
m
*
ingenti numero bin» vici­
bus pour» abhinc anni
*
«onveneiuiit. scripto tradita
allocutio1. ubi uno ore stqur uno <Orde ea do Romani
pontifie» primatu ac magiMeno prolata sunt, quar
as
*
ij
*».
Chalcedonem
»
*
Lugdunen
a<· Florentini a>
clamationes eiusdem fidei testimonio aemulsii
*
sun
?
Qinw ina admirabili dm nae procidentiae «-on-iJu»
fartum est. ut quae iam per *
ifvam
le
)>or
*adi
m
tu m
per et ubique tradita ac proclamata sunt, ea nunc m
oeriiinenioo concilio, nous gnuvantibi» erroribu
*.
ab
is
*
i)
epmcôpis iterata puanim «vlesiarutn doctrinae
testificatione, novaque adhibita pro ipxa ernmim
itsvelate formula, solcinnion ratione iterum atque
iterum samiantur ar definiantur. Proh»· ι·ηιιιι noM»
eminentias}mi ac reierendtsaimi patro
*,
quae et quanta
ex Marsilii. Rirherii, lansenii. hebronn almrumquo id
gmmx hominum doetnnis falsisquc comment» m
apoatolicam sedem mala atqu° imoiunuxia deriva
vennl ac |>er»uasuni vobis apprime esse deUu eiu
*modi mala maiora in di<v> im-romentH .* u-mcpimn.
Vaticano sedente concilio ac tanta dubiorum congerie
in fidelium mentes i>werxata. silentium supra hummodi quaestionibus «enaretur, neque <*>nk rruum »up
peditaretur romedium ad eonimdem scriptorum ef­
fugia eludenda, hypocrisim detegendam, errore
*
coii
demnandoa.
Equidem haud me latet plure- onsc qui du t itant
quasdam \entale
*
op|K>rtuno lanium .cmpor w aserendae, ne maiora iti e.vlesiu red undent im ••mm<>d:«
At rhmtie ipse qui docendi mandatum ajio-iob
*
de
deral. palant eosdem admonuit, non in occulto
super candelabrum, non inia uro sod super tecta isn
tatem esse praedicandam. Huit dem divino ptue>-vpt<<
obsequens ecclesia nunquam destitit errores lol^d» ip^u
eorum origine palam damnare. Teste» nn
*aetn.
>it«<
*t<
tridentini patres qui licet gravissima 'praroenliron
damna, christianae roipublica»
*
ex condemnatione hac
resum arianorum et protestant tum eventura, haud id
circo de opportunitate doctrinae definiendae dubita­
verunt. illud semper opportunum censentes, quod ad
tuendam doctrinae unitatem otnnesque in fide confir
m&ndoa conferret. Quod «i ecclesia nunquam siluit
cum de luenda~fidei puritate ageretur ; quomodo mlcn

nostna hiare temporibus potat, cum pro effrena scri­
bendi licentia ac pro immodica dicendi et cogitandi
libertate nullum ait catholicae doctrinae argurpentum.
quod paJam
in vulgus pari audacia ac iifrfhetRtc
haud impetatur ac denegetur
*
Jam vero si in more ecclesiae et generalium ron
ciliorum consuetudine positum fuit, ul ad solemnem
f ’ HlivMoii alloea$foeea
«ai· W2 et 1M7 ah epi•sota Bobm danattta ooaseripta· sut repsriratar ia ephe
*
■arMa, oai titaüas; £a cMka Mtteta, ser. V. fb.. a. et mt. VI,
*
ta. ll| Ban» aNm hataar Ckk)m capra, L XUX, M7-48.

41

CONGRSGATIO GENERAL» QUINQÜAGE8IMA PRIMA 14 mH 18t0

43

aticuiu· raritatis definitiooeœ tum solummodo pro- A eodesiae formidabilia, in quibus nova indui virtus ab
cederetur, cum contrarius error evulgari ac jMuealto ad praalianda praelia Domini ecclesiae pastore
ludicare cum animarum detrimento ooepimet; quia oportet ? Non aine ergb arcano diviAae providentiae
non videt infensissimos ecclesiae hostes plurimis ab­ consilio in unum hic colligimur » ut scilicet novis ad­
hinc annis nullum non movisse lapidem ed sedem apo- diti
*
viribus novam quoque supremo duci ac pastori
Stolicani deprimendam, cathedram divi Petri connostro virtutem palam conciliemus, ad hoc ut ipea
eulcandato, Romanorum pontificum praerogativas ac veritate dos quoque recreati ac roborati, incedamu
*
iura conterenda? Vos appello, eminentimimi ac re- tanquam aciee ordinata ad hostium machinationes
vereodiseimi patres, qui dissitis licet regionibus con­ evertendas, errore dissipandos, veritatem edocendam,
stituti, veluti vigiles domus Dei speculatores et ex- omneaque ad rectam salutis semitam, Deo-auxiliante.
cubiae. catholicos pastorali vestrae curae commissos reducendos. Quemadmodum enim ('hnriu
*
viluit per
identidem contra huiuamodi inimicorum insidias ex­
os Petri gentes audire verbum Dei et credere; ita et
.
*
citasti
et modo opportunis inatru
'iombus.
*
modo sanobis insuper commisit firmitatem huius petrae nn
pientiseimis scripti
.
*
modo amantimimi
*
litteris hanc
* magique solidare, ac oracula supremi pastori»,
gi
sanctaqi sedem eiusque <x>nrulcala iura semel iterum
*
supremi fidelium magistih. in rem ipsam iu
tram
*
que tiumda cum maximo catholicorum solat io sus­
nostnquc nrdini» decus palam tuen ar propagaro
cepistis. Persuasum enim vobis orat, pen usai pastore,
Quae cum ita sint, do tjmae in n-hemate aortae
gregem disperdi, et. afflnto capite, caetera quoque
libentissime assent lor. maxima insuper spe fretu
*.
ut
membra insiinul l&ngueeeen».
B Vaticanum concilium bonorum desiderio a*' expota
Ner timendum meo quidem ludu io ot. ex solemini
tiom respondeat. doctrinam q
am.
*
ex qua plura m
vatholnae doctrinae definitione quoddam voluti ob
*
religiosam r-ocietatcm commoda, nmximn
*
*'
eorleMa
►lartilum pceitum in nxlirv volentibus ad sinum
rojnanae. communi, omnium matri ac magi
*tra«
sanctae matris ecclesiae. Ih» huiusmodi argumento splendor, ingens eptqcopaln
*
nostri ordini» auxilium *
nonnulli forsan ex vohi
jqui
*
personarum et locorum
decus obventurum f*
l. concordi animo auspicati
mw
*
gnari appnme sunt. ex lio1 ipso Iimo tivuratius erunt
dwernendo.
disceptaturi. Unum milii luceat in medium adducere.
Ha<' ratione adversuns hiwirc iniioh
ovi
*
unita»
<ΊιηΜι «iln-rt ecclesiam vel ab ipso suo exordio pro­
illa episcopalis, quam ip
*i
tan<op»n‘ reformidant .
pagatam (indique fuisse praedicatione doctrinae, quae fideles omnes ecclesiam audient·
*
ipsius orai ulo ac
*
monbu
ac pnumidieiis prioris illius tempori·
*
omnino quiraeent Sp
a
*
civilis annota
*
appiime tuKvn» quae
adversabatur: ideoque mihi }s«rsuasum «et. dissidentes,
nani sint praerogativae, quantam iura *uprcmae ilhu»
m «olomni confirmatione pnn- qii suprenn in ecauctoritatis, quae una in universali omnium poteria
<1msjim' auctoritate o( magisterio, tiuiwni validiorem
tum subversione iam supereat, ad diam eeu splendidis
*
habituri
suos deserendi errores, quam si nos ipsi in­ simum pharunncoiiftKiet ; ac sedata denuo tetiq>eriate
certi, haerentes ac veluti professionem devitantes de quae m tantum dincn\en fideles adduxit, fiet ubique
Romanae sedis praerogativis ac iunbus dubitare quoimperante Domino, tranquillitas magna. Quod super
«lamunxio 'ideremur. ('omj»cTium quippe est. ipsa ex­ est, Spiritus sanctus docebit n<
*
omnem veritatem
perientia teste, ad <x>hininam et firmamentum veri- i' si in corde humili a» recto sedium suarum assistricem
tatis, ecclesiam, eo facilius atxOdejo homines infirmos sapientiam fidenter implnralntnu»
in fide, quo clarius qms constat vigor unitatis, clari us­
que apparet irrefragabile et supremum capitia ma­
ORATIO
gisterium. Pateat ergt» cunctis, haec unitae, hic vigor,
rrnTcm/i ρο/n
* doipraï lo
?phi
*
StKÜtt Alrrrumy orchi
hoc signum, patear que haesitantibus in fide portus
rpiitnipi Stmrti
saluti», in quo inter mundi tempestates aecun et tran­
Emincptibsiiui praesides, eminviitiwtimt et nmquilli conqiin
*<
ant
IClldiSMtni pHtll
.
*
Qmd qiKsl et asserta Romam pontificis autorita
*
Nun is sane sum ego ψΐι Romain
*
}>oiitifiues m
n m lallil-de magisterium, novam cprtamque < mh q
i
*
«oi-iriali aiferei medelam? lj
n
*
qrinn -wx'iotas. tur­
·
*
fidlibdc
credam m ommbus minatu tali
*
suem.
bato r»‘i|-ubliiac ordine ar atr Imitatis principio jient* contempto, veritate omnino de
Iii
*j»ecta.
praesidium
1 Argeaenluoa .Arrhiepisrapu
*
S francisa «r ara rae
m e»v)roiar capite exquirit ; quo tandem ad jir
*tittae
ease dixit qai Ramassai ppDlificrm ia ornsiba· amuso isnüli< iiltum iwtamqur agendi rationem pervenire facilius bilmn eradat, sad Mae Untan era iafaltibileai baberr, era
it.
**
}K
Qimiyum enim sj
*ectant
eorum machinationes, et «ajircaiu chrMtiuoran oernian p*»V r «t docV r prvpoeil
*
sic
qui tui < i\ ih
* societatis perturbationem augendam m- uivsnoe ·μΜβμ aliquid d« Ada Uaeadra. Ree bu<
AitUi dubio omoxira mm «t «agi· cerlra ar fUdatMi iu
(uberrimum hums Vaticanj ixmcilii opus destruere
haere Scnpteni mm qeaa *
elt« alia a *traa raUgirai· dogwota.
omni ratione «ontendunt, ea praesertim impugnantes, Ü CouUattr etiam ad «poeteliora «edee ornee· eeelaeiM la­
quae ad erriesiae auctoritatem et Romani pontificis cérera habeiae· ia tdei qauationibe·. ««uuweqe· existio^M·
primatum spectant? Ipsi enim probe sc.iunt. eo ma-· sedem haec dra de errierii· omaibu· pro sue tere iediett.
ipsam vere indicari a eemine pesso. Id ostem coelnuvit
lorem ecclesiam in civili aocietate vim rer habituram, etiam diri Tbomao oectoritaU. Addidit oo ·«■ ideo amboaom
quo magis supremi ecclesiae capitia auctoritas robo­ Mcendboe et argnartmtum hoc forias evolverat, sed ·« demratur ac firmetur, neque ipsos latet, episcoporum taxat aaimo et timerem a pithea amaifbstctam dira deâai*
auctoritatem tunc validiorem extitiaae. cum apostolicae tioMh baa^ooa aotis fWedotam esse osteaderet. Et id pro
borit 1· quioutb qeamiibet detaitioeem timor obqui· adest
sedia aua virtue ac potestas plane constitit. Ideoque hic semper ; 9^ qcia eem'OrUta· pretopit apwteU· et doceret
temperare me haud pdssum, quin oculis vestris sub­ boariae· <eaeeemque UMe smadavereh qeae revolata ab ipso
liciam gravissima, quaeeccleaiae impendent discrimina •ut preri rileetio ue detoat Perito autem quod ocuaUem
••remunirem Vaticanum id deftniat. ipse spiritu» «auctu· deob bel lurch quod ubique terrarum ehristianae reipubliftaiot, et eridmu est quod ratio creata aeternae veritati •ub·"'
<-ae îndiétum est. Vos. ennnentiwimi et reverendissimi
ireta teneatur Deo reaeluti st dooeati obaoquiem praestare.
|«trea. qui in tot tantiaque. versamini difficultatibus, ^Bt ri aliqui Dt· revehati et dooeuti eradere roeaaabuu, hu
quique nullis paraentos euris ac laboribee bonum cer­ ideüeo tuera deWt aeriori·, et oatbolicre orto· vwttsah
tamen certatis, futuram eodesiae ealutem divinare ex Ims prirare Dedaitiemew^aac ta praeoeetiaram secerariom
■mo eb- onere rise MUpre, qui qnwti^U prndoneK at ex oo
praesenti rerum humanarum statu facillime potentia qnod poet Vatieanm bee rèeillum nee taaüa ertt atiad neo du ,
Quis enim dubitat instare tempora periculosa et aari pore la bus tamu questire utrinfno ebaritatem H

4S

Λ. 8K88IOM» PUBUCAB BT

OSOte^rioim 0KMBRÂU»

44

aderant timores sate immaculatae virgiai»
Tunc enim quidquid «oram auctoritate vel xmoum A
Mariae Mutitionem, antequam declararetur, beatis­
io, lucem edatur, ignorantiae nobie per originab pen
*
cotum tranemiimao magnam afferre pectet modehm: simam virginem recte vocari pe··· matrem Dei, et
K ego tpeciali modo iam non peccator, eed aeterne fare semper antequam concilia pendente» quaestione»
decernerent. At ubi primum beati Petri cathedra con­
Deum amatu per infallibilem typographum reveren­
ceptionem immaculatam promulgavit, ia universo orbe
dae Camerae apoetolka» inter beatos «anctae Alemany
adogmerarer. At quaestio non eat de infallibtlitete a Roma ad postremum finem terrae ac per omne»
omnium indiciorum, quae nomine eanotae radis e America» regione» usque ad secundi novi mundi fine»,
ac per-Austreliam et per totum orbem, plaudentibus
«acris congregationibus vel ab ipsi
*
summis pontifici
*
bus prodeunt ; qui quamvis inter doctos doctissimi omnibus christifideUbu», vox Petri insonuit, totum
effulserint, nec se infallibiles in humanis diiciplinis orbem gaudio replevit, quiu ulla afferret mala. Simili
.
*
concilii Epberini ac aliorum,
crediderunt, nec tales catholica ecclesia agnovit, cum modo, post definitio
tanquam doctor»» privati suas de rebus ad religionem qui antea stabant timores, evanuerunt.
Verum quidem est aliquos privati» suis opinioni­
spectantibus sententias tradiderunt. De huiusmodi
nihil nobis quaeritur, tota quaestio est, an Romanus bus contra editas definitiones pertinaciter adhaesisse;
Itontifex ut beati Petri tucceraor, uti Cephas seu petra non tamen propter hoc Dei veritates silentio prae­
*
ab omnipotentia Christi posita ceu firmiMimutn fun­ tereunda» visum est. ('um autem Christus Dominu
praeceperit1 : Euates, docete omne
*
*
gente
.
quae­
damentum indefectibilis suae ecclesiae vel tanquam
.
*
hinc nec sancti» Petro et
immediatus ac verus Christi vicarius tot i usque eo
* B cumque mandari robi
loanni iudioea Hierosolyma?. nec beati Petri succes­
cleeiae caput, H omnium Christianorum pater ac doc­
soribus principe» huius silentium imponere potuerunt ;
tor
*
pascert
('hnati gregem noxiis pascuis er
*
sed contra, cum divina veritas manifestanda erat, sem­
rorif·, vel universalem ecclesiam haereticis doctrinis
per dixerunt1: λ’ο» mm pfwiwiw quae vidimù
*
ej
regere ac gubernare. ita ut cum Christi vices gerit,
aùdwimu» non loqui
« .
eius nomine at- auctoritate poesit universae ecclesiae
Concilia generalia non possunt divinas ventate»,
aliquid haeretn utn. tanquam de fide credendum, prae­
qua» in deposito fidei contineri vident, non loqui.
ripere.
Nunc autem concilium Vaticanum definiet infallibili
In huiusmodi rebus infallibilita» mihi videtur da­
talem, vel non definiet ; si non definiat, nullus enf
rius tn sacra Scriptura contineri, quam processio Spi­
timori locus; si definiri, nulla timendi debebit ease
ritus sancti ac perpetua virginitas ac immaculata con­
ceptio beatissimae virgini» Mariae ac
* nonnulla alia ratio propter hanc rationem. Si concilium definiat,
ergo Spiritus sanctus definiet, quia quod tunc vide­
fidet dogmata. Mihi videtur a beato Petro ad Pium IX
bitur patribus et patrum patri, videbitur etiam Spi­
christifjdelre ad sedem apostolicam appellans inde­
ritui sancto; tunoque patebit eas? veritatem diviniiu
*
sinenter, ut oertfzum totius rei catholicae ac invio­
revelatam, ('um vero ratio creata aeterna? veritati
labilis veritati» fidelem
*
custodem ; sancti patres et
concilia generalia nullam aliam mihi videntur habuisse eubiecta sit, ac teneatur Deo revelanti obraquiutu prae­
stare, ut propter divinam eius auctoritatem animo
sententiam, quam «gnctam sedem a nemine ludieari,
sed eam pesse, omnes alios iudicare, ut'verticem ac c volente libenter credat ; si aliqui nolunt credere Deo
revelanti, non propter hoc debet ecclesia veritatem
praecipuum caput et principem omnium patriarcha­
rum, cum potentate Christi Domini noatn super silentio premere, et orbew catholicum veritati» lore
cunctos fideles et universalem ecclesiam ohnstianam. .privare.
Omne» fere protestante», omnes fere scriptore
*
Vcmin saltem hodie meus animus non est de hisce
nostri temporis seee infallibiles putant : innumerabile
*
ditporere: unum lanium dicam cum divo Thoma
*
«ancto
(’hrvsosforinim et Cyril him afferente super ea in die» prodeunt errores. Evidenter est imptwibih»
qupd ex America, ex Australia, ex Sinensium imperio
Matthaei T.u cx Pttna r/ »wprr Amr petram etc.
aliisque dissiti» plagie possimus nos frequenter ad con­
raquent i him verbis ,.Not\ exprimit utrum petrae non
praevalebunt. in qua aedificat Christus ecclesiam, aut cilia generalia venire, omnesque relinquere dioeix^es
per menses vel anno», cum maion vel minori earum
*
ecxlreuu
cpmm aedifnat super petram : tamen mani­
fest uni ret quia nec advereq? petram, nec adversus
dem damno. Igitur, «i reapse Christus nobis dare
ecclesiam portae praevalent inferorum. Secundunt voluit infallibilem papam ; non rideo < ur summa non
autem hanc Domini promÎMionem eodesia apostolica profluerent beneficia in totum orbem catholicum m
promulgatione {juius infallibilitatis. An Deus revera
Petri ab omni seductione et haereticorum circumven­
dederit, nostrum est nunc iudicare. hoc nos debemus
tione manet immaculata super omne» praeposito» et
conquirere. ’
episcopo», et super omne» primate» eccleeiarum et
Sed in hac conquisitione, permittite mihi, reverenpopulorum in suis pontificibus, in fide plenissima et
auctoritate Petri. Et cum aliae ecclesiae quorumdam D dissimi patre·, nam cor pusillam meem linguam cogit,
permittite mihi humiliter «ad enixe edjÆbceri, ut sum­
sint rerecundatae,. stabilita inqoassabiliter ipaa sola
ma cum moderatione, mansuetudine et charitate pro
regnat . ... typum veritatis etc.“ Haec divus Tome»1.
cedamus in booce adimplendo munere: tum nostro
0uod autem am bon em ascendere me hodie movit,
decori, tum dioecesibus nostris, et totius orbis populi.,
fuit desiderium quaedam reverendissimis patribus pro­
ponendi humiliter, a in primis pauca dioeodi super et historiae quae non moritur, debitore· sumus. Affe­
rantur quidefa argumenta, dentur iis responsiones,
observationes nonnullorum in schema propositum:
timent enim aliqui, quod/gravissima orirentur male fiat conquisitio veritatis: sed tam arguentes quam
respondentes habeamus omnes cor unum et animam
«x defirtitione proposita. At si re» aequo animo per­
pendatur; non video cur isto timore debeant angi. ‘ unam in Deb. Tunc enim in disquisitione omnes
mvare poterunt tam arguentes in unam quam in alte­
/
^apnetadinesi servandam, et ortndradam ficto mos patres ram partem, prouti fit in canonisâtione sanctorum ; in
Me eoadaaato· ©or nem st çaiiMun ansa» ia Deo habua qua praeter postulatores sunt et adversarii advocati,
Petiit ultori»
*
atram sibi fte rasst préposer» amitam qate- quorum et argutissime argumenta iuvant ad veritatem
4am addeadem «ukoalbss ; rad eam mpoadisMt primas gm· manifestandam. Eodem ppriter modo fiat a nobis coni4 perti»
*re
ad difceeemsm specialem, ipe» abe^a» ama laeas
dteâadl IMt” '
> Meta. IlVni. 1».
■ Àet. IV, SO.
1 Cf. Cteraeai rerma hi Afatttamaa, XVL

COHGRBGATIO GKKKRAJU8 QUDÎQÜAGB8IMA PRIMA 1« «ii 1·70
qnwitio ; Md «t fiat, prout patriboa Tridentia· üuuao- A eia» cum ait, ipat aiuat, iahaermre haec reritaa iireepfrtea Mt, qoam mitiaaime, bâtâmes humilia praoaüo.
rabüitar catholicae eodeaiae inatituliom.
Monitum addendam canonibw proponere volaeAmentur none emam Vigilium, ^ibdriiun, Horim ; Md mqm> an prudent Mt ,
an hodie hoc pro­
noriuD alioaqoe. Neario, revaàodihàmi patraa, aa
ponere poaaim, cmn none de scheipale in genere diehaec bona fide dicantur. Extant litterae, extant mo­
cumio fiat, vol alia die.
numenta authentica, -astant palmares elucubrationm
Preeaea Card, de
Cum sermo aril de
quae pont ilicea iatoa a tanta foeditate, a tanta noxa
schemate in specie, tunc propone· monitum.
vindicant Patres reverendiaaimi, pontifex eat infal­
Orator. Haec omnia di< ta aapientiaaimo pat rum
libilia: hoc unum eat in mento fidelium, hoc unum
iudiein humillime submitto.
in corde, in ore hoc unum. Quis audeat id inficiari ?
Unusquisque nostrum arit suorum vota fidelium. In
ORATIO
Sicula terra, quae merito dicitur martyrum terra, om­
rrtvt t ini» patra domini .Houni Saloii airhirptaropi
ne unanimiter fatentur hanc veritatem. Ah aevo
Mew tenait
apostolorum, in quo ex ore Pamratii, Birilli, Bacchi- ,
EminentiNMini praesides. eminenti*
mm. a» reve- dis aboruroque episcoporum christianam fidem acce
tviidueimi peine.
penint, ad uaec usque tempora numquam dubitatum
Diet U i us >um de srhemate tain pnqioilo post
est ‘ de infallibili tat? Romani pontificis: et ut spe­
eluvilbraliunw· praeclanui H sententias eximias emicialiter dicam de dioecesi meae curo? oommn
.
**
satia
t^ntiasinn domitu Cardinalis. quas nuper audisti·. B superque constat nullam' fuisse tempus m quo Mre·
Nihil dicam de ceteris rebus, tantummodo verba fa­
sanenres hanc veritatem mordicus non defenderent
ciam de quarto schematis capite: Romanus pontifex
Vix acœpia a Paulo apostolo praedicatione, vix •('repta
" i\ cathedra loquen
*
circa fidem et mores est infalli­
*
Christiana
fide, missis primoribus urtes ad Mariam
virginem, fidem Christi coram ea proférai Mint. qua?
bilis.
('ogitanh mihi saepetiumoio et memoria repetenti piissima ut eat, civre omnes in suos accepit, pignusqu·'
quae in sacris litteris extant testimonia hac de re.
suae praediiectionia eoa auhnusit.
quaeque omnui ab eoclesiae primordiis usque adhuc
Ab.iUia temporibus uaqtre ad priM^on
*
conMancripta sunt. omnia omnino adstruunt infidlibilitalem
tisMme per varios casus, per tot rerum discrimina an
Romani ponti ficis ex cathedra loquenti
.
*
Luculenfide permanserunt ; monumenta purpurata sanguine
twima enim sunt sacn eloquii verba, tiaditio acPlacidi. Flaviae aliorumqu? triginta martyrum vene­
cedn. nUio theologe
*
modi·· innumeris roborat. catho­
rantes devote pieque osculantes, in fide tnagis magis­
licorum consensu
,
*
pain i* exceptis. invincibiliter · que firmati sunt. Quapropter novas doctnna
*
circa
firmat.
decisiones pontificias audientes, maxirno sunt horrore
Non est operae pretium omnia haec
*
ad trutinam
comprehensi «t perterriti, instanter instantissime defi­
revocare. Vos. jmtres Amplissimi, qui fidei rustodea
nitionem infallibilitatia depoecunt, reclamant
*,
reti
quique caelestium doctrinarum depositarii e* tie.
Eia ergo, reverendissimi )<e!ree. sit nebit cor
satis sujierquv cognoscitis quae ad rem pertinent; et
unum et anima una; poliatis consiliis et enixis labo­
ideo illa iteruiq expendere tempus emet frustra terere. C ribus ad finem pnqiereinu
.
*
('laniemus ferventi animo
„ mvareiini laborare. Nam quis umquam concij^ere po­
et ore supplici l>w« wmcfc Spiritu»; a<
* praesto erit.
test magistrum et dextorein catholicae «-clesiae eree Vix emisso conciliari dei'reto ubique terraruni vox
falhbilrm? Christus Dominus forsan sponsam suam
erumpet: Hcmanna Pio papae IX. Vatnanae svnodt
non habentem neque rugam neque maculam magistro patribus. ?t Pio terque qiiaterqm» hosanna.
commisit, qui eam violaret ? Constitutus pontifex ad
ORATIO
*
jWMvndo
agnos et oves, *r falli aup fallere posset,
r> rt tf‘ndi ptiirit tUumni iiurph ΪΡιήιιΙ
potiusquam ad pascua lahihria. non «Jhiceret ad vene­
<tr< hn /'u/um axis ·
nata '* Chi catholica acritas, si magisterxeritatis rlau-

dicai ' Vhi virtus Mq«ma ml confirmando
*
fratres m
I.mibcniiN-inn praeside
*,
nn
*
eiuinemi; a< n'\e
’ hlv. “i et ipse carent firmitate ? Chi aedificium itnxur
rendissimi patre
*.
< limonii ii«que ad «Onsummationeni w^ uli. si |>elr
*.
Libentissime aesoniior, lum qinxi ad definitionem
'•ii}-et quam cngiUn. errare potest et in prMxxq
*
ire?
attmet tum quod ad formam, n- qtiar de pninaiu Ro­
Romanus |K»ntifpx re quidem veta funi bspntur ex
mani pontifnis m M'
*hema<e
s rinta sunt, inxtion iis
• athedra. *i errorem docet, quid faciet sedeto
*
? Re­ quae nobi
*
tam diserta et cx|»edita oratione exposuit
nuit 'z mi schisma inter caput et membra. Annuit
reverendissimus relator episcopus Pirtav tensis.
<t i|»a stalini illien deficit; quod absonum, quodque
De doctrina autem, quam tria priora <apna <oninfandum. Christus constituit ad gubernandam, n^Mitnlionts dogmaticae primae complectuntur, nulla
gendani mleeihm l<?tnnn * Petrus dirilur sicut et f) meo iudicio est quaretio expendenda. Extant «\m< tha
pontifex centrum unitatis ecclesiae. Si faUibiiis «iit,
iweumeniia. Nicaenum 1. Epherinum. < ‘haleedonen
·.
*
quomodo centrum '' quomodo dui potest de Romano
Const ant inopoluanunt HI et H
*
Lugdriense H et
pontifice, ut capite constituto schismatis, tolleretur
praecipue Florentinum, quae primatui sutntui jxtntiisxasjo?. Si fallibdis sit, nonne quotidie esset occasio
fieis solenine ar perpetuum perhilient testinionmm ;
schismatis? lure meritoque. reverendissimi patres,
extant decreta Romanorum }>ont»ficuni. qui illum
heterodoxi. et quidem magni nominis (ego scio quia
iurisdietionalem primatum continue exercuerunt ;
innumeri sunt ex omni recta qui ad meam sedem
ex tat veneranda traditio patrum, qui eumdem prima­
confluunt, ibiqu? domicilium figunt \ heterodox i et
tum non finibus describere, sed plenissime confiteri
quidem magni nomini
*
nequeunt sihmielipsis jvergloriati sunt ; ex tat universali
*
consensus ecclesiae.
Miadere. posse quosdam catholicos negare vel saltem
m dubium revocare infallibilitatem Romani pontifi1 Ànremeata· : .Arrbiepbropn· 4 'atanieoMA pariter 4?
» Argweatu; .Archppiaoopa· ΜμμμιιΙι quoad tria qaaito taataa capite loqaata» est. argmaeau attigit tfaae
priora capite aaUam diAoüteteai oeoarrero'dixit. qaartan Raaxaai poatiAda iateUibUitelea o'teadaai, eaqae clariMaa
idciree Mw pt»reqaata« aat, et plaribas deelararit «i m ex at pbaiaaiaM aaae aftnaavit. Nec de oppottaaicata dubitari
toto corde adhaerere. Addidit Scabe mbim exeopto veri- poeaa eam ia ila adimetis ahaas et inaamera mala ex «ileatio
Uteai haec torero, «c ab tara apMtaUoo taawiaa· aaaipar, «t •beeairoat. De 8teaUa aataei ea eoatrmant qaas a praaoetedabia reoMareata prebaaV
dwti arotaM «lata faeraaL
*
t .·

‘

. .

-

4τ

A. SR88IOMM PUBUCAE ET OONGSifeftAllOnS HEMBRAIdM

quae M»d«n primatui «xereitium perfecte sabmissione recepit In tribu· urge predict·! oapitibas nihil
aliud, ut mea fart opinio, exhibetur, quam gloriolae
obediential summo pontifici debitae confirmatio, nu­
bilo ao prooeUoeo boo tempore opportunissima. Ineat
hac de cama super ii» non immorari; at quaedam
potius in genere de infallibilitate Bomani pontifia·
depromere.
Eimmodi definitioni nobis propositae, veluti
exoptato solamini, toto corda totiaque visceribus ad­
haerere mihi bonam est Diligenter omnibus perpen­
si», dempta omnino videtor unicuique faoaltaa adhuc
in haeeitatione manendi:'tanta favent huic proposi­
tion! perspicua argumenta iamdhdum at rurem hodie
evulgata t Cur ergo eam praecue non declarabimus?
Mansit, manet, et, quoadusque militans erit ecclesia,
manebit in Romano pontifice Petri privilegium. Nam,
notate, verba sancti Augustini > : „8iout in Salvatore
erant omnes,causa magisterii, ita et port Salvatorem
omnes continentur in Petro"; qui supremam sedem
pro ecclesiarum salute suscepit dicente Domino: Tu
e» Prtrwt, et nuper hanc petram aedificabo ecekeiam
meam. et tibi dabo davet regni oaelornm. Caelorum
regnum, reverendissimi patre·, (exculti cuiusdam
magnae notae auctoris dictis vos alloquor) est regnum
veritatis, regnum Dei qui de seipeo ait : Ego eum fe­
ritor. Petro igitur traditae fuerunt dares verita­
tis; ideo papa est infallibilis. Iste est sola possibilis
interpretatio, quae privilegium soliÆetro concessum
distincte ab alii» apostolis ita confert praerogativae
datae omnibus apostolis eouiunctis Petro, ut ex uiraque collatione pulcherrimus oriatur unitatis ordo.
Basis haec, cui praesertim innititur nunquam inter­
rupta traditio, satis firma est; neque proinde potuit
aliquo modo concuti. Ipaa quot habuit interdum
oppugnatores, tot palmas obtinuit, illos persaepe suis
devincens armis.
Quid reapee profuerunt tandem ingeniosae alle­
gationes Gersoni», quid sermones multi Manilii, Febronii, Dupinii, Pici. Richerii? quid orationes com­
ptae, quid acceptations» elaboratae? nostis, reverendis­
simi patres. Profuerunt, ut veritas magis magisque
eluceret ; profuerunt ut vinceret : nec immerito. Divina
Siquidem et immutabilis ecclesiae constitutio multum
admodum differt a modis, qui terram sapiunt. In
religione revelata iudicium pastoris pastorum, cui
dejiosilum fidei et morum commissum'fuit, nihil debet
prae se ferre, quod non sit certitudinis signaculo mu­
nitum; nihil quod schismatis offerat occasionem. Unde
fierbelle scriptum est: ,.ln medio sociastis fidelium
quemadmodum et in centro planetarum supremus est
motor, qui numquam aberrans attractione sua, omnia
in respective orbita detinet astra, illa quoque quae
in propriam attractionis sphaeram minora trahunt
sidera." Id absque temporum et conditionis discrimine
pro comperto habuerunt christifideles : sioque factum
<wt ut definitiones a solo Romano pontifice prolatae,
iota mentis et voluntatis observantia ab omnibus co­
lerentur.
Venimtamen dicet forte aliquis, quare definien­
dum arbitraris quod iam in simplicitate creditur? Non
haereo respondere, quia omnia tempus habeat. Idem
responsum longe antea dederant Vincentius Lirinenais
<*t Bossuetus: ille docet, dogma tempore opportuno
l»r definitionem perpoliri, determinari, perfici, eique,
manento integritate, concinnitatem, formam, distinc­
tionem adi ici ; is^ affirmat, veritatem catholicam etsi

constantem et perpetuam suos tamen habere progres­
sus. Idcirco in hoc tota res vertitur, ut examinemus,
? Qmnetienee mieru. Λ ifeei UntammH, 4 UXT.

an propositio ds infallibilitate sûmes! pontUSeie vero
eo maturitati· advenerit, ut tempestiva iam naae
videatur eiusdem definitio. Raveraediadmi patre·,
coactus verte ad compendium onofene, aupervolitam
iis quae vobis omnibus pervia existant, nonnulla pre
feram generaliter ooosiderend·.
Ante omnia id animadvertendum puto, quaestio­
ne· interdum «rumpunt, qpes numquam fieri potest
ut praetermittentur. Diu immo venit ut ex. novis
adiunctis ad tractationem eanuadem quodammodo
compellamur, nullam amplius quoadusque solvantur
requiem habituri. Audivimus nuper unum ex Gallici
imperii ministris e suo suggestu dicentem : Incendia
quantumvis extincta relinquunt saepe ardentes reli­
quias fumantaeque ruina·, qua· una tantum favilla
poterit iterum inflammare. Hanc aimilitudinem li­
benter mihi adacincA», utpote ad propositum lucu­
lenter accommodatam. Et revera disputationes fervantesque controversiae hac super re, appropinquante con­
cilio, subortee liquido patefaciunt, .adversas opiniones
haud asse, ut multi sentiebant, vetustate senescentes
diuturno tempore tritas. Latebat sub cinere ignis, re­
verendissimi patres, et praebente ee occasione sub nova
forma et tote vi itertun exarsit. Quid ergo? Diri­
menda est quaestio ac resecanda radicitus: id exigunt
contentiones ingravescentes in dies.
Etilmne conticescendum putabimus? At silen­
tium concilii nedum, ni fallor, summo pontifici ininriam inferret, verum etiam matri nostrae ecclesiae.
Adeo hoc verum est. ut quidam huius aevi audacia
insignes minime ambigerint arguere de inconsequen­
tia magistros suos, qui Romani pontificii infallibilitatem negantes, nequaquam ausi sunt ecclesiae quo­
que infallibilitatem respuere. Inexorabilis logica er­
roris non raro discipulum eo ducit, ut e fdlsis princi­
piis ultimas trahat conclusiones, a quibus praeceptor
perterritus existimaverat abstinendum ! Itaque mihi
credite, reverendissimi patres, hodiemse nequitiae
satis non erit in theoriis consistere ; sed nostro f ruens
silentio antiquos iam damnatos errores aeque ac novis­
simos callide et libere diffundet Hinc quid eveniet?
nimia Christianorum et societatis perturbatio; tum
nempe ecclesiam, quam nolebamus exagitare, in me­
diis fluctibus vehementer iactari aspiciemus ; tum
animorum concordia, quam servari sperabamus, per­
petuis scindetur aemulationibus; tum civilia guber­
nia, quorum commotionem declinandam putabamus,
maiori surgent confidentia, ut suo placito quemlibet
sanctae sedis actum subiiciant : tum malignantes et
contradicentes, quos confidebamus ad bonam, frugem
facilius reversuros, durabunt quales antea contradi­
cente· et malignantes; tum ex fidelibus pusillos incautoeque ea adhuc dubitatione laborare videbimus,
a qua iure optabant ut liberarentur: quin potius multi
ex ipeis modicae fidei; quos firma et absoluta definitio
poterat salvos facere, cadent forsitan in laqueum a
vaferrimis insidiatoribus paratum, et in perniciem
ruent.
Silentium, a quo tot infausti orirentur effectus,
non prudentia, non moderatio videretur. Dum hostes
. ecclesiae per auctoritatis negationem, selecto quodam­
modo gladio, ad certamen properent, neutiquam pru­
dentes merebimur appellari, si supremo pastori tesse­
ram . infallibilitatis, quantum in nobis erit. tacendo
auferremus. Illa in huiustnodi re vera prudentia
iudioatur, quae definitionem Infallibilitatis summi
pontificis pro viribus urget: sola namque huius proclamatio veritati» captiunculas inimicorum exarma­
bit,, ipsamie sola ea bona perficiet, quae per singulares
rt reparatas denuntiationes unius et alterius episcopi
inossswn foret praestolari. Veniant utique ariantas, ut

COMGRMA ΠΟ GKKKUU8 QÜWQUAGBSIMA PRIMA 14 mü WTO
racoueilàsntnr mbImimî wd oo.voiliatioosra ab stsdem 4
ia im dioaossi inderium a^asa,
m mihi fsa
«mh par retinantiam vuritati
*
hoe uniouiqu· no- ait asculorum antistitum minimo hanc dadarationam
■Mm, nsorôe excepta, indsoorum vidsbitar M om- cocum vobia apai Ibaidm eminam : Siouli Malea calidis
nibua narras rmpiMniinm
animi· praediti, nequeunt quin urenti mactam aedem
Ctun plurimorum iatn aperti rôt oculi, oum molta· amore pcmequantur. Quocirca leafimi me ibunt ob­
•vanusrôt iUurôom, oum nullum habuerint exitum
viam suis pastoribus hoc gaudium magnum, ai Spi­
tot iterat
*
humano conamine experiment
,
*
nmnre ritui macto placuerit, allaturi
*
honesti homine
*
« magni et parvi, at nobile· et ple­
Nunc quae dixi, bonitati et indulgentiae vestras
bei, 4e praesenti fatigati, da futuro timent·· a summo humiliter submitto.
pontifice reposcunt certitudinem, eecuntatem, vitam
ORATIO
quae paullatim recedunt a tam. Quapropter anhrô
reverendi patrie domiat. Frenrùa V trione Rtvrt
pleb· maiori cum fiducia excipiet verbum illiu
*
ai
epieoopi Divioaeaeie *.
infallibilitati eiusdem, quam ipaa actu tenet, iuris
Eminentiaumi et revsrendissimi praeside», emireactio itidem accedat. Légitima equidem, aequa haec
*
vota populorum. Amplius ne yoremur ideo; firmis­ nentissimi et reverendissimi patre
simo charitatis praesidio simul praecincti adimpleamus
Heri raverendiaaimue et doctimimu· Pictavienau
ea. Definitio infallibilitati
*
Rbmani pontificia noce­ epiacopq· coram vobia super acbemate de primatu sum­
bit tantummodo hostibus capitalibus ecclesiae, qui
mi pontificia verba facien
*
et quasi mentem deputa­
sponsam Christi obstinato persequuntur odio. Ipm
tion» evolveua, ut definitio infallibilitatis mox a Vaplano verentur,'ne veritae solemniter declarata redimat
ticaoa synodo conficeretur, in medium protulit com­
capto· ex errorum vinculi
*
et ad obedientiam sanctae motionem animorum, et anxietates oooecieotiarum.
•edi» reducat tot misero· «educto· potius, quam corrup­ quibus conciliari definitione pax, ut aiebat, certs red­
*
to
Niti it
* esset, lisudquaquam animo contenderent deretur. Sed seorsum egomet sentio, et venia vestra
impiae ephemeride
*
ut nos a proposito dimoverent ; oonun vobis contradictoriam opinionem proferre et
e converso omne· darent operam, ut tantum quan­
•tabd.ro aggredior.
tocio· absolveremus negotium.
Olim in conscribendo suo praeclarissimo libro de
Quod ad dissidentes «pectat, ad haeretico
*
ad
coaeideratioae divus Bernardus, Burgundies nostrae
philosopho· qui sincere velint suum indicium iugo praecipuum decus, duobus coarctabatur, volebat st
fidei subdere, quamplurimas ii nobis deberent repen­ nolebat, ut ipse ait. Egomet potion iure utrum loqui,
dere grate·. Sat enim per hanc definitionem explo­
utrum tacere satius ait, severo examine perpendi. 81
ratum illis erit, neminem a nobis quoquo modo cir­
autem, ut in Bernardo, verecundia silentium mihi sua­
cumveniri, nulli umquam sanam celari doctrinam. deat, amor impellit eloqui, amor scilicet ecclesiae Dei,
Praeterea de obe^ienti
*
et intellectus submissione amor sanctae sedis, et animarum Christi sanguine
dictatis summi pontificis clariorem accipient <{ogniredemptaruln.
tiooem ; et ita a lapsu tutius protegentur ac facilius
Porro et ecclesiae Dei, « sanctae sedi, et innuprogredientur *
d veritstecn cornparendam. Nec grato
Qieri· anituabu· pro quibus omnia noatia libenter im
*
minus animo haec definitio a civilibus guberniis reci- C penderemus, et superimpenderemur ipsi, haud dubie
pienda videtur, si recte slbimxipsis consulentes in id
mihi videtur adversari summorum pontificum infalli^
studeant, ut diversa uniuscuiusque auctoritatis iure bilitatis imfrmtio. Idcirco quaestionem hanc otnaioo
pari prorsus violentia ubique terrarum impetita ad
omittere/pro viribus suadere tentabo. Non dsdignerobur pristinum restituantur.
mini senis et imperiti fratria vestn orationi benignam
Quod si aliquis fortasse inveniatur ex nationunr praebes attentionem.
rectoribus, qui de definitione suspicaretur; tunc nobis"
Pluribus abhinc annis in quaestionem personalis
vires suppeditaret haec moderni scriptoris sententia:
summorum pontificum infallibilitatis, in publico im­
Potestates huius saeculi adductae sunt in suspicionem
prudenter, ut sentio, 'emissam, sub omm respectu
erga prophetas et apostolos praecones sancti Spiritus,
perpendendam Incumbo, et licet eam in conspectu
et ii per ipsas secti sunt, lapidati sunt, vivi decorticati
huius augustissimi senatus, hodie in seipsa perscru­
sunt, crucifixi sunt, capita plexi sunt : attamen divina tari nolim ; illius tamen, ut dixi, definitionem a sacra
praedicatio veritatis praevaluit et regnat.
concilio non proferendam esse contendo, quod tabus
His praelibatis, potero ne, reverendissimi patres,
hisce metando argumentis sum explanaturus. 1° ros
de vestro consensu milii spondere? quippe scilicet in est non paucis intolerabilis; 2·generali ecclesiae bono
hanc spem plane me erigunt pietas, sapientia et chaadversatur; 3° ecclesiae regimini mihi videtur omritas omnium vestrum erga sanctam ecclesiam matrem
ηιηο inutili
*
Tna haec, si Vobis placuerit, quam bre­
nostram. Nil referent discrimina opinionum, nil disvissime evolvam.
*
sensA
nil disputatione
*
Omnes nos sola veritatis D
1. Personalis et absolutae, summorum pontificum
investigatio usque modo agitavit: cum venerit hora,
infallibilitatis definitio est non paucis intolerabili
*
unus ac idem suaviloquens Spiritus feretur super
Hisce utor verbis penoaaiie et aboolvia, quia hisce
capita nostra, stabit, et resistentiae, si quae sint, taneisdem verbis quaestio proferri et omnibus patere
quam fumus deficient. Hunc flatum omnes, anxii
videtur. Eo sensu in cunctis diariis atrpo libelli» agiprae canteris, sentient; et.calefacti ab ipso de trepi­
■ Arguassta·: .BsiKspss [Mviseesais sumsUsmm ds I
dation i bus splendidum agent triumphum. Tunc ma­
Bssuai poatlMs taMUbilltats ouatas prasteraiusadaa
*
laxime necessitatem et utilitatem confitebimur defini­ bdhUUtaci· eoam MsisreHIs ssas sase, oviatoasai saMm
tionis ac propterea spectaculum evademus et angelis pebUosai assadi rsgiasa «··
'
*
ree posse prodsslsr tpsrsi 8sqsradnu «impia· Christi, «ai esa ouais mail spsstoHs proet. hominibus.
pssait,
asd
ses
estait
prssdieatieel
rsdpiesdas ids
···
*
* st
···
, Reverendissimi patres, nil mihi est reliquum. Sed
patst sx vsrbis: JIsItaaHasdbsebsbssvsbi» die··
*
vsSsi» psantequam de amboné descendam, sinite quaeso ut non tssti. psrtus Modo.
*
Pnsasrsa iaAlMMUtati· itdSitinni fee·
meae tantum Catanen»» dioeceeeos, quam omnium'po- isM tnrlistes aathsUw b··· ftnists· ssssrsit, st H prsbsvit
•x
iaooBundis
st
*
daaai
qass iads sbvsairs pssssat Ds···
tiua sicularum ecclesiarum nomine immortales sanctis­
simo domino nostro Pio gratias fpm, quod dignatus iaatitra ten dsdaiU···· hsae se «usd eeilssi» pse setsdsri·
ssssah, sbsqas balssesdi dsgssst· ristit. st Bimsal pmtMri»
•it praedictum schema concilio proponere. Sicut alicui aaetsritm ·· digsfts· —ia b····· sped streps ···ex patribus congruum visura sst de dispositions ani- stsatsr M
**
Qoenisa MHMMbk MVt UL
4

t
51

A. 8B88IONE8 PUBLICAS BT OONGBBBATBMTBB G!

U

tatur et propugnatur; sioque, licet forsan verbis qui- A immaculatae beatae Merise virginis deiparae coooepbuadam paulo minus praefinitis exhibenda ait, ai tionM ferendam, adaa' habuerit idem sacrosanctum
coneilium; at quid, posthabitu doctissimis disons·opopulis aut-admittenda erit, aut propulsanda.
Porro luoe meridiana clarine est cuilibet eum suis nibus diuturnisque disputationibus, consuerit ac staconcivibus in mundo versanti, et rerum praesentium bilierit. Liquebat definitionem hanc in votis esse
•c opinionqm rationem sibi sincere reddenti, •maiorem
omnium fete patrum ; iamiam arat decretum affirma­
hominum partem circa quaestionem hanc non solum tivum, atque mox, instantibus nec paucis nec contem­
j «turbato et anxio esae animo, ut ipae agnovit vene­
nendis doctoribus, erat promulgandum; cum fratres
Praedicatores, qui tamen mitiori iam aggressione
rabilis relator; sed revera cire· illarh, eheu! infenso
esse animo, licet ex ipsis non pauci sint, qui catho­
illam impugnabant, enixe rogaverunt ne s patribus,
licam religionem sincere profiteantur, sanctam hanc edito decreto, censoria nota etiam indirecte sibi in­
ex imo pectore revereantur sedem Romanam, quam
ferretur, hoc freti motive quod liber discussionis usus
et verbis et operibus, scriptis ac libris acriter tuentur, ' super hanece beatae Mariae virginis praerogativam
cuique largissimis donis, in praesenti rerum angustia,, hucusque in scholis ab ecclesia fuerit concereus. Instan­
tibus illonnn efflagitationibus, licet per Franciscanos
pie opitulantur.
Ne quis dicat ergo, istorum opinionem, quidquid
acriter oppugnatis, benigne annirô» sacrum conci­
de e· theologice sentiri possit, ex depravata mente lium. decreti formulam immolatione gravi tempera­
vit, ne dicti fratre» Praedicatores laederentur. n«· eat
aut impio vel malevolo erga sanctam Petri sedem
animo-originem ducere. Certius oritur ex efformata.B devoti erga sanctissimam Dei matrem haberi possent.·
ratiocinio conscientia, ex consideratis historiae civilis
Hac pia indulgentia et sapienti conciliatione, sacrum
nt ecclesiastics· consuetis effectibus, ex hodiernarum concilium nec honori beatae Mariae deiparae aliquid
idearum praepotentia, et tandem, dicere haud absur­ detraxit, nec sancti Dominici venerabilem nilo modo
dum. ex insita iam menti a tenerrimis annis contraria
laesit familiam.
opinione. Ibi homines evangelic et ecclesiae suum non
Dixi quomodo erga definitionem beatae Mariae
virginis immaculatae conceptioni
*
sene gesserunt pa­
cine merito submittunt undique conflictatum ani­
mum ; et si mysteria reverenter quidem credunt, si ec­ tres concilii Trident ini : liceat mihi nunc referre, quid
clesiae docentia infallibilitatem Absque detractione circa hMnc eamdem definitionem agere censuerit ipse
admittunt, eosdem tamen numquam adducere poteri­ sanctissimus 'dominus noster Pius papa IX.
Iam venerabilis memoriae Gregorius XVI enixi·
mus ad absolutam «t personalem summorum pontifi­
cum infallibilitatem profitendam ; praesertim cum
rogatus fuerat, definitionem hanc pietati fidelium
. illos non lateat, plurimum etiam inter peritissimos et carissimam supremo sanctae sedis iudicio tandem pro­
probatissimos fidei doctor» extitiase eemper dissidium
ferre. Sed politicis commotionibus, quae ultimos sui
atque disceptationem.
pontificatus annos conturbarunt, ini]>editus. rem ad
Haec consideratio mihi maximi ponderis esse optatum finem ipae perducere nequivit. Vix Pius IX
videtur. Nam quis nescit opinionem publicam esse,
pontificium solium ascenderat, cum omnes coniunctim
*
epistola· ad illum Gfcexerunt, ut
ut aiunt, mundi reginam? . . . Haec'licet saepius Galliarum antistiti
erret, seseque et alios in impervium iter abripiat ; C hanc definitionem, ab omni ecclesia exoptatam, tbnnihilominus certum *est quod cum illa semper com­ quani auspicatissimas sui supremi pontificatus primi
ponendum sit, etiam in rebus quae ex ea non pendent,
ties denunciaret. Res modo differtur. Mox ve.ro piisimmo quae et ipsammet regere ac dominari deberent.
simus pontifex in exilii sui solamen ad l>Oe maximum
Hoc modo eemper, et in civilibus negotiis · pru­
onus ease accingere decrevit. Porro oert iof iampridem
dentibus, et in imperiis regendis a legislatoribus rectus erat ' votorum, ut ita dicam, totius ecclesiae;
actum est: unde istud apud nos Gallos axioma: Lee encyclicani tamèn ad omnesvpiscopos misit epistolam,
loi» doivent être dene le» maori avant d'être dan» les qua non solum ipsorummet mentem, apprime quidem
notam et expresse nunc conscribendam, sed etiam et
rodet: requiritur leges moribus prius inesse, quam
sanciantur, et in civilibus conscribantur codicibus. cleri et populorum opinionem de hac solemur defini­
Nihil ergo, ut par eet, sub poenis aut credendum aut
tione sedulo inquirendam expostulat. Responsis quasi
' faciendum praescribendum est, nisi prius circa hoc
uno ore prolatis et praecedentia vota confirmantibus,
effonnati sint mores ac communis opinio; alioquin
quis non credat summum pontificem sat tandem in
et opinio et inores insurgent contumaces, et jugum
formatum, causam tot ac tantis testimoniis ac docu­
infpositum indignanter excutere conabuntur.
mentis fultam non esse ili ico absoluturum? SapienQua quidem ducti prudentia summi pontifices
tisaimo pontifici nostro non ita visum est ; tuentem
sacraque oecumenica concilia, multoties leges ad mo­ in Deo intentius defigit, preces publicas praescribit.
rum regulas, vel ad disciplinam, vel etiam ad fidem doctissimis theologis rem maturius examinandam
adstruendam quoquomodo spectantes, protelare non D commendat, episcopos quamplurimos qui de diets de
dubitarunt. Ad hoc demonstrandum sufficiat histo­
finitione ultimo aecum statuerent, convocat ; ac tan­
riam boncilü Tridentmi.in testimonium afferre. Ibi
dem, ardentioribus detuio profusis precibus, hanixv
videre est quam caute et prudenter sene habuerunt
definitionem mundo latholico solemniter promulgat.
sutnmi pontifices Paulus IU, lulius III, et Pies IV Osque adeo summo pontifici videbatur, non temere
sed cautissime cum opinione in rebus religionis semper
tum erga Germanicos imperatores, tum erga Franco­
rum, Hispaniae et Angliae reges, tum etiam erga esse agendum. Ut quid ergo circa quaestionem hanc
Aletnanniae duces, neonon et erga rempublioem Venenostram aliud ingrederemur iter, quam quod et verbis
, torum ; quaeque temperamenta in rebus concilii et factis supremus ductor noster, Pius papa amaris­
gerendis et definitionibus promulgandis cum eisdem simus, ngbis monstravit? Nonne res hodierna indubi­
adhibuerunt'; insuper, quot et quantas concessiones ad tanter maioris adhuc est momenti?
protestantes alliciendos, et in maternum ecclesiae gre­
At mihi potiori argumento, ipsius scilicet Domini
mium revocandos propokuere. Porro, quis hodie hanc nostri Issu Christi exemplo, hoc prudentiae consilium
agendi rationem condemnare praesumat ? Noone illam lioeat fulcire. In evangelic (Ια XVI) nonne haec
e contra spiritu sapientiae et oharitatia plenam uno Salvatoris divini dootoris verba legimus : Malta alia
ore praedicamus?
’
■ oditae tabeo «stas dwsre, ted «oa potestis portor
Oonsidsremu· adhuc quotnoda, uns defiaitiaMaa asedof Prudsetiasimus hc parisotissimus magister

U

CONGREGATIO GENERALES QUINQUAGESIMA PRIMA 14 mü 1870

44

lata· argo, venerabit·· fratres, istos gragea noatroa
haee, quae dicanda adhuc habebat, reticere oaosuit, a
na discipuli tardi corde ad credendum, msgnitu^jne ob­ boat fbnan quandoqus rebella·, nd in Chriato et
ruerentur revelationum, quarum capaces nondum erant. propter Christum nobis canasimos semper, hoc ipso
Hiace tantis exempli· informati, caveamus at no·, momanto ob oculos habeamus, «t in hoc eolemni nostro
reverendissimi patre·, na humari· debihotibua onera ooetù, pro «orum salut· congregato, anxia mente a
importabilia imponamus. Nec dicat aliquis vestrum, nobismatipsia aciaoitamur, an quaestio nunc inter nos
super hoc me in errore versari. Ü tinam errore deceptus agitata ad illorum raipaa emandationssn et salutem
•im ! sed rea non ita se habet. Liceat ergo mihi adiu- evasura ait! . . Quia dasideriia nostris posaet eaae
modus, ai horumoe non salis memoras populorum, vel
rare voa omnes in Chriato, vos praesertim, venera­
bile· fratres, quibua reformidanda animarum cura noa sat prudentes et cauti decreta conficiemur, quibus
incumbit. Unusquisque noatrum pecoris sui vultum promulgati·, attonita·, attrita·, ac quasi intimo cord·,
attente considerat, et coram Deo ex ima conscientia vulneratae complures ex nostris ovibus videremus a
nobis discedentes, iam fortaaae haud umquam rever­
pronuntiet, quibusnam placitura et. in sdiutorium
rar··! quibua, iterum dico, promulgati·, multi alii,
fidei evasura, quibusnam e contra invisa, atque pietati,
quorum ad pastorem reversio diu desiderata, paulimmo fidei noxia futura sit ista formalis definitio!
latim parata, mox «perata, iam nunc impoaaibilia
Hocque perpenso et quasi nunc summo iudici lera
fieret et inexhaustis frustra deflenda foret lacrymis !
Chriato pro omnibus, sapientibus et insipientibus, qui­
bus aequaliter debitore· sumus, rationem reddituri, Qui luctu· et lamenta, quae in posterum conscienti··
hanc arduam quaestionem dirimamus. Quod ad me B obiurgationes, «i nos, reverendissimi patres, qui ad
attinet, aminentiasimi ac reverendissimi patres, haec animarum resurrectionem sumus positi, in earum,
culpa nostra, vanaremur detrimentum et inelucta­
omnia, scilicet quales et quam pauci sint qui defini­
bilem riiinam!
'
tionem hanc expetunt at sunt accepturi, quot vero et
Porro, et testis est Deus quod non mentior, ego
quanti qui illam aversantur et reiecturi sunt, acri et
intento animo expendi, qua impulsus comparatione scio ac affirmo, M non pauci ex vobis apprime mecum
et urgente conscientia tunc, licet imparatior, am- sciunt so mecum affirmare possunt, quod quampluruni homines istius aevi, posita definitione, circa
bonem ascendi.
Ergo primo, si verius est quod quaestioni nunc quam commotiori nunc .sunt animo, sese ab ecclesia
paullatim subducturi sunt, vai etiam omnino abstrac­
controversae repugnent atque adversentur fere om­
turi. Ah I si fas mihi forat palam emittere litteras, quaa
nium procerum, doctorum et caeterorum alicuius no­
minis opiniones, provide amoveamus, quse non solum ad me direxerunt viri quidam et altissime scientis st
ardeotisaùha fide et «minenti conditione et in Galliis
non utilia, sed e contra certissimo forent religioni
nostris percelebri nomine noti; vehementer essetis
necnon animarum saluti detrimento; quod nunc de­
monstrandum prosequor si mihi licentiam concedere perterriti de praeacuti mentium statu, et procul dubio
rea ista vobis inter gravissimas pergravissima vide­
velitis, patres reverendissimi.retur. Hinc legitimum intelligite metum nostrum, et
Π. Asserere non dubitavi infallibilitatis perso­
angorem nostrum diiudicate !
nalis et absolutae, ut aiunt, summorum pontificum
- Itaque, reverendissimi patres, suppliciter precor at
declarationem generali ecclesiae bono funestam fore, C
Hio agitur enim de novo dogmate populis nostris, obtestor, vobiacum reputata quam pauca bona, quanta
eheu! iam imminuta fide languentibus, imponendo; vero mala reipublioae catholicae ex proposita ^efininovo, siquidem hucusque non solum non fuit prola­ tione scaturire debeant tum in Galliis apud praedictos,
tum in Alemannis et in America spud protestantes,
tum, sed ne ab ullo quidem concilio umquam intro­
tum in Russia at in orientis partibus apud schismati­
ductum ; novo, inquam, et menti quasi omnium hio
et nunc certissime repugnanti. Nam, animadvertere cos; et dum tempus est hic sistamus, ne hinc iter ad
velitis, precor, reverendissimi patres, hominum nostri eoclesiqm plurimi· occludamus, illinc vero in viam
perd^rfonia homine· detrudamus, qui usque adhuc in
istius aevi agendi rationem plane ab avorum more dis­
sentire. Hodie, veterum tutiori modo vivendi relicto, sanctae huius ecclesiae semitas eat recte ambulaverunt
id est plena legitimae auctoritati submisaione, et
Ergo secundo, novum personalis summorum pon­
tificum infallibilitati· dogma nedum ecclesiam adiusemitas vitae publicae ingressi, in rebus suis admini­
strandis partem habere volunt ; quapropter in comitia turum sit ac dilatat urum, generali contra ipeiue bono
publica suos mittunt legatos, qui regum suorum et adversabitur.
leges et acta discutiant et revisent
III. Definitio infallibilitatis personalis et ab­
Minime quidem dubium est, quin ecclesia hisce solutae summorum pontificum ecclesiae regimini omregulis subiici possit ; nullusque prorsus inter catho­ •nino inutilis mihi videtur.
Utilitas definitionis de summorum pontificem mlicos adest, qui has in ecclesia regenda adhibenda· esae
contendat Attamen perspicuum est, et ad hoc solum D fallibilitate his duobus motivis exoriri potest, nempe
attendere volui, generalem coaetaneorum opinionem, quod mediante dicta definitione, summi pontifie··
propellente quadam huiusmodi et morum et idearum supremam suam auctoritatem in aoeleua gubernanda
impulsione, praedictae definitioni, non obstantibus facilius et efficacius acturi sint^et quod populus Chri­
veneratione sincera, filiali pietate, studioque ardenti, stianus ipaorum mandata libentius et maiori revereor
quibus sanctissimum ac dilectissimum papam nostrum
tia admissurus sit et executuriis.
Atqui neutrum hic et nunc dici potest. Sola et­
omnes prosequuntur, rebellatricem fore, nec deinceps
solius summi pontificis iudicio suam sortem integram enim summorum pontificum auctoritate a ternentf·’'
in rebus salutis absolute remissuros.
annis ecclesia regitur; sola eadem auctoritate, om­
Haec est sine dubio tempestate liao nostra, si mihi nibus episcopis aasentientibus, nulloqiM inter sincero·
fsa dicere, moralis atmosphaera. Fateor equidem me fidei catholicae asseclas reclamante, cunctae de rebus
maximi facere scientiam atqde virtutem collegarum ad fidem vel ad disciplinam spectantibus per hoc tem­
meorum, a quibus in hoc dissentio, et absque nimia poris spatium exortae controversiae diremptae fuerunt
humilitate ma procul ab ipeis sub omni respectu post­ et errores cuiuslibet genens condemnati, quod sates
pono. Ast in hac gravi quaestione non da personi· raperque tribui hiaoa demonstratur epostolicis conati
noatris agitur, neo da respective illarum eminentia tutionibus, namps: 1* summi pontificia Inaoosuti XI
aut praecellentia;.uruca da gregibus nostri· agitur.
bulla Utwjjenita·,· 3· Pii pap·· VI bulla .Auctorans

4»

-

Μ

A 8Κ88Ιθίμ» PUBLICAE ET OONGttBBATlONE8 GENERALES

»

M

fide»; 3' Pii papae IX feliciter et gloriose re­ A quorumlibet ordinariorum . . . Volumus atque decer­
gnanti» bulla /aef/oMû; hmce oonatitutiones proprio nimus, non obstantibus de iure quaesito, non tol­
motu, de ecientia certa, deque plena apostolic· auctori­
lendo ... et derogatum esse volumus cpeteris quibus­
tate ediderant. Ecqui» illis contradixerit? E contra cumque ... et perpetuo interdicimus iisdem archiderua univereu», aimul et populi, in sententiam sum­ eptsoopis, episcopis et eapitulis quodcumque exer
morum pontificum, sensim et sua sponte adducti, c.tium cuiusvis eodesiaetieae jurisdictionis, nullius ro­
doctrinae promulgatae dx animo adhaeserunt, neo ad boris declarantes quidquid quispiam eorum sit atten­
quodlibet concilium appellaverant
tatura» ' ita ut sm ecclesiae et respective» earum dioe­
Est profecto deflendum, quod per tria praeceden­ ceses, sive integrae sive ex parte iuxta novam per­
tia saecula nullum generale habitum fuerit concilium : agendam circumscriptionem et haberi debeant et sint
ecqui» tamen Maerere audeat ecclesiam tamdiu sine revera prorsus liberae; ut de iis nos constituere er
sufficienti regimine remansisse? Ergo in praxi sum­ disponere ea forma possimus, quae infra a nobis indi­
morum pontificum auctorites set rata atque definita cabitur." Ista tam explicita declaratio, mundo at­
ad hanc horam, habita est, et-etiam nunc, intriodtie tonito prolate, nullo indiget commentario, ut ex ea
temporum difficultatibus, par esse queat. Sic enim summi pontificis omnipotentia cunctis etiam obsaeculo XVII in Galliis, diiudicante, statuente ac de­ caecatiseimis evidenter appareat.
finiente eadem auctoritate, obruti sunt quietismi tum
Non set tamen; sed ad-haec tam «tupehda alia
pestiferi iansenismi errores. Porro quid in hgc cer1 quaedam non minus miranda adiicere est. Non sotamine. sua Feuelonio profuere virtus haud dubia, B lummodo plenam antiquae Galliarum ecclesiae ever­
ipsi usque ingenii acumen? Quid cardinali de Nouilles sionem ratam habuit summus pontifex et ab omnibus
et quatuor episcopis appellantibus pervicacia? Quid
ratem haberi voluit, sed et bonorum illius temporaargumenta sat stricta Sorbonae nostrae, eheu! tunc 4>um et reditutim omnium proscriptioni, seu potius
deviam ingressae semitam? Quid tandem etiam po- spoliationi, licet contristatus aseentiens ecclesiam istam
tentissimus regiarum curiarum interventus? Con­
non minus opulentam quam nobilem et inclytam, quae
st it ut ion ibus, bullis seu brevibus summorum pontifi­
hucusque suarum rerum compos fuerat, a gubernio
cum, errore per omnis conflicto, devicta est plane civili stipendiariam effecit simul cum suis seminariis,
rebellio; pontificaliaque decreta inter leges.regni,
capitulis, universo clero et ipsomet episcopatu ; ita ut
universo bonorum plausu, relata et solenniter in­
quasi necessario quotidianuip panem omnes ab aiieno
scripta fuerunt. Animadvertere veliti», precor, reve­ quaesituri forent. Quin immo quamlibet futurae resti­
rendissimi patree, haec omnia ita aece habuisse, non
tutionis spem ademit declarando actuales bonorum ec­
obstante summorum pontificum personalis fallibihclesiasticorum possessores numquam esse inquietandos.
tatis opinione apud nostrates vigente. Porro, admissa
Qui» nostrum, reverendissimi patree, si hoc tem­
infallibilitate, quid amplius effici potuisset?
pore vixisset, super .hoc facto vere, inaudito et omnee
Sed quoddam maiori» momenti factum ad mem<£ excedente adhuc notos fines, non vehementer miratu»
riam revocandum est. Anno 1791 Francorum natiofuisset ? Quis, his auditis, summum pontificem revera
nalis conventio sacrilegam manum in Galliaram ec­
justitiae limites excessisse non exelamasset. et om­
clesiam iniicere ausa est Non solum hanc antiquimi- C nium legum violatorem non consuisset? At meminisse
mam et maxime venerabilem ecclesiam funditus ever­
nos iuvet, reverendissimi patree. istius summa nixi
tere et sacram ipsius conculcare hierarchiam conata
ratione axiomatis : SaftM populi tuprema 1er eeto In
est; sm! etiam novum eceleeiseticarum rerum ordinem, hac extrema rerum angustia Pius VII gladio anciaudax omnia perpeti, sancire non dubitavit. <
piti. ut ita dicam, obiectus aut luctuosam et forsan
Paulo cessante tandem hac luctuosa tempestate,
irremeabilem gallicae gentis ab ecclesia catholica
venerabilis immo sanctae memoriae Pius papa VII,
secessionem, aut manifestam iurium canonicorum vio­
suggerente Napoleone. tum primo consule mox im­
lationem eligere, modo ineluctabili coercebatur. Fecit
peratore, cardinalem Consalvi. felicis recordationis vi­
quod certissime, Deo iudice, faciendum erat ; sci licet
rum, instaurandae religionis causa in Galliae legatum 'aeternam tot millium hominum salutem temporalium
misit. Porro omnibus notum eet, quam maxima con­ legum observantiae anteposuit : et mox quinquagints
troversia de haree religionis restauratione pontificem abhinc annis beata illius anima iam assecuta est coro­
inter et Napoleonem statim exorta sit. Ius et religio nam illam justitiae promisean ei, qui bonum ver
"suadebant, immo exigebant ut resarciretur haec ec­
tamen certavit, et fidem non so]um suam sed totius
clesia, legitimique antistites sedibus suis restitueren­ gentis, servavit. Et quae gens illa, cuius tic servals
tunc fides? nempe antiquum Clodovaei. Carol i Magni
tur. Id Summus pontifex et dictis et scriptis efflagi­
tabat, acriter renuente Napoleone, qui iuribus mu­
et sancti Ludovici regnum, quod inter alias catholicanibus contemptis et conculcati», omnia in constitu­ «t sedi Petri devotissimas nationes, francico cordi partione Galbarum ecclesiae ad instar suae dominationis D cite, primum suae historiae traditionibus, primum
nova fore contendebat.
fide sua inconcussa, primum suis vere catholicae ehaFrustra ergo obsistunt et legatus et ipeemet pon­ ritatis operibus, primum tandem numero et affectu,
tifex. Dira necessitate compulsus Pius VII ha» fa­
nemine reclamante, 'locum obtinet.
mosissimas litteras Eocleria Christi, et Q» Cbruti Do­
Ah venerandae memoriae pater, vere bis Pius erga
mini eices, supremam suam auctoritatem, facto a de­ nos fuisti ! tibi laus, tibi gloria sempiterna pro fausta
cem et octo saeculi» inaudito, ut scripsit Consalvi,
fidei catholicae in nostra patria conservatione, licet
palam hisce affirmabat verbis, quae in memoriam re­
tot ac tantis comparata aacrificiis! Omnia penitus
vocare liceat1 : „ Derogamus expresse cuicumque assen­
erant peritura, tu vero iudex imprimis perspicax et
sui legitimorum archlepiscoporum, episcoporum et
prudens, tu nobis omnia reddidisti ; et ai hodie huic
sacro concilio inter catholicos antistites, nos Galliacapitulorum respectivarum ecclesiarum, ac aliorum
runi filii tot adsumus, tui, coram Deo praedicamus,
»
!
1 Verts liturarae Qai CtrMi Dmwu e»ee» I t proprie tui muneris est.
At mihi, precor, indulgentia vestra, eminentimimi
bees sut; .Dsrogaaras sapra·» eaicuH·· M»»asai kgittaoraaa anldspiseopora·, episooporea, st eafiteleraa reapestiva- ac reverendissimi patree. fusae longius orationis ve­
res» ««Marea, M «Moram qaoraalibM erile» rinre·, et
pespetao iatartHaea ttehaa «eriremqae «xaraNaa «atasvis niam benigne concedat. Hisce verbis omnibus mihi
demonstrandum erat, summorum pontificum anciori-

57

OOMGRMGATIO GKNRRÀLI8 QÜINQÜAGK8IMA PRIMA 14 man l|70

tatas aatia esae finnain, at abootnibua oatholiaie, i
praasortirt in Golliia, aat plane aooeptam, mimmaque
proinde nova declaratione neo abaoluta panonalia in' fhllibilitati· definition iam opua earn. Quid enim
huic eacnaanetae auctoritati emet additura definitio
haec et solemn» pronUmatio? Nonno immortal» me­
moriae noster Boaauotua, civitati» meae episcopalis
maximus et dariapiniut honor, in percelebri da imi­
tata ecclesiae sermone, coram comitiis oleri gallicani
Ixitetiae congregatis habito, supremum in ecclesia
Christi summi pontificia primatum nec oontrotaraam
ipsius iuriadiotionem, quin immo absolutam in qui­
busdam casibus auctoritatem, satis superque his lucu­
lentissimi» verbis exaltavit post sanctum Bernardum :
An cor de nécessité, le souverain pontife peut tout:
In necessitate summus pontifex nihil non potest.
Et nunc tandem opus meum absolvi et definitio­
nem personalis et absolutae summorum pontificum infallibilitatie ab hoc sacro concilio non Orne proclaman- I
' dani, tamquam 1° hominibus praesentis aevi intolera­
bilem: 2° ipsimet generali ecclesiae catholicae bono
funestam ; 3° tandem eiusdem ecclesiae regimini om­
nino inutilem, pro mea sententia et ingenii mei pauci­
tate demonstrare conatus sum.
Credidi propter quod locutus sum. Faxit Deus,
faxit sapientia vestra, quod non in vanum locutus
sim! Ex hocAmbone nunc descensurus, non possum
qdin sinceras de patientia vestra erga me gratiae agam.
Omnia de caetera humiliter, ut par est, vestro
supremo iudicio submitto.

ORATIO
revrrrndt patrie domini loannit fynMer epitropi
1'eeprimieneie >.

i

M

Jdagaa est inter antistites ipeos scissio, discordia
magna: magnae rea etiam dependent. De haoce ecieaione proh dolor! nonnisi gloriantur inimici ecclesiae
catholicae, secundum illud: divide et vinces. Quanta
lioenA dicere de ali» qui Christum profitentur qui­
dem, sed non ecclesiae catholicae adhaerent in oriente
et in occidente, qui vel primatum summi pontificia
non agnoscunt, vel ecclesiae catholicae infallibilitatem, qui proinde novo hocce dogmate eo magia ab
ecclesia removerentur, spe omni recisa, ut illi umquam
ad nos redeant.
Sanctus Paulus apostolus ipse dixit1 : Im robie
tribui et non «otidum cibum, quia iit adhuc portandie importe eratie. Ecclreia catholica hi» omnibus
plqp lacte praebet et praebuit adusque in symboli»
fidei, secundum quae professio fidei instituitur.
Quaerit autem ecclesia: des mihi animas. Itaque ha»
etiam omnes quaque licet prece invitare, non autem
I repellere oporteret. In votis eat insuper, ut a concilio
regula seu norma credendorum clara, explicita, firma
proponatur: cum tamen si decretum ho.ee enunciaretur, negotium et labor sacri» curionibus nimis difficultaretur: siquidem in controversiis signanter cum
acatholicia, illi fere semper inferiores ex arenae lucta
discederent, siquidem palmari, irrefragabili argu­
mento decretum, sententia haecce probari nequit, id
quod publice etiam fit toties quoties coram fideli­
bus, atque sio non tantum sacri praecone· confusi,
sed multum ipsi etiam fideles turbati discedent.
In dioecesi conscientiae meae concredita, fidelium
numen» prope ad medium millionem ascendit : inter­
mixti insuper sunt bis centum millia prottatantium,
qui disciplinis theologicis multani operam navant, et
qui iam nunc expectant occasionem, qua, tali ratione
pronunciando hoc decretum, catholicam ecclesiam pa­
lam aggrediantur, et ad defections invitent. Non ne' cesse, non jutile eat, non, decretum hocce enunciaro.
Si abstineatur a decreti huius pronunciations, nemo
perderet Qui fors huius opinionis sunt, huius sen­
tentiae maneant, habeant de quo gaudeant. Suum
cuique: nec nobis illam opinionem obtrudant, quae
violentiam conscientiae induceret. Atque hinc summ­
opere optandum, ut a decreti huius pronunciations ab­
stineatur; vel, quod praeamarem et praedesiderarertt.
utinam boatiasimuü pater noster qui polen» eat. qui
cernit certe pacem, tranquillitatem turbatam fere ubi­
que, si ille pro sua potentia, sapientia imperaret quasi
mari et venti», fluctibus et tempestatibus. et «er­
ueremus laeti omnes magnam tranquillitatem, »i Ira­
tissimus pater a quo non thesi» liaec profecta e«t.
proprio motu num- adhuc quae-tioneni hanc de medio
tolleret ! Profecto haeee napicntiu. liane magnam
initate, hocce vero animarum amore iiironaiii sibi
pararet immarcescibilem. Faxit Deu»'

Emineutissimi praesides, eminerttissimi et reve­
rendissimi patres.
Quod faustum sit et salutare quod in concilie agi­
mus, quod idem benedictionem et incrementum de­
super emereatur, oportet primum quaerere regnum
Dei, secundum illud : Adveniat regnum torum,' bonum
ecclesiae, incrementum ecclesiae oportet quaerere, quae
Issu Chriati sunt, salutem animarum, pro quibus Sal­
vator noster mortuus est. Salus animarum principalis
scopus, suprema lex concilii oecumenici. Ast veto tre­
mebundus vereor, immo video huic scopo principali
concilii adversari, si decretum de Romani pontifici»
infallibilitate enuneiaretur.
Multi sane ex catholicis advertentes novum onus
inqioni humeris, desiderari quod adusque desideratum
non fuit, quod non semper, ubique, et ab omnibus
oblinebat, dicerent profecto
:
*
Durae eet termo hic,
et qui» potent portare eumf Fateor anxietatem sum­
mam esse in corde meo propter iacturam multorum ex
his: non tantum iacturam eorum, sed etiam genera­
tionis animarum subsequentis. Fateor esse forsan in D
ORATIO
numero eorum infirmos in fide, qui non satis sincdro
Orde religioni catholicae adhaerebant. Ast vero reverendi patrie domini Bernardi fonde y forrai
epitropi Zamormni» ’.
Paulus apostolus dicit * : Infirmum ia fide euicipite;
inatrisfamilias cura et sollicitudo maxima in aegro­
Eininentissimi praesides, eminentissimi a reve­
tantes proles dirigitur. Salvator noster ipse, relicti»
rendissimi patres.
nonaginta novem ovibus, centesimam illam perditamDe achemate nobis ad disceptandum proposito ooque quaesivit : venit autem, ut ipse dicit, quaerere
ram vobi» locuturus, id imprimis altè repoeitum in
et salvumjhcere quod perierat. Oportet ut in concilio mente habeo, ut cito citius me expediam, ne forte
agantur quae unionem, unitatem animarum promo­
vos taedio afficiam. Quod quidem non ita difficile
veant: nam pro dolor! vestis inconsutilis scissa es"h
a me praestandum puto, postquam clarissimos patre»,
* Arpttmta·: .Kfiaoopai VMprmieasi» plara haWt *»
iIOsr.VLi.
aaiaara· perimtoqaed ax hae <to qaa agitur totaittoas
• Argaamta·: .Iplacepa· Zaacreaato alhaarere te eAn·
ttaari arerita potasti abattMataa Mrireo a pasMattottoae ■ad 4bdt tatae 4s preposita qaaeettoae saauaepere tortari.
baisa togwtto, quai asqa» abigas asqas aatoper aaqas ab AM·
»·
*
albUeadaa» paragiapba· «xit ta oapito l· aM tetto»
•aaibse rettata» eat. CoMtarit vota» *aortttea
»
at Manti»
iittsto»» taaiaaMataa etataltar, et aliati» arto Ihrlptaia»
->i»as MUaw sarte» hae eager te «jtoattoariMpeaat
tMtfaaaatt» Marti patres vatatl tiatittoate «arta» aaa attona
• teaa. VI, «L r
M>. Da h»a haa att aa toqeatarea ia Iteraaieae ipariall *

■ Ιββ,ΠΤ,Ι.

w»

if

!a. jÉssioms PUBUCAJB Kf
. qui ptoloouti eunt, audivimus, multa pramlrte « ptq A-sit fQiaeuhe. Doctrice 'ebulvendae * ai- firmqndeii
'argumenti dignitate dictatas, oM0> il^M qui noa pep marito initidm inde sumilnr, eum do ecclesia Dei fit
sententia, quae propongur^defintenta, aed-re oontra ' sermo, unde mulseis ipef suam Accipit, finnitotan·, / .

locuti eunt“
\
euamqae ' viqdicat indefêcCitûlitatam. In wmano
S Ulis pqtribus imprimis aaeentiqf, qui de re A au|^m pontifice constitutum fuisse a Christy Domino
forma schémàtis' a reveréôdiepimis patribus dppuiatis fimdsnriatnm emleeiae, nqgiini cathulipopam dubium
de fuie'propositi approbationis calculoni adiecerUpt, ■’ *
M potest, -Çum putem in oocMEa rei’ eb^ûtiânae
nec repetenda quae'ab ^eis copiose quidam n^u minhs enmmp.habeatur, cumque eoota
*ia
ipea>ad triput suum
quam accurate sunt exposita. Praetereundum Umeo, jnertergeua Rosnalpm pontificem-ah ipsmillum ac­

'

-

tion ease censeo maximas Deputation: deberi gratias ; pipiat vigorem, qni per qiembra lopge lataqhs diffupet qubd.ad me attinet, hot delitum te libenter ex-’ dithr; merito lyo repetee,postumi· cadi venerabili
.solvo, 'eo quod illorum patrum desideriis satisfecerit, TBeUar^hine1 : tD^quo agitur, gnando de primatu Ro^in. primam de
ecclesia.Romsni
,constitution»
qrdiri
velle manypontificis agitur f Brevissime dicam Aagitpr de
^gnvficarunt
a.primatu
pontlfuhs
coostabi-'
signvficarunt a.primatu Romsni pontificis coustabi-'^ sunrinp rei christjanua" ïtisq^focila colligi potest,
Utendo et firmando tamqtiam
tamqtiam fundamentum visibile
visibile quartum nostra interest, qui sumus spe<^ulatoree\p
Utendo
eodeeiM ('hristiy Gratum deinde ceryieo patribus, domo Dei, pro sanae doctrinae custodia sub ipeo Ro. certe mihi valde arridet, quod tribus
tribue primis oon- mani pontificis ductu, hanc cito taateriam ducbtere
stitutionis capitibus absolverint catholicam de.pri- et absolvere. Quod quidem magist^giaquejargeno·
s

1

mata pontificio doctrinam : sponte enim sua fluit ce- B videri debet, idêo qi|ucd* de
* huius
*
primatus con­
pite qharto Romani pontifice infallibilitas, veluti sectaria praerogativa, nempe de infallibilitate in do-'
conclusio ex praemissis, effectus ex sua oapas^erbor condo, talis iam facta ait commotio; ut nihil oppor­
ex suo semine.
tunius evadat ad exinde orta discrimina sedanda,
Liceat tamen mihi animadvertere, quod aliquid qitam edhmne ac universalis ecclesiae iudicium : ideo
desiderandum videatur ubi iacitur fundamentum to­ gratulamur nobis exhibitum hac de re schema in qua­
tius doctrinae,
*
nimirum capite primo, ubi ex sacra tuor capita divisum.
Scriptura ea quidem assumuntur testimonia, quae nota
Optime ad rem concinnatum mihi videtur pro­
sunt et rem omnem conficiunt.
oemium.: licet enim Romani pontificis primatus veri­
Sed quia ad stabiliendum et determinandum sa­
tas sit catholice fido tenenda; tamen merito in pro­
crae Scripturae sensum, pagrum ecclesiae dicta velut oemio memoratur, portas inferi nihilominus in­
traditionis testium non allegantur, sola vero adhibita surrexisse, ac maiori in dies odio insurgere contra ,
clausula „ut ab ecclesia catholica semper intellecta est " hunt" primatum ; atque inde repeti necessitatem eius­
ree haec absolvitur; conveniens foro tenapram, ai^ali^ dem confirmandi per hoc Vaticanum concilium, ac
quibus patrum teetimoniia in medium adductis aum- evolvendi iuxta antiquam et constantem universalis
maque cura detectis, ob oculos poneretur perpetuus eo- ecclesiae fidem.
olesiae sensus, quo allata testimonia ecclesia intellexit
Quae tribue prioribus capitibus continentur de
et saeculorum praxi edocuit Scio equidem illa ipsa apostolic· primatus in beato Petro institutione, d·
clausula usos fuisse patras multotim in conciliis, et C eiusdem perpetuitate, vi et ratione adeo clara sunt A
frequentissimam eoae in 1
pdentino: attamen cum in perspicite, ut nihil lucidius dici posse existimem.
*
praesentiarum agatur de visibili fundartento to-iue Caeterum sapnotiaeime factum esse puts, ut quod
ecclesiae, summa scilicet ipeius potestate, non alienum verissime, asseritur de episcopali hums primatus uni­
a rei magnitudine rdhserem si fulcimentum doctrinae versali potestate ordinaria et immediata, asseratur pa­
catholicae de primatu Romani pontificis omnibus riter de singulorum episcoporum in suis dioecesibus
numeris absolutum appareret. Bic enim iam a prima potestate: ita satis factum est complurium pattqm
operis | fronte, caetera firmarentur validiesimb, quae votis; et fideles magis magisque videbunt, quaenam
tribus reliquia capitibus complectuntur. Ab hac autem · sit relatio simul et arctissima ooniunctio suorum pa­
traditionis expressa ac distincte expositione ex­ storum cum supremo omnium pastore Romano pon­
hibenda, cum nunc locum non habere videatur, pro­
tifice. Libenti animo igitar excipio quae in prooemio
pterva quod schema generatim discutitur, supersedeo; et in prioribus tribus capitibus habentur : sic etiam ea
exhibiturus tamen, si id βΐίί patres non praestiterint, quae in capite quarto circa infallibilitatem Romani
cum caput primum schematis in discussionem jranerit.
pontificia opportune exposita sunt, de hfha aliquid
Quidquid vero hic adnotandum et exponendum diffusius dicendum puto.
censui, vos, reverendissimi patres, pro vestra sapienCuip de fide sit Romanum pontificem essy supre­
r tie judicabitis, et ego iudici^ vestro subscribam.
mum pastorem animarum, quae a veritatis cognitione
alimentum accipiunt ; ita inter catholicos certum earn
ORATIO
*
D debet ac omnino tenendum, decreta Romani pon­
reverendi patrie domnù Petri Celeeta epievopi
tificia ex cathedra loquentia eme irreformabilia: hoc
Peeteiuie1.^
' enim eruitur ex recta iutalligentia sucturum Scriptu­
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve- rarum ; hoc laoulontiesimo demonstrant omnium Chri­
rendiesimi petrea
'
stianae historiae saeculorum documenta; hoc denique
Schéma constitutionis dogmaticne primae de eo- eatis clare ipsa nocutneninomm consiliorum innuit
olesia Dei volenti animo excipiendum duco, illud re­
auctoritas.
minisceris, quod honor et gieria patrie, honor et gloria
Schema quod prae manibus habemus, ad nostram
memoriam revocat, quid concilia generalia Lug-

BmC·

4· moMb b Bmmb· ρ··ΙΜ·*μμ4Μ·

mMmUim testes)

Z

1

■
•1,

■

<

·ν ·

■ qus oqoseotientftj^d· hac ce affirmaverint, al qusd
'da integritate fidei mmpsr in ÿpootolica sodé sqrÂta,

' Htm concilii Coastanüaopolitani IV super bac 1« in
formula fidei declaraverint. At pro mea mtWactionp,
maprininm iuvat, quomodo patrm concilii Constanti, o6poUtanLlII, quodmtillud ipoumVI uni 11....... g»i
^de qqo trit et’tanta proruamantur, toroenti ornntalm
paries eplstolqlb Agathoms acribentia^: .jhurUquam q
rut veritqlis io qualibet errtoris * parte · deflexa
% eat Opoatolica sedes", libentec aqdierint,
*'
«t expansis'
manibua Misceiierintjconclamantes
*
: ,,Littera profhro-

batur. et per Agilhotietn Petru» loquebatur"; sicut
et mihi non |Arvi podderis videntuÿ praetedentia vdt>
Cbalcedonenaiuui jdtruiu, qui Leonem Magnum fun­
dament Uni fidei appellarunt, dicente·1: y.,Haec eat
■ fide· nostra, haec «t fidés ecclesiae ; anathema ei qui
itri non crediderit."
Hoc utique. ’ rev erendiaainii patres, non rails attente perpendirec videntur, qui protulerunt -nescio 1
^uaeuani commenta de necessitate antecedentis vel
sUbsequchtis ecclesiae consensus, ut deci-Aa pontificia
de fide et moribue iAfaliibiljtetis notanr sibi vin-,
dicent et acquirant. Immo. iiiribusünius'divini prima- j
tue in duae parte· divisis, eo rem detulerunt, ut duo
elementa pariter essentialia debeant necessario con­
currere ad constituendam supremam ecclesiae lytastatem ; ac si non ecclesia super petram, sed petra super
ecclesiam fundata met ; ac si non P^tro fratre· suo·.
sed «fratribus datum esset Petrum in fide confirmare;
•c si non pastor oves, •ad ove· pMtorem regere e<
gubernare deberent. Petmi» laiuen, dicam cum Brunone Aaten»iJ, ..Petru· pairit agno·
*,
paacit· < ova»;
paM-it filio». pamit et matre·, regit eubdito·. regit
praelato·. Omnium igitur pastor eat, quia praeter
agno· et ove· in ecclesia nihil esL “
Et revenu tribqa prioribus ecclesiae saeculis nui
*
lum oecumenicum concilium celebratum fuisae con­ ’
stat., haerwee· tamen, et non leves, fuinae invenimus,
quae solo et irrefragabili Romani pontificia iudicid
profligatae sunt. Solum Romanunaspontificem fuiiwiudicem infallibilem fidei et inorum ita clare in pri­
mis ecclesiae naevulis patuit, ut Cyprianus de eodeaia
Romana asserere pesset. qqgd ad eam perfidia habere
non posset aoexesum. Iu eadem cathedra Augustinus
profitebatur Deum posuisse doctrinam veritati», idque ad securitatem plebi», ne umquam salubris doctri­
nae veritate degereretur. Et notatu dignum.
In «aeculo V quadraginta tree Galbarum antistite·
in concilio sub Ravennio Arelatensi episcopo conuregato, infallibilitatem Romani pontificis magno Leoni
'ignificalant hi» verbis memorandis7: ..Exultavimus.
Deo propitio, lectis beatitudinis vestrae litteris, et
... omnes in Galliia conatituto· exultare gtox feci­
mus ... Quae apostolatua veetri scripta, ita ut lymf
bolum fidei, quisque redemptionis sacramenta non ►
negligit, tabulis cordis describat.0 Quam vero honotabilem traditionem illius inclytae Gazarum ecclesiae
colligens clarissimus ille . Meldcnsis eptacopua haac
habet : „Eccleaia Romana numquam baeraaim cogno­
vit ; ecclesia Romana est adhuc virgo, et Petrus in suis
aoceeaaoribw permanet fundamentum fideliwh.
'
*
Sed oe diutius in his immoramur, satius erit eigertesB ad, ^fatia
φ
•
Ubta, *
.
to
VII. ► IOSO »4. tcmX; Mmmî. IL N·.
•
Utts, te· IV., IM> *
·. *
.
··»
«sast.;
VL Wt,
< Mss si. VsL
» OMHSMtte Isssa.«sf.XXI,sfsilil···, F. L.XCLXV,
ssLlW; 8sb asatos lassUl Ibstesssi ss4ms tefSBter Ia
MMsMsm A
*
··, iüMim Lsgtasaari, X VI, f. 1M, se hs■ais ia stcMa waiw ^ssteisra
.
*
.
•*
F·· *
.
·■.·
VaMs.
’ »1N. XC9X
··· «msM IsShm, sMfaA MI
*
*

r

‘ -

/ : COljfORRGATIO OKHERaLb QUIKQVAOÎSIMA HuMÀ
*
H maR W»0

.

«

quirsrs, an pro taqipcrnm adtsncris oporteat, at astro­
seactum hoc Vdtinanam jonslium doctrinam aborum
ooaciliorom uberius explieana defindat, Romanum
pontificem in rebn» fidei otmnram deftniuad· orrurs
nonjoaaa. Cum a maculo IV Romani poolificm sem­
per ac tnsnporum-jsdiuncta, fidai trerm^tai. val stilites totius poetujprst ecelssiae, putaverunt se circum-,
dare aplaodidàÿna corona fratrum, et eorum mÿentia
iuvari, quos Hpintus eanctuV posuerat rspers eccip■iam Daip tqnc concilia oecumMiica indicta fuisso_
invenimusRomania
*
poatificibua, ut efrorèe^hanc
temperia contra fidem catholicam diffuai aOleouu
ludicio damnarentur. «lotie Fit, rOverandiaumi patrmr
ut adhvfc maneant nonnullae veritate· «me dogma­
tica sanetjune, quae^ueet ab omnibus uti qprtas
habeantur; tamen, utpote quae a nullo fuerint adver­
sario Oppugnatae, nulla pariter dogmptica. sanctione
eguerunt. Ex 11« una net, de qua disserimus, venta·;
quae cum generali catholicorum consensu uti certa
haberetur, nullset1 habuit formalem acljolani et ex
professo adversam ad id temporis usque, ^k> Tri­
denti celebrata esvoecut^enica synodus.
Post haec nunc primum colligitiAgenerale con­
cilium;; et nullrl dubium, esse maderi» huius sacri
Vaticani concilii'
rem,
*
ad trutinam revorare, et si id
publico ecclesiae bono expedire videbitur, solemni
iudicio definire, supremum Romani pontificis indi­
cium in rebus fidei et morum eme immune ab errori.
Et hoc non aedum hisce nœfne temporibw» rougnrere,
verum etiam pro tnea sententia neceeaartiun eae·
prorso· existimo. Nemo «niaa ignorat, quid multi»
abhinc menai bus, concilii dbcaaione nacta. emptum
•it et quid adhuc acribatur sive pro tuenda, aive ma
*
gis ac magis pro deneganda utilitate et op|K>rtunitat»
huius definitionis. Immo iw eo usque devenit· ut non
solum opuscula, verum etiam non parvae molis libri
in lucem prodierint, quibus catholica doctrina aperte
impugnatur, formam constitutionis ecclesiae subver­
tendo. Res nunc talis eat, ut catholici teatimoaium
verae doctrinae ab hoc concilio flagitent et expectant.
Quis vero conciliorum finis, nisi ut eriucea, qui no­
vi ter surrexerunt, a veritate secernant? Si in tanta
rerum et animorum perturbatione concilium Vatica­
num huu- »110 muneri defuerit, J)mendu^| t.«** ne nova
doctrina unitati» principium diruere minaretur, et <·thnlici dubitarent, putantre. (ΌΐκίΙιηιη Vaticanum
cina formam constitutioni» •relesiat
*
nox iter produc­
tam loquendi et definiendi rationem non habuisse.
Here omnia, sexerendissimi («afres. praetertn
baud poterunt ab Ihx· Vaticano iouciIio, cum» uM reli­
gionis et societatis iura- tueri atqur defendere naa<
haec definitio cum utnusque turibus antuaimr con­
necti victa ur. Et revera, qui eccIreiaMiiam lusi oriam
eiusque . philosophiam callent, apte norunt, quae e<
quanta in nonnullis catholici· nationibus orta eant
mala ex huiusmodi doctrinis auctoritati sanctae aedis
adronis. Hinc absque dubio repeti debet imminu­
tus in populis ilis devotionis spiritus erga summum
pontificem vicarium lesu Christi in terris, hinc illa
nonnullorum audacia, qui a pontificis decisionilius ad
geoeral· concilium appellant ; hinc servilis illa adula­
tio -roaibus. qui aodaeiam non ut dominam *ssd ut
ancillam habusrant; hinc denique iwanus ille rebel­
lionis spiritus, qui ex ecdemastir
*
in civilem transgaadisns provinciam legitima· auctoritates evertero
molitus mL Attini· enim est et oooseotieas ratio
eorum, qui ecelimmtioem hiorarriiiam subvertero co­
nantur, oum ineaais illorum consiliis, qm in rivilia
regiminis ordinem eamdsm mbvenaooem invehere
aggrediuntur. .
Bt hie mihi Heeat, reverendissimi paries, aliqaid

-

· ■· «..
*

■ ■· ■ %.

V ·< Λ

. H
speciatidi attingere de return calamitate, quae siqltie
* abhiheannia Italiam nootmbisqequedoqtw vertit, et ad·

extremam minatur perducere ruinam. Qui singulari
astutia thronum simul et aram appetierunt, diriaam
_quamdam regiminis formam in, utroque ordine, ir
ecclesiastico nempe et'civili, vpdtioere moliti sunt, par
utrimque pridcipatua odipm, par perveaeMimm po­
*
pulari
aeqitelitatis studium. Tlinc fpntum est, ùt
■■cuti civilem potestatem do supremis nnperaatibas

.

*

ώ

’♦

ΜφΚΜΠβ 6Vnt0B'" >'
t de
Et addidit:

jî·"

%’

Μ

oohMMt* flfrffitirïoMtvT **

Tunc ambonem shbseoretarim ascendens requeue
monitam pertegit:
„Reverëodissiiùi patres, foria eeounda sequentis

in magiptratua, st de mugiat rdtibtn in populum hebdqmâdae ea&ctiapmus pater in^eoeleeia SanctreDiocletiani hora dea­
transferre veUontpita'contra supremi pontificatus iure Mariae Angelorum in' thermis ...................................
• quotidie debaofhantee, eederiretirant auctoritatem non ma matpti^ faciet distnbètionem praemiorum pro
tantum inter episcopos coaequarent, verum etiam ad axpoaitiooe obtectorum artis «Aristia naio Quicumque
presbyteris fere independenler transferrent. Hinc illa r ox reverendiminiie patribus huic solomni actui inter-,
totius ordinis pervenio, cuius exitum, quam exitialis esso voludrint, repedant in habita praelatitio, id eat in'
fuerit, funestissima omqium, quqe secuta «t, nec rochettooot nyntelotta, et ingrediantur per portam
hodie expectata, calamitap comprobavit, net^ie oon- " monastoni huic ecclesiae adnexi."
s
Hiaoa omnibus abeolutis, dimisse congregatio eat.
«litut io associationum echismaticanun vulgo dicte dei
cirro emancipato 'Utinam haec somnia, et non vers B
6.
fuissent facta; quae tamen magis ac magis roboris
Congregatio generalis quinquagesima eeouada
accipient et latius patebunt, alias pervadendo catho­
1870 maii 17.
licos nationes, si pro viribus, non obstet huius Vati-

<«ni concilii auctoritas.
®
Qiiae cum ita sint, prorsus nsnresarium puto, ut
ecclesia per suos pastores in oecumenica synodo con­
gregatos suam sententiam dicat, ne forte ailsntio suo
quod erroneum est tolerare videatur. Error enim,
iuxta iuris effatum, error,'1 cui non resistitur, approba­
tur; et veritas cun^ non defenditur, opprimitur. Tolla­
mur oportet ex ahiuiofidelium omnia dubitandi locus;

Fena tertia die 17 maii 1870 hora nona matutina,
in conciliari aula Vaticanee patriarchal» basilicae,
generalia reverendissimorum patrum congregatio
habita eat; cui interfuerunt sexcenti patret, nempe
38 cardinalat, 8 patriarchae, 8 primates, 89 arohiepiscopi, 416 episcopi, 5 abbates nullius dioecesis, 14 ab­
bates generults sûre praesides congregationum ordi­
num monasticorum, usum mitrae habentes, 22 gene­
;
*
quorum omnium nomina,
et sic omni secluso erroris subterfugio, nemo, loqueote ratas et vicarii générale
Petro ex ea cathedra, quam Cyprianus veritatis domi­ quae per assignatores locorum accurate ^scripta fue­
runt, exhibet indiculus patrum quinquagesimae se­
cilium appellavit, falso sibi persuadere poterit, se in
cundae congregationis generalis, qui inter acta con
catholica ecclesia tuto permanere, alitor credendo,
quam Petrus credendum diqidicat. N^hil igitur super­ cilii assonatur.
Reverendus pates dominus Fridericus de Füreten
eat, reverendissimi patres, ut ego sentio, niai quod t
Romanum pontificem in rebus fidei et morum defi- C berg arohiepuropus Olomucenais minam lectam Dele­
niendis errare non posse, aolemniter tamquam dogma brevit. Qua absoluta, et recitata oratione Adntmus
‘Domitu etc., eminentiasimua primus prareee sic patres
fidei io hoc sacro concilio Vaticano vindicetur.
Schema nobis propositum, cui ex toto cordo adhae­ alloquutus est :
..Reverendissimi patres, prosequimur in hodierna
reo, votis omnium respondet. Quingenti enim, ut iam
dictum est, ex vobis ipeis ad peragenda saecularia v congregatione discussionem generalem propositi echemartyrii sanctorum apostolorum Petri et Pauli in hSc \ malis constitutionis dogmaticae primae de ecclesia
alma urbe congrega· i circa apostolicum thronum, quin­ IChristi. Audiendi supereunt nondulli reverendissimi

λ

genti ex vobis, novi patres chalcedoneoees, Pium IX ipatres, qui iam veniam loquendi obtinuerunt in con­
pontificem maximum non dutdtaatis acclamare uni­ gregatione generali proxime habita, nempe episcopus
versalis ecclesiae docloreiu ac fidei custodem1, confir­ Brioceneis, episcopus Sancti Galli, et episcopi» Rotmando ea quae ad fidei depositum custodiendum ab tenburgenais. Cum vero unus ex patribus deputation»
eo fuerint prolata^ et ea reiicieado tamquam fidei ad­ pro rebus.fidei, nempe reverendus dominus archiepiversa, quae ab eo fuerint reiecta. Faxit Deus, ut idem scopus Mechliniensis iuxta num. IX decreti diei 20 fe­
unanimis consensus in hac veritate definienda fiat bruarii petierit veniam oratorum difficultatibus et
spearmen illius arctissimae unitatis, quam ex illa ob­ animadversionibus respondendi, ia priions loqui
venturam speremus ! Faxit Deus ut, unitis per discus­ poterit. His reeeaaerunt complures alii eminentireimi
«Aissimi patres, quorum nomina iuxta ordisionis temperantiam consiliis, veritas magis elucescat, re
et omnium oculos ad se trahat 1 ■> 'A.
D nem dignitatis et promotionis disposita reverendus
, Utique, reverendissimi paires, veritatem tantum dominus subeacretarius anno ex ambone recitabit."
Id subeeeretarius agtequaoe ambonem ascendit et
quaeremus; et ai veritatem in ohariteto quaeramus,
Deui. qui eet veritas simul et cbaritas, ipse in- nobis, tabellam oratorum perlegit, in qua' inscripti erant :
et nos in ipso manebimus. Utinam, utinam ex pacata Eminentissimi» ac roverandimimua dominus Frideridiscussione, omnibus, qui hic adetamus, eootasiao pa­ ous cardinalia Schwananbeag arohiepieoopus Pregenstoribus datum sit manus mutua benignitate conserere, aia, eminantiarimm ac reverendissimos dominus Fran­
et super venerandos cineres, ears pignore principis cisons cardinalia Donnât arohiepiaoopus Burdigalenaia,

apostolorum fraternitatis foedus vehementer confir­
mare, servando unitatem spiritus in vinculo pacis.
Haec omnia, quae dixi, reverendissimi patreeveapientitaimo vestro iudicio submitto.
Hic autem interrupta 'disceptatio eat, at eminesit ierimus primus praeses patribt» dixit:
..Reverendissimi patres, proxima congregatio

i .

♦'

*

eminentiaaimua ac rorerand insimus dominus Icaephua
Othmarus csudinalis Raasober arohiepiaoopus Vindobonenais, eminsntiesimus ac tworandiaaimuB dominus
Paulus csudinalis Cullee arohiepiacopue Dublineosis.
eminentiaaimua ac reverendissimi» depunua loannes
Ignatius cardinalia Marano arohiepiaoopus Valliaolo·
tenus, rovSreodiasunm dominus Gregorius luaaef patriaroha Antiocbehua Graeco-Melohitarum, reverendis

,

R. Τ. κ

X /,

» ■■

■

,

.· : •φ
*■.

■■■

'

’ v"

C·

φΝβΕΕβΑΤΙΟ GKNfauUB QOnfQUAGESIlU UBCUNDA1T maü 18T0

.

,

#?·'
*

dedorofie·· Bogmatiorà dineraerant in

♦

«

Spiridion Madd^lena ' arebiepiacopua Corcyreaais,
Gemgina Darboy arebiepiacopm Parisien»» Baveramdimimi domini episcopi, Andrey Raam apiaiopus Argaotinéneio, Petrae Pauh» Traechi.apiraopaa Foro-,
livienais, Fnmcucus Potagna epiatopus Costri Maria,
tluiUelmua de Kétteler episcopus Mcguntinua, Antonius Çarolua Coomaaa ppâoopoa Engolûmenaia,
lacobua. Ginonlhiac apwcopus Cralianopolitapua,
loaeph Caixal y Estrade opiqcopue UrgeUevuue,
loeephup Hippolytus Salaa epiacopue Sanetiaiimae
Conceptionis de Chile, Petrus Rota episcopus. Gua- Stallone»» loannes Mac Evilly episcopus Galvieusis,
Guilldmue Cliiford episcopus Cliftouiens», Petrus

Heurici» Gérault de Langalerie episcopus Bellicenaia,
Senatus Armandus Maupoint epiacopue Sancti Dionyaii Bounionia, Augustinus Vérot episcopus Sancti
Augustini, .Alexander Bonnae episcopus Caanadanais
et Temeavarienais, Irannre Petrae Brevard episcopus
Conatantiensis et Abrinoensis, lau/pliusPUpp- SxiMgyi

- episcopus Magno-Varadinensia rituj/ rumetii, Petrus
Le Breton episcopus Anicienais, Ijffininn Lacbat epi­
scopus Baaileens», luliua Lenti efhacopua Nepesinus et
Sutrinus, Laurentius Gastaldi episcopus Salutiarum,
Felix de Las Cases epiacopue Constantiniant» et Hip­
ponensia, Maria Ephrem Garrelou epiacopue NemeeinueM^Francinciis Leopoldua Zelli lacobusi ordinis
sancti Benedicti abbas nullius Sancti Pauli de Urbe.
Oratoribus publicetis, eminentireimua primi»
praeses ad ambonem voravit arcbiepiaoopum Meohlinienaem hia verbis:
,,Itaque ambonem ascendat qui ex putribus Depu­
tat ion ia pro rebus fidei veniam loquendi petiit, nempe
reverendissimus dominus Victor Augustus Dechampo
archiepiscopus Mechlinietuie et primas Belgii."
ORATIO
retwriedi patrie domini Vietoris Augenti Deehamp»
arrMiepucopi MecMittinuit1.
Eminent iraimi preeeides, eminentimimi ac reve­
rendissimi patres.
Quamvis discussio habeatur circa schema generdtim rumptum; plerique tamen illustrissimi oratores
de quarto tantum huius constitutionis capite locuti
sunt Et iure quidem merito, non enim ad singularia

1 Argaawata» ; »Hle (ktvitioaeai poatiAriae talbllibititatia
a nonnnIUe patHbre oppogsari dixit tsai ex tiarate M toga·
inportabile MeUhae hnpaaatw, Ia» qnia detail io ipsa tantiHe
st porieaiera rarat. Ai tags· qaide» iaportabUe fota dixit
ai deiairetar tataUtbility ramai poatidcio prroawtia et adaatata, boiraaodi vero dratrinaa aeree aera oltro adndrit.
Hia taaraa ait ara agi liai de oraatanti-erdeaiM dratrtaa
·
*
tu
eaaatat ax me perpetes ta» patfarehaaa» arieatatta»
recanendi ad Baaaaaa paatUea» ia gaaaetieaibm de Ma,
te» sila» reacttiere
*
A<i Me dr iasrreaUa maaai poaUMte
' ralafire satHeat retato ad veritates, qaae ia Mei dapaailo rivo
lapiMte aies explicita « atiaaatar, « tai dea am de patoaha
taNHNIi, .eeom eai» etia» qaalmae privata panoaa eat, iablMbiUa diei deberet: ead aMnemi taataamede ia aatmaato
tam divine M iafSUibUI aaaietaatia gaadore peetHie· ea»
■anere ane fangitar eeprenU Mirio ia redeo ddai, et pro baim
—erii oxareMo divina· pnetaMa tatae eoea .Hgo ro­
gavi pro lo ai rea dedriat Meo tue
*
Haas doctrine· taaaro
*i
4lNtof
M
muWUom^ tartet
MaüMvit Miel··
FrtWfUf·
«Ml·» AI0MMMI D·
mrtte® MeeeweiM»
MeK we
•UqmbA· vtelBr,
*
taM
üdhUMtttM·· btM Λ· P··
*
HrlfAar

s

WNtmaaaWteMMB
WY
·· W B Big

owmtaemaanataMmanUL

aa

hibuerunL Inter motiva ilM, ut meminmtis, anumefideliam humoris onw i/nportahile ; deinde prodent
*
huius verbi Domini ■ : .Von
r mode;
denique aduciebatur jputda
fore, ai.
de bac re a consilio ederetur
io dogmatica.
Onuasso· uaportahiMkreot dogma condi novum, eb scilicet sensu, quem huic voci noram attribuunt illitreati mutti inter laiooe. Et quodnam dogma? Iner­
rantia seu infallibilitao ipsius personae aiunmi pon­
tificis, at quidem infallibilita
*
absoluta : dogma are
vum infaUtbililat penottae et abeolteta. Huiusmodi
autem onus importabile emat humeris meis at vestris,
' reverendimimi patres, importabile_
^iam^foret nobis
sic intellectum, etenim per dogma novum intelhgunt.
B quidam novam doctrinam.eoclmiae'fidei propositam,
novam, inquam. doctrinam. Sed non agitur de doc­
trina nova, agitur da ebdeeine doctrina conatam ι : at
eat» patet ex dau eoclmiae perpetuo, etiam patriarcha­
rum orientalium, recurrendi ramper ad aanctani ce­
dam, ad Romanum pontificem tamquam ad iudieem
. supremum in quaeetionibi» Hdei ; necuudo ex concilia
oecumenic», ut videre at id ipso eohemate, quod
examini vestro jst propositum.
Nec quaestio est de infallibilitate absoluta summi
pontificis, sed de infallibilitale omnino relatif s, sci­
licet relate ad veritates, quae in fidei deposito con­
tineatur vel expresse vel implicite, vel connexione
eraentiali et nsoraearia. Agitur itaque de infallibili­
tate fidelis depositarii et incorruptibilis defensoris
istius depositi divini: non agitur de aliis Ergo uon
eat infallibility absoluta
Nec demum tertio quaestio eat de persona in­
i' fallibili. Si enim pertona papae infallibilia caset,
tunc et tamquam pNUona privata infallibilia esset,
. cum persona dividi nequeat: et propter eamdesa ratio­
nem infallibilia (enet semper et in omnibus, et tote

recte diceretur infallibilis infallibilitate absoluta. Sed
ita non eat ; nam tunc tantum divina, et infallibili
assistentia gaudet cum munere suo supremi iudicie
aat aboolata·, oed primai ecclesiastico ediiaereaa. reitieqne
coaditionibaa obnoxio».- Ibsilia diei poare de tatalMWÛtaba
separata, eed bare eeailti passe dixit ntpoto ia» praeeerapeta
ab epieo-ipo Pietavieeai. Nec diei qaod novae revelatianee paatidci dant, ra» isMiibUb ait aoa per inapireUoae», rod per
gratinai rrelis data» Petro eiuoqoo eareeaeoriba· paelian.
Qai tama eUqee ali debent »edtie ad bone dae» reqnWtis
aerie aimire» euunlne ta Scriptorie et traditione, akaei ta
eoo ipaireio sopor tradidit arebiipltr epai UMeeeoa, preaMne
reotigta Maroaii, BeUanatai. Bcaedioti XIV, ot Uragorii ZVI,
nae nae agendi ratieae» PU IX ia ledaitioee taunaantatre
Csaeeptiaeia Nre dkvodoq raritate· base nae Maaa bas
nagea Mails» Na» anta aweota· XV noao ana ta dobta·
rerecaril, iaaw in praxi e·
·
*
taaabanA Noe occurrere reae»
tataiUbOilalta ta eoetaataaltaas Motorise deieàwatta siri a Mapore go» ta dnbta· bore veritas rereraia tait/si boa ataUta·
dagmiboe aoomOM aaaa, M artaaiaavun neapli (TsUa rata
MMeitedaitùlû H pretMtSMiaaa· red trenaubeeealMh'aa·
erigtaa· dédises Iltad dheitadnii acre tetar artaaieaa· ·
prataotsatiaan» n ans pute, et emre· de goo Mc eg»·
ex altère, gnod «gn banc benigntae · avatari patiratia agere
aariaatapotuerit, qetaexttoeto mMhmSo inileettases traaaMd
a agoeaialioM^ad pre ri· At mm erreris bMna rehgstao
capot exlaUare · raritate· a teta retro antiqaitolo IredUaa
MO riaa eniarare· drtrtaMOte rrikera · ideirre aitaedn·
MO Mae a oeudMo Vatteaau Non dUHaetaM eriaa ta eeedv
aHgoot apiarepora· · fratrare μομΗμ Oareritataa · tan»'
bons M aaxtatotre bebari, at teadande· ad eneapta» eanerere· aoberaa qone 'dieeboot utique : ^Mie rereie· aebdi
tapddrar aed taaMa ibaat · Morovatabaorer, ri tareavoM
reooMna tap'd··. Itaque et eptaeapde asm «■ Avoda ta-,
aadaodna, · redreMa ta ares Ma ara taenias vamMam
tapMea eAreienta et petanre nandalL
*
lira».XVI, U.
•

■·. I

«rr

•w

ti iinwwy

/·

.

u

-i.

«·

•. 5»

fidei fungitur, ut itaswn ia

mimo
KMivMtir0wui coactim em-.
fratres tam.
Ita rentiunt. dootorm et theologi catholici, inter
quos
nominari tarât sanctum Fraacieodm Salarium tersum, apasoopi
*."
Haec B
Uafa>tauo.et
*
poreumua
*
quo
et etiam mactum Alphooaum de Li^oria, qui aaquasiaddere: hqec PiuqlX, mqnsorea'atiUret eorum quae
tibua vefbi
*
aminenltsattai oardiualiriSfoadrati
8foadraii
*
oaidiualM
summus pontifes
aataqvam dahnirat
dahniret
tibuavefbi»
htitur «mtaentisaitai
■■>· fecit aummui
poatifax etpater antequam

celeberrimi auctori
*
*
operi
inaoripti Gallia eMseate.
Hic loquitqr emtaentiastaiub Sfoodrati. et quidegp
•anctua Alphorum
*
citat ipdim «t approbat ; haec «eat
ipsa verba: „Cum hoc privilegium (infallibilitatS
)*
»io publicam ao^leaiae bonam vergat, notait Deos illud
personae sed 'officio adnecti, et tunc aolum praaato

dogma immaculatae Conceptioni
,
*
et aorametiamipe- 7
amne quae nqnc facit, circumdatu
*
ta hac sancta
synodo'totius orbi
*
episcopis.
Hed rabi matari' attentione reeoUigéoda nobis q
*t
cooelueiS vel potius principium omnium, quae hic
exposuit Beilannimto ; haec sunt ips
»
*
.
*
rarb
madia- mus attente : „Qui promisit Jinadfiait Beflarmiaras,
eeee, <um pontificali officio fungeretur." Ergo ali­
sine dubio promisit et media, qua
*
ad eum finem obquando infallibilis, et hac conditione quod fungatur et
tipendum beoemaria annt; pusum autem prodeaaot
exerceat supremum iudicium in eocloaia : tunc persona
non eat infallibili
*
aed infallibiliter aaaiatitur, quia B acire pontificem non erraturum quando non temere
definit, nisi etiam acireuiu» non penniseuiaiu Dei pro­
*
divinita
pronuaaum eat. Eodem modo loquitur Muxvidentiam, ut iHe temere definiat."
sarelli. et quamvis utatur, et iure qtlidem. voce perSimiliter ratiocinatur ve| potiua, ai emet licitum
,
mfallibiliMit (aliquando utitur liac voce).
nihilominus ejMrtireime dicit et expressis verbia, hanc dicere, quia ut privatus doctor loquutua eàt . . . aed
aimilia dicit Gregorius XVI. in suo opere > /f triemfo
infallibilitatem non inhaerere personae aed muneri,
ideoque |eraonae publicae capiti
*
eccieaiae.
deila tanta tede. ..Sicut igitur eerti sumus * priori
Eniiuentiaaimi ac reverendiaaimi' patre
*,
non alio numquam permissuruni lieuni, ut ereleiiasua. cui veri­
tatum revelatarum depositum custodiendum concredi­
'aerisu nuper acripaerunt, aed omnino’ eodem aeneo de
personali iufallibilitate illustrissimus ac doctissimus dit, proponat fidelibus iudicio definitivo et irrefor­
arvhiepiscopi» Weatmonaaterieaais, et alius acriptor mabili doctrinam haereticam, atque numquam fu­
eruditione uotiaaimua abbas benedicttaue Proaper
turum ease ut haec ecclesia in concilio generali edat
Guémnger ili auo praeclaro opere de ojoNdrebaoa at> decisionem sotemnem et dogmaticam, quin antea ad­
hiberet media necessaria ne tentet Deum, sicut Deum
rdrrinr ametiMio^^e,. Horum omnium aentbntta consonat huic Mauri Cappellari. postea Gregorii Xyi, evidenter non lentamus: ha et a priori certum ët
propositioni: „ Neque caeleste hoc privilegium përindubitatum est, lesuni Christum, qui Petro einsaunale est aut absolutum, aed primatui ecclesiastico que successoribus promisit numquam defecturam fiadhaerens certisque eonditionibua obnoxium." Simi- dem, quia oves dominicas pascere tenentur, numquam
*
ne^ligant ad­
* hic loci dicenda essent de praatenaa infallibilitate < etiam permissurum ut summi pontifice
ii
hibere media necessaria ne tentent Deum, antequam
«parata: sed iam audivistis de hoc pancto disseren­
tem illustrissimum Pictaviensem episcopum, et ita in plenitudine auctoritatis suaq iudicium edant.
Haec sunt verba Gregorii; et intelligitis similitu­
perspicue et eloquenter, ut nihil opportunius relin­
dinem factagi inter concilium et eaput ecclesiae, quae
quatur addendum nisi illud : Non bis in idem.
.
*
Sed
I nfallibilita
*
itaque, eminentiaaimi ac «verendis­ utraque debet adhibere media ut sit infallibili
simi patres, peraonae non eat, non eat apparata: aed divinitus promissum est * Deo, fidem numquam de­
quid quaeso ta hoc importabile hpbetur? An flirte fecturam; et ergo quod medi
*
adhiberentur.·
Christi vicarius infallibilis est ope novarum revelatio­
Constat itaque, ' reverendissimi patres, non in­
num, aut ope inspirationum quibus illustrati sunt pro­ spiratione pontifices propria sua senas edicere, aed di­
phetae et hagiographi ? Neutrum horum. Non fiunt vinitus revelata et tradita conservare, et contra erro­
ipsi novae revelation
,
**
infallibilitatia enim obiectum
rum tenebras defendere, nixoa hoc verbo quod non
limitatur ad immutabilis revelationi
*
depositum; nec transibit' ' Tu er Petra». et taper barre petram aedi­
infallibilia est per inspirationem, aed .per gratjam gra­
ficabo eaietiam meam, lilini quidem adhuc modi<«c
tis datam, quam no
* galiice nominamus grdct d’itat, fidei ta fluctibus maris dubitavit Petrus, sed non [«cl
Petri sucoessoribu
*
divinitus promiaqpm custodiendi Pentecosten, dicente ei Domino
:
*
Ego rogari pro te.
et fideliter exponendi hoc deposituni veritatis revelaat non deficiat fidet tua.
tae tum scriptae tum traditae.
. An ergo importabilia aunt verba evangelii ; an e*t
Et qua ratione, eminentiaaimi ac reveeaudiaaimi evangalimn orras importabile? Dicamus potius cum
patres, fideles erunt divi Petri suoceeoreaf Sum­ Petro·: dd friem ibinaef turba atlmae vitae babe»

morum pontificum constans ageodi ratio raqKmdet :
fidelee sunt Petri auoeaanrat ataado madiis ad hunc
finem requisitis ; ad boo partinet gratia statua ut hia
*
medii
utantur, hoc promieaum eat, aario eeiliMt axamitte sacraram Scripturarum, « eaiformi troflitioais
ecclesiarum aenau, ut nupar rnmmimnriTit reveraadi»•imus arc&apMoope» Edeaaoaaa, bec ta re wtigia pro­
me» Suareaii, BaUarmini, Bmdioti XIV, Gre­
gorii XVI at pramlariaairooram linstaram omnium
«holarum. Sufficiat nobia audire ÿno «■ his fidai et
iurium sancta· oadia invicti· propugnatoribris. luxta
BaUarmini, santantiam : „Hoe donum infallibilitatia
non a pontificum peritia pmfiniaaiter ; aad eum <Wi-

- > bas-UH.··.
£1

'

Veram, emioeatiaaimr a^prareruliaaimi patre
,
*
non
tantum Domino haac diaeta··, aed et populis nobis
coeeredit» et uaiverao ori», et «ad in Domino glo­
riamur ha
c
*
dicaataa ; nam ec Christi verbia non prae­
tarit uatun iota aut umo apex, aad vigtati saeculorum
experientia varifiesvt
*
suat Quis euim umquam invesuet oolesnnesn fidei definitionem pro universe ec­
clesia a vicariis Ctkriafi promulgatam, et errore contaminatarp? Quia iavestiat?
Si ta dtaoussios» apaciali capitia IV aliqui ax notaa tavenirentv, qui hae macula inurere conarentur
•anctam aedam apoatolicam: plure· alii psuati sunt

/p

iPT’·" v

■<

f y", fί wiiwiiynuIHIIL ;·ΐί.....

■i .
<' ·'
, - f-

·

siiii.hi i.iywwwmw!^^
'.·'<-■■.■ *:-iS,
' ' *
- "
*
' ·;
·
”. * .■■··' .
OQWMUBATÏO «KtnOUUUS φ!ΒΚ)ΒΑβ
8ΙΜΑ
*

Mîa densôaatrere, qpad per tatam nodÉsm laborante» . i

■

nihil eapteri smri, gnia. mh< m rerbo Domini'rètia
laxabant Hoo ust verirem Dominii #m dfa/Mal
fidat tue; bea aa( vtabuta teetta» : SuperAanepeteM
Mtÿmabb; bos «et varbum Domini: Pmos «vwe ot
acet; hoc eat tebam Domini i An/innu fntn ttnt;
boo Mt vtttani ^Bod
Mt in tat
*
Mrie>M
* k>»
ram;yhoo verbe», qqod impiate» elamat historia eo«teliastire : et ai rarbo?» Ulmi noa veUsmos apud

■· ·■ .·
8RCÜNDA »·ίϋ1·η>

*

■
Μ

Bmi»eeti|stei et reverendissimi patres, «oste «t:
bi· varbia at an ptvibna aliis tacte,: quibsn «latui ’

MpBMNii
MMtNB MdMv^Q^KlwrôMI
«sam aempte comprobavit, et quidam wqsM ad ear
*
■
oerea at ad mpgrriniarfteutBem, constat, inquam, in·
montrai ât usa ieaeptum.mre et «sugar fuis» dite,
quad nos boite intedimas «qlsmni decreto fidei pro··
uiujgats; Le loi doit viare dans im maure, siate .
d'être dans Iss codec: elle eii dans las manrs inacripta
digito Pai vivi. No^ obstante tamen praedare ilia '
profeesroos, qua epricopi Qàlliq^jMiiciabaqt errorem-,
potius speculativum quam praetorem, summi çontifiem non omiserunt perniciosas istas doctrinas saepius; ·'
improbare et reprobare. Serio etiam cogitatum fuit,
ut ait Benedictus XIV, <ie aotenni earum condam

Sanatam Patrum eouMnati vel aagaro te eontredjoere, eontre no» huit· baailiSaa lapidea conclama­
rent. Non aat igitur amplius bora, eminentimimi an
. revarendieaimi patred-^uha looatioau: Nov fotati
*
*
forta·
modo; non mt amplius hora disciplinae ar­
mai ; sed hora iam eat alterius huiua/fcquii «kxmnki :
.Quod ia sare audite, prteUostèimpar tecta. Sed ' natione; verumtanreria^ipa visum tait expcKare di­
*
quare -hora huiuamodi praedicetionis nuno instat ? vinae ' providentiae hotum^opportuniorem. Advenit.
Quia at error contrarius super tacta praedicatur.
autem illa bora, quando bino quidem opinio, de qua
Neo miremur, eminentimimi ac reverendierimi pa- I i agitur, generntim iam «sidat ,ex eot&lie jUaraoi re­
tres, veritatem illam palmarem hucusque ab eodaaia gionum, ubi antea theoretics viguit, et simul expresse
definitam nou fuisse; rationes enim, quare definita doctrina eerteies Romanae matris et magistrae om- <
non fuit, in promptu eunt. Et 1· ante aaaculun^XV nium eodqsiaram proclamatur in actis synodorum
nemo in eoclmia hanc veritatem in dubium revocavit: .provincialium ibidem 'celebratarum ; illino vero quod
immo a sui initio usque ad hodiernam diam aorleeia
reliquum est (loquor de reliquiis huius opinionis); ^uod '
illam veritatem tantopere et sine intermissione in reliquum «St eiusdem doctnnae^exaltal caput ; haberi
» . praxim reduxit ; ita ut ex ea veritate eoclmia vixisse vult non solummodo ut opinio, eed ut doctrina certa;
dicenda sit. Ecclesia mater est, credit et amat, non varitatem · tota retro antiquitate traditam non sine
libenter disputat, non libenter definit, non libenter animarum detrimento negat; a concilio oecui&enico
condemnat ; ideo ipsum vocabulum infallibilitatia non indicari gestit dt expetit; et ex alia parts alii idem
occurrit in tota, eteesiaetice hiator^, nisi a tempore concilium a fide sua confitenda metu schismatis de­
quo in dubium vocari coepit veritas do suprema terrere conantur.
auctoritate doctrinali euooeeeorum beati Petri. Sic
An ergo nobis taoSOdua^st T Huic quaestioni re­
arianismus originem dedit appellationi coutubtloa- spondere supervacaneum ludico. Liquor aucoeasoribua
twlie, et proteatantismos nomini transrahetasUio- apostolorum, quibus a Domino dictum eat' : Armo
-

tems: haec nen sunt nova, sed sunt nove dicenda Incensam acceudd, ei m dbemuddo fodit, neque sub
neceasorio ad refellendos «rores. IllOd tamen intereat modio: sad taper coudeMtnim ut lucte omnibus qui
inter arianismum et protestaptismum ax una perte, et c m damp real, omnibus in aatdeaia. Et forsan non
errorem quo nuno occupamur ex altera parte, quod solummodo loquor successoribus apostolorum: multi
erga hunc ultimum nostri temporis errorem benignius ex vobis a longe venerunt et forsitan erunt successores
et cum maiori longanimitate
patientia agere po­ martyrum ; qui do fide sua interrogati a principibus
tuerit eoclmia. Et quare P Quia scilicet extincto et populis numquam tacuerunt, quia tacere non po­
magno, ut vocari solet, schismate occidente, error no­ tuerunt. An nos non interrogamur et quidem a prin­
vus circa ecclesiae constitutionem, error ille novus, in­
cipibus et a populis de fide nostra? ' Nec nos «rgo
quam, apud ecclesiae filios non transivit a speculatione tacere possumus. Confiteamur ergo, reverendissimi
patree, confiteamur Christum et opus eius, ecclesiam
ad praxim.
Dum autem iansenistae praefatam doctrinam ad scilicet sanctam fundatam supra Petrum et super
actum quidem perducere conabantur appellando a fidem Petri qui in successoribus suis semper vivit.
iudioio sanctae sedis ad futurum concilium in quo
indicium exercet, «t praestat quaerentibus fidei veri­
possent episcopi consentire, ut dicebant, iudicomjo;
tatem.
’ 'v
episcopi inclytae Galliarum ecclesiae eomdem respusnQuoad modum autem hanc fidei nostrae profes­
tes doctrinam haec scribebant ad Innocentium X: sionem exprimendi, praeter ea quae iam in schemate
..Enimvero vetustae illius aetatis ecclesia catholica,
reperiuntur, alia quaedam iuxta mentem deputation!»
tea cathedrae Petri oonimUnibne-tet auctoritate fulta.
pro rebus fidei desiderentur, collocanda nempe ante
quae in decretali epistola Innocentii ad Africanos data commas per modum expositionis doctrinae, idque
elucebat, quamque dein Zcaimi altara ad universos p praecise eo fine, ut removeantur praeiudicetae opiorbis episcopos epistola subsecuta est, pelagiaaae haenibnes, et ut circe supremam sanctae sedis aactoriresis damnationi absque cunctatioris subscripsit. Per­
tatem in tatadb iwtici» dogmatica nemo errare
spectum enim habebat non teum ex Christi Domini
possit, vocabula perperSm inteltigendo ac proinde non
nostri pollicitatione Petro facta, sed etiam ax acte
recte interpretando. Bad haec pertinent ad discwmopriorum pontificum, «t ex anathamatemis adversus neoA quarti capitis in specie, qua» ubi fiat, procul
Apollinarium < Maqedonium, nondum ab ulla synodo dnbin a patribus plurimi» proponentur diversa, quae
oeramenioa damnatos, a Damaso paulo antea iactia, hae in re Muvonire poterunt, «icat aidem scopo insarindicia pro sancienda regula fidei a summis ponti­
Viunt plure qua» iam in relatione typis excusa occurficibus lata super episcopdrpm copeultatiooe, sive suam ruat. Ubi aiusmodi expositio esu explicate ante cano­
ia acte relationis sententiam ponant rive omittant, nes apparebit, intelligent ubique fidats» nullum istarprout illis collibuerit, divina aequa ac summa p» anivonins debsro miraculum, nae umbram miraculi, ut
vwwND ·οοΜμο ftttotorttete uti, eei ttaMtiMi <mbmb lasu. Christi in terris vicarius ditatur» revera rit to­
ut àttiéio ipsius quoque arente obsequium praestare fellibilie. Intalligint populi infellibililatem haac sere
*
MoreantarV
Sunt verba grisenpcrei Galliae ad opus divipa» prbvilitates ordinaria» Christi Domini
InnsSnStaes T.
VÎgÛMtie ·φ0Γ
MUAT et VMpBt CMgVMti·

Astesse·», * R^reroyeaUte Mm.ap.iM

'

t

y 4'T·

Λ

A. UMÏOMH FVBUOA1 ET

';7
r —·------ ~.
*

WI

>

enOBAUB.

- -g—

" ^ ...

ea quae divinitus praofiaiL CXare videbuatAjfoMibiJi-Tt ve^d supcp petqun fmeavit Cbririua apol
•foot A aeoun-

■

#, ease inter aociMatiiTtllii·· divina fata- oafuigm
rjun. m fundamentis eaim-mvitatia aanotoe nomina ydidieaimum fatum, et η·4&>η -fidei nôàtieo ortus tm-· ζκηί apoatoloram : osd non oit lundampetum'biai ίή.
portabile, erne potius unant ex perpetius et .dariàumia
*
quantera. supra xtat aadiÉoNupr aliom^n. qteet, pitra 5

argumentis credibilitati· i^eias fidei noeMsè Vide-' singularis et solitarii.Brgo et petreh iiliua
.
. bunt denique omne&qui veritatemscilioetqMeeuat. *
,privilegipaffinpari
possint, prius aporiae aedilicium':.

i

\

' oonfeasiouam-fidn qootres in auctoritatem oupeecamU '^aàlMu breviter . perspiciendum esL Petrus · mt ça-, .
. a Imu ebriato Petto ooilatam too fore inutilem ani- proma'
*
potejtas; eed omnis potestas ordinatdr ad
. martfih Saluti, bqd oohtraqribu» noatrie-tam for· prtr1 ^laapdam.aocietatemY ergo pibr. est in conceptu 'lo- *
* ■ ficuum, quam exitiale, orienter exitiale, diis esset.' gi^e ecdasia.
· ~
Mftfoqi inexplicabile aüantîun.. * .
"
- ‘
<^u»d dgit Christud, emiMntiasiuri-et reverendis­
Nunc autem,, eminentiqsiiqi ap revireoditeimi pa- simi patres? Nonne primum duodecim apostolos ele­
'tres, nunc fateor quod.obacbritatos quaedam A tene- git, nimne istos eat diu edocuit, antequam ad Petram
| brae sunt, anxietate» repetuntur etiata jft cordibus 'immortale- verbum dicefot1: Té es Peirtu. et taper
• illustrissimorum fratrum watrorum, qm
uritatem
*
hanc petram aeddfiedbo ecdeeiam 'meOmP Eccleeil
Ardenter amant et ipsius exaltationem vdlunt; sicuti est ovile, est acies 'ordinate, ust domua, et si mavultis, .
Christi exaltationem deaiderabant magnae etiam illae.B est iuxta etymon congregatio; quae omnia supponunt
*,
animae
qusc ad...........
Christum in sepulcrocollectivam
dormientem
quamdam unitatem corporis viventis prae­
ibanl ilicentee Qmm no6w revolvet lapidem f Et ta­ cognitam, aqt saltem praedelineatem, ut deinde unl·^ '
men . ibant nec revertebantur
*
M invenerunt revo- cuique membro suumonu· assignetur et officium, et
1Λ uni lapidem.
*
y ■ ipsi venerando capiti : et tamen titulus inscribitur
Eamus ergo et no», et ad finem a divina pro­ schematis nostri : ConeliMio prima, de eodetia.
videntia nobis clare designatum-fidenter prtaodaunus;
Attendite quaeso, reverendissimi patre·, quod
ut w nostrae dioeceem redeunto· inveniamus etiam reapse sint quaedam rationum momenta, quibus tota
revolutum lapidem offensionis et petram eeandali.
sutuicitur ecclesiae materia, quae immo ita dominantur
Tunc dilectis djoecesanis nostris dicemus : Ih tristitia et regunt, ut absque praevia illarum discussione vel
fuistis, sed tristitia vestra vena est in gaudium, et __saltem delineatiorte ad primatum summi pontificis
gaudium vratrum nemo tollet a vobis.
recte transire nequeaiups. Sic exempli gratia ecclesiae
. 'regimen est ne pure et absolute monarehicum, an
>ost arehiepiaoopulfi .Mechlinienseqi,
.Mechlinienteqi, 'qui no
no-­ ■ temperate monarehicum ? Nonne vere dicebat Bellar-

mine Deputation·· loquutu· est,
ad
*
ambonem succe»
*
sive vocati sunt ab eminriitissimo primb praeside epi­
scopus Briocensis, episcopus Sancti (lalli, et episcopus
Rotten burgen·is.

minu;;. „ln eo'conveniunt omnes, ut regimen ecclesi­
asticum‘sit illud quidem monarehicum, eed tempera­
tum ex aristocratie et démocratie?" Si vera sum
magni-illius viri dictai primatus summi pontificis
C eodem charactere non insignitur, eisdem iuribus non
ORATIO
potitur, ac si pura esset in regimine ecclesiastico mo­
rnvrmdi patrie damini Angnetini [iavid epiecopi
narchia. Quomodo ergo definiri, delimited poseet in
Brioceneie1.
hypothesi Bellarminiana summi pontificis primatus,
Eminentissimi praesule·, eminentissimi et reve­
si prius de ipsius regiminis natura saltem unum ver­
rend iasinii patres.
bum non praemittatur? -Quomodo verbi gratia quando
. Non sine quodam timore et dubitatione ambonem
in capite tertio agitur de vi et extensione, seu potius
•acendo, et nisi multis conscientiae meae curi· angerer, dicam ratione primatus, quomodo veram illius notio­
■isi quisque episcopali munere fungens officium suum
nem effingemus, cum a natura regiminis eoolmiestici
desereret mfotem suam dissimulando, iam felicio­ praecipue pendeat vis et ratio illius primatus? Sic
ribus et peritioribua libenter locum remitterem. Si
in capite quarto quando declaratur, ad unum idemque
quid ergo' in sermone molestum vobis afferam, in
*
obtectum infallibilitatem summi pontificis extendi ac
scienti mihi nec volenti in antecessum parcite: recto
ipeiuemet ecclesiae docentis cum capite inerrantis,
animo et curam Deo loquor, nihil in corde meo nisi
unum per aliud metimur et amtimamus ; eed critérium '
obedientiam simul et amorem erga «anctam ecclesiam et mensuram ipsam ignoramus. Quonam fure, quo­
et beatissimum patrem nostrum Pium sentiens et pro­
nam pacto circumscribere licebit obiectum infallibilifitent
? tatis pontificiae?
Primum igitur si ad eam rationem attendatur?
De schemate in genere quaedam tantum praelibare
sufficiat ; cum ubi erit de quolibet capite altior et D quam logice· et theologiae ipsius principia ec univermaturior diacusaio, expediat reservare. Mihi quideui salis usus commendat, commode et prospere tractari
videtur ab ordine logico sebsma nimium recedere, eum nequit de primatu, quinarius eoclsuae divinum orin eo de summo pontifice>agatur, antequam de ipsa- ganum seu structuram prae oculis habeamus saltem
met eodasia ne unum quidam verbum emiream fuscit ; Aelineatam : alioquin quod Deus coni unxit, nos ho­
ita ut malte hebeantur, quae vix recto iataUigi poe- mines separamus, et opus aggredimur impedimentis ac
eunt absque praevia de eootaua dissertationi Enim- aalebris refertum. Nullua certe in memoria vestra
1 nfglras····.
βΠΛΒ··
* φΠ·Ι0 theologiae curem hocce modo umqoam procréait.
Et tamen,' eminentiaMmi ac rovereodiaeimi patre·,
ife fehpoiABi et
P®®®®
qei set tadsamrtua^ <··
*
de uttes qsm Ipoesi aeMMaai ista me non tantum movet congruentis ordinis ratio,
quam periculum ingens ipsius incepti, quo tristatur
»»■> vis at reUa paettead prisMta· *
sedA M ai da teMNconscientia mea. Unde periculum, eminentisaimi ac
reverendissimi patres? Secretas potestatis ecdesiastioao radiem penetrare ambimus, fundamenta operis
aMaatsaa te··
*
*
Marntos··
Mails de estMIi eMMK <uw et ahbstniotionra detegimus et patefacimus ; manibus
*

'mini»

*

„

*■

78

CO^OBBOATIO COnnUUB QU1MQUASB8IMA OtCUBDA 17 mpii 1870

, 'T
*

contrectare, at oculis' noatris parspioere volujnus «Μ- A malis imaiismtibm aperasrant ? Nonne peribunt iamttm et sroanum fabricae divinae angulum. 8i de eo- firmi in ementia noetre.fratre·?
»
cietatediumap· àgeretur, foaaoribut clamaram : Sistito, .
Felieteaisaa» mansoriae Benedictas XIV. uti me- ;
cavete, ne sedifieium totum comat, et in ruinif aius motabat moi illdstruaimus arvhieplsoopu· Meoh-- , '

aepeliaipiai. Sed ecclasia non cadit, Deu· fundavit - liait»·», nojaitidef»n»iôn«m declarat ion» a Boaaurtio
, aamln aeternum; Det» autem malorum, graviorum · exaratam condemnare, non tantum, inquit, ob memo- .
tempestatum, haareecon aciuamatumque. deflendorum ■ nam auctor», ex fot alii· capitibus de religione bene
um eam voluit experte·». Ad bodiernuito^liam nive
meriti; aed ob iuMum novorum dimidiorum timore^, <
Yatholici· live- heterodox» interrogantibue ubinam es- ait ■apienlisaimua wte ponrtfix. Ast, qupeeo, eininen-

set infallibilitatiaoubiectdm in catholica ecdeai»<oustoatari reepondebuur, rependebatur cum BcaaiKio
« verbi gratia ili- »0o aureo opere bt appoaiiione fidei,

tiseimi etreverendiaeimi patres, quandqnam madore
timenda nuat quqpi in bora praeaepti dissidia? Ne'miriem vestrum latet uou tantum gravem esse Quae­

a lot emineutissimis cardinalibus et ab lpn> Innooeu- stionem istamt aed et periculosissimam videri per­
lio }& approbato, quodque ab omnibus leg) volebat mollia viris fide aq religione ac anentia commendatis ■*
■ummih ille pontifex, constanter, inquam, napimde-' in Aietnannia, in Austro-Hungtoria, in Bavaria, in.
batur: Hoc infallibilitatis criteripm in consensione v Hibernia, in Galliie, inAnienca aeptentriqpbh.
paetorum cum summo pontifice atare. En textys ipse , '
Sed quot aunt inter nos ipaj epmcopi, [ qui circe
^'^luries a nancta aede approbati operi·: „Quant aux./'hanc quaestionem anxii sunt çt animo-dilacerati. qui
vhoéee dont ôn sait qu'on dispute dat» lea écoles, quoi- H illam vel tacrymarum, vel requietis suae, vel aangui-

que 1rs maître» ne cernent de lesalléguer pour rendre
vette puiasenoe odieuse, il n'est pas ‘nécessaire d'en
parler ici puisqu'elle» ne sônt pas de la foi catho. lique."
'
Et Tournelius ipse, cuius omm
*
norunt modera­
tum et clarissimum ingenium, sic ait circa summum
m:
*
|smtifi>
..His- imum»dumtaxat devfide eme. de
quo consentiunt omnes orthodoNr. nempe ilium ease
caput visibile ecclesiae, ac primatum honoris et iuriadictionis iu caeten» episcopos obtinere. Caetera"om­
nia qitar hinc indo disputantur, salva semper quae ipsi
debetur reverentia et obedientia, ad fidei dogma non
pertinere."
per saecula responsum fuit, aie per
saecula stabilitum, sic per saecula voluit Deus. Et hoc
principio innixa, omnes errores oedeeia devicit, mun­
dum ad extremos fines illurttinalit, immo qui eam veri­
tatis ministerio 'etiam in minimis defuisse conten­
deret, impie ebdyteretice sentiret. Quit affirmare pro
certo voluerit in hoc Dei consilium non adhuc stare;
vero ut quod hucusque sufficiens fuit ad servandam
inconcussam veritatis doctrinam, ad consummationem
saeculi Sufficiat et senet ?
1’nde periculum, eminent iasimi ac tbvereodiasimi
paties? uur non dicam? nonne veritatem de facto,
sicut noscit conscientia nostra, dicere debemus?) ab
haereticis, qui in ipsa sua constitutione mutationes ad­
mittere ecclesiam calumniabuntur, eum vix ipsis intelligi detur, ipsum infallibilitatis subiectum olim in
consensione duorum constitutum ex theologis, iam in
nuo stabiliri. Quam immensus pro Uobis dolor, quod-r
dedecus immensum et quae pro illis heterodox is mais
gaudia, »i tot magnos viros qui eorum errores pro­
fligaverunt, tot praeclaros episcopos, quorum plores
sedis apostolicae communionem ad sanguinem pro­
pugnaverant, tot etiam purpuratos cardinales a vera
fide vel materialiter defecisse fuerit declaratum !
I
Cude periculum, eminentiasimi et reverendissimi
patres? ^.ignoscite adhuc verbis mai·) a schismatibus,
quae multi inter episcopos etiam doctissimi et cor­
datissimi in suis tractatibus timent ac preeaautiunt»
Fateor quidem hunc timorem non omnibus ineate.
iis praesertim qui in felicioribus degunt nationibus,
et quoad meam dioeceaim quae 600, 600 animaram
«Mtktat. vix uni aut alteri permixta haeretico, ingenue
dicam ita floret fidos, ita fervet catholicus sanguis
in Britonum meorum pectoribus, ut vix pro quibus­
dam dissensum timere possim : «ed quam rarae babssilur apud too· integrae isti» regiones I Et ai non pro
nqstris timemus, cur pro »liia quae nostrae etiam eant
non timeremus eum illis venarabilib»» patribus, qui
nobis sx^boo ambese suam fidam, eeilsgis nostris
suam tristitiam, tsemmea euos, auam eertitndiMm de

nis ipeius pretio removere vellent? Quare, quaeso, cor­
titudo vestra dubitationibus * noetris et anxietatibus
non indulgent? Quare'for^itudo vestra infmhitatem
nostram, immisericorditer obrueret ? Saepius, ne vide-

retur quorumdam theologorum fere ignotorum opi­
niones perstringere, eorleei^ in conciliis generalibus
a condemnatione abstinuit. Quomodo iam adeoootam
infamem inureret tot fratribus in praeterito et in prae­
senti, qui illam ipsam unice amant et ob gloriam eius
sudorem et animam quolibet momento effundere vel­
lent? .Nonne semper integrum fuit unicuique in
mundo de infallibilitate summi pontificis (tartes te­
nere huiusce doctrinae cdmmuuioris et venerabilioris ?
Sed si bona fide et post longa studia in idem non con­
sentiremus, quare iugum humeri· poetris formidan­
dum imponere placeret ? Quod si peragatur, primum
erjt certe in tot conciliorum.! in tot saeculorum serie
exemplum.
4
··♦
Et tamen, reverendissimi patres, altara die apte
quaedam, et hodie adhuc mihi affulgebat, quando mox
audiebam disertissimum Mechlitiiensem archiepiscopum, quando altera-die audiebam corde attento
verba eloquentiasimi relatoris, qui affiripabat quod
infallibilitsu· separata nec excogitari ne<' nominari qui­
dem possit ; et suam mentem inire illustrabat com­
paratione capitis»humani. qUtxi nonnisi in radavere
a membris concipi potest «eparptum. Eximiam qui­
dem et omni meditatione dignam similitudinem!
Corpus enim Christi, ait Apostolus. est cvlcsia Pro
corpori eius, quod est
ut textum ijamm af­
feram.
»
*
Et nos, eminentiMimi et reverendissimi patrva.
abhorremus a seiunctione repitis cum membVis et
membrorum cum capite, memores illorum lerborum
Sixti III: „Ut omne corpus repite regitur, ita ipsum
caput, nisi suo corpore sustentetur, vigorem suum
perdit et non tenet, quam prius habuerat, firmita­
tem." Si vel uno temporis momento ecclesia a suo
pontifice seiuncta errare conciperetur ; si ex una jeu-te
solus veritatem docens papa, et ex altera ecclesia con­
trarium fgbo tenens staret, tunc nonne defecissent
Christi divinae promissione· ? Quare ergo duo prin­
cipia in aeternum a Christo colligata et constricta,
etiam hypothetice unum ab alio sejungeremus
*
Nil fere dixi, eminentiesitoii sc reverendinaimi
patres, horum quaq certe post me et ante me doc­
tiore· me ' aperient : conscient iam tantum meam
aperire et liberare aliquantulum volui. Quando ad in­
timam qpaestionam devenerimus, in es strictius et
altius deeeeodemus. At velit intentioni meae ito fisvere indulgentia vestra, ut quod dixerim indicet vestra
amantia, asrt sin minus gluta, ignoscat oharitoa

A.

n %

PUgUOAK FT QOJHacbOATlOWRa^QCTRRATJ»-

■ 7»

’ A ospCa fuerunt. Iam vera cum optima hage dispositio
in odsnium mente vigeat, qnid opus est dé pontificia
infallibilitate nqvum excogitare dogma ? De qiio oer. tsesimepraevideodum est, quoti imminenti publici orrèye- dinis incendio fosnenta-aubministfabit, et valut Mo■ — Emiiumtimimi praesides, ^minent
randissiipi praeaglea
' &
duBMcaputintoaatium bostium^oouloe graviter offen. Contra opportunitatem'definiendi capitii IV no­ , deris eorum furorem centra ecclesiam uaqUe ad rqbiern
turus materiam doctrinae 'non tangam, sed. potius et atque insaniam excitabit. De novo hoc fidei dogmate
statum rerum in. orbe et statum quaestionis formalem nec ecclesiae >liquid exibit emolumentum, nec pro
iq disceptatione nottra paucis exponam ; cum uterquc salute animarum aliquid incrementum ; sed co^raria
«olemnem et dogt&aticam pontificiae mfallibilitatis f his subsequuntur, funestissima scilicet - catholicorum
*<lefinitionem summopere dissuadere videtur. Senten­
dimensio, acerrimum in clero populoque partium stu­

. ·

.

ORÀTIO

revereitdi patri» domini /mww Carali GrtM ep»·
‘’
·
scopi fiaaeti GaUi ’.
'
j
'

■’

tiam meam omni confidentia pandam, nam quis ego
semper fuerim, ulp de tuendis iuribus apostolioae
sedis actum get, per'quadraginta ampliub annos, non
solum verba et scripta, sed facta quoque testantur.
Labores plurimi, periculq frequentius, exilium' per annos, asperrima quaeque, totidem stipendia eunt, quae
-militanti mihi sub signo apostolioae sedis in transacto b
magno rerum temporumque discrimine contigerunt:
Atque miles ille veteranus glonosum hoc vexillpm,
auxiliante Domino, usque ad mortem tenebit, nec dum
annis, ^red vulneribus auctus est, avitam fidem
, sancfamque causam numqua^n deseret. Propterve li­
bere loquor ad vos, emineiitisumi et reverendissimi
patres, non ut-profugus vel profanus, sed ut do­
mesticus et frater, gravitatem et periculum magnae
quaestionis quae inter nos agitur vobis significans.
verbis sancti Columbam abbatis, praecipui patroni
■ ecclesiae nretrae Galleritis, ad Bonifacium IV et
sanctae Romanae ecclesiae praesules quondam scri­
bentis: „Vigilate, fratres, et ecclesiae Dei-vestris con­
siliis sapienter providete. Nam huius saeculi mare
max iniis agitatur procellis, et spumantes aquarum un­
dae iam. intrarunt in ecclesiae-navim : navia ipsa peri­
clitatur.''
Sentential meant paucis exponam. Dogmaticam C
pontificiae infallibilitatis definitionem praetermitten­
dam ease sentio duplici ratione: raitione temporie
huius summe periculosi, et ratione «tatus quaestionis
adeo defectuosf, ut solemnem eam definitionem non­

.

.
.

.

dum admittat.
1° Ratione huius temporia summopere periculosi.
Ex quo improvide nimis haec quaestio per folia pu­
blica iacta fuit in forum, quam magnam', reverendis­
simi patree, rerum mutationem experti ajunus in orbe :
mundum fere universum cernimus commotum, adversariorum mentes summopere exagitatae, saecularia
gubernie concitata, lugenda inter ohristifideleo dimi­
dia, arctissime quondam unitum sacerdotum et opiscoporum coetum discordia disturbatum, 'ecoleuae et
sanctae sedis auctoritatem concussam. Si in arido
ligno haec facta eunt, quaenam in. viridi fient F Uni­
versum terrarum orbem perlustrare neo fossem neo
vellem ; sed ex patria mea testas appello, quorum reiatione perspiciendum aat, quid de proposita defini­
tione in partibus istis viri catholici anxie timeant;
quid contra infensissimi hostes do aa in perniëiem ec­
clesias futurum laeti «pectent
Primo in partibus nostris ita referunt testes : ca­
tholici omnes firmiter hucusque credimus, Romanum
pontificem supremum sees universaliajKcleside caput
et doctoivm adeoque omnia aiua de fide deereta summo
fidei et obedientiae obsequio iugiteir apud nos sua-

■ AnresMBtaa : .Ifi·
··
"
*
SsaeU <MU baMte relisos vel
tereyoris betas sareres pêriraM, vel statae tes retinale autres
Mataesi Maravft existiream «sgrestieare fsaUMes laMUMUtatie MeMorere esse erastsvreitSsemai, M ei M aret Ha­
eserit fetrikaa eperialere trees rftseopMare dspnatisaere asm
w VelicKd WMitti
MMMlttatW

dium, atque ipsa augusta sqmmi pontificis auctoritas,
multorum oculis odiosa reddetur. Novo illo dogmate
catholici nutantes ad plenum in religione indifferentiunum propellentur; acatholici vuro ab unitate ec­
clesiae perpetuo distrahentur. Prompta dein erunt
gubernia ad restituendas iniquas leges de plarito
regio et iuribus supremae inspectionis, rerisionis, et
omnis geneffe vexationes non intermittent; et quae
alia exitialia fata ecclesiam apud nos obruent, soli Deo
notum eet. Et haec, reverendissimi patres, viri laici
et sacerdotes notissimae auctoi itatis apud, nos testan­
tur. De alemannioa Helvetiae parte locutus eum.
Iam vero audiamus quid infensissimi hostes, de
infallibilitatis definitione expectant atque iam mo­
liantur. Protestantes et eis iuncti omnes catholici
nominis Increduli non solum in singulorum oantonum
comitiis, paucis exceptis, verum etiam in nat ional i
Helvetiorum congressu praevalentium votantium ma-.
loritatem rei catholicae prorsus inimicam consti­
tuunt, cuius arbitrio patrie ideoque ecclesia catholica
in Helvetia impune relicta est. Hinc in retroacto viginti annorum decursu, iniqua hac potestate, tot tanta­
que apud nos prostrata fuere monasteria virorum et
sanctimonialium claustralium, ad fiscum direpta
eorum bona, collegia catholicorum vi suppressa et in
scbolas mixtae vel nullius religionis conversa, matri­
monium civile sancitum, dies Deo sacri et sanetis de\
rogati, pulcherrima quondajn vinea patriae nostrae et
ecclesiae veluti per aptorum irruptionem miserrime
demolita.
Sed asperrima ea strage nondum satiatus est
hostium furor: ulteriora appetunt atque in nefarium
illud consilium omnes conspirare constat, ut populum
catholicum in Helvetia ab omni pronus communione
eum bac apoatolioa sede arceant, et qua fraude, qua
' legislationis foederatis opera ad funestisainyim schis­
ma pertrahant
lamdudum, reverendissimi patres, vaferrimi ho­
mines scripto 'et ore publicam opinionem subvertere
conantea, in ephemeridibus, in societatum comit io­
rumque congressibus, Helvetiis catholicis dictitant nec
libertatis nec patriae verum ineaao posse amorem, quin
D' immo quasi alienigenas et patriae exterae reputari eos
et trictari debere, quamdiu imperio papa
*
Romani subiecti fuerint : diaiungeodoo igitur eoe esae vociferani
a sede Romana, et in novam aliquam ecclesiam nationalem colligendos, ut tandem exteri huius et absoluti t
dominii expertes una et vera gaudeant libertate, ac
unam et vere eamdem cum canteris civibus constituant
patriam atque rempublicam.
Ruat oportet Roma pro catholicis Helvetiae, hanc
belli vocem intonuerunt
clanculum sed palam,
non singuli seorsum et leviter, sed magno opurn
sumptu atque viribus unitis prosequuntur; et iam
iacta est alea. Ex quo omnes nequam-audierunt pon­
tificiam infallibilitatem definitum iri, principes
eorum convenerunt in unum, et solemni proclamations
catholicos omnes et cives liberales ad formandas ubi­
que locorum aesociatiooeo provocarunt, quae per uni-

-,

irr ,

CONGREGATIO GENRRAIJ8 QÙïNQUAGSBIM A SECUNDA 4» »
iil870
*

ϊβ

venam Helvatiam amodo diapenaa iam eunt ao'tina, A
Gravitatem ni aerio intuanti mihi viaa rnt haec
ut completam diaiunctioqam catholicorum a aede Ko- quaeatio, quamvia aliaa iam dieeuna, ooôdam fun-

mana, democtaticam cleri', coaatitutionem, eocleeiam
nttionalefa et petiaaimum nmpul^icam centralem vo- ■veant Atque urgeant. Iam ρπιχίφ inaequanti acetate
quaeatio de revisione pactus foederalis in Helvetia '
agetur ; et ai turbarum illarum auctoribus oqntingerot
animositatem progestantium contra cAlhblicoa. excitare
» sibi suoque consilio devincire, tudo rempublioam
■ iwitralein habebimus, vel saltem centralem ’ super
rebus scholarum et ecclesiarum legislationem ; ' et
utrumque nihil aliud innuit, reverendisaimi patred,

ditua examinata et.
omni parte aufficienter axhauata, ut praêtennimn alio rigoroao examine ex ape- :
viali huius Vatioani ooncilii mandato, ad solemnam
ferendam deftnitioneyi considerari possit eatU mature
ac sufficienter iam praeparata; adeoque hac ratioee
non potpi non mirari. quod reverendissimus auctor
relationis itAperrime nobis porrectae ex praepostera
spen^
*
suppositione
infundere non diffidit, Ac »i doc­
trina de pontificia infallibilitate dogma fi<|ei iam sit
certissimum.
Sed non ita «tat quaeatio nostra, libero rover?»-,
quam magnam m ecclesiam catholicam directam per­
secutionem, exitium omnium claustrorum kdhur diviniorum patrum iudicio ea adhuc latimime jiatet :
-uperstitum, lollegiotuni bt scholarum catholicae fun­ et quamvis non pauci theologi notiraimae auctorita­
dationis extinctionem, plenam denique populi catho­
* doctrinam eam professi tint fidei proximam ; nullo
ti
lici servitutem: cuin his aliisque violentiae actibus tamen alicuius oecumenici ooncilii decreto. ifulla con­
stitutione apostolice hucusque ad fidei dogma fuit
adversarii nostrate
*
ad definitionem pontificiae infullibilit^tis respondebunt· Quis de imminenti casu B evecta: nam si secus, in vanum nostro examini schema
tum eripiet celeberrimum monasterium beatae Mariae de infallibilitate fuiraet propositum. ita ut pro
*
fidei
virginis Einaiedlensis, celeberrimum hoc benedictinae . nostra conscientia et scientia tamquam indice
religionis pietatis et scientiae monumentum, quod
coram l)çô, angelis et hominibus iudieium feramuK
cvetsuni, a populis catholicis plangi poterit, resusci­ utrum vere a Deo revelata *it ea doctrina de jiersonali
*
in schemate
tari numquam? Ut verbo dicam, definitionem infalli- summi pontificis infallibilitate. qua|i
bilitat is vel ut scintillam considero, quae protects se­ nostro proponitur. Quis nostrum, quarao. supremum
mel in igniferos pulveres ubique dispersos magnam summi pontificia principatum iurisdictionia et sumexcitabit inimicae potestatis eruptionem; queis igni­
main eius in eocleeia universali magisterii auctontabus et luinis facile non exigua pars catholicae ecclesiae tam non integerrima fide profiteatur9 Qui
*
dein
sanctae Romanae ecclesiae vt apoMolicae sedis .prae­
in patria nostra obruetur.Doleo vehementer, re'creudisaiini patres, de alerogativas impugnare praesumat ? Quis denique ipsam
mannica Helvetiae parte haec vobis referre tristissima
infallibilitatem Romani pontificis ex cathedra loquennuntia, et quasi prisca Cassandrae renovare vaticinia: vti
* attentare voluerit, dummodo summum divini ma­
sed officii mei partes esae putav i reruin statum, qualis,
gisterii caput eum reliquo corpore, episcoporum sci­
aspicientibus illiij testibus, hic minime innotescit, can­ licet, quodammodo iunctum statuatur? Examinentur
dide vobis explanare; quatenus non solum de mea
igitur oportet argumenta et rationi
,
*
quae contrarias
MMiientia lationem reddam, sed rationem etiam red­
nostrae opinioni plus numme favere videntur: nam
dendam de effectibus qui imminept, aliis relinquam. C difficultate» non rortioventur quae obteguntur, nec
exceptiones solvuntur quae per effugia declinantur.
Caetei um si falhhilis propheta inveniar, haec tuea erlantia neminem me feliciorem reddet. Interea nullam
Illustro huius aequitati» exemplum nobis reli­
tlieoreticam adducere debemus cuiusdam principii
querunt patro
*
Trident in i, non obliteranduni memoria;
evolutionem, qua»· facile nos conducere posset ad ex- quibus in ultima cone ilii sessione licuit testari: . .Nihil
plieitain·. impiorum revolutionem *.
dissimulatum est : nostrorum adversariorum argumen*2° Sed praeter rationem temporis summe pericu­ ta et rationes ita tractatae sunt, ut eorum causa non
losi, alia' etiam et gravissima ratio ex statu quaestio­ nostra agi videretur; tertio nonnulla aut i^tiam quarto
ni» formali desumpta contra opportunitatem dogmadiscussa sunt, summa saej
*·
contentione certatum est/
Jicae huius definitionis vehementer militat, $am
Itaque non de summi pontificis praerogativis, ne­
status nostrae quaestionis tot tantisque adhuc laborat
que de eiusdem cum magisterio ecclesiae comunctt in­
defectibus, ut super hoc fundamentum nequaquam
fallibilitate baec nosti a dftiim qaaeMio. sed de pdbmmih
ronsHui |x)
*eit
illud antea surgens dogmaticae defini­ pontificis infallibilitate disceptamur
*
. ideoque quae­
tionis aedificium. Defectus eos singillatim dilucidaro stionem movemur, quae multum abest ut quasi phan­
ad aliam occasionem differam, ideo ut locutione bre­
tasticam figmentum nominari po^it , potius aestimari
vior fiam : nunc quidem generalia de iis quaedam promeretur principali
'
*
nostrae controversial quaeatio et
Itilis»? luvubit. Causam summae molis contigit vobis punctum saliens. Si non Petrus *ed Paulus Romae de­
tracture. eiuinentiesinii et reverendieeimi patre»; capitatus fuit, providendum ol nesei undodeeapitetur
causam dicerem quae neduiu, sicut alia fidei dogmata. D Paulus apostolus in collegio ?pi
*co|>oium
l iierpetuo viad superuaturalem rerum ordinem spectat, sed na­
vu» et cum capite Petro arctissime eonninetuN. Dubia
turalem etiam hominum societatem et statum pu­
maximi ponderi» nondum plene soluta sdsurgunt vel
blicum impense respicere creditur a multi», causam circa dogmatica argumenta pro infallibilitate aEegari
quae semel definita omnium chrwtifidèliym con­ solita, vel circa facta quaedam et acta historiae ecclesia­
scientia» perpetuo obstringet, summae tentatiinia sticae : omnia ea dubia sicut nubila oriente aurora dis­
periculum inqumeris catholicis tribuet, et facile ingen­
perguntur, ai sanctum Antoninum illum sequamur qui
tem factorum seriem pro ecclesia et orbe quasi in nuce dicit1 : 'tRomanum pontificem utentem concilio et
abscondit. Quare iit negotio tanti momenti non praerequirentem adiutorium universalis ecclesiae non pome
cipiti sed lento gressu, non solo pietatis affectu, sed errare/
*
Summus pontifex sane se solo infallibilis
^maturo quoque rationis iudicio procedendum est, ne maxima quoque dubia circa testimonia allegari solita
uruquam illud in nos adimpleatur divinae Sapientiae suscitabit: summus idem pontifex aeque infallibilis,
comma': Extrema goadnluchu occupai.
sed quodammodo cum magisterio episcoporum unitus
vere integrum subiectum infallibilitate div initus pro1 Bsm ροΜΜΜΗ» psristas rssto iaMMcm slmsTS|hi muMB constituit, < qua talis omnia dubia dissolvit.
MB fCtWBl

« Pw. xrr. α

* Summo tiMiyfee, fttts tertia. Ut M, oa^ B, 14.

1

i

omnaa «Mtptm·· vistnrieaa, quasi μ» iata^yre- J
■tarait.
■ ' FaciUima rorarandirefm·· auatar raiataauia debaa filialia psudtato arete aaatar amer at Majo· eareΜΤΪΜφΜ £HMfM
*Mlvitq
qpjpp·
4CMMtp MMR auara ia nabia fieaa «t ahawrartia ia «arestom aadaes,
vmn mm Imn· mm Bsriytw * βφβΜΜ enure satam au·· gtarim eadae viatoria an^aa ne anatra
·μΙμΜ% M0ofltOCM· MbInM ft MM|M^ JMrttfr
*
aampar fait. Bsrrigito igitar adit ri piaeusrit, larmatam dafiui^enia et ia «a madam aarvendaas, quo
mm, MMtoritato MMi (Winih— «μ» « ab «μ|μμ m«■natos poatidm tamtams araathadra nos dirutam
MptQM· «
atiw eppoeiti· MtwpMtttîofUbo
»
*
Bad «hi propositio maior non valst, Me trarta ab an comparcat a reliquo m<<iaterii corpore, coetu nempe
episcoporum; modum dicam, quam pro aha ana sa­
Miat mnmImm·
Bata aeprema aoolesi·· auctoritate raus illorem pientia et providentia proprio motu ipse gloriosas
*
Ma·',·
dafinita· iam art, in qaa^tom ad can- noster pontifex servare voluit, antequam ad aolrennam
t0M Bornai pontificis praarogativaa, ad riunmum definitiboren immaculatae conceptionis beatiaumae
psirautam fartedictionis, summi magiatarii Motori- virginis Mariae prodsaserit. Quod licite provideque
tatem, sedasse· Bomanae numqu^m violatam fidai fartum «t, licite providaque fiet semper, causa
intogritatam referuntur. Verus λλ\μβ iUoram dic­ remaoeote eadem. Quod si fieret, dubia omSia soluta
torum sensos definitua oondupi «at, ai proprie'at sunt, testimonia merae Scripturae, sanctorum patrum
apeciatim ad probandam personatam aummi pontificia et conrilionim apprime quadrant, excaptiqnas histo­
infallibilitatem adhibeantur ; alioquin ipse doctrina de 1 ricae evansecunt, et eiusmodi foroeula definitionis
pontificis infallibilitate dogmatice definita iam sasat. Jfapno Charta forat restitutae pacta in ecclesia et in
nec amplius nobis de ea disceptationi locus. Suprema orbe universo, ac aere perannius amené noatri et ecsummi pontificis auctoritas in divino magisterio, tderiarticae unitatis tdbnumentum. Faxit Deus!
Quae cum ite sint, habite utroque ratione vel tem­
suum confirmandi fratres in fido officium at incon­
taminata sanctae Romanae eodesiae in fido integritas poris huius summe periculosi, vel statue quaestionis
«X una, infallibilit·· personalis ad definiendum pro­ nondum maturi, censeo: 1' dogmaticam pontificiae
idfhlli^ilitati· definitionem eme praetermittendam;
posita ex alterq parte, fateor, nee «amat excludunt;
tamen non idem unumque eunt ssd duo, nac quidam 2' quod sin minus placuerit, specialem tunc patrum
sibi opposite, tamen diversa.
deputettooem «me aaligendam propono, quibus ex con­
Examinandum est igitur, utrum «acres Soriptu- cilii huius mandato committatur integram reuiaam
*
discus­
rea et sanctorum patrum et conciliorum testimonia, funditua examinate atque de fructibus tali
*
solidam suo tempore nobis porrigere relationem.
qute uni probando optime quadrant, alteri quoque sioni
«expolientem eamdem probandi vim offerant. Quod Salvo Mpientiori vestro indicio.
«i etiam a sanctis patribus et conciliis loca ista
ORATIO
indubitantor de personBi infallibilitate Romani pon­
reiwrmfi patri
*
domini Corolt Htfrlt rpitmpi
tificis intellecte forent, tunc causa finite emet, et Vati­
'.
*
Holte^mrgmn
can· eiusdem definitio vera nonnisi esset constent»
| fidei explicatio «t praecedentium conciliorum oontK c
Eminentiaaimi praesides, eminent ireiiiii et rvvenuatio. Sed dubia non minoris momenti contra etterendiaaimi praesutae.
modi interpretationem levantur.
Numquam in tota dierum meorum serie maiori
Iam vero alia quoque dubia contra definitionem commotione animi ambooem ascendi, quam in hoc
onuntut; ex documentis «t acti
*
eobtesiaaticM historiae, momento quo de ro tam gravi, de materia tanti pon­
qua^ supra oitatfM revereodiaaimua auctor ita solvit, deris, de quaestione inaestimabilis valoris agitur.
infallibilitatem, inquietis, Romani pontifici· ad doc­ Libenter tacerem, sed conectentia mes me impellit ad
trinam fidei pertinere «x allati· fidri documentis con­ loquendum, cum votis eorum qui definitionem infalli­
stat: ergo cuiuscumque scientiae etiam historiae ec­
bilitati· pontificiae efflagitent, minime accedere poeclesiasticae conclusiones pontificiae infallibilitati ad­ jvsim, et quidem tribas «x causis : primo propter magna
versante· veluti totidem errores tabendas eunt.
et gravissima pericula, immo dico non pericula solum,
Super hac. conclusione ne verbum quidem dicam. sed certissima damna «cetaria
*
inde oritur·; deinde
' Illud tantummodo mihi licaat animadvertere : cum
doctrina de infallibilitate «otamnitar nondum definita
< AigasMUte·: .««lusam Bstteabarfamte tritas sa
sit, rei frofecto expedit et gravitati causae atque ex­ •antes «xll MnHtete taMHMUlalis ·» itbssrew ese psra
* dsreaa (restate· lads arisara; (· ab abstoratare «ari
celsae huius concilii Vaticani auctoritati maximopere 1· 0
convenit, ut omnia documenta ‘et acta ecclesiastice· tes dsfaMaea psueratar csewdsui Osrau qui sxtra estie·
stare sent; »· «b Sebta era paeta sivs'ttostagtae stve btatsrtaa
*
'antiquitati·
quae ad rem pastinant, diligeatiastmo quss bsta dsgaMsai ebstars vitaatas, sta sasrepU «setta eaeexamini subiiciantur. Nam, t reversadiaaimi patras, I ■rite s lattes«re imita te carnatte esseewatata IV, VI. Vtl. «a
documentorum membranae, quae in archivi
*
la­ VHI naretaisebitaipstasrtet Malte· pstsesatasasataattessres
tuerant, hodie publici tectae sunt iaria; rt quas olim et eitatafttaa·· navi tagmwts paeesfi asa psartt auteq···
«■ata Mia taa astate era tata, it vere retate· tersi
dicebantur in «ure, modo, praedicantur super tecta. WBSs
_—M__
--- fiMl
-------CWB'MIvl a.IM
WMHB JOP
8i nos ante dsfinitioosm promulganda·" providum
*
tes tabeat «pes sfi. ta s«M>m· <taMa
illud examen omittimus; post semel lectam defini­ rttaa dtatatan
tionem adversarii ecclesiae illud auaripsent, atque non terenti qas4 tatltaUrgn Bremai psutMsta «a write· «vi-'
altae raeatasa, et ttafsa· «ssd «reate teste bitesri·· qass sb·
nobiaoum ead sine nobie, norraiM summa ira «t atudio •tue «Hrertar ·■
* tetee «eat, aat Ite sspMreri «t sarepasi
ad expugnandam infallibilitatem non aolum nummi Msat ut teklilHlhati atn itaauil. Batasuwte irtireutai
■st·'teste psai taaqrem «artare qaad adtas STstateare sat,
pontifici·, «ad etiam totjus aoolariae exaquentur.
Denique superes! sermoni finem imponere humil­ inuieteirareqmdsmasgaaw.Mtesqeaaabtaatar. taesM
tare «ebta «tasa tatereata pa·»— tatfaw ea atotea «Λlima prece ad voa, cminantireimi ac raverandimimi «tataUbes semita· tslidlert patret, sta sapsrireaato· ta
patres. Nolito quassa putaro, a·· qui ita aantimus, •paa re··, ataare reaps tes teastaa teds tabaatar. Baa relise·
·Ι·
·««ϋ
psa robes ddsi
adversari perpetui· eumnu pontifie·· st huius apo­ •Is ssspsedssa sa tes, qaas asretaa *
stolic·· sedis iuribu· st privilegii·, pro quibus aarte
tecteque tusudia vita Comite durisritnum osrtameu
certabimus, tot eontamslias portavimus «t non «amai •pista «Mtes tanta· dssMaaa amt, at m aibteai.*

•w·

OÔXGRMATfO enosuui QUnFQUAOMnU SKURDA »T ad Itn
htO *M
BÎtV
A^E

<MrtB *N
cdtV
lM

Db

(XNMImM MMM
*
*
enot
NMNMdi 1* MM
*
MMtei
MB pBBM ^Mb
**
kogMB M UMotÎM
otetttv vÜMw.
De dnsbus prioribus punetia dimenre «Lü· reliatquans, qui haao pswriariaas, usalius quam ego poseau·,
ataobnatt «a iam abeolvaruat : eqaideui aoaam ter­
tium punotani attingam. bttiagam dit» noa peseolvam, nam ax malt» dubi» que» « librii patrum, ex
arti» conciliorum, «a Scriptam sacra, ex traditione et
historia consurgunt, ce malt» hisce duhiu paitnimima
ismeo tantam attingam, quasi solum exempli gratia.
In Deuteronomio cap.XXXII monemur: /aterroju remores tara, el JSctal fibi; huic monito ob­
tempera·» et officio timui et munere theologi, quo
hucotque per tot annos fuartus tum, quasi coacti»
. libros sanctorum patrum et acta conciliorum perscru­
tabar, et studiis synodicis usque ad hunc diam insu­
dari. Quid ergqgnirum si praesertim ex actis conci­
liorum responsionem quaesivi ad quaestionem nobis
propositam? Maiores nostros interrogavi et dixerunt
mihi ^ecquid responderunt ? 1* Omnia concilia oecu■ menica a primo usque ad novissimum pari oertitudine,
pari firmitate doctrinam de infallibilitate ecclesiae,
quasi suae exittentiae firmamentum et decretorum
suorum quasi lapidem angularem, tenuerunt ; nec mi­
nus 2* primaria» partes in tenenda ac defeMeoda fidei
integritate semper Romanae eocle^iae^tdseripoecunt ;
sed 3e non pauca quoque et' fecerunt et proclama­
verunt et pronuntiaverunt, e quibus negativa respon­
sio ad quaestionem nabi? propositam deducenda vide­

A

Pwro m ïmîmm IV, i«
MM
*
intwyMÜi. ·»nes eptappi intomtgati eunt, eas spietokm basas·
eam symbolis Niensns et Chantantin ip ditem enabaraasm et oaamnam ineeairant: orge saisauaiter praec­
auti suat de epistola Lésais ft de sms- nrthaberis
i adiraio Quad st sera papm infhllihihm patosmpt,
*0
*1
d
*
M
drtVMNte Noa dictum sal: earn
*t0M
4ogM
BJMtolMI ,£
**
**
&
)**
*
Mbuetfc
ead diotam est : audite st indicate. Bed non omareo om­
nes epiaoopt synodi IV epietolaaaiLsoaie pleas ortho­
doxam hahuerust : epiaoopi Dlyrici st Palestines trm
locos huius epistolae haareaeqs suspectos pats«erunt, at
•doo in semions secunda huic epistolas noa consen­
serunt Nemo dixit eis ; quid agitis temerarii ? non licet
dubitare, plane non licet. Non ita dictum «at ; pleas
alio modo cum a» actum est, et de inre ipsorum
dubitandi nemo dubitavit. Ergo quadruplici modo,
quatuor argumentis ostensum sur quantopere in artis
concilii oecumeniri IV thss» nostra firmetur.
Non minora, e contra maiora adhuc et gratiora
dubia ex historia concilii V exurgerent, sed propero
ad concilium VI. Cum saeculo septimo ecclesia
errore Monothelitarum " turbaretur, sanctu» Agattib
papa primum episcopos occidentales latines Romam
convocavit, et praelimiuarem ibi synodum celebravit i
deinde legatos ad concilium oecnmenicum VI cum lit­
teris su» et synodi Romanae misit, monens ut recta
fides, ab ipso in epistola exposita, declararetur. Et
quid egit concilium? Recepit utique epistolam Aga­
thon» ea qua decet reverentia, sed neutiquam qua»
decretum infallibilis auctoritatis. Nam m sessione

tur. Et de hac re disseram : perscrutabor regulam, qua septima epistola examini sublecta est, utrum doctrina
, concilia oecumanica quoad decreta pontificum usa sunt. eius auctoritate veterini patrum fulciretur, et tunc
Medio chriatianae aerae saeculo quinto Eutyobes, demum, exacto hoc examine, approbata et laudata est
'
>
iste archimandrite Conetantinopolitaniw, antea aeer- epistola.
Pl,ne eodem modo ex ooomliu oeoumenieb VII
rimi» impugnator haeresco» nestorianae. in fervore
suo modum excedens, , in directe oppositum errorem C et VIII actum «st. In illo, nempe ia concilio septi­
mo. epistola Hadriani I, iu hoc, nempe in concilia
incidit Ideo Coostantinopoli damnatus Romam ap­
pellavit, et ’inde factum est ut sanctissimus papa octavo, formula fidei ab Hadriano II preesoripta,
Leo I, revera Magnus, in epistola sua celeberrima praelecta et examini proposita eat. Ea regula qua
dogmatica ad Flavianum orthodoxam fidem de Issu concilia oeramenica usa sunt respectu decretorum
Chnsti naturis, unione hypostatica in una persona pontificiorum.
Distinctioni varo illi, quae peg. 35 relation»
Verbi Dei conjunctis, «dare, dilucide, perfectissime,
sapientissime demonstraret. Si ulla umqbani papae (supra, 23 en), a venerabili Deputations confecta·,
ad hoc nostrum argumentum enervandum inducitur,
epistola ex cathedra nuncupari poterit, haec est
huic distinctioni vim adseribare non pomum: sut
Paulo post idem sanctissimus papa ad concilium
IV ^halredonense legatos mbit, quibus publicationem distinctio inter ius approbationis et ii» dissensionis.
Approbare quidem (sie edocemur) concilia oeccillius suae epistolas iniunxit: inde sessione secupda
menica potuerunt epistola· pontificum, approbare po­
concilii oecumenici IV epistola Leniri cum aliis docu­
tuerunt non vero iis dissentire 8ed quaeso qui ius
mentis praesertim cum quadam èphtola Cyrilli
Alexandrini perlecta eet. Et quid inde? Cum patras habet approbation», idem etiam iu» dissension»
habeat ner erne eet ; alloquio plane fictitium est iua ap­
concilii epistolam Leon» plane consonam perspice­
rent eum antiqua fido st cum symbol» Nicaeno et probation».
Forte qu» nobis obiioiet: set concilium oscu('oastantiaspelitano, uno ore conclamarunt: „Haec
eet fides patrum, (mon ita credimus, Petrus per D menicum VI ipsam infallibiliiatem pontificiam agnoI,eo napi ita loquutus est, pie et vere Leo docuit, vit, eum epistolam Agathonis, quae eesertineiem
huius-> infallibilitatis continet, approbaverit Quid
t yrilituq ita docuit, Leo at Cyrille· similiter do­
cuerunt
Ergo patraa concilii epistolam Leon» ρφ respondebimus?-Num Agathe revera.infhllibilitatam
pas aramini eno enbieoonmt ^ηοηβηϋύ autnmiraali- pontificiam ' ee sewn quo nunc adstruitur, amirit ?
4.
bus orator dacet; favete
),
*
an orthodoxa esset neor» ; Certe dubium est. U »sr9 extra omne dubiam eat,
et quia consonam snm indicaverunt fide· antiquae, quod concilium oocumenicum Vi non totam Ageideo eam approbaverunt Si ipsis doctrina de infalli- thon» epiatolam, non singula eius verba, sed tantam
bilitato pontificia cognita fuhset, epistolam Leonis dyotheletioam eim doctrinam de duabus voluatetibm
in Christo approbaverit Qui acta concilii propriis
*t|lNUD
M(|U
IMO ttMIUÛ BubijiMMrO MM foHSt; IM
**
oratis inspexerit, id sario negare ndu' poterit.
de sa iodioasaent, sad abaque omni examine suppli­
Multi patras huius araat cantantia·, quod ad defi­
citer et humilitor eam aooeptaMcut Deinde patras
concilii IV pari modo et epistolam f^qojs at episto­ nitionem infallihilitatri pontifai·· procedi non poalam Cyrilli Alexandrini tractaverunt, pari modo eae mt, antequam haec et omnia alia dubia uiusmodi notata
fubriat Sed brevior via eieota a». Pagwa enim
IwbiMnMMte Qeid ΰκλρ ΒφΜν P
* m psMt·

lathe ana IV st vantai Men
*
n MR
* uneAVat

fiiiuuu mmuwsuUl. . . ' .

U

Λ. flMUONBB FUBUOAK BT OONCWKAQOnB «QtttAUB

- 3β (Mc«) relatitmis iUio» ita argaaeaitatur: in·
fallibilitatis Romani pontificia ast veritas dtviaitas
revelata; ergo nenia facta historica, quee obstnre
videntur, aut talea aunt aut ita explicari at ooappoai
debeat, ut non obelant <
Sed hae argumentatione miniate tranquillor.
Ponitur «φπι pro qprtiteimo id quod probandam eat ;
ponitur pro conoeaao quod negamus aut de quo merito
dubitamus. -Si de oanoaUattono alicuius servi Dei
agetur, et quidem si iam permulti homines de eius
- sanctitate persuasi sint, non ita proceditur ut ab axio­
mate ipeum sanctum eme iamriocipiatur, et deinde
omnia fasta historica, quae sanctitati forsan obstare
videntur, ita explicentur et componantur, ut nihil
contra [demonstrent : e contra credo omnia talia facta
solerteSe^diliqeatissime investigantur, antequam ad

M

osnaia namque, ita lirinensii prosequitur, quae fide a
patribus suscepta fuerunt, ends
*
fide poeteris a notes
oousighentar oportet. Ideo quos a pueritia didici,
quod in praelectionibus theologiae audivi, quod
postea per tot aunes in libris sanctorum parigbn et
ia actis conciliorum ipso inveni; id et hodie testor
coram Bo» Ounnibns notum set, unam ex illis dubiis
historicis a me tractatum et propositum ease in libello
quodam nomine meo inscriptam. Errare potui, et
unusquisque ius habet de libello meo iuiucandi num
aeres» verberassem, num piscem coepissem. Sed de
interna mea intentione nemo iudicet praeter Deum.
Num in nomine Domini retia laxassem nec ne, is eoius
scit qui scrutator est cordium, quique hunc primatum
nemini, credo, tribuit.

Hic autem interrupta disceptatione, eminent ri­
declarat ionetqjignctitetis procedatur. Pari modo credo
etiam quoad declarationem infallibilitatis faciendum simus primus praeses dixit :
,,Reverendissimi patres, dolentes vobis significa­
. esse. Sed nonne a venerabili deputatione, quoad exa­
mus quod unus ex concilii patribus, nempe reveren­
men foitorum historicorum et dubiorum nostrorum,
dissimus dominus Eraneiscus de Cardoso Ayres epi­
istis votis iam satisfactum eat, etei non directe et
scopus Olindensis in Brasilia sabbato proxime elapso
immediate, tamen indirecte et mediato pagina 40
in hac alma Urbe supremum diem obierit, cuius anima
(26 ab i. ubi nonnulli libri laudantur et nobis commen­
piis reverendissimorum patrum suff-xgiis praesertim
dantur. quorum lectione et studio omnia eiusmodi
in sanctissimo missae sacrificio commendatur."
dubia tolli possint ?
Dein subitmxit :
Sed ignoscito si ingenue fat cor Γ legi hosce libros,
■ ,,Proxima congregatio generalis habebitur era-·
pnuvertim praeetantiores, attente perlegi, et multos
stina die. in qua discussio generalis proponi i schemati·
alio» libros de hac re agentes; »ed dubia non sunt
ablata. Exempli gratia pag. 40 (ibid.) ad tollenda continuabitur."
Hisce omnibus als-oluti·. dimissa congregatio est.
omnia dubia quoad causam Honorii laudatur liber
novissimus qui ili hac Urbe prodiit a doctissimo viro
.
«·
conscriptus1, et attente quidem eum pqrlegi, quia
Ooncrecatio generalia quinquagesime tertie
ixintra me ipsum partim scriptus est. Doctus auctor
1870 meii 18.
nodum gordiacum ita resolvit, ut primaria thesi
Ferie IV die 18 maii 1870 hore nona maiul.na. m
ponat : Honorius non ab synodo oecumenica VI ipsa,
sed tantum ab orientalibus in ea synodo praesentibus conciliari aula Vaticanae patriarchalis basilicae, gene
iudicatus est ; ergo non a synodo ipsa, sed tantum ab C relis reverendissimorum patrum congregatio habita
orientalibus. Posito nunc, sed minime concesso, quod est ; cui interfuerunt quingenti octoginta duo patres,
nempe 40 cardinales. 7 patriarchae. 8 primates.
haec thesis primaria reverendissimi et doctimimi
auctoris vera sit, quid deinde consequeretur ad dubia . 93 arehiepiscopi. 395 episcopi. 4 abbates nullm·
dioecesis, 14 abbates generales aive praesides congre
mea tollenda? Favete.
Orientales tunc temporis uuniiiie ab ecclesia ca­ gationum ordinum monasticorum, usum mitrae ha­
tholica erant seiuncti, immo alteram partem eacleeiae bentes, 21 generales et vicarii generale»; quorum
catholicae constituebant : ergo altera pars, ai auctori omnium nomine, quae per assignatores locorum accu­
rate descripta fuerunt, exhibet indiculus patrum quin­
credamus, dimidia par» ecclesiae tunc temporis nihil
scivit de infallibilitate pontificia. At pono praeter quagesimae tertiae congregationis generalis, qui intei
acta concilii asservatur.
orientales damnationi Honorii etiam subacripserunt
omnes legati pupae Agathmis, tree numera; deinde
Reverendus pater dominus Gregorius Mclithon
Martines archiepiscopua de Manila missam lectam
omnes deputati synodi illius Romanae, de qua antea
locutus sum. et quae antecessit concilium VI, omnes, celebravit. Qua absoluta, et recitata oratione .IiIsm
mas Domitir etc., eminentissimus primus praeeo·
inquam, deputati concilii Romani sqbecripserunt, qua­
tuor numero, et praeterea omnes tree vicarii papae dixit :
«Reverendissimi patres, antequam continuabitui
in Illyrico subscripserunt : uno verlxfî omnes proceras
et repraesentantes ecclesiae occidentalis, Romanae in generalis discussio propositi schematis, reverendi··
primis. e&hocnpserunL Ergo hi non persuasi
it D dominus subeeeretarius ex ambone recitabit nomina
reverendissimorum patrum, qui adhuc veniam lo­
de doctrina, de qua nunc agitur. Id affero un
hunc scopum, ut demonstrem quod dubia mea histo­ quendi petierunt de schemate generatim spectato."
Tunc ambonem subsecretarius ascendens tabellam
rice, et certe aliorum quoque, per citationem librorum
perlegit in qua-inscripti erant reverendissimi patras,
illorum minime soluta fuere.
Sed finem faciam. Quoad obedisntiam erga aedem loseph Vslerga patriarcha Hierosolymitanus ritus laapostolicem et reverentiam erga eanoriaaimnm patrem tini, Antonius Claret y Clare arohiepieoopus Traianonemini cedere volo; sed ad declarationem infallibili-' politaaus. Itannss Baptista Purcell arehiepisropus
*
Connolly archiepiscop·» Hatatis progredi licitum non puto. Non enim cenandum Cinoinnatensis, Thoma
lifaxiensis, Ioannas Venosa archiepiscopua Fogaraopinionem unita alteriaeve scholae, aed secundum
unanimem et constantem prexim et fidem universalis siensis et Albe-Iuliensis . ritus rumeni Petrus de
ecclesiae sententiam ferre debetis. Non arbitri sumus Dreux-Bréaé episcopus Molinenaia, loeeph Strossdoctrinae ecclesiasticae, sed testee; teste» tantum, non mayer episcopus Boenenais et Sirmiensis, Ludovieus
arbitri. Ut cum Vincentio Lirinansi loquar, non Régnault episcopus Carnuteoais, Thomas βαίζαηο epi­
proprii ingenii, sed traditae doctrinae res est, in qua scopus, Tan rasis, Irai ratius Gilooly episcopus Elphiepiscopi non debent esae auctores, aed expositores. nansis, Psucratiua Dinkel episcopos Augustanus Vin­
delicorum, Minhasl Domeneo episcopos Pittsbnrgen> Ct nows site, ZXsMrtatts * Ifaterie W
*

«r

M

COBGMGATIO OmOUUS QÜDfQÜAGBMMA 8M0MDA Π mü 1MV

M

Haatrioua Marat - apàaeop·· Suram·, laeebua L
Scharin da priflM ooeetitutioa» eocdaei·· aggraaeua
Stepiaabtegg apiaaepua Levaatùat», Thoam Nulthj •at pria» rovaraadimuB·· ac iduri—ii··· praeaul Brio•pnaupt» MîAmm·, Miebaal Foguraay ipmopt» oaaai·. Da ordia· luginii incipi··· «aquari, qaod
■edicat da fundamento ut capita eeolaaine dapvtatia
Tra—ilraninâ, Tlwnm Hmrta apieoop»· Finit·
•i·, Autant·· Fania «piacopna Potantia·· « Ifaraâean- canatitutia·at primam attularit, aataquam de rpaa
•ia, Theodorus Grava· epeaeopa» Namurtmerê, Sta- areInia aliquid loqnaretar. 8ad trap attriti iam prmphanua Lipovnicukjr epiaeopua Magno-Varadinaom occupât· «t ab ipn fidat dipntatiane ia exordio aebaritu· laxini, Carol·· Frappai apwcopus Andegivwaia. malia, cum de fnadamanto eccieai·· primum ioqau
OtutoriU» publicati·, emÎMoriasimus prima· propcauim ■· dixit, quia maiora in dim paricula at
praam dixit :
maiora in dim odia «ndiqm consurgunt advenue boe
„Veniam loquendi petiit uni» ex patribu· depufundamentum: et ubi maximum periculum eat at
lationis projeta» fidei, ut iuxta numerum IX decreti hoatm primum aggrediuntur, ibi atiam renatantia
diei 20 februarii rvaponderet difficultatibda et anim­ apponenda eat,
adversionibus in beateana congregatione prolati·,
Aliam etiam rationem adhibuit, quia acilicat
nempe reverendissimus dominus Emmanuel Garcia Dominua noateé laaua Chriatu· aapientwnniu· archi­
Gil arehiepiacopua Ceeaerauguatanu*
.''
tectus, antequam ecclesiam auam fundaret, antequam
ipae promiarionem de Ecclssis aedificanda adiioerab.
'
ORATIO
Petrum inter apoatolos elegit et ipsi dixit : Beari» ea
reverendi patri» domini Emmaimeli» (iarcui (Id
i Simon Ber-loma.... Et ego dico tibi, quia tn ea
arrbiepucopi Caenarmgwtani'.
Petnu, et taper hanc petram aedificabo eeeletiam
Eminentiaaimi praeeidea, eminentiaaimi ac reve­
meam. Primum loquuti» eat de petra supra quam
rend isaim i palrea.
aedificaturi» erat, deinde dicit ecclasiam aedifioaSi non aine magno timore et quasi conscientia t urum/nae auper illam·. Nil mirum itaque eaae debet,
coacti am bone m asrendiwe profecti eunt eminentiaaimi ai deputatio fidei eumdem ordinem aequuta fuerit,
ac reverendiaaimi patres, qui hesterna congregatione quem tenuit ipae Dominua noster leaua Chriatu.' aalcontra fidei « hems de eonstitutioae prime eccieaiae vator et magister noeter.
loquuti eunt ; multo magia certo timeam etiam ego
Opponit tamen doctiaaimus antistes : in ipao sche­
ipae neceaae eat. cum aapientioribua respondere et om­ mate de fundamento et capite eccieaiae aliqua dicenda
nino imperatu· aim, et etiam deputation!· fidei eaae saltem de regimina eccieaiae, antequam de ipsius
nomine alloqui debeam, qui ipae deputatorum omnium fundamento ageretur; de regimine, num scilicet boc
minimi» eum. Sed et vestra maxima benevolentia,
regimen monarohicum «it vel arwtocraticum, vel mixeminentiaaimi ac reverendiaaimi patre·, et caucae boni­
tum vel democraticum. ijed parcat reverendiaaimua et
tas eat super omnia, et apea in illum qui aaepe aaepiadoctimimua praaaul, deputatio non ita nantit : Depu­
aime infirmis et debilioribus instrumentis utitur ad tatio contre existimat non a regimine eoclaaiae dadusua operA exequenda : hac ape tantum fideoa dico.
cendam eaae naturam fundamenti ; aad potio
*
a natura

' Arfi»aata·: „Hh qiMm rapoadara te prtete tetmmm aat apteeopo Kriooaaai satesdvMta·· qno4 aaa ccatre
•rdiam lagicaa aat agara pria·» da Bnwaac postite· at
Mate da aodaaU. (Arista· ait priai» p nails» faute··
tm. at tateaaato utetraate sacteate» aadMcaaaa, sac at
dinbet aptacap·· Briotaaaia a aatuta aoriariaa aatare» hate
■anti m capitia darivsadm ama, m4 poti» a satare capiti·
naa fsatea»u aeolaaia· ipates satare» slpia Molare colligi
passa. AMMit alM area ortiaare lofioare. allii vara ciüa»·
ontologies», oritae» eaaasAi at orteas» eogaosMili : aaa tem­
per isripiaai·· ab Us tsaa priora sait oatologios, aaUia
aHqaaate sa» st sb Us pesa lapire priore sait aurdii» isoatar. 14 sita» ia oaau eaatra oautiagsr· circa psiUAriaa
*».
iaAdlibilltot
Ia oritiaa vsro a« obiaetre· aaa aitreeina—
iafhliibililati· aitraari M te poatitea tasends» qioA tauari
te aacisria datet «lia an il Mi·» iatUUMUt» arefis aou aat.
■pdaeopi» Brinmaa» dixire^iarers m ia eccleatae fasAserelo
iavaatifaate» ianiire»Go aadaate, at vaaia «a» bshrereodl
ti»ara» «lia te Ar»a ac atabili fuiiaai» afitar fsod ab
ip» Dao Muatitata» aat QaaaaUo··· salere iatelUbittuUe
M» pcapaad ia oreciHs iiaaaeario tebiis» qsia aastria bia
diebaa ooalre sa» hoat» btuammiit awilaaiaa vara histo­
ria» Uqaite netradere Matri··» aorepsv nwltat·» w
qaatsa aare
I
■pdreopa assati OelU qii teMat aaela ianaara qiaa «
ha» teAairio·· obvretare rest tau taibaUri· tu» •ralhiUri»
■sapresdit aireri » te w qste }pm aflhmaateia. al»lra» «atteiio» In m ragi··· tecrata Mai qa» · Bros, paurita
larsutar ia isate· at (Man «obito obaaqii· aa abadlaatil
reripaai; ai usi» ita «te ■»«· dtasiteore· timscT ■· «mea
apiaearn teieti Galli «x» te cate aabdiri· te (auare te retteMa Maalb·· «ai poaa·, « Maires «a parte asaa» aitel Ureastere «a aa te qaa «fitar teMriaaa Pre maitetei· voro
aaatete aie «IMtatee arewnro te artte· sd tetenMHtetera
qe»s laaarreat te aadtea ad patente»; at Md··· ai aaa aapanre aMqmMa poteraart m pateat·» adaaittaat, terilllbiM
tatMB
βΜ
OVMfStÎMtaMMl MBB·
ten·· apdaaspo teacti GaM re» M» «Mi· üememm ae anVS WAV
*
Wt
es··, te ten iM pc··»· paaaate «te (■·< «Ml paaate Thaï .
•üt paatea·· te·· a
* m&mbmbm teteatetete· apinapi Anaare-

p···! ataten· te paateite aaaiartn teintent «b nadaean

riva Aogantire. riv· Materias, «ma tek tedaMmi sUsater
oppoai. Dcpitatias; iapwaibite fate· te ■» rataitan «■caltstitas oanlbm aatteitear·, al tedres μμΙΙμ bail· aat
mica» am aritaria paaaralte i naatltatea tna pal varitsk
taead·, lu pn dtttaltatitea «Iteiaaadte AMWit «ate sa·
aüpaa rerit» «ips»nUi oaate· iadabik atetraitii, ai reap»
temaaaUata nt, pas diffcahstib·· «ma daismpe eaaamn
*
tari· «mt reapsaaiaBM paotebites. Argmaata ttabtapka ds•upta «x naciUte OrimtaUbm V, VI, VII, Via Mi Utere·
■imaanra» PP. cxsntei mbisetss mat. ate fvsrere dlfl•skat·· teere. Bu»·· laaritai peau 1· it M «aad dteten
»t ntre dsbta» posstar. P· Ut «sad «acte» «sida· aat aad
•dbte obseare» alipm »tee dilmidater. B· Ut «il tetnte
mat » dteitaat osadrsreater. ·· Domna, st tee «aad ··»■aatein·» apid tbailip·· M pstr··· M na «Hpis dactersri
«xpUoari ee isriaü patet. Id premi» tecti» are· ia are·!·»
Uterer·» da qiibm aaraaa At site! iade caaelsdi pen·.
A4 Hoaorin· «sod sttteat. pate· paabari ar» aan dixit ssUsre
prora» miaptirai» te este mMH VI impaim; mends
b·· BÜMI OBÎMi Wlktai MM
tfdMrifo BnMVÜ MÜMI
ptoaaae tearaate sreamre, aad tew teat·» Ipn» citpaMI··
Mm «ate varitakre as· mtk dadaadaril. Ab aptenpa Bette»
barpaaai dtete» am Usuris» sasre taste» vstaautm «te­
tanus Mm; Iprete team Bamata» id sxpiksm, siterm
Christ·» aaa aanapaim hornam aaten» nrrapta», w
Mm mate te » Man divtes· vstaatsti mbit ate. a·» «it
paapterea salte» mtrerte» aalaatete» habaias·. aad sataetetm ham»» dit tea· te amite» rabiidteate», at te atete
dkaMmte» atfitim VatateavripaaBaaaaimitiap·· stdaa
·«·· dapitete atre aaaaptea Maa eparsriaate aaati· bee»:
dtetea team dm am la Cbriate aaterea apanam Dam
am par·····, dm sat·»·, aariaaw paasaraa mm Amteaa
*
«■plea am ··· dm astare· «state Hm 4tea atstate»
Baaeattek, stair·» sam am Verte» Dai sMBis ap«rm «asd
pateaipim f»ad,daptai seam am pateeipte· pm, pasd temm
•aptem dteeada» is· puterit, nd maria gti»»a4ida pas
ItepMad·». Malta» Ipiaar arveam datrtm aeddm am. Al
date alta» «aad anmaKaMI teba ··■»· aahpap, aM ate»
M Wife
Οβί
SB BB
^MBMMb BsBMO
• rewrite VI tats andntete Anri· te «aMte VII » VW
Mpadd eaatea aatam> am altad am dbbtte η» aaadM·^
sited am Mm atannd· wUpadaaatemt aabmamamn '

·

Μ'

ΜΜ .ίί

X ««ΟΠ8 PUBUCAR «T
«t ratios· fundamenti qaod Dénia· enstruxit «t po­
suit, deducradam esra Mtuu Ngiminia raetatiaa.
Addidit etiam: ia quarto «apte de Reatino peptifio·, loqiMttdo 4b MgMMBtf’MEftMNMUB is&EHWitatM Petri i* mùb MWMwrital» 4iet td id
w
*
ébiwtaw
porrigere ad quod infallibilites ipni eetata, de
qua tamen infalhbiiitato nondum laenta tant dépu­
tai». Veram art: aed aliae eet «do togiraa, ut ita
dioem, et aliae ordo antoiogious; aliae eet otdo
eraeodi, alius ordo oognoerandi, ut erhnhntioi di­
cebant. Quando volumus aliquid expliçere et «t-

nrala, M perirata, tot celemitat·, tot aararanra, tôt
infamt» «tata jraguratM.ost ·* definitione pon­
tifie»· infaliibilitatta H talh^ammed iraiiai difM·, qaod ram ipoe dfxiearthanc foMBUttatii definitioMfll pOTMVtoMfll MW tMB wBmIM· *tMI *W~
tbolitm, ot maxima perirata in ipatea raie regioaibu·
praevidisset ; dixit tamen omn· ratholicoe ia aua re­
gione omnino tenere ot recipere decreta fidei, a summo
pontifice data, summo fidei obsequio ot obedieotia.
81 ita est, certe respectu illoram catholicorum nulla
possunt occurrere dissidia; iam tenent dogma, quod
plicare clare, non ramper ab üa quae prius sunt ordino definiendum proponitur in nostro eohemate: nihil
ontologico incipimur, eed ab iis quae sunt prine ordine aliud volumus, quam quod unitam catholici eradant
logico : et ita nor. Quia plue notum erat do infallibili­ ot pleno et perfecto fidei obsequio ementiantur decretis
tate’ ecclesiae, ideo hanc comparationem instituimus fidei a summo pontifice latis. Sed non tantum de ca­
cum obiecto infallibilitatia ecclesiae ot iofallibilitatie tholicis suae regionis hoc dici potest ; eed dici etiam
summi pontificis, quae certe eadem eet, ut suo tempore potest de catholicis universae ecclesiae, et vere catho­
dicetur; sed non ex hoc aliquod obstaculum occurrit licis in quacumque regione ; quia aliud est théorisa, ut
pro infallibilitate definienda. Iam sapientinimus et
ita dicam, loqui et aliud est practice loqui. Quando
disertissimus relator, et ni fallor etiam in hesterna theories quis loquitur, potest aliquis sustinete, M potu­
congregatione eloquentimimus Mechliniensis, aliquid erunt nonnulli sustinere, sententiam de fallibilitat e
dixit, nimirum obiectum definitionis posse dici omne summi pontificis etiam in rebus fidei et morum. 8od
quod eat in deposito fidei, omne quod est necessarium
certe quando aliqua bulla dogmatica summi pontificis
ad depositum revelationis custodiendum, exponendum prodiit, omnes subscripsere ; et si qui appellare sunt
conati, damnati sunt, et ab ipsis episcopis regionis
et defendendum : hoc est obiectum infallibilitatis pon­
tificiae, et nihil aliud.
ipsorum damnati sunt. Et possem afferre exemplum
Timebat deinde reverendisaimut Briocensis se­ de aliquo concilio in Galliis habito.
cretas potestatis ecclesiasticae radices penetrare, et
Omnes ad unum subscripserunt bullae Unigrnitui.
bullae Auctarem fidei et similibus bullis; et id po­
fundamenta operis tangere M quasi manibus con­
trectare. Hic timor in operibus humanis rationabilia terit dici de omnibus bullis dogmaticis ab initio ipsius
est, sed firmum fundamentum Dei stat, adversus quod ecclesiae. Quando bulla dogmatica vel verum decre­
praevalere non possunt portae inferorum. Et praeterea tum de fide a Romano pontifice exiit : statim tam­
certe de infallibilitate summi pontificis in Vaticanum quam haeretici habiti sunt qui illis decretis, illis bullis
concilium quaestio non veniret, nisi contra ipsam Ro­ subscribere renuerunt : et si qui forte obstinati sunt,
mani pontificis infallibilitatem, contra ipsum Romani pulsi et excommunicari sunt, et appellatio damnata
pontificis magisterium hostes ineurrexiesent.
est. Et certe, in honorem Galliae loquor, ipsa galliQuando ferme per tria saecula ita in universa eo- C cena ecclesia non fuit ultima in damnando lansenistae
etesia cognita erat divinitas Verbi divini, ut non ab et appellant· a bulla ümgauhu; non minimum la­
aliquibus tantum sed generntim in universe ecclesia boravit, sed multum laboravit ut omnes illi bullae sub­
haberetur ; nullo modo cogitatum set do concilio oecu- scriberent.
menico cogendo, donec Arius contra divinitatem Verbi
Quod ad acatholicos attinet, omit extra ecclesiam.
Si agitur do ipeis ad ecclesiam reducendis, eadem
insurrexit Et quamvis divinitas Verbi ait fundamen­
tum et primum, praetor quod nemo aliud potest po­ difficultas, eadem gpricula, eodem inconvenientia
nere; de hoc fundamento actam «t in concilio Ni­ erunt sive dicetur summum pontificem esse caput to­
tius ecclesiae, cui omnino obedire necesse est, sive di­
cassio, quia aliqui contra illud fundamentum surraterant adversarii. Ita ergo de primatu summi pon­ catur erae etiam infallibilem in decretis fidei. Sed
tifici· nihil actum fuit donec aohiemeta in ecclesia super hoc existimo alios praelatos, qui in regionibus
occurrerunt : tunc primatus propugnatus fuit et defi­ aratboliqorum habitant, responsuros eme, et ideo
supersedeo.
nitus contra schismaticos.
Contra magisterium in eoclmia, magisterium in­
• Dicit etiam reverendissimus episcopus Sancti Gelli
fallibile Petri in suis sucoamoribns etiam disputatum rem non erae satis disco iram, motoriam rara vastissi­
non erat; neo in aliquo concilio do ea re expreaea mam, non esae in statu definitionis. Sed tot opera
aliqua definitio data eat niai id primum in concilio eunt scripta et tot fasciculi, do omnibus' ita actum est
OonatantiMai, quod omto non eet miram, quando et ita quidem, et farte non omnia legantur ; et in ipro
papa orat dubius : st posts· fana· sopita erat iam con- concilio loras erit ed hanc quaestionem tractandam et
rrororeia de Romani pontifical magisterio, maxime eatis dan et aperta evolvendam, Deo adiuvante.
post concilium Tridsntinam, nisi oocurrieast illa caleSuperest ut dicam de nrsrsodirain"' episcopo
bernnra declaratio,' niai appellation· a bulla 17·- Rottanbutgerari, qui tripliei ratios», ei bone memini,
gemta, nisi concilium Pistoriense at aim hmuemodi, quarto schematis capiti «sentire non perae affirmavit,
quas necessariam facient hone definition··. Eoolraia nimiram oh pericula ecclesiae catholicos suo indicio
enatura, ob meiosem difficultate· revocandi errantes
non definit dogmata, nisi prout Moraritra exigit. bed haec generarim diota oint, quia generntim 'in 'sinum matris eoclmia·, ob dubia dogmatica et hi­
etiam de eohemato loquimur; as prepterea superseden­ storic·, quos definitioni infellibilitatis obstare viden­
dum mihi orae existimavi ab iia, quae idem reverendis­ tur. Cum ipse tamen de hoe tantum tertio capite lo­
simi» contra quartam «put de iafallibeh’tate magi­ cutus fuerit, de heo etiam tertio capito ego pauca
sterii et da summo magisterio rapit»'actata dixit; diram, hoc eat, do dubiis et difficultatibus tum theo­
eo maxime quod alii etiam orator· hane materiam logicis tum hfltocicds» φΜβ contra infallibilitatis
ano tempore tractaturi certo sint, quibas etiam suo definitinsiera militant Bad· prine scrupulrap removere
dsbse, que· ipae etarissimns praasul aMtalfe, ex iie
tempore dsputatio aatistarau curabit. '.
BmmImi ontioww Immm 4mnub μ μ* ψη· qua· daputati· fidai dixerat in relatiooo jiypi» edita et
i
dixit ieiueiiiliraimra epsamprai Barati Galli, qui tat fwwwdhMMadi petribw tradita.

001H1RWATI0 ènnBAUB QUINQUAGESIMA SECUNDA IT rami ISTO

SO

----------------------- v—_----------------

logjam tam historicas, sum hd nmnm siagiUatim venire
*
■^QMtbe
MMty ‘ BMt B^MI tMMB MMUltelttf,
fUBÎ^WdMI <|QMÎ MUMMI Ut d·
iis «osa expediret. Dixit itaque, quod «Ma ex anmnmsnti· oaii exceptione maioribus oosMtot, infallibèlitotal -Ronranoram pontificum mm tvitaiM fidri,
non fidai explicita·, aad veritatem iiisitmiteia ia depoaito fidai ; com coostet ex his maaiuMetia, rat ipris
praCraaioaibus fidai, qua in capita qaarto irhMutw
adducantur, non mm opus ad omnia argumenta, qu»
afferri possunt contra, respondere, ad omnia obsaota,
ad omnia facta; quia carte quando constat da-quodam veritate, non set neoasn ut omnia solvantur, quae
contra eatndem veritatem afferri pomunt.
Si dogma sanctiraim» Trinitati
,
*
ii dogma In­
carnationi· Domini nostri lesu Chrieti, ai omnia fidai
dogmata, si ipaae veritates philosophic», ipeae them·
philosophorum non pomunt statui niai tum, cum om­
nia argumenta evidenter solverentur, quae contra
ipms these· afferri pomunt ; numquam aliquod dogma
fuisset defensum, numquam de aliqua thrai certo con­
staret. Non ergo deputatio fidei posuit temonem,
quasi nihil dicende et quasi supponendo iam esse
dogma fidei definitum infallibilitatem Romani pon­
tificis; non ita: sed dixit, constat ex monumenti· in­
dubiis, constat ex professionibus fidei ab ipsis con­
ciliis oecumeri icis emissis, constat haec veritas ex
perpetua ecclesiae traditione, constat ex aliis multis
argumentis. Si ita constat, iam non opus est ut ad om­
nia et singula argumenta respondeamus; tamen suf­
ficiunt nsponsioMS probabiles, non responsiones evi­
dentes : quia sunt quaedam qbaastionM, in -quibus
advena argumenta opponuntur, quibus evidenter re­
sponderi non potest, sed sufficit responsio probabilis,
responsio fundata. Et ite contingit forte in quibus­
dam argumentis, quae contra Romani pontificie in­
fallibilitatem proferuntur. Haec dicte sufficiant
quoad illum scrupulum amovendum.
Nunc vero de duplici genere argumentorum ali­
qua eloquar, quae ipse reverendissimus et clarissimus
praesul adhibuit, ut quartum caput schematis im­
pugnaret , nimirum argumenta theologica et argumenta
historica. De argumentis theologicis illa tantum ad­
hibuit, quae inferri possunt ex conciliis orientalibus
V, VI, VII et VHI, in quibus epistolae dogmatica·
Romanqrgm pontificum discussioni, ut ipre dicit,
subiectae sunt- Nam si illae epistolae dogmaticae de­
finitivo examini subrectae sunt, ai · patribus quae­
situm est num concordarent, cohaererent cum iis quae
aliunde a patribus, a conciliis atque Scripturis con­
starent, signum est, aiebat ipse reverendissimus praewl, quod patres illi non ameperunt epistolae illas...
quasi definitivas, quia ipsJF suo examini et iudicio

relinquebant.
D
Sed optime novit reverendissimus et sapientissimus ille praesul, quaestiones examini ex multiplici
capite et ob multa
*
ration» maps proponi : 1* ut res
quae dubia eat, 'extra omne dubium ponatur; 2* ut
* qo» quidem eat certe sed obscura, aliqua Ium
re
irradiari possit; 3
* propter infirmos, propter eôs qui
dubitant, confirmandos ; 4* deniqus, at boo eat ootnmuniarimum apud theologos, apud patre·, immonecae■arium etiam, ut rem penitius declarare possent, ut
possent reddere rationem, passant. explicare, peasant
defendere ipaa dogmata: et id» nunc theologi dispu­
tant da Trinitate, disputant ds Inoaraationa Domini
'M OQUUMOt ftUMiMMVi
*

ΜΠΜ

Mtt

quia dubitent, eod at eas facili» «rp suant at dari»
ornum convincant illam oasa smy·» fidam, iBum eme
Scriptararom eraamn.

Etiam contra «os qui aliquam veritatem ad­
mittant, vel aliquam libram sacram admittunt, arguiama su illa imitata, ea ille libro, quam ipsi ad­
mittant. Itu contra ludaaoa dnpetaasm ex veteri
Tsstemrato ; contra em qui negent quasdam epistolae
vsi qusedam partes novi
st ana rati, arguimus etiam
«x üs qum protestantes agnoscunt et rerogn seraret
tamquam varbum Dri scriptum. Ite etiam in concilio
cum aliqui forte dubitarent, num auctoritati pontifi­
ciae omnino et proreus quasi do fide deferri deberet,
redamantibus nonnullis patribus, consenserunt non
sine aliqua difficultate, tit epistolae illae alicui exa­
mini subiieoreutur, non sine difficultate dico. Epi­
stola sancti Cnelertini, epistola sancti Leonis papae,
epistola sancti Aguthonis receptas sunt certe magni
*
acclamationibus; et summi pontifiera ordinem dede­
rent suis legati
,
*
ut neque verbum neque apicem
ullum permitterent ab ipsi
*
eradi.
Si in huiusmodi concilii» aliquod verbum, aliqua
sententia, apex unus ex illi
*
epistolis detractus emet,
certe poterit revorendisaimua praesul dicere, episcopos
vere indices», libere iudidhse de his dogmaticis epi­
stolis, tamquam definitivae non enent. Sed epistola
sancti Caeleatini, epistola sancti Leonis, epistola sanori
Agathonis omnino receptae sunt sine ulla immuta­
tione: et ei quod ex iis concilii
*
aliqua decrevit non
circa ipsa dogmata fidai, sed si aliqua constituit quae
ipqis Romanis pontificibus non placuerunt, Romanus
pontifex non admisit, sicut contigit de loco et ordine
pontificatu· constantinopolitani, cui Romanus pon­
tifex renuit Mssntiri: et certe tamquam prima sedm
post Romanrita habita non est, doosc ipsa sedm Ro­
mana coassement.
Attulit etiam facta historica, sed unias memini,
nempe lapsus, erroris, haereri
*
Honorii papae. Nolo
quaestionem habere, quae certe non fundamento caret,
utram omnia quae in gmtie illorum conciliaram le­
guntur, sint omnino axacta, vel aliqua mutatio, ali­
qua corruptio in illis tecta sit. Nolo hanc qumatramm '
movere : veniam» au epistola
*
Honorii, et ad facta
concilii, et ad confirmationem summi pontifici·. Si
aliqua mutatio, si aliqua corruptio facte est in gmtie,
omnino evanescit de lapsu Honorii argumentum: ri
omnia sunt integra, ri omnia sine corruptione ibi
sunt, habenda est ratio primum de ipsa epistola Ho­
norii. Legi accuratissime hanc epistolam, vidi *
t per­
spexi argumenta, verba propter quae erroris et heeresis accusatur Honorius; sed omnibus perspectis et
bane examinati·, omisrio certe fuit in surilmo pontifie·
culpabilis, quam soli» Dei est indicare, omisrio fuit;
veritatem non satis defendit; sed haeresis nulla est
in istis epistolis. Dixit reverendissimus dominus. Ho­
norius docet : „Unam tentum voluntatem confitemur'1 :
sed pontifex boo doest et explicat eo sensu unam mm

voluntatem, quia Christus non assumpsit naturam humaaam corruptam, sed naturam humanam integram,
et id» omnia erant sublecte voluntati divin», hoc
sensu explicat; quia Sergius quadam amphibologie
locutus fuerat, et etiam dixerat se «austere duplici
voluntati in Christo, quia non poterat admitti voluntas
contraria: et pontifex in hoc insistit: ..Nullo modo
contraria."
Certo quando etiam tum, quando in tertia sesrione omnm patres- concilii, qui aderant, dixerunf
placet ; batte pessum» dicere unam fuisre omnium
voluntatem, quia omn» in eamdem sententiam concpnoraat. Ita quia volant» humana in Christo om­
nino rabiacta arat voluntati divin» et in nullo diaridsbat, boo somni «y
** —* diri pomat imam erae ia
Christo volutatos·; at busto sensum explicuit ' i/t»
D>Mt Μβ (fan MMfgMi MO e
!·
*

«1

A. βΜΜΟΝ» PUBLICAS ST OOimUltW·» SkNKRAUM

M

onas noc unam diri oportars, qareBargia· dixaret Imbio A apieoro at sustoatare : hoe «a tait Honorius, munen
mm qusmtitmom novam, de qua naqns patre
*
nsqas suo datait, «t hdo rutinas quasi fautor hasratioonun
habitas tat. Bt quia inxtaaaaotissisu patri
*
receptem
concilia hactenus locata fuerant; et proptar haao quae
proverbium, qui vocitatam noa dsfandit, quasi op­
•tiooam majora dimidia in orient
*
oriri, et *p
m
*
videtur, qai errorem aoa impsdit, quasi suf­
*
unioni
quorumdam haereticorum oauuho evaueeoere, prime·
si do duplio» operatione in Christo loqueretur. Sed fragari «rori vidater; ideo tamquam haereticus «t
*
damnatus tat in concilio. Sed con­
Honorine, qui ad silentium hortatu
*
eet caper «a re, queri haaretieu
cilium illud oemtmenioam omnem virtutem oeoamenitamen exprsase dicit, duae asse in Christo natur
·
*
ritatia habet ex confirmatione Romani pontifici·, qui
*
operante
«t operatrice
*.
In concilio VI oecumenioo, inquit divus Tbomaa, optime distinguere stitit et non damnavit'tamquam
et ni fallor, in quinta actione, pronuntiata sunt verba haereticam et erroris aessrtorem, sed tamquam errori
cuiusdam haeretici Severi nomine, qui dicit e* ad­ faventem ; quia «oilioet Honorius noa conata est pro
mittere, Christum Verbum Dei operatum fuiare et di­ apoetolioo munere tuo rectam fidam defendere. Non
vina et humana; quia aliter operabatur quando am­ conatus «st, hoc omisit : hic est sensus concilii oecumebulabat, quando manducabat,, quando dormiebat; et nici prout confirmatum est a Romano pontifice.
Credo hoc satis esse pro facto laudato a reveren­
aliter operabatur quando miracula eliciebat, mortuos
ad vitam revocabat etc. §ed ille haereticus admittebat dissimo et clarissimo episcopo Rottenburgetui. Alia
humanitatem, tamquam puram instrumentum, et di­ quae in discursa a reverendissimis patribus dicta sunt,
*
melior occasio rest
cebat non dicendas esse duas naturas operantes : B tangere nolo, «t iam dixi cur : qui
,,Nullo modo possum admittere duas in Christo na­ offeret od omnia tractanda.
Nunc de iis, quae dixi, omnino veniam peto ab
turas operantes vel operatrices." Et inquit divus Tho­
mas ’ hanc esse veram tesseram ad distinguendum hae­ eminentissimis pruridibus et ab eminentissiniis et/
reticos a catholice sentientibus; quia certe si sermo reverendissimis patribus, et eorum iudicio omnia mea
sit de operatione, in Christo aliud et aliud est : ope­ submitto.
ratio autem tribuitur uni eidemque supposito vel per­
Post relationem erchiepiscopi Caesaraugustani, ad
sonae. In Christo una est persona, duae eunt naturae :
ratione personae, una est operatio, unum eat suppo­ ambonem successive vocati sunt eminentissimi ac reve­
*
archiepiscopus Prsgensitum operam, ratione naturarum sive principia quo, rendissimi domini cardinale
ut in scholia.dici solet, duo sunt principio quo opera­ sis, archiepiscopus Burdigalensis, et archiepiscopus
Vindobonensis, pro quo, quia adversa gutturis vale­
tionum, vel duae naturae operantes et operatrices.
Haec duo principia statuit summus pontifex Honorius: tudine impediebatur, eius sermonem legit reveren­
statuit unum esse Deum Verbum Dei, Filium Dei, dissimus dominus episcopus Rottenbuigensis.
omnis operantem, quasi principium quod; sed duo esse
ORATIO
principia quo non expressis asseruit verbis, quia dixit
emineutietimi ac rrverasdisrimi domini Friderici corverba haec grammatico relinquenda. Nullum ergo
. dinalit Srhwartenberg arehiepttcop, Prngentu'·
errorem expressit Honorius papa in sua epistola.
Eminentissimi praesides, sminentisaimi ac reve­
Sed si esset error, si erraaset, tamen numquid
*.
propter hunc errorem probari aliquid posset contra rendissimi patre
Benedictus XIV in opere suo de eynodo dioeeeeana
nostrum schéma? In illis epistolis Honorius papa ni­
hil definit ; dicit nihil oportere definiri, dicit rem non cardinalibus sanctae Romanae ecclesiae quia sunt sst»>
. 1 *
·!
iryls
.CsrtiasBs Prsfsasb aoosaU
*
praresbit
sese adhuc disputatam, nullas synodos congregata
*
esos
* libartato teqasadi airssmria sd
«4n·
*
la coociUo. et «snsuper hac re. Porro qui dicit ** nolle definire, non d
qaiitei «st bsa
*
Hbsrtat·· Mas
*
qsodamsxxlo osarctatsa per
oportere 'definire, quomodo dicemus ipsum defini­ ss, qase s seoaslli· tasmaridibse publicat· east. Casas·
visse? Immo quando de silentio loquitur, quando dicit Ms lavaatigavit csr bar seba·· ta cite et prae resteris t*
et commendat Sergio, ut non dicatur neo una nec dtansisas· vaeartt, st 14 a pres&tb ipbMasridib·» rspetso* Slxit, qaia propasita· ta testât sobs·
*
4e toeMa.
duplex operatio, non ponit praeceptum, sed hortetur, 4·» sss
M relativa
*
oSasrvatioMs * patHbsa expetitae. Bsiasswdi
hortatur tantum : ,, Hortante
*
vos, ut unius vel gemi­ •bssrretisaw datas ta tebae; et Ueet psrpaad ex patritos,
nae novae vocis inductum operationis vocabulum aasa alsstis· ia ·*. M st qsiaqsa ta esa. M, decreto· 4* Bsaufugientes, tinum nobiacum Dominum lesum Chri­ sbao paatile· sntepresadsst caelata csasoeriat, stirea4u
stum filium Dei vivi, Deum verissimum i* duabus na­ aihUMBiaa· va) srexbre sass qaod sdmbss latore· aaatsatb tait,
pasthaMtb staVsgib Utere· pstre·, qai quid·· plsriaai rassro
turis operatum, divinitus atque humanitus, fide sont, st ia ««Ureris· spiaabsatsr. Greres dMfcaltatss is kac
orthodoxe «t unitote catholica praedicetis." Hortamur re partreetaada sessrrere: 1· quad siqntst opi d* pristas
voa; quando agitur de definitione dogmatica, non Baresai poettMs qsia prisa sUqsid da substs psasMtetta·
· |·ρ tabili sare priaatas rstfoaa· abariai detain,
dicitur hortamur, sed praecipimus; non «st ergo de­ Merit .' *
. qsto priai ditat
*
pataas «pia
*opore·
tearit. Promitti qsidaat
finitio fidei. Igitur quamvis ineseet aliqua haereris, ’ «sastitatioa
·
*
d* ipiicipto, asd pwiataiali vastat mb sufquod non est, epistola vel duae epistolae Honorii non ' fcsrs. e
·
*
asile lp<< mnitaii ptasbsri pssta Hio sat
·
*
abs prapwsit qua
*
Ires· ttataa bas saqae
erant definitio fidei ; atque ideo nihil omnino contre patribea sb s*
·
*
eaootii
sbttsasrtX, Statists· sebem
*
ds Ms, st diaidist
·
*
nostrum propositum schema.
stherea ds stsMa. Bt ds ta pestis·
*
qatreboter qsod ia
At dicunt: sed concilium oecumenioum VI dam­ •sb laptabes ta amxta eselta
*
ad «aptota astasias
navit Honorium tamquam haereticum, et hanc dam- eaatta noasitta· Vaticana, slta.dtiatsr oaariliso ta me
ata·
*
earn; esd mMu nos a·· aH
nationem etiam repetiit concilium VII et concilium preptsr istliria· teads
VIII, et huic damnationi subscripeerunt Romani pon­ ■edta ad taen· bsosrs· Bernasse aeriae prcesresda·.
Ad bataeaadi ealsasstas rMsvvsnda· aiebat «st **
·*&
b
tifices.
tgmies do Mderia, sal ii M dsri asqaaat, salte· Mqsad
·
*
st
Vehun aliud «at non confiteri fidem, aliud set riMflredin dectriaa· do «ptioepte. At pre seriates ds ab ta
* decrete· da prtata, sM Ibit
*
fidem negare. Qui negat fidem et scienter M eootuma- sella· srealM.taada· «■
*
*
sUs
lea details ia sseciter negat, «st haaretiou·; qui non confitetur fidem' repsti at emdriaari vaüat ·* qas
dHa tesreat. Pta base reni» ad stas· nbroatis parta·,
quando debet confiteri, certe violat praeceptum affir­ qsas «*t da iaAIIMBtate Beata
*
tatita, st oae^ssetaa ta
mativum, aed haereticus non eat. Tamquam supramue qeed iadtiHbUitee paatttaia prepmarvtar qsia prim pre Mall··
•lifta testa d
* «setaM roglotirii· Addidit salta prones
eccjariae magister, tamquam vicarios (%ri
ti
*
et succès
*
hei
*λΜΜρ
Κφβ(ΜΜ
ear macti Petri debebat certe veritatem penitus intro- BMMritefeMB ββ
dfadh si «ta Staret pista ta· «an vsl la sa · absatsts,
I
reta ·
ta iota psaaaaoM iad^MiM · taperia istisoas ta dtaao·
4.111·.
ιτ.ι,,,ΜαΜχ»
. ... ... ..—....... ... .

M

COMGMWATIO GBMXRAU8 QUDTQUAGBSIMA fflDCUKIU. IT aati 1870

,
*
son
*
collateral·
st iwiirtots
*
paf··, ui so
*
vocat A
sanataa Barnard·, ·p
**
*
officias
iaiangit: vTsosntur, ait, qaid ooraas Dao ssretisat insure apariro...
nso peasant, «■» oalpsp aanaslireaa snaa
*
ratioare, aat
*
ambigui
varia· obdastaa
*
proterre1 “ Tanta
*
oocnminationia pondsre press··, in greriasiaan, qaaa aobia
propctaitor, quasstiooa, wetsnrism assatu neo manta
retinere, naqna earn alia verborum ambiguitate conte­
gere volo. Oeoumenici pantar ratio concilii postulat
omnino, ot patres metum aut favopem procul habentes,
ea quae coram Deo vera ao salutaria existimaverint, ex
•poatolico suo munere aperte proponant, et sacra forti­
tudine defendant.
Etenim tacere non possum, ultimis diebus et qui­
dem extra conciliarem aulam plure accidisse, quae
libertatem dicendi, sine qua conciliaris deliberatio ne­
quit esse, coarctare, immo violentiam aliquam opinio­
nibus inferre videntur; ao si res dogmaticae, de quarum definitione quaerimus et tractamus, definitae iam B
fuerint et prorsus decisae. In publicis potissimum
foliis et ephemeridibus homines ad episcopalem ordi­
nem minime pertinentes, immo laici maxime, venera­
biles non paucos huius synodi antistites, quorum
rententire suis placitis adversari astenuntnt' vel autu­
marunt, liberalism! accusare, immo cum inimicis
ecclesiae consociare ausi sunt, eo temeritatis progressi,

M

ut so
* hssMticii st dtefotisti eivilis patron» st ip·»
sanotaa sadis datnotatoribo
*
*
simile
praedicarent.
Eo descendere non possum, ut contre huiusmodi
calumniae illibatam fidam unius «x congregatis prae­
sulibus, intsassratam erga sancftu sedem devotionsni

assaram vel datandam. Ssd liceat mihi dolorem atte­
stari quo afficior, cum oooepicio huiusmodi accusa­
tiones rei inoriminationee fieri, et vel semel audiri
·,
**
potui
quin concordi omnium publicae abominationi
condemnarentur, eorumqus auctores, qui catholici
sunt, sereris verbi
*
coercerentur. Creterum il In
* catho­
*
lico
episcopos, qui lura ecclesiae et sanctae sedis aliis
in locis fortissime contra invasores propugnarunt, ista
minime movebunt, ut quod Deo et ecclesiae, veritati et
iustitiae debent, minus candide dicant: comprobatio
vero per quorum antistitum sententiam bono religionis
et honori sanctae redis melius consultum fuerit, hae>
comprobatio, inquam, ab historia rerum magistra sine
dubio'exhibebitur.
Quod vero nunc in praesentem deliberationis mate­
riam devenimus, quam venerabiles multi praesules iu
hoc momento postulant, non pauci vero alio loco reser­
vari exoptarunt, cui magis istud prae caeteris debe­
mus ? Timeo, reverendissimi patres,si primas t ausas re­
colere et ad initia com motionis ascendere volueritpus, in
eosden^quos paulo ante1 dixi viros incidamus, extnineor
*
differri nimis
propter bosorsa ipafaa priisatù Petri. Porro reossaitat·· Ia huic concilio, qui onm decreta exoptat
se et abeolataa sallas
*
e*se:
qnaa esito hoe raodo seceaaaria viderent, ea urgentia et omnino necemaria proclama­
mot sallo son tempore Sesooe peasant, et e ooatr· per XVIII runt : in ipeo enim, concilio aliter actum fhisse ipm
saecula Roreaal poatiheea *au> ia robas Mai anetoritatea testes sutthis. Oblatus nobir erat tractatus acceptissi­
exercuerant absque alia rei bala
*
totalUbae, et bao seqao eomus et pernecessarius de ecclesia : exponi eius naturam,
*
cissi
aes ooarili
*
generalia aliam viderant totaitioai
*
*
bois
•dendre necessitatem. Sed aeqae taberi aeoeaaitetent relativam finem, proprietates omhee gaudentes probavimus, in
ortam *x indigentiia uivanalia ecclesiae et pecaliaribu tempe­ singula singuli quaedam adnotantes: per hanc enim
rem rationibaa. Siquidem ai pro aoaaallia episcopis et soa- rationem forma docendi habebatur, quae audientrei
ttallis regitmlbaa huc todaitlo videtdr utilis otjisnaasaria, pro
aliis o contra aeque neciaaaria neqne atilia eat. Neque h******* simul moveret et attraheret. 8ed adneetebatur solius
ortu eree nae primâtes magisteriam attingant, immo maximam primatus doctrina, omissis omnibus, quae ad episco­
*
nbiqn
erga Petri cathedram devotionem apparere, quae quito» c porum ordinem et munus pertinent ; quae cum incom­
devotio ai aliquutulure Me ot anne Immianitar, hoc ait ah pleta essent, fere omnes praesules qui adnotationes
ipea quaeetioM de qua nane agiter repetendam. Et inde evidena eare ueque tertii generis aeeeaaitstsm oecarrare, aiqaldem scripto exhibuerunt, fioetularunt ut post generalem
primatu agnitu Mt semper gain ai riraaria uqum inMU- doctrinam de ecclesia totius hierarchise catholicae ordo
bilites habita ait, et ri primatu aliqusato impetitu Mt ina­ exponeretur ; ut praeter primatum tamquam caput
quare occurrere in historiis qnod veter·· ad iaMlibilltetis prae­ ecclesiae, etiam episcoporum apostolicae dignitatis
coniam cosfSgerint. Bt qaod magia eat, videri sibi dixit, pro­
positam dedaltionem non solem nihil eoaten
*
ad honorem successorum traderetur missio, dignitas et munus. Ite
priautaa, rnd potire aina existimatinnem inter Uete
*
iausi- rei veritae iubere multis videbatur, ita suadebat com­
naera. Primatem In eeeMa non dominationem et inperiem munis in theologicis scholis et ipsis catechismis con­
indicare, asd relationem tsatemmodd diem ad aUea qui recanto suetudo ac usus, ita tota admirabilis catholicae eccle­
loco sut, et datait
*
inMUHlitate aoUns Romani poatidcia, pri­
matem in estas dominii imperinm transire. D
* periculis etiam siae institutio oculis appareret clarior cordibusque
*
loqute
set quae ia hu delsitiu
*
oeourut, attest
*
praeear- amabilior et suavior. Dissentientes tantum pauciasitim politice mtotires atatenm Italiae, Grereredae at Botemtea
mos in adnotationibus videmus, unum in numero qui
Traaaiii ad poeinlationee qnu * cretum triginta reptem patri- est 21, porro quinque patres in numero 66, qui decreta
bsa ad ooecliium tecte
*
aut at questio haec praetermittere-,
tor, *t later hs
*
patres alignes haberi Auetro-Bugarieoe, de summo pontile caeleris omnibus anteponenda con­
suerunt. Miror quod haec posterior sententia placuit,
tienaaaica·. Itale
*,
tagtea,Gallo
*,
Aawrieuoa etc.: horam *ea*
tretisa
ana «re
*
paa
*ed
er
care *oa to axigaa part
*
ehri- dimissis et posthabitis priorum sententiis, qui niv
*i
■ta
gragte, aai to qaaAragiata saqteai reiUioaib
**
agatar, numero nec valore contemnendi fuerant.
qaot Mete
*
asat «Mas
*
retae eoacreïltf. Dietere eare total1
Veroni, si nihilominus istud factum i«t. num
tteae· tiaao rea
*
*·arereari
ad eoalrereata· Ia redatat
*
*
priampiu
aaetoritati·; at aetsatare ait qato nares· revela- exinde difficult» et fere impossibilitas tractandi de
lieaee hodie ex Mee abeetatlerei priaelfto eriaatar, vi enise solo primaUi, omissis reeteris, sublata eet ? Mansit
* ostae etlare ia recta adreribl priadpibae vallo
ia
*.
*4 bsise- certe et permagna «vt : ex fine v idelicet omnis iqieratio
■edi priacipi
·
*
ooavtlteate· -et ad qasreUbet abanlstisrei
incipit. Quis sapiens architectus de structura aedificii
idea· rsrebvsadare, ana priatateai aolaa^ red pxistateai saa
eu egtoeopto exhibsadare. Dtetere an **
etia
*aqaa
base m- vel de ipeo fundamento quaerit, antequam animo
reaauio diieolvead
*·
*4 eaitetate
*
*
areae
et aagorae toUret- fixum ratumque habeat, quid sit aedificaturus? Quo­
doe: at igseta excitatu Mare ait son ab ialreide «Nirei··, modo de primatu Pstri, de eius natura iunbusque
•ed ab aadeie, a daobaa telUa, altatu Panaria, altetu Bora··
sermo poterit institui, nisi prius vel saltem simul de
pabHcatasa Kpiarepm aoa ab hia dreudaoi op
*a
am, ·*
*
reqaaad
veetigia Trideatiantu pateu qai * aaa paaete ecclesia, huius fine et indole dogmatica detur exposi­
qaasatteaibaa sapmadeadu osaaaaraat, qai
*
propter·· par tio? Quomodo in genere aliquam partem huius divini
heo illetu honor taudaataa faoriu Addidit haae ipou qaao- aedificii definiemus, nisi totius aedificii praemiseri­
atteau are aatia reatarere aaaa, at later ipree thoelogee, are
parere haberi qai risa pro riva ooatr
*
psopagasat et qatesre mus considerationem et descriptionem?
Aseentitur mihi ipsum schema, quod prostat. In
«x Beriptens tastereaiis at traditioate dwûaatte argaaua
teatea Cendarit ahattoredu oreaire sb hilauitritealTlla
*
prooemio enim saltem lineamenta visa sunt necesaaria,
«t are irepaaretu hsmaltstl i^m a qa
*
*
ips
*
raptt
unda et quid sit ista acclssia, de cuius primatu loquen> ΙΛ.1ΙΠ. eap.1, |7.
\
• Hoe vresbatere are
* bea
*
iateRsasm Mt * rtrengrephit
« are. *A Tat

M

A. 8188IOX18 FUBLICAi rr ΟΟί<Η|·ΒΑϊΜΜΠΒ'α®«8ΑΙΛ8

Μ

dum veniat, et quit sit chareeter illitu domus, coitu da, d Ma auferenda, videtur, ad eaput de infallihilifundanyntum divinus aiehitsctos potuerit Petram. tala.
Namo «et qui in boo sacro concilii Vaticani oonEcqui· vero «ibi peruudeut paucas istas linsss suffi­
sssn expoaitiooem dogmaticam de natare st munera
cere, ut rationem azpontot tara tu quae aequantur?
Multo maior autem diffioeltas st vera impossibili­ sarreeannt·» ecdssiae sos osasesrit maxime necessa­
tas exurgit uberius definiendi rationem primatu·, niai riam et salutarem ; neu» qui neget ad hanc expolitio­
simul da episcoporum definiatur potentat
*
Quomodo nem infallibilitatem quoque pertinere, qua errare in
de centro et apice, de summo praeside et capite aerino *ftde numquam potest, non passivam sed activam intalligo infallibilitatetn, qua magisterium Petri divinum
dogmaticae instituetur, niai caetera apostolatus mem­
bra, niai illi qui «imul «aerae hierarchies parte· eunt, apostobeum munitum praesidium possidet sive in
considerentur? Organiamu· episcopatus unus est, modo conciliis collectum, sive prout consensus bebetur epi­
utique inaequali a Christo institutus: aed quidquid scoporum per mundum dispersorum. Nemo denique
de une parte statuitur, in' altera reflectitur ; quod de est, qui diffiteatur Petri primatum etiam ad doctri­
capite definitur, simul id membra redundat. Iterum nam salutis extendi ; in qua custodienda et declaranda
testem advoco schema propositum una cum relatione ipse praesidet, regit ecclesiam, et confirmat fratres.
commissionis dogmaticae.nobis communicata, ubi fun­ Sed hunc primatum si confitemur, non simul infalli­
damentum Pjtri dicitur reflectere ad fundainepta cae- bilitatem eius, quando absque episcopatu definit,
terorum apostolorum. Si Petrus eat pastop ovium et recipimus : hoc vero in schemate proposito aperte oonagnorum, jastoree etiam episcopi sunt: Petrus solvit B tinetur.
Equidem hunc aeneum decreti mitigando nomine
ligatque; utrumque apostolorum quoque esae edicitur:
nulla ne inter utrumque relatio? Summi pontificis deputations nobis declaratum fuit non agi de abso­
iurisdictio vocatur ordinaria et immediata; quomodo luta, non de personali, non de solius pontificis infalli­
bilitate; sed de relativa tantum, de gratia quadam
episcoporum ordinaria et,immediata jurisdictio cum
eu concilietur? Haec quaestio num ab hoc looo aliena muneris, quod in ecclesia exercet. Vellem, ut ista et
erit ?
plura alia quoque in schemate clare habeantur, non in
.
**
Schema nobis pro­
Quantum ex indiciis concludere licet, equidem benigniori tantum explication
nollem tractationem de episcoporum munere incerto positum abAlute sonat ; et vere provocamur, ut omisso
luturo tempori reservari ; etenim ex nunc definiendis totius aposBolatus magisterio, nihil dicentes de eccle­
et definitis cerno praeiudicium progigni futuris de siae intrinseca et necessaria infallibilitate, eam solam,
eadem re definitionibus. In praesenti enim relatione quae in Romano pontifice est, definiamus. Si umepiscopi non simpliciter, sed tantum quodam sensu quam in hoc capite particularis esset et discerpta
apostolorum dicuntur successores, et omnis..eorum mis­ tractatio, non poterit non mira videri. Quomodo,
sio restringitur ad particularem dioeceeim, quam a quaeso, in istum nodum incidimus? necessitas, dicitur.
summo pontifice accipiunt : haec vero ab apostolica
Necessarium vocatur a plurimis huius synodi venera­
traditione aliena sunt. Ast vero promittitur nobis ista bilibus patribus, ut tandem omnis incertitude prae­
altera constitutio de episcopis, quae loquetur de eorum cluditor, et ut dogma quod ab omnibus catholicis
iuribus, ut deputatio dogmatica nobis aseerit pagina 4 C exoptatur et expectatur, forti tandem declaratione
(b e
- et quae declarabit eorum immediatam et definiatur. Rogo vos, reverendissimi patres, ut quo­
ordinariam potestatem inyuias dioeceses, ut pagina 10 niam non psftici antistites aliter sentiunt, hanc neces­
( 11 c U)■ Sed enimvero neque huius argumenti pro­ sitatem mecuni aliquanto attentius velitis considerare.
missio, neque promissionis verbum sufficere nobis
Necessitas ista adseri potest : Ie in se vel absolute ;
potest, qui textu, qui decreto, qui formula indigemus, 2° iuxta praesente indigentias et temporis rationes;
aut saltem 3
* propter honorem ipsius primatus Petri.
ut cum praesenti textu decreti et formula comparari
valeat.
Ad primum non credo aliquem esse in hoc illustri
Capterum ei commissio dogmatica hanc promis­ coetu, qui necessitatem huius definitionis in se vel
sionem nobis ÿxhibet ; in prooemio tamen nostri sche­
absolute defendere velit ; quae enim absolute neces­
matis non invenimus nisi annuntiationem doctrinae de saria sunt, nullo tempore deesse possunt. Plus octo­
primatu. Quo tandem tempore promissio isthaec decim saeculis vivit Petrus in suoceseoribus suis, et
impleri poterit ; quaenam ne dicam securitas, sed quae innumerabilibus decretis summi pontifices suam in
sfiei certitudo praeberi potest? Concilium hoc quod rebus fidei auctoritatem exercuerunt, et definitio cha­
propediem prorogandum esse dicitur, brevi tempore racteris infallibilis horum eloquiorum nostris adhuc
iterum congregatum iri? Cogitetis quaeso, reveren­ diebus movetur : si ista definitio in se requiretur, eam
dissimi patres, qualem fructum, quae dtcreta mundus iamduduin teneremus. Sed plus mihi dicendum est.
catholicus a concilio sit accepturus? inceptum et dirni- Etiam ecclesia quae' certissime infallibilitate gaudet,
'■ diatum decretum de.fide, inceptum et dimidiatum de D etiam concilia quae, adsistente Spiritu sancto, egerunt,
ecclesia, de summo inquam pontifice, praetermisso numquam neoeeearium piitarunt vel opportunum defi­
organismo ecclesiae, omissa hiérarchie catholica. Fre­ nire hanc suorum decretorum divinam auctoritatem :
nullum oanonem, nullum decretum de hac re monstrat
quens iam in noetris terris huius concilii calumnia est :
non propter ecclesiam haberi, sed ecclesiam voluti me­ historia. Ecclesia nusquam, neque in concilio Tridendium adhiberi ad maiorem curiae Romanae honorem. tino, infallibilitatem suam contra haereticos etiam
Ad hss calumnias refutandas quodnam aptum reme­ contumaces directe eloquuta est; quamvis non igno­
dium reportabimus?
rarent patres, ab haereticis aperta fronte eam ipsam
Hino mea sententia eo redit, ut praesens schema,
impugnari. Optime enim sciebant id indirecte fieri
per quodeumque suum de fide decretum, editum cum
«i non doctrina de. ecclesia in genere, ad minimum
saltem doctrina de episcopis augeatur et compleatur.
ea persuasione, se esae concilium in Spiritu sancto
Quoadusque id factum fuerit, decretum de primatu legitime congregatum.
non feratur, aut si ferendum sit, nihil edatur nisi
Ad secundum, non itaque supereat, nisi ut neces­
quod a generalibus synodis iam definitum fuerit
saria videatur definitio pontificiae infallibilitatis
Quod si in praedictis desideranda et restituenda censui quoad praesentes et peculiares temporum rationes. In­
quae ablata sunt, converto me ad «Iteram schematis digentiae certe fidelium et ipsius ecclesiae in diversis
. partem, quae seriua adjecta mihi eodem modo oomplen- regionibus diversae sunt, et divers· sunt etiam iudicia

W

CONGREGATIO GENERALI8 QUINQUAGESIMA SECUNDA 17 atu 1870

M

da partiouhrib·· rebus. Ergo atiam opinion·· de ista, fescunda maiorem, quas amorem convertero videtur in
cU qaa loquor, Mcaaaitat· food· diven·· «» pom matum «f angustias animnrnm.
inuno dahara fataor. Libentissim· agnosco et revsreoAd tibiam hia respondisse mihi videor ad illo­
tia· bonora pramjbor ssntsntiam plurimorum in hoe rum opinionam, qui infallibilitatis doctrinam mucosseilio patnum qui dsfinitiooem banc proptar pecu­ sariam putant ad hooorsm primatus. Provocare utiqaa
liar·· suarum ragiooun val dioeoeseoa ration·· argen­ licet ad historiam, quae primatu· aactoritstam semper
tan et nan«mriant oensect. Eamdam vero aequitatem agnitam vidit. Infallibilitati· doctrinam requiri ab ea
at iustitiam rogo et a vaatra benignitate pro contrario visum non fuit; varum etiam ubi dignitas primatu·
iudirio ijjorum antistitum, qui hanc definitionem pro a nefariis ausibus praetentorum saeculorum impu­
suis regionibus et dioecesibus causer· coguntur non gnata fuit, ad sam restituendam antecessores nostri
necessariam, non utilem, non opportunam. Eam neces­ numquam ad infallibilitati· praeconium confugerunt.
sariam esse propter totius ecclesias indigentia· vel Sciebant enim per excessum non minus peccari, quam
universale· omnium rationes, id diffiteri debeo, hoc per defectum.
nego.
Atque ut verum fatear, per propositam defini­
An varo definitio conciliaris necessaria videtur tionem auferri potius primatum censeo, quam confir­
propter haeresce contra primatus magisterium domi­
mari. Hoc celebre nomen pontificiae dignitatis indi­
nant» vel etiam exortas? Propter hanc enim rationem tum fuit, ut primatus in ecclesia dicatur non domi­
maxime celebrata novimus coincilia, ut Bellarminus natus, non regnum, non imperium. Primatus primum
dicit. Semper ecclnia adeo tanti fecit periculum
designat, non unicum ; alios simul innuit, qui secundo
novarum haeresum, ut non putaverit aliter posse loco sunt. Quod si per infallibilitatem solns pontifex
resisti, quam si omnes vel certe multi principes inviolabilia decreta fidei promere potest, quin secun­
ecclreiarum, coniunctis viribus et quasi agmine facto, darii pastores requirantur; primatus esse deeinit gt
irruerent in boet» fidei. Quando adorandum sanctis­ transit in solius dominii imperium. Istud vero quanta
simae Trinitatis et Incarnationis mysterium per impia fidelium animarum pericula aeeumferat praesertim in
asserta Arii, Nretorii alioruihque ex caeteris sectis regionibus ultra montes, plur» antistit» sentiunt, et
destrui et vitiari videbatur, verae fidei doctrina per quidem ratione illarum regionum quae provinciam
concilia generalia et particularia defensa et sancita Bobemiae constituunt, cogo' expresse dicere.
fuit ; pelagiam errores de gratia Christi, tam per epi­
Non tantum in Italia fervet febricitantis nationa­
scopos et summum pontificem, quam per synodos lism! ignis; quis non videt (lermanicas aeque ac Slaoppugnati sunt. Quidquid medio aevo contra Christia­ vicas gentre eodem igne esse correptas? Ac certo
nam veritatem pullulavit erroris, adversarios habuit periculosum est fomitem sugere, vel igni alimenta
eceleeiae definientis canoAes; et quid Tridentina syno­ praestare. Dubio caret per definitionem infallibilidus egit, nisi quod protestantium commentis sartam tatis multis ecclreiae inimicis opportuna arma offerri
teetamque opposuit catholicam fidem ? Ita contra et praesidia. In Bohemia pristinum Ilusitismum etiam
lansenistas, contra Pistorienses actum.
in re religiosa invehere, jopidum maxime ab unitatis
Quandonam vero eccl»iam vidimus praeter istam centro divellere, et nalionajem, quam vocant, eccle­
necessitatem, fjussi immoderato proprio aestu promere siam constituere gestiunt, sanctam sedem odiosam
dogmata, ve) dogmaticas cumulare definition»? Hae- populo reddere, eique persuadere conantur, Bohemioae
resim iam contra sedis apostolicae magisterium in
nationis libertatem et salutem politico-religiosam non­
rebus fidei non video. Insurgunt host» in sancti nisi rupto cum sede Romana unionis vinculo esse
Petri cathedram quatenus res disciplinares ordinat, acquirendam.
quatenus cum civili pot»tate tractat et convention»
■ Nulli profecto 1 tbio subret, hoece seductores ex
paciscitur ; sed dogmaticum campum liberum ultro definitione infall ibi litatis aptireiniam occasionem
concedunt. In ipso gremio ecclesiae ubi sunt filii hacturos esse, ut quasi insatiabilem Romanae curiae
degeneres, qui auctoritatem docentis pontificie sper­ dominandi cupiditatem, quae nec a novis dogmatibus
nant, qui eius decretis se non subiiciant, qui ad fu­ abhorreat, tndorent», incautam plebem eo certius in
turum aliquod concilium appellent ?
schisma et hacresim immergant. Ne hoc periculum
Repetite, patres reverendissimi, saecula eceleeiae. ■ augeatur, ne ecelreiae ac sanctae sedis defensio, quae
nobis episcopis incumbit, in immensum reddatur diffi­
Qua; quaeso, aetate in ècclœia universalior erat obedientiae erga sedem apostolicam promptitudo? Qua cilior, iam ante concilium Vaticanum una eum epi­
aetate episcopatus, clerus, fidei» tanta devotione et scopis meis suffraganeis, et nostrum votum et multo­
reverentia pontificis vocem prosequebantur? Qua rum virorum, fide ac doctrina pra»tantium, dreiinfallibilitati quae­
aetate proniori obtemperationis obsequio eius decreta derium exprereimtu, ne concilium *
colebantur, quam nostra? Quoti» vidimus vel legi­ stionem pertractet aut definiat ’.
Corda fidelium exinde turbatum iri vidimus,
mus, viros doctos, quorum scripta reprobationem in- D
quasi nunc demum fundamentum fidei stabiliendum
currerent, sese laudabiliter sublevisse ! Quoti» iam
episcopis hisce reoentinimis temporibus ad supremam enet : infidel» vero novam calumniarum materiam
lucraturos esse. Pastoralis cura officium mihi i*niunapostolatus cathedram confluxerunt, ut filialis obedientiae homagium universae christianitatis patri git, ut idem praesentissimum periculum in hoc con­
pramtarent I Quanta pecuniarum subsidia ex omnibus ciliari consemu coram omnibus patribus iterato et
publice commemorem, ne numerosae immortal» ani­
terrae parties grato animo ad ped» eius deponeban­
tur, ut onflpegimihis, quod pro communi salute mae naufragio fidei exponantur. Faxit Deus, ne stu­
humeris suis gestat, communibus quoque fulcimentis dium honorandi Petri cathedram in Bohemias fin»
alleviaretur! Quae, quaeso, splendidiora non dico scintillam coniiciat ingentis incendii, cuius flammis
obedientiae sed filialis fiduciae documenta quaerun­ extinguendis me saltem imperem sentio!
Insuper vero cum concilium iam convocatum est,
tur? Si apud host» fulmina vaticana timentur minus,
certe fidelium amor est maior. Ecquid, nonne amor centum et triginta reptem concilii patres, interlues
firmissimus duraturi obsequii eat pignus ? Devotus hic non tantum auetro-hungarici, sed germani, amerioani,
amor si recentSaimo tempore obnubilari videtur, in oriental», angli, galli, itali petitionem exhibuerant,
causa forsan ipaa illa infelicisuma quaestio «at, quam
agitare cogimur; quas ante aolationaoi paresse videtur
1 VM· salsa, t. XUX, SoL«Mn.
1 ■
' OMrom. aawaas» voeraa UL ■■■
*':

rί
M

A SMBIOMB PUBLICA· «Τ ΟΟΜβΜΒΑΤΙΟΜΒ HmiL» J

ut a quaestione mÀUibilitatis solita .pontifiai· ab- A simi· retionibta. Doctrina· theologorum am canMinaretur '.Num mm illis expresse sufficienti no-

J

100
·

redimus, cui vero alii^M non pnnoi neo ninne gtwu

advertantur nedum in Gennenio M Anetria, asd etiam
in Gallia, in Anglia, ia America: tam tactas biblici
cum traditionis documenta a «atholim diversam intsrprstatiooêhi habent Asseritur quidem oontrarium:
(
sed deleri non possunt soripta.es. patrum; expungi
non possunt e bibliothecis theologorum antiquorum et
septam milliones. Ecqma contendere audebit, hoc anti­ reoentioram libri, qui alias explicationes tenuerunt ;
stitae indigentias aut poriqula suorum fidelium falso illae denique difficultates, qum historia omnino et
iudinmm, vti nqn satis perspexisse, vel omnino non corte obiicit, sufficienti solutione adhuc indigent.
Propter unam rerentiorum scholam non sunt negligen*
nUicit
M OOOffiMtttMBt eunioMN?
Sed audio tirera nessemriim mm definitionem, dac caeterae et antiquiores.
ut auctoritas in eoosetata «tafinnatar, quae ubivis
: Nuper prae manibus habui librum-: ln»li4»tKme»
vacillat Dicunt, in praesentio tM
sti·
*
semmMinns de loci» theologici» Romae cum permissione superio­
ubi^ingenia huc illuc fluctuant, ubi ontiMMbto Opinio-' rum anno 1771 impressu, quae itaque in scholis ro­
manis tradebantur : ubi infauibilitas ecclesiae de solo
num subiectivismo. ferantur, eiininuipera db tptiOO suquiri, ut petra auctoritatis M obedisntiaa MMtaitan cooMusu episcoporum cum edneta Sede, M non de pilo
«blemniter stabiliatur. Principii huius nooemittiti mi- * pontifice assentur : et haec multiplicari possunt. In
aime adversor, immo ementior : ut quaeso, reveren- eatochismis nostris, in institutione redeuntium ad fi­
diasimi patres, nullane auctoritas in ecclesia ast praeter dem idem huc usque habuimus et tenuimus. Atque
aedem apoetolicam? Quod si utique firmanda auctori-, haec omnia nunc infirma et infecta erant, corrigenda
tu est, firmetur tota universalis et sicut revera in omnino? Id vero ex definitione sequetur. Qui non
ecclesia Christi apparet et agit, id est primatu» rura assentiunt patres, et eseentire ex suarum ecclesiarum
epitmpi» Aut qndenMh illa contra rsgaÿet domina­ traditione non possunt, adigendi sunr, ut quod hu<
tores insurrectio? Nonne ex protestantismo e quo
usque libere aut professi aut non professi sunt dimitpartum est illud falsissimum principwm, quo prin­
tebtee, novam liane definitionem recipiant tamquam
cipibus absolutum dominandi ius et etiam l^i rebus professionem universalis ecclesiae, sive semper sivisacris adacri^ebetur? Postquam auctoritas civilis in
ubique sive apud omnes traditam traditionem, atque
despotismuni conversa fuit, populi suorum lurium, etiam Suarum eix-lraiarum quarum professio certe mi­
qube medio catholico aevo univeraali consensu agnita nims fuit ? His itaque imponitur lugum, quod sinceri
fuerunt, reordati sunt, et postmodum in alteram par­ tati repugnat. Similis forsan erit conditio'aliorum
tem erraverunt excessibus : abyssus enim abyssum in­ plurimorum antistitum si a definitione abstineatur'
vocat. Caveamus ne similia in sancta ecclesia experiri
minime quidem. Qui enim infallibilitati tamquam cer­
ivgamuf.
tae ventat i adhaerent, eamdem sententiam suam li­
Astargumentum denique aliud proferri videmus:
bere tenebunt, praedicabunt, defendent iiKpwteruni.
quaestio haec tamen mota est, ergo solvi debet ; in in- C quae, et recte quidem, ceu theologice et. grevig opinio
numeris scriptis ventilatur; ephemerides eodem plenae ab omnibus conceditur cum hoc solo et sapienti dis­
suqt : ubivis terrarum discutitur ; fideles Bponsionetn crimine, quod non liceat eoi. qui secus sentiunt, taiii^'
concilii expectant : ergo respondeatur necease «t ; id quam degeneres a fide, vel exules a veritate cathphti
condemnare. Hinc necrasarlum^prorsus existi^fi. u:
postulat concilii honor et dignitas.
Sed quomodo id sequat ur nescire me fateor. Quee­
infallibilitas ecclesiae non in solo capite, sed luxta
rer^ nolo unde haec commotio animorum, quae revera solitam huc usque fidei confessionem in toto magi­
egistit, originem trahat. Non inimici ecclesiae istas sterio Petri apostolico collocare. Atque ita reforman­
aquas turbdierurit, sed ab amicis, a domesticis nostris dum ease schema propositum censeo, et ut eneco- (
factum initiunh esse Movimus. Nota folia periodica,
tiat is oro.
alterum ParisiishuMrum Rftmae publicatum *, ignem
Caeteram peculiares aliquas observationes,'•quar
itPensum in flagrantisst^k flammam exsufflamihi necessariae videntur, in speciali discussione\x- y
verant. 'An decus concilii ei^Kb hia moveri? Utrum pendendas mihi reservo.
illorum foliorum, ùtrum lAicorum vol sacerdotum, utut
ORATIO
piiasimi sint, an vero epiacoporqg^eM in decernendis
«urinentissimi ac rererendiuimi domini Francuc,
convenire et iudicare? Patrum Tridsntinorum exem­
cardinali» Donnet archiepitcopi Bttrdigalenti»
plum. intueamur. Nonne acerrima diMuraio eiqt do
Eminentissimt praesides, nec non emiuentireimi
modo et tempore, quo Adamus primam gratiam crsatoris acceperit ? Nonne de modo actualis gtetiae, de D et reverendissimi patrer
Denuo hunc ambonem tam eloqueqtia tum scien­
epieooporym iure immediato aut mediato M de aliis
amplae contrAetaiae erant? t|men sapientius iudicatia eminentisaimi cardinalis archiepiscopi Pragensis
rqnt poires a definitione abstinere. Num honor ipsius rutilantem aeoendere non dubito : <mm animi fervor,
Tridentini iitminutue inde fuit, M non potius ad­
persuaaioais robur, fidei imperium, mea erga segetem
auctus, eo quod omnes luculenter viderint venerabiles Sedem devotio, totius praeterea, quantum ipse intelliprareules ad praematuram vel non naoqesariam defi- gere r~vi··", ecclesiae bonum me ad silentium abrum­
nitionem ee trahi passos non fuisse?
pendum impulerint.
Immaturam voro esse quaestionem M Ibeologice
Quotquot mq-agnoscitis, eminentissimi et reverennondum satia eliquatam omnino asserere cogqr. Di­
> Aiganeutan: »0sH. Budigalaaris stassress se ia en­
versas in medio nostrum conspicio asntsntiaa plurimi
sibus submit! ί*χΗ, M anbemai Mso ssenitisii at saaa
et ipsa Deputatio dogmatice, ut ex rejetions patet, de Suaseas SoeinSas tnttasntan protavot tara Mm ;satiirlss
quaestione iam oerttaimi eunt; iam rem tamqqam WbUMltiata. tippestonaas lame mapnarisai aslaMmsn
fidbi caput considerant M ab omnibus catholicis agno­ bsa» rasa, re emarasamramnaxiraegeatasBseptureu Vsasn
sci et doceri asseverant: sod negemus id ax grans- qrasdM Umsren «sse, val «x sa paisse qae< swilssis ara msn
team sosMsa stt, sel Aivtos as sapstaetaraM felaxa vivft.
■ Has «nstalsttiau estlbeatUf «4 «aleam t U, STT-Ml
Osetata regaaia patres M «sam tainias te giavisrina bae
’ Allata ai sphsrastMre HMemv at CtaBA eotatan.
qaaratam Mettants ssatsatam pistarent.
*

mento carebant, eum tractationem et definitionem
istam eois gregibus oeneuerunt non nonam rieni, immo
nocivam? Cartiasime non de «igne portione ovilis
Christi hanc sollicitudinem eiprsmraat ; numeras
enim animarum quas regunt, magnam omnium catboliooram partam efficit : ascendit enim ad quadraginta

m

____ _
_____
"
oaasBMATio atnaAUB <κτηηκτagbhma mdcukda it mk im

f
im

diasimi patrem head dubio· durarim, pateat tertifiieii A eram, pe ■ epterapata fratre appellat Deotoe

etas cireuaaqaaqas vertent (ero teqrie, emitte plan
*
quae raihi non appareat nasaraaria) quid inrapar iamcram aaeaatdiara maxima fariar-, at nihil fsrvi- tasorf 8exnrato» et arapbra apimopos indice· fidri ;
drâa a Dao pate, quam anteeam in. oharitate psrteeta nae potieram tante· ooncilii partam eos «m durarim,
•cram omnium, qui aab «ettem vexillo aaatdam ttefat- qaia immo eo» materiam rivantem « immortalem
dara canram dabrat. St tamaa si hodis a aapiratia praedicabo. lati eant angeli qui ab oriente et ooeidmte
veatra enixa poetato, at ad ambages, raptiraes, atque veoaruat, nt remotiorum lacu Chriati proviariaram
commente omnia profliganda do ia maximi praderia, teatimomum afferant, « ohrtetianara de infallibili­
dilucide, rantratialiter no definitive pronoaMtm, roe tate pontifici· traditionem profiteatur, at raoptatam
obsecro ut me frtternae unirai· stadium rem wise· non definitionem voti· omaibas efflagitant. Inter am
nonnulli inveniuntur (aperte dicam), quorum hoc da
arbitremini, rad oonaciratia· audiiraa vocem et veri­
re panuaaio at proftraio miam aequa habita eat
tati· catholicae in perirato, ut arbitror, poeitee •co­
Hio oeemio prssbstur, aamqoe hbratiraim· arri­
sh·· tyrannidum.
pio, appellandi honori· causa epsscopos miauraum et
Non mihi man· art, «niiwntiaumi ac lovermidiravicario· «postulions, eiaqaa meritam laudem persol­
mi patri·, hio hodie proponere theologicam tbram
praitiuaque discutere; nam eu quo de infallibilitate vendi. Nonnulli inter istos catenis constricti, plura·
■umtni pontifici· disputatio exorta eat, qui· «dicere persecutione exagitati mortem ipmm proxime cohvalet quot quantosque obiertiouum agger·· everterim B «pexerant, omne· denique pro lera Christo labora· et
angustia· paeu aunt. Numquid propterea tertian»(minui valide) atque contriverim! Postquam ebri­
rtiana· traditioni· thesaure» et hodiernus eooteriaa *>um eorum prra nostro parvi ducendum diosmus!
^sensus luce, qua patet, clarior revelatus est; iam 8i eorum curas commisso populo tributum sanguin»
unusquisque vestrum suam alta mente repositam gerit saeps martjtrio persolvunt, numquid eorum vote minos
sententiam: adeo ut ai qua fortasse reformanda sit, merentur V neutiquam haec excogitaverit quisquam.
boo iam non a meae argumentationis efficacitate, sed Ego quidem ora pomum, quin exclamem de omnibus,
qui hio adstant, apostolis1 : l ue «lerfioms srt iste, ut
a divinae gratiae virtute sit expectandum.
»;
*
vel etiam
:
*
Hoc unum dixerim, si nempe poet tot saeculorum portet nomen mram coram gentil
Quam specio
'
*
pedes eranqe/iasw/ium penem, etwcursum pontificalis auctoritas sibimetipsi tribuere po­
test, universa concedente eoclesia, inerrantia· privi­ ÿelûoutùan bona.
Adhuc circumspicio et quotquot de ecclesia eunt
legium fundamento destitutum, nfaum aat de, promis­
sione Domini nostri 1ère Christi dicentis1: Eoee ego fide illustrati, oharitete fervidi, omnigenisque exerwbiuntm im omtubtu dubtu usque od ooniumma- citatKwibus pietatis addicti, omnes uno ore defini­
fiouem soneuli. Corani Deo st hominibus, coram cae- tionem de pontificis infallibilitate exposcunt. Clerus
lest i curia et augusto boo oecumenico consessu, prope catholicus qui in sinu populorum vivit, quique fide•olium Pii pontificis maximi et apostoli Petri sepul- l>um vota rtudinque dignoscit ; omnes filii Dri quochrum debitor sum fidei meae et meorum in Burdi- rum devotes preces et moramentorum manna pabulum
galensi sede dioecesanorum, immo fidelibus pastorali c est, qui per silentii et orationis studium continua cum
Deo communicatione tenentur; sueras denique vir­
meae curse commissis, neo non clero dilectissimo qui
gines, quarum cogitatio e solitudinis mrraMi Romam
mecum collaborat in evangelio, debitor sum ut exal­
tem quasi tubam vocem meam, indicem et testimo­ advolat, ut veneratione et obsequio circa pontificium
nium absolutissimi assensus, quo doctrinam de summi solium incurvetur, qqines petunt et proeeoutem tantis
votis definitiooen^ expectant. Et quisnam dubitet
pontificia infallibilitate amplector ac profiteor.
Nec me fugiunt, quotquot undequaque hanc doc­ huiusmodi animorum ardorem et motum voluti ftotitrinam appetiverunt, obiectioue·: red contigit, verum tium erae, alia nimirum ex causa, non vero a divina
fateor,'ut nedum fidem meem non concuterent, sed operatione excitatum ? Minime vero. Ne quidem unus
etiam confirmarent. Schemati itaque proposito quoad est, si ex animo verba proferat, qui non fateatur :
,
*
doctrina
et expositioni lucidissimae dilectissimi et Digito» Dei ert Eic.
Fides de infallibilitate pontificis in ecclesiae sinu
doctissimi comprovincialis et suffraganei mei epi­
reposita est ; et si ecclesia quasi parturiens hodie cla­
scopi Pictevieosis, qui ut dignus. Hilarii magni suc­
mat, ex hoc fit ex quo germen extitit divina opera­
cessor et aemulus inter nos nuper locutus est, plenis­
sime assent iens ad solam opportunité! em defendendam tione foecundum, et revelata veritas in lucem prodire
gestit et ad dogmatis vitam pepemre. Nec me latet
•e^ouvertunt verba mea. Tantum deprecor omnes,
adversus haec desideria iam contraria quanlam vqts
quot contradicere compellor, at inter hos Divionensem episcopum qui 32 abhinc annis de ecclesia univer­ percrebuisse : red ne timeamus, reverendissimi pa^o.
sali et de sua dioecesi benemeritus est, quique mihi a D Ecclesia enim non sst societas penitus humana aut
diuturno t^feiore amirimimus est, ut, salva affectione, humanis innixa momentis; eat itnmo aocietas divina
banc quaestione
*
omni, qua polleo, libertate mihi superno vivens influxu, cuius quidem eximia pruden­
tia haud temere appetit omne periculi genus : sed cum
praedicare inqulgeant.
In primis, reverendissimi patres, definitionem in- de regno suo, quod eri regnum Christi, agitur, mr
fallibilitetis somni pontificis exposco, quia hanc uni­ trepidare novit, ne· de supsrno Spiritus sancti auxilio
versa ecclesia exposcit. Oculos circumquaque vertens diffidere. Longe sit ergo a me non satis chriatianus
ille timor, qui erga Sapientiam Dei diffidentiam
quid intueor? Super humanas res in sublimi collo­
implicat. Et ai tamen quis episcopali nostra solli­
catum vertice pontificem intueor, quem Deos mirabili
providentia suae ecolesiqe concessit, cuius desiderium citudine dignus, ob suam bonam voluntatem et prae­
et spes nullam Habere apud nos dubitationem potest ; sertim ob suam bonam fidem anceps hodie haeret.
*
eo paelioa cuncte videt, quo exMaiorem locum ob­ nolite timere, dicam adhuc, nolite timere; mox suavi
tinens omnia, ut ait Borauetiue, circumspicit: ipsi sima Dei gratia allectas experietur, quod veritas Do­
debetur «t, quidquid tandem ·
* urimus, ipsi conce­ mini vim habet, qua non ligat sed liberat Hesc in
ditur plenior supernorum luminum effusio quam veritas, q··· salvabit noa.
tot renostis, qraenam aetate rata, habitas, qaaova
animi indotoi mai rat. Bgo quittera ■ sa
*
qui ani-

i ta X it

1 MaMh.XXVni.BA

»

IM

■ «

A. SB88XONB8PDBUOAB BT OOVtttalMIK»» βΙΒΒΒΑΙΛ
'A ,: ' '

J·

1<M

Lioeat mihi1 proferre oretioMm, quam emiMpAgit» dam, «mûwntimimi «c reveraadiaaiau pa­ A
ir»», par nation» mooefidaaa faspraeoratqAr obtestar, tiaoimm 'cardinali· d» Raanhor pertegendam mihi
per catholici nomini» honorem, per debitam doetoriboa tradidit. Sie loquitur: ■
elapsi tampons revorentiam, per aanataa boa» Bo­
Constitutio dogenatica prima da enelmi» Christi
rnante eooleaiae intemeratam don», quam nonnulli et peimatum et infallibilitatem Bomani pontifici»
relut mendaeii aohoJam exhibent (omnm foteor fratre· Bontinrt; ac obeervation· gonetolee, quae faciendae
hio praecento» e»m oatholiooe, eme sancta· aedi addicto» ■ videntur, omnm eadem orations oomprehaodare opor­
quoueque eem pornant). Dictum ergo art notaram «c- tet. Magnum eet psoanm : «i quia nimium ducat, non
daeiam eee» voluti mendacii scholam : ergo calumniari contradico. Itaque etiamsi tria priore ecbemati» cehano doctam, hanc mactam, hanc optimam matrum Emplam dicendi materiam offerant, ad capiti»
non eruboorunt. Digni eunt.... Macio quid cent, ocio
argumentum convertor; quod oum in ea gtuubi sint, illo» oognoaco, in oratioaibus quas ad coelum
um sit, pro temporum nostrorum ratione pecu­
faciam accendere toti» diebuo, illo» promente» habeo : liarem sollicitudinem et cautionem districte postulat.
haec vindicta nobis omnibus eet permissa.
Id agitur, ut sucosaorum «ancti Petri inerrantia
Non meo tantum aed et omnium episcoporum
in reboa fidei et morum populo chnstiuio tamquam
nomine qui huc convolarunt, ut inexpugnabili muro a Deo revelata proponatur, et proinde qui eam non
vicarium Christi ambiant^ nomine denique praeteritae credant, fidei, Deo negatae rei declarentur. Defini­
totius futureeqoe aetati» precor, ut certissima «t in- tione hac plurimis animabus, a Christo redemptis
concussa de in falli bilitate pontificis doctrina prout in magna pararentur pericula, unde quamdiu pruden
*·
schemate nostro proponitur, et eo sensu quo tam lucide supersit dubium, eam ferre non licet ; atque concilii
ab illustrinimo archiepiscopo Meohlinieus in ultima patribus sanctum sit oportet, omnem causam animo
congregatione fuit exposita, scilicet de infallibilitate et laudibus et contumeliis superiore in timore Domini,
nec pereonali n»c separata nec absoluta, iuxta seoten- qui corda videt, undequaque expendere. Id quantum
t iam Bellarmibi qui ait definitiones de fide praecipue horae unius spatio fieri potest pro viribus praestabo.
pendent ex traditione apostolica et consensu ecclesia­
Ul autem rem in clariorem lucem vindicemus,
rum, tamquam veritas catholica et fidei dogma iam
videamus primum quacnani sint, in quibus de pon­
iam definiatur et sit.
tificia .docendi potestate universi nos prope sepul­
Ego homine» novi, ego Galliam nostram novi ; crum sancti Petri congreget! unius mentis et eentanego patriam aeque ac alius quilibet diligo et fore contiae sumus. Nemo nostrum dubitat prout capite cor­
fidentiiaime odstruo, ut decretum vestrum omni, qua pus, 'ita concilium oecumenicum summo pontifice in­
par est reverentia et obsequio excipiatur : illi tantum digere; et qualiscumque sit episcoporum congregato­
insurgent, qui totum ordinem supernaturalem negant.
rum numerus, absque eo neque decretum, quod duhi
Quod ad oaeteros attinet, ecclesiam norunt qualem
tationem penitus excludat, de fide condi, neque le­
quantamque eam constituerit Dominus Iasus Christus gem ecclesiam universalem obligantem ferri poee
ab initio. Vix definitione vestra audita, vocem Dei
agnoscent et acquiescent; unoque ore confitebuntur gcaartea fossatae est, st » perlcaH» exortis» doxit <i«e ex
tedalliSM exrargareal. haec ait serio expcaileada, el si aoa
ecclesiam iure optimo hanc doctrinam profiteri, quae C
larogtearta sad reali» spparoartet, protester rose » dedsitioee
in revelationis teaaera continetur, quaeque propterea •battaads». Hae aaqae ait sb oaaita» credito» esae Ipea»
societatis quoque humanae conservationem el pro­ Metata» MM IstUlMfatis caMaeta». eue este» et aliad
saMaeta», aaape sala» Ba». postidea· propos! velle, aecesfectum mirabilem in modum iuvare potest.
aaris» M pronos aeo eas», see expedire at aero» qaidpla·
Caeterum, et hic finem dicendi faciam, in mundo
valaU dlvteitae ravalsta· pnuaeribatar ddeUbon. Fidei dapene omnia dissolvi et concidere cernimus. Debet laltloaes texta BeUansteua peadere preeeipoe ex treditfoae
ecclesia, prout eius constitutio fert, unitati» suae vin­ apoataUoa et eoeaeeso eccteciara», episcopos ladaMlaaler eoae
culum arctius in dies singulos constringere, eicque iadioes ddei, M posita daftaitfoae tafSUibilUatix, «os a iadiefo
taeate oaateo exelsdl. Vliqae tradi ia Scriptori» petasta»
suimetipsius consulet existentiae, atque sub'inspira­
Petri st S0MSM01U· eia», atlqae sors» potestate» sapra»··
tione supremi magisterii, id ret infallibilis summi pon­ te pisas» eesa. at »<» tete.aaqsi «»»d ait iatellibtlis. aeres
tificatus, opus suum redemptionis et salutis ipsa st la rota» «ose pertteaat ad potoatats» regiaiau poatita
prosequetur. Ego igitur, eminentissimi et reveren­ •b ossai errore i»»eai· dedaraadas astet. Kx tosta 7V «s
Mrw, aibil coalei. «sia aoa o»ate sab petra iateUiguat
dissimi patres, summo cordis desiderio et animi
Patra», add aoaaslH iateUiraat potias Petri dde». slii apo­
ardore, vestrum quod mox proferetis ihfallibile stata aaivsrsos, alii ipsa» Christe». 81 hoe UdsUibUitetis
iudicium experto. Quidquid indicaveritis, ent supre­ doua» Petro st eaoeossoritas tics Dosdaas dedisset, swaoiteet
me, infallibiliter et opportune indicatum; et defini­ ds hoc «sate tdeta, aoqs» ». patras oaistatest id tacatare.
At votâtes nhrirttaast ait ptartasi qaide» tatae Roaaste
tae veritatis gloria erit ad semetipeam illos trahere,
«tetostae d» Ite testtaiats», pigaas ta»ea ateolats sarta» ia
qui eam recta conscientia et corde bono inopportunam entoetauu» snniidsre» esassasteas habeisss, st iste sanas»
D oeaMfltaUMs MOUMatasrate aastariteta» repetat»». Porro
dixerunt, ut in hesterna diacuaaiqn· audivimus.
Quod ai forte potuit mea vox non determinare M saMMan» anotasttata» isnaisai, et eoMilta ipea proreos
tesUU» reddi par eoa te <aa affar isdailtas evideattai»»»
quidem (hoc enim Spiritus sancti eet, et vocem eius
sata. Aagasttasta t»m»sm Cyprtaas» te qsaestioeo ea»
audis et nescis unde veniat, quia non venit de me. ntiphpsi Bassasa poatMoa, «ead te re acantap, «as» te asilo
sed de Spiritu sancto), sed vel minimum excitare suf­ pisoario «asili» tsHatosta tarai, ara ita certe loqvstaraa
fragia vestra, boo. erit mihi altissimus honor, haec rt tapbaaa» petasata tafelHbitaa Looae» sate» ΙΠ Caroii
HMM IWteta dbdsM .ateit st patrita» OU» (CteüoodeMMtesa)
maxima consolatio vitae tot abhinc annis studio, cul­
»e prasdtaaa vsl «M«aaro ptassufaa.
*
Malte» te tiaditioae
turae et dilectioni animarum deditae, haec est in­ texta» assoiras, «as sdstral teteBiMtttas possit; «t tora
sperata diuturni mei episcopatus corona
taipeerare» «sibas prteata» evtedter val a»xi»s ooatare
od psatilete» aaototitata» te tata poasad»», et etta» ad
■arata» rortitadlM» tataneate» sta teemattes. At te
ORATIO
oartfadtee Mei divisas «r»w hic osse. NsaaaUs oli·»
cmmea/issimi or reverendissimi domini lotepkt
addidit te fasta illta « htatorte daraasptte sate diflosltatM
Othmari canUnalii Bauditr arehiepiteopi
dteaai tetaal. Da Asstrte» ooaditios» «ttaps tafsataa eat, M
ImdobonensMl.
d» diSoaltetibM, «ate raparari debersat, ta te aa prteaseta,
«as
per iidaitinasa boae vidsrotar osodlte» ira Hii»aasia·
Emineotieimi praesides, eminentissimi et reveren­
peettees» te tsapirelia rage» adatroera. Oaaoiadebst tata·
dissimi praesules.
boae «nasttaam qsa» diligeattasta» «xparfaada» aaan
*
■ Argius sets· : ,Osrd. Vtedohcaasiais safce te «sarto capite

> H
*oc

orati» protecta fait ah ipimpi Rsttabsusta

IM

IM

Omani cattadram MMti Mtei sMoacaasua fidsi, A Um im*om · «te «à tara·· «tficaasa μμβquam Ptta nta· eat, firmitoenta· am «ta»· tar, ut potâaa augeatur. Si definitio pontificia par at
not; unira· pcopterea raria· rants i tai
*
*
d
at ataqaa eaussMU netaaue quanotaua^qua nataMit» <pMOO|M MMfdiOMB M MbtMt
***
fid· uoribepi definition·· proasgta cuss otadmlia at magna fiduoia srripradas «■·, btqu· atiam
aan datant: nam advanae «an «amiptaidn fidam Duo
oonatitutioaibt·· at mandatis, qua» summa· pentifn MgKNBt· Si tqfr—n Mun dhetiBMMÜ poMÎbüitM μvi potestatis scdeeiam ragandi Urat, otaditntia data­ «ludantur, da spiaooporam aneaptatiopa protinn tetur. Quaeritur autam num oaanino fieri naquaat, nt esadum foret; andaaummua pontifes solea relinque­
quia, demto pontificio da fid· teoritaaqus «dito, ali­
retur et privaretur confirmatiora, quas auctoritati
quid correction· dignum era renant, quin contra eoae «x tot antistitum in toto orta catholico gragam
fidem peccat. Fieri uon poaae maior patrem oon- - Chriati paereatiun indicio conformi accederet.
cilii numera· naaarit: na autan ii» «aaantiar, pro­
Praeterea «pianpoe vi'murari· ani inditus fidsi
bitant difficultate·, quibua solvendis huc usque im­ •ra hucusque a nantira negatum eet; tametai non
deaint qui vim vome explicatianibu· auis toiler· co­
par fui.
Revelatio superna param nobis prodeant, ai fisri nantor. Attamen, aiunt, ultimi· hiace temporibu·
accidit ut'infallibilitaa pontificia a multi» impugnaponet ut ecclesia eam aliter, quam ab apoatolia aecepit, nobis communicaret. Firma igitur convictio «o- . retur; igitur aolemni definitione atabilieada eat.
cleaiam in deponto fidei ei concredito diapenaando Anerent··, id quod probandum eat, ceu ptobatnm aupneqne fallere neque falli pone, omnino neoeraria «et, B ponunt, pereocalam annuturum pontificum infallibdiut doctrinam aliquam tamquam a Deo revelatam tatem fidei dogma iam ease. At hoc a veritate dis­
amplectamur. Quapropter «anctu· Auguetinua op­ crepat, et eos qui alitef sentiunt vix tanquam haere­
time dixit : ..Evangelic non crederem nui ecoleaiae
tico· traducere, charitati christ ianae ooosonum uon
me commoveret auctoritaa." Quatuor evangelia ut a est. An forsan haereri proximus era sanctus An­
Spiritu «ancto inspirata veneramur, quoniam ec­
toninus, cuius festum ante paucos dies réeurrit ? '
clesiam in testimonio, quod de libris «acria perhibet, Ipse autem, qui inter fideliaumo· sancti Thomae
errare non posse confidimus. Haec eius Inerrantia discipulo· numeratur, de summo pontifice scripsit
*
:
debetur Spiritui sancto, cuius operatione efficitur
..Licet ut persona singularis ex motu proprio agens
ut, prout «anctus Irenaeus dicit, depoeitum fidei errare possit in fide, tamen utere consilio
*
et requi­
iuvenescatt et iuveneeeere faciat ipsum vas in quo eat.
rens adiutorium univerealis ecclesiae, .Deo ordinante,
Ea autem Spiritus sancti operatio, cuius beneficio de- qui dixit : Ego rbgàoi pro te, non potest errare :" his
positum fidei conservatur, agit iri omnes veritatis verbis concilii patras, qui a maiori numéro dinentiunt,
revelatae testee. Summi ergo momenti eet ut Chri­
ad unum otnraa paratissimi subscribunt Praeterea In­
stiani certissime sciant, quinam ii sint quos in testi­ nocentius XI duobus brevibus laudavit Bonuetii ex­
monio i«to perhibendo Spiritus sancti assistentia ab positionem fidei catholicae, qua infallibilitatis doctri­
<>mni errore immunes praestat. Hac de re habetur nam ad fidem non pertinere aseerit
-entent ia, ad quam amplectendam catholici universi
Caeterum-viri catholici, qui in eadbm stant cum
conspirant.
C sancto Antonino sententia, pro sua erga sanctam se­
De conciliorum oecumeoioorum auctoritate num- dem reverentia infallibilitatis quaestionem inviti M
quam inter catholicos controversia fuit. Diaceptatum
nonnisi urgente necessitate aggressi sunt ; quo factum
nonnumquam est an synodus quaedam universalibus
est, ut cum ephemeridum articulis vobis, reverandi·accensenda ait, non autem an, ai vere universalis, in­ simi patres, notissimis disceptatio de sanctas ssdia in­
fallibilis iudex fuerit. Neque circa auctoritatem decre­
fallibilitate provocaretur, ex adversis primum inaurtorum pontificiorum ab ecclesia acceptatorum catho­
g -ent scriptores, qui in primatum ipsum impetum
lici diseenserunt sive dissentiunt. Penuario haec ca­
facerent, et calumnias multas contra sedem romanam
tholicis omnibus communis per decem et octo saecula proferrent. Protestantes plerique erant «t dicteriorum
ad fidei puritatem et unitatem conservandam suffecit ; occssionem a diariis illis oblatam lutanter arripuerunt
eo magis iterum in posterum sufficiet. Longo tem­
Sed quid boc ad catholicos sanctae sedi deditissimo·,
porum decursu poet innumera· pugna· et indefeaaos qui doctrinam de veritatis revelatae tesaera in ec­
labores doctrina de mysteriis divinitus revelatis unde- clesiarum consensione reposita cum ss. patribus profi­
quaque explicata et stabilita est, ita ut vix error tentur, et eam retinendam ease autumant ? Itaque in­
emergat, de quo non liqueat eum veritati catholicae fallibilitatis pontificiae definitio nulla ex parte ne­
ecclesiarum consensu primum sancita· aperte refra­ cessaria est ; et praeterea gravas ei difficultates obiicii
gari. Praeterea viae ferro stratae vaporibus auctae antiqua regula, quam Bellarminus sequentibus ex­
remotissimas regiones coniungunt, et sanctae aedi primit verbi·: ..Definitiones fidei pendent praecipue
maximam praebent facilitatem, sententiam epiecopo- ' ex traditione apostolic· et consensu ecclesiarum."
rum in sedibus suis manentium exquirere," »i causae
Reponet aliquis: atqui de, immaculata Virginia
arduae id poscere videantur.
Conceptione qua· fidelibus a sanctiasimo patre cre­
Itaque necenarium non.est, ut de infallibilitatis denda propoaita «st, sacrae litterae altum tenent silen­
ecclesiae subiecto fidelibus novum quidpiam tamquam tium, et traditione· apoetolicae tacent. Non omnino
divinitua revelatum praescribatur, neo ut id fiat ex­
tacent, nam ex antiquissimo tempore ecclesiae latina,
pedit : definitioni fidei a sancta sade editae certitudo grana atque eyriaca et ipsa aevo apoatolioo fundata,
moralis adeat eam cum fidei deposito concordare, «t uno ore Deiparam ab omni peccati lata imthunem
ipsam cum fiducia et reverentia accipere fidèles tenen­ fui··· praedicaverunt. Sanctus Augustinus de sanc­
tur. Merito haec ei» obligatio abequa ulla cxqpptissima virgine Maria propter honorem Domini, nul­
tionis, qua· ooourrert poaait, mentione prasdicétûr; lam proreus, cum de peccatis agitur, haberi vult
cum casus, quibus episcopi constitutionem pontificiam quaestionem. Si apud theologiae patre» invenire fuis­
fidem attinentem licite declinaverint, rarissime «ae- set, Mariam peccatum originale prout reliqui Adami
culis latantibu· oontigiaaent.. Pro praxi sunt quasi posteri contraxisse, tum Scotus nunquam de contrario
oon sint; pt autem in theoria statuenda eorum ratio asserendo cogitavisset. Quaestio igitur in «o verrahabeatur, exigit veritas quae summa lex «et «oram,
1 taons· Maatoyies, .parte ΠΙ, tlvto, «sp. t, 14.
quae a ohristianis credenda sunt; «t tantam abeat ut
• ta ed Tsta.; aM tes torn «»
*
tatant

ί

MMt· PlMtogMV 1·λ
·Ι
*
flMNptMMdt
a» par 4M fam mm» fa «Ml «tefatoB «Μ,
PMIX qiiiiaporam hw4»wfaiilhi arprtivit, Λ rotam st» fahnaaqt Prortma p—uHari· Dei «M•ausnti plums attmtatimat, ip—set derma·ίρορη- ■ssariia, qMm Patri —thedros ades— «anfidMas,
fam oorua» immasufatam VitgfaM «MNffaM fids ffa piam arigat fidneiam, qna» μμη· pootifax da ero­
UMn, atqt» eoadigM MtM colere: mm fa— dendi· d—arart, enro Petri fida ptane aOMaentiro, at
addiderant ifaoàa aihi fa «eût man, «t —te se­ eertMdiqs morali vim ooufarat qua· dubium da farto
des bac de re fagatatM definit— fawAt Troc —eludat
tentum aut quatuor dubia rpiaedam ■auifaetOiiint ;
Hia autem non dirimitur qmartio m quoti·· aumdi—rte ne alfa· qakfa· eontradixit, sa» Mltfaa· moa puntifai de fide ■—ribnsq— dsoretaaAdidsrit
patar dMàrevjt immunitatem ab ansai jfaati Isba dubio lobum dare éda— art m Spirite» aaaati aloquiis
rqfragari. Si Domino plaouissst macti Patri suco—
«anau proprio intelligvodam eeee.
Primat— sancto lfa(ro «—qua aueaateonbaa col­
•an· fafallibilm veritati· roveiataa terta» fidaiqua ro­
latus in aaoria litteris «lara exprimitur: P—M agâee dis— en—rit—, innumeri» profecto eontrov—aii· at
animaram periculi· earn pr—reptafiùsssL Carte autem
moi, paare — a—, dixit Domina»; et oum patri­
ta» tridantinia profitemur, pl—am ai «Mesiam uni- da tali beaignitatis divina· consilio fidata ita moniti
ronaletn regendi potestatem Chrirto traditam asm. ■ fnfaste, ut aeno, qui fanas voluntatis east, de et>
Non deeuot, qui Baseront potestatem pontificiam, dubia· fuisset. Idoiroo fieri non poerot ut murti viri,
quia «uprvms, ideo infallibüam ama. Art ab sceheia quae traditionis apoatolicaa testas vaneramur, id
exulet adagium a vire aaçoulari, ingenii apiaodidi ma­
—scirent, aut unquam omiserint fidelibus inculcare,
gia quam «didi et rarum eocieaiaAMnun parum m oootroverviis de fide tempua tererent, et quaerendo
periti: Qui nimia probat, nihil probst\8i potestas quam devitent viam sternerent: Pontificate potius
pontificia infallibilis—t quia auprema ; atiam suprema Romanum alloqui adeant, et ab ao qua· vara sint
dumtaxat eat quatenua infallibilia. Igitur aut in rotam discant Quamvis autem aaaculorum priorum Chri­
ad potaatatam regimini· pertiiieMliua ab omni errore stiani, aedium apoatolicanun et praecipue ecclesiae Ro­
immunia declarando·, aut negandum aat quod sum­
manas de fida testimonia summi facerent, ipsi» tamen
mam ecdesM potaatatam habeat. Attamen Petro eooatabat raritatis revelata· pignus absoluta certum
etiam dictum aat : Ta ea Petnu, et taper Mae petram in ooneenrion· ecclesiarum haberi.
nedifionfa eedeeiam meam, at theologi non pauci
Ex universali et intima fac persuasione explicatur
—severant hoc ipeo atiam inerrantia· donum ei col­ summa in fidei reta» auctoritas, quae conciliis oeoulatum fufae ; quia aina ao ecclesiae patra ease nequit. menicis ab omnibus adiudioata eat. 8i pontificis Ro­
In verbo divina interpretando ecclesia· patra· mani de fida moribuaque definitiones infallibiles
magni faciendi aunt non tantum proptpr sanctitatem eunt, verum —secutus eat cardinalis Orei cum diceret,
et ingenium, aod atiam quia traditioni· apostolic— conciliis oeeumeaicia opi» non fuiaee, et omnem hunc
fonti multo nobis propinquiora· arant. Ipsi autem c laborem (tous cet traau ') inutiliter in ecclesia exnon omnes sub petra Petrum intelligendum «ese pu­ citatum esse. (Adnotof emtaealisss— auctor: Noto
tant ; longs plure» putant fidem, quam Petro» pro­ frustra me conatum asse textum originarium inspi­
fessus eat, designari, alii Christum, nonnulli apostolos cere, unde rasione gallica utendum erat ; demie prouniversos. Neque sanctus Ambrosius et beo Magnus mqaitar
.)
*
Doctissimum virum (cardinalem Orsi)
quando celeberrimum hunc textum axpUrant, Petrum laudo, quod animi sui —tua candide pandiderit, et
sub petra intelligendum esse docent ; etiam fidam,
vana effugis dedignatu» fuerit. Quid autem de talia
quam Petrus confessus est, ecclesiae fundamentum proferente es. patres iudicavisaent ? Quid sanctus Gre­
osse aaaerunt. Hoc etiam facit sanctus Augustinus, gorius Magnus, quatuor concilia oecumenica aiouti
cuius insuper locus aat, quo omnes simul apoatok» pe­ •vangelii libros veneratus? A partium studio alieni
tram ecclesiae fundamentalem —— dicit. Verumtamen facile videbunt.
tanti viri, oum vario modo Christi varba exponunt,
Bellanninum quod attinet, iia quae infallibilinon sibi contradicunt, sed «undem veritatem aaountatis defeoaores adducor· solant recensiti·, superaddit,
dupi partas et relationes eius explicant. Petrus in concilia ideo quoque utilia e···, quoniam pontifice»
patrem principaliter oonktitutu· eat, non eoius sutam infallibile· «■· non ocui·· admittunt Inter ■*- patres
et '· caeter» spostol» Mparatua, sad oum iis eoaiuao- non «et qui negat, fidei causas atiam conaausu ecclesiae
tus. Fidae in Christum filium Dri virum, euit» con­ dieperoM finiri poses; ooncilia vero oecumenica tam­
fession· Petrus fratres anteivit, inwpugMbil· fidei quam affinai faimnm «t pro re nata nanimarium oonfirmamentum est; omnnm varo aoclsriam per fidam D aensm ia claram facem vindicandi medium omnes re­
st operam confirmandi vim tam Petrus quam reliqui venfanfar. Unde coram de conciliorum universalium
apostoli a leau Christo habent, qui summo» angulari·^ anctoritate et neoeeitate erasa dare simul common­
lap» totiua fundamenti eat at erit
strant, quod aocdssiarum eraeaussonam veritatis roveCum igitur cathedra Petri institationn divina cen­ latas timerem fabasrant; neque sancta sedes unquam
trum unitatis, et principale eodwiae fideique, cui in­ reclamavit quataordebumntibrosasoulia, 'quorum la­
nititur, fimdamentum sit accidere naquit ut experia­ boribus nota de Trinitate et Incarnation· fidos stabi­
tur quae eoolesia Ephesios perpessa eat *
b spoatolo lita eat. Saepissima enuneiatam est ad irrefragabiles»
gentium triennali labore fundata et institut·, ao a fidai regulam ro—titiandam oonsenanm ecdesianim
discipulo quem Dominus dilexit ultra viginti annos requiri ; et pontifices mm ecadenuMiverunt sed eamedocta «t gubernata. Firmiter fideiib·· cunctis dem poti— sententiam disertis verbis pro fassi anni. In­
tenendum est fore, ut finem neque mundi cathedra ter dueeptatiooes et difficultates rerumque tam soPetri perduret, et Christus Dominus per snooaroores olesiastMrum quam «vilium pericula, qu— fidei causa
Petri fidem, quam Petrus «mfearas est illibatam ooo- excitata sunt cunctis penuaaum mansbat ad gynodos
aarvet. Inde consequitur eas sanctae, sedi» in fidei
‘ fraess «A Telia
quaestionibus partes esse debere, ut impedire posait
t B—s ehee^veSie saMathssi i—lum art spiosspi Bebtafe—
ns quidpiam ab apostolioa traditions absonum ohrirti- targearia seaM—an partit—Ms.

tM

(XHNHuaAt» eunuui <MteKHUuu«nu eebarpA π man wto

«MttfàgMMhMi 4MB» MB I* OBbMmIB MB IB O0MÈB
Mmdt qui dtata : ΊΛ qwd Μ itta··, mchstta «
A4b^ÉNBB jpQBtlDBM ΚβΒΙ^^ΒΜΗΒ· BBBB dB
fida demuta aadem Mb·· piasstaat as qyaodi mbmtmmûmm «s toto orbe collecta dafinitionas: ■
*
de vocitato divinita rovslata cartas aoe reddunL
CbtfMÙBB dt COMBMIOBM ΒΟβΙοΜΗΜ BBMBÎtBfcB
ranota Auguatinus aatn auam lirait N» tanturn eeaotum Cyprtaum «raewt, quad srravarit antequu> tm univanalis emlaeta iudieto stabilita tarit,
•ad etiam ds ssipao dicit1 : „Negua nos tala quid audaiKSia seserere, quate Stephanas tarit, niri «odsata
eatholicae concordissima auctoritate firmati." Prin­
cipium autem, mi huso ssssrta innititur, hi
* vorhi·
explicat : „Sed nobis tutum eat, in «a non progredi ali­
qua temeritate sententia, qua· nullo in catholico regio­
nali concilio coapta, nullo plenario terminata aunt : id
autem fiducia aaoutua voci· asserere, quod in guber­
natione Domini Dei matri Salvator» tau Christi
univanalis ecclesiae coosenafone robmatum eet." Mani­
festo huic testimonio non repugnant, eed apprime oonsentiunt quae in epistola ad Optatum dicit, niri for­
ma obtruncentur et adultersotur: fuerunt qui haec
facere non dubitaverunt. Porto nunquam Augustinus
dixit: „Roma locuta eet, cama finita"; dixit autem
crediditque, cauaam pelagianam finitam eye post_^quam error, qnem apertam perniciem merito appel^^'rabat, a- ivoodo primum Carthaginansi, Caeisstio

u·

tineatur, eoulvi dsbemnt: nenMnquem etiam mattea
altante accanto expandar» aparteta, nam ad efite-'
lum Manam at riaa rite dtadtandan» arita m»
•aria taardam enat. Quad h» paragaudia in aula
ooac'lisri loans naà rit, par aa iatelligita; verum
antoqubm id tatam, tarit, definitio at rei gravitai
erigit, preepatata «to. Taiirtji doctrina, quae fide
oart^rit, eàpaotnri naquit: ri ergo eiroa tata invo­
cata dubia ataaatar, «a diligitioin» examinanda
eunt. Do Honorii emam, da synodia Btephani IV «t
Sergii'III et atadem ad apisoepm de Formosi dam­
nation litteris dicare auparsadso; reiigtao cura qua
.fidri definitione» tractandae eant, minime permittit
ut hae altaque difficultate· declarentur dicendo, eae
dudmn a docti· viri» aolutea. Eoram - rincubratione»
novi, aed liihil quod sdHiciat invadi.

Gratum et facile act rem. in eam oredetotibu· pro­
bar·; dura in Austria eliiaqoe rdgionibu· conditio..
Cootinuocum «xdeciae advenarii· decertandum eet.
ut a callidis eorum artibua catholici defendantur. Infallibilifotis causa ita composita «t, ut de ea agentes
factorum historicorum examen declinare nequeant.
Inter critice· regule· habentur, quae sana ratio dicta­
vit et ne eae violem probat verita· quae veritati non
officit, probat prudentia quoque: triumphum agent
religion» bosta, ri tale quid in verbi» soriptisque mei»
deprehenderent. Difficultatem arduam pauci» attin­
gam.
Austria· episcopi cum orbis catholici antistitibus
autem in Africam reverso, a concilii· Carthaginenai et
Mileritano damnatu» «eet, et Innocentia» I horum populo» chrietiano» docent, imparem quidem e·· pote­
dscreta approbavimet. Finita tamen non erat : de quo stati· ecotaieattae ac saeculari» dignitatem ; nam sicut
caelum supereminet terram, ita bona sempiterna omni­
tempori» angustia silere iubet.
Celeberrima, doctoria opera, ex quo composite bus potestati» spirituali» ministerii» procuranda altiora
•unt, in theologorum manibus venari coeperunt, et ea·· temporalibus, ad quae conservanda rive augenda
Romae quinto iam saaculo-natiasima erunt. Nihil­ civil» actio restringitur : utramque tamen in rebus
ominus nemo eum reprehendit, quod doctrinam cum ipsis commi··» ribi a Deo summam esae, neo in offiqua personalia summi pontificis inerrantia consistere C cio suo alteri obnoxiam esse, Principem civilem tam­
nequit, clarissimi» verbis exposuerit. CsMerum etjam quam ecclesiae membrum subesae potestati ecclesiasti­
|K»t ecctesiae patrum tempora, eorum de synodorum cae, quia ex divina institutione iua saltem eet in
imperatores quoque a» rege· poenis eccleriastici· anim­
universalium auctoritate sententiam «neta aede· reti­
nuit. Leo III ad Caroli Magni legatee dixit: „Ego advertendi; nequaquam autem iu» eoe deponendi
illi· patribus (Chalcedonensibus) absit ut me praefe­ ■ubditoaque ab obedientiae vinculo absolvendi. Pon­
tificibus medii aevi potestatem in temporalia ex
ram, sed etiam illud abrit ne coaequare praesumam."
Sed ex octo prioribv aevi chrirtiani saeculis multa peculiari quadam iuri» publici conformatione legitime
patrum et scriptorum ecoteeiaaticorum loca afferuntur, partam fuisse : attamen institutionibus publici» et ipris
rebus privati» penitus immutati», simul cum fun­
ex quibus infallibilitatem liquido constare affirmant
Interdum autem contingit, ut' quidpiam additum seu damentis, quibus innitebatur, sublatam esae hanc
immutatum vel ominum sit, aut ut extra textum, ex potestatem.
Haec non nova sunt, sed perantiqua, et unanimi
quo veru» auctori» sensus liquet, citentur, aut suppo­
sitionibus historias documenti» repugnantibus in sen-, patrum ecclesiae consensu, omniumque ad Gragosum a vero alienum detorqueantur. Effatorum ne rium VU usque pontificum tam effatis quam exemplis
unum quidem inveni, cuius ope probaretur auctori per­ comprobata: unde doctrinam de potestatis ecclesia­
stica· ad civilem ratione, qualem iudicavi, non propo­
suasum fuisse pontificum Romanoritm de fide mori­
nimus ut hominibus placeamus, vel temporum neces­
busque definitionibus absque ecclesiae consensa quo­
modocumque demonstrato christiania cunctis obliga­ sitatibus sarviamus, aed quoniam verissimam eam eaae
tionem imponi, doctrinam aliquam tamquam a Deo penuari sumus. Attaman qua ratione sustineri po­
revelatam eueeipere, et hoc est de quo agitur. Plurima terit, si cum reliquis mnçti Petri eucoetooribus Bonifa­
habentur loca, qum ad prisqatum pontifici· compro­ cio· VIII et alii illius anvi pontifices infallibile» deolabandum inserviunt, multa etiam quae àd obsequium reti sintf Kntaitate vero aam relinquendi nobis im­
decretis pontificiis debitum refsruntur, et certitudi­ posita, nihil quidem inde societati civili timendum
foret ; ecclesiae autem pericula «t difficultate· multi^n
nem moralem ea leveMtioni supernae consentire signi­
ficant vel fiduciam exprimunt, cathedram Petri nun­ augerentur. Perse patet, in hacrerum conditione pon­
quam non recta· fidei munimentum futuram esae: tificem non futurum, qui de imperatoribus sive re­
attamen supra iam observatum est, de ii» inter catho­ gibus deponendis vel a longe cogitet ; verumtamen religionis inimici· amplissima «ocleaiam rieni exponendi
licos contraveniam et nono ena,
Issmsnti onus incumbar· probandi optime recor­ materia,praeberetur, et nova pararentur arma, de qui­
dor: attamen ut huic obligationi satisfieri posait, bus valde timendum est, ne in multis regionibu· valde
effieasia «asset.
texta qui pro tamhtia pontificia et contra eam ad­
Pleasantitoimum discrimen, in quod ganta civi­
ducuntur aingiUatim exprisdi, et libri, quibus oonlitati· progresaibm glorianta inductae sunt, inganta
«det rutas, nisi soetotat· civilia institution·» amnium
• Λ taStaa aintai tataHta A Π, 11 x t

ni

:

Α. 8·Ββ10Μ·Β ΡϋΒΙιΙ0Α· ·Τ ΟΟΙΙΟΐφ|1Αί
*®Κ·8

βΑΜ®ΑΙΑ·

11>

mortalÎMiB MOMtatü
*
βϋΜφθ·ΜΜτ· 8$ 4
TM Imhm satan <td ·ηώάό·Β| MOMMÎY· VOOBÜ
ÀatMsi dhristMBflL
*AM|ndi
fbttatp .ptBtifieibvi pote
*
MBt owduMli
*
οηΙΰφίηοροΒ Vnllitabtw, et
atatan dnobai
tn|M· litagitini dmnitoM patriarcha Antiochenae ritu· grraci makhitiei.
<MuAtMi eiM
*
nfifiesi· qmhb etiMi ·ο1ίοη· notes
vit» tail· jwwmiÛi—t, wqi»i|··· fim pem at in

ORATIO

■ta» mvilibua MMtitaMidi· nd Mgfe chriati·—a pt—eurataaià' CuUm arribsepieaopi DMàtauù *·
MviptioMB stteadstat· Dmnimm disit
î
*
&MÜ
{NFiMiHoaM ]nInm|mî ffùftif Ιμ4ϊΙμμ> æd wlt
Enuneptiarimi Jae reveceodireimi pt—aideo, emiqooqno-dt indeuMBtaF gnbnMi m nos indaost in teo- —tiraimi ao revarandiarimi patre·.
tatiooreu. Si Ira— CSûjata —to Patro et «ta euoStatueram animo antequam ambonem aaoanderem,
etiuori poteatatem in temporalia tribu»», veritati ut tempora vestra minim· morarer longo ssrmone, nec
testimonium «ri» perhibendum «rat. An vero ru
fastidium vobis afforrem; atque mena msa erat de
ita tt habeat diligoatiraimo examinandum rat, ante­
> Arguresut—:
MbUnratis aoe—Da a pn—dratiquam ’ ad ’in&Uibilitatam decernendam procedatur. buseektorita· gratam rea·
eweah· ait·;·»
Magna ree eat fidei definitio, et eius gravitati respon­ nt;d
*
bto|re Mq—taieta,ot aliqeH ta «posto sbasrvater·· dixit
deat oportet in ardui· diaoutieodi· aoUicitodo et quod HIbreal—rea^dt B te prinis tfisMpe Beti—basgrari
patientia, quam egregia,qaoque patrum tridentinorum —gautto «d «ta ta foetiMe taMUMBtot— » Me
B·®—^BBWBI
W· fVM· φΒ- πΠ·
exempla commendant Sanctam mihi est pro viribus BsMsritagaeri· «as ret q«i ta aua Materia eretariratire
contribuero, ut eorum veetigia ooncilium Vaticanum B Bre—tare atNMS iiitoiirpt. Veait Madeat arohteptooope»
Frag—««■ st » eltro eaavaulre dixit eoa ito qeae ipoe ta
sequatur.
Ceeterum semper adorabo via· Domini, ouiue ■edi·· protaHt ex Baradfoto XIV eina Ubertatis asea epierepto rearedrad—, st «asto» ia eoadlio abi ds «roteris r
misericordia elevata est super omnia opera eius.
, Mgetito et satato «airesra» agitur; base Ubertatoss ribi rtadiears, et sa ftvtass qra· a praeesdsatibw oratoribus dtato
Hic autem, cum hora nimis pro nasties et, interrupta , feaseat re area—run. Bt ia priais qasatau sd qaorolM
discuesio est; et emineotisaimus primus praeses dimi­ «pstro aaenalMS ssriptorvs qui ia epbssseridibu qeibaad—
Iredare «ptorepre viri aut, optoad— atiqao tore ut aaiori
sit patres dicendo :
,
reverratis «gtorepi tmetretw, red ia preresntibue reran sd..Proxima congregatio generalis habebitur crastina taratife «ere pleri— epaseala aradscUs reatoatia eratra «re­
atoUaa· sedare ia laesa sdaatar, catboUda sssaibas Uberare
dis, in qua discussio coepta continuabitur."
patore vtare «pus esas ,ad ere retatoados, et sslaeratioas digere
eres d sriqasads she ritetie Mitre exoedut Diet— esse
9.
■datu hgtes egi prius ds eeptaetae capite: at eotaàd— pri­
ant·· «eet feat— «t arigia— tottaa ereteatastiea· potestatis.
Congregatio generalia quinquagesima quarta ’
Christen ta «antesta see feaduaaat— et eaput prisa rea1870 maii IU
* ’
atitetere, qwsaUbot areMtoetoa a hadaasaato tadpêre, et lac
rattans ta prtarigte naadi re gassini ersaado Adaaaa qui
Feria V die 19 maii -1870 hors noua matutina,
tea ta a reisa st eapat benaaae reeistotia eass dpbebal; oonin conciliari aula Vaticanae patriarchal» basilicae, etaait ta asgatiis gerendto sea mm stiqas togicaa regal··
generalis reverendissimorum patrum 'congregatio rretsaaaeiss, red reti···· <·>
··
*
babesdsa «ree pereaaaraa
habita est ; cui interfuerant quingenti septuaginta c **
·9 β,*— ·* toeeraa. Dfc
*an
ss^e violari bro ssodo st ia• °
‘
w
Mirerai tara
tarare antaaressrea·
A4 bare
tamrea dixit
*
Aired
ramlire alia
relire latfoae
—«I — ntaal
rptoiwperua At
salia
quinque petree, nempe 38 <
*rdin<Je·,
7 patriarchae,
■reUaa detondi pe··· qaaa satoedaado spisoeporan obroquisa
8 primates, 98 arohiepiscopi, 391 opisoopi, 4 abbates vsnerattoaea et ebedHetian erga apretolican sedere. It pernullius dioecesis, 14 abbates generales sive praesides para» ad prabsadta aseresitate· taeadi lare spisccponue ta
congregationum ordinum. Mhnastieonim, usum mi­ resdism proferri qsu apad erisatalM postrsais his diebss
•vvasraah riqaMo· qaidqeM egosteUra reda· drca illas egit,
trae habentes, 21 generals· et' vicarii generales, quo­ idso «git at tara eoslssiac vtadfaaret, et per hoc ere iatslligi
rum omnium nomina, quae per assignatores locorum qaaasde vietori splsoogora» tara potaerial. Diota» esse
accurate descripta fuerunt, exhibet indiculi» patrum •ptooopos apostoli· saeotden st iddieo sera» potestate· tt
quinquagesimae quartae congregationi· generalis, qili «tondre· otia·· altra lireites propriae dieeeeeie : at diMiagw»d— ta apestoUe tatar potostatere ordtaari·· et potsstelsre
inter acta concilii enervatur.
' extreerdtaari··, hora oa» illis ee—«, ia prtarea episcopos
Reverendus pater dominus Alexander Franchi •nsesdssa, sareqne ad propria» disseret» reetriagt Diets»
arohiepiscopi» Thessalonicen·» mil—in lectam cele­ eres aiMl dsdaisada» ds prtarata atei quod ta aHls ooacilite
bravit. Quà absoluta, et recitata oratione Adsumtas ta» dsetarsta» est : st aliter ss ssattrs dsetaravit ob aevos
enores qai psslqrtas reti eaat, qaos aeva readewaatioae iaDomine etc., eminentisaimus primus praeses dixit:
dlgers iadahtaa ssre. Dixtare arehiep. Fragras— tinorera
..Reverendissimi patres, antequam progrediamur esso ra dsiaespe principes nove hoc dsdaitioao iadigaati oc­
ad ulteriorem discussionem generalem propositi sche­ cinito· aattoaates eoatoltmat: red H ait ireporetaile prona·
matis, reverendus dominus subeeorstarius dx ambona «re ai sptaeopi apestoUeq· redi eaataacti «tat. Ea»de»
. arsbtop. Frago·»— tlrlre» ooaqaoei (dotoe pe— de «atato
publicabit nomina nonnullorum patrum, qqi da isto *M tendearesto; at res ipeoe «pterepre qai baee obiiciut
schemate generatim spectato adhuc veniam loquendi D postid—» tatolUHMtatara ta rato ipaodto otis» explicite traditto· ataetovtt, qota aUqato esatra «a» aaqn— roda—vit.
petieranL"
Tunc oubeecretariu· ambonem accendo— oratorum Id ss— « atara nas ttoregd—tere oqudsdretrtaa agatar
qrae eoe——tori— est. Sed qareettoiMM ran e— —tara·
tabellam perlegit, in qua inecripti erant reqe·—diadimi ahqao· ebrevrareo-, at si hre, aaqaa ta dis iadidi aretor—
patres, FranciaM» Pedûâni arohiepiscopua Barena», tere, qota are ptara obtid potreoat, rao sadiore· rrepoaswaw
Cyrillue Behnam Bonni arohiepiscopt» Mauailienrie afferri Perpacare did on— trap— sebate· e— quae dooritu· syriaci, Ludovicus Haynald archiopiaoopi» «ta— taStiBbOtalto propageai, qota reaaaaltor id eatholiei
once tarant. Bt hare ait gated eainaatirei·— card. PraColoceneie et Baoaien·», Franoiecu· Lacroix epunipus gvas— ita· «an re votatose freta» oa praedas Ubertate qu—
Baionensia, Riohardus Whelan episcopo» Wheeling—- ipse patrita» ta oeaoüta viadtaavit. Vrait ad eardtaata· Vtado«is, Henricus Bindi episcopus Pistoriensis et Pruteoeis. boasae— qai threat tatre alta dedaitioa— hue nsrerii·
Novis oratoribus publicat», eminentiesimus pri­ mb ···· vol ox so ovtad qaod a raUo eradito baeaaqae deAaita Mt At «i bare ratio vatonc, raltaa —piles dog—
mus praeepp ait:
dadairi greet ooadadshat stator. Datritiaure nupaet·· hab—
..Procedamus nunc ad ipsam diacùreiooam, et ani- ad vtgratas enares; Sato aohtoaatto toaqpaa aatta» data—
bonem ascendat eminentiasimb· ac revoyeodisaimu» resta» M— droa Bern. goat, aaelorilit—, at dainssm
omrss ta dtas aregto «essore state sraa CaoiriB— Trite·domini» Paulus cardinalia Cullen arehiepieoopa»
tira■ ara potetare dastriae·, ds Bret, poetiltta arateilthta
Dublineosi·.''
radsqaaqae abashes· qeta «atra Tsthsrl Oshtai et rtiiq··' > Matth. V. IA rare aavetre·· sffnsw yeraeiitas erad—ac·· barat Paet

IIS

OONGRSGATIO GRNERALK QUINQUAGK8IMA QUARTA 1» mii 1870

114

Ds immanitate litatarum Honorii ab omni errors
quibusdam ad Hibmiam ipaotantibos, de quibo· in A
emsmiationiba· in acharna de infallibilitate traotatar, optimum tastem affero, scilicet doctissimum dictum
•gere. Id, D»o adiuvante, praestabo, eed tamen ente», episcopum Rottanburgentam ; haec enim legi in rias
venia huius sacri concilii, pauca quaedam dicam de historia ooocilioram, quae historia nuper in linguam
quibusdam sententiis aut pnqneitionibue, qua· he- gallicam vana «at. In volumine IV pag. 41, 42, 45
na
*
st
die et die praecedente hio audivi, a quibo· dis­ ita legitur: „Dum haec Honorius dicit, orthodoxam
doctrinam proponit, et iniuria palmaris esset eum
sensum meum omqinp indicar· volo.
Primo loco dice·· volo de iis, quae pertinent ad hasreseos accusare." Verba eunt reveesndissimi epi­
Honorium-pontificem, a cuius supposita haereri ar­ scopi pag. 42. Quoad unam voluntatem Honorius nihil
gumentum adversu· infallibilitatem summi pontifici· haereticum proponit, solum defectus habetur iu vereruditissimus episcopus Rottenburgensis duxit. Quae bohim perspicuitate ; et iterum rit : „Concludi potest
de summo pontifice hic dicuntur, iam aocuratiasime quod substantia sententiae Honorii et materia respon­
*
Nihil itaque erat quod damnari
discussa sunt: saltem quadraginta quinque abhinc sionis orthodoxa fuit.'
anni· «· audivi, qdae nudius tertius prolata sunt, potuerit ex testimonio ipsius oppugnatoris infallibilieaque legi multis abhinc annis in opere de primatu tatis pontificum.
Sed fortasse aliquid proponit universali ecclesiae
pontificii ab archiepisoopo Baltimorensi Patritio Kenrick, viro doctissimo et piissimo, edito. Itaque quae ex fide credendum. Nec vestigium ullius definitioni»
dicta eunt, nec nova nec magni momenti mihi visa in epistolis Honorii; simpliciter oeconomiam qnansunt. In primis de his breviter agam, et ostendam B dam adhibuit, quam ipse prudentem existimavit, ul
fideles non loquerentur de una vel duabus volunta­
nullum esse argumentum ex Honorii actis contra
infallibilitatem pontificiam ; sed potius dicerem cum tibus aut energiis, sed simpliciter crederent duas esse
naturas humans et divina operantes.
doctissimo profeesore Schrader apertissimum argu­
Quomodo ergo factum est, ut a concilio Vi et S
mentum ex iis duci posse ad ostendendam infallibili­
concilio VIII damnaretur Honorius ? Id explicandum
tatem pontificis.
Ut argumentum aliquod ex documentis, de quibus doctissimo episcopo relinquam ; ipee enim dicit ut hae­
tractatur, duci posset, duo constare deberent, scilicet: reticum verum demnatum fuisse Honorium ; dum in
Ie Honorium docuisse hseresim, aut eius epistolas locis quae legi dicit, Honorium in nullam haeresim
incidisse, plane orthodoxum fuisse. Explicare ergo
haeresi infectas esse ; 2° Honorium tamquam ex cathe­
dra locutunr esw, et doctrinam suam ut credendam ec­ debet episcopus, quomodo concilium Honorium dam­
clesiae univeiqg^i proposuisse. Si enim eius epistolae nare haereseoe potuerit, cum haerereos reus non esset.
haeresim non continent, nullum argumentum ex iis Si aliquod argumentum in hac re sit adversus auctori­
tatem concilii generalis, adhiberi potuisset a proteduci potest contra infallibilitatem pontificie; si haeresim ex cathedra non docuit, similiter nil duci potest stantibus ; sed certe adhiberi non potest et non debuit
a doctissimo episcopo adversus infallibilitatem summi
ex iis documentis contra eundem doctrinam.
Sed nunc quaeramus, an ulla haeretica labe in­ pontificis. Sed tamen ego non damno concilium, non
fectae sint Honorii epistolae. Eas logi et perlegi, et dico concilium in errorem incidisse; dico pontificem
nihil in iis invenire potui, quod catholice explicari orthodoxas epistolae scripsisse, dico eum nihil definisse
ex fide : dico concilium tamen non errasre in eo dam­
non possit, nihil in iis inveni quod haeresim saperet.
nando, si vera sint quae hac de re narrantur.
Loquitur de duabus naturis operantibus iuxta vim
Duplici quodam sensu sumi potest vox Kaerttinu;
suam, adeoque admittit duas naturae, duas opera­
tiones, duas voluntates in Christo, licet enumerandas haereticus est qui directe, aperte, manifeste proponit
non esse dicat. Memorat etiam unam voluntatem, sed doctrinas haereticales ; et haeretici vocantur etiam qui
loquitur evidenter de una natura humana; et excludit favent haeresibus, qui occasionem aut ansam dant, ut
haereres et errores per mundum disseminentur: et
iq Christo illam propensitatem sive proclivitatem in
hanc distinctionem adhiberi videmus in constitutioni­
peccatum, qua homines post lapsum Ademi in­
bus apoetolicis. Ubi enim agitur de societatibus se­
ficiuntur.
ooadlisat TrHsatiaaat tcatUtaan aattoritoten ascis aa- cretis, non solum ii qui vere pertinent ad eas socie­
gisfas iapstitaa ftüsss, non poses Mdm Vatieaasa ooaeiUaa tates damnantur; sed etiam earum fautores et pro­
* alia ratio·· silere Dixisse ear·. Viadoboaeasem hanc verita­ pugnatores et receptores in easdem incidunt censuras.
tem ia prui sb osmitass retineri, Ueoqae aoa esse semese risa
Itaque concilium damnavit Honorium non quis vere
delaitioMsi. At evidens esas qaod nsqse daa Malta fesrit,
operari aoa postit tateere iapafaatom. Altande aotaa ooso -haereticus erat, sed quia agendo illa imprudenti ra­
Ia pes «sentie rsa M iapagaari a noa panels et qaHsa eoa tione, qua usus est, ansam praebuit Monothelitis, ut
sine SMC» taa Melissi taa ipsorea proteetantima scaatalo. longe lateque haeresim istam propagarent.
Bsprebessia frians a card. Viadobooeasi argnasataa qas
Observandum quidem est concilia generalia eo
iafkUiMHtaa Bosl poatHrls
*
vsl sx so sviaeitar qaod Iprias
potestas saprsaa in «orleeia sit. At aotesdass rit noram non 1 - sensu interpretanda sare, in quo confirmata fuerunt
stes srqaaeataa bse, peesta agsrri, et apnd Ipsam a The- a summo pontifice ; et si quid summus pontifex non
■ua stall· qrii testari.
confirmet, id vim concilii generalis non habet. Aderat
Post tease aenanlla breviter dixit de qribnsdaa aaismdcanon concilii generalis Chalcedonensis, quo iura et
vsrsionibas a MaMpi· ex patritas seripto has sapsr re tra­
ditis, st prnsssrtiai ta illa qase tagitar pag. »· ari dtatar privilegia quaedam ecclesiae constantinopolitanae tri­
ex verti· pan tfm pusos svss soa pes·· srai peatiâes· buebantur, quae iniurioaa esse videbantur caeteris
•apssaaa tatars potestate· in eoelesis, salina qatppe risori- patriarchis. Reiecit hunc canonem sanctus Leo, et
aea esso tntsr agnos ot svss. At fiUsaa M esso ptaritas
nunquam tamquam canon ecclesiae universalis habitus
■Mût orater, st later aha tsetieaom tss greseam tea
•prissent ia asriam psetalit. Ds alia aaimadreraioa· qaa di- est, donec tandem aliquando ab Innooentio ΙΠ appro­
eitar ia vsrtis ,ngavi pre te at aoa Mdat Mea taa
* UM Aris baretur. Videamus nunc quo sensu approbavit con­
ia ssaaa Mnttes saaaadaa essa, aaeterea halas otasmtioais cilium VI summus pontifex ; videamus primo in lot»
ait Avere Merosi Celviniaaas et Lattaraaas, eaaq»· paads
quam auctoritatem, quam oommissiooem dederat
rsfetavit. ’ Teadsri osa ia Usta·· sbeervati sails· aeaaaU
■aaaraoriat da·· presdssMoer·· sass ia DatettMasi aretaspi- Agatho papa suis legatis cum Constantinopolim. pro­
•espata alatae feris·· >atUtaM tafelUMUteti, et ta Hlbenta ficiscerentur.
alterni· dastas naotaUs itatrnrisa deotriaam tredifaa an,
Tempora illa admodum infelici· erant, et pontifex
ptaribas tame retatarit. Osaoirelt retina eaitteata at taotria· ta Beaneri
*
psatilte· tataUMMato qrea «Htoatea· ai ad imperatorem eoriben· dicit legato· idiota·esae, valde
indocto·, adeoque eorum potestates valde ooarctat lUe
Aegaatl· dlgnltatsa svebatas.·
Posca» ensaair tosto· Ul

Λ. ΜΒΜΟΙίβΒ PUBUCAX KT ΟΟΝβΜΪβΑΛΟΝ» GKKXRAUM

11»

.

11«

scribit1 ; „Non pro oonfidenti· «oram roiaatiM quo· A Sergium, Pyrrhum.... novi haeretici dogmatis aucto­
res: sed Honorius tantum damnatur, „quia pravis
**
dirigimus, prareantaa confamuloo nretrre.........num
**
rapplid oordis devotione oazavimns demandare. Nam eorum asesrtxmibos fomentum impendit·
Sed audiamus pontifices. Nicolaus I in epistola ad
apod homines in medio gentium positos (turbata»
Miohaalem Bardam dicit : .Jfomaaac aedis antistites
valde erant ns Italiae eo tempore ob beiltun lombardorum et graeoonun et aliorum) at da laboro corporis n inquam cum haereticis sapasse ; nos enim neo tenuis
quotidianum victum com summa haesitatione conqui­ saltem rumor aspersit aliquando cum praesaepientibus ·
rentes, quomodo ad plenum poterit inveniri Scripturo­ separe, contra omnes concertare." Et Hndiianus II
rum sciential Licentiam (vide quomodo ooorotat po­ in epistola ad patres .concilii VIII, qui patres plerumr
testates legatorum) proinde eis sive aoftoritatsm de­ que Graeci erant, quique ea omnia quae ad historiam
dimus apud tranquillissimum vestrum imperium, dum concilii VI pertinent, certe novisse debuerunt, scribit1 :
„Non potest Domini nostA lesu Christi praetermitti
iusserit eius dementia,» simplicitw satisfaciendi, in
quantum eis dumtaxat iniunctum est, ut nihil profecto sententia dicentis ; Tu es Petnu, et taper Kauc petram '
praesumant augere, minuere vel mutaro, sed traditio­ aedificabo eocteeiam meam; haec, quae dicta sunt,
nem huius apostolicae aedis ut a praedecessoribus aporerum probantur effectibus, quia in sede apostolica
stolicis pontificibus instituta eat, sinceriter enarrare."
immaculata est semper catholica’ reservata religio, et
De causa Honorii ageodiOvidenter nullam potestatem sancta celebrata doctrina." Nihil, ut mihi videtur,
habuerunt; ideoque hac de re agere non debebant clarius esse potest ; nam pontifex vix ea ratione loqui
legati; et si agerent, confirmare ea quae acta sunt, R potuisset, si existimaseet. Honorium ut haereticum
non poterant.
veçuin damnatum fuisse a concilio VI generali.
Videndum eat nunc qua ratione pontifex subeeItaque habemus ex iis quae dicta sunt, nullum
quens concilium confirmaverit. Doctissimus episcopus naevum haereseos inveniri in epistolis Honorii; Hono­
Rottenburgensis dicit, pontificem pro more solito rium nullam definitionem dogmaticam ex cathedra
recitasse verba, quibus condemnatur Honorius a con­ dedisse; concilium VI Honorium non ut haereticum
cilio. Videamus nunc quid dioat pout'f»x I” epistola proprie dictum, sed ut deficientem in proprio munere
nd imperatorem scribit * : ,,Anathematizamus novi damnasse. Habemus etiam testee amplissimos Roma­
erroris inventores, id est, Theodorum. Cyrum, Ser­
nam Sedem usque ad illud tempus nullo errore
gium et alios......... nec non et Honorium, qui hanc
foedatam fuisse.
apostolicam ecclesiam non conatus eet doctrina apoNunc breviter dicam, cur dissentiam a quibus­
Klolicae traditionis illustrare, sed profana proditione dam quae audivi hesterna die, ex hoc amboiic prolata
immaculatam fidem subvertere conatus est." Haec a duobus eminentissimis dominis arohiepiscopis car­
ultima tamen verba subrer/rrr amatu» ùt aliter in dinalibus. Imprimis dico me omnino convenire eum
textu graeco leguntur, ut optime notat episcopus Rot­
iis, qnae in laudem Benedicti XIV dicta sunt de liber­
ten burgensis, et verba haec ultima ita verti debent:
tate adhilienda. ubi agitur de rebu< ecclesiasticis ei
immaculatam fidem eubverti permuit, non conatus eat
de salute animarum : libertatem illam, adeo ab aivhisubvertere, sed permisit ut subverteretur fidev ab aliis. episcopi Vragensi merito eommemhitum. ego nunc in
Habetur epistola quaedam eiusdem Leonis ad illu­ C notandis eius dictis, quantum possum, ndliilielai. Que­
strissimam ct celeberrimam ecclesiam Hispaniarum.
stus est eininentissimus dominus de scriptoribus qui­
In hac epistola ait’: „Aetema condemnatione mulc­
busdam et ephemeridibus, quae auctoritatem episco­
ted sunt Theodorus, Cyrus. Sergius cum Honorio, qui
porum aut eorum personas laedunt et exagitant. Ego
flammam haeretici dogmatis non, ut decuit apostoliin iis eum eo convenio; optandum enim est, ut ea moiam auctoritatem, incipientem extinxit, sevi negli- demtione, amore et religione omnes scriptore- lathogendo confovit." Negligendo confovit : nihil liaereliei animarentur, ut ab episcopis successoribus aposto­
ticum docuit ; sod silentio suo vel imprudenti agendi
lorum laedendis abstinerent. Verum quomodo se res
ratione permisit, ut ab aliis haeresis traderetur. Item
niiiu- habent ?
iu epistola ad regem Hisjianiarum4: ,.Condemnati
Constat opuscula et opera grandia edita fuisse
sunt .... (ii qui memorati sunt), et una cum cis Ho­
contra summos pontifice
,
*
opera cavillationibus, ca­
norius Romanus, qui immaculatam apostolicae tradi­ lumniis, mendaciis omnibus, quae personas jsmtifitionis regulam, quam a praedecessoribus suis accepit, eum laedere possunt, plena. Exemplum affero libri n
maculari lonsensit." Ex hisce omnibus patet, non ut Germania celeberrimi, qui sub nomine bifronti, nu­
haereticum proprie dictum damnatum fuisse Hono­ mini» pagani editus est4. Existimo auctorem voluisse
rium ; sed iuxta mentem pontificie damnatum fuis­ retendere se et protestant em ct catholicum eodem tem­
se, quia abstinuit ab exequeudo munere suo.
pore esse; nam duas facies se habere ostendit. Hi<
Quae dicta sunt, confirmantur ab epistolis et actis liber latissime per 'Germaniam disseminatus est, la­
subsequent ium pontificum, qtiae inveniuntur in opu­ ti tiseime per Galliam, latissime per Angliam, et dolens
sculo hac de re, id est, de infallibilitate pontificis ab dico per Hiberniam: anglice venus est, et fero gratis
ipso episcopo Rottenburgensi conscripto. Scribit enim distribuitur inter fideles nostros populos. Tacere ne
doctissimus episcopus, Romanos pontificee io iura- debent catholici, dum haec fiunt ? Numquid dicendum
mento solitos fuisse condemnare Honorium. Sed ai id eet. non licere respuere, refutare calumnias et im­
verum est, damnaverunt eum ea ratione, qua appro­ properia, quibus sanctissimus nosterpater, quibus se­
bata sunt acta synodi universalis a Romano pontifice; des Petri impetitur; non licebit haec refellere, et
illum condemnarunt ut haereticum improprie dictum, licebit adversariis et liretibua religionis libere per to­
et dum Honorium condemnarent, eodem tempore per­
tum mundum infamias huimunodi disseminare? In
petuo proclamabant ecclesiam Romanam eemper im- scribendo aliquando limitée excedunt nostri catholici,
ihuneni a quacumque macula et naevo et errore fuisse. optimi etiam catholici provocati; calumniis ipsi im­
In ipsa iurameoti forma, ut exhibetur ab episcopo petiti aliquando ultra limites progrediuntur, idque
Rottenburgensi, haec loquuntun: „Anathemadsamua dolandum eet: sed tamen vix ere damnare possumus.

■ Messi. CWtaSse omnlwnaa, XI, ÈS5.
’ MA, 711.
• IMA, 1MV.

• IMA, 1M7.

i IMA, XVI, »7.
• eatUim ssl «A Vatie.
».· Allato U orssealaau Jamu, ierPaktt uni iu Cenat,
sMaa itaUeo vaim M nsraattas etoan 1Ü6#.

117

OON0RRGAJIO GKNKRALI8 QUINQÜAGB8IMA QUARTA 1» mail 1W0

Damnaro'dsbemae «a qui scribunt contra pontificem,
contra eoolesiam, contra omnia qoae in religione nostra
sancta «tait: boa damno, boa reprobo. Misereor eorum
qui iafimitat» vieti, dum veritatem defendunt, naevo·
quosdam contrahunt.
Primo itaque in loco dissentire me fateor ab iis,
quae ab archiepiscopo Pragenai dicta eunt, ut pro­
baret boo tempore agi non debere de infallibilitate
summi pontificis, aut de eiua primatu locum non esse :
rationi minime esse consentaneum ut e capite tractatio
huius argumenti incipiatur. Sed ego potius exemplum
Christi sequor, quam logicae regulas, si logicae regulae
eunt violandae. Et quomodo egit Christus? Primum
fundamentum posuit eocleaiac : primum potestatem
promisit Petro, ut esset petra seu fundamentum ec­
clesiae. Temporibus nostris ubi doctrina illa Invaluit,
omnem potestatem a populo derivare, iustum quidem
est.de subditis regis aut principis non agere, quia ab
eis derivat potestatem iuxta principium anni 1789.
Sed alia est res ubi agitur de negotiis ecclesiasticis.
Christus est supremum caput ecclesiae, ab eo omnis
potestas derivatur; ipee summam potestatem primo
Petro dedit, ut postea haec potestas aliis communica­
retur. Id asserit antiquissimus scriptor Tertullia­
nus : „Claves primum Petro dedit ecclesiae communi­
candas." Id asserit antiquissimus pater episcopus Op­
tatus Milovitanus: ..Potestatem Petro, dedit aliis
communicandam." Idem dicit et sancnie Leo; ait
enim : „Quidquid aliis non negavit, Petro dedit."
Fons itaque et origo potestatis in summo pontifice
invenitur. Itaque primo in loco debemus agere de
Romano pontifice, de eius dotibus et praesertim de
eius infallibilitate, si agere debemus de Romano pon­
tifice. Quomodo agit architectus ubi aedes surgere
iubet? Primum agit de fundamentis, postea de addificio construendo.
Novi etiam aliquando, saltem ubi de novo con­
scribendo exercitu agitur, primum duces et tribuni no­
minantur, postea agetur de militibus gregariis con­
ducendis : eadem ratione, ut mihi videtur, actum est a
Deo ipso in principio mundi. Cum enim legem natu­
ralem omnibus dedit, et cum leges eas ad societatem
aptas esse voluit et ad regna constituenda. Omnem
potestatem in omnia dedit patri primario universi
generis humani. Itaque non sunt reprehendendi legati,
qui huic concilio praesunt, non reprehendendi sunt
episcopi, qui rogaverunt ut hac de re statim ageretur.
In negotiis agendis non logicis regulis semper
agendum est; sed ratio habenda est personarum et
temporum et locorum; et valde opportunum esset, ut
negotia quaedam magna statim expedirentur, dum
omnes adsunt episcopi, ita ut liberam postea esset,
ut aliqui possent in suas regiones et in suaa ecclesias
proficisci.
Questus est etiam eminentissimus arohiepisoopus,
iura episcoporum non defendi vel fortasse minui. In hoc
cum eo convenio, sed plane diverso sensu. Ego niinquam.
existimavi, summum pontificem aut concilium gene­
rale hostes esse iurium M privilegiorum episcoporum :
immo «x historia constat Romanos pontifices ubique
adfuisse, ut episcopos in suis iuribus defenderent, ut
eorum privilegia sarta teotaque servarentur. Interroga
episcopos Polonies, numquid illis pontifex defuit?
Interroga archrepvsoopum Coloniensem, qui certe a
'Gregorio XVI amplissimo defensus sst ; interroga nunc
episcopos Hispaniaram, si eorum iura laedere velit
pontifex ; interrogate integrum, orbem, et videbitis et
invenietis, pootiiroes semper st ubique optimos fuisse
protectores, amicos et patres episcoporum. Invenietis
etiam episcopos tene maximam potestatem habuisse
eo tempore, quo plus intimo connexi fuerant et sub-

118

diti Romano pontifici. Si surgunt adversum Romanum pontificem episcopi statim conculcantur, sta­
tim privilegia et potestatem suam perdunt; ai uni­
untur, fides quas vincit mundum erit victori
*
eorum.
fides Romanorum pontificum.
Sed videamus quinam sint episcoporum inimici.
Fateor eme plores, plurimos eos habere inimico
*
Sed
quinam sunt? Primo in loco omnes ii, qui révolutionibus favent, omnes societates secretae, principes
quidem, qui inimici sunt etiam summo pontifici, mi­
nistri potentes, ii qui defendunt libertatem omnes
libros imprimendi, hi omnes inimici sunt episcoporum.
Ideoque cum eminentissime principe plané convenio,
omnes conatus faciendos esse ut ecclesiae iura et pri­
vilegia et auctoritatem defendamus; idque nulla ra­
tione melius fieri potest, quam episcoporum obedientiam, obsequium et venerationem erga sanctam sedem
defendendo.
Audivi aliquos queri, pontificem nunc violare
libertatem ecclesiarum orteptalium. Sed in qua re con­
sistit haec violatio? Per infehcjs temporum circum­
stantias factum est ut populi, ut milites, nautae,
artifices, operarii, agricolae, pAuperes et divitas sibi
usurparent potestatem nominandi patriarchae et archiepiscopos et episcopos, aut saltem electio praecipue ab
iis fieret. Ex hac agendi ratione maxime collapsa ,
est ecclesia in oriente: null
*
est spes ut possit erigi,
nisi summus pontifex ius ecclesiae vindicet, et sibi
sumat potestatem, aliqua ratione saltam ad regulae.
nominandi patriarchas, archiepiscopoe et episcopos. Et
tantum abest ut ecclesiae iura violaverit summus pon­
tifex, ut ^potius libertatem ecclesiae vindicare velit.
Transactis temporibus, praesertim' ultima periodo
proxime elapsi saeculi in Germania, legimus, quos­
dam magnos erchiqpiscopoe et electores imperii in
unum conspirasse, ut iura summi pontificis immi­
nuerent. Quid fecerint fere omnes, quid scripserit
Febronius, omnes noverunt. Sed quo pervenit denique
res? Archiepisoopi et episcopi isti ad nihil fere redacti fuerunt ab insurgentibus revolutionibus; et
dum potestatem pontificis averterent, omnia quae
habuerant, fere perdiderunt Quid accidit et Graeca?
Legam hac de re excerptum ex epistola' magni ponti­
ficis Gregorii papae IX, scripta ad Qqgmanum
anhiepiscopum Constantinopolitanum 1 : ..Praevidens
autem Dominus, quod ecclesia a tyrannis conculcaretur, et ab haereticis laniaretur, et a schismaticis scin­
deretur, dixit : Rogavi pro te, Petre, ut eoa defieiat
fide» tua: ei tu aliquando ronvenu» confirma fratre»
tuo». Ex quo colligitur evidenter, quod ad sedem Petri
omnis quaestio fidei referenda sit. Sed, quod dolentes
dicimus, ut epistolae tuae verbis utamur, ' praesumptuose quidem, non per manus militum, sed ecclesia­
sticarum personarum sensus, veri loeeph talaris tunica
> et inconsutilis est passa scissuram. Sed quia sciderit
videamus. Cum Graecorum ecclesia a Romanae aedis
unitate recessit, statim privilegio carait ecclesiasticae
libertatis; et quae liber
*
fuerat, facta est Macularis
potestatis ancilla, ut iusto Dei iudicio, quae noluit
divinum recognoscere in Petro primatum, toleret in­
vita dominium saeculare." Haec satis dicta esse viden­
tur, ut appareat Mitem a summo pontifice, vel a con­
cilio, vel a Roma nihil episcopis «sm timendum.
Questus etiam set eminentissimus dominus, si bene
illum intelléxi, nimium arctari intra sum dioeceses
potestatem episcoporum; eoe aliquid exta
*
tuean
debere; potestatem .quamdam apostolicam ipsis ease
vindicandam.
In hoc cum illo minimo oonveuiq. Summis pon­
tificibus, successoribus Petri, supremam in omnM da‘Haesi, sp. ait., ΧΧΠΙ, M.

,

,

J
{
;

>

Π»

*

a. ecssiomn pubucax π oos<

tam fuisse potestatem, in universo·, oves et agnos, in A
uirivenam ecclesiam datam fuisse potestatem omnino
constat: sed huiusmodi potestatem nunquam datam
fuisse singuli» episcopis aeque clarum est. Apostoli
quidem, dum viverent, extrqordiaariam quandam her­
babant potestatem, ut evnngelium ubique per mundum
praedicarent; sed cum ipsi mortui fuerint, cessavit
extraordinaria ista potestas, et episcoporum potestas
coarçtata est intro limites suarum dioeceseon.
Melius, aut clarius huiusmodi quaestionem expo­
suit doctissimus vir, qui certe io rebus huiusmodi
minime suspectus est, Natalis Alexander, ex cuius die
*
wertal tone IV. in saeculum I haec exscripsi1: ,,Epi*Opi sunt Muccessorr» apostolorum, dirimpno.
*.
seclusa
plenitudine poteNtaUs, concedo; cum potestatis pteuinidiie. nego. Duplex enim sero ih apostolis spectanda
potestas est : una cum tota plenitudine, ratione apo-.
Htolatm·, et <*a quidem obdinaria in Petro, ad cuius
proinde «ucoesMores tota transmissa rit„ extraordinaria B
> erv m npo-toUe, a quibus proinde in soccessore» in
*
t«gra non Iraq·ierit ; altera episcopalis, secluso apcwtohQu. ei sine plenitudine potestatis, quae in epicopos
*
mimf
transfusa eat." Tum procedit; ,,Itaque patree
<urn «itaraet aptos patres) supra laudati non existi­
marunt. episcopos instar apostolorum potestatem in
<m Iraiam universalem accepisse; eed ad definita
*
sin­
gularium provincigrum sedes eam potestatem. quam
un apoMolm locepiasent, coarctarunt.

MS GSMQUU»

1»

esroHs Latmnoi et Rieherii, nati sunt «roro Febvocui
«t EyW, nati sunt mmuneri «Ui errores qui a lano
aliisqo· ppr Germaniam nunc dirorminantor, quique
directe auctoritatem pontificia impetunt. Cur huiusmodi errores non condemnandi sint, ego intelligere
non pomum *
Sed timendum est, principes at ministros priori
pura adeo iralps fore, ut er hac definienda doctrine
occasionem arripiant constituendi ecclesias nationales.
Hoc cérte magnum esset malum ; sed malum quod
eventurum est minime timeo: Hiberniae exemplum
adferre possum. Per tria fere samia potentiraiun
principes Angliae omnes vires suas exercuerunt, ut
ecclesiam nationaleni erigerent in Hibernia; e< quin
«concors erat anima epi
*ropqpAiu,
quia episcopi seaipei
adhaeserunt sedi apostolicae, quia populus fideli»
erat, principes isti nunquam ad^exitum felicem pro­
positum suum duc·:» potuerunt. Si nunc inter se conveniant episcopi, si fideles sint, ut sunt <ot nunquam
ante· fideliore
*
ersutk ni fidele.
*
futuri rint epiaeopi
Mactae sedi, nihil pnncipum aut revolutionum, aut
societatum Mvirtaru'n conatus timeo. nunquam ec­
clesiam nationalem constituere poterunt, aut si consti­
tuent, brevi temporis intervallo ad nihilum redigetur.
Sed fidele» querentur equidem mutatum fuixec
fundamentum suae religionis, si infallibilita
*
summo
pontifici tribuatur. Quomodo hoc dicatur ego videre
non possum. Nam ii qui hac ratione loquuntur. η
ι
*
profitentur pontificem raae infallibilem, et m qm
buadam eorum syaodi
*
legi id solemniter proclamatum
(pisae: Pontificem errare non poc«e in iif·. quae ad
Ridera pertinent << ad /porra definiendo
*
Turbati non
sunt certe populi a decisionibus *ili
m nodorum pro
vincialium; neque turbabuntur si haec doctrina a cou
cilio Vaticano definiatur.

..Concedo igitur, quod a^postolqnini Mtveseore·
»int episcopi, quod apostoheae potrata 's haeredes oenmti debeant ; sed potestatem illam neg > aeque extenMun m episcopis tu' in apostolis. Jllon n enim aucto
*
ritas nullis erat aedibus definita, nulH·' provineiu
circumscripta: at episcoporum potestas intra diocoeMx>n suarum cancellos cohibetur. Usu namque, etiam
Hic animadvertam, pagina 132’ emendatlonum.
«b ecclesiae incunabulis receptum est, ut certi
*
ecclesiis
»inguli episcopi praeficiantur, .ut pa(et Λ apostolo C quae sunt typis impressae, tn <aput hoc de quo annuus.
cpiM.
Titum cap. 2: Wuw rei gratia, inquit, episcopum aliquenr adw liar de re timore agitatum
fuisse, ut solemniter ibi drelaraveiit sibi por»;uiMUin
reliqui fr ('retor,'vt ea quae denm^ nrwri<7<», ri coaesse, omnes omnino episcopos u
*que ai mteine?ioni>m
fth/iMtf p«r rtrilofra proasbyteros, licui et ego ***
P°
*
d
tibt. Ex his enim verbis constat episcopos apostolonuu erae interficiendo». Sod minis hinii»iiu»di noti simi
MKcesHores uno loco addictos fuisse, cuius limitibus terrendi episcopi ; tier turbabuntur populi < uni audient
niruin polleto
*
coarctaretur. Proptwee ooneuetudo tuintuum pontificem raar infallibilem nci unquam
écrirai··. ab aptetolicie temporibus obtinuit, ut me­ existimabunt fundainentym Miao ecclreiac mutatum
tro politae et patriarchae ipsi certas haberent conati
*
fuisse. Omnes enim fere ubique terrarum, omnes fere
fideles hanc doctrinam tenent : hanc 4<mtrinam torrent
lutas provincias aut dioeceses, quas regerent; neque
is
*
i|
uliuni ms jn alienis dioecesibus competebat. Hac fere otunes Itali ; haec' doctjwa communiter nunc iv*x>pi»
orelraiae praxi nitebatur sanctu^ Hieronymus... Hinc cepta est in Gallia', et audivi ex quibusdam epi
Hispaniarum maxima cum voluptate, oi^io» ita crini
concilium Nicaenum inhibuit gan. 15 wc rpMCopiu'a
ririlafc m enniatem traneiret. Porro qua ration? po- h&uc doctrinam ibi affectu· esae, ut fere tamquam
luit concilium Nicaenum uni loco episcopum addicere, haereticos eo· tractent, qui doctrinam huiiiMuodi in
cui auctoritate divina in omnes ecclesiae; citra ullam dubium vocarent. Unde cum communiter iam credita
' exceptionem aut ius concessum esset ? Episcoporum sit haec doctrina, ai «sciatur, intelligent statim }xipuh
______ ecclesias
__
__ non
__ se
_
nihil novi actum fuisse, sed tantum sigillum infalltigitur potestas ad otnnea omnino
ywrrigit; adeoque apoatolis in plenitudine potestati· D bilitatis a concilio hoc datum fuirae privilegio ilh
qwt tempore apostolorum usi sunt summ,pontifice>
siiccewieae dici tum pqpsunt."
Sed quaestio Immo nondum satis matura, nondum
Haec, quae legi, aunt ex Nataly Alexandro, et certe
ostendunt,- episcoporum non esae universalem pote- bane dwcuna. S\ nqndum eat bene discussa, nerte injuc
atatem, eoequeponteptoa Mea debere inter fines suarum ad diem iudicii non erit bene diacuaaa, quia nihil ditn
diopoeeeon potestatem suaui exercero. CKaritate et fide potest contra doctrinam quotPlictum non fqérit. et
c usi aliis episcopis per mundum cosmectuntar, ideoque certe defensores huius dortrinae optima oiunibdk hisce
episcopi inter ee hisce vinculis constricti plurimum argumentis In contrarium responderunt.
boni facere possunt.
Est alia qimjla, Kilioet unam tantum scholam
}
Praeter ea, quae dixi, addidit erninentineituus theologiae audiendam nunc leae, cMUres scholas esse
< / archiepiscopue de. primatu niV.definiendum esse, niai reiiciendas. Sed novum mihi eM unam tantutp scholam
*
quod
iam in aliis concilii· definitum est. In hoc ego theologicam tenere doctrinam infallibilitatis pontiI
*
convenir
non possum; nam cum novi errores aoatu- ' ficis. Certe omnes Francisoani cuios sobolae princeps
t
nant, nebemarium eat ut ii pro retiens temporum con­ fuit Joannes Duns Scotus, qui fortasse hibernas erat,
demnantur. Poet concilium
*
Tridentinam nati sunt ex eo tempore omnes patres Franciscain acriter 4ifea.· J
*·
··'■
■
■ /'
'■ ···.
·
·

»

Ill

CONGREGATIO GENERALIS QUINQUAGESIMA QUARTA 11 mii 1870

111

dorant doHrinam m&llibüitatM. Sancta» Thona» «t A aoandalo fidebbuU erit, ut eat. Hartenu» in quih—rtem
«iu» MboU, «item acorrime pro hoc doctrina pugnavit regionibus doctrina btec tenebatur, ut alii» impugna
nbiqiM foro in univenatiboa. Umvenitao LovttMOR» betar: et boo etiam acandalo protaslantibua erat, qui
*
et barorote valero
corte nunquam hanc doctrinam impugnavit; univer- existimabant schismata et division
inter catholicos. Hoc verum quidem non erat, qam
ait» Hiopamaram et etiam SorbooeoM· universit
*
* irio­
aequo ad tempora Ludoviei XIV plerumque geoenUim haec doctrina nondum erat definita ; sed eum di
nes, diasainirmes. schismata do ro tam magni momenti
tenuit doctrinam infallibilitatie mimmi pontificia.
Patres leeuitae corte acerrime defendunt hanc doctri­ tolerentur in ecclesia, nihil mirandum ri protestante»
nam et merito, quin traditionem acceperunt a Ballar- hinc argumentum desumerent ad impugnandam uni­
mmo, a Suarec. a Vaequea, a de Lugoi a PaUaricino tatem ecclesiae. Utcumque id sit, maxime optandum
et alii» doctissimi» viri»; et mirum «et quidem ai non eaee mihi videtur, ut nunc tandem tessera quaedam
acriter nunc tenerent et ei non gauderent quam maxi­ constituatur, qua mali, improbi, male credentes catho­
lici a sinu ecclesiae et a consortio aliorum catholi­
me, ut doctrina quam ipsi tonuerunt et defenderunt,
corum separentur. Aliqui fortax
*
exibupt a nobis,
nunc ad dignitatem dogmatis ait erigenda.
Haec aunt quae ahimadverti in egregia oratione cum haec doctnna definita fuerit, sed pauci erunt
eminentifieimi arehiepincopi Pragen»is: libertate certe et de h» dicere possumus : *i entent ex nobis, non
usus sum. quam ipee atrhiepiacopu» episcopi» vindi­ exiirornt ex uobis.
cari voluit.. Nunc pauca dicam de iis quae audivi. sed
Reprehendebat etiam rmim^ntiminiu» dominu
.
*
m
inn
*
arripior i* Ioe
*q>h
non sati» bene» quia vox lectoris satis tenuis erat, rtd B fallor, argumentum praeclaru
quantum potui liaec ex oratione doctissimi eminen- de Maistre. qui ex eo quod suprema sit potestas prxmatub summi |xAitiiici», inde inferebat infallibilem
tiMinxi arehiepiscopi Vindobonensis collegi.
In primis dicit, summos pontifices ecclesiam re­ esse pontificem'. Sed hoc argumentum mx dici potml
*
xisse per octodecim saecula, quin unquam eorum in­ ense solius de Maistre, nam aliquid Mtnile<erte«aiutu
fallibilitae definiretur. Ego idem direr! *|>oeeem do Thomas habet. lp
e
*
enim dicit, cum Cbr^tu·. unusi *
divinitate, do definitione divinitatis Domini nostri ovile instituerit, necessarium erae ut suprema. immo
lesu Christi. Certe tribu» prioribus saeculis hac de dicit, summa aliqua sit potreta», quae m hoc omL
doctrina nunquam dubitatum est, sed tamen no<
*8·
omne» fidele», omne» chnstiano». oiihis> catholico»
Narium erat illain definire tempore concilii Nicaeni.
contineat. Si enim nulla »uinma el
<**
potesla». iihsm·
Idem dicendum est de perpetua virginitate beatae nentur erraro», qut errore» «iamnun non possent. r<i;
«**
Mariae rirginis, de divina matenntate eiusdem virgi­
in codera ovili qui erroribus adhaererent, essent qui
nis ; quae aliquando definienda erant, quia necessarium
eo» condemnarent. ideoque unitas erctouar maxntK
erat obviam ire erroribus, qui disseminabant uri
turbaretur. Huiustnudi argumentuih hal'd saintu*
Thomas in Swiwmo rwiZm f/rehfe» Y IV rt hi ahi·,
Per duodecim aut tredeuNi saecula omne» aut
certe fene omnes in praxi admiserunt infallibilitateni
loci» ; sed nimis longum tenet haev Irg^n
*.
summi pontifici
;
*
eius decreta ut oracula caeli rece­
Nunc ad emendatione» \emant qua»’ proposita.'
perunt. illa nunquam respuerunt, pro haereticis eo» sunt ab episcopi» quibusdam m tractando de Ih>
habebant qui a pontifnjbus damnabantur. Tempore C sf-hemate de primatu et de infallibilitate summi jkni
«Oiicilii lia-iloensis et tempore magni schismatis plutifici-. Plurima notavi, wvl tantum paginas indirabo
uniae quaestiones, quae nunquam antea agitatae erant,
qua» œnsulerv |»oterunt ipsi episcopi. Primum quest
de summo pontifice exortae sunt. et cum infirma e*s ‘t
damno, quod reprobo hoc e»t : epimopum. aut quis­
^«testas |Njntifieis tempore schismati», plurima· dybia quis sit auctor earum emordatioixuni. ita Ncripeisar
mota sunt, quae nunquam tractata antea erant. Con*
adversu
infallilulitatrm. ut qsum piimstum ponti
* ilium Florentinum finem plerisque huiusmodi dubi­
fi< in impugnare udeatur.
tationibus imposuit. Tempore concilii Tridentim fere
Agitur pagina 217 1 »k· fundamento nvleniae,
i m| osribile erat de eiusmodi rebus agere, quia pro aris et xerba ('hriMi
r> Prtna. rt sHprr Im*
et focis pugnandum erat contra cahinistas et luthepd/mn ct<. exnminuntur. et ibi duit auctor, nullum
ranos ; sed j>ost concilium Tridentinum iterum orii
argumentum pio infallibilitate duci j*omt ex hi
*r«
«um plurimi errore», quos iam memini, et quos er­ lerbis. quia fundamentum «xvlrsnte cttani abi ajto
rores in scholis docendo» rose voluit /naxime rex Fran«toll vocantur. Ha
*·
ratione certe mfirmatut argumeu
ciae, quos errore» etiam in hoc saeculo in articulis tum adverro
*
**
protestante
pro primatu <svl
*>tae.
organici» inseiuit primus consul: et credo in quibus-"
Pagina 218 de verbis: Pater are» meat et», agitur
dani regionibus gubernium adhuc vult, ut haec in \ et rontendit auctor aut 'scriptor, nullum argumentum
scholis tradantur. Synodus Pistoneam» etiam in arti­ I hinc duci jkxw. ^qbod ]x»ntilrx supremam |a»t»
*talem
culo de fide declarationem gallican am anni 1682
habuerit in osos et agnos, etenim dicit eadem \on* voluit inserere, quam tamen agendi rationem qmnino D tam agni quam ove» indicantur in textu graeco. Hot
Reprobavit Pius VL
taipen omnino a ventate alienum «M, nam m graeix»
Postquam itaque tanti nati sunt errore», post­ textu primo 1o<o habetur patet agnot meos, βόσχι τά
quam tot rationibus impugnata eat sedes apoetolica. dpvfa; hecundo loco habetur ptiect orr« mmu, aoipaivt
postquam eius iura infirmata sunt ; numqutt! primum τά «ρόβατά μου; tertio too:
τά «pà^sxd pou.
concilium^ qupd post haec tam deploranda facta.vonOperae pretium eAse d-xi etiam alexandnnum indi­
grogatum est, namquid silebit ; numquid nihil faciet
cem coneulere hac de re. ei ibi primo loco liabotui'
ad vindicandam supimi pontifiais, summi P·10· aucto­ pdace agno»; aecundo loco habetur pave tepo^dnd μου,
ritatem ?
ovicidm mra»; tertiodoco πρόβχτά μου iterum. 0««·
Sed eminantiMuiuua domina» putat fidelp, iam
meat: ita ut in textu graeco plane dutinguantur tam
certitudinem moraleiq, habere infallibilitat» pontifi­ agni quam ovea. In textu autem Hvnaco tria vixa
ciae, idqoe illis sufficere. Sed mihi illud minime per­ bula adhibentur egui, ot-irular, et oit
:
*
ita ut ornsuadet. Nam usque dum ad dignitatem dogmatis non
njno a veritate aberret auctor huiuv emendationi, cum
erigitur infallibilitae pooAfjria» urant plura» catholici dixit, nullum eoae diecnmen inter uveret agnoe in
pervers? animo, qui haneoe-dbetriaani impugnabunt :
textu graeco.
-,
,
v
roiwbuhT
^ocCjri^UD
• M ama. 1», a rM«o. «MUallaM· i*
e batter, .
ut ia· aug ai aata· tat faaaaataatta, IMS.
e-

""i

1 "-'•%. ■

*'

. ;

m

A. U881OMKB PUBUCAK IT

Pagiaa SI® obi «gitor de verti
*
Christi: Kg» 1
rogavi pro te, Pttrt, et wa irfM fût» ta», favere
mihi videtur scriptor hurssi IgthMinora· aot »1viaistaram : aem dicit, atone ia boo loco et plaraasq·
ia evangulio non fids· divisa·, naa sorp· doctri­
narum, aad fidaaiaa tantum indicate. Ptriagi et ad
examen rovooavi pluria
*
load, st ineant fida· aa·
·
**
profatam
veritatis alitai· doctrinae at praeripe
*
doctrinae eveogolioaa. Fid· exempli gratia Marthas,
cum interrogata fuerit a Doaaino an eradant, qua
rapoodit : Credo te filirtra sass M,- Ims ratione om­
ne· doctrina· fidei profam act, non maram fiduciam.
8ed de his satis, ne nimia fang· rim ; at iam nimie
fortes· orationem produxi.
Nunc venio ad ea quae objiciuntur contra fidam
Hiberniae in iisdem emendationibus. Nsscio a quo
epwcnpo vel a quo annota «criptae sint «Modaticfnes, ubi de fide Hiberni· agitur: sed in uno loco
invenio id dictum es·, duos mero praedecessores in 1
archiépiscopal u Dublioensi minime favi^ri doctrinae d
*
infsllibilitate Romani pontificis; alio in.looo dicitur,
•oholae Hiberni· per duo ultima aaamla doctpnam
contrariam infallibilitati Romani pontificis docuisse.
*
Ali
plura dicuntur, quibue insinuatur fidem Hiber­
norum adversam esse infallibilitati summi pontifi­
cis; quod quidem mirandum sst, cum sciam· maximo
cum animo, maxima cum perveverantia Hibernos sem­
per sanet· huic sedi adhaesisse.
Nunc primo loco respondebo pro duobus meis
praedecessoribus, qui ecclesiam Dublinensem ferme
per jinum integrum saeculum gubernarunt. Meua
immédiat· praddeosasor vir erat valdq prodens-: inter­
rogat· eat aliquando a pariamento Brittanko, an
esset de fide Romanum pontificem esae infallibilem ;
respondit non eese de fide; nod erat adhuc dogma
definitum. Sed qu -nam erat ei· fides f Veram fi­
dem de hac doctrina invenire possum· in actis synodi <
Thurlnianae, cui ille adfuit et cui subscripsit.
Aderam etiam ego illi synodo, et praefui auctori­
tate apostolica ; et gaudeo nunc mihi post viginti annos
adhuc tantam felicitatem habere, ut omnes episcopos
toti» orbis hic in una pace, in oharitato et unitate
fidei'congregat· videam'; gaudeo mihi etiam quos­
dam adhuc superes· episcop· qui illic ederant, qui­
que etiam actis concilii subecnpeerunt. Adest hic *
rchiepisoop· Tuamensis qui subscripsit concilii actis;
quique hodie, ut certe putb, testimonium feret fidei
Hibernorum quoad infallibilitatem. Adest etiam archiepiscopus ('asaelienaia qui concilio illi subscripsit,
non ut episcop· sed ut praesbytar: hodie ip· quo­
que 1« alloquetur. Adest etiam episcop· Oalvienais
qui etiam ad v· sermonem habebit1; adest episcopus
Demensis; adeunt et alii ypii id quod dicam oonfirma?e poterunt. Quid dicit itaque synod· Thiirleaiana
de auctoritate summi pontificis in definiendis doctri-1
nis? Poet recitatum canonem concilii ' Florentini
(illam •nonem legere non est necares) addit; „Itaque, quidquid'Romana ecclesia de fida divina cre­
dendum proponit, ex intima cordis seotaati
*
credim·
et credere debemus ; et quidquid reiicit et damnat,
reiicimus ac damnem· ; ao propterea errores omnes,
qu» Romani pontifices tamquam fidei advera· pro­
scripserunt, nos proecribim· et damnem·, atque pro
virili parte conabimur, ut nullum eorum vestigium in
nostris dioere^bus inveniatur." Cur bane facerent
professionem fidei episcopi Hiberniae et meus praedeoeseqr, niai intime sibi conscii ement,' summum pontificen/in proscribendis erreeibue, in proponendis fidei
decreti· eese .infaliibilpm?

Sed ne dubium- aliquod «it, lego fragmentum epi­
*stola qua· ad junupum pontifiam ex coociNo iUo
' - .
'- .
? ·
Λ #

emtAiJM

IM

seripearaat episcopi, rogant· ut definiret douttiram
da tmiaaoolate Compta·
:
*
,,Ημο eu ita sint, beatitndiM· tua· enixe roga··, quod st ssparetim
MM "IBI *
1»
*ÜNM
<NB
*
totiv
OfttbolMM
antietitih· praestitimus, ut «x mprama cathedra prin­
cipis apostolorum, oui
*
fidai et potestatis hare· existia, dogmatico st'infallibili decreto hretam virginem
Dri greutriosm absque olla peccati originalis labe
Aiis· ooooeptaa dsfini
·."
*
Itaque non ait hasrandam,
non est dubitandum de fide praedsosssorum meorum
et omnium, quotquot illi rimriiio aderant, episcopo­
rum Hibsriiiae: et viginti ssptsm aut viginti octo
omnes Hiberniae episcopi per · vel per procuratores
aderant, rt noman dederant tam huic epistolae, quam
definitioaibm quas legi.
Quod ad anteoereorem praedecessoris mei attinet,
*
ipe
corte infallibilitatem summi pontifici
*
profess·
sst ; erat enim vir (ad ordinem JDominicanoram per­
tinuit) admodum doctus et sanctus. Cum itaque in
lucem sdita fuisset constitutio summi pontifias
Pii VI, qua damnata sunt acta ooocilu Pistoriensis,
arcbiepisqop· Dublinensis et tres alii episcopi suae
provinciae Dublineosis littera
*
ad summum pontificem
scripserunt, quib· smliab· ulnis amplectebantur
omnia, quae decisa fuerant a summo pontifice. Psucn
quaedam legam.
,,θοτίω ad n« infraacriptos provinciae Dublinensis in Hibernia antistites constitutio dogmati» con­
*
demnatori
errorum infaustae synodi Pistoriensis per­
venit ; nulli tsirtsu priores ac promptiores nobis obedientiam et venerationem atque religionem in eamdem
praestare unquam poterant: quandoquidem aequum
est ratum habere quod sancta ecclesia decernit, quod
tantus pontifex enunciat. Qui autem primae sedis
immo toti· orbis, praesuli resistunt, Christi disposi­
tioni resistunt, et nisi/resi plaçant, contumacium judi­
cio plectuntur. Quicumque naviculam Christi spernit,
*
incaute
navigat, etri^blc. Quocirca quemadmodum
patres chalcedonenre
*
lecta auditaque epistola dogma­
tic sancti Leonis M
*
gni
*
voce plaudentes dixerunt :
Petrus ipse per Leonem locutus est ; ita n· constitu­
tionem beatitudinis tuae audient· in h
s
*
voces in­
cunctanter laeti erumpim·: Petrus per Pium oracu­
lum fudit."
Itaque hisce episcopia provinciae Dublinenris uni­
ra· non erat, ut in dubium decision· vel decreta
summi pqntificis revocarent. Psulo prat illud tempus
episcop· Oqsorienais, qui ad Dublinensem prov inciam
etiam pertinet, op· edidit quod inscribitur: Hibernia
Dominicaia, et in ea aperte propugnat pontificiam
infallibilitatem. Non «t necessarium locum legere,
quia iisdem fere verbis concipitur, ac ille qui hsbetur
hac de re in summa sancti Thomae. Ante eum, inci­
piente ultimo saeculo, arehiepiscop· Christophorus
Butler Casseliensis, qui per quadraginta annm rexit
illam aedem, scripsit eodem modo ad summum pon­
tificem de constitutione Voigenitru, eanique tamquam
vocem Petri, tamquam oraculum caeli se ei usque po­
pulum reapers profess· est. Adeo longa est epistola,'
ut eam omittam. Sed tamen animadvertendum wt
quod dicit: „Hui· tam inclytae sedis divina plane
auctoritas absqua ope conciliorum oecutnenicorum repredtit, delevit, «xtinxit quotquot quatuor primis sae­
culis ortpe sunt haeres· et schismata ; et illam parum
idoneam et valentem nono putabimus, quae confundat
et dissipet hui· nostri saeculi novatores paucos et
pueili· ? N» certe non ita, sed vegi· et sani· cum
*
universi
Galliae spiscopis in sua ad sanctum Leonem
Magnum epistola ssntini· ao dipim·: apostolat· ve­
stri scripta, ut symbolum fidei, quisquis redemptionis
sacramentum bon negligit, tabulis cordis dseoribat"

IM

f

QDMGREGATIO GUBRAUS QUfBQUAGBSDU QUARTA IS mH IWO

IM

Exwate iMwIfl XVu tetebemmon ml wchMpà- J ooatiMt »MtriMpi fMtaor iwfitiW, mmUm n»pi ,
«copo· Anamnw m Hiborpia Otivarivi Plwaoftyptt, gatiou· g muralii raiaaiBi prepraitaa; qaut aai
dwtri—m pupate· «partM ad «ritialra «t pamieioqui pro Me» pro nlipoM mWioa mort» mbtete
*
eat 1 «radiai 1681. la upbtete qom ipro acnpaat ad . ■m «CTora· hac taapaiM· pdlalaata inliiaitw racantiaahm proteotoim ragai Hiberniae ditat, ooaataa prataate at teMMte. QuamateoteB tea ate
naxiawb facten fniwa iUo tmpnra» at ianaaaiamui ia •petelicM bate ia«d «a» ooaiaraat eoaate, «t haac
It ihf fcf i—troduoewtar» et qaaeaticNMaetiaai» addit, Tariffix aroam · madio toUaot i ite bob, amÛMatiaùau
motet fuiaaa da infallibilitete Btwaaai pontifiait» un
*
< levMadtawu Ρ
* γββ» · «mrorw pro ririboe iUam
pkMUtqua Bornum audio auxilium, ut huiuKwodi propofmmm μοβββ» bbL.
errore· oohibfre poaaet. £adam fare ratiooe aoribit at
Venun cooatitiitio imperfecte quidem et manca
loquitur arohiepiacopue Caaaalimia loannaa Brann,. aaae videretur, ai rei unum ax quatuor capitibue omie- '
qui aequo dictua erat arcbiapiooopua Armaoaaua.
eum fuerit, quartum pramartim, ouiue argumentum
Longo antea ephoopua Patrua Lmbardua arehi- eet de Bonam pontificia infalliUlitate. Hanc apoejfiocopua Armaoanus in epistola, quae adhuc axtat, ■tolioi primatm praerogativam iniuate atque dure op- .
declanU re plane credpn pontificem eme infallibilem ; pugnari lugenti animo ooaspieieua, cautae iuetitiar
fultus omniumque veetrum inflexa rectitudine, per
et habetur opuscula
»
*
non opusculum oad magnum
opus, scriptum illo tempore ineunto saeculo XVII a cpicuum facere conor brevi oratione, ineluctabile oecumenicae eynodi Vaticanae officium eeee, ut clare,
quodam p. Molony in quo scribens contra pro­
testante·, centra celeberrimum Uarerjum, nihil aru-1 explicite, atque verbis omnem ambigendi locum ex­
huit publice profiteri, oe credere infallibilitatem poa- cludentibus dogmaticam feret definitionem dc prae­
dicta infallibilitate Romani pontificis in rebus fide>
tifièie, et dicit ita certam esae doctrinam, pontifie
*
aedificatos rare supra Christum aut Petrum qui posi­ e< morum ex cathedra loquentis id est, dum loquitur I
tu» est per Christum, ut ai deficeret fides pontificia, non ut privatus doctor, eed ut magister eecle^ma dis initue constitutus, quod fit quando suprema. qua\ii\ino
divendum react defecisse fidem ipsius Christi.
Pluriiaa alia haberem legere, quae tamen brevi­
iure gaudet, auctoritate decernit atque uni\orsae eccle­
tatis causa omitto; et unum tantum ex histonto, qui
siae praeceptive proponit doctrinam in rebus fidei e<
de rebu.A generatim loquitur, referam. Icannes Lynch morum ab omnibus tenendam, vel daulnat orrorw at
►eripior illius temporis, qui errores cuiusdam Giraldi omnibus respuendos. K<
*
quidem maximi momenti>
('anibrenata refutavit, ita dicit : .,Vt rem paucis est; quare et·vos, eminentMeimi el reverendissimi
patres, enixe deprecor, ut intento animo atque indul­
lonfprehendam, ue minimus quidem de re rdigioui
*
tbcnultus ortus unquam fuit, ad quem sedandum mox
genti meam accipiatis orationem.
Itoniam non recurrebatur. Nam inde Hiberniam vi­
Dogmatica definitio, dc qua sermo, obieetum ret
vendi praecepta. credendi regulam, el tamquam a iam οχ]ΧκΊαύοηί
*
unnerM, c: quidem so'ietati
*
oom
motionem qui
*
non sentd? quomodo do» tus et in­
, matre filiam, tamquam a.capite meuibriun et tam­
quam a religioni» principio religionem. hauei>
*
' ei tota doctus, religiosum ct impius tlicologus et politicus gu*
wcire vehementer
mente combibisse constat : sicut etiam Hiberno
*
sum­ beniia d natione , riincti quantociu
mum pontificem in dubiis adhibuisse arbitrum, iu i ex|ætunt, quid de subiecta quaestione sacrosancta Va*îlis
<<
magistrum, in temporalibus defensorem, in .ticana synodus decernat ? In subitvlu quaretiotio dixi,
0Ί1111 i bu
*
ludieern. m cingulis consultorem, el in si in quaeetu»n^_>(>ud vatholico
*
*e
<M?
potret doetriuu'
ij*ius Christi promissionibus mdubiiAnter fulta, conambiguis oraculum ac demum in periculis pro
stanti evclreiac traditione roborata, atque s praei ugnatorem.'
Quae dicta .Mint, mdn. satis videntur ad proban­ clariRsinns scientiae ttaxilogiar e: sacrorum canonum
fieritis demonsltaï tone iisfs-rta. lhn< sapient («simus
dum. immerito omnino am fores emendatlomim ad
Hiberniam appellate. neque e\ eiu< e.vlcMue scripto­ Suhh'x affirmare mm dubitant, quoniam verita» caribus argument nui coiit ia infallibilitatem summorum
ttaihca ret. pontificem definitorem e\ <‘atb«xlra e«c
poBtifnum duci |>ο<·4·. Constat concilium universale regutatn fidei, quae crraie non ]H>te4. quando aliquid
Tlibvn int. >i non potuit definire Me» tarasse tamen
authentiiv pnqonit universae'eevlreiar tamquam dt
doctrinam infnllilnhtatis ; constat (ψΐΜχηκνκ in epi- f fide dh iua erodendum . atque imme
liate
*
subiuuxit ex
imius doctor; ..Ite do-xml lus- tem|Min· iwiitm
*
» athohei
<o!i» ad papam eamdein doctrinam tenuisse, constat
I er tria ultima sabula saltem banc doctrinam omnino doctores. et sentio c<** rem de fide rertam.' Si antom
m roro regno œqnnuneni fuisse.
concilium hae de re conticuerit, venta
*
eathidna im­
manem nvi|x'ret ictum, uiqui· apostolica suprema
Huoc satis dicta sunto, nunc illud tantum mihi
labefactaretur, auctoritas. Circumstantiae namque
m votis ew declaro, ut quam citisairçe haec doctrina
up HilallibditaU' summi pontificis ad dignitatem dog­ synodi celebrationem vomitantes absque dubio effima· i- fidei exaltetur.
rerent, ut ex eius silentio h.v fieret consentaneum.
Omnibus notum e»d quod indrlione rouciln |*
roratio'
scta. appropinquante iam inauguratione
*
dic rontro• ntintntlxhni at rcwrndiwim» itemini l vanni»
vaadan Pontifirtaai tatalHViUtetem 1*ex î|ma cc lr«ae eoahpuVi rard.:nali< Moreno iurhirpixeopi Valfaoktani1.
•titattaM, S* ex «cnpUiri·,
rx uwmaKenU
*
- xlMiae
*Mve
Em incitissimi practadee. cmiuentisaimi a reveren- urieatalû aire occideatalii, 4Λ ex fide eedestaram pirtimlaria»
praeeertlm etro Galliae et Hispaniae, et exinde eonctadendnia
disfuuii patres.
tateiligf non poeee qOMnodo doctrina haec north· hin diebn· a
Schema primae constitutioni» dogmaticae de ee- qaibaedaai ecriptoritea at nova tradneatnr Neqneex d->ctrina hae
h'sia Christ i catholicam de Romani pontificis primatu nUa medo deeeeaden at cwa definita fuerit inutilia prorso· con­
cilia fiant Ea quippe temper utilia eue tam ut baeretid
1 Argumentum: »Canh arthiepiecopu· t'alHeoletanu
*
prv- facili·» convincantur, ac doctnna cafhoiia totiu» ecdeaiae
piHitç echeaati adhaerere ae ia omnibu
*
dsolarevit. Et ad iadido nfifalta fariliu· reripintnr, tum etiim ut catholica unita·
quartam caput iu specie quod attinet demonstrandum usamptit magia magiaque tamquam sol falgnat irradiant uni tertam mun­
Vetiraai concilii taelnetabile officiam eme Romani pontifici» in- dam. Addidit contra doctrinam banc nulla· potae ohjacttaMa
falHHlitatem dare et explicite definire, Magnam definitionis fieri quae noa undequaque diaaolvaatnr. Attingens anteta argu­
bulae exportationem aped maea me, et senate cwe magna mentum quod ut ip»e ait adversariorum Achilleo did potest,
*»
lueuleniiMimo apparere
amaritudine ateutium eeatiUl hae ta re pupates receptaret. In- seu tactum Honorii, oina orthodox
Natali Alexandre. OonthiHWtitatto pAMrofattnun ·· mtad voMnKtaae drauriari dixit ·* quidem · (ostites Beaanoti·
tutam emittendo pro dofiaititae.
*
*
op
mt, jm mhr dm anmitai «
* U mUmmi Mta mr»

197

veni» mote o
*

JL· βΒΒβΙΟΙΠΒΒ PHBUCÀl BT CtWàHfOoinB tiÔMUàVv.

de Romani pontifia· infallibilitate ; A tiros tribasrstar. K aâa bu iafitert·
*

ù·

‘

4|9Miâ·

oontrotetm sonantior quid·» propter obsaotam Mnm tuaruat ad pabfacaan «atro qyaadam vitea dem snatro•f datum nomen, qoo merito gaadsnt eligunt «κ sea- ronfaro; quis sibs pareqpdaat suadam prtndantiaa v«i
*
Ή·
taodentibu·, necnon propter nnmmrrfn·, propter epftttMritaife MticMB bmmbHmà ΙβίΜΜί
Has dafiingero commodum quod inds dsproasrs intendwit eoMiHttMi
eMMÜB i· jafa
*
WHIBW vfaMMMtMrtlWi
apostolic·· aedis prasiodicio sins hostos infcroêwimi,
potiuaquam propter «pacte·· argumenta quibus pon­ via· Hnanani peatifiais auototitas apad «mamahriatitificiam praerogativam impognantaa utantur. In h» fidsiss «qMiiata apparorot iafalHliÛitati· in docsodo
afferendis termini appositi sunt, qui quamvis inter­ praarogativa, ilirâs migitesrin aaaaaaaria.
Bteieaia. utpote soeista· divinitas instituta, foeuas
dum scientificam techndogiam aufugiunt; apti tamen
habere dabat temper paraanentam intellihilitatia
videntur ad fiotitiam levibro animis paaunoem in­
ease ; quia quolibet manante «urgere valant dubia ac
seminandam, novitati· prxeeertim studiosi· id tem­
qaamtioM de robae fidei «t morum. Huiuonodi foros
poris pullulantibua.
Disceptationis existeBtia factam ,«at sxtra aleam pmusnaw ite visibilia eam debet, qlemani illum aspi­
positum quod scripte jscriptia succedunt, typis man­ cere fmeie pomint, atque ia ipso Imuntam austeritatem
dantur et publici iuris fiant, totiuaqua orbis epha- divinitus amaritatem, ad lito· infallibsliter dirimen­
ineridee, etiam suprema statuum oomitia sermocinan­ das. Foco· autam hic pennansns «au pharas in­
tur. Hinc vehemens illa universali· affectio exnl- deficienter lucens navigantibus ia mari, rapidi· diatationis et laetitiae in nonnullis, tristitiae et moeroris * captationi· ventis agitatu·, non eunt concilia genein pluribus, anxietatis in omnibus, qua et vos ipsi, relia; siqnidem roro celebrantur, et ad illa celebranda
eminentissimi et reverendiaimi patres, laboratis. His gravieaimae saepe oriuntur diffirojtofre, interdum
autem perspectis, potastne sacrosancta synodus vocem forsan insuperabiles. Eat igitur ptmauens et visi­
bilis focus ille centrum unitatis catholicae, in quo ne­
suam premere, et permittere ut eius silentium inter­
cessario eme debet principium, unde et unitae fidei et
pretationem subeat pontificiae infallibilitatis adver­
sam? nullo modo. Quod ai eveniret, quam laetus unitas communionis orishtur. Principium Sutam hoc
triumphus inimicis ecclesiae,'quam acerba amaritudo est suctoritsa suprema sed infallibilitate praedite,
optimis filiis eius! etenim eo ipeo enervata videba­ alioquin prorsus inepta foret ad unitatem producen­
tur rationum momenta venerationis et obedient!·· dam oouaervandamque.
supremo pastori.
* <
Nunc vero, reverendissimi patres, apostolic· sedes
Difficile sane foret 'effectus coercere argumenta­ centrum eet unitatis, ad quod voluti radii referantur
neceme est omnss, qui sunt undique fideles. In ipes
tionis cuilibet satis obviae, qua impii atqae infirmi
in fide solerter uterentur; videtur mihi insaquens ergo agnoscere debemus auctoritatem supremam et in­
aut simile allatum iri ratiocinium : Oecumenica Vs- fallibilem, non supremam solum sed infallibilem
I icana synodus accuratam habuit notitiam de publica etiam, cum nec .suprema emet abeque infallibilitate
disceptatione, ante et post synodi inaugurationem in­ siquidem supremae potestati etiam in societatibus
stituta. utrum scilicet pontifici infallibiiitas competet humanis quaedam tribuitur infallibilitatis species, siquando, ut divinitus constitutus «cclesiae magister, C cut societatis bonum exigit, et ab illius sententia inter<lefinit i vani in rebus fidei et morum profert sentendicitur appellatio. Cum autem Romano pontifici,
I iam, i,namque universae ecclesiae proponit auctoritate iuxta concilium Florentinum in beato Petro pascendi,
postulante consensum oris et cordis ; ita ut illius
regendi et gubernandi universalem ecclesiam a Do­
dogmatica decreta prorsus irreformabilia sint ante mino noetro Issu Christb plena potestas tradita sit ; in
eiusdem ecclesiae consensum. . Hanc controversiam ipso proprie dicta infallibiiitas insit neceste est.
etiam admoverunt ^iquot ex episcopis, ipsius'concilii
Actionem date in solemnia illius iudicia. et Petri pri­
patribus, palam asserentes minime opportunum esse matus enervatur omnino, mirumque concidit unitatis
dogmaticam fieri definitionem pro pontificia infalli­ aedificium. Unitas enifti fidei, ut optime ratiocinatur
bilitate. Nihilominus eadem synodus, quae plure angelicus doctor, servari non potest, nisi quaestio fidei
edidit dogmatica decreta, nihil prorsus definivit cire/ exorta determinetur per eum, qui toti ecclesiae pref­
subiectam disceptationem ; idque contigit Pio IX m ect, ut-sic eius sententia' ab ecclesia tota 'firmiter
Petri cathedra sedente, qui paulo antea solemniter teneatur. Propterea ecclesiae constitutio ea eet, ut indefinierat, orbe catholico plaudente, immaculatam
fallibilitas saltem activa illi non competat, nisi quabeatae Mariae virginis conceptionem. Ergo synodo tenus cum capite Romano pontifice unum efficiat cor­
visum est, vel argumenta pro infallibilitate pontificia pus: quod enim Christus, ut aiunt theologi, ecclesiae
sat firmitatis non habere, vel e contrario gravia adeise contulit, oorpori contulit integro et perfecto seu ex
capite et corpore coalescenti. Unde recte inferendum.
fundamenta pro sententia opposita.
Utreque hypothesis, eminentissimi et reverendis- Deo ipso infallibilitatem in Romano pongee inessc
simi patres, ansam praeberet sedis apoetolicae inimici· debere, eum ipse ait ex divina institutione fulcimenad innovandos ianfonistarui» errores, quod nempe tum infallibilitatis ecclesiae.
Certe Christus Dominus Petrum et in Petro Ro­
dogmaticis papae definitionibus obsequiosum de­
beatur silentium, non ex corde submissio; aut quod manum pontificem petram constituit et basim firmi­
Katie sit provisorie, ne pax turbetur, iis ateentiri,
tatis ecclesias 4t universalem totius ecclesiae pastorem
cum munere pascendi agnos et ovre, ut uriuA ait om­
donec universae ecclesiae accedat assensus. Art quis­
nam catholicorum exitialem hanc doctrinam non renium pastor. Insuper illi commisit ut confirmaret
iiciat ? Externa observantia absque interno stsmiu fratres suos: quos fratres? interrogat Boeeuetius,
hypocrisis est, homine christiano indigna: provisorie apostolos : quanto magis episcopos successores aposto­
autem assentiri doctrinae, de qua dubitatur utrum
lorum? Igitur falsi nescius sit necesse est, quem
vera an falsa sit, absonum prorsus est et rectae rationi
Christus constituit ut universum gregem, agnos et
contrarium.
oves, fideles et pastores in veritate solidaret, atque ab
Horret animus, reverendissimi patres, dum mente errore in fide et moribus arceret.
reoolimus ingentia mala, quae ex synodi silentio ecConsonat divina traditio tanto quidem splendore
cissis· catholicae çsreut certo obventura. .Frustra hu- fulgens, ut omnia caligo in re subsecta evanescat. Ve***'^URiOaitori jO··- - taerasro ■·· M« «
* ·»<·)· promts, qm ad

■i
/4

TOT'

OQJTMHHTIO ODOBAUB QUDKkUAfHMOtA QUARTA W mH WTO

Ut

A ssrvatar: 8t gate oosstra sedem sancti Petri sentit rei
SDmb JMVNM
*
OTÎMMdMB WttMt OMOttb· Μ 0(ΚΪ4θ
*

tali· seakste· Bonnmaata; nd aa tenta· attingera, - ftemt,aaatbema sit.
qeaa anitteai am· magia propria «tea aeat Primte
Summa veneratio·· verborum aMmini preadarteMehama aaaaaba amuataa ateoa fidam atatim ao a ■uaoraB I readri, Fnlgentii, atque laidori sapientia
Bamaate pmtificibai foaraat damnati, ab omniba· at aairitat» praastaatùun. Ea de Romani preeaulis
at haeretici habiti east: oaurna aamqaa in poatifiam auctoritate, diviateqw praerogativis ii· arat opinio,
dafinitioM regulam fidai agnoaoebaat, quemadanodum Ut prior dixerit: „In eocieaia namo pontifice potanax enniaaiaatica historia aatia liqnat· Sanctu· Auguati- tior“ ; altar vero palam docuarit, ab spisoopo Romas
na, qaemtantM aeiantiae fuiaaa aaaarit Cnalaatinnal finaam obtinendam veritatis oognitioasm ; et aanotus
in apiatate 21 ad epicopos Gallia·, at inter niagiatraa Isidores, olariasimua snalssisa doctor atque Hispaniaoptimos a Boman io pontificibus aampar haberetur, rtun doctas fulgentiasimum, eamdem vim tribuit dog­
«ia certior factus de «ancti Innooentii in cause Pe­ maticas Romani pontificia dafinitioniboa ac conciliis
lagii definitione, haec protulit verba, quae iudicio oeounenicte ; immo definitionum oonciliortun firmi­
dari aoriptoria eunt veluti temera ad cognoecpudum tatem ab auctoritate repetit apostolic·· «edis: epi­
vara catholicum : „Causa finita eat litteris beatae me­ stola· Romanorum pontificum, inquit, eorumque de­
moriae papae Innooentii, quibus de hac re dubitatio creta pro culmine aedis apoatolicae, nec imparm lease
tota sublata est" : quod anne,' ut auctoris cuiuqdam cum synodis auctoritates, nec ullam synodum lege
lanaeniani, obsequiosi silentii defensoris, fert opinio, ratam fuisse, quae non fuerit auctoritate apostolic··
periode valet ac dicere : iudicium infallibile atque ap­ B sedis congregata vel fulta.
Puriaaimae doctrinae lacte nutriti, indesinenter
pellationis expers latum fuisse. Hanc quidem vim
Hispani nullo non tempore indubitatum avitae fidei
Innooentii definitioni tribuit s. Augustinus, quin ex­
praebuerunt testimonium. Fuit tamen saeculo XV
pectant donec universae ecclesiae consensus ac­
cederet; siquidem nec tempus illi fuit cum ita locutus audacieaimi vir ingenii, Petrus Oxomensis, qui emerere
non erubuit, ecclesiam urbis Romae errare posse.
est, ad notitiam deeiusmodi consensu comparandam.
Sed Toletanus antistes hanc novatoris thesim. aliasque
Definitionis ergo robur absque ulla limitatione sanc­
tus doctor referebat acceptum supremae atque infalli­ octo examinare fecit damnavitque ; quam damnationem
definitivo confirmavit iudicio apostolica aedes, pro­
bili papae auctoritati.
Idipsum ex eo luculentissime evincitur, quod patres positiones confodietis ut acandaloaas et haereticas.
et graces et latini in octava oecumenira synodo omnes Saeculis sequentibus celebres etiam hispani pontificiae
haereses anathematizare ' professi sunt, ab apostolicae praerogativae extiterunt assertores, qui orbe catholico
celebrantur, Soto, Canus, Valorisa, Suares, Aguirre.
sedis fide et doctrina separari -minime cupientes.
Quod sane principium est universale,.est constans pro Gonsales aliique saetae theologiae et iuris 'canonici
omni loco et tempore. Cum autem orientalis atque oc­ viri peritissimi. .Hinc Hispaniaram episcopi pontifi­
cidentalia ecclesiae sententia sit ab apostolic·· aedis ciam infallibilitatem uno ore omnes profitemur unani­
fide et doctrina minime separandum ; quis affirmare mes; itidemque praedari praesules Hispano-Ameri­
**
-doetnnani sancti
audeat eamdem apostolicam sedem seu Romanum pon­ cani spiritum sedulo servante·,tificem in quaestionibus fidei definiendis fallibilem C Turibii Mogrovezo caeterdramque insignium virorum,
esse? Ecquis vero illius infallibilitatem in docendo qui apostolico salo illius/regionis ecclesias fundarunt.
Eandem etiam in (Alliis doctrinam obtinuisas ex
edicere addubitet, cuius iudicio, ai quae suboriantur
clarissimis sii^^RSfnardi scriptis certe constat ; qui
fidei qpsestiones, definiri debeat?
Priscae huius atque universalia doctrinae firmum ut pote novissimus patrum pro tota antiquitatejssponetiam habemus argumentum in ecclesiarun. particu­ det. Istam infallibilitatis pontificiae praerogativam.
larium fide: quod cam eenqier professa fuerit Hi- . ait mellifluus doctor, constantis·) ma perpetuaque
apaniaruni gloriatur ecclesia. Fuit quarto ecclesiae as. patrum traditio demonstrat. Quid autem .ante cele­
saeculo in Hispania vir vafer ingenio, loquacissimus et brem declarationem, labente iam sacculo XVII fa­
ctam, senserit clerus gallicanu·; res quidem est ad­
vecors, Priscillianus nomine, manicheismi, gnosti­
cism i et Sabellii erroribus infectus aliisque non minus modum explorata, cum ipse in coctu, eodem ineunte
exitialiLus, qui christianismum novum cudere visus saeculo Parisiis celebrato, ita de Romano pontifice
locutus fuerit: ,,Ιβ enim successor est Petri, super
est; crtmque contra Apostoli monitum carnis curam
faceret in desideriis, voluptatibus atque impudicitiis quem Christus lesus «tjeeiam fundavit, quando illi
indulgens, suisque asseclis idipsum, quasi liceret, sub claies regni caelorum et donum infallibilitatis in rau­
arcano permittens, Èrevi quam plurimos in suam sis fidei reliquit." Quod si deinceps universitas sor­
bo nice, non clerus gallicanus, ab antiqua doctrina
pestilentem doctrinam allexit. Erat autem illis infrangibilis norma: „lura, périma, secretum prodere descivit, huius defectionis causam significavit Tournoli." Verum causa adversus priscillian istas in D nelv : ,,Νοη dissimulandum est, inquit doctor sorboniconcilio Caesaraugustano instituta eorumque erroribus cus, in tanta testimoniorum mole, quae Bellarminus
damnatis, res ad sanctum Damasum papam evecta et alii congerant, nos recognoscere apostolicae sedis
seu Romanae ecclesiae certam et infallibilem auctori­
est, eiusque supremo iudicip finita. Ast adeo pertatem: at longe difficilius est^a reconciliare cum de­
crebuit denuo post Priscilliani mortem priscillianistarum secta, ut iussu sancti Leonis Magni concilium claratione cleri gallican i, a qua recedere nobis non permittituf."
Hispaniaram et Lusitaniae plenarium Toleti anno 447
Nihilominus illustris Galliarum episcopattt
dp
*
an­
habitum fuerit; in quo professionem fidei atque
anathematismos contra priscillianistas ad normam epi­ tiqua perstitit sententia; quandoquidem asserit Mil*
esae Gallos qui Romani pontificis iùfalstolae dogmaticae s. Leonis patres soleinniter I laute, pauco
ediderant. Quos inter anathematismos insequeps ad libilitatem contendant. Huius assertionis perspicuum
rem nostram absque dubio est : ,,Si quis in errore recentiori aetate habemus testimonium, quando vide­
Priscilliani sectam sequitur vel profitetur, ut aliud in licet Galliarum atque Italiae episcopis Parisiis coram
salubri baptismo contra aedem sancti Petri faciat, yNàpoIeone I congregatis undecimo praesentis saeculi
anno, die vero 17 mensis iunii, postquam omnes iurnanathema sit". En, reverendissimi patres, principium
mentutu obedientiae erga apostolicam sedem praesti­
a Tolqtana synodo proclamatum, quodque in rebus
fidei at morum labantibus aaeoulia iugitar in Hispania terant, itemque ab omnibus emissa fidai professione
Ooeco. tama «mf· UL
e 7

•

»

181

A. 8E88IONBB PCBUCAX Π OOVeBHUTKUOB OKORAL»

1»

iuxta formulam Pii IV, «tequsatiasuMB Trace·» «pt- A divina nr»d«nda·?
nisi ut aansr nnussmus oathpscopus inaugurati oratio·» infruagibilam oostos lioom orbem verbi» diri Hieronymi ad Deondriadem
Romano pontifier adbaaawnam patefacit, cam dé­ alloquatur1 : „Sancti Inuocentii... t«nnai fidem, nec
nommai» oodaaiae lapidem angularem, fornica» cla­ peregrinam, quamvis tibi prudens callidaque ridearis,
vam sina qua totum corrueret aedificium, «aerarum doctrinam respiciaaF
*
Subdit doctus huius periodi
traditionum fiddimimum coatodam ot raritati» arcem. interpres : Monitum sapientia plenum, quod si .redu-.
Nec aliu» est aeoau» oMtmntm aocleeiarum, ut baoe eatur ad praxim, cunctas relegaret haeresce! Etenim
nostis, aminentiaaimi et reverendissimi patre».
iuxta illud, sibi ipsi diffidere debere christianu»,
Cum adeo evidens ait oootan
*
totius eodaaiae tra­ quantumvis scientia atque ingenio praefulgeat : Quam­
ditional» aenaua, mirum eat quod ab aliquibus acripvis tibi prudens callidaque videaris ; et peregrinam
topbua novitati» arguatur doctrina da pontificia in­ quoque spernere doctrinam, illius definitioni stando,
fallibilitate: mne scriptores illi doctrinam cum eiu» qui in Petri cathedra «edet.
,
formula et propugnatione confundunt Qoando nam­
Longa nimis evaderet oratio, si ulterius progre­
que de hac veritate ambigebat nemo, optic non fuit derer. Finem dicendi faciam praeclarissimi» Melacbolaatica forauila uti : at quando labantibus «seculi» chioris Cani verbi»
,
*
argumentum orationis meae vein dubium, licet a pauci», revocari coepit; scholastici
luti summatim complectentibus: „Si nullus itaque,
theologi clarissimi doctrinam ecclesiae acieutifica ait doctissimus concilii Tridentini theologus, legum
formula determinarunt, ni||il novi in ea enun- Christi sanior est interpres, quam perpetuus ecclesiae
ciantee, sed quod semper, quod ubique, quod ad B usus; ecclesia vero in fidei rebus non sd Antiochenum.
omnibus creditum eet. Impugnatio igitur nova Alexandrinum, Constautinopolitanum .... episcopos,
eet ; aed doctrina' pontificiae infallibilitatia ea red ad Romanum omni semper aetate recurrerit : quigaudet antiquitate, qua universa eccleeia. Soleninia dubitet, hunc osse, quem ut successorem Petri, ita
apoetolicae aedi» iudicia enervare moliti funt quoque doctrinae apostolicae magistrum, quaestiononnulli apiritu rebellioni» imbuti; non saniori» cu­ numque do fide iudicem habemus? Quid? quod ipso
piditate iudicii, ut ecite loquitur Piu» II in bulla etiam rerum experimento coniperimus Christi de
Ejrrrrabilu, eed eommiaei evasione peccati a Romano Petro et successoribus vat irinis in ecclesis Romana
pontifice leeu Christi vicario ad futurum concilium
manifestius impleri? Et cum caeterae apostolorum
provocare praesumente». Ex his appellationibus prima, ecclesiae vel ab infidelibus occupatae vel ab
qu»e certe constet, a I)u Plenda saeculo XIV i neonte haereticis affectae aliquando fuerint ; hare una tot
fuit interposita, in euiu» appellatione similiter ac in
inter hoste» nec infidelibus, tire haereticis laluit ex­
sequentibus,ob formulae diversitatem clare deprehen­
pugnari. Hinc quaeri solet, an haereticum »n asserere
ditur et novitas actioni» et praepedimentum, quo ap- posse quandoque Romanam^cclesiam, qucmqdmodum
. pel lanies laborabant Huiuemodi provocatione» Pius U et cael eres, a Christi fide deficere. Ei faciant satis gS
in synodo Manliana damnavit, et tamquam erronea»
Hieronymus, periurum dicens, qui Romanae sedis
ac detestabile» ceprobavit.
fidem non fuerit seciitiis. Cyprianus dicens: qui ca­
Verum dicet aliquis: infallibilitate Romani ponti­ thedram Petri. supra quam fundata est e-cle-i». deserit.
ficis semel constituta, inutilia esse oecumenice 0011- C in ecclesia esse se non ixinfidat . syniidus Constancilia Ast immerito; non solum utilia, sed interdum
tiensis haereticum iudii-ans. qui de fidei articnlib
moraliter neceseana sunt concilia generalia, ut nempe aliter sentit, quai^ sancta Romana creleda des-et. 11Imi
rebus magis ad trutinam mandatis, haeretici facilius postremo addam. Cum ex traditionibiu apo-tolCrum
convincantur; ut doctrina fidei ot morum totius ec­ ad evincendam haerwitn argumentum Îirmum irrtum
clesiae indicio suffulta ab omnibus et absque ullo obice que trahatur; eon.Met autem Romanos epin-opo·' l\
*tn>
unanimiter raoipiatur; ut generalis ecclesiae disciplina,
in maginterium .fidei Nuoceeewe, ab apostolis esae tnt
(lerpensis temporum et locorum circumstantiis, soli­ ditum ; cur non audebimus assertionem adveniam tam­
dius constabiliatur; ut constans catholici orbis episco­ quam haereticam condemnare? Sed nolo ogo eetleeiBr
porum concordia firmiseimaque eorumdem supremo indicium antevertere. Illud awn» et fidenter «pridem
capiti adhaesio, verbo dicam, unitas catholica ubique aeeero, pergit elariwimue Canut
*,
p»tom eo etvleeiar
terrarum fulgeat tamquam sol mundum irradians ac perniciem afferre, qui aut negant Romanum pon­
universum.
tificem Petro in fidei doctrinaeque auctoritate κυ<
*<νIam si a quaestione iuris ad quaestionem facti pro­ dere, aut certe adstruunt nummum ecclesiae -part orem,
grediamur. in medium afferant adversarii vel unam quieumque tandem ,ille «it, errare in fidei indicio
Romani pontificis dogmaticam .definitionem, quam poeee. Utrumque wilicet haeretici faciunt : qui verô
uti vere obligantem legem ecclesia non habuerit, aut illi» in utroque repugnant, hi in ecclesia catholici
cui consensum non praestiterit ; aut dicant nobis quis­ habentur."
nam ex tot pontificibus in fide et moribus ex cathedra' »
Voe igitur, reverendiseiiui yxtree. enixe deprecor,
definiens erraverit. In tanta critice» luce frustra nobis ut reieo0i in contrarium emendationibue quibueeumaliquot obiiciuntur exempla, quae si recte expendan­ que eokmnem feratis sententiam pro Romani ponti­
tur, vis argumenti nulla est.
ficis infallibilitate. Ita enim decernent» ad ecclesia»·
Ne vero longius progrediatur oratio mea, cum illo­ catholicae bonum et pacem quam maxime conferetis,
rum Achillee sit Honorius, dicere sufficiat de eius atque animarum salutem et maiorem Dei gloriam ful­
ort hodox ia adeo luculenter constare, ut ipse claris­ gente episcopalis muneria^plendore summopere rura­
simus Bossuet fassus sit, Honorii verba orthodoxa bitis, prorsus excusso timore, ne schismatici et haere­
maxime videri; atque eruditissimus Natalis Alexan­
tici ab ecclesia catholica magis magisque deflectant i
der asseruerit, Honorium a fidei tramite non deviasse.
proclamatio namque catholicae veritati
*
scientiam
Quid plura?
salutis ostendit ac illuminat etiam eos. qui in tenebris
Cum igitur ex dictis veritas catholice sit opim et in umbra mortis sedent, omniutnque pedes dirigit
argumentprutu genere demonstrata, et Romani pon­
in viam pacis.
r
tificis infallihilitas in rebus fidei et'morum ex cathe­
dra definientis, huiusque veritatis definitio perneces­
saria omnino videatur; quid superset nisi ut sancta
t tpUL 'CXXX, a. It, apad Migas. P. L·, XXIL Π».
Vaticana synodus illam solemnitar definiat de fide
• Ds Ucm IMsfieia, Mb. VI,
7.

IM

CONGREGATIO GENKRAUS QUINQUAGESIMA QUARTA 1« *«ii 1870

IM

A quid statuatur quod iUam ad unitatem alliciet, qui­
nam facilior aditus de noro sdstmstur quo ad ovile
revereadi patrit domâu Gregorii lueeef petrianAae
ingrediatur, quaenam «fficnciora media praeparentur,
ArdioAerti '■
quibas ad domum patris omnium fidelium restitua­
EmineetiaMmi praesides, sBunentiesimi sc reveren­
tur, attendit atque axpectat.
dissimi patra».
Atqui in heo constitutione non solum nihil eet.
i
*
M
perpendenti hanc dogmaticam oonstitutio- quod huio desiderio respondeat; sed ea reperio, quae
nem de eodeua, quaadam meo conscienti· obligatio­ vel maxime adversantur. Et 1· quatuor capita et tns
nem quaedam observationes vesfro sapieotissimo iudi- canones, quibus constat haec constitutio, anathemate
cio submittendi imponit. Abeit a me, ut credatur, quod directe et immediate Graecos percellunt, quos num­
ego primatuoi summi pontificis eiusque iure sim mox quam excommunicatione solemni benignitas ecclesiae
impugnaturus : irotno illud vivissima fide, omni obee- catholicae subiecit; imtno nemo vestrum ignorat
quio et veneratione prosequi protestor, et ex intimo quanta prudentia patres tridentini usi fuerint in
quaestione matrimoniali, quarn cum schismaticis habe­
corde cupio, ut hic primatus in toto suo lumine in
mus. Profecto intuitu Graecorum sancta synodus
domino nostro sanetissimo Pio pape IX magis magis­
positive, directe, immediate damnare renuit opinio­
que resplendeat, et omnibus suis iuribus gaudeat et
polleat ; neque ei alios limites assignandos existimo, nem de volubilitate matrimonii ob adulterium ; sed
quoddam temperamentpm adhibuit, et ecclesiam non
nisi quos ipee Christus assignavit.
Cum ili hao constitutione quaedam sint, quae errare in eo quod de matrimonio decernit, declaravit.
Praeterea Graeci appellantur schismatici, iri est.
respieiunt ecclesiam orientalem ; quid illi ecclesiae
seiuncti ac divai : fundamentum et principium per­
conferat, quid illi obsit, antequam ad definitionem
dogmaticam condendam perveniatur, sincero animo tractandi de unione in decreto florentine subsistit;
At per has definitiones anathemate 'roboratas hoc
declarare arbitratus sum. Et in primis ardentissime
rogo, ut animo revolvatis de quonam obiecto sim ego fundamentum eversum est, et illi in numero haereti­
locuturus; nimirum de illa ecclesia graeca orientali, corum relegandi erunt ; et consequenter maius gra­
cuius merita, splendores, concilia, institutiones immor­ vamen inaiorque difficultas ad eorum peragendam
cum eecleeia Romana reconciliationem interponitur.
talia sunt et erunt; cuius summi doctores.martyres,
Quo quaeso tot conatus, tot sacrificia, tot molimina
institutores doctrina, sapientia, sanctitate ecclesiam
Dei vel maxime illustrarunt : de illa ecclesia, quae cum corruent, quae summi pontifices praestiterant ? Ergo
satis est ut simpliciter proponatur illa doctrina, quan
maiori ex parte in lugendum schisma provoluta fuerit,
in decreto florentine tam mirifice de primatu Ro­
et cum abhinc per successiva saecula nihil «dus et
mani pontificis exhibetur.
solliqitudo summprpm pontificum reliquerit, üt ad
2® Notissimus omnibus est canon florentinus de
unitatem catholicam rediret, omnem vestram meretur
primatu ex iure divino Romani pontificis ei usque
et benevolentiam et charitatem : de illa ecclesia tan­
dem. septuaginta millionum animarum coalescente, dotibus et iuribus, et quomodo sit intelligendus „ita
qua»· in hoc concilium universale oculos convertens ut in gestis oecumenicogum conciliorum et in sacris
C canonibus continetur" ; et immediate praescribit ut
■ Argnamtnai : .Patriarcha Asticchesu Ontce-Mslchita omnia iura et privilegia, quae concilia et canones relideclaravit ia prini» as Romani poetidi-i» prioatam ei atque qvis patriarchis concesserunt, sarta tectaque habeantur.
iara viviwaima fide et veneratione prosequi et tenere non silos Inde enim dicit: ,.Renovantes insuper ordinem tradilimites ei apponendos esse nisi quos ipae Christus constituit. tuqj in canonibus caeterorum venerabilium patriar­
In praesenti constitutionis schemate aa esse quas orientalem
eodssiam mafia ah unione avertunt. Eocie.lam oauliaaima charum.... salvis, videlicet privilegiis omnibus, et
eam orientalibus egisse semper, et praesertim ia ooaeilio Trid. iuribus eorum."
eam agebatur de indissolubili tate matrimonii ex capite adulterii,
Nemo profecto ignorare poterit qui acta concilii
at nihilominus in boo schemate quatuor capita et canones qui Florentini perlegit, quod patres grace i nonnisi et non
sequantur directe Graecos anathemate percellere, quod hirte
que neaqnam factum est, et omnino subvertere illud unionis prius, post etiam tot conatus et labores, doctrinae de
principium quod in decreto concilii Florentini subsistit Suf- primatu subscripserint, cum praedicta declaratio,
■oere ut renovetur doctrina concilii Florentini de primatu et -limitatio, sanctio locum in decreto obtinuerit ; quam
quidem cum ea clausula .salvis videlicet iuribus omnibua et clausulam ecclesia onentalis ut propugnaculum sitae
privilegiis petriarcbanim orientalism·, eam siquidem dauralam
fundsmentam erne quo summi pontificis de revocandis ad uni­ autonomise, ut pignus suarum immunita!um. ut se­
tatem ochismaticie pertrectafhnt et quo parva par» ecclesiae curitatem tandem omnium suarum institutionum esse,
gruens adhuc in communione cum Romana ecclesia perseverat arbitrat
*
semper est. Haec clausula eat et fuit eemper
Qnae in scheeiate bebentur nullus ampbna locum illi daasnlae sicut fundamentum, quo summi pontifices innixi de
relinquere, et tara omnia' immunitatis dextraere quo ecolaaiu
revocandis schismaticis ad unitatem pertractarunt. ei
graecu competunt praesertim ex caaonibu sexto concilii
Nieeni l1, octavo Constutinopolitani 1*. decimo septimo l'un D cuius veritate una pars ecclesiae graecae in commu­
stutinopolitani 4* et quarto Chalcedonenaia. Quo in schemate nione cum ecclesia Romana adhuc perdurat,. Haec,
habentur non posse componi vam praxi totius antiquitatis, inquam, clausula est unica tabula et spes quae rema­
praescriptionibus conciliorum et constituiionibu Ron. pentinet, ‘ut graeci, oonservstorbs tenacissimi suarum
tedm, quibus omnibus Graeci earn ad unitatem redierant cer­
tiores foeti sunt nullam unquam immutationem introductum antiquitatum, ad obedientiani sedi apostolicae prae­
iri. Notam praeterea esae apud 'orientales et praesertim standam reduci possint.
Graecos hunc eccloeiae typum haberi, ot nimirum universus
Iam vero in hac constitutione sunt ea, quae et ca­
episcopatus ia quinque veilicibus eeu patriarobatibu» adunetur,
et ia ano supremo vertice nempe patriarchate Romano totus tholicos graecos a centro removebunt, et in dispara­
ooadauetar quin tamen destruat illorum autouomiam ot im­ tionem schismaticos, ne convertantur, certissime ad­
manitatem. Hinc nil miram esse ai concilia semper dani ducent. Nam cur in constitutioni
*
capite tertio haec
Rom pontificis iara tuita sunt, simul immunitatem et aato- claueula, quae eet ut complementum canonis et pare
nomiam aliorum patriarcharum conservarunt, et hac praecise
sub conditione addidit, oneatalem ecclesiam nano quoque ple- eius integrans, reticetur? Num dicetur . de ea habebi­
aissimam auctoritatem ia Rom. pontifice agnoscere. Comlnsit tur ratio in alio achemate aut loco? Sed simul ac
caput tertium eam eno oanoao nedum doaatitatioMm eccieaiae dùiungitur a corpore canoni·, omnem vim suam amit­
pressae subvertere, sed el ad complétas» eius ruinam intendere, tere videtur; immo ea sublata, expositio immediate
M idcirco ab ee admittendo. pastorale· suam conscientiam
refugere, ot enixo ee postulare ut firmam la omnibus maneat aequene et canon tertius locum in alio echemate non
*
relinquit,
nimirum haec declaratio poteetatU iuriadecretam oeudIU Florentini M nihil Ulterius midatur.' '
ORATIO

IM

JL 8K88I0NE8 PUBLICAE KT ΟΟΝΟΜ|8ΛίΠΟΒΚ8 flginajIJM

IM

diction», quae eat epiaoopalis, ordinaria «t immé­ ■ Romanam sedem primam taoet, qui Coostantinopoli,
*
diat
*
„erg
quam particularium aodesiaram, cuius­ tanam secundam, qui Alexandrinam et Antiochenam
cumque ritu· et dignitati·, pastom atque fidele·, tam et qui Hierosolymitanam, base est universa eodeaiae
seorsum unguli quam simul omne·, officio hiararehi- potestas, pene· hos divinorum dogmatum indicium est.
cae aubordinationi· veraaque obedientiae obstringun­ Episcopatus igitur universus in quinque verticibus
tur, non solum in rebus quae ad fidem et mora·, sed adunatur et in uno supremo vertice totus quantus est
etiam quae ad disciplinam et regimen ecclesiae per coadunatur." Quid mirum est igitur si concilia oecutotum orbem diffusae pertinent.'' Quomodo, quaeso, meuica et summi pontifices it
* ruta habuerunt iura
eminentiesimi et reverendissimi patres, hanc constitu­ supremi primatus, ut iuribus et privilegiis illorum
tionem it
* conceptam per Orieptem in lucem-edere et patriarcharum et debitus praestaretur honor
*
et im­
exacutioni mandare poterimus? Qua fronte cum schis­
munitas conservaretur?
maticis disceptandum et cum catholici· pertractandum
Summam et plenissimam ecclesia orientalis Roma­
eet? Nonne nos accumbunt tamquam contemptores
no pontifici tribuit potestatem; sed hac conditione ut
sacrae antiquitatis et violatores conciliomm et cano­ eius qileniftxlo et principalitas cum iuribus sedium
num ? Quid illis respondendum est, qui maxima vene­ palriarchalium componeretur. Hinc iure consuetudi­
ratione prosequuntur concilia in Oriente celebrata, cum
nario antiquissimo facium est, ut numquam Romani
nobis afferent eanonem' sextum concilii Nicaeni 1,
pontifices, nisi in casibus gravissimis, in iis sedibus
eam odlinai-iam et immediitam exercuerint iuriseanonem octavum concilii Constantinopolitani I, re­
nonem decimum septimum concilii Const anti nopoli- dktioneni, cuius definitio sancienda nobis sine ulla ex­
tani IV ', eanonem quartum concilii Chaloedonensis ceptione exhibetur. At vero haec definitio, adhibita in
vim legis civilis habentis ex Justiniani novella 131 ; capite tertio et canone respondente, constitutionem uni­
qui canones editi atque consecrati ad integritatem
versae «devise graecae subvertens eam ad completam
illius ruinam intendit ; et proinde cani admittere con­
■urium et immunitatum ecclesiae orientalis tuendam
servandaipque et per concilia Lateranense IV et Flo­
scientia pastoralis refugit. Post enim octqdecim sae­
rentinum rati liabit i fuerunt? Quomodo catholici in cula, id est. ab incunabulis religionis Christianae usque
fide remanebunt et schismatici ad unionem persuade­ ad hanc diem haec eoclosin semper administrata est
buntur venire, eum unicum tutamen suae immunitatis canonibus,aptat is, distinctu disciplina, institutionibus
sublatum, sedes patriarchal» suo decore ac iuribus propriis, quas vetustissntia consuetiulo aevo apOriolico
orbatu, gravamina multiplicata per hanc constitutio­
incepta introduxit, antiquissima particularia et gene­
nem videbunt?
ralia concisa sanxeruiit, patres et doctores ratas habu­
Re quidem vera quomodo haec sunt componenda erunt, . omne
*
generation» |>er tot saecula maxima
non solum cum praxi totius sacrae antiquitatis et
veneratione circumdederunt. Basis et fundamentum
synodorum praescriptionibus, sed etiam cmn constitu­
illius regiminis eet eius autonomie et immunitas; cre­
tionibus summorum pontificum, qui numquam non dere quae dicit suprema Petri stales, communionem
aaeeveraqfer certiores fecerunt graeooe, quod cum ad cum illa servare, quemadmodum omnimoda antiquitas
unitatem reversi fuerint, nullum gravamen nullaque
tradit, et sanctissimus dominus noster Pius papa IX
mutatio eia imponetur, immo omnia sarta tectaque
in'textu praecitato inculcat, hoc est absolute necessa­
eorum iura manebunt ? Sufficit vel unus gloriosissi­
rium. Haec- duo ecclesiam orientalem graneam con­
mus et aelantissimus de orientalibus dominus noster stituunt, et in unum idemque apud oriental» coinci-,
*
(>ap
Pius IX, qui in litteris ad orientales, quae incipit
dont, qui firmum et persuasum tenent fonnam exter­
In nuprrmi, haec habet : ..Itaque non aliud vobis im- nam, autotioiuiam regiminis ecclesiastici <-sse chn
racteristicam conditionem suae existentiae religiosae
ponimus oneris, quam haec necessaria; nimirum ut
ad 'unitatem reversi consentiatis nobiscum in profes­ et socialis.
Velle igitur aliquid immutare eet velle omine
sione verae fidei, quam ecclesia catholica tenet et docet,
et cum ecclesia ipsa supremaque hac Petri sede com­ evertere; et consequenter si, fateor, temporie calculus
munionem servetis." Quomodo autem ea, quae haec
prae oculis habeatur, si indefectibilitas et perpetuitas
constitutio stabilit, cum hac Solemnissima summi pon­ eiusmodi canonum consideretur, si conservatio fide­
tificis promissione Cohaereat, vos videte, emihenlium ritus granei, si orientalis ecclesiae in unitate cum
tissimi et reverendissimi patres.
summo pontifice cordi sit, si tandem ianua. qua inte­
Notum insuper est, quod apud Orientales a tota gra orientalis ecclesia in unitatem catholicam quam
primum properat, in aeternum non claudatur, supplico
antiquitate usque ad haec tempora hic est et viget
ecclesiae typus ; qaod scilicet universa Christi ecclesia et ardentissime obsecro, ut haec obstacula novarum
in quinque patriarohiis iure canonico distribuatur, st eiusmodi definitionum removeantur.
Haec humiliter exposui pro ΙκΛιο occlreiae orienin uno aliorum principe iure divino colligatur. Haec
fuit et est ecclesiae unitas, ut episcopi cum proprio D talis ; hanc humilem confidentiam mijii insinuat
patriarcha et quilibet patriarcha cum aliis patriarchis magnus ille Gregorius, qui patriarchas Alexandrinum
tum maxime cum Romano patriarcha in fido et ohari- et Antiochenum ita exhortatus fuerat : ;,0|>ortet ut ’
tate communicet: iure divino unus ideo est Romanus constanter et sine praejudicio senetis, sicut accepisti»,
pontifex caeterorum princeps, iure canonico principes ecclesias.... Universa ecclesia vos patriarchas non
ecclesiae apostolorum successores sunt'quinque. „Qui- solum in bonis operibus, sed etiam in- veritatis aucto­
nam sunt apostolorum successores (haec vérba legun­
ritate cognoscat." Ego igitur qui sum indignus suc­
tur in actis concilii Constantinopolitani IV
)?
*
Qui cessor illius, cui scripserat ille Magnus Gregorius, et
■ Ikapssti· ooaeUtonna sstis ta» qasa * Latiali, qssa eorum qui subscripserunt canonibus conciliorum prae•aas a Graeri· edita ssat eam eoamsatarii» pnulrtim Bal- citatis, ego, inquam, simpliciter et humiliter rogo ut
•amoaia st Zoaaiaa, slMl iaveataa est ia oeadlio Coastsatiac- dumtaxat canon florentinus integer referatur, id est,
politaao IV, aid forte hos aomea Tnilhass «yaodo hdo Cpafsraiar, ia ealaa eaaons M aliqaid iaxta eamvatii msatsai
*
1W
kabstar. Ia sroHca halas aratMs aditio··, qaae Bsryti aqta Isgaatar qaiisai apad aeaetu· Tbeodonus Staditaa, sftstol
ad Lseae» SaesUaria». Ct. Mina, Brtr, /rases, V XCIX,
rigasti aaaoa prodiit, salia osoarrit eaasai
*
illis· anatis
eet
14l8c;
tads
ia
acta
IUI··
wMJit'
CoastaatiaofioUtaai
IV,
Ia aliis varo eoarihis sapra dtatis alhil, qaod ad roaa aaltt»
aett^as VIII, riusraaU
. .
appsiaa faciat, iavsaitar.
i Omsm M iatarpratadoata i sartatil, aged Maad, LXVI,
. > dpsrts rt sd. Vatic. <X
Ub. V, ryU, *OMi Masriasra». ■
1M, abi !·■« ssaMad
*
*
pisa
«vssw babstn, Vsrta a
*

137

CONGREGATIO GENERALIS QUINQUAGESIMA QUARTA 1» anu 1870

addita declaratione „reoov<Hitas‘‘. Et u codomb vide­ A
antur conficiendi, in quibo· ultra addere placebit ; id.
in posteram fieri poterit, cum, concordia oonmim-'
mata, tmiverauB populua chifatianus coneentionem
facile datura· eet.
Cum enim de fide agamus, nobis cavendum eat ne
chantas negligatur; imm<rvwba charitatia proferenda
hic sunt, quibus grueci, qui foris sunt, allecti ingre­
diantur in-ovili dominico sub unico pastore visibili.
Quot «novae definitiones istius naturae et modi con­
duntur, tot noxa onera imbuuntur, novae difficul­
tates, nova obstacula pro salute animarum ndbeuntur;
qube tamdiu manebunt quamdiu definitiones ipsae
perdurabunt. Iam non est, arbitror, in animis nostris,
ut magno dogmatum et anathematum numero genus
humanum prematur. Speianduin igitur »t, ut tudicia
concilii in aniimuum salute et non in laqueum et
interitum proferantur. Pastores enim sumus, et a
riobis'pastoribus ex manibus profecto nostris ovium R
suarum sanguinem requisiturus e>t Deus.

138

ORATIO

reverendi patrù donum Jamm· Simor archicpitcopi
Strigom&uù1.
. Emineotiroimi praesides, emiMbtiasimi ac reve­
rendissimi patres.
Si ego hodie de inopportunitate propositae nobis
pertractationis et quaestionis loquar, facio hoc non
ea laetatus spe, quasi scopum quem intendo, assequar ;
sed facio hoc ne aliquando mihimetipsi oggerere va­
luerim, vel ne alicjui· mihi obiicere unquam possit,

quod dum loqui potuissem ac debuissem tacuerim, et
ne canem ruutum non valentem latrare exhiberem.
Quaestio opportunitatis i ud icat a est : alioquin schema
constitutionis dogmaticae de Romani pontificis aucto­
ritate et infallibilitate prae manibus non haberetis:
quod, ut mihi quidem videtur, tanta celeritate nobis
praetentatum est. ac ai Hannibal staret ante porta».
Audiatis immoetiarn legiMia in monilo^nohisdato.
reverendir
*imi
patres, quaestionem hanc amplissimam

1 Argumentam: .Archiépiscopal Strigonientis inopportnnum esse dixit pontificiae infallibilitatis definitionem, et «s
ita indicare ses ob asoestatiooem et metam civilia potestatis,
st mordaeea aliquae Unguas dixerant, aed ob ingentia animaram
damna ex definitione bae in Hnngartae regno certimime ob­
ventura, et licet ita sentientem nemini tamen in obsequio st
fidelitate erga apostolicem sedem secundam esae. Ut autem
10.
probaret Vaticani· patribus ab buiusmodi definitione abstinen­
Congregatio generalis quinquagesima quinta
dum esse, attulit inprimb exemplum concilii Trideatini, qeod
1870 maii 20.
licet apoatalirae esdta inra acerrime impetereotar, ea tamen
k
non aliter vindicanda sentait quam honorificentissime do hac
Jrèna VI dic 20 maii 1870 hora nona matutina.
*
aede et Romano pontifice loquewlo. et omne· obtestando nt
in conciliari aula Vaticanae patriarchal:
*
basilicae, ge­ a. Romanae ecclesiae institutis reverentiam et ohedientiam
neralis revereixlissimoium patrum congregatio habita exhibeant, quin tamen ullam de Rom. pontificia auctoritate
est , cui interfuerunt quingenti quinquaginta et unus dogmaticam constitutionem ediderit. Attulit insuper aliorum
etiam conciliorum exempla, in quibus nunquam de Rom.
paties, nempe 37 cardinales, 6 patriarchae, 7 primates, pontifies actum est, nisi occasione capta ab erroribus contra
88 arvhiepiscopj. 380 episcopi. 3 abbate
*
nulliüs ipsius auctoritatem exortis, et nihil omnino conclusum ultra
*,
lirans praeterea animaram
dioecois, 12‘abbates generale
*
>i\e praesides congre­ praesentis necessitati· limite
gationum ordinum monasticorum, usum mitrae haben- C damna Hunganae regno imminere ex infallibilitatis definitio··
1« achiamatici· qui magno numero in Hangaria sunt, qui ri
*.
te
18 generales et vicarii generales; quorum omnium nunc primatum nolunt, multomiuus infallibilitati recipiendas
nomina, quae per assignatores locorum accurate de­ idonei cenabndi sunt, et idcirco magis magiaqoe removeri eo·
scripta fuerunt, exhibet'indiculus . patrum quinqua- a catbolca unitate per definitionem buiusmodi; Xe Graecis
iresimar quintae congregationis generalis, qui inter unitis qui periculum eat né aeiuugantur, maxime com sciamus
emissario· ex vicino imperio ad eoa venisse ut definitionis huius
acta concilii asservatur.
praetextu eorum perversionem et apostasiam carent Concilium
Reverendus pater dominus Petals .
arch iTridentinum noluisse infallibilem Romanam pontificem dicere,
episcopus, de («uadalaxara missam lectam celebra­ ne eius hostes magis exacerbaret, et notissimo temperamento
vit. Qua absoluta, et recitata oratione .(diumtix Do­ circa canonem septimum de matrimonio usum esse, ne Italograecos offenderet, eamdern oeconomiam cina beneficiatoram
mine etc., eminentissimue primus praeero *
ic patres renidentiam servasse, et ideo m Vaticani patrex concilii Triden­
allotpiutus rot :
tia! vestigiis inhaerentes a definitione hac edenda supersede­
..Reverendissimi prtres, antequam progrediamur rint, nemini id admirationi esse posse: mirandum potius ai
ad ulteriorem diseuwuoaen. c^neralia propositi sche­ cum de ipsis patribus agatur moderationem illam Vaticanum
concilium non servaret. Utique post concilium Tridentinum
matis, reverendus dominus subaocretarius ex ambone originem habuisse lanseniamum, Febronianismum etc.; haec
publicabit nomina nonnullorum patrum, qui de isto tamen •ystemqta iuxta suam sententiam tfihil aliud eseequam
schemate generat im spectato adhuc veniam loquendi continuatum bellum inter civitatem et ecclesiam; et addidit
systemata baec apoetolicae sedi nullatenus nocuisse, immo ca­
petierunt/ .
r
tholicorum et episcoporum obsequium erga hanc sedem auctam
Tunc sub
*ecretarius
ex ambone sequentem tabel­ fuisse. Neo praetermittendum evanuisse omnino systemata haec
lam perlegit :
D noetris diebus, et ai forte ab aliquo renovarentur non niai bre­
,,Nomina reverendimimoruni patrum qui de sche­ viter admodum perdurare posea. Suae dioecesis fidele· nihil
mate geqeratnn spectato adhuc veniam loquendi omnino scire d· quaestione utrum infallibilitaa in solo summe
pontifice vel in sola sodeaia dopente sita sit, id tantum scire
petierunt.
Petrus K enrich archiepieoopus Sancti quod scindi non potest unio divinitus instituta inter caput st
Ludovici, Franciscus Xaverius Apuazo archiepiacopus membra, ftadameutnm et aedificium. Gratissimam etiam quae­
Sun en tinus, Alexander Franchi afchiepiecopus Thes­ stionem hanc /ese, nec patres satis parato· ad eam mature
salonicensis, loannes Loeanna episcopus Bugellensis. expendendam: satis non ease libello·, qui ex utruqne parta
evulgati sunt, ut Unusquisque ea omnia habeat, quae requi­
Emmanuel del Valle epicopus Huanucensis, loannes rantur ad indicium ferendam de re hac ; deease locum in que
Marango episcopus Tenenais et Mycenensis, Vincentius acta omnia genuine in unum collecta perlegi poedint, et examini
Jekelfalusy episcopus Albaregalemds. Philippus K re­ subiid, ut inde veritas clarescat et dubia omuia dispareant;
menti episcopus Vanniensis, Michael Heiss episcopus satis n<m eose fideles ad schola· remittere ut instruantur sicut
Croreensia, Stgismundus.^Kovàes episcopus Quinquec- oportet, et necessariam persuasionem acquirant, sed oportere
ut ipsi episcopi dubia et difficultates resolvere ex se posaint
cleàjenaia."
et fideles suo· instruere. Nec dicendum ut antecedenti die
)
Ad ambonem deinde suroesaive vocati sunt reve- auditum eat, decisam ‘iam banc rem esae ex petitione et poetoretatiMitni patres, archiepieoopus Strigonienaia et pri­ latione sexcentorum patrum; petere quippe et definire due
divursa eoae, et ddhitioaem non niai iuxta intimam scientiam
mas Hungarian, arohiepmcoptm Tuamensis, açchiepi- «t certissimam persuasionem edi pome.
*
soopus Corcyraeam at arofeMpieoopos Pariaiearis.
. » VM· fe «Mb MacngrtMi· XLVII, ΙΜ,μΙΜ.
Hic autem interrupta diKceptatio est, et etninentireimua primus praeses palrutZftituiMt }>cr haec verba :
..Proxima congregatio generalis habebitur crastina
die, in qua coepta discussio continuabitur."

■

IN

ronstPVBucAK pra

I

140

gravisaunae indaginis idcueoVproperanter atque ■
*- À cam aaneivit, et<}i)M «anctae «edis iure sic vindicaro
positis et ad fliwPtempua .nBgâis odonibus aliis voluit?
(■
'■ * *
'
concilii obiaotia, quaestionem ÿanc pertractandam vm *
.
Coirtfliiun Tridentmum; quod recte ob boace uinire, quia-ln eocleaia df Romani pontificia boctoritate fpÿridaànoa kanetee sedis hostes et ob horne odiubti,
motus mentiunvoc animorum eycitaii suntrtootta ac sdnctaqi seddm disstaninatoca oongreg^tuirç tat, sane- .
fluctus hi in a^tum attulerunt naviou|am £ Petri ; te^ sedis iura non aliteq vmdi^pnda itt existimavi!.
motus hi nunc - componendi eunt. ^ut, fiat .jteram^quam in su^» decretis honorificentissime deapostolif»
pax, fiat m eocleaia tranquillitajunaignar 8i sunt 4n esdd, de sanctissimo domino nostro ISQueodo, et in ms.1 ecclesia motus, nos dpisoopi'Huagariae bos motus bon
"*
_
. ^obteeiando, ut
s6uutis
*
aanctde Romanae eoclmiW.
?
excitavimus. Dum nos mandato sanctissimi demini
quae eit^'lnater et niagietça omnium eccleeianlfci.
. - Vsosiri promptam pxhibitun obedieptiam convtdap
•-'mys-ad apternam Urbem, ad hânôlsanoti Petri-cathe- debitam'exhiberentL raverentiam et mdientiam.
(
gi
introspiciemus, Xpveniemu '
,
dram gAidrali concilio interfuturi, pacata apud nos/.
f*' historiae
L'
' paginasX
~■
, erani omqi·. At roro nobis non ^loraflentibus, sed hic quod concilia presse et, ut id djci «blet, exih^ention<
in synodo ad procurandam rem ecclesiae consedentibus de Romani pontificis auctoritate nqmqueu? tracta
supervenit innulcusvhomo. ct supèrsemiqavit-riss^tia verunt, nisi dum aut achis^g^ in ccwua Romana
in medio tritici, et nOn abiit, sed maitait in regno exorta de medio tollenda fuissent, aut vero dutfi schis­
* nostro et ibidem erexit· cathedram pestilentiae; Fieri matici, orienuj4 nempe, cum ecclesia occidentali.
enim vix potuit, ut clamores de hac^qtKfslione alibi B cum ecclesia catholica apostolica romaneeJiniendi
excitati ad nostros etiam non pervenirent; scintillae erant ; numquam quamitMi eed nemper erne apontc of
*
alibi excitatae apud nos quoque ignem excitabunt, qui ^rentibus ocœeionihu». concilia de Romani pontifi< Λ
ne in flammas excrescat, in tristem bustum omnia con­ auctoritate tractaverunt atque ooncluaerunt. Ii» o* *
versurus!
ab exitu huius quaestionis, quae nobis propo­ rasionibus, quaa commemoravi, intelligitur quod dv
sita est, dependet.
Romtni pontificis auctoritate in conciliis disqui­
Unus sum, reverendissimi patre», illorum epi­ sitiones atque etiam conduMonw» deinde fieri debuv
scoporum, qui suppliciter exoravimus, ne haec quae­ runl.
stio concilio discutienda proponeretur. Feci hoc. non
Notum vobis eat, quidmun ^rcident in concilm
propterva, quemadmpdum mordace» linguae calum­ ( onaUmtienei et Baatleenai ; et vero ego de conciliohnn
niandum dixerunt, queiiiadmoduin-qm calamo nop horum decretis, quae ediderunt relate ad Romanum
atrameuto scritiere. srd atra bile jroa eAarV^soliti.in pontificem, ad apostolioam aedem. hi< loqui nolo, ilh
vulgus sparserunt, ad assentationem vel ob metum enim decreta non fuisse oonciliariter feta. neqqe per
civilis potestatis, sed feci h'oc ob impendens innume­ tinere ad normalem eadesiae statum hio borarn vobis
rabilibus animabus aeternae salutis dispendium ; feci lubetia profiteor. Quidnam actum fuerit in concilio
hoc quia intime convictus eram atque etiam nunc sum. Lugdunensi 11 et in concilio Florentino, pariter wbi»
exagitat ione atque prout intenditur huius quaestionis notum eat; quamvis prioris quidem concilii. Lug­
definitione ingentia atque irreparabilia damna ec­ dunensia II. acta non habeamus,-si unam alteram.,
clesiae in patria mea afferenda este. Vos ego oro, reve- ( epistolam dematis atque professionem illam fidei,
rendissimi patres, qui ita felices estis, ut tantum pro quae Lugdunensis dicitur. quam professionem fidet
unica amnia vestra pervigilare et aliquando Deo Michael Palaeologus graecorum imperator, sed tamen
aeterno iudici respondere debetis, vos rogo et obtestor ille «olus, emisit : episcopi enim graeei. ne illi quidam
ut. angustiarum, anxietatum, timorum nostrorum, qui in unione cum eocleaia catholice occidentali |*ir
timorum- conscientiae in nobis, qui orptena et centena stiterunt, nec quidem erga iqstantisaimas InnocenmiUia animarum pascimus, qui pondus atque diei tii 1V preces hanc professionem emittere voluerunt.
aestus portamus, ut nostrorum horum angorum raNotum vobis «t quod concilium hocce finetn intentum
tione^t et respectum habere valitis,
non obtinuit; sed nec et Florentinum, quamvis hpoce
(iratulemmi quod nulla sollicitudine tepeamini ultimum concilium quemadmodum ex contractu, quem
circa exeeutionem eorum, quae in concilio hocoe con- cum graneis pepigit, oppido liquet, ingens sacrificium
eluiia fuerint, memores facilius esse concludere quam erga Sanctissimum dominum ^genium pontificem
exequi. Id autem pro certo teneatis, reverendissimi pa­ maximum constiterit.
tre». quod nos quoque pari amore, pari reverentia erga
Qui schismaticos noscit (M ego ilice nosi-vndi oc­
matrem nostram eoojpeiam feramur; et ai nobis pares ' casionem habeo, nam in nostro Hunffariae regno plo­
estis in fide, in fidelitate, in adhaesione erga hanc res milliones schismaticorum vivunt, qui proprium pusancti Petri cathedram, nos ili hac fide, in hac fideli­ triarcham, métropolites, episcopos, totamque graecatu
tate, in hoc obsequio erga sanctissimum dominum hierarebiam eamque ditissimam atque splendidis­
nostrum, erga liane cathedram superare nequeatis.
I simam habent), qui illos ita noscit, scit profecto pri­
Si fuit aliquando tempus sanctae sedi apoetolicae matum iurisdictioiuo Romani pontificis praecipue ob­
inimicum et iniquum, illud fuit profecto tempus prae- stare, quominus illi ecclesiae Romanae, ecclesiae oc­
tsonae reformationis; nunquam ecoleaiae romanae, cidental). uniantur. Qui’ex illis huncce primatuiii
huius sanctae .sedis iura tam perfricta fronte negata; iuriadiotionis agnoscit, is quoad caetera differen­
numquam tentatum est huic sanctae sedi, tot nomi­ tiarum puncta facilius dat manus : sed vero hic la­
nibus illustrissimis atque gloriosissimis ignominiam bor, hoc opus est ;' illos de primatiali-potestate, non de
ultimam inurere, atque factum est illo tempore. Non honorificentia, sed de'potestate, de vera primatial i
rJ potest homo sine abominatione legere, quae impuro iuriadictione Romani pontificis convincere. Est idem
oro haeresum illarum sectatore, imprimis vero aucto­ ac in illusione magru vivere, credere, reverendissimi
res, erga sanctam sedem apostolicam impurissimo ore patres, quod, decreta Romani pontifjas in rebus fidei
effutiverunt, et pessimo calamo scripta litteris manda­ et morum infallibilitate. schismatici facilius cum ec­
verunt. Et humne Oociliain Tridentinum, reverendis^ clesia occidentali uniendi sint. Qui minus pondus
simi patres, propterve constitutionem dogmaticam, no­ nullatenus portare voluit, is a maiori quoque pondere
vum articulum fidei constituit ad vindicanda iura, ad abhorrebit.
De his ego vobis loqui debui, non potui tuere,
sarta tectaque conservanda sanctae sedis privilegia?
reverendisaimi patres, propter ingentia pericula, quae
Nurnne concilium novam constitutionem dogmati-

T
r«lj

-

· yO»NGMGATlO QEMMUI48 QÜDfQUAOKMMA^ÜUm «0 mafc V

». nostris unitis, orientalis ritus catholici· in regdto ia>- a
fondent. Ego sub mea metropolitiro lunàdicrione
octingenta millih huiusuMqii unitorum optimorum cez t^sliatrum habeo, inter quos, éx incidenti huiue quae- -·
XtionisA emissarii ex ricino imperio,'quod vqfcna - hic
nominare nolo, irruerant, et quaerunt sicutJleo ru­

giens, mt ippos devorent Ife> hised pericilRi irnpendeqtibus upitis apud nos catholici·^ quXsaeculo XVll
k
*

,

I

ad unionem peetransienmt, pro eorohypericulo ego
ire-ponsumis openl·gravari nolo.
. '
Memoratu sane dignum est. reverendissimi paires,
quod concilium Tridentinum verbunu vel 'vooabulnm
HifaUibilii vel i»iaUibilita/< nullo unquam loco in mo/ dium protulerit. Sed verbum hoc. vqcebulum istud
nec in sacra Scriptuia-occurrit/neque occurrit m

aliorum antiquorum conciliorum actis atque decret is.
Et tamen concilii Tridentini patres optime no­
verunt saeculo XVI. quod sic . dicti reformatoris
reformatore» evangelii ita reformaverunt evangellum
• t da etiam
vocantur, sicut Scipio Afnatu restauravit. i<b est- delevit; ideoXocatur Scipio
Afncaiftisi, quod isti refiirïîîMoris sic dicti post Ro­
mani pontificis auctoritatem rnaxiruc aggressi fuerunt
1'uctoritateni ecilesiiu
.diolicar, eiusque infallibilitatem eadem pvrftutu fronte pernegaverint, sicuti
pernegaverunt primat uni et siutori^ten^ Romani
I ont i ficis : el non obstante eo, eon^fiiuin Tridentinum

14·

siones orirentur; quia filum aret patribus nil dediaire,

suis, quae scivit concilium spernt a protMtantibus et
aBacatholicie^ .quam potius catholicae ugitatis mpiestate opprimere^haereticos voluit. Sriverunt f*
trss
summum . hobilr . in unitate episcopatus consistere,
hanc, unitatttt'esse illum aepegm muram^qushi nullus
-inimiooruni unquam pertundere adhuc valdbit,
hancce ^inithlem eme, in cuius capite mrose·1 quem
ChristiiZconalituit, Tetras.
*
qui in 'suis sdocresoribus
continuo vivit, qui ideo ecclesiae dresse uunquapi jm> £
terit.,
'
' .
IU». enmientissimt at revrren- ·
Sad. vero aud.
- dtssimipatres, post
npora concilii Tndentini rxurta
fii.uee varia roque eedi apoetoliroe perniciosa si Ίοmata. Febraniauisiuum. Richerianlsmum et nrerioJ
quomodo adhuc vocentur; quod haec •yvtenmta multo»
H errores spaiaeriyfMe Romani pontifici· auctoritate,
atque quod iiiro ii errore» in peculiarii alq^ua ronsli-

t ut tone dogniàqiu retundendi atque ita sepeliendi
vint. ne postea unquaA in «xvkeia exconsurgorv tur­
basque ciere uleant. Red. reverendireitiii |vatna. mea
•altem opiniope^ systemata hac omnia non aliud
orant, quam sub <lia forma 'continuatum et gestum
bellum inter civitatem et inter,- ecclesiam, inter po­
testatem ecclesiasticam et inter polretateni ciylem
*iastieae.
ferme semper
ab hacce voce con-ulto abstinui!.' Rem significatam .priori, nempe potestati <«x'h
infensam. Absque potestati· civilis praesidio «ystema·
quidem proposuit. <1 ni fallor, lunc quando decrevit
tum horum fabriratoiil.u:· in maxima mensura con­
susione.IV. quod· eivlesiae sit iudicare de sensu et
interpretatione sacrarum Scripturarum. t^uare hoc cesso, eadem systemata'rtq^quam nasci, nunquam ado­
egit concilium ? ferte pnqitcrea ne infenaireimos ho- lescere. nunquam in scholis personare. · nunquam in
'tes adhuc magis exacerbaret, atque ut illos dissidente· scholis proponi potuissent. quod ind<- patet, quod
cum primum potestas civilis hisce systematibus vel
. ii fide eo-facilius eix-lesiae lucrifaceret.
horum systematum auctoribus opem et adiutorium
Sed si concilium Tridentinum tam sapientem mo­
suum subtraxit, haetxv systemata quasi heri nati fungi
derationem. tanlaiu m agendo prudentiam adhibuit
erga dissidentes in fide. quidne mirabimur quod pari CI exaruerint.
Et quid demum omnia ista systemata nocuerunt
moderatione usum fuerit concilium erga ipsos ecclesiae
sanctae aedi apostolicae? Scitisnc ex historia eoclesiacatholicae filios, maxime revq erga. patres i|
ius
*
stica aliquam periodum, aliquod saeculum, in qua pe­
inncilii ?
riodo et quo saeculo aunnni pontificis auctoritas adeo
Nostis enim quod hesterna die unus ex revereudisirrefragabiliter. adeo universaliter ab omnibus catho­
inus oratonbuj ad id allusit: nuetis canonem septi­
mum do saeremento matrimonii ; scitis illuni para­ licis, ab omnibus clericis, imprimis vero ab episcopis
tum fuisse, vigore euius anathema dicebatur in illos, agnita fuerit ? Nonne, rererendiMmni patras, recte
qui dixerint jnatrigionium ob alterius partis adnl- . propter nostram fidem, propter nostram intemeratam
lorium dissolvi posee. Sed concilii patres ab oratore fidelitatem erga sanctam sedem ubique contumelias in
tvtpublicae venetae attenti redditi ad perictllum, quod regnis nostris patimur? Nonne trinis vicibus inter
ex hocce canone Italo-graecis rei publicae huius sub­ breve tempus toti mundo oomprobaviinua, quod
ditis imminebat, continuo canonem hunc etsi non etiam tunc, quando potestates saeculares omnes hanc
fienitus retractaverint, aliter tamen illuni conceperunt sanctam sedem, hanc petram^ deserunt, illi terga ob­
atque canonem bunc ite publicaverunt, ut periculum vertunt, m» circa hancee petram, circa hanoe sedem
congregari pree deliciis habeamus? Nihil ergo hesoce
aliquod fidei hiate Italo-Graecis non immineres.
Hodie, reverendisaitui patres, ni ^fallor, longe systemate sanctae sedi nocuerunt ; opinionum com­
pluribus catholicis periculum impendit, ad quod sal­ menta delevit dies.
Si moderoo tempore per variorum libellorum fa­
tem quantum ad meam dioeceeiin. ad meum regnum n
attinet, vos in superioribus reflexi. Si concilium erga bricatores, sicut est etiam liber ille hesterna die ex
dissidentes in -fide, erga ipsos tetBblicos fideles tan­ hoc loco cotpmemoratus', quem ego in aula concilii
tam moderationem, tantam prudentiam, tantam sa­ nunquam nominavissem, intelligo auctorem illum bi­
frontem seu potius effrontem, ai muamodi evirgatus
pientiam adhibuit ; qui· non initabitur huius concilii
errores iterum recoquunt, certe scitis, reverendissimi
patres?
Ut vos longo «errooue non immorer, reversodissuui patre·, quod libelli hi ad tempus quidem nocere huic
(«1res, cogitate celebrem discussionem in medio con- "vel altari possint ; sed perdurare falsae illae doctrinae,
- oilii de residentia beoeficiatoram. fentquam scivis­ falsi illi errores absolute nequeant.
Ego, rnveiiinduuimi patres, non sum ita felix, ut
sent patres inter concilii membra diasenlionem ease
magnam, inter episcopos nempe Hispaniae et Italiae, vobis dicere et annuntiare possim, sioul hic annun­
*
pro summo multorum '
abstinuerunt et prodenti moderatione decreverant tiavit revereadiseimu» |«ter
prouti legitur in concilii decretis; et hoc, sicuti hi­ et etiam meo solatio, quod in ipsius dioecesi, a ^uo
storici dicunt, ob nrmeervandqp» pacem: concilium tempore ille populus a discipuli» apostolorum ad fidam
enim ob studium pacis convocatum fuit, quod periculo
• Lt «retiUM· emtesatlsslte srsteestessfi DubUasMie
exponere emineutimimi concilii illius proscidi· nolu­
erant; secando proptarte ne inter episcopos diareo-

143

A. 818MONM PUBLICO KT

IM

conversus eat, in tota ilh dioeossi nullos A eommentaria^fcrea Bcriptaraÿ: cui placuerit ligat,
'
'
ynquamj inventus fueriç,qui infallibilitetem Bomam introapiciat et vident.
pontifici negavisset vel non credidisset- Ego ita felii
Diacutimia ram graviasimi momenti : Dem
non asm; meua populus, dicam vobis quidnam audit; finie huit» diaouaaionia iBe ait, at omnia dubia
meus populus nihil soit de.vana iU
*
ad obnubilan­ renat, et diapuere debent coram ihob»; aecia enim
*
*
oonacien
de re definirUMm pomumua. Non ;■
dam veritatem magi
*
quam ad dilucidandam facte tut
dütinctio'
.•-«-niu.i.·^.
--------- : «βί­ eat boo, revareodisaimi patree, pjuod nobis enuntiatur,
at qubastiodb,----utrum
infallibilita»
ο pontifice, veil jjtrum reaUaat in sola no­ ut no» tantam Caritatem, doctringm ipsam naaetu/
te. De hac re aoit meus populus, ne oogite- mue ; dubiorum nutem aolutiobem remittemuf ad ecto. las. Ego mere fidelea in primis, qui in tante aunt
ppriculo faciei amittendae, non' qraaram ramittoto ad
schola·; ipae debeo illis dubia ill
* solvere, et4i non \
fuarinthaolula ilia dultla, ego quomodo potero ill»' .
■meua -jxipuluv ncit, illam ease ecclesiam Christi qiae
cauuncta eet cum capite ecclesiae; meus populus scit,

λ

tantum iuguin imponere: non ipsi debemus 'era
videre. Et quid? Hentern
*
die *
audivimi 1, quod ai
dubii omntesolvi deberent, tunc usque *
d extremum

scissos esse * ver
*
Christi eoclbsi
*
quiconque scijsi
iudièii digm res duraret. Forte, reverendissimi patres,
sunt a fundamento, quicumque scisei sunt * capite esset' voluntas Dei ne super tante re usque gd extrevivo ecclesiae : lioc docuimus populum; aed de infalli- B mum iudièii diedr determinemus.
bilitale Romam pontificis'in specie populum nostrum
Sed hic in .hoc looo dictum etiam fuit *, rem non
non docuimus; Infallibilitetem' occleaiae docentis, tam discutiendam quam discussam esse, non tam deci­
Petro apostolico magistro, docuimus, et hanc ven­ dendam quam decisam esae, qui
*
provocatum fuit ad
ialem populo nostro'tai^> magis instillare debueranumerum sexcentorum illorum, qui contrariam nobis ■
' mns, quod propter peculiari
*
nostra adiuncta, propter petitionem porrexerunt. Sed, reverendissimi patrqe,
continuas discussiones cum aoatbolicis oalvinislis flere magis libet quam loqui de hac re. Habent su·
neni|<e et lutlieranis, qui obstinate contendunt nos in fata libelli ; habent etiam jstac petitiones : et aliud
Hungaria non esse catholicos, ease papistes, esse )x>n- est petere propositionem, et aliud eet definire. Dum
lificios; quasi pontifices essent nostrae fidei, nostrorum definimus, stamus ante tribunal aeterni iudicjs. ubi
dogmatum auctores et'fabricatores, sicut fuerunt ipso­
iuxta nostram intimam scientiam, iuxta nostram per­
rum CalvinuS.atque Lutherua.
suasionem ceftissimam pronuntiare sententiam debe­
Audivi hic dici, quod quaestio gravissima non sit
mus; ubi valet etiam illud sancti Hieronymi: ,,Νοη
pro concilii discussione atque proconedii decisione est sacerdotale quoâ sentias non dicere." Dixi.
?
praeparate'1 ; et, reverendissimi patree, huius ipsius
OKAT1O
opinionis et mentis sum etiam ego: in convocatori
*
reiwendi pafri» domini loam»
*
Mac Hale
bulla sanctissimi domini nostri huius concilii, sed nec
archicpiecopi Ttumrensis
.
*
in illa, qua indixit, dihil de hocoe obieoto occurrit.
Nos itaque pro hacce quaestione domi nostrae, aibi C
Eminentissitni ac reverendissimi praesides, nernon
sufficientissime penu librario et litterario instructi
reverendissimi patres.
sumus, nos pro tractanda hac quaestione praeparati
Quoniam neoesée est ut accuratissime |>otiatur «ta­
non eramus : venimus ad summam pugnam sicut i mi­ lus quaestionis discutiendae, liceat mihi pauca verba
lites, qui mittuntur ad pugnam sine armis. Sed nonne,.
’ Cf. srsdoasm «aiacatiedmi srclilspiienpi Dubliaeasia
■ reverendissimi paires, adsunt certa folia, certe scripta ost. 110 n, qai tarns
*
m* bse ratis»· Issasta
*
est.
periodica quae de hdcce materia tractent? Sed Vero .
■ VMatar alMsra *4 «ratisse· «giaeopi Pscisasi· eoi β
*
1 Àrfsst
·:
*
.àreMepiacopasTUuseasi· praei·»· «chr·!
ego hosce fontes puros atque claros habere non pbssum ; tento magis quod aciam illorum redactores alto qasal expat IV asara» «ibi videri et mperfect·», ca» solis
iaM Matio tat 4s eyisMpora· esastara sive aatscedeati siva
«ujiereiliq et quasi ex tripode imperium exercere velle ssMoadtaa» aies *eoo
se<
ste,
st hsc 4* oaass «e s doetrtaa
in episcopos, imprimis vert in illos, quos putant auge UUas capiti· saaias diaaratlr· ilxit Cbriata» οοοιΛμ eeMUitentiae minime favere. Sed nonne hoc ultimo inq ctaaia· pstsatats» iirtgsadi U·!·· Ia viaa Satatis astsrna·, et
primis tempore varii libelli de hac ipsa rqateria typis Mas ax soasmiliai oapitis M Mabrora» prasrsfativa» iaMUMUtae· oriri. Patra» ooaitltat»· Msm priaripe» oaaia»
vulgati sunt? Scio, reverendissimi patres; omnes illos apaitiiora», fasdasMata· Moisaia·, atqM data» fsiM poteareepi, et omnes, quantum potui, relegi : sed quis dixit sta
·»
*
licaadi M aolv
*adi.ase
asa pasecadi agaoi et ovm:
libros hosce osse illos fontes, unde nos in decidenda sttaasia asa ··■ stisatis peaatsradtMada» et apostolo· o»m*
M
sm riailiba· privilegii· iastgalto·, hoe aao duensiiae qsod
tbm gravi. quaestione procedere possimus * tuto ? Ipri
•oli Petro data» eat Ulad qaod ooalbas Mt tooresra·. Bias
illoMfip librorum auctores fatentur, quod opus suum apoststos-a·
*
at ladividsa spMaadoa, sod at eoadasato ia
nonnisi tumultarie perfecerùnt, et quod opus illud D aaa» aratiaatssa» iiriitait·, paru tara at privilegia «ab
*
longe aliter prodiisset ex i]»oram manibus, ai ipsi •as daaa el ab ataabaai satas aastaritala rspereatsr ao iatr
subsidiis librariis et litterariis, quibus domi abundant, Uaitaa saatiuamtar, aaa In iaipitiraa aargercat dietatanaa.
etiani in conscribendis hiare libri
*
uti potuiaaeat.
•pisoapi ■«■
*··
pagMvaoasrt gate
aapaaa diaqaMtio at
*
Meo iudicio, omni
*
acte praeparari dabuiaseet pro at «· partiti mi IpMadsai taMUMUtati·. BreMtas 4«1Ημβ
discutienda tente quaestione, officiose praeparari
atque inter patras distribui. Quid soim sumus,
digaiaate Mgaatpa. Diris·· as
··
*
Uba· Ma Mm iapMiaa
reverendireimi patres, in hoc concilio? Taste
*
sumus;
ergo ex testimoniis debemus sententiam ferre: sumus
indices ; ergo acte legere debemus, acte ipaa genuina,
officiosa acta. Vel ai id praestari non potest, ego sal­
Ι·;»ι utii mm oaatravmtai is aapsrioritala poatMda
tem antequam huic discussioni initium datum fuisset,
aapra «sadltaaa, it ridni· aoadUi aapra poatilM», paaraa
in aliquo loco hic in urbe congregavissem omni
*
acta paUa» aiM atearttas aam dixit, aaa ppatilsx «t.roaeüia·
et dixissem patribus et intimaaata : Coee hic sunt acte dat gaM aaaa awate lasni Mdrpo sat Mgataia da
*
*
aaia
*
sap·
attar·» Haa am m ibpatare <a
*
omni
conciliorum, acte etiam caetera; etiam hic sunt sapartaritat
aapealsaiiat· partis saga
*
totaa. Nao diMada· paatiMa»
1 Ct otatiaae» aodataUadad areMaptooopi Ptageaste talMliMMtaMg ab aaaaiba· atopite taaferibm eradit·· Mtoa
«si.»?.
at tebia go n baa a aaiit post eaaeiliaa Otaatanteaa arifi-

's

id»

·

, ,":·ν ■·’?
*

·. ' "
*

. ·<. : <Ι'...·· -

’■'
*
μ·/

·.

<»M<»nràAit<ronKftÀÙs «mxQVAessnu qvdAta Mtoûi'iero

«x tqff» IV aatastitutiotai· dogmatioM priai··' pro- J
panera.
„Hinc sacro approben.ta. concilie, docemus et tam­
quam dogiha Qgai declaremus, Romanum pontificem,
cui ia persona beati Petri ab eodem Domino noetro
leni Christo praeter alia dictum- art: Ego rogavi pro
te, «t aon deficiet fidet tue, et tu aliquando evanema
arufinaa fratre
*
hnt, vi assistentiaejlivinae ipsi pro­
missae'errare non posse, cum supremi dtpnium chri-sttanorum doctor» munere fungens pro apostolic· sua
auctoritate definit, quid in rebus fidei et .tuorum ab
univerea ecclesia tamquam de fidqtenendhm vel tam­
quam fidei contrarium reiiciéa(lum sit ; -et eiusmodi
decreta sive iudicia, per se- irreformabilia, a quovis ■
christiano, ut"primum ei innotuerint, pleno fidei ob- «equio accipienda et tenenda ewe. Quoniam vero infallibilitas eadem est, sive spectetur in Romano pon­
tifice tamquam capite ecclesiae, sive îh universa ec-.
clesia docente cum capite unita, insuper definimus, :
hanc infallibilitatem etiam ad unum idemque obieetum
sene extendere.".
Istis definitionibus magna ex parte aseeqtio, cum
mihi persuasum sit summi potjMTicis quam maximam
esae partem in fidei definitionibus et doctrinalibus
iudiciis : teneo quoque magnam tsse partem episco­
porum in istis iudiciis. Ibi vero desiderantur episcopi ;
nulla prorsus .fit mentio de eorum aut antecdUente aut
concomitante aut subséquente consensu : proindeque
■■uni mihi videatur mancum et dimidiatum et imper­
fectum prorei» istud schema, propterea ex eo dissentio.
oteetis -nunc iudieare, eminentiseimi ac reveren­
*
£

dissimi patres, quo iure relatio hesterna die facta
fuerit ad meam opinionem, cum mihi nunquam con­
suetum sit aliquo sponsore pro mea sententia inter­
pretanda uti. Relatum eet quoque ad quaedam folia,
quae nominantur postulata, de petenda ista defini­
tione de qua nunc agitur. Ista vota nec laudare nec
reprehendere audeo; aed pro memetipso mihi dicen­
dum, quod prosequutus sum exemplum a longinquo
mihi consuetum, quod ubi agitur de gravibus istis
controversiis aut etiam quaestionibus longe minoris
momenti, mihi eemper consuetum fuit retinere ineam
opinionem usque dum conciliariter discuteretur, ita ut
advenirem ad talem quaestionem cum animo deducendi
istae conclusiones, quae deducendae sunt, ex pondere
' argumentorum.
His praemissis ad quaestionem venio, duas senten­
tias ponendo : 1° ubi iuxta omnea posita sit ista infallibilitas, quam omnes desideramus; et tunc postea
discutiendo quaestionem de infallibilitate summi pon­
tificis.
Ab omnibus catholicis agnoscitur Dominum no­
strum leeum Christum contulisse suae ecclesiae po­

se· habaisse; tedeteto tsipv· ■neatamttr centare itiu trias·
hsae at Hbsnua opiate··· tafelta· fois·· Mapsr, et ex fiM•ttoae ·. Cyprisai ea· Stepbsas Resc peattas tata srai
«a····· Us 'sapsriS· a dsetoris st reUqaora· sortais· ΛΜ«•ase eptorapera· Bsas et dsetrta tarit Obseqaia· aat··
• SevoUsM· erga apsstsito·· sede· adeo Metris Us diebas
•MSsvisM, st aoiiHi peiasipis speststoraas saotoritat··
SWdsMOde vieti·ad·· Io vsl ata^s «aed si sUqaa,/e<aitaato festas aeoessitas «eet, ara tetslligsretar gsssMds Dess,
gai aoa des· stigss la mmmuüs, psnaittere potasrit ea
ssrlwia· saaa lot smosHs oarer·. !<ea stare eeapersttoa··
a ssrdtesU Vataastotea· testitate· tetar degm taaaeshsas
Orassptaato ot snltata· baas, earn prim IUa veritas tarit
gaud testai te oovdtbas Stasi·· a potato eeetoetae Importas,
ot talto praatem sit, V
** ■·· atoi assors· ergs soeottadtas·
M astras te»lre<; seem <· UMUfeOltato dfcaata·, s gat
sslteta sperari osanMdssi potast Naaaata sate· sitorta
Urea iaustesata retail pattada, esaolarit dtosado sfe'Setso^Irea^^^BIV eWHB

stprilvlt
*

CoaotaeMUBtak aoaaa UL

testatem dirigendi fidaies in via elutis MteruM, DSC
ulla controversia est, quod ex uiuom capitis at cor- .
poris, seu consensus summi pontifici· st οομμμ» <
.episcopalis exoritur indicium omnino infallibile. Nunc
dicendum quod hase est via farilia, tut» et trita: hi
suint antiquissimi tramites, quos a eapientiasimo inda­
gari docemur,'at a quibus nonqiiam recedendum eet ;
hi eunt tramites in quitus praedecessores nostri quoque
inoffenso pede ambularunt ; e{t etiam nonne βοή nostra
*fuueet hunc tramiti prosequi^ quin oriretur aliqua ■
inconveniens discussio, qqpeoem pare maxima sit sum/mus pohtifex et quaenam pars subordinate sint epi­
scopi istgis infallibilis auctoritatis, quam omnes in
utroque residere libenter agnoscunt, sk-i^t-et sua fide
et indicio agnoscere tenentuçf
;
Quoad infallibilitatem summi pontificie, Chnvtuim
constituisse Petrum principem omnium apostolorum,
et istius principatus ius sd omnes Ojeu sugbemores tranI siisse nullus catholici» dubitabn. Eundem Petrum
positum fuisse fundamentum super'quod erigendum eC
constituendum aedificium ecclesiae usque ad finem
saeculi libdnter agnoscitur; illi quoque datas fuisse
regni caelorum claves cum potestate ligandi ac sol­
vendi ad eius successores permeanda certe non nega­
tur; et illi plenam potestatem datem fuisse pascendi
oves et agnos, sive totum->gregeni. cuiuncunique con­
ditionis sint membra, nullus disputandi locus datur
inter catholicos.
,
Haec iure' et privilegia'sancti Petri dum recoli­
mus, non- silentio praetereundum, similibus privilegiis
insignitos fuisse caeteros apostolos, cum hoc tamen
et insigni discrimine, quod soli Petro collatum «st.
quod caeteris omnibus concessum. Dominus noster
sequens idem exemplum constituit omnes apostolos in
ultima coena sacerdotes ad offerendum sacrificium sui
corporis et sanguinis, nullo prorsus discrimine inter
? illo· habito ; et demum cum ad Patrem ascensurus eos
pro ultima vice alloquitur, is relinquens omnem pote­
statem, quam ipae df Patre recepit, promisit se ili»
adfuturum usque ad finem saeculi sive sacramenta
ministrant ibusziive sacrificium offerentibus, sive om­
nes gentes docehtibus usque ad finem saeculi. Demum,
cum eos reliquit, ad Patrem ascendens, promisit se
diis missurum Spiritum sanctum, qui eos omnem
veritatem doceret, et istam promissionem fidenter
adimplevit, emisso Spiritu sancto,, quo confortati,
illuminati et omnino impleti fuerunt omnes apostoli.
Ex his paucis deductis ex historia evangelic· col­
ligendum, omnes apostolos non fuisse consideratos ut
individuos, sed eos fuisse coadunatos in unam arctis­
simam societatem, adimplentes, officia eis caelitus
collate; quorum privilegia et iure ita fuerunt collate
sub uno duce, ut istius ducis auctoritas non pagano'
rum more in dictaturam despot icam vergeret, utqus
‘P81 *1 “ apostoli pondere istius supremi ducis retenti
semper continerentur intra instes istos limites obse­
quii suo supremo iudici debiti.
Tale est exemplar aposlolici regitdlnis, quod fuerat
expressum a divino architecto ecclesiae; et istud
exemplum expressum poets· videmus in omnibus
sequentibus conciliis et praesertim in concilio Hiero­
solymitano paucos post annos celebrato, et quod merito
habetur tamquam regula et tAsera omnium aliorum
conciliorum. Cum fuerint coadunati apostoli ad feren­
dum iudicium de abolendis aut retinendis iudaicaa
religionis ritibus, isto modo locut
*
est sanctus Petras :
Vitam eet Spiritui eaueto et nobis,' quibas verbis
ostendit caetera· apostolo· consortes fuisse.supremi
iuris diaeutieodi in istis rebus, in quorum consortium
veniunt eorum successores, spiseopi.
Longius amat istud argumentum ax Scripturis

1·

,

I

f

s.i' -■

·’.

147
A. eSWIONRS PUBUCAE ET
7--------- 1----------------- ------ - ---------------- :
—------ 7

'ΤJ. "I 'gpT 'u -,Λ-.-τ';-’tt-va··-^1·

WNCËKI^TIOnB. tiD9*AUB

jjj-mwjmrç

1 i.Jlli1

.

1«

rH*8»*·*.■>."-..η-.^-.s···;~---------- t

protrahere ; red euffioiara eit m refect· ad paaea eon-A eilii BraRMsuns. Ex tato taraporo qaan» maxisna wssla
madarunt^giMii arat Ingamda; aed ia eo veratur ictua
cilia prime, qua
*
aapratatla «ont Istam oonrilioram
celebratioosm videra», quando Aria» at Maosdonins infimati temporia «mr, qued ieta/emedis, quae ip |
surrararunt anqs,eootoi divinitatem Çiiü, alter Spi­ «xtiraordinariM siroaaratantiia errat aaaaaaaria, qui­
*
ritus eancti ; ooraJjaJJiicaeyun at Ooaataatinopalite- dam sapientes uon ad aobsWatem volebant introdwm
.num 1 eea penraaira anathamata, nt poataa pertaant tamquaaa, randans regwinia arelasia·. Hino-patrra
Nsstorium concilium Epbssinum, boraran, beatdh bsésiloekssàe eea· lederaado id bosraliuas Coaotàntsenee

' arripiebant aaea
,'ut
*
immerito SMitsrag turbas
Mariay virgin» vindicando.
■ Longius eaaet historiam prorequi
*
aliorum conci­
contra legitimum pontificem ; 8 eo dementiae devene­
liorum, q^aa in viciniori ben1* aicat at reoeotioribus
aaaculi» habita fuerunt. Sufficiat dioetC in omnibus
isti» conciliis aive generalibus aiva natiooalibus five
provincialibus summos pontifices et episcopos iuaefis
' amico foedare viribus retaper debaUnm contra haere­
ticos,. quin ulla unquam oriretur disquisitio de panv
' tione /istius doni infallibilitati·, quod utrique con-

t,

runt, ut temerario ausu illum deponere auaji fuerint
qut attentaverint.
Hinc ex ieto tempora adressa· scholae ooutrovoniae, fremebant do raperioritatd summi pontificis
supra concilium, atit vicissim concilii supra summum
pontificem ; quaa nunquam auditae fuisse omnes boni
vellent, et quae non'magis aanao theologiae princi­
*
iunctim nomine eccleeure largitu» est Dominus noster. piis, quam paci et concordiae et^ptabilitati eoolesita
Ad ihstar hebreeoratn, qui decalogum sempOr ante adversantur. Nam concilium, It ait concilium oecuoculos protensum habebant, ohristiani tum primum B menicum « legitimum, debet eoae convocatum, cele­
tum usque ad hanc diem memores erant verbi aposto­ - bratum 'aut saltem sancitum-et approbatum a summolic· symboli : Credo i» eaiestam MtAoÎKum, proinde- pontifice; proindeque sum Inus pontifex et tale con­
que non in quosdam quantavis pietate conspicuos aut cilium sunt quod totum morale: ideoque asserere aut
dignitate fulgentes, aed semper ecclesiam catholicam, disputare unum esse super alterum, non est minus
utpotp repraesentantem Petram et omnes alios apo­ absurdum quam dicere, aliquam partem esse supra
stolos, apuer quos promisit Dominus noster se reman­ totum, cuius totius partem constituit.
ξ
surum usque ad consummationem saeculi. Et cum in
Attamen mala exoriebantur, et nescio cur ab ista
memoriam revoco ista verba : Eece ego vobimtm m epochs ita creverint, ut quidam non
*
dhbitaverint
uiq»e ad conmmmatioaem taectdi, volo in memoriam
asserere, ea mala orta fuisse
eo quod desinebat
revocare vim istorum verborum, sicuti explicantur in opinio seu doctrina infallibilitatis summi pontificis.
aliis locis Scripturarum. Ubi exempli gratia misit
Namque non solum in libris magni ponderis, sed
Deus Davidem ad praeliandum contra inimicos, aut etiam in folii», quae quotidie inter nos sparguntur,
leremiam ut consilia Altissimi annuntiqret populo et quae certo non sunt tam certa quam sybillina folialudaico, cum unus et^alter diffideret suis viribus, et oracula, dicitur quod in antecedentibus omnibus '
unus ee inopem fuisse ad praeliandum, et alteri denae saeculis credita fuerit doctrina summi pontificis ; unde
facundiam, ut modo decenti eloqueretur; utriquqdicit si finis imponi velit istis malis quae enata referuntur
Dominus se illis sffore, et tunc nullam eme rationem a concilio Constantiensi, necessarium prorsus esae
diffidentiae. Et dixit praecipue prophetae, quando C restituere seu revocare doctrinam obsoletam infalli•pologiam duxit, se elementares voces, alpliabeticas bilitatia summi pontificia Cum hac doctrina seu
voces vix balbutire potuisse, dixit Dominus ei non de- opinione consentire non possum; nsimqqc si doctrina
fore verba, sed esset sicut murus ferreus, qui .tela ini­
infallibilitatis credita fuerat usque ad coucilium
micorum iacta contra illum retunderet. Hinc quando Constantiense, quare non eveAta fuit « statu liberae
opinionis ad dignitatem doctrinae definitae, praeser­
allocutus est apostolos, praesertim pro ultima vice
quod esset cum iis usque ad consummationem saeculi, tim cumgut fertur, talis foreCauctoritas summi pon­
certe nulla ratio est diffidendi istiu^promiasionis tificis, ut omnes controversias posset compescere ?
Referunt ad traditionem ; et ad istam t{pditioneui
Domini.
«
Alia concilia erant habita in eodem modo, et ut me quoque refero, et loco multorum. <fui citantur,
antea dixi, semper ante oculos fideles tenebant ista sanctorum patram, me refero ad sanctum Cyprianum,
verba: Credo tn eeolenam oatMioam: divisum non qui tanti» tamque meritis laudibus extulit romanam
fuerat inter successores sancti Petri, et inter succes­ sedem omni tempore perfidiae inaccessibilem, et qui
sores apostolorum aliquod imperium. Non minus comparavit necemtatem coniunctionis cum isto centro
esset foedum aspectu caput avulsum a corpora, quam cum multiplicibus arboribus ex una arbore exorti»,
sine capite tranet». Proindeque caverat isti, qui nimis etiam et cum varii» radiis ex sole diffusis, aut cum
inimico asio pugnant pro uno aut altero, pro capite varii» rivulis ex unica matncis^foote scaturientibus.
aut corpore, ne nimio salo retrahantur, at m venusta» Attamen iste, qui ha» expressivas et venustas imagines
et déçu», vigor et robur totius oorpori» st membrorum attulit, fuit ipse qui congrediebatur ac dimicavit de
arctissiine oompaginatoram detrimentum patiantur.
gravissima quaestione rebaptixationis cum Stéphane
Quae isti amplissimo coetui nuncsubiicieoda duxi, summo pontifie·, et debellavit usque ad mortem,
luram derivant ab infelici isto tempora lactuoei schis­ testante sancto Augustino, qui ait, quod si quaevis
matis, cum primum duorum et postea trium capitum macula fuerit ista oon{ggveniaoootracta, eam gloriata
divisum imperium luxit ecclesia. Istud maximum «tertyrii falot fuisse delatam Certe ex parte sanae
malum nonnisi extraordinario modo mederi poterat; doctrina·, ut solitam, stetit summus pontifex ; et non
et cum ista mala fuerint quam maxima, etiam gravi­
minue certum est, in maximo errera fuisse sanctum
bus remediis mederi debebant. Et tunc agendi ratio Cyprianum : sed base in praesentiarum non est quae­
ooncilÿ Constantiensi», quae fuit in extraordinaria stio. Quaestio est de accurata opinione .illorum qui
ista crisi, quam maxime laudanda esset etiam ut con­ dicunt, ubique sporaam et creditam et receptam fuisse
servatrix ordini» : deveniebat postea exemplum fractu opinionem infallibditatie eummi pontificie: quae iam
relata qpnt de sancto Cypriano, probant oerte, illi non
nocivum respectu iUonun, qui aneam arripiebant ex­
citandi controvaraiae inter Fngesdnm IV et patres oon- ptninwin fuMtt huio optaioiM·}·
Etiam alia affertur opinio, <mi consentire nec ego
pomum: nempe graviora sere nunc edrtamina, quibus
1 Ita legitar ia pagellta st ta tnasesqpSieae stmsgra
impugnatur «xdess», quam in saeculis antractis;
fhsira.

.

<

(X^fgMtQATIO emwj QUIMQUAgEMMA QUOTA « maü MW

.

\1M

■ proindeque «i .grariorf rent qprtamiap et graviora i eSt, quae-nil. nisi amorem "st taatsrnmant fjifaria»
.·■
. · ·. ;
.
imminent «parémie fidelibus, necaret reae etiam quod erga earn spjret..
Non its vuro respecta dogmatis iatfaUtltriïtaÿa'»,
aageeturaisctocitaa^auremi pentifiria
Hase mihi in arenbreu rprorant observationem , aaunmi poçtificfc. tfieaimi pontifives ebm tastus;ipsa ’
quorumdam, qui eodaeiam cocnparare volunt cum quo- •odtwM histoéift
aion ptoifieMt βφ Αορν >
dam gubernio; quia quando insurgunt populi costri eorum regimen. Ista doctrina pontificia aee peragriae
gubernium, 'dicunt, naeiuearitrin ease augete novis set, sed eet doètrina qasci domsetioa, quae omasa
iuribus et armis potestatem gubernii, in rMrooriam euiteKttmqne'ordinis taagi^ et prTOeertim historiam
non revoeaateaquam maximum eam'discrimen inter hqtniaum superborum, dfc quibus dicitur : Tonge mod^
mtitem
*
p6
summi pontifici et istarum regnorum aoe- tas et fumigant. Ista doctrina mt ihtertMrta fortacum
oularium, quae omnind timore et armis innitqntur et ornnibus officiis et negotiis hmàmun ; eos aut rusti'

caedo aut peregrinando ubique comitatur t adeo nt nop.
possit definin' doetrina infaUimUlatis summi pontificis quin pro certo animet, informet, moveat,'kgiri^,.- ■
atque toti corpon societatis ease immisceat.
*
* i
'Hinc cum rm ita sint, anne iuvnt certamina exsUmini pontificis ethmorCm et obsfquium. quibus eum„' - citare, in quibus fomtyuagie timendum quam speran­
*
eet F -Saltem erit qpatatio, quam rnmpdr pruomnes prosequuntur; coniiciant oculos in istum coe­ dum
tum amplissimum et etiam frequentissiuium ante om- B dentia proponit, quid ex tali definitione pro intermeo
suo, .pro bono ecclesiae sit sperandutn. Si nihil emet
nia tempora ecclesiae.
sperandum, certe supervacaneus foret noster labor et
In quibusuani saeculis fuit ixmseesus ex variir na­
tionibus non solum ex istis locis iam vicinis, quae anxietas: et mihi videtur nihil sperandum rive ep
olim fuerunt que-i in 'remota Europe, sed ex çlagis parte fidelium amborum, sive ex parte inimicorum
ita remota venerint qui nunc adsunt, ut tempore infensonun, rive ei parte (ei non erit abe re) futu­
rorum Romanorum pontificum..
■ A
*
.-ultimi concilii Tridentini loca, quae iam repraesen­
Ex parte fidelium, seu simplicium quid exportan­
tant, talia fuqrint, quod in iis sola armenta vaga­
rentur? Ipsi testimonium perhibent si diminuta rit dum? Non tali definitione idlligent, sunt enim adauctoritaa summi pontificis, cum hic colligantur non dKtissjmi sancto Petro. Nullus etiam in isto con­
cilio potest eres addictior, et eorum fiducia fti sum­
timore nec minacibus literis, sed invitatione miti
mum pontificem nob oritur ex theologorum sententiis,
summi pontificis; et quorum numerus et obsequium
neque ex accuratis definitionibus; sed exoritur ex
totius orbis terrarum sunt admirationi. Respon­
deant quoque hi, si eorum vocibus respondeant eorum eodem fonte fidei, ex quo ipse s. Petrus suam ipsam
fidem hauserat. Igitur apn indigent ista, et ri
amantisrimi greges, et ri istius amoris non verborum
sed rerum argumenta sint largitiones, quas quotidie indigerent, mirum certe multis videretur, quod epi­
remittunt ad summum pontificem · tamquam pignus scopus, qui tantos annos oonfecit in episebpatu et in
relationibus cum fidelibus, ibi exponeret sententiam
ainoris. et ut· valeat decenti et efficaci ratione suum
regnum spirituale regere. Et etsi non liberales sint C non certe gratam istis qui definitionem exposcunt.
Sed égo loquor solummodo pro meis, et nullo modo
forsan contributiones illorum qui potentisrimi sunt
misceam meam falcem in alienam messem ; loquor pro »
saeculo;testimonium perhibent oblationes populorum
Hibernis mihi notis, qui sunt addictissimi summo pon­
fidelium, qui non ex sua. sbqndantia sed potius ex
tifici, qui de talibus definitionibus, ut mihi videtur,'
sua necessitate in thesaurum ecclesiasticum summi
pontificis suas eleemosynas attujgcunri·
'- \
parum curant st cogitant : et si aliquam haberent opi-"
Itaque cum res ita sintToum nostrum officium nionem, certe esset, quod tot episcopi ex omnibus par­
rit nostram sententiam palam proferre; mihi videtur atibus mundi, haeredes illorum, qui semper debellarunt
pro ecclesia et summo pontifice, tempus nunc tererent
quam maxime mirum, quod haec quaestio de defini­
tione ista pertractetur, dicam intempestive, saeculo in \lisquiritionibus de auctoritate aut privilegiis
decimo nono ad finem vergente.' Certum est at non summi pontificis, de quibus nunquam ipri dubitarunt
disputatum quod Christus suae ecclesiae nunquam ut filii fidei devotissimi, tenentes ipsam doctrinam
(quam non solum Hiberni populi, sed, credo bene,
deest in necessariis : et ri saeculo decimo nono neces­
saria fuerit ista definitio ad conterendos hoste^ ec­ fideles omnes quorum fides non destruitur alienis in­
clesiae, aut ad erigendam fiduciam; mirum est ita fluentiis, tenent) quam ab incunabulis cum lacte ma­
terno acceperunt, hauserunt, expresserunt.
dilatam fuisse istam definitionem, ecclesiae tam ne­
Cum res ita sint, est quaestio tantum de inimicis.
cessariam.
v
Et quid sparandunf ecclesiae ex parte inimicorum?
Et non possum certe consentire cum sententia,
quam hesterna die palam fecit doquentisrimus car­ D An existimandum quod deponant sua praeiudicia? E
dinalis Moreno, qui instituit comparationem inter contra mihi persuadetur quod, crescente odio, bellum
dogma immaculatae conceptionis beatae Mariae vir­ adversus ecclesiam acrius movebunt. Et quaenam eet
ginis et istud dogma, seu hanc doctrinam et opinio­ conditio presbyterorum catholicorum? .quaenam epi­
nem de ‘qua agitur; nempe quod isto eodem saeculo scoporum orbis catholici? Mihi videtur, eoa ease in
utramque ab opinione libera eveheret ecclesia ad conditione parum apta ad congrediendum cum istis,
dogma. Inter dogma conceptionis et istud hoc primqm qhio nec elevati erant in collegiis,, nec iam possident
tot bona sublata ecclesiae. Video multos esse ex om­
eet discrimen, qqod in memoriam omnes habent:
nibus terree partibus, qui occupantur aut in erigendis
sanctum Augustinum disserentem de universali pec­
cati origihalis propagatione dixisse, quod cum sermo * scholis aut in reficiendis templis, quae iam fuerunt
esset do sanctissima virgine quid in e» factum fuerit, diruta, et pondus diei et aestua portant; et tamen
boo tempore acerrimum eet bellum. Quid itaque didicere non audere, et in riua favorem exceptionem fa­
cere. Et id insitum erat a primitivis eoélesiae tem­ oet>dtun de istis? Quando ita sunt occupati, melius
poribus cordibus omnium beatam virginem fuisse im- foret certo ut non teneantur congredi cum iatie
boatibus.
nisweilatam ; qu» instraawatum redimand^genus hu­
Di^i etiam enhwn habere collegia et uaiveiritates,
manum indecens seat subsectum fuisse dominio impuri
spiritu» Praeterea est Mtg deotriaa da beata Virgine in quibus inatrui patrent ad congrediendum eure ini- < ·*■.-. -Ί *■<·'.· 1M· «u f» <
■, *·' <-.·
*- ’
.
'gubernant. Non ita eft cum iodcria catholica, ratios'
principium in gubernio eet persuasio et fidet. Et ri
sunt aliqui qui tinieqt nos inctdiapp in ista infausta
tempora, in quibus dicitur fidem non reperiendam
in hominibds, et quam maxime dippanut potpstatem

m

ifeaions hjbucÂïkt οομ»ΜηαΜ0μ·8 «nipus»

\
v ··· ■»:-■- -T ■
.
mik» Quod eqm'ita sit, mihi videtat illis dsstes quo- A. -fi.atae ia Qnriote atque » Onacte
------------ —----------- r1/

~ . tholiok! qui habsbant ite uaivaraiüta^soa Collegia, , £tooc£k.diligo eorimiapi grpsoam,-ct pro eius rar,
* ia quibo» /fuQka iuv^num congregata qrsnt, ut more
militum rosnaMrmnluidia quasi fiotilibu· asse sur-,

'
4'

■
.

esreot'in campo Martioad verwa earthmen
hpetibus habendum. Moiitantmc; sunt occupati,'
divisum set eorutetssnpps inter neosssaftaofficia·misstenie et intep .Oecemitatam, tstegrediendi ougi tette"

,

v

vsreions ad-aaitatMoepteum ritam stiam profundere .

Ban'dnbitarom..Attamaiimqximo Oute ÿnimiteei tjtflore fateri debeo," g»c dum «qw nunc,' mc dum' >·
sgkoipm exactam eere iUiùs-diei.ytem A te·,quai® a.
vobis derideratimiini^qui gestites jnirslitjir-sterisss:
tam,a isthvgo mortis otAmefemnun, qui iam cieto' ■

hostibus.·Et pnhi videtur 'in-memoriàm rtvocata sôr-' àhhino saeculi» torpescit, excitari tandem^aliquando "
' tem^eerte-non exoptaadam hataaeonum qui dum «di- ad novya' vitam novamqu
.
*
Iqrem, iterum' ae sub.. qererit templa diruta-ab hostibus antiquis .temporibus,'- mitteqdo romaaab' ecclesia?quae «t fons verte vitae

adducti fuerant ad natdfcitatam-portandi , instruman- vét verae luo».' Ob nimii miserandam eodesiae grae' ttun fabri in uùa manujèt gladium ia altéré, ut bôn- eaa sortem, quae olim tam magna,-tam illustria, tam
grederentur cum hostibus : red,isto modo et tali marte foecunda, decus ac splendor erat, oeibolifcee religionis ;
cette non multum proficerent.
nunc vilis, sterilis, obscura effecta ceu monumentum
. Cum itaque addicti aiat summo nontifici omnes subsistit terribilis divinae ultionis ! - Pepretten pecaavd ■
' ' fideles tpm episcopi tute' sacerdote» ; « cum certum Itmuiemrtt egrumu ut a filia 'Sioii mnnidlhcor.
.

sit quod, definita ista quaestione, nova oettamina ex- B esus. Quam formidanda'est poeud, qua Deus humiliat
poscerent inimici, et loquerentur de alii» rebus
*
de qui- superbiam populorum!
bus ipee nunc silui, mihi videtur nihilvinnovandum.
Ëcri&ia illa^quae temporibus primorum octo con­

silui de erroribus et de Vitiis aliorum pontificum ; et ciliorum, inter caeteras sive doctrina, siye eruditjpiie,
ratio est, quod revera nullas catholicus fidelis servus sive eloquentia quasi princeps eminebat, nunc in hac
** vellet sibi adsciscere maledictum illius, qui pagris in­
sancta universali Synodo Vaticana vix unum ex suis
firmitatem omnino exponeret. .-Sed et si silemus, in habet, qui eam repraesentet et iacrymaa ex animo s
amico isto concilio, anne silebuxft, quaildb discessuri effundat super eius lapsu tam ignominioso, eiusque
teimus, inimici ? Renovabunt istud bellum calumniosa vulneribus tam gravibus tamque inveteratis. Ita res
scientia, et etiam memoriam illorum, qui in «pul­ -est, eminentissimi et reverendissimi patres;quatpvis.
chris suis sasaeculis dormierunt, revocabunt. Et tunc, ego totam attentis oculis perlustrem augustam hanc
ut antea dixi, omnibus episcopis et presbyteris im­ conciliarem aulam, oculi mei optata consolatione caponetur neçenitas ea omnia- proterendi sana rmpon- rent sere defigendi in epiacopqe proprie ac sine addito
pions et respondendi ad ubique fideles ; et tam tempus graeros. Proh-dolor! In Oriente doctissimi calami
non suppetet ad magis necessaria, officia admini- sanctorum patrum Naxianseni, Cyrilli, Gregorii Nysstraiidi sacramenta et. etfanr suos fideles' itetNtendi. sqoi iampridem humi confracti iacent, iampridem eloItaque propter iita» ratiqnes, nempe et pro ipso -queotiasimae voces Chryaostomi, Athanasii. Basi)ii
summo pontifice cuius amor et obsequium ex 'parte obmutuerunt ; immo echo ipsa sanctarum vocum pror.fidelium et episcoporum vix incrementum recipere C sus' evanuit : crassa'ignorantia et turpis stuionia dopossent et ex parte etiam simplicium fidelium qui
minantur hodie in clerum granum.
definitione non indigent ; et ex parte tot episcoporum '
Inter mira recensendum est, ei pare aliqua huius
et sacerdotum, qui expositi forent ad innovanda cer­ cleri, oiim tam insignis, praeter scientiam legendi
minalte calleat quoque, prima linguae graecae rudi­
tamina, meum consensum ab isto schemate retracto.
menta; quare grani preebvteri (de schismaticis lo­
t
ORATIO
quor) parvi inituO nihili' faciunt nomen et officium
retvrendi patrvr domini Spiridioni» Maddalena
concionatoria. Si forte sermonem audire velletis in
uvitiepitoopi Corcyrenti»1.
eocleaia graeca, hoc fieri haud posset nisi dumtaxat
EminentissiMi ac reverendissimi praesules, eini- in paucis tantum conspicuis civitatibus, et diebus
nentissimi ac revecendissimi patres.
eolemnioribus. Tum vero, relictis paulisper forensibus
Constitutionem primam nobis propositam de Ro­ curis, laicus advocatus se sistet in ambone, et sanctum
mani pontificis primatu eiusque infallibilitate ex toto diei ourrtontis evangelism explicabit ; aut forsan, quod
corde approbo. Verumtamen ' cum sint nonnulli qui frequentius contingit, pharmacopola tergens sibi ma- .
putant, dogmaticam pontificiae inarrantiae defini- nus, quibus paulo^ante pharmace conficiebat, stat in
tionem obstaculum fore conversioni graneorum eehie- suggestu de sanctis patribus oonciouathrua.
muticorum ad unitatem eodesiae, cumqua mihi
Iam voro in huiusmodi sacerdotibus, qui tali ac
maxime cordi sit bonum infelici» istius eodesiae, /re- - tanta laborant ignorantia et socordia, potest ne untua vestra benevolentia aggredior paucis ostendere, D quam animarum selus inveniri? Presbyteratus ^pro
timorem huiusmodi valde emo exageratum. Absit om­ ipaia mhif aliud est, niai are quaedam lucrandi pe­
nino, et bonus Deus avertat;, me velle, novis ohetannlis cuniam, qup uxori filiiaque panem afferant ; ideoque
viam obstruere, quam infelix illa «cleris percurrere iuxta eoa aimonia ndh modo .res licita est, aed iu»
debet, ut inter derelicti catholici ovilis septa deouo quoddam et officium inhaerens muneri sacerdotali.
reae recipiat!
f Sed quid facient pastores isti mercenarii, ai oateqnitaa
aliqua, ex. gr. morbus contagiosus commissum sibi
populum afflixerit? illinc aufugiunt et aew oc­
fttkMNN M
4tsM»
*
MM
cultant, uno verbo omnem adhibent industriam «
mi («M Ü1H yatrimti ÀKtbebwM IWahitan·» MtofcteM·
tafeUMtitatte NUum Mriwta· QmmAi mMmmMi subtrahendi contagio; dum miseri infirmi derelicti a
allstufa·, «aere» tasks rtettaaa ai aathsiisaas aattate» proprio sacerdote ad instar brutBrum animam ex­
ae»rwi la rss—tiare· aea fsen freSavit ynfeasu» n qpn·
rsatia ta» sisri tan pspaM. SsMiiet IstejriSaatalir llteiiii halant. Saepto hisce in casibus, prout accidit paucis
taawa artnn st ua Ornate vixisse «* smrvessata· Mae abhinc annis in mea dioeosai, gubernium praeripit'
isaqir; pease Haim to BBs tea eagriWane «mm teqd. militibus publicae tranquillitati praefectis, ut civita­
Àssantt Igttar «est at aattre taste voBant, i»tae »An« tem percurrant et quos inveniunt presbyteros ducant
^Mp
yrtMB
^os, tametsi invitos, ad infirmos a saeviente lue perssptam sesiiHa, aS veterare BSsa^are saaaHaaaaMs, toeMms
ooisM. Quapropter clerus omni dootrina et ipsius
taim intahia ssamanMta.nqetiNUt.
*

'i'
' d

■ ’
„ *
4

:
P' ■

».
'i
IM

COHGRSQAT1O GENRRAU8 QUINQUAGE8IRA QUINTA M ssaii 1870 .

-TH

ι
. lab· tain foede iaqûùsatus, derus iste, inq^am,' hah·bitn· scsstitian\sufficieol««n at seriam voluntatem
onopatandi revsriioni emlaaiannine ad centrum uni--,
tatis t.
, ·
1
Ί
- . Qqod ai' effectio unionis, de qua agitur, a clericis

modo non q<Mt ;«ibilo taaen smiu· inveterate graeeorum contra aatholicos prndfadicia'eC odium ssosim
sin· aanau eradicarsat «xtinguereconatur, auferendo -,
-bac modo obstacjilâ, quae impediunt quominus greeous. '
populus etc grëerum tarreoum id meUorsm frugwq

«xjÿetari non potest ; mdl^p minuis ea speranda eat a' ' radaat. Et Deipara Virgo in caelum assumpta, erga laicia. Graecus populus enim in praeSentiarqpj tali eat quam Graeci onuses, nemine'exospto, maximum fovent
- natura obmparatus, ut primario ait graétas, 'et solum -deCotionMn, prouti speramus^ ptfcamur, immuigaK
• ''secundario ait chrùtianua. Graeci colunt, adorant *
die caecitatis et obatinatimds, et rastitbet hui» popu-,

*
tamquam
idoluqi propriam national·tatem;' quae lura illi statui religionis, pietatis *
c scientis?, in quo>
sicuti’ olim, ^tpmporibut ita ppeoentibus, dicabitur cum omnium admiratione inveniebatur tempore con« ethqfca, nunc ihirtiutatia temporum adiunctis chri- - eilii Epherini; quando divina mqtenAtas fidet àogma
etilna nuncupatur, lamdudum, sed multo magis post proclamata fttit.
,
λ

oocidlntalee crucesignatorutu milithm expeditiones et
imperii byomtini excidium, ipsi considerant aathdlicismum veluti hostem inexorabilem hellenismi, sive v
iroz
graecae nationalitatis: quæ nationalités cum pro,
J"1 Graecis «it summum bonum, ipsi abominantur ep
<
*
detestantur catholieismum ut summum malum.

, SgA dato. etjsin quod tempus huius conversion ia ■
eccltome graecae ad unitatem ob aliquod miraculum
vâlde sit proximpm;. certum' eat dqgmaticafn definitionem inerrautiae pontificiae pulh» pactp 'fore impedimentum et inoram reversionis graecorum ad unitatem. Omnes enim norunt graecos, quami is caeteris
non praestent sinceritate et bona fide, eos tamen
magna vi logio·· pollere. Deest 'quidem i^sis bona
voluntas se convertendi ; «t non drest ingenium et
logica. (Juare si Graeci post tot saecula infelicis sepa­

,
.Quocirca sive misera cleri graeci conditio aperte­
tur, sive populi leve ingenium consideremus, dicen,dum. est tempus reversionis' ecclesiae graecae ad uni­
tatem catholicam longe,. immo longissime a nobis
distare. Cupi enim schisma quod superbia iam genuit,
ration» revertentur ingenue, sincere ad gremium san- '
superbia una cum ignorantia nunc nutriat ac foveat; ctae Romanae eodesidb, «d quam necesse est omnem
nafuralis .necessitas- graneorum quodatamodo evbkit : convenire ecdesia^n, ai candide cognoscent et ftetebuncuius graecae indolis specimen^vobis, eminentissimi tur, Romanum pontificem esae lesu Christi vicarium ■
et supremum ecclesiae .caput ; tunc profecto absque
ac reverendissimi patree, hesterna die non defuit.
Quae cum ita sint, Graeci petrificati, ut sic loquar, gravi difficultate admittent etiam et recognoscent in
in suo
bchismate,
*
vi suae superbiae admodum diffi­ cathedra Petri omnes illas praerogativae, quae logice
ciliter a schismate ad -unitatem gradum facient. Id promanant a primatu, quarumque una illa certe skt,
tamen alia fsftone poterit, ut arbitror, evenire; scili­
vi cuius Romanus pontifex in exercendo munere, quo
fungitur, supremi christifideliufh doctoris errare non
cet postquam rationalism! placita, ac dominantes no­
strae aetatis ideae de libertate conscientiae et indif­ .potest.
Quod vero Graeci facile perspicerent solo logicae
ferentia in negotio relfgionie, et alia huiusmodi
graecum qqoque populum invaserint ; quod . diu tar­ C adminiculo; id etiam a constanti illius ecclesiae tradi­
tione
luculenter deducerent, ài enim Graeci qui in
dare non pm
0K
*
spectata vi quasi magica illorum
fallacium principiorum. Tunc fortasse ecclesia graeca, schismate degunt, quosque sincero «nimq revertentes
iam iam in eo ut deleatur et penitus destruatur ab suppono, si Graeci isti, inquam, recte animadverterent
athéisme in suo sinu gravante, tunc in hoc horrendo t ad sanctorum suorum patrum documenta et primorum
naufragio apprehendet unicam, quae «emper immota septem conciliorum, generalium, quae sola tamquam
manet,.tabulam salutis, redeundo ad tutum catholicae oecunienica ipsi venerantur, certe solemnia ibi passim
religionis portum ; vel etiam obtenta aliquando a testimonia invenient, quae eos ad supremam Romani
graeco populo ea, quam vehementissime anhelant, sui pontificis doctrinalem praerogativam confitendam
magis magisque'impellant. Patres enim Graeci saepeimperii potentia, tunc ipsi, haud amplius egentes
religioso phanatismo', qui hodie eat validius instru­
numero Romanum pontificem appellant orthodoxo­
rum dogmatum fundamentum, immobilem fidei ba­
mentum ad dictam nationalitatis perfectionem asse­
quendam, illum spernet ac negliget ; ac interim, ut ad sim; et concilia oecunienica orientalia eum firmam
altitudinem aliarum nationum civilium assurgat? fidei petram dicunt, et Petrum per suos successores
amplectetur seducentes ideas progressus et libertatis, loqui in dogmaticis definitionibu^aperte fatentur.
Sed ut alia omittam cum, teste Augustino, forma
et ita demum campum apertum relinquet salutiferae
actioni ecclesiae catholicae. Extra duas hasce hypo­
precandi sit forma credendi, pro Graecis necesse non
theses, eminent issimi ac reverendissimi patres, quae esset, ut in hac re operosas disputationes expectarent,
sed attendere tantum deberent ad quotidianas ora­
tamen, ut in scturd deducantur, plurimi anni decur­
tiones suas. Siquidem liturgies graecorum monurant neoesse est, ego puto graecorum resipiscentiam
menta, quae prostant in menaeis, synaxaria atque
alia via evenire non posse.
Haec tamen dixi, si infelicem huius ecclesiae sta- eorum hymnologia, talia sunt, ut ex iisdem abunde
tum oculis tantum humanae prudentiae inspiciamoa. et evidqpter appareat, quae semper fuerit traditional»
Sed quod humane loquendo impossibile -videtur, quis ecclesiae graecae sententia de auctoritate Romani pon­
neget omnipotentem Deum, cuius misericordiae in­
tificia ex potestatis plenitudine docentis universam
finitus est numerus, posse efficere uno tantum tem­ ecclesiam.
Et sano in libris liturgicis quos graeci adhibent
poris artieulo? manus enim Domini non est abbre­
viate; et sanabiles fecit Dominus nationes. Ecclesia in sotanni celebratione festorum, Romano pontifici
insuper latina, quae-in praecipuis Graeciae partibus declarandi fidei dogmata potestas tribuitur; ipse er­
existit, corroborata continuis auxiliis morae congre­
rorum profligator, vocatur, ipse synodorum congre­
gationis ds Propagaudx fide, quam hio grati animi' gator et rector st magister celebratur; in edobeodis
causa nothino, carte manibus compressis nen sedet, sed fidei veritatibus a Spiritu Dri moveri et agi dicitur;
quantum potest agit indesinenter. Rata enim iuxta ac denique, quod ex omnibus sequitur, ipse .falli
illud Scripturae effatum, alius· esse qui sssniaat, et nescius catholicorum dogmatum definitor proclama­
alium qui metet,' liost «odaria noatra latina airioeras tur. Igitur liturgi· ecclesiae graecae doqueotissima

»5

ώ

;

A? 8B88I<»»I PUBLICAE ET pOlrtÀeaÂHOlHBGÉNÉRAL®

.■----- ............................................................................. γ ·------- ..·

1M

:

'vox est, 5]uato Roâani' pontificis infallibilitari obob- A siooe évidentes emittam, aut etiam quaedam facta in
quinm, confenidiie sua, affert plenissimum ; atque ita -meanoria
*
simpliciter revocabo, «x rflubus reveren-» < Graeci traditionum suarum teoacissiini.verdjrlbenfien- diaatmi patree iudicare poiertint, utrum totaj· iuxta
■■ tia aliquando ducti ob schisma, in quo misere veraan- ordinem gesti fuerit, et tand venerandi coetus dignioâ ™_,
cou- tati et iiiribus satia provisum. '.
*
. tur, ne facto ; denegent qgpd verbis'liturgiu.
fitentur, id quod ompes celebrant in aacr^perageodis .
1· Cestum est totqm rehertiatis nostri cardinem
verti super solo capite quario, 'ubi quaestio est de
officiis et facto compter? non detrectabunt»·
Demunt· in. hac sententia eoe confirmat ipsa ex­ summi pontificia idfallibilitata Non, enim ambigitur"inter nos deftpoatolici primatus in beato Petro insti­
perientia. Ex.eo enim quod avulsi ab ànconcuesa fidei
, petra, quae eet. Romanus pontifex, auctoritate infalli- tutione, neque de primatus huius in Èomaqpi ponti-

bili careapt in rebus fidei et morata; non raro con­ ' ficibus perpetqitate'. \ V4 ai modum excedere in
tingit ut circa unam eamdemque. iw aliud sentiant capite I et 11 videtur; aut si vis.et ratio primatus,
, Athenis, aliud Constantinopoli, aliud in rustico quales in capite III praedicantur, in discussionem
*
quod aliquid importent ' ad .
* imperio. Sic qxempli gratia ecclesia graeco^russica veniunt, id maxime fit,
agnoscit validitatem baptismi colluti ^er infusionem ;
infallibilitatem capite IV adstruendam.
' 2
* Certum est‘quaestionem hanc de infallibilitate
ecclesia vero graeca simpliciter talis, modo eum vali­
praecipuum esse concilii Vaticani obiêctum, adeoque
dum dicit, modo invalidum. Quapropter vir schisma­
ticus apprime instructile hoc mihi dicere lion veritus praecipuum, ut a pluribus indiscrete dictum sit quoeet: Vos catholici adeo estis inter vos uniti, atque B dam sensu unicum. Et hoe duplici ratione Constat:
1° quia de opinione agitur, sive de doctrinae quodam
-adeo caeteris omnibus religionibus vinculo unitatis
{fraestatis, qtlia in Romano pontifice praesto Vobis est puncto ad dogma fidei evehendo ; quae dogmatizabo
auctoritas infallibilis, quae omnibus quaestionibus certe tamquam praecipua ree eat in concilio oecumenico semper habenda ; 2 ° quia quaestiones aliae, sicut videre eet in elencho nobis nuper tradito, vel longe
inferioris momenti sunt, vel iam antea decisae; adetfque simpliciter revisendae, ut nuper 'actum elt cum
exütentiàm et attributa Dei, revelationis factum et
necessitatem, obligationem credendi, nec non concor­
diam fidei et rationis definivimus et sanximus.
3° Certum est praecipuam hanc de infallibilitate
quaestionem non fuisse indicatam in bulla convoca- .
tionis neque in actis ad synodi convocationem spectan­
ORATIO
tibus ; et quidem mbqto : quia 1° orbis catholicus nullo
reverendi patri» domini Georgii Darbog
prorsus modo quaestionem hanc solvi desiderabat, ne­
archiepincopi Paritieiuû *.
que causa erat eam tractandi hucusque inter theologos
Eminent issimi praesides, eminentissimi ac revc- - libere ventilatam; 2° quia plurima et gravia occur­
rendissimr-patrcs.
ρ rebant mala, quae multarum passim animarum salu­
Constitutionem dogmaticam de ecclesia primam tem in discrimen adduxerant, et quibus mederi magis
examini vestro subiectam aggredior, materiam scilicet expedire iudicaverat pro sua sollicitudine et charitate
quae ex capite multiplici fieret ingrata, nisi eam ' sanctissimus Dominus noster.
'
veritatis aRior, erga fratres charitas et reverentia faci­
4° Certum est zquaestionem hanc ab extrinseco.
lem redderent et non iniucundam. Pertractandum ita­
id est a clericis et laicis scriptoribus fuisse motam,
que schema suscipio, mente ab omni partium studio,
modo contra ecclesiasticam' et traditionalem agendi
ut arbitror, libera, neminem offendere volens, vehe­
rationem et contra omnes hierarchise et decori regulas
menter exoptans ut verba mea suscipiatis qualia pro­
usurpato; agitationemque viis, ut aiunt, demagogicis
fero cum eadem ingenuitate.
fuisse productam eo fine, ut episcoporum hic sedenHis igitur praemissis, fas sit sententiam meam tium conscientia inique premeretur, ac timor eis
breviter exponere circa schema subiectum, quatenus incuteretur ne, ai forte reeiaterent, dioecesim auani
in summa considerandum, eaque dicere quae conscien­
repetere et aine plurimis difficultatibus regere ne­
tiam meam movent et agunt. Porro tria sunt, ut mihi
quirent.
videtur, examinanda, scilicet huius schematis origo,
* Certum est ideo rea ad talem statum adductae
δ
deinde vis et indoles, demum consequentiae practicae.
fuisse, ut Vaticani patree, etsi conscientiam auam pie
Super schematis huius origine et praeeeoti in con­
et generose aequuti, tamen hisce violentis manifeetacilium introductione paucas propositiones sine discus-

circa^fidem et mores tractu temporis exorientibus
sententia irreformabili {inem imponit.
Igitur Graeci, supposito quod animo sincero
catholicam 'religionem amplectantur, sive rationem
theologicam, sibe suorum patrum traditionem, sive
conciliorum orientalium oecumenicorum acta, sive
liturgies suae ecclesiae monumenta considerent, neces­
sario admittent supremum ecclesiae magistrum esee
infallibilem.

-----D-ralinquatar oevUlaÜseiSas st oMutaaibue auraient praeurtia
> Argameetam: .ArcMepisoopw Psrtstesbs ab assat per- /eraeBU aaetoritats· braetntibu.
Quoad Mole· et via sctassuta agi ta bfellibilitate prrtina studio iaaaaam M rara, et peoperitua asta·· uaaMtorare
velle quoad driftss·, quad atae fetato· ot-vin, et quoad utraU abntata ot saporata, ad quaa iedairaiaui neouaeriaa
practices ooauqaentM. Quoad originem 1» èartaa eue ta-' uu inquiri 1· fermslam, a· utnua ratis oMoctaeibu bt dubiis
tan ourdis·· praesenta aeboaasta vertf saper «pat IV, utafeetaa ait, ta utrea oertasa ait infelBMUtatem haec ab
sauibas asoralitor adaittL At prepeaitom «ansatas son satis
«· praseipsa· coaeiiii obieetaa rare «utrM· do
tate, >· boo pualiare oepat nos Mere todlintaa la buta aptam erae, use saflkMas teaspae tatmn uu pre dUMaltatibaa
bdletoria, ««'ab extriuoeo a latae 'et etorieto qaustams· M dubila expaataadia, morale· aats· aaaataltatom aerio
baqo notam Mau contra oeduiasta» ot traMtoaatoa agendi atteadoaMax taetaonem «aipp· bsiuasodl nos ex iia eau «au
ramose·, »· eo ren adductam at Vataaai. patras quasi vi taatnamodo pd maiora· raftagieeum pluralitatem feni possit
Sii«usti tuflnt ad qaauttade balas tatrataetansu « natulanQuoad pruetieaa nnnugaratiao itao deiaitaoea tans ex-,
«au, ooatta priacipiam Buadmiidai Hbertata, queo «marapera pood at eeatraha unitae asaior b eeelula iat, et nt eflkmcias
b eeauilta Mooéaaria ut, ta nostra aatarabra ot logieam remedium malto sdbibeatar, qaibaa Metatas opprimitur. At
rusam oribom boo actaea iatroduetsm UU, praeterwisae quoad 1“ videri aaftatoato· uu mat oaa Centro naitatam,
quippe aeoaada parte prtai erbulatis ta Ma, et iueipieota quae ban usque babira as
*;
quoad alturus, timaadam aa nm qua soriMiaul reepiciaat a Untune pootMu; nan its u agmto uitata vtocato, Ipu autu tatriaeataa tabeat.
gmdare primes sebsRotam aaetoru, T· praanstarau babe MiMl beat eliatnrem fataitamea tans aive rattaltae sire
qaaostioals iatroduUMe· non b boaonu earned pmtitaia pretutaatibas, serio anta· perpendenda perftto qua sbvenlre
vsegan, boo ipu quod ta permeati ipaiu privUegto sermo sit ex Hlu puMnt CoeoMt quantises· tana oaabo praetarNon pane igiur aune qm·tiens· Issao ddUlriJqab. lodu Mttendam.
*
"

ιιιιιιιιιΐ|ΐ.Μΐμιι.νι«!Ι1^ι·ΐΙ·ιυίΐι

■ '*
■*

l»f

*

.nui. JJI'

/

. «

Va . .

'.'··«.

Q ··

■
,
1
·
ItiôiKbus extrinaerisot factitiae opinioni pli· aequo
induhisee dicti sint,. coin infallibilitatis-quaestionem
introduci portulaverunt, indéque propter tumulttun
hunc ad' conciliari» aulae porta» excitatum, nostrae
omnium dignitati Tet libertati nonnihil detractum ap­
pareat; quod 'eat summe indeeerts et gravibus obno­
xium incommodi», immo tolérai nequit, aine ooetua

. .- -T-.q

.

COMSBKGATIO GÎnMÙJJB QCIWQÜAGIMIU QPOTÂ'MmM l«7«

'

IM

A onhemald do infainhilrtate iata abosaaibns semper adtaisséi qua dolicMvia invicta stirrefragabili» decreto­
rum seu dbm^ooum dogmaticarum, fidem cuncti· tum

fidelibus tum pectoribus imperantium, recidet unice
■ in oonaensq oommnni episcoporum summo pontifici .
' ooniunctorum; aed tractari, atri re» aperto non prae- ' ,
. dicatur, de ihfkllibilitate p
*M
*
Abeolùt
et.
huiüs veneriuidi iniuna et opprobrio,'qui sponte agere Separata? Nain de priori omuea consentiunt, unde
debet, non vi extorna cogi, et non tantum liber esse,
ntdla emet discutiendi ratio, si de hac ageretur, aad
est;discaaaiq.ut patet: ergo agitur de Àtara. Itaque
sed et videri.
■
'

‘ 6° Certum est quaestionem hanc hodie proposi­
tam extra naturalem et logicam rerum seriem venire,
ideo^ue piaeiudicium aliquod invehere in causae ipsiqs
detrimentum. Namque 1’ reliquum de fide schema,
super quo iai > ita disputatum est, ut argùpienta
. utriusque opinionis praeito memoriae sint et inde
facilior eradat ultima discussio, nobis tradi debuis­
set et examini subiiei. 2° Schema de ecclesia non
recte incipit ex primatu, quidquid dixerit aut innuerit B
relatio tirpi’ impressa, vel relatio verbalis, aut aliquis
ex revefendisaimis patribus; namque neque ita con­
suerunt primi schemati» auctores, neque ulli de ec­
clesia tractantes theologi. Acoed.it quod studia et
scripta nostra super undecim capitibus praedicti sche­
matie eo directa erant, ut ordini primum indicato con­
cordarent, dum nqvo ordini non satis aptantur, et iam
aliter tractanda sint.
7° Certum est denique praematuram nostrae quae­
stioni» introductionem, maxime cum praesenti ordinis
interversione, ad sanctae sedis honorem parum iuvare,
immo damnum aliquod ipsi inferre. Cum enim ex con­
stitutione Multiplices inter postulata remittantur ad
congregationem peculiarem, quae do iis relationem
summo pontifici porrigit ; cumque summo' pontifici '
liberum sit congregationis huius conclusiones ad­

varus hicesnuamtioaM status et indoles, quod quidem
negari'naquit, qOin schematis doctrina mutiletur et
mens segnitat dissimuletur.
t
* In schemate non agitur de infallibilitate per­
2
sonali tamquam de mera opinione, vel de puncto
doctrinae commendando, sed tamquam de asserendo
fidei dogmate. Enimvero hucusque disputatum est
alibi de opportunitate eCoonvenieqtia quaestionis huius
in concilium introducendae ; quae disceptatio finem
accepit, ex quo summus pontifex decrevit, rem silentio
iam premi non posse. Sed nqnc in discussionem venit
pars altera quaestionis, scilicet an opportune et con­
venienter vel non, summi pontificis personalis infallibilitas ut fidei dogma declarari iam possit et debeat.
Et haec est praecise materia praesentis deliberationis
et obiaotum. ■
>
3* Porro ut res recte peragatur et ad exitum prodéat, tria sunt necessaria: scilicet ut praestetur do­
ctrinae formula seu definitio ; deinde solidis et omne
dubium excludentibus probetur argumentis; tandem
ab omnibus moraliter admittatur.
Prima necessitas : necease est doctrinae formulam
seu definitionem excudere; quod quidem difficillimum est, ut patet , exemplo sive eorum qui schema
primum redegerunt, sive eorum qui postas reformarunt : in hoc opere multum insudasse videntur, et formittere vel reiicere; sequitur quod auctores postula­
tionum de infallibilitate introducenda et praeoccu­ C san incassum. Hoc dico, non ut personas quasi velli­
panda sanctissimum patrem publice induxerint ad care audeam, quas e contra honore praevenire gestio ;
statuendum et decidendum in stih causa et pro per­ sed hoc dico quia' veritas est. Et ad rem : l· enim
terminis utuntur vagis et discussiones in infinitum
sonali privilegio ; in quo certe contra eorum intentio­
nem tantae maiestati non satis consuluisse, si non generare natis. Quid enim est fungi munere supremi
Christianorum doctoris? Quae muneris huius adaliquid etiaui detraxisse, dicendi sunt.
impleti conditiones externae? Quando constabit sum­
Quae septem puncta, si vera sint, et verissima
quidem'videntur, quaestionem hanc de infallibilitate mum pontificem eo praecise titulo loquutum? Hoc
patere dicunt schematis auctores, sicut patet, verbi
his conditionibus ortam et isto modo introductam ag­
gredi et definire non possumus, ut arbitror, quin eo gratia, conciliorum oocumenicitas. At sibi ipsi vulnus
inferunt, namque concilium non habetur utAoecuiaoniipso tristem viam sternamus tum cavillationibus im' piorum, tum etiam obiectionibus moralem huius cou- cum a fidelibus per orbem sparsis, nisi tale ab omnibus ,
i-ilii auctoritatem minuentibus. Et hoc quidem eo ma­ episcopis moraliter admittatur; unde si nqtura et
indoles et vis decretorum a summo pontifice emanan­
gis cavendum est, quod iam prostent et pervulgentur
scripta et acta, quae vim eius et rationem labefactare tium eodem modo declarantur et cognoscuntur, iam
attentant ; ita ut nedum animos sedaro queat et quae nihil agunt auctores venerandi, siquidem ultima ratio
infallibilitatis admittendae erit communis episcopo­
pacis sunt afferre, e contra nova dissensionis et dis­
cordiarum semina inter Christianos spargere vide­
rum consensus.
B
2’ Eliminantne vel non istum episcoporum con­
antur.
Itaque, si mihi liceat huic orationi» meae parti sensum a fidei definitionibus faciendis,? Si prius, si
praeficam conclusionem apponere, statuerem: 1* recte eliminant, rem faciunt et inauditam et intolerabilem ;
fecisse qui quaestionem hanc consuerunt esae in­ si posterius, rem antiquam et ab omnibus acceptam
opportunam ; 2° recte facturos' qui ab hae definienda edicunt, contra hostem absentem laboriose dimicantes.
In utroque casu, tacere de episcoporum consensus ne­
abstinere opportunum iudicabunt.
cessitate vel inutilitate non possunt nec debent ; silen­
-Nunc ad secundam orationis partem, de vi e| in­
tium enim eorum in tali materia et in praesentibus
dole huius schematis quaedam indicabo, non evolvam.
rerum adiunotis fideles ad nova dubia impelleret, et
1* Pro obiecto non habet schema nostrum adstruere doctrinam de infallibilitate in genere; sciunt novis viam strueret difficultatibus.
* Obiectum infallibilitatis pontificiae non aliter
3
enim omne» at fide catholice eradunt ecclesiam esse
infallibilem, quae caeteruin ita se gerit a fere viginti determinant, nisi declarando unum idemque esse ac
' retro saeculis: »ed pro obiecto habet definire et tam­ ecclesiae infallibilitatis obiectum. Sed talis indicatio
quam de fide proponere, summiim pontificem se solo omnino insufficiens est, donec definierit sancta syno­
esae infallibilem, et quidam privilegium hoc inerran- dus quod obiectum habeat ecclesiae ipsius infallibili­
tiae tam late patere, quam ecclesiae ipaiuamet in- ty; et inde rursus patet quo logico vitio laborat
fallibilitas. Enimvero notandum est non tractari in schema do primatu praepositum schemati do ecclesia

j

f

/ ■

,

:
■

.

1

;

<
j

'

U»

JL 8B88ION18 PUBUOAB BT
-------------- —-------------------------.-----

ΟΟΙΰΗ|·β4ΤΚ)ΙΠΜ S0BBAUB„ , À. ,*.- .....

—

ιβο

in geast
.
*
Insupsr, quando agiter Λ» terimia, Λ inmpnr hanc aliqui · vaMsabiKhm patribos, ut reor.
•cimus intellibditatsm «ion ssiapsr «xoerreri intra spsciatim tractare intendit. Suffisant notare interdo·
proprio· obtecti «ni limite·, tum qai d· hoo-auMMteur qua consci» .tine anxietate tarbarentur fideli, si, obi
·
*
amerendu agitur, minorilas non ducommuni episcoporum eonsson, tua quia srelssie da dogma
*
prae­
«meta«at et Raooare nequit, dum e contre, quando •püaoda iam praetermitteretur, et ai inde an
agitur de summo pontifie·, acheaaati· auctore» ex una beretur eodtdlii validitatem et auctoritatem in dubium
parte excludunt, quidquid dicant, episamtirtim oon- revocare (crocant tigna improbationi»).
, 3' De nhemati consectarii· practici duo potis­
■ensum, et ex altera parte nondum' probare aggressi
sunt unumquemque pontificem «se aanchirn et un- simum videntur animadvertenda. Nam ista infalli­
bilitas personalis non requiritur et credenda proponi­
pdboshilem. Haec de doctrinae formula insanienda.
tur, niai ut in ecclesia sit unitas pressior et centrali»
' flbMnda necessitas: neoesse eet formulam de-SMÎMÜ inventam et redactain solidi» et omne auctoritas valentior, ideoque ut efficacius malis om­
«Mtan «eludentibus argumentis probare. Probetur nibus praebeatur remedium.
Unde animadversio prima.* Circa unitatem et
itaque: 1* doctrinam hanc de infalliMlitate personali
contineri in sacra Scriptura, temper eodem sensu inter­ auctoritatem centralem, notandum est in genere, eas
prêtât», et iit omnium saeculorum traditione; 2
* hanc asse et servari debere non quas fingimus aut ratio
itaque fuisse semper admissam.Consentientibus patri­ nostra suadet, sed quas lesua 1'hnetu» Dominus noster
bus ductoribus,<epi>oopis et theologis, non solum qui- instituit, quas.patres nostri hucusque tenuerunt. Non
^Jiusdain sed moraliter omnibus (nnnore·) ; 3° hanc i enim nostrum est ecclesiam pro arbitrio constituere
insuper |ierfecte concordare cum omnibus discussioui- et divini operis conditiones mutare. Atqui unitas
bu» el acti» coQciKorum oecumenicorum authenticis ' ; necessaria scilicet fidei et communionis sub («terno
t" liant itidem doctrinam non valide impugnari factis auctoritati» centralis regimine exist it ac semjer extitit inter catlioliop». alnsjuin dici deberet ecclesiam
historici», neque huic ullo» summorum pontificum
iu tu» refragari ; 5° hanc denique esse ex earum veri­ a tot retro saeculis sibimet in re essentiali defuisse,
tatum numero, quae decernere et definire possunt quod omnps certe inficias ibunt. Inconcussa igitur
manent et doctrfuae necnon communioni» unitas el
concilia cum summo pontifice unita: quippe quae iam
demonstraretur fuisse ab omnibus, ubique, semper ad­ centralis summi pontifiu» auctoritas, quae floruerunt
et vigent absque dogmat n a infallibilitatis definitione.
mis-a tamqdani rei elata.
Nec dicatur unitatem hanc futuram esae strictio­
Porro haec omnia non praestat schema nostrum,
rem, si auctoritas centralis eiaderei valentior: non
quae tamen praestare deberet. Namque ubi tractatur
de' dogmate constituendo, necerne est omnibus pa­ enim calet ista eonsequihitia. Esse unum non sufficit,
tribus sufficere vel argumenta rei probantia, vel tam­ sed ea unitate e< eo unitatis^radu gaudere oportet,
nus ea exquirendi M expendendi. Atqui: 1° neque quae requirit tum rei natura et indole», tum vitee lex
schema originale, neque schema reformatum talia ar­ et necessitas. Immo fieri potest ut ree ipsn misero
intereat, oo praecise quod ad unitatem strictius redi­
gumenta sufficiunt, quae quaestionem elucident et
gatur; namque tunc vires eius internae sese exercere
omnes scrupulos amoveant; 2° tempus quaestionem
hanc complexam enodandi, difficultates solvendi, ideo- < et vitali officio fungi nequeunt, preppiori exagvralsc
que conscient iam saprenter efformandi (submisse unitati» vinculo obrutae fractaeque. Siy in moralibus
laxior est ac honestior unita» virorum eub lege libere
ritimt nonnulli patret) non fuit concessum, ut ppobe
sciti» et hodierna congregatione commemoratum est. et fortiter agentium, quam unitas senorum sub arbitrio tyrannidis segniter degentium.
iinde supersedendum foret huic puncto doctrinae de­
Igitur cani habeamus unitatem, quae nobis ex in­
finiendo. In tali materia, ubi agitur de onere conscientiis fidelium irrevocabiliter imponendo, grave stitutione Christi competit, illudque unitatis medium,
Ipenculum est. si praemature egeritis et absque certi­
auctoritatem scilicet summi |>ontificis centralem,
tudine absoluta: nullum vero periculum, si rem am- qua semper et ubique agnoverunt et reverenter eoluenini maiores nostri, non episcopos a summo pontifice
plius discutiendam et postea decidendam esse consue­
ritis. tutissima comment ia agentes.
separantes, neque pontificem ab episcopi». Veterem
Tertia nécessitas: neoeeee «st doctrinam de ig­ credendorum normam fideliter teneamus et statuta
fallibilitate personali et inde(ieodenti clare expositam,
patrum, eo magis quod definitio proposita multi» et
ut diximus.- et solide probatam ab omnibus moraliter gravibus patet incommodis.
Et haec est secunda et ultima animadversio» Vix
^«tribus admitti ; aliter timendum fovet, ne huius do­
ctrice declaratio videretur multis constitutio quidem dubitari potest quin remedium istud sit impotens ad
mala saeculi hjlus sananda ; immo timendum eat ne
fiontificia, ied non conciliare decretum (submissa improbationi» tigna). Namque, veritatem tamquam de permulti» noceat. Non sub respectu tentum theolofide tenendam omnibus chriptianis imponere officium 0 gico res est consideranda, sed et quatenus ad socieest et ius tam grave tam saactum, ut eo non nisi cum tatem civilem spectat. Enimvero non hic adsumus
magna discretione fungi possint episcopi. Unde patres quasi quidam aacrarii praesides aut minusculae con­
gregationis superiores, sed quasi viri in sollicitu­
Tridentini, ut probe scitis et quidquid in contrarium
dinis partem admissi a summo pontifice, qai totius
dictum sit, decisiones suas in materia dogmatica non
maioritate numeric
*
tulerunt, sad unanimitate morali. ecclesiae curam gerit dHustinet. Itaque statum mundi
prudenter inapicianilm.
De hac quaestione plue aequo disserere longum esset ;
Numquid infallibility personalis
independent
1 Ioh. Fritarioh la sas span: Dsnuustas ad flhutiss
Asm rssntem Fetiresu·· gate ISTO. edito NortHagte IVri, e sepulchre suscitsbit extinctas litteris africani eoqlerei. Π, »s<. 4IB, «xkitet (ite sradsMSi teeUepiespi PsrWse- sias, aut e somno orientem illum tot ingeniis et vir­
sis, ia ·»· taie aaa. *
· past vsrtan surtmriri, attester tutibus olim florentem? Numquid facilius erit fratri­
tase sii» verbs: sal «risi {teutearimsi csmNH decretis ·
»ss«»0«< 4 et β e&i··, fsss «ms si ssnnu eeeua—uMtat, bus nostris vicariis scilicet apostolieis (quidquid contra
pet ms sdiaKsi rriMnub foret, fgwi» ini·· ttsrisgsm hic dictum' fuerit) numquid faciliqs erit his paganos,
et tfùnpinut utauhnt et aHSaslsM· spisiisi·. 8ta tana mahumptanos et schismaticos ad fidem catholicam ad­
prsttMas arsbipbsapaa asariasai bass vssta protoHt ta «sa- ducere. si prsAise doceant papam te» » solo infallieilis Vattaas, ·* patet sx pagsili· stSMCiaptanus «rigtea rite
•C sx earàitesi trasiripaeMi texto qssi tas mutais· «·- bilstn? Numquid definitio proposita protestantibus
•t haeret iris alii animos st vires addst, ut stwiissiam
das··· sate atqss tat··.

Ml

pOMQUQATtO GKORAUB QUINQUAGESIMA QUOTA KadllTO

1U

raataa· adsant «I omnia iam prasiudiota at odia A
dapenant? 8ad haao da aatarû.
Quid d» Europa? Dotans dieo. ab omnibm exutat
acebam; aaufat aaaapa ab hia om^ramibm, abi da
baib at pass inter popvdo· agitur; at in qaibaa olim
valait mnotae aadia aaoteritaa, dum bodie da iywiaat
iata auctoritate statuitur, quin amtentiam aaaaa ape­
riat. Exutat «octavis a publici» comitii» ia pluribus
«ectasia» iqgnis, * ai qui praelati aut presbyteri iatia
hio vel illic intervint, mirum quid videtur. Exuiat a
aoholis, ubi graviore» apprima giaaaantar errore, a
tagibm quae indolem prae m ferunt saecularem,
exinde irreligioeam ; a familia ubi matrimonium civile
mores inficit. Nos igitur vel fugiunt, vel etiam areant
fere ii omnes qui rebus humani» in Europe praeeunt.

* politias regam st populorum, de fagibus et iuribm
quae publics· eastsritatie eoa bed» reputantur.
m· ndrt n politio»
*
p
mjum rimiiin
mm vhMM «Mtraai «MtÙMt «t qoita» pmi»
etpOMtV IpMt
MNAM Mltii
Sed been eapimese tanguai fetet, forsan iadreoatam; vsi tarte omnia quas ia prompta suat argumenta
hio non posmm praebere, quin ia plura iaeidsrem qaaa
*
prwWnti
*
dioec
Mmd ootMMDtMs, ia
quantum licet, sublevavi; verba mea. prout indica­
veritis, accipit·
·
Scio equidem sua ineam otpnibua incommoda,
usque semper eme ab agendis abstinendum eo quod
plura sequentur mata. Sed prabeiee rem propono
venerandis patribus non ut in meam sententiam ex
abrupto descendant, sed ut mature perpendant et ia
utrimque partis favorem argumenta librent. Scio in­
super non opinioni publicae pueriliter cedendum. »ed
B nec pertinaciter huic contradicendum ; aapieotiu» est
et solertius cum ea pluries componere, ac in omni casu
eius rationem habere. Scio denique ecclesiam non
indigere brachio humano; md nec societati» civili»
concursum et auxilia repellit, neque, ut suspicor,
Constantini Magni tempore sd Neronis tempora
tenerrime resuspiravit. Sed haec sufficiant dc
practicis' schematis nostri consectariis.
Sit igitur sequens oratiObi» qualincumque meae
conclusio. Exoptarem: 1* schematis in posterum
discuesionem differri, eo quod modo non satis digno
videtur in hoc concilium fuisse introductum; 3
* in
omni casu recudi et infallibilitatis naturam et limite»
sevqpiori modo definiri, ne cavillationibus aut dispu­
tationibus ansa praebeatur in posterum ; 3" quod ab­
solute melius esset, omnino eliminari e schemate
quaestionem de infallibilitate propter gravia, quae ex
ea sequerentur, incoifimoda.
>
C
Gaeterum, eminentireimi Jbreverendiesimi patre»,

*

Porro, quod in tanti» eodeaiae apguatiia laboranti
mundo’ remedium affertur?— lia omnibus qui ab
humero indocili excutiunt onera antiquitus imposita
et consuetudine patrum veneranda, novum ideoque
grave onus intgbni postulant schematis auctores ! Eos
omnes qui infirmae fidei Mint novo et non satis oppor­
tuno dogmate quasi obruunt, doctrina scilicet hucusquetpoiidutn definita, praesentis discussionis vulnere
nonnihil sauciata, et a concilio cuius Ubertatem minus
aequo apparere-pturimi autumant et dicunt pronun­
tianda! Et aderant ea personalis et separatae infallibilitatis definitione omnia posse sanari, fidem in
omnibu» iam firmari et morea converti ih melius !
At in vanum sperant ! Mundwriqt aeger est, aut
perit, non quod ignorat veritatem vel veritati» doctores,
sed quod ab ea refugit panique sibi non vult imperari.
Igitur, ei eam respuit, cum a toto docentis ecclesia»
corpore, id"est ab octingentis episcopis per totunporbem
sparsis et simul cum summo pontifice infallibilibus
praedicatur; quanto magis cum ab unico doctors in­
fallibili, et quidem ut tali recenter declarato, praedi­
cabitur? Ex altera parte, ut valeat et efficaciter agat
auctoritas, neceme est non tantum eam affirmari, sed sententiam meam vestro iudicio cum debita reveren­
et insuper admitti. Igitur non sufficit declarare tia submitto.
papam esse'personaliter et separatim ab episcopis in­
fallibilem ; sed oportet tamquam talem ab omnibus
Hic autem interrupta disceptatio est, et eminanaccipi, ut munere suo non incassum fungatur. Verbi
tiasinius primus praeses proximam congregationem
gratia, ad quid valet anathema, ei de excommunicantis generalem incoquenti die habendam his’verbis indixit
auctoritate parum curetur ? Aliud exemplum accipite,
..Reverendissimi patres, proxima congregatio ge­
reverendissimi patres: syllabus totam Ehropam per­
neralis habebitur crastina die. in qua coepta diacumio
vasit ; at cui male mederi potuit etiam ubi tamquam
continuabitur."
infallibile oraculum susceptus est? Duo tunc restaPost haec dimissa congregatio est,
bant regna in quibus religio florebat, non de facto
tantum, sed et de iure dominans; Austria acilipet et
11.
Hispania. Atqui in bis duobus'regnis ruit iste catho­
Ooagregatto geueralta quinquagesima soata
licus ordo, quamvis ab infallibili auctoritate commen­
1870 maii 21.
datus, immo forsan, saltem in Austria, ut arbitror, eo
Sabbato die 21 maii 1870 hora nona, matutina, i»
praecise quod ab ea commendatu».
Accedamus igitur res ut sunt considerare. Nedum Conciliari aula Vaticanae patriarchal!» basilicae, genesummi pontifici» independent infallibilita» praejudi­ D relis reverendissimorum patrum congregatio habita
cia st obiectionm destruat qupe permultos a fide aver­ est ; cui interfuerunt quingenti quadraginta et quatuor
tunt, ea potius auget et aggravat; saltem id timendum patres, nempe 36 cardinales, 6 patriarchae, 7 primates,
est. Plurimi eunt, etiam catholicae religioni non 86 teohiepieoopi, 374 episcopi, 4 abbates nullius dioe­
animo infensi, qui de separanda, ut aiunt, somegste cesis, 14 abbates generales sirs praesides congrega­
civili et ecclesia cogitant. In hanc partem 'abire plures tionum ordinum monasticorum, usum mitras haben­
ex his, qui rebus publicis praesunt, indubium est; et tes, 20 generales at vicani generatas, quorum omnium
ex proposita definitio·» occasionem separationi» huius nomina, quae per assignatores locorum accurate de­
ad effectum perducendae libenter arripient. Porro scripta fuerunt, exhibet indiculus patrum quinqua­
quod in Gailii» actum fuerit, hoc brevi tote Europa gesimae sextae congregationi» generalis, qui inter acta
plus miausve imitabitur, et quidem non sino maximo ooncilii asservat nr.
Reverendo» pater domino» Francisco» Cugini ardari et endrei ae ipsius dispendio. Ideo definitione
sua, velint nolint, novam ordinem discriminibo» ple­ ehiapfeoopm Mutwanai» mimam factam celebravit.
nam instituant schsaaati» aoetous, praesertim, si Qua ahsoluta, et recitata oration» Adsanmu Demam
non auaotim linwminilm iafelHbilitatie pqreonalia at·, ■ninmtimimm pria· pramm dixit :
obtectam, ac aatamari possit papam in rebm morum
.Jlefcndimimi patie», antequam «ontiamhiter
definiente·, eoipeo pnmamgiaro de astitam aritibo» gWenlî
*
dÎBMMÎD pVOpOtttî KhMMtMt rtumta do­
<1
iiiimivmseeMt
j
ll

18S

A- SESSION» PUBUOAE ET (XïNG^BMNOÜ^» OWERALTO

ltd

minuo oubrecretario· ex ambon· publicabit nomine A qtiamtinna» m hac inula ormatar, ad mdem apareverrndiooiaiorutn petrum, qui adhuc veniam loquen­ etoltcam referantur.
*'
Ita edocti m» Hihornteiom tedi petierunt de schemate goneratim apecteto."
mume» et adhuo, pammaimw «xonptia, tanaia qood
Tunc oubnncretariua ubeÜem perlegit, in qua in­
•umqp poutifiM· anommorm Patri aint mfeUibilea,
scripti erant reverendimiini patree, Oeorgiuo Erring- quando ex cathedra totam aeoleriam doceat Haec eat
ton «rchiepùeopua Jrepeuuutinua, David Horiarty fide· mea; hare eet fidae dioreeaoo· mihi concreditae;
episcopuo Kerrienaie et Aghadonenei», Antonio» Post­
hare fide» catholicae provincia» Camelimaie, et « mihi
ier epiecopu» Varieneis, Patritiu» Dorrian nptocopim
loqui fan eat de alteris partibua Hiberniae, iure merito
Dunena» et Connorenai», Stephanii» Remédié epiaddere poasum, quod ait fidea totius Hiberniae catho­
Mopua Elnenoio, loqephu· Aggarbati episcopus Senolicae.
gal liens». Henncu» Schmid abba» monasterii sanctae
Hesterna die didici pro certo, quod paucis abhinc
Mariae Eineiedlensis in Helvetia.
diebus episcopus Corcagienais (et Corcagia art secunda
(hatoribm publicati», ^mineotimimus primus civitas in tota Hibernia), heetema inquam die didici,
praeses subdidit :
.(
episcopum ( orcagiensem magnum paucis abhinc die­
.«Veniam petiit unus ex patribus deputation» pro
bus habuisse conventum tum cleri tum populi in
teba» fidei, nempe reverendissimus dominus Patritius \civitate sua. et in hoc conventu tam episcopi tam sacer­
archiemMopus ( juueiiensis, ut iuxta num. IX
dotes tam laici catholici praesento
*
publicani et so~
decreti aiei 2d februarii responderet difficultatibus
Icmmm professionem fecerunt fidei in infallihilitatc
et aniiuadverrionibus in hesterna congregatione gene­ B sumtni pontificis, lis omnibus igitur, quae in hoc
rali prolati
.
*
Itaque is ambonem ascendat."
venerabili concilio pari eloquentia ac doctrina dicta
*unt ab emmentissimo cardinali Cullen, omnino as­
ORATIO
sent io. iprique gratia» reddo propter istud tam splen­
*
patri
dornbti Patritii //<°βλι/
didum testimonium fidei genti» nostrae.
arvhirpiAcopi
Hi?· praemissis, mihi liceat quasdam observatione»
Eininentissimi praesides, eminentissiini V re\rfacere non de omnibus. «xl de quibusdam his diebus
iendixMini patre».
dictis contra infallibilitetem summi pontificis.
Sanctus Patritius a]M)»to|us»Hiberniae missus in
Do tum est. si meinim. ab eminentissimo cardinali
insulam noMrain a (’aeleatmo papa, maiores nostro»
Pmgensi arvhiepisoopo. quod definitio luter. si fiqret,
docuit controversias in insula nostra suboritur»» ad
quam maximum gaudium afferret protestant ibus in
nanctam sedem apostolicam referri. Hoc patet ex
Bohemia et in regionibus circum rirva; proptarea
canone dicto sancti Patritii. qui invenitur in concilii
*
qudd ansam illis praeberet ralumniandi catholico» et
Britannicis (Wilkinsh et (pii sic se habet: ..Si quae etiam avertendi catholico» a fide.
i Argumentum: .Rxordium hic duxit a tsstimoato ferendo •anctum et dedisse potestatem ligandi et solvendi , qaaecatnfidei HiUraUe eatholka· drea pontifidam infallibllitatem, cire» que alligaverit!· etc. eontes ergo docete ete. * at hoc ipsum arguquam asaentiri se cardinali arehiepiarupo publia·»·! plenissime orentum urgere protestante
*
contra primatui» inntJirtioni
*.
et
dixit Trudit deinde ad observatio··» a praoredentibas ora- C iddrco archiep. Tnamesrem bas·
*
dicrutenj. debere sibi eamtori bus facta·: aeebie^aoopum Prageuaem'dixime definitionem dem responsionem, quam ipse daturus eoset protestantibua
pontificiae infallibUitatie maximo gaudio fatarum protmtanti- •rgemeutaatibus hac ipsa ratione contra priiuatnro. Facilem
bn» qui in Bohemia sunt et finitimi» reg+onibns, quippe qui aliunde et in prompta responsionem esw. »··Η Petro dictum
anmm exinde taberent catholico· calumniandi. At animad­ eaae prseeentibue alti» .Tu e· Petras
*,
noli P
*tro .peace agnos
*,
vertit, quiquid ait de protestutibus illarum regionum, ça» et adi ergo Petro singularem praerogativam »upra caeten»· apo­
hi et iu genere omne· ecclerias inimici tantopere domitent stolo· 'concessam esse- Neque ex agendi ratione S. Cypriani
contre tainamodi definitionem, tae nobis argumento essa debere onm Stepbano Rom. pontifice aliquid proficere archiep. Tnquod illi non spiritu veritati· aguntur, aad spiritu errori·. ameurem, eonotare quippe 1· Stepbanum non edidisse con­
Dictam tanc veritatem non esso immediate revelatam, et tex­ stitutionem dogmaticam, 9· nec Cyprianum restitisse decreto
tu» scripturale· qui pro ea allegantur probare utique primatum, quod dug ma tinum «redervt; sed totam quaestionem ut discipli­
non vero infallibile magisterium Rem. pontificia. At nullam narem ab Ü· habitam esse. nimirum utrum immutari nee ne
forte veritatem revelatam taberi, quae gravioribus innitatur vetus disciplina deberet. Prosequebatur contra eumdem arehiep.
argumentis, scripturales autem textus nudam primatum, sed Tuamuneem, neqne ex traditione aferre aliquid posse, ad
et infallibilitetem evincere, ■ non explicite «t diserti» verbis, •xetudoadam pontificiam infaUibiUtatem. Cum et patres et
implicite saltem et eodem claritatis gradu. Immo ia verbi» oonriUa gpeesèirtim Conatantinopolitanum IV, Lugdunense II
7b M /Wnts etc. magi· expriati deetrinam fidat, et sngremam •C Hotefittaum, eadem Ipsa babeaat quae in nostro sebemate
potestatem doeaudi eeclsrism. quam potestatem regumdL eum aeeurrut. Kxinds autem duplex argumentum exurgere; alte­
Chrietu» propter eoafisastenem fidei a Petro «missam dbdt ·· rem quidam innixum arotoritat· tarum conciliorum, et altarem
aodificatdfam oodestem supra petram firmam fidei, oceMam In anttantina interpetrati·· textuum qui ab ipm» allati eut
niatiram in fide Petri firmitatem baMtnram. In verbia Smm· In historia autem eotitetaotica itate occurrere, quae pontificiam
Stare» sto. supreme aermouem eaaa de fido; et in verbi» . teteltibUitetom probant, eum nimirem haeretico· damnant st
pasre agnos, pasre os··, illud puscc ostai pro aueteritete rive edunt iigmetira» eoostitatioM· od instantiam partieularium
ia regendo tire ia docendo. Nee vutare qua» dixerat ardriap. D eetMarum et ipssrbm episcoporum, ut Qaslestiau· in causa
VindaRbueuate, quod nlatiram etid admittamus ia hia verbto da TMs|teaire·, S. Leo in causa Entyehianorum, Honaioda»
potestate docendi sermonem eaee, non tamen inde sequi, pp» i· mm» AMtfMMV·, et raoMtlwitau teaport»·, plue. po«Utestatam bane ea·· infallibilem. Supremam quippe potestatem MmJ· <mm Jumlum
.
*
illam eme, et ideiroo aooaoaario infallibilem Omnea fidelqa
DbMe erohkp. PMtateate· «en—ria· M· «ee iaueo
teneri ex oosda aempere doeretq fidri edite a Rem. pontifies Mite» iaatilMt Mat Mta i*
a enMar, et aliM
·
*
par ta
*
et tuti oodoafae propotita, ebtigutianam tane eam MIMtitate ■a<te HMmitu «aH—tiri ·» aaiuta Mai et iaCar iptM
pontifie!» eeadliari non pease» Aut poudfioom in bee ease MtheUMa momUm mm pana ttapaStM haie iataiüeai rainfhlUbüam eam, aut ipeam osrlitism fitiMMtem, ntetam quippe Η,ΙμΙιι At tee pnaeiM <e caaM Maiateaa MM ,aia
remedium prosato ease eoutre emnm pantifirii, entes potestas ta· crelitar, et Hein, atepa» aDa «fltoaltata ak oatiM
suprema est, et ri ipse erraverit, omtariam qnequo etruro MMpUta
*
tri MaHaai mm Si ai teae veritae ab taproMa
nooeooe eoae.
iapMiiater, vd μ»μμμ» B. poetiAeia aMtoritataai vaÜMt
Non posas separari potestatem regendi a potestate donandi aa4e«aa«aa eabvertaca, bm üetrM ak iaooapto eeMiUe aete
ut fiwtam ete arehiep. Tbamonai, qnl praeterea dixit iafhtti- iteteiate· mm. laeppettaaaa teae MaitieMai «etaai mm
bilitatem pertinere ad caput eam serpere ooateMtam, nae prapter parivatea aa«i· tliMeail pnteataatM, m4 periaala
pome ta ante pontifie· agni id quin tcaput separetur a eerpocm kaiMMiiü attMiara Hem mm μ «ΜβΙΠμμ teae 4Hkna
*
ilM· MM
g
*
—
Ban· ooparatiomom poeaMlom non nm rei ex. Ipre oetamate Usons
^^n^^s m^^M MMMlMa
^nwomn·· ^^si^uexurgere» uM tetaHMilas non ut prtvfleglam mere pmesnate
afioiirihttur, ood majiori pnblieo adnexa quo teagtenr pontifia
ut ouprnMMB eat ootioriao eaput» Dtxfimo enusfium Mehiep.
Tmmbmb «t «MMth
jnaH·» SM
··
*

1(6

COSGMOATÏO 0E8EKAUB QUIKQUAOISDtA 8KXTA ai MÜ 18TO

IM

Quidquid sit de iotie regionibus (forma pintas, st oras, quidam « eis intalligsntas par agnee fidstas
non dira omnino offenuve, forsan in protsstautibuo ai par ora· pastores, alii vwo par agnae intaUigentm
■tarum regionum spiritus loannis Huss at Hieronymi simplices fidslas «t par oras perfections; vsrnmtumm
da Ptuge nondam eet omnino mortuu·) and quidquid sancti patras par agues at oras aimai sumptos otnnaa
intelligent totum gregsas
ait do iatie regionibus, quid videmus alibi gentium?
Si bean memini, eminent imimat cardinal· arehiVidemus infidaim, protestantes, rutholiraa dumtaxat
nomine, uno ore coodamitanlm adversus datinitiodem epiarapos Vindobonens· in ista dissertatione qaaa
lecta eet a dootiesimo epiewpo Bottenbwgsnsi, dixit
infallibihtatia, voce et scripto clam et publira caalum
et terram movente· ne definiatur. Et eum filii tene­ quod etiamsi ii textus continerent supremam potesta­
brarum aie agitantur ne definiatur haec quaestio, quid tem docendi, exinde non seqsi quod iota suprema po­
concludere debent filii luci·, nisi quod beer omnia testas debeat eme infallibilia. Sed certe ex eo quod
agitMio inter eoe non proveniat a spiritu veritatis, sit suprema, sequitur quod sit etiam infallibilis ; nam
omuee fidele· tenentur ex corde et animo accipere,
sed a ipiritu errori·?
Dictum eat quod haec doctrina de infallibilitate credere dogmaticis decretis summi pontificis, semel
ipsis cognitis et directis toti ecclesiae; ex corde et
pontificis non sit immediate revelata. i>ed certe est
immediate revelata et magis clare revelata, quam alia ex animo tenentur ea decreta accipere. Iam vero
dogmata ab ecclest· definita. Est immediate' revelata iterum atque iterum quaero, quomodo conciliari po­
test ista obligatio cum errore pontificie ? Si erret pon­
in Scriptura et traditione, clarius revelata quam
doctrina de immaculata conceptione beatae Mariae tifex, singuli fideles tenentur adhaerere errori ; nemo
potest reclamare, nemo contradicere. Et «i singuli
virginis.
*
fidek
teneantur adhaerere errori, in hypothesi quoti
Dictum est quod textus, qui adducuntur ad probondaln infallibilitatem pontificis, quod hi textus pontifex erret. igitur tota ecclesia tenebitur adhaerere
Scrifhurae. quamvis immediate revelent primatum errori, et actum erit de infallibilitate ipsius ecclesiae :
■suocvworum Petri, quod tamen non. immediate reve­ vel igitur infallibilis eet pontifex in hoc casu, vel
infallibilis non est ipsa ecclesia. cEt hoc discrimen
lent primatum qnfalhbilem docendi. Sed hi textu·
interredit (liceat transeundo observare; est ad rem)
si rite inspiciautur. hi textus si non totidem verbis, si
inter episcopum cum auctoritate docentem in propria
non explicite revelant supremam potestatem succes­
sorum beati Petri docendi universam ecclesiam, at dioecesi et inter pontificem docentem cum auctoritate
universam ecclesiam; hoc exuit it discrimen, quod si
certe implicite et per meram evolutionem verborum
continent hanc doctrinam et continent eodem modo, episcopus erret, remedium erit pro errore et nonnisi
propria eius ecclesia errabit ; dum si pontifex erret,
eodem claritatis gradu ac continent primatum summi
pontificis in regenda ecclesia Igitur si Iu textus tota ecclesia errabit, et nullum erit remedium pro
|
immediate revelant primatum in regendo ecclesiam ; errore.
Praeterea ipei adversarii infallibilitatis pontificiae,
certe etiam immediate revelant primatum pontificis
in docendo .universam ecclesiam. Manifeste ergo er­ ex eo, quod potestas pontificis in docendo sit suprema,
rant ii. qui ho. textus restringunt ad supremam po- agnoscunt quod exinde sequitur quod debeat etiam
,
*
si sit eatenus suprema, ut nullatenus
teelateqi regendi ecclesiam, excludendo supremam po­ C esse infallibili
indigeat consensione ecclesiae tamquam conditione
testatem et infallibilem docendi ecclesiam.
In hoc ergo textu: Tu e* Pefrut etc. est certissime necessaria et prarrequisita ad obligandum fideles. At
quaest io de docendo fidem ; non solum de regendo ec-. vero res ita est. Consensio fidelium non est eondit»
clesiam. sed etiam de docendo ecclesiam et infallihili- ' necessaria ct praerequisita, ut fideles teneantur in
conscientia accipere dogmatice decreta summi pon­
ter. Et si ulla comparatio fiat inter hanc auctori­
tificis; non est conditio necessaria, inquam, alioquin
tatem, inter auctoritatem regendi universam ecclesiam
inverteretur ordo ab ipso Christo Domino institutus.
et inter auctoritatem docendi ecclesiam, si ulla com­
Nam si haec conditio esset necessaria ut obligarentur
paratio, inquam, fiat inter hanc auctoritatem et inter
illam, quaestio in isto textu potissimum est de doctrina fideles ad obediendum pontifici, quid sequeretur? Se­
fidei, de suprema potestate dooeudi ecclesiam ; nam queretur quod non pontifex doceret ecclesiam, sed
post et propter professionem fidei Petri, poet et pro­ quod ecclesia doceret pontificem ; quod non pontifex
pter istam professionem fidei Chnstua dixit se aedifi­ tamquam fundamentum sustentaret ecclesiam, sed
caturum ecclesiam suam supra petram firmam fidei, quod ecclesia sustentaret fundamentum ; quod non
tamquam pastor pasceret agnos et oves, sed quod grex
se aedificaturum suam ecclesiam, quae ecclesia fir­
mitatem suam haberet sa Petro in eo. in quo Petrus pasceret pastorem : et ideo omnino inverteretur ordo
a Christo Domino institutus. Igitur ex eo quod po­
firmus erat, scilicet in fide.
testas docendi universam ecclesiam, potestas succesEt in illo textu : Stmoi, Simon etc. Dominus no«ter expressissime mentionem facit de fide : rogavi D sorum Petri sit potestas suprema, omnino independen·
in sensu a me exposito a raneeosu ecclesiae, ex eo
pro te, ni tsow deficiat fidet tua, et ta aliquando coa­
sequitur quod ista potestas suprema debeat etiam eres
cervas confirma fratre
*
tnoe, scilicet in fida.
Et ille altar textus : Paçe agno
*
meo», posce ere infallibilis.
Sed basterna die haec duo separata Mint, suprema
meae, certissime st clarissime continet supremam
auctoritatem non solum in regeodo, sed etiam in do potestas in regeodo et suprema potestas in docendo ec­
oaodo universam ecclesiam; nam rerbum pasce non clesiam; separata sunt a reverendissimo coepiscopo
solum latine, ssd etiam in bibiici·' linguis significat meo arohiepiecopo Tuameusi. Ü tinam neoeaee non emet
utcumque. Etsi praeterea in uno versu dicatur graece mihi ad eius sententiam aliter quam approbandam
«otpaivs, id est pasce mon auctoritate, rege; in alio referre! Oratum non est mihi, sed certe ingratum
versu dicitur βόαχχ, et bis dicitur pfau, id est cibum dissentire a coepiscopo, a rampatriota ; mihi certe in­
!
*
ost differre a coepiscopo, qualis est reverendis­
praebe, cibum doctrinae praebe; et proinde iste textus grat
clarissime continet non colum aaotontatam regendi, simus Tuamensia, annis venerabilis, virtutibus et do­
gubernandi, aed etiam docendi universum gregem. Et ctrina insignis: sed veritas neper omnia.
dira universum gregent, quia ss. patras uno ore ita
Dixit reverendissimas pater hesterna die, infalinterpretantur bone textum; quamvis enim dif­
libilitatam pertinere ad caput simul ram corpore ec­
ferant eliquando quidaam iatsUigendum ait per tgnot clesiae; et hoc verissimum eet. 8ed dixit praeterea
It·

. ♦
1·7

A. OaUOWM PUEUCA1 «T rMHWÎ|^yjl|rii>|IWiqMCTHfcAIelBi

quod acharea nostrum «parat oayut · serpere eoM> (good ÿfOfMÉt MlfeUihilitttftM· JMBtlfiflN
«paratam, panoaahaa.
8ed ita nou «t, st patet « ipsissimis verbis sAsoMbti·, qoM hMO mbL Dieit
:
*
„Vi «aietantim di­
vinae enure mb pma, cum sapremi oanaiam «hrirtiinomm jdootorii wo
*
ftMfBBt pro ipocCotic· mb
eoctoritato definit, quid i* rebre fidei at morant ab
universa eocleaia tamquam da tUi teamdo· vel tam­
quam fidei contrarium reücitnfeum ait." Igitur in-

1M

JMRO iftfilifibilitBteb
^strai mb* iMbMprotaBt
*
taatus Scripturae a nebas aOatre, vel ilioa interpretes-,

tNMI Btferatt, M tMMI BOÉH·

Md

φΜΒ flbeili Mfotîo MB βμ6γβ MBCÜMri pBBMMt.
8ao0ti pBtra Mmb mb Bt JaMcjMtM SoriptWM Md
ut testee dortrinre, quando loquantur ut testes dootrinaa ea dicunt, quae cum nostra apprime concordant,
nullo vero pacto cum doctrina opposita. Et sancti jj|i
fallibilites attribuitur pontifiai wa tamquam privi- patres, qui nihil omnino dicunt do boo quaestione,
tegium mere personale, non tamquam donum mere certe non contradicunt.
Praeterea patres in conciliis generalibus, inter
personale, non tamquam munus docendi «paratam
ab tccleaia, eed tamquam munua publicum a pontifice alia in concilio IV Conetantinopoiitaao, Lugdunensi II
exercendum, et exercendum ut, primate, ut capita· ec­ et Florentino, patres inquam in conciliis loquuntur ut
clesiae.
schema nostrum, st per meram evolutionem verborum
plane significant infallibilitatem pontificia. Unde
Dixit etiam revereqdiasimu· pater, quod caeteri
undecim apostoli fuerint constituti apostoli, sacer­ patres in istis, conciliis nobis suppeditant duplex ar­
dotes, ministri sacramentorum, et quod Christus Do­ il gumentum, Unum argumentum fundatam in auctori­
minus ipsis sicut et Petro dederit claves ecclesiae, tate ipsorum conciliorum et aliud argumentum fun­
ipsis sicuti et Petro promiserit Spiritum «netum, et datum in authentica interpretatione istorum textuum
ipsis quoque aeque ac Petro dixerit: Euntes docete ab ipsis allatorum.
Praeterea multa facta ecclesiastica eunti quae om­
omne» gente».... Eces ego vobieatm non ontntbu»
diebtu; et exinde concludit reverendissimus pater, nia convergunt ad hoc punctum, quod scilicet in omni
quod quoad infallibilitatem caeteri undecim apostoli
retro antiquitate et absque conseurione eodeaiae Ro­
fuerint aequales Petro. Sed argumentum, quod nimis manus pontifex habitus fuerit ut infal'ibilis in do­
probat, nihil probat ; et tale est hoc argumentum, quod cendo universam ecclesiam; ab omni retro antiqui­
tate Romani pontifices edebant dogmatica decreta
est vera obiectio a primario protestandum desumpta.
absque consensione ecclesiae, et absque consensione ec­
Nam eodem omnino modo arguunt protestantes con­
tra primatum iurisdictionis succeAorum Petri, eodem clesiae obligantia omna fideles. Romani pontifiera
oontroversim dirimebant, errores profligabant, haere­
praecise modo; et quam responsionem reverendissi­
mus pater daret protestantibus arguentibus contra ticos damnabant, doctrinam suam toti ecclesiae, om­
primatum Petri et successorum Petri, eandem respon­
nibus tamquam temerem fidei proponebant. 8i<
sionem sibimetipei det. Sed responsio eet omnibus Caeleetinus in causa Pelagianorum, Leo Magnus in
facilia, responsio est omnibus obvia, et responsio eet causa Eutychianorum, Hormisd« in causa Aeaci an oquod Christus Dominus soli Petro, canteris apostolis
rum, et in recentioribus temporibus diversi pontiliore»
pressent ib<», dixit : Tu es Petra», et taper banc pe- C in causa lansenii et aliorum : ct hoc faciebant pon­
tram aedificabo eerfetiam mean; soli Petro, aliis tifices, hoc faciebant, inquam, non ex usurpatione,
non ex ;ure mere humano etiam ecclesiastico, sed
praesentibus, Christus Dominus dixit : Patce agnae
meo», patre ove» mea»; soli Petro, casteria praesen­
pluribus episcopis ct ecclesiis enixe rogantibus, nemine
tibus. Christus dixit. Rogari pro te. ut non deficiat vero catholico unquam contradicente, tota coclesia
fide» tua: et tu aliquando concerna confirma fratre» ipsa vel dispersa vel in conciliis congregata consen­
tuo». Sicut igitur soli Petro Christus Dominia dedit tiente. et hoc faciebant Rouiani pontifices, ut dixi
singularem praerogativam iurisdictionis super eae- non ex iure ecclesiastico, eed' e\ divina praerogativa
(eros apostolos, super collegium apostolorum et super primatus Petri.
erelesiam suam ; sic etiam iisdem vertus dedit prima­
En igitur testimonium traditionis ecclesiae do­
tum infallibilem docendi ceeteroa apostolos, et etiam centia, cum qua apprime concordat sensus eccleeiae
totam eoolesiam.
credentis; et aliter fieri non pomet. Quoniam patres,
Reverendissimus praesul ■ peremptori· «saruit, concilia, episcopi, quoniam omnes vel fere omnes non
sanctum Cyprianum, ut psuet ex osaa rebaptiaationis .solum speculative sed practice ita docuerunt ; omnino
at ex oqntroversia cum Stéphane papa, non credidime impossibile est ut fideles per orbem dispersi ita edocti
quod pontifex Romanus sit infallibilis in docendo. non etiam crederent sicut i edocti fuerant, iuxta illud
Sed respondeo: non sequitur, nequaquam. Nam 1· axioma quod dicit : talis est fides credentium, qualia
Stephanus papa non damnavit sententiam Cypriani ; est fides docentium.
2· Stephanus non edidit dogmaticam definitionem de D
Arohiepiaoopus Pariaienais hesterna die et alii
rebaptisatione, eed edidit decretum de serranda re­ etiam reverendissimi patres ante, eum dixerunt, de­
cepte in eodraia traditione, adeo <at nihil innovare­
finitionem infallibilitatie pontificias non expedire.
tur in praxi; 3
* ex altera parte sanctus Cyprianus MB «sa necessariam, quippe quae haereticos et schis­
hanc quaestionem spectavit uti quaestionem discipli­
maticos ab ecclesia alienaret, et ipsos etiam catholicos
narem, minime, vero uti quaestionem dogmaricam, et alienaret. 8ad mu solum axpedit, «d etiam neces­
ideo sanctus Cyprianus putavit sibi integram fuisre sariam est, ut haao quaestio definiatur. Actu enim ab
sonraatudinem propriae ecclesias in hac re «qui. Et eocimia aoosptetar, at etiam ipsi advsrsarii admittunt
id ita probant viri doctisoimi Ballerini, Constant, et boo ipsum; nam diouat Wiairinnem eme inutilem,
felicia memoriae Gregorius papa XVI in suo eximio quia actu et ds facto créditer. Sed eum res ita sit,
opere II triqnfo delta sonte «de. Igitar neo papa' cum acta et de facto «captetur ab ecclesia, quare non
Stephanus edidit oonstitotionem dogmaticam; Me definiretur f Exaptandum «t certe ut fides ecclesiae
*
Cypriam
restitit decreto quod oredidsrit een dogma­ et praxis inter « concordant; et praeter quam quod
ticam definitionem : et proinde cama Cypriani nihil id exoptandum eat, quia «t qui' nesciat hia ultimis
temporibs· quam marium mala scclsstas provenerint
«t ad rem·
Doetissitaus pressui appellavit ad traditioMsa, au eo, quod vaferrimi hominm inter septam «simiae
remanerent, qui eretapns obadiantiam profitebantur
ίΜΒφΜΒΙ tMMOI OOBtl
*
*
^MtÜÜBB

'

■

m

i

»

(xnreelsAiio oomAUi «hiwaamdu etxra m ·
* w»

m

anatnm ffiialem obodientinm et revareatioa
*
eign
h··· cadam et ssaswHa Datai, et etiam banc
- - ------- *
-»_
----- a
piM-;------g_ J------MmBMB IMMfe |ΜΙΜΙΚΠφ|νΜ·ΙΙ|··Μ
■Uogtotur totam eaalaaiam nm yaamt errara-. Qaamprafitobaatar ehadieatiMi argn mmmmub prati fiii·, ndmedam Pmahaa- aauB eater. habaaam habMae^ ita
sad 9Ημ austeritati restiterant Mb variis praa- ot eo· Mmua «athei·· iabor Mthatiom· Otorimew in
pmfiteada eathaliM fido 'm toto ana amplibadua
*.
tartihui
Ia hia igitar adiunstM omnia· «cpedit, «raatao gloriamur ia m erani qnod poamt tendra wo ad
BtOMMfiun MA
*
Λ BBDtofitM Mflisi poBtifioM Mt» ampliaadam honorem, ad f«via iam levumtiam, ad
etentetur, 'nt angteritea infallibili· sammi ponti firi» sartam tootomque eervandam auctoritatem seooresoris
definiatur si definibilis «st, ut revera «st ; «oqas magia Patn.
aaoaaaa aat, quia doctrina infallibilitatis aoa solum
Procul igitur timores illius reverendiammi patria,
angatur φ etiam acriter impugnatur, «t magnos ani­
qui etiam dixit, quod ai boo concilium definite
*
inmorum Matin excitavit. Sed iam nunc tandem, fallibilitatem cummi pontifici·, noator populo· catho­
Domino dant·, quaestio in hoc ip»o concilio pro duoap- lico· fimut statim rebelli· et etiam noto via iret ad
tatiooa et deoisione patrum venit ; igitur nulla xesti- ; infidelitatem- Sana «empto fuerant prophetae et eunt,
gia Mtrocaum. Et si bic pedem sistere poaaemua, ai sed non nmntr inspirati ; et abaque temeritate ii inter
retrogradi poaaemua, quid indo eveniret? nempe hoc, huiuemodi propbeta· numerari ponant, qui terroribus
quod Mincto novum argumentum aseumsratur contra B imagination is propriae nimia active agitati tanta mala
trano varitatem, et quod auctorita» summi pontificia prophetant eventura ex bac definitione.
in docendo non modo non sustentaretur, aed magno­
Et ego quoque, mihi permittite, ego quoque
pere minueretur et laederetur.
audebo prophetiam «mittere, non ex privato spiritu,
Et quoad haeretico· et achiunatico
,
*
certe non aunt non « temeraria opinione meae perepicacitat», «ed
acriter tractandi, non sunt arcendi, bed potiua invi­
fretu· historia nostrae genti·, fretui experientia quatandi in gremium matri· eccieaiae; aed tamen propter tuordecim «esculorum, £eto» precibus a Patritii.
eoa occultari non debet verita· filii· eoolesiaa. Dicitur qui oravit, ut fide» Hibernorum nunquam deficeret,
nuno non eaae opportunum hanc quaaationam definire.
fretu· protectione Dm omnipotenti·, qui numquam
Sed quando erit opportunum, ai opportunum non ait suis deest et pnamrtim in eo quod ad maiorem nominis
definire propter probabilem, propter ponibitem ab­ sui gloriam tendit ; hi
* omnibua fretu· dico, et iterum
alienationem proteatantium f Nonne boo unutn et atque iterum dico, quod «i visum fuerit Spiritui
idem aat ac differre deciaionem quaaationia uaque ad ■ancto et huic venerabili concilio hanc quaestioneni
finem mundi? Denique ai haec omnia ita sint, ai de infallibilitate definite tamquam de fide catholica,
animi aeatua aunt aedandi, ai dimidia inter fidale· aunt populus noster adeo noo rebelli
*
fiet, ut e contre non
componenda, ai fide· et unita
*
eccieaiae aunt foven­
modo cum debita obedientia, aed etiam eum ingenti
dae, ei auctoritaa ipaiu· pontifici· ait auateatand
,
*
ai gaudio eam'
it
*
receptura·.
haec ita sint, certe oportet ut Arca hanc quaeationeni,
In i«ta definitione populu» noeter videbit et
•i quae sit, circa gravustmam quamtronem, non mere C recognoscet novam probationem veriteri
*
verborum
speculativam, aed inter practicas quam maxima practiDomini: T· es Petnu, et ntper lutte petram aedi­
cam, oportet, inquam, ut circa hanc quaestionem fida- ficabo eerlemmt meam; novam probationem videbit in
lee ecclesiM non amplius relinquantur in dubio vel in hoc, quod portae superbae inferorum contra ipsam
incertitudine ; «ed ut verita» Dei per definitionem
ecclesiam vel contra fundamentum ecclesiM, summum
huiwxe concilii omnibua manifesta fiat.
pontificem, numquam praevelabunt.
I nani vol alteram observatxmem, antequam des­
cendam, permittentibus vobis, reverendimimi patre·,
Poet archiepiKoporuni Caaaolietieem ad ambooem
volo facere quoad animadversione· quasdam quae in successive vocati sunt episcopus Argentinensi·, epi­
manibus omnium patrum nunc sunt, et circa Hiber­ scopus Foroliviensis et episcopus Castri Mari
*.
niam. Dicitor in una ex his animadversionibus, quod
fideles in Hibernia ignorent hanc quaestionem, quippe
OHAT1O
qui nihil unquam didicerint circa eam a pastoribus
reverends domtm patrie Aadreae Haèee
*.
sui
M^bi ignoscat leierendiosimus auctor istius anim­
epirmpi Argeetmeneie '.
adversionis, quicumque sit, mihi ignoscat, ii dicam
i Argausete·: ,Β>
*·
ni— Argsattae·
*
ta uni··· c··quod fallitur in utroque. Populus catholicus Hiberniae
non ignorat quaestionem ; forsan, immo certe populus •ilHs Asesteattea·· U faga·· tel··· MBfer; aaa igitar Mraataa tait, d U H la VatfcoM «uoili· «uüagit. Saumi
in simplicitate sum fidei non intelligeret quid sibi ItetMsh iasmatiaai reesatioribas saeeetts glas aiaa· «gvelit haec theologica phrasis loqvri ex cathedra, popu­
Mdrcc at misais
lus simplex baeo non inteUgeret ; ssd populus noster, Mta, qaM sx heiasmai reatniMoaibas *t «megtathaAw
bene iiitelligit, populus nomr firmiter credit, quod si isrivaa·.' gglstigan DMeasass· dixiate-shsttoaaiass «es· ob
beteraiil Maili···. 1· «ri· F· ·
**
iatelsiuMto ut.
summus pontifex successor Petri cum auctoritate do­ >· qaia strisaiM tans atverrntar, F gala iaariito msMm receat universam «nnlssiim, non pesait errate. Hoc bene gtoiaL ■ ssatr
*
ig·· ait Maltioara base aailatsam iatols·
Μ·
«·
teao vates grstaasm oass. ·<
novit populus noster et boo firmiter credit ; base eat rabriua tiri g·»·. *
sasissiM ragteiiai vatesatosat. Hsm stiraaariisrs veto. Itte
fides nostra: et si aliquis contrarium doceret, populus
grind· atMtavtl rentre ml···!·· Dirimenti· «* «rebiegi·»·
noster vix aut na vix quidem crederet catholicum. Ita gare Partsteasus. M
<«ite»4stetolibiHtal·
*
riva gansaaii rire
no· docuit s. Patritius apostolus noster ; ita no· •testata; ob bis reribre sagiretar itanten obasiaaire·gteres
m cveftwli tHmIw pnmm jeWie· ce· femwb
docuerunt in fide patre· nostri, quotquot ecclesiam
nostram virtutibus «t doctrina, per tot saeculorum gsivata; salis aelsm te toterataari earn la rsbas testa· tteei
•t area· taMiMUte· otelnatar, et «mate gsntita sagrM
aeriem illustrarunt; ita nos omnes credimus, omnes gssteris sun faagMnr. Haas Maittaesai ss rel usrtre»
episcopi Ribsrnia· in praesentiarum, uno vel altero •gtera, et asirari mm athM gresbgtens si sgisregM *
ai'4s
excepto. No· propter nostram adhaesionem ad Petri tea r· atom Miteai.' Ites «brere al tetelsreMI· iagres gnr
MeMsau·
te··
tagaaosar,
at
gatta·
ai
atbil
ta
i»
te·
teeaa
sedem multo pssprasi eamus, fars aurais amfaimue;
rnsgasm ÜMitaM tMb·· taontaM·
*.
Qai vsro «tosaattaat,
sed unum poet naan ia 'et'prae omnibua ssrvavimas,
'aat smt'MMM, «t taaa vtx ab «sataris fagsMsam tatotan
nostram sancta· religions· catholicam ramosam, gatesisM toril, asgatsariia iilairel; ri «ata rat «SIMM
«gB NMMB
Μ ||NMB ® Β^Μ
Α
*
μ* A
HM Mb |·Μ>ΜίίίΜ? IMte «Mtt taMMM, Mite
Mrau·, tohn tybei, talas^hraateiani, tetos Pi-

t

in

A. 8ΒΜΙΟΙΠ» PUMICAS KT ΟΟΜβ^ΒΑΜΟΚΒΒ GKfflBALKB

___ _ __________ ._____________________________________ _ _______

ll-l

, x ί · ; '____ -___ _________ ,________:.........

...............

QoocMdixMxhun ueoiMin CUrirti am gmmdst hiubo
*
EmiiMotiammi praesides, «mfocntiMuni «t rev®
*
A
m, iU qwxUibaC fidai dogm mm h
*bM biographic»
repdiseitm patres1.
Bis mill· vix abhtifl annis, paucis abhinc stadiis moaaaata «t «am, ai dinar· boat, voua· atqar
celeberrimus rom^ fori orator exclamavit : „Quanta dugmutÎMai ÎAStÎtatioMBi Μ βΜΜΜΜηϋοΜβ^ Quii
pugna doKummonmi hominum’. “ Praeter moenia Nicaeus, quid xCp&ani, qojJ Cfeateximw, Capstantinoaeternae Urbis, quasi ad deiecti fori minas, eadem, poli st alibi actum ait, hie eomoMmoruro mparvaour
neum forut open. In omnium ora et corde vanatur,
etnine^Mimi et reverendissimi patres, haec vox om­
nium nostrum est Memoria enim i^eutiqusm elapsa quod da sanctiaaiinae «t immaculata· Virginia Mariae
sunt praelia theologorum et innumerae et infinitae die- privilegio, a oaaoulia in omnibus orbit christiani par­
oeptattones theologorum in praeterit» saeculis, prae­ tibus conclamato^ ad Sanctum Potnun nuperrime a
cipue autem in novissimis et praesentissimis diebus de sanctissimo patre Pio IX, praesentibus et usaentieDtirebus Dei et ecclesiae; disceptationes quae omnium bus quingentis episcopis, decretum atque definitum
est. Hocoe dogma statuendo tritum per suectlla viam
ubique animos moverunt et movent.
Ne fluctuantes circumferamur omni vento doctri­ ecclesia inivit, et quod antea libere et universaliter
nae, concilium generale Vaticanum ad instar praece­ creditum fuerat, posthac dogmatice fideque divin» c<
dentium oecumenicorum coetuum ore Petri a Christo catholica credendum proponebatur. Acclamarunt om­
convocatum est, ut opiniones ac sententias antehac nes christifideles, coacte aut spontanee ora tenuerunt
libere discuraas, dilucidius examinatas inconcusse stare vel incassum fremuerunt infideles, Fabiique1 cuncta­
faciat, novos errores notet prbfligetque, veritates chri- B tores, nec unquam emortui, nec unquam morituri, et
sti&nas iterum iterumque confirmet ao doctrinas reve­ sic dicti liberiores et doctiores, qui negantes se ha­
buerant aut dubitanter hseeerant, mirati sunt se eeee
latas hpcusque acceptas, sed nondum fulmine caelo
arrepto collustratas et solemniter proclamatas, monu­ credentes.
Praerogativa inerrantiae Romani pontificis, quae
mento aeneo stabiliat, ac omni errandi formidine
discussioni et iudicio nostro proponitur, reoentioribu»
remota, assensione suspensive ablata, recurouque ab­
s&eeulie suos plus minueve oppugnatores subiit, qui
scisso, definiat atque aeternet.
diversas quidem abierunt partes, unum vero eumdembob loot, sat ex U· rat qui Domiae testa® lid catboUei
que finem proeequentee, ut nempe ore et opere sancti
possaat, ho· tapedimeato eues bob poeve, qaoBÜBU niversaU Petri eiusquo successoris auctoritatem imminuerent, ac
boaorum ovuism voto Mtitflsl Tales stiqas bob dereliaqeeodo· Md iastrneadoe esse sive aiaiaterio paroehorasu sirs potentem salutiferamquc actionem frangerent, et sic
diteris pastoralibs
*
eptoooponus, rive alb qaacuhqM ratios^ omnes omnium nationum et linguarum inique foe­
at si instrui et dooeri aoloerist, reaitteados ilks gratiae Dei, derati
,
*
in unum coaluerunt, ut ad
*
petram misere
quae pro sna toieericordia providers mb desiset Pro huiu»alliderent et Petro praefracte
*
corii radi cerent. En
wodi catholicis deflaitioBS® hase intolerabile® Me start! alia
quoque rellriosis dogmate istolsrabUia sis suat, rieuti eto illa multorum in ecclesia Christi origo malorum! En
ornais dirpltabsat quae deoeraeatar ia boe eoedlio. Nas bos «usa et ratio neoestutatis definitionis dogmaticae in­
igitar sed veros catholico· prae «nalis babeadoa ease in quae­ fallibilitatis papal is! En pugna do tissi morum viro­
stione de qua semo. Diets® esae p ura ex hae defiaitiMS
rum, qui eiusdem patria et matris filii ventis eheu!
•bveatura io eecleaia mala, ob publica® opiniose®, quae baie
adversatur et qua® «tradi reginan eaae prodamsrnnt epheupus C afflantur contrariis.
Diviosssais et arehiepiaropas ParisieB
*ia.
At sors® et prorsas
Inter alios eminentiasimos ei reverendissimos
inaadium doctrina® hanc eoae in eedeaU. Politicis quids® patres venerandissimus episiopus Disionensis exoptat,
publica® ut aiunt opiniouea ®an<fi regina® ease, bos ante®
ut concilium Vaticanum a definitione infallibilitatis
Christianis, qui a Christo ipso edocti unice veritate® wuadi
regina® voeaat Nou ease utique auadi ideae oppagMadae Romani pontificia abstineat, et quidem ex triplici raabaque causa, at veritate® ouiaibus praefereudaas OpiufaM® uone, quia iuxta ipsius sententiam, Ie talia definitio
poblica® aut vera® esae aut ftüsaa; si verua, cbutradicere esset res pro mpltis intolerabilia; 2° generali eecleeiae
iafelibiliteti non pœae ; si falsas, non fovendam, aed oppugnasbono adversa; 3° recto ecclesiae regimini inutilis; ve)
daa et nullatenus pertimeAcendaa. Definienda® quaestio- '
nea banc ne ex Vaticani concilii silentio in discrimen veniat ut strictius et pressius loquar, definitionem rei icit ut
Rcnani poatiAcis ancUriUs, ne caput extollat GaJUcanionas intolerabilem, ut funestam, ut inutilem. Limpida·5
in Gallia, FebronianUmas in G 'anaaia, loaephlsmus in Austria, sermonis expositioni et arduae rei explanationi pro
et n- qui ad silentium per pontiddas constitnttaMS et litteras
mea erga revareodiMimum patrem veneratione ac sin­
redacti sunt, Hermeaiani, Guntheriani, Tradudaai ot latitudl·
narii omnium gentium et linguarum Iam Hetin appareant cero mentis affectu et aestimatione maximam atten­
Dictam ewe, ad quid vindicare inorraatiam pontificia® eum tionem praebui; sed nedum ipsius argumentis vel
ipsius decrete reverentia maxima recepte ubique sût, Mri con­ minime commotus sim, e contra firmiori me stare
traria sententia toleraretur f Suflkieatem fees· aacteritetem
pede sentio in opposita sententia, ita ut, tota re coram
feUbilem ad dirimendas controversias ^amtotanuB et ad bes
ut Piaa VII per Concordatum cum Napolaoa· 1 nsnnfptHimtias Deo de novo ac sario perpensa, singulis singula ratio­
actum exercere potuerit in novp quae teae s ligabatur diea- nibus· argumenta opponere non dubitem, conclusio­
cestu® rireanweriptiane. At haec oosUurium praedae eviaenra. p nem ex eius praemissis contrariam ducendo et
Bulla® UuifcMtv» eta. ideo tarde receptam fesso quia opfeo
probationem oppositam adstruendo, scilicet talem
invaluerat de pontifiais fdtibilitete; sine bqs epfesee lauMai*
stica laba Gallia non fesset divexate. Caeeordatu® eum definitionem esse, Ie pro omnibus vere christiani
Napoleon· I· utique plenitudinem poutifidae potestatis indicare facile tolerabilem ; 2· eam generali ecclesiae bono esse
in abolitione vstena ecdedarum et depontem· eptooepora^ valde proficuam ; 3· recto ecclesiae regimini maxime
at nihilominus XVni Galliae episcopos pontifici reatitissa «m-' utilem. EminentÎMimi et ceverendissinii patres, pro
uibus notissimum esse, et indo gerwso sccMm» origine®
babuloM. Bonam eoae regimbd eadedse tehbw ptuetedislio vestra benevolentia, ai placet, dicenti favete.
viam praecludere definitione hac et poatifidto osasUtuttoaibus
Antequam rem propius aggrediar, sinite me aniplena® auctoritatem vindicare. Et addidit adhuc castra archi- madverriuncalAtn tamquam ad limina custodem 7 bre­
episcopum Paridouaem, Syllabum non impedttviaso quominus
viter praemittere. Reverendissimus Divionensis nescio
errores inibi damnati adhuc defenderentur. Hase veru *
®nb
qua anxietate correctus in argumentandi vi^m abiit,
dixisse se ait ad salvandam animam sua®.
*

1 Typis odite iam fet hacc oratio Û diado Arator /Vr
tettoritato Afràtoamato, t 14X (Mannites, 1·80), p. Ifitnq^
ex quo eandem repetiit Angustiae· dm Bqofcsvfiny, Supptomeute
crikcrioM· nwmMomitorra, t. VIII (Nilriaa,
p. SI 1-«1.
Hutas sditioato ope textum sditfad· Vatkhnas pansi® mm®davi, fl· pm eta·®bids qua· nulMus «ornati vHsbuaMt.
* Cissem D· dMusfesaim Mt M« Mt

t /toMftM Bosk.
• fbsdsrswf sd. Va€.
» Ma. M. Vat
«
ed. Vat,
• ίίβψίΛ sd. Vat
• raris ni· 0. Vat
r «g ΗκβΑμμβ «MtosKes
*
*eiL Vat

/

ITS

COUGRKGATIO QimXLW QUUQUAGK8IMA 8KXTA SI mü 187S

<μκ· noaaiu dafiaiüooam infaMibtlihrtb penoad
*
-M afofatoe Roonuu poatificia attingit; «adam ria
ban vidunoa ira tavarôditeiaMNB Parhi win arcte-

1T4

tum annlariaMiM» doo^riaaa oteaqaium praestantes,
qaoa tamen, M aiebat revereudiasimm orator, „naoquaaa adducere poterimus ad diotam infallibilitatia
apiaoopom. Aat paca rarerandieeinaauiu rirorum ac pontificia· dotem admittendam
'!
*
Rm tam miranda’,
vaoarMiMunor» coUegaram aparta dicamHaUi ter­ ut rationis fines transcendere rideatur! Quid, quaeso?
minée aio prolatoe in emanate nobie propoaito frostra Santa· isti catholici rei non ? 8i sunt catholici, quan­
parquiairi. Dapâtatio eaim do fida vocibua fabo con­ do M quam primum ecclesia locuta fuerit, credent incept» ao ambigue enuntiat» prudenter eapienterque falliUlitatom Romani pontificis eodem modo, quo
abstinuit : M quidem a vooa peraoSMÎto, no personam nunc credunt praesentiam realem, tranesubatantiatiopublicam cum persona privata confundendi foret aut’ nem. Trinitatem et caetera religionis mysteria, quae
daretur oooaaio; inerrantia doctrinalia enim nec par­ creditu sunt longe difficiliora. Si non sunt catholici,
son·· qua tali, nec cathedrae ip abatracto competit, quomodo catholici vocari possunt? Sane non credent
red dignitati ac officio personae cathedram Petri in
*
infallibilitatem Romani pontifici» sicut non credunt
concreto tenentis. Itidem abstentum eat a voce ab- infallibilitatem ecclesiae, inspirationem sacrarum Scri­
eoliita, de qua ne vestigium quidem obvenit in sche­ pturarum. Huius farinae catholici nullo modo nos
mate; e contra definitur infallibilitaa nonnisi relate impediunt, quominus votis et desideriis virorum
ad ree fidei et morum ; ergo non ad omirfa absolute ex­ apprime catholicorum satisfacianiua.
tenditur. Quid5 istud? ('um auctores schematis illas
Sed, dicet aliquis, sunt isti homines lufirmi in
voces neutiquam adhibuerint, omnem de iis mcrinii- fide, ideoque cum cautelis et provido benignoque monationem extra rhombum vagari et nullatenus ad deramine tractandi. Esto; ergo eos docebimus, sicut
quaestionem pertinere, cuilibet statim apparebit.
illoe edocuimus post definitionem immaculatae con­
Consideremus ergo schema prout i iacet, absque ceptionis beatae Mariae Virginia Res ipsis brevi plene
omni aequivoca extranea terminologie, et nescio unde pespecta erit per praedicationes parochorum, per li­
et quo iure illuc falso introducta. Agitur unice et ex­ teral |)a»torales episcoporum, per breves et obvias
clusive de inerrantia summi pontificis, cum supremi tractationes quas pietas et exjierientia pastoralis op­
omnium Christianorum doctoris munere fungens pro timi cleri parochiali» in lucem edere non procrasti­
apostolic· sua auctoritate definit, quid in rebus fidei
nabit’. Si cunctatores sunt bonae fidei, se edoceri
et morum ab univeraa ecclesia tamquam de fide tenen­ sinent, et intelligent et credent, si vero mah sunt
dum vel tamquam fidei contrarium rejiciendum sit. catholici, eos remittimus ad gratiam Dei. qui pro sua
Porro solemnem talis definitionis declarationem ab misericordia providebit. Catholica opinio pubhea in­
omni christiano apprime optandam et adoptandam terea, non semotis.votis et precibu», aperte monebit’:
„Hic ni£er <
*t : hunc tu, Romane, caveto" ·.
esse, totis viribus plenaque fiducia assero et contendo.
Ego eticun, indulgete, reverendissimi patres, si
Timeo valde, eminentissimi ac reverendissimi pa­
tres, ne inter istos sic dictos catholicos multi numeren­
insipienter dicam, triginta abhinc annis administralionem ingentis et vastae diueoerie suscepi indignus, tur. qui catholici nomine tantum vocari curent. Pre
et de animarum salute coram Domino me non parum4 iis definitio sane infallibilitatis pontificiae erit
sollicitum esse profiteor. Quaenam autem in praesen- C iugum intolerabile, sicut pro iisdem fuerunt et sunt
tiaruhi gregi meo inest cogitatio et praeoccupatio de intolerabilia iuga aliae definitiones et veritates, a qui­
bus abhorrent, sicut multi abhorrent non tantum a
rebus ecclesiae et salutis? Mirantur fideles non quod
revelatione, sed etiam a consuetudine sensus com­
Romanus pontifex infallibilis praedicetur, sed quod
munis. Quid inde? Si ipsorum votis annuere vel­
sint inter catholicos qui cum uti infallibilem non
agnoscant. .Mirantur et stupent quod inter presbyteros lemus·. oleum et operam perderemus, et infecta re,
,
*
pallore
pavore et pudore perfusi ad greges fidei no­
et inter episcvpoe aliqua de hac veritate controversia
strae commisso
*
despectum iri reverteremur. Omnia
emergere potuerit : adeo fidelium meae curae com­
missorum animos penetravit et intime pervasit per­ quae hic aguntur, adversariis et rerum catholicarum
nesciis displicent. Displicuit **
is convocatio concilii ;
suasio de-inerrantia vicarii Christi in terris ac supremi
pastoris et doctoris omnium Christianorum ! Scan­ displkent declarationes nostrae et unatliemata, unum
dalum ipsis est audire quod hic et illic presbyter do­ et unicum ipsis arrideret silentium hoMriim. et con­
silium abeundi.
ceat, asM'nsum fidei decretis sUmmi pontificie non
Non dicam, de tstiusmodi vins
*
nullam omnino
immediate praebendum5 esse', sed poase suspendi us­
nobis rationem (tabendam esse ; sod pracprnnis nobis
que dum constet de consensu totius eepiesiae; et si,
quod Deu» avertat, ipsis innotesceret · concilium Va­ curandum eat de viris catholicis, qui fidem catholicam
ticanum hac de re aoleœniter tractando Romani pon- ore et opere ^»ol vunt, et qui de subieKo infallibili'
tatis subortae controversiae finem imponi summopere
tificis infallibilitatem declarare noluiree. maximum in
discrimen eorum fidee adduceretur. Ergo nedum illie D exoptant. Sed praecipua sollicitudo nobis incumbit
j>er hanc definitionem iugum intolerabile imponere­ de nostro clero, qui, perpaucis excepti» sacerdotibus
tur, summo cum gaudio excipient declarationem, quae suae conditionis immemoribus et vana sinentia in­
flatis. qui, inquam, pientiaanmus'
*
H exponentissimus
ipaorum mentem, pereuaaioaem et devotionem tam
clerus totus in eo est, quod solemniter declaretut prae­
praeclare eloqueretur et tam accurate exprimeret.
Et re quidem vera non aliter de quolibet viro vere rogativa inerrantia? Christi vicarii pro Christo locatholico sentiendum existimo. Ingenue fateor, eatis quentis et pro Christo judicantis. Hi aunt veri filii
mirari non valeo de ii»7, quae nuper in hac aula au­ ecclesiae, horum exaudienda est humilis deprecatio.
divi, extare alicubi homines fide catholica umbutos,
1 iirfsrirwarfri ed. VaU
sanctae apostolicae sedi etiam addictissimo» et debi1 Pro hae vooe editio Vatieaaa habet pra^ermttteM, adieeto
tiasi hae adaotatieae: .Hoc verbam siidiuun est a steao< «t eAVat
graphia, qaia oratore· nos bene intellexerat.
*
< to ota. »d. Vu.
» mmM ad. Vat
* fMsed aA Vat,
« HoraL dat. 1,4,85.
4 prarra aA Vat»
• vsireMM oA Val
* reddeadM» aA Vat.
• paMers oA Tat»
* eneSsaeM eA'Vaa
i <· tote Meteto aA Vat.
» *M aA VM
• l^tetteetea· eA Vat.

-59
>

in

A. MB8IONM PUBUCUUt R (ΧΗΝΗΜβΛΉΟηΜ «BmSAUB

IM

Ad vos, «oÛDMitiMiiBi et revereodsraaaai patra·, m A Mita». Neeno iam ani «ait·· param ataadem daraetis
quaci unanimi ora euppiicte oonvariuat, a mb··1*«·- MMMUB ÛMMdÎBte pCMbtbvttt » <HBMB Mt plw·· β
*
postulant veritati· hunera, fidei certitndinerai. at raa- pectebant universali· aedesiae saseraaum vel Artaro»
dum Baadat importabile, ipais «rit oratnibras onaa eraava generale «aampum. Qui· autem, obéra i aboi quidam
erutor, qwEbot delirant»1 theologo vel rariaooosulto
et iugum lev·.
Secundo dictum fuit definitionem infallibilitati» congregabit concilium ? In vanum profligabunt rapontificiae summo et geraerali bono eoobaiae advec­ rore· Romani pontifice·: errantes praetextum fellitari; pauca tantum, araeritur, ex ipea evenient com­ bilitatis arripient ad eludendam quaatumoumque
moda, mala vero multa; et eo qqpfa· mala proven­ iustam et instantem condemnationem.
Non sibi fucum faciant
,
*
qui rarum statum hae
tura autumantur, quia per talem definitionem con­
trario amne adibimus1 opinionem publicam, cum qua notre aetate racte iudintre volunt. Ubique restant
semper, ut nudius tertius * reverendiarimu· Divionen- praeteritorum errorum scintillae sopitae quidem, sed
sis dixit, et heri reverendissimus Parisien·» mitigando nullatenus extinctae; ubique germen quoddam re­
,
*
redixit
pluries aut saepe saepius componendum est lictum falsomm systematum praecedentis aevi, quod
Nova sane et hucusque inaudita in ecclesia Christi •estu animorum mox evolutum et exclusum prodibit.
potestas, opinio publie·, quam politici reginam mundi Statim ac ubique terrarum innotescet, concilium Va­
vocant. Nos autem nqn(ab hominibus, sed a leau ticanum a declaranda infallibilitate pontificis ab­
Christo edocti, rerita/rm, non opinionem publioom stinuisse, Gallioaniamus in Gallia, Febronianiamus in
vocamus reginam mundi. Non quidem diffiteor, haud B Germania, losephismus in Austria caput denuo euubsque iusta causa ideas sic dictas saeculi a fronte op­ perbe extollent, faventibus guberniis civilibus et for­
pugnanda» esse; sed quando mandatum Christi sal­ san etiam eheu ! pluribus universitatum profes^gribus
vatoris urget nos, opinioni veritas anteponatur neceese et sacerdotibus, rebus mundi et suae infallibilitati
est. Opinio publica vera eet vel falsa: si vera, non po­ magis quam ecclesiae et inerrantiao pontificiae ad­
test definitioni infallibilitatis pontificiae contradicere dictis et foederatis; et qui in novissimis decenniis per
litteras et constitutiones pontificiae ad silentium
et a5* vero stare aversa
;
*
si falsa, non fovenda, sed
redacti sunt, Hermeeiani. Gtlntheriani, traduciani, laoppugnande, infirmanda, refellenda et mutanda est.
Et certe mutabitur, deque ea triumphabit veritas, t it udi nari i omnesque omnium nationum et linguarum
sicut apostoli triumpharunt de opinione publica im­ lani vapulantes, isti statim in antiquatarum et nova­
perii Romani, quae ipsis omnibus mundi armis ad­ rum opityonum palestram prorumpent. Quinimo de­
versabatur, sicut ecclesia saeculorum decursu trium­ bilitata Auctoritate pontificia et relaxatis vinculis
phare non desiit de opinione publica ipsi propemodum inter centrum unitatis et ecclesias particulares, timen­
semper infensa. Abiiciatur ergo utpote libertati Chri­ dum est ne gubemia civilia exinde occasionem sumant
stianae non consonans timor ille mundimus; ac si in particularismum et nationalismum in detrimentum
unitatis catholicae promovendi, fovendi et pro­
hac7* ingruente quaestione lumen sub modio ponen­
dum esset, et non potius super candelabrum, ut luceat vocandi. Addicantur ergo confidenter suae Romano
omnibus hominibus, nonne Romae in concilio oeou- pontifici praerogativae ; agnoscatur solemniter eius
men ico saniora, proficua et sancta vota dixisse lau- C magisterium supremum ideoque infallibile in rebus
debile est? Quem absolvit convictio, nonnisi recta, fi^p et morum ; et novo splendore fulgebit ecclesia
vera et utilia voluisse sibi conscia
,
*
non est in orbe per arctissimam coniunctionem capitis cum membris,
quid timeat. Qui multum timet' homine·, grande contra quoslibet hostes suos invincibiliter roborata et
aliquid pro Deo et ecq|esia nunquam conficiet"; et consolidate.
qui homines plus aequo respicit, facile Deum despicit
Propero ad tertiam partem, certo incalescente aura
Faciamus pro Deo quaecumque possumus, et Deus gratiorem quia ultimam et breviorem. Hinc patet
faciet pro nobis quod non possumus.
responsio ad tertiam exceptionem, nimirum quod per
Verum enimvero si11 vana et imaginaria formido definitionem infallibilitatis pontificiae inutiliter regi­
quorumdam oculos obcaecat propter infallibilitatia mini ecclesiae consulatur. Ad quid, inquiebat reveren­
pontjficiae definitionem, certo certius est, ex non dissimus orator, Romani pontificis vindicare inerran­
definitione, gravissima incommoda, mala et vitUperia tia» praerogativam, cum, sententia contraria hucusque
reipublicae christianae animarumque saluti imminere. tolerata,- nihilominus decreta pontificia summa cum
Nolite dubitare, eminentissimi et reverendissimi pa­
reverentia et obedientia ubique recepta sint? An non
tres, quin in praeeenti rerum statu st poet contro­ sufficiens fuit eius auctoritas etiam fallibilis ad diri­
versias hac de re subortaa abstinere a definitione idem mendam controversiam iansenisticam ? An non per
iqt et valeat ac proclamare, infallibilitatem pontifi­
concordatum anni 1802 actum omnipotentiae exercere
ciam, si non in proreus negatione, «altem in potuit Pius VU, quin ullus unquam reclamaret?
dubio in posterum esse relinquenda». Si patre· oon- D
Responsio in promptu est. Exempla · reverencilii Vaticani quaestionem non dirimant, multiplidiaaimo patre citata praecise contra ipaum et quidem
nabuntur indefinite" quaestione· multo graviora· et invicte probant. Quare lanseniani tam diu et tam
forsan insolubiles ; hinc magnum detrimentum aucto­ obstinate decretis pontificiis restiterunt? quare bulla
ritati Romani pontificis obedientiaeque ipaius decretis Vnigenitne tam tarde et post tot et tantas difficul­
tates in Gallia recepta est? quare tam multi, inter
I esMs «t .Vst
quos plure» episcopi, ad concilium generale a sententia
'^•eirarissi nuu» babsMmi· Bosk.
pontificia per viginti annos appellavere et quidem
• «Mdi· tertis Bask.
maxima cum perturbatione et scandalo animarum?
< eürnt Bosk.
• ora.ed.Val.
Praecise quia invaluerat in multorum animis de falli■ «drersa ad. Vat
bilitate Romani pontificis opinio. Si miserrima haec
7 ia hac ora. ed. Vat.
• Hara putodas Ia
Vat. Ite m habet: .Ou» abaolate opinio a pluribus praelatis fota non fuisset, rea ian*
per duo fere saecula Galliam nostram
coartatio «at aoaataf... rtM Marata*. qaa· rarba vix poassst •eniatica non
iateUigL
*
infaustissime perturbaaset. Quomodo igitur dici potest
• thasei «A Vat., awtiat Boak.
-,
■ caAM frhtli ash Bosk.
i· MiQleifNt •4. Vat
II ms. S4. Vat.
* finient «4. Vade.
>> ta/Mas <4. Vat
• ■raera.ei.Vak

in

IT»

OOMGREGATIO GERUUUB QUINQUAGRMMA 8EXTA >1 Ml l»0

deciaratiooeoi infallibilitatM pontificia· bono regi- ■
mini eooleaiae utiimn non am· ad dirimmidam statim
M inuMditie raboitM oofttrovcniM?
Eadam cooduaip oritur ex altato facto» retarendi·umo Divioaanai allegato. Certe maximae agendae sont
gratia· Pio VII et etiam imperatori Napoboni I ob
res religio··· tam feliciter reetitutas per concordatum
anni 1802. Actu· «ane fuit planitudinis potestatis
pontificiae abolitio antiquae eodaaiae gallican··, depo­
sitio antiquorum episcoporum Galliae, Belgii, Subau­
dias, ac novarum aedium institutio. Verum quia igno­
rare potest octodecim episcopos Galliae auctoritati
Pii VII pertinaciter lestitime, et a.tum recraeus a sedi­
bus suis constanter recusasse? Quare? quia falsa
imbuti opinione, papam non esse supra canones con­
tendebant, ipsique superioritatem veram et proprie
dictam, et consequenter infallibilitatem iuxta suas
gallicanae ideas pronus abiudicabant. Hinc infelix
illa nata est, ut dicimus, parva eerletia, quae adhuc
hodiedum progeniem suam provexit et protraxit. —
Videtis, eminentissimi et reverendissimi patree, quanti
momenti sit, et quanta utilitas immo necessitas pre­
mat pro bono regimine ecclesiae talibus praejudiciis
in posterum viam occludendi per positivam iurium et
praerogativarum Romani pontifii is definitionem.
Denique si ex actuali rerum statu exemplum
desumere vellem, sponte mihi argumentum suppe­
ditaret plurium coaevorum nostrorum agendi ratio.
Magna profecto est, nec id negare velim', hodiedum
catholicorum reverentia erga sanctam et apostolicam
sedem. Attamen' res paulo attentius perpendendae
sunt, ne circa quorumdam sensus et affectus in errorem
abducamur. Quare verbi gratia errores nuperrime
profligati |>er encyclicas dogmaticae Gregorii XV] et
Pii IX, non obstantibus tot et tantis Romanorum pon­
tificum solemnioribus decretis, nihilominus animos
nonnullorum catholicorum pervaserunt, et adhuc per­
vadunt ? Nonne eo quod ipsis persuasum fuit, Roma­
num pontificio non esse infallibilem in rebus fidei
et morum dijudicandis? En ratio occulta, vel etiam
interdum palam prolata, ipsorum repugnantiae erga
ministerium Petri in suis successoribus perenne; en
praetextus, quo vis et actio supremorum decretorum
effugiuntur aut perfringuntur, sicque serpunt erro­
res, quamvis toties a Romanis pontificibus damnati
fuerint.
Heri reverendissimus arehiepiscopus Parisiensis
non sine specie rei observavit, Syllabum verbi gratia
minime impedivisse, quin plurimi in suo errore persti­
terint ; quod factum non negabo. Sed nonne * hoc
praecise inde evenit, qqpd ipsis in falsam opinionem
adductis persuasum fuerat, Romanum pontificem non
erae infallibilem, ideoque denegatiouem assensus sibi
licere, usquedum concilium generale de istis rebus
dijudicaverit? Si tunc iam saluberrime definitum
fuisset, vicarium Christi in rebus fidei et morum
decidendis errare non posse, talibus effugiis inter
catholicos saltem fores portarqm semiapertae occlusae
fuissent, et Syllabus pleniorem suum effectum cer­
tissime obtinuisset. Quomodo ergo affirmari potest,
definitionem infallibilitatis pontificiae recto ecclwiae
regimini esse inutilem, cum reoentiores encyclicas
dogmaticae robur suum et effectum parti m non ob­
tinuerint o^anc praecise causam, quod plure· infalli­
bilitatem Montes in errore suo permanere minime
dubitent? Definiatur ergo absque ambage, ut into­
lerandis effugiis in posterum praecaveatur, et nulla
assensus suspeoaio locum habere possit, quoties ex ca­
thedra Petri vox Domini intonuerit.
■ seilsm «A Vat.
• ma «A Vat.
Curans eaaaaai·.

tomus

UL

Ex praemissi· palat, definitionem infallibilitatis
pontificia· esse, 1· pro omnibus ver» et1 aincere eatholicis iugum facillime tolerabile; 2· na bono generali
ecclesiae valde profaturam ; 3· par eam rectum eccle­
sia· regimen aaaarvari
*
ac roborari. Quapropter eam
toto corde exopto, ae suffragiis vestris, eminentissimi
ac reverendissimi patras, obsignandam humiliter
deprecor et enixe efflagito.
Dixi et salvavi animam meam.
,
ORATIO
referendi point domati Petri Patdi Tntn-hi
epitropi Faroliviauit ’■
Eminentissimi praesides, rzninentiasimi et revereudisitni patree.
Ex quo sacris studiis operam dabam, praecipue,
vero cum alumni· meae congregationis theologicas
praelectione» pro modulo meo traderem ad phiree
annos, desiderio desideravi inter fidei articulos refem
duas veritate·, quae mihi semper fuerunt in deliciis :
prima est beatissimae virginis Mariae conceptio imma­
culata, altera infallibilitas summi pontificie, quando,
loquens ex cathedra, in rebus fidei ot morum univer­
sam ecclesiam, id est gregem suum ut supremus pastor
docet et erudit.
In uno votu oompos.iam factus sum, et ingenue
fateor quod die auspicatissima qua in hoc templo
•diunctus sacris pastoribus fratribus meis audivi
Petrum definientem solemnitcr, Mariam semper vir
ginem a primaeva labe fuisse praeservatam immunem,
tunc primum non dicam leve sed et suave sensi onus
episcopale. Hodie tandem o»tium magnum apertum
est, unde mihi spes affulget fore ut alterum deside­
rium meum omnino compleatur: et laetus moriar si
audiero Vaticsmi concilii patree oraculo suo solemniter
decernere pontificiam infallibilitatem.
Interea tamen vobis grave non sit, ut ego, licet
minimus inter voe, modicum quid dicam de hac ipaa
infallibilitate. Ad quod eo lilientius aggrediar, quia
supremus moderator meae congregationis, fideliter
premens vestigia divi petris Vincentii a Paulo, qui
totus fuit ut ianseniani errores ab apostolica aede
diiudicarenter, et post eorum condemnationem solem­
niter habebat repetere: ..Petrus per Innocentium locu> osa «A Vat.
1 asseverari <A Vat.
* Arganrintam: .Episcopal Foroliviensis poalltcise iaftdlibiUtatis definitionem se vel maxime optare, dissideatM eos
alsi Λ» opportuitate dubitare posse, et ideireo qaaestiraem
opportaaitalis paads evolvere se dixit Opportuitate· astsm
ia priais derivare sx eo qaod proposita re hae ante reacilism,
phlrissi in oppositam sestestism abierint, et iade flutem sit
st fidates decretoriam iam responsam expectent. Ad rvepossam hoiasmodi exhibeadsm episcopo· ia eoaeiiio^eoavoeatoe
obligate· «naine ssse, see aliqaornm infirmitatem last··
> reran· iis asse pesse ut a definitivo iadido ferendo sbetinreat.
Ko vel magis qaod certa sit doctrina haec et ia ooaeibo Flo­
rentine proposita, eam declaratam fait Romanam pontificem
doetorem st magistram essa uivenae sedesiaa. Stetisse ntiqas aeoleaiam per XVIII aaeenla Mae bac iledaitiims, at ex
qnaeetioaib·· qaas ia praeeratisram ortae seat aecessitatam
altaria· progrediendi exargere. Neo dicendam inatUem erae iodaiUoeem hase, qaia qaaestionibns deâsisadis eoadHa ÿraeraHa
prosato essa possent At concilia aoa ramper colligi pera·
Vsrnm stiqas rara hodie prepter faciliore· oomsraairatirara,
tmmiastas itiaenua dttfcaltatos; at attendenda· etiam politicaa
viciaritadia·· qaas aoa levia impedimenta parere-posraat. Coacilia lassper errorihae extirpaadi· aoa expeditissimam rvamdism
abitere. Addidit eoacUiorem iaMtibilitetrai a pentito· pe­
dare, eaavqae senuere sia· pcatideia infalHHlitate. Oppeetaaam qaoqas arae qaaeetieasra haas dofiairu qaia «ramane
oraaiam votam M expostalat, <t ipsam Vaticanam temptas
riva ia Patri ciaeribns rive in ceteris omaibas swaamsatis
MhlHhihtatera buinemeiil oondaaare. Üoaolarit- diorade sibi
spsm erae at hse i<matt semstitat· euarillu· Varieaasm fecMm eetoriw et uMoim abralvatar.
*
n

179

M88I0NR8 PUBLICAS KT OOMGUBGATlOMn GKffnUU»
------------------------------------------- ----------------_----------

100

tus est, causa finita est“; moderator, inquam, raeæ A deodo; gubernatur enim, ait van. BeUanninus, a
congregationis nuperrime ab urbe^Parisienai preces Christo tamquam a capite suo et a Spiritu caneto tam,et vota sanctissimo Domino Doatro pio humillime quam ab anima : ergo oportet doctoretn et magistram ·
porrexit tam suo quam totius congregationis nomine, eodesiae talem esse, qui non circumferatur omni vento
ut tandem aliquando infallibilitae'Romani pontificis doctrinae, qui praestantior summo sacerdote Aaronioo
ex cathedra loquentia christiano populo ceu dogma gerens in pectore doctrinam et veritatem nunquam
credendum proponatur.
t
erretppt omnes in fide confirmet et ecclesiam univert
• Atque imprimis pro certo/ habeo, nullum hic eam in unitate doctrinae retineat} secus Christus eo­
adesecoqui pontificiam inerrantiam in quatetionem desiae suae idoneum doctorèm et magistrum non pro­
♦‘altem solidam adducat. Luculentissime hoc patet ex
vidisset.
supplicatione ab ingenti numero episcoporum facta
Sed reponunt inopportunistae, quid ergo? nonne
ad sanctissimum patrem
*,
ut huic concilio quam citius ecclesia stare potuit per octodecim saecula absque hac
proponere dignaretur schema de infallibilitate summi
definitione? Responsio in promptu est: potuit qui­
pontificis. Ad summum quis ^posset dubitare dt
*
dem stare, et stetit revera. Sed probe advertendum
- opportunitate huius definitionis.
est, quod tot labent i bus saeculis nunquam extitit illa,
Mihi, em i nent imi mi et reverendissimi patna,
quam ego hic propugno, opportunitas ex necessitate.
fixum immotumque in animo sedet advenisse tempus
Enimveio fideles in lerbis pontificis docentis uni­
^peropportunum, quo veritas tanti momenti christifideversam ecclesiam sempeij venerati sunt verba ipsius
libus firmitw oonstanterque credenda assignetur. Hic B Christ i, cuius vice» gerit An terris, et a quo mandatum
autem non loquor de illa opportunitate. quae intrinaccepit (macendi per doctrinam spiritus et vitae agnos
rere cuique est ventati ; veritas enim tale est bonum, et ove». Art in prareent tarum rea est longe diversa
ut eius manifestatio nunquam inopportuna «it intel­ nunc quaeritur an sit opportunum pontificis inerran­
lectuali creaturae. Quid enim, aiebat Augustinus, tiam irreformabili iudicio definiri, nunc de hac op­
quid potius desiderat anima, quafb veritatem ? Omitto. portunitate disputant et indocti in circulis et docti
, inquam, istam opportunitatem, et de duplici tantum
in bibhothecih et genu» humanum tn orbe terrarum
opportunitate verb^, faciam, nempe de opportunitate, er;- necesse est ut ooncilii oraculuty confirmet et soli­
quam ego dido ex aeressitufr. et de opportunitate det fideles in persuasione tantae veritatis.
quam ego appello ex arpiratιόηίάκχ et votis catholiSed ulterius obiiciunt ad quid ista definitio, at
<orum. Incipiam ab opportunitate ex necessitate.
in ecclesia semper fuit maximi ponderi
*
conciliorum
Noeri» quod vel antequam hoc general^ concilium
general nun auctoritas, quae in maximi» rerum per­
aUspicareWr, a multis per publicas ephemerides, licet
turbationibus ad dissipandas erroium tenebras quasi
extra pnopnam provinciam, discussum fuerit, utrum
fulgor salutaris illuxitEt hoc eo >cl magis quod con­
a concilio Vaticano adscribi deberet necne inter fidei
cilia nunc celebrari possint facilius, qirta sacri perterre
articulo» Infallibilitae Roman i pontificii» ex cathedra e dissiti.
**
etiam regionilms cito (xiesint m unum Io um
loquentia. Diversi in direream abiere sententiam; et convenire.
/
r«w brevi tempore eo usque pervenit, ut merito repeti
Fateor magnam esae ronciliorut| auctoritatem.
illud possit sacrae Scripturae1 : Acre saberaZa portu c non inficior humani ingenii inventa yicuw locorum
oscradebot.... ft facto fH pluvia grandi
*
lam reço distantiam. Sed probatum exploret unique ret. maxi­
manifestum est^ quod in hac Opinionum differentia
mum impedimentum ad cogendum generale com ilium
^fideles interrogant nos, expectant
nobis, et iu»
non ease tantum itinen» difficultatem et longitjOviiquidem habent interrogandi et expectandi, interrogant
nem. red persecutiones potius hmu» rac» uh . ex quibus
et expectant a nobis decretorium de hac quaestione
persecutionibus eripuit nfiSi^uninus. ita d^jprodign
ecclesiae docentis ludiciùm : nos igitur in obligatione loco habendum sit, quod hic tandem simus omnes con­
sumus respondendi. Hbc posita ineluctabili necessi­
gregati. Sed esto quod concilia semjier possint, ne­
tate, quidquid sit de toties decantata nonnullorum
mine impediente, convocari : certum tamen ret patre»
hominurp indispositione, hic certe locum non habet
non poare congregari in momento, m ictu oculi, red
illud Spiritus sancti
:
*
Ibi wow eel audit κ
*.
wow
tempus ita notabile defluet, donec senentur de iure^
rffwiditf
Nos debitore» sumus fidelibus
renanda quoad convocationem, celebret ionent et con­
^interrogantibus et expedfebjibus, et eorum interroga­ clusionem concilii. Si in id tempons novus error, pt
tionem et expectationem^Bgligere non possumus in cancer, rerpat yi medio populi chnstiani. quis\mogratiam praedictorum ■ hominum renuentium. Quid debitur indo? Fideles exportabunt concilii oracula,
ergo respondebimus? Dicaotue sapienter quidem, sed et interim error impune grassabitur a<î aniir&rum
apertiMime veritatem, et umuFincUmemus cum Apo­ perniciem. Ast quis sibi persuadere |»o(erit. sic a

stolo3 . JVow poMwmu aliquid adventu reritafrm, red Chriato Domino constitutam fu tree ecclesiam suam, ut
pri) ven iatr.
D ei non dederit praeponit um, qui pro re nata erroris
Indubium hinc est, ut videtis, quod
b^c neces­ umbras discut-at, et anathematiret inimicum ho­
sitate iudicandi oritur opportunitas definitionis; nam
minem, qui in agro dominico superseminavit zinnia?
* m patres hajp? quaestionem taciti praeterirent, silentio
Sed domus quod, necessitate superveniente, con­
nosti o ipsa substantia veritatis detrimentum patere» cilia
*
nulla more imposita oogi possint. Quaero tamen,
tqr. ('um^enim fidelibus generatim persuasum sit,
tota firmita» conciliorum legitimorum unde eat niai
pontificem maximum ex cathedra loquentem errare a pontifice maximo? ,.Dominus (loquor verbis doctis­
non posse; de hac inerrantia dubitare incipient ex eo simi BeUannini) soli Vefro dixit .'Oravi pro tf etc..
quod«patres ne verbum quidem dixerint, licet probe et : Poser orc· wreu». ooii dixit Petro et concilio. Item
sciant esse qui dissentiant circa opportunitatem defi­ solum Petninp vocavit petram et fundamentum, non
niendi veritatem, quae afficit, summam rei Christia­ Petram cum concilio.... Si in concilio (seniper est
nae, Praeterea florentine synodus definivit, Roma­
Bellaninnus1) dissiderent patres a praeside suo, id
num pontificem esse docto repi et magistrum ecclesiae est, concilium a pontifice summo ppaerente et ‘prae­
catholicae. 'Porro ^ecclesia non ^potest errare in cre- sidente, quifl tunc fierét ? non seret remedium ullum ?
Certe aliqui» iudex sere debecel. Non autem io eo
1 HI Reg. XVIII. 44.
a *
edL XXXII, 8
i Ite
preface, Ub. IV, cap Hl.
• Il Cor. X1U, 8.

181

COMGRBGATIO QE3ŒRAL18 QUINQUAGKSIMA SKXtA » man 1870

caeu ewt ocMMuhtim iudex, quia concilia cum a pprv A
tifice dissentiunt errart possunt, at errant de facto,
at Epbesinum If et alia. Restât igitur fet papa ait
index et non posait errare.... Non fundamentum a
domo, sed domos a fundamento accipit firmitatem."
Hucusque perudebr» controversiarum puetor.
Et scite admodum locutu
*
eat ; consonant enim
eius verba cum divo Ambrosio qui dixerat1 ..Ubi Pe
*
trua, ibi ecclesia", consonant cum dho Bernardo qui
in libris de Countdertitùme ad Eugeniuin anpserat’:
..Habent illi, id eat episcopi, sibi adaignatot
*
,
*
grege
singuli singulostibi universi crediti, uni unus: nec
inode ovium aed et pastorum lu unu» omnium |«astor" ;
consonant cum doctrina Angelici Aquinatis, qui non
solum statuit ad Romanum pontificem pertinere fidei
symbolum ordinare, «ed quod maius est. ad trutuiain
theologiae M-npeit haec verba maximi momenti3; ,J
*'inaliter determinare te, quae sunt fidei, ut ab omnibus
inconcussa fide teneantur, hoc perlinet ad auctori­ B
tatem Miiutm pontifie u." Notate verba, reverendissimi
patres, 1° dicit tmabter; m finahter. ergo inappella
*
bihter. si map|iellabiliter. ergo tnfallibiliter ; tes clara
->»t per se et non indiget ex|Hüution<·. l)i< it 2° determmarc: »i deteiminat, ergo Roinanu
*
pontifex non se
habet in hot
*
ministenahter sed auctoritati ve, et qui­
dem illa auctoritate qua pollet et pdlere debet supre­
mus ludex controversiarum in rebus fidei et tuorum,
pastor non agnorum dumtaxat M
*d et ovium, quaesunt
in ovili Chnsti. caput omnium fidelium, o universae
wvkeiac. Dicit 3° ιλύλτγηχλ; fid
*·
/canm/Kr oZ> omwibw. ergo non datur locus dubiA non haaspantiac.
non quaestionibus, non ambagibus : hae< enim omnia
necessario excluduntur ab eo quod dicilur fides in­
concussa. Ergo talis fides infaJhhihiatem in docente
certissime praesuppohil. alioqmn non |>o«e( esse invioncusNi. ita m super docentis auctori.atem fundentur
et oonquhx-ant fideles credentes, tamquam super oqlumnam et firmamentum veritatis.
Nunc ad aliam opportunitatem, quam ex aspira­
tionibus et voti» fidelium nuncupavi ; nec casu, ut
reor, sed speciali dispositione divina venit in contro­
versiam opportunitas huius definitioni», ut revelentur
nempe e^ multis cordibus cogitationes. Nemo vestrum
ignorat quanta» obsequentis animi significat tones de­
derint propugnatoribus inop}>oituuitatis tot perditi
religionis hostes, qui a ventate auditum avertunt.
Nec mirum ; superbiae enim istorum semper displicet
decreto dogmatico roborari lapidem ab ipsis repro­
batum, a Deo electum, super quem »i ceciderint, con­
fringentur. At fideles qui supra hanc petram se
aedificant in tepiplum «anctum in Domino, fideles ex
omni natione quae sub caelo est, qui incubantibus er­
rorum tenebris et pace ubique perturbata, intendunt
ocuRs in Romanum pontificem tamquam in lucem
orbis terrarum et arcem omnium gentium, nihil magis
in votis habent, quam ut Vaticani patres declarent,
a fide defi^fe qui negaverint doctorem totius ecclesiae
qpse infallibilem veritatis assertorem.
Si saepissime edita sunt decreta dogmatica, ut
- pientissimi» oatlmlicie orbis desideriis fieret satis; si
ipse sanctisumasDominu» noster totius ecclesiae vo­
ti annuens definivit veluti catholicae fidei dogma
*
immaculatam Deiparae conceptionem ; ita et nunc,
patres amplissimi, favete aspirationibus et votis fi­
delium, M pontificia infallibilitatem indicio vestro
aancite. OuigAandumne vobis erit, eo quod filii huius
saeculi haig> definitionem aegre febentes m pontifica-

» JtMarratN «a fmhmm IL, s. K, *po«
tXIV, eri UM.
• ΙΛ. Π, «ap. I
• aieund· sscandar, twit. 1, ait 10.

IflgM, P. L,

«H

tum uberiori luce nitentem insaniant ? Ergooe quia
Petrus eet improbi·'lapi· oiP neonu, ideo populus
christianus non poterit adhaerere fidet firmitate huic
lapidi probato, angulari, pretioeo, iu fundamento fun­
dato. id eet in Christo?
Sinite, patre·, me nonnildl addere ab adi unctas
huius loci. Ex quo fundata <et ecclesia, nunc prima
vice, Spiritus sancti dispositione mirabili, totius or­
bis episcopi in hoc templo omnium principe congrega­
mur. Iam vero ipsi pariete· huius aedis sacrati»»! tuae
praedicant Petri praerogati as ; sacruni Petn corpus
hic in pace sepultum est, et ex illo glorioso sepulchro
adhuc resonat vera confessio, quam non care et san­
guis, sed Pater caelestis levelavit: Γη en ChrM/us,
*
film
Dei nn Iu superior fornice videmus consignatam litteris aureis tantae Jonfessioni» mereedeni Γμ
r» Petrue, et super hour petram ardiitealto ecrieniam
meam Quis nostrum, i<ta considerans, non audit
praedar» haec verba tiiafui I^eonn» loquentia ad Pe­
trum in persona Christi1: .,Sicut pater niem· tibi
manifestavit dignitatem meam, ita <go notam tibi
facio excellentiam tuam Quia tu e* Pctru»; id
cum ego lum inviolabili» petra, ego lapi» angulari», qui
facio utnupte unum, eg> fundamentum praeter quod
aliud nemo potest ponce; tamen tu quoque petra es.
quia mea virtute solida: i», ut quae mihi potentate sunt
propria, sint tibi meetiDi participatione communia. Ei
nuper hanc petram oeaijicabo ecclesiam meam. super
hanc fortitudinem aeternum ex truam templum. et ec­
clesiae meae caelo infirenda sublimitas in huius fidei
firmitate consurget."
In hoc praeconio quis non videt infallibilitatem
Romani pontificis d-ι caelo allatam9 Porro fide» *M
*
digninw
Petri in pvntifice papa nostro Pio. dignis­
simo haerede, non deficit. Ergo rumpamus inora», hu­
militer et demisse quidem, sed tamen ardenter et enixe
deprecor^ rumpamus mora», et voce unanimi definia­
mus: Romanum pontifioen> ex cathedra loquecitem
esse infallibilem. Definiamus, inquam, absque' mora,
illud mente recohote» quod praelaudatus BeHarminus
magnifice dixit, nempe post Christum fundamentum
est Petrus, et nisi per Petrum non pervenitur ad
Christum. Quae verba, quaeso, nemini exaggerata vi
deantur, nam pressius adhuc et fortius et fidentius
iam longe ante dixerat Leo Magnus
*
ad episcopos
Viennensi» provinciae’ : Necasse est, suat eius verba,
exortem illum mysterii esse divin., qui ausus fuerit
a Petri soliditate recedere." Hinc iure mentoque
aiebat suavissimus ille episcopus, qui fuit Francisco·
RaJeeius, quod unum piorsus idemque sunt papa et ec­
clesia. Sed finis «it.
Interim mens mihi fausta canit ; magna conqui­
sitio nunc fit inter nos, optime quidem: sed quid ex
hac conquisitione nobis proveniet? Magnum omnmo
booutn. fiet enim voluntas Dei sicut in caelo at^n

teira, contra quam voluntatem non est sapientia, non
eri prudentia, non est consilium. Serio pensandum
est, eminentissimi et reverendissimi patres, ac iden­
tidem mente revolvendum, quod dum in hac aula con­
sulitur, oratio fit sio·
**
intermissione ab ecclesia ad
Deum pro aanottestmo papa nostro Pio et pro hoc
Vaticano concilio. Ad vocem huius orationis, statim
ut audierit, Deus respondbbit; flabit spiritus eiu
,
*
qui
est apintu
*
veritatis et docet omnem veritatem, flabit
*
spiritu
eius et fluent aquae: quae aqua
*
sub huiu·modi afflatu fluentes, ronfluent tandem, adiuvanU
Deipara immaculata cum beatis apostolis Petro *8
Paulo, in illud optimum unitati
*
et paci» flumen,
cuiu» fluminis impetus laetificabit civitatem Dei, id

i SsrwiRt II «b μΜΜμη qpMteforwn Putri ri JWi.
• Ip. X, sap. I, < Bsasr.
It·

18»

A. 8B88IOM» PUBUCAS IT OOVttÎWATlorâl GUSBALM
i ■

oat enrUaiam Dai ; it
*

IM

ut marito de hae civitate re- A

«nmnaa habitatio eat ta te. In epetn insuper erigor
fore ut, boo dogmata stabilito, fatalius, cetarius, ma­
turius absolvatur concilium Vaticanum, a quo pacem
et prosperitatMn expeotat humana «metas, in oommum discrimen adduct
.
*
* osrte fiat, ut nos φIt
damare possimus cum eplendwaimn illo Galliaram lu­
mina et ecclesiae doctors divo Hilario Pictavieata anti­
stite' : „O felix ecclesiae fundamentum, cuius terrestre
indicium praeiudicata auctonlaa eat in cadol"

quod in ramis, prius invenitur in radice; quod in
rivulis, prius in fonte; quod habet psopaginas, prim
erat in vite." Traditio de hac re aet olar·, uaivunaba.
continua,
qui contrarium tenant, ut optimo aiebat
eloquens pateri
*
Félix, in eliqua umbra m collocant
difficultatis nunquam oculos ab illa avertentes ad
videndam lucem, qua undoquaque oiroumfulsi sumus,
illi» veritatis."
tenus dixi, testis eat mihi Dominus quia non mentior,'
Molestiam mihi affert persaepe audire, quod con­
de penetralibus cordis mei unice proveniunt ; et hune trarium tenet et tenuit clerus gallioanue. opus est
finem unicum habent, ut in hac praerogativa infal- dicere antigalluanus derue, antigallicana ecclesis
libilitatis successorum Petri ille honoretur, ille glori­ anligaUicana opinio. Ideo grati animi sensu erga
ficetur. qui Petro dixit : Ego rogavi pro te. ut mm
bonitatem et comitatem, quam expertus sum. illius
deficiat fidee tua
cleri, et e
* satisfactione illius devotionis erga pri­
B matum «^praerogtlivas Romani pontificia, liceat mihi
ORATIO
aliquuL’dicerr de vera eodeaiae gallican» doctrina.
letvrrndi patrie domini Erancitci Petagna epueopi
Dimuius abb» Petitdidier in suo tractatu theoCanin Mari»'.
logjft> de auctoritate et infMibilitate mtmmorum poatificum. Hyacinthus Serry de Romano pontifice m
Eminentimimi praesides, eminentissinii el revelecndisainii patres.
ferendo de fide moributque indicio falli et fallere
Expungam quod iam dictum est ex meo sermone.
nescio, doctor de Bouix in suo tractatu de papa anno
Cum agitur de primatu Rotnani pontifici· eiuoque iuproxime elapso edito, pater Anfomi in suo opere Mo­
fallibilitate, agitur de fundamento, de radice, de fonte liri per cui non puô X. ,V aderire alie quattro prototius depositi fidei. De hac veritate oracula Ctirirti poeitioni gallinme, et praecipue anonymus ordinis
sunt magie explicita et clara ipsis oraculis sb eo pro­ conventudium in suo opere praeterito sacculo edito:
latis de inerrantia corporis pastorum.
Romani pontificis rumma amioritae, iu» et proe­
liantia. loquitur de ecclesiae gallican» mente ciroa
> Oamaiastariaas m Mstftars», oaf. XVI,
praeeminentiam et inerrantiam pontificiam, et fusr
• Argumentas·: Jtftamfea Omtri Maria mtaatara ta fri
probat sex capitibus, talem doctrinam ibi semper vi­
esta m vetle dixit veram Motari» gallira nsa Mtriaam asm
guisse, uti apparet ex factis lucidissimis illius natio­
fria ac rigaram taqaaado qai matrerinm laamt an QalUeaai nis, ex conciliis gallicanis, ex comitiis illius cleri, ex
mi AaUgalUeaa! 4M Menât. AttvUt aata· « aaaaale t· clarissima Parisietui academia, ex praeclarissimis doc
C tori bus illius ecclesiae, denique ex capitularibus re­
baerit ihuanatioal Novattaai ta roaoUta Bamaao taetea, at
gum francorum. Nobis datum sit tantum per summa
eftaeofon» qaaaaMi exfolierai qai aovattaaae Mtriaao tare- capita aliqua testimonia delibare.
bot. Kx aasealo IV moaamratam ma oftatok» ai Grattas»
Primo nobta 1* offert sanctus Irenaeus saeculo 11
waeilii Aqailataaais ta qnv aderaat ettam ifiinfi ex Gallta. Lugdunensis episcopus et uiartir. sancti Polvcarpi
Kx aaeealo V eftatotan syaodiM· osadHi Aretataaais ad
team !■“. Bx ameuta VI Sflatalan AviU Visasm» Circa discipulus ac doctrinarum omnium accuratissimus in­
■ascot» VII coadllna Tartmaaao, Bx ameale VUI Akata» vestigator, ut ait Tertullianus. Hic pater libro III
et libres Carottas·. Bx saecale IX aaqm ad ΧΠΙ flan ataas- contra haeresn capite 3 docet, ad ecclesiam ronianam
ataata assaini ratbolicora· galtaraa da Baaaai peatükk ta- omnem ecclesiam, id e<t omnes fideles, convenire de­
tailibUitalo fvnasaion» testaatia. Sx tairai· XIV testinoai» Hyactatbi Sorry coataadaatta am radtam Mtrtaan bue bere, in qua conservata est apoelolica traditio. Et post­
quam enumeravit a beato Petro ad Eleutherium Ro­
cala XV et aaa frias Mtrtaa· a>;asita
*
ta dalüto artata manos pontifices, ait „Hac suorereior-c pervenit usque
ad nos ■ veritatis praeconabo." Ergo si conservatur
traditio per Romanos pontifices et pervulgatur veritas,
infallibility habetur in Romano pontifice.
bUiUUtote, ta aata· as vwbta natata»
Saeculo III ecclesiae Ualliae adhaeserunt condem­
fraateua <t aaftaatta» Oalltas taita·, ateaaa Mt a Oareto VU nationi Novatiani fact» in concilio Romano; et
_ ______ _ _____________ _____________ __ _______ consultius recurrendum censuerunt ad Romanum pon­
çai» vwbta Bstaana· fMis» Asetse» aairsn» Matari» D tificem, ut expelleret quemdam Marcianum seu Mar_
e (xjtagio episcoporum, quia Novatiani
aatrasada MM
*
aaataatta tataUMMaUi ta (MHta ritavtt attaa doctrin» favebat.
Saeculo IV patres concilii Aquileieusis, quod co­
arto m fuit ed saeculo ex provinciis occidentalibus, ideo-

ataari iUaa clari isataratlsa» a» aaaa

Bnibaristta· sbeeutf»· CaftantaMa taitaaa «srigelis aata:
sanarita bapatftar, Uaat psrtaal» rit psrilttaata ex farta

et ta esaoüta aettaaaU Haagariaa, «sa· tat minuri m qaai
aaateattam iaaaatavit : at kta armBella aMMMt M favtaoa sal­
ami erigeaM ta hffethaai qavi ex getaripa· titaata U ooa. tigerit.
Qattadaa orator» iixtaaa nattas Mm Mtato Maitine»

seqaspiaa Christ! essarta· itaaatte: , Malta alla kataa va*
Bftrita

saactaa. a· Christa· laaaata VI fimalrimt»

ter.· AMMit mita qem ilimrtar da faticalta et daanta magie
ImagtaaMme dofiagi qau veritata taadari. Portaata at dansa
inmtaan fotisa ri. at manalli vaUsat, ecadHaa a dedaltlra
tadtata fr .taneil sbatteerat. Dedaitln» Maine se aaixo

18»

OONGRBGATIO GKNXRALB QÜDTQUAGBNltA 8KXTA 81 Mail 18T0

qua etiam spisoopi amiasaanun Gallina, qua· fkrea- ,
tissiiaes arant in hoc —mlo, miasrant ad Gratianum
impsratoreni epistolam, in qua ita loquuntur · : -To­
ti·» orbis rossaai caput, rooanam sodsuam atqua
illam rarmaanetam fidam apostolorum m turbari
aiaarat, obsecranda fuit dementia tua;inds snim in
amnaa vanetandà· communionis iure dimanant." Ergo
omne· communicare teosbantur «un remana scdssia
ad conservandam fidam apostolorum; ergo infalli­
bilem confitebantur.
Saacolo V infadlibilitatam Romani pontificia
agnovit ecclesia gallicana in concilio national· Arelateoai, celebrato eo saeculo; at patra· in apistola
■ynodica ad Leonem I pradaaai aunt, Romanam ponti­
ficem symbolum condere posse eo raapm condidiaee,
quod fidele· omne· cordi· tabulis inscribere debeant.
Saeculo VI sanctus Avitua Viennensis episcopus
ad Hormisdam in hoc aaeculo scripsit
*
: -Quaesumus,
ut quid filiis ventris fratribus meis, id est gallicania,
si consulant, respondere debeam instruatis. Quia iam
securus, non dicam de Viennensi, sed de totius Galliae
devotione polliceor omnes oestrum mtper ttatn' fidei
captan eeateotiam."
Prope saeculum VII, eodem cadente saeculo sexto,
ferme universae ecclesiae gallicans» praesule· in con­
cilio Turonensi, post lectum decretum Innooantii 1
quo virginee Deo ditatas matrimonio iungi prohibue­
rat, eubiungunt·: ..Quis sacerdotum contra decreta
talia, quae a sede apostolica processerant, agere prae­
utmat?. .. Et quorum auctorum valere poterit prae­
dicatio, nisi eorum quos sedes apostolipa approbavit?
Patret ooetri hoc temper auiodwrttt, quod Romano­
rum pontificum definivit auctoritas."
Saix-ulo VIII nobis occurrunt Alcuinus et libri
Carolini. Ille in epistola 69 ad Lugdunensesracnpsit5 :
..Nemo catholicus contra ecclesiae auctoritatem....
certare audeat ; et ne schismaticus inveniatur et non
cathehri», sequatur probatissimam sanctae Rqmanae
ecclesiae auctoritatem." Ergo si auctoritas istius est
totius ecclesiae et quisque tenetur obtemperare, erro­
nea dogmata erigere nequit. In libris Carolini· haec
verbo occurrunt · : ,,Omnes catholicos debent observare
ecckeise, ut ab ea (nempe a romans ecclesia) post
f'hrwtuni ad muniendam fidem adiutorium petant,
quae non habens maculam nec rugam et portentuosa
liaereeuni capita calcat, et fidelium mentes in fide cor­
roborat. "
A saeculo IX usque ad XIII, id est a schismate
Graecorum usque ad scholasticos unanimis fuit per­
suasio catholicorum de infallibilitate Romani pontificis in illo regno. Ecclesia gallicana in concilio PonI igonensi congregata dixit de Romaho pontifice’ : „Et
quae secundum sacrum ministerium suum auctoritate
apostolica decreverit, cum summa veneratione ab om­
nibus suscipiantur." Quod vero generatim nunquam
dicerent, nisi a pontifice decretum auctoritate apostolica per totam ecclesiam sine errore factum recogno­
scere, Aeneas episcopus Psrisiensie dikit
:
*
-In sede
romaaa, Deo rectore, tale nunquam contigit dedecus,
ut aliquis haeresiarcha· eidem praesideret, quam
Petras fuso sanguine consecravit." Hinomaraa epi­
scopus Remenais ait
:
*
„De omnibus dubiis vel db-

IM

souris quas ad redactae fidas tannrim partiasct, aaaata
Rosnana sedesia, «t meras magistra, nutrix ac
doctrix, «st consolanda, st stas salubria monita suat
tenenda “
Initio anscnli XI patre· concilii Lsmovwenass
dixorimt1 : -Sieat caput aqatnusi romaaa macta apostoiica sedm comprobat, ita ana aias msmbra hoc stiam
dabamus suscipere st omni venerations amplecti."
Saeculo XII sanctus Ivo Carnotsnsia merorum
canonum peritissime», ecclesiae gallicana· aetate sua
os ingeniumqua, ut sum appsllat Serry, atque etiam
(quod «st bans attendendum) summopere commen­
datus in epistola oleri gallican i ed Innocentium XI.
usque adeo Romanos pontifie·· in ferendo de fide
iudicio infallibiles censuit, ut non dubitaverit affir­
mare (en eius verba) : -Haereticae pravitatis se·
*·
sedis apostolicae iudiciis et constitutionibus obviare."
Sanctus Bernardus lumen clarissimum, honor
decusque ecclesiae gallicana», caeteris hucusque lauda­
tis sanctitate, doctrina, ecclesiasticae disciplinae «ludio
longe maior, ad Innocentium II infallibilitalem com­
mendabat scribens : -Oportet ad vestrum referri
apostolatum pericula quaeque et scandala regni Dei.
praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque
arbitror ibi resarciri damna fidei, ubi non pinsit fides
sentire defectum. Cui enim alteri sedi dictum est
unquam: Ego pro t* rogari. ut non deficiat fidet
htaP' Alterum textum iam a doctissimo relatore commissionis adductum omitto.
Ab anno 1200 seu a tempore scholasticorum doc­
torum usque ad annum 1434 seu usque ad Constaotiense concilium unanimis catholicorum persuasio de
Rotuani pontificis infallibilitate in regno Galliae ri­
guit. In concilio oecumenico Lugdunensi I. cui fi»
gallicam sacerdotii interfuit, dictum fuit Christum
commisisse suae ecclesiae curam Petro „ut suae sta: Editote fidei caeteros in Christiana religione firmaret".
In concilio oecumenico Lugdunensi II in quo magna
Gallorum praesulum multitudo visa est. patres prae­
dicaverunt, docuerunt et firmiter tenuerunt, -quod st
quae de fide subortae fuerint quaestiones, suo (Ro­
mani pontificis) debent iudicio definiri." Relinquam
testimonia loannis Parisiensis. Bernardi episcopi
Augustodunensis, Stepham episcopi Parisiensis, Petri
abbatis Cellensis et postea episcopi Caraotenais.
Relinquam etiam litteras sex Galliarum episcoporum
ad Innocentium IV ; nihil diram de florentissime studiorum academia Parisien·!, cuius theologi, doctors·,
praesules in eamd«n sententiam conspirarunt. Quis­
nam ignorat in illa infallibilitatis doctrinam docuisse
beatum Albertum Magnum, beatum Thomam theo­
logorum aquilam, sanctum Bonaventuram, qui tanta
sanctitate et doctrina praediti sunt, ut nos potius ab
ipsis edoceri quam nos ilio· docere praesumere debere
D mus?
Saeculo XIV, ait Hyacinthus Berry, tantas ea
sententia de Romani pontificis infallibilitate radices
in Galliis egerat, ut non ecclesiasticus et academicus
tantum ordo, sed et politicus ea perinde «ssct imbutus.
Dum enim Bonifaeii VIII memoriam a Clemente V
damnari postularunt, in eodem libello dicunt : ..Non
quaeritur de haeresi papae quondam, ut papae, sed
ut privata· personae. Nec enim uti papa potuit esse
■ Maad, t ΙΠ, p. «■ b.
haereticus, aed uti privata persona, nec unquam ali­
• IpM. tel, apa4 Mit». ρ· L- UX. **
° A• datas si. Vatie.
quis papa inquantum papa haereticus, fuit."
‘ Msaii. IX. TWa.
Λ ■
Quod autem opinio de Romani pontificia fallibili» MM. M Mm ··), spei Mlgaa P. L . C, SWx.
tate enata fuerit XV dumtaxat saeculo, concilii Con• ΙΑ. I, ··» À apal Mgaa, P. L, XCVm. 1091 a,
> Menai, XVU, Mt a.
•laialiesuus temporibus, ad hoc probandum non alium
• UEer tdma tfrasssa ia prasAtisua, apui Mlgas, testem adducere volo, nisi ipsummet Gersoniutn, qui
P. U, CXXL «STB.
• De timMe UOarii et IMtapaa ia pnslhtita. P. U.
> TUs «aU lagitar ia aetts Mm syneA spei tasst, XIX.
cxxv, m·.
Ma.

187

JL·

UBNOm PUBUCAR R

oerte btc u ra aaiaias suepaetus esse potest. Testatur
ill· hiare verb· valds attendendis: „Hio aolaa, id
set papa, symbolum fidei «adero, hio solus aaoaaa
eiusdem fidai et maiorss castoras tractera potest.
Solus, ut iam factum est, dcfûutiooae, regulae, logea
at canones condit : alioquia id quod par alios definitur,
decernitur, conditur, statuitur irrita
*
aut et inana...
Ante celebrationem huius eacroaaootao Constantis»»»
synodi ista traditio ita occupaverat meatas, ut oppo­
sitorum dogmatisais
*
fuiasot de haeretica proritate
vel notatus vel damnatus.... Iam radiatum et uti
cancer serpens tam medullitus ipbibitam fuit boo
priscae adulationis virus lethifarum." Aiebat, quod
ex adulatione semper dictum fuerit Romanum ponti­
ficem esse infallibilem, sicut nunc dicitur, quod maxi­
ma pars episcoporum in hac aula sunt aulici cum
Romano pontifice. Erat, necne adulator ipse Geraonius,
dum antea in sermone ceram Alexandro V habito die
Ascensionis Domini rationem redditurus, cur gtaeoa
ecclesia erroribus fidei vitiata fuerit, taon autem
1st ina, romanae fidr indefectibilitatem exinde dedu­
cit dicet», quia limitai ipta purior, et tmmorulata
aedem habet Peb >, pro cuius /ide ne deficeret eperialiter. oravit ille, qui in /annifate ejtaudilue eel pro sua
reverentia. Habemus in hac re ipeummot Gersonium
«ese confitentem novitatis reum.
Sed etiam post concilium Constantienee in Gallia
communis fuit sententia de infallibilitate summi pon­
tificis. legimus quod quidam episcopus Meldensis
Bossuet i i antecessor nomine Petrus anno 1441 post
consultationem initam cum praelatis ao sapientibus
Galliae missus fuit a Carolo Vil ad Bugenium IV
in concilium Florentinum cum missione faciendi pro­
testationem contra doctrinam synodi Basileenaia. quae
ad verbum est eadem ac illa Conetantiensis, et ut
innotesceret omnibus Galliae intentio. En eius verba :
..Ipsam potestatem monarchical» supprimere conati
eunt Basileenses, et nimio fervore resistendi ad hanc
vesaniam devenerunt, quod supremam potestatem in
uno supposito consistere denegant, sed etiam in mul­
titudine, quod cito.in diveraa scinditur, collocant; et
sic pulcherrimam monarchiam ecclesiae, quae Christia­
nos hucusque tenuit in unitate fidei, nunc... abolere
et supprimere contendunt." Florentinum concilium
hanc veritatem plene quidem lucidavit, ut patet in
decreto graecorum; et reflectendum est, quod in hoc
concilio ea verba doctorem esse eceieaàoe Romanum
pontificem, sunt verba dicta eo sensu, quod infalli­
bilitatem pontificiam exprimant, quia haec .fuit ex­
plicet io cuiusdam oratorie qui defendebat haec verba
contra quosdam graecos, qui aiebant; quod haec verba
admittere non poterant: sed post multas allatae ra­
tiones et fortia argumenta de infallibilitate Romani
pontificis, ut habemus in historia illius concilii, ad­
miserunt.
In comitiis cleri gallkani anno 1626 sermo est de
clavibus regni caelestia, quam Christus dedit Petro
eiuaque succeeaoribue cum infallibilitate fidei : propter
lirevitatem relinquo longum textum. Et anno 16M
etiam in talibus comitiis dictum fuit : „Eœleeia ro­
mans a Petro eiuaque successoribus edocta nunquam ab
haereri corrupta fuit." Quod attinet ad quatuor pro­
positiones confectas in conventu dari Galliae anno
1682 nil dicam. Quid, quare, a quibus personis et
quibusnam circumstantiis in praefatis comitiis actum
sit, lucidissimis documehtis enarravit Carolus Gbrin
in en is RanbenAaa hitiariquee *
w l'aeeembUe du
etergi de France de 1683, quas transacto anno typis
mandavit. Pius IX summe laudavit hoc opus per
litteras mehsis februarii eiusdem anni ad auctorem
missas, praesertim quia ex illis documentis satia

m—ymwi oMHuuB

im

eppeivt îIImi eieri
MB BMM MOUndHBb
ΒΟ·Β^·Μ·Ι 1UmM BOstiMM BMÈBBtÎMB» ΜβφΒ ·ΑΪοΗβ
partie (et saepes ibi eonveoerunt M ex supra 180 sfiaeopis qui arent ia Galbe), neque oam tote libertate
«t eenamantia, aed Mb timoris imperia at rugia favores
ob oculre habentes illi episcopi, et qui postea rmpas
tactum retractarant.
Varum eat quod contra pontifie» alogiam abba»
Loyaoo avertere conatur illud opus ia opero suo oui
titulus: L'auMsubUe du clergé de France de 1683.
8sd in 0M reepoosiona Carolus Gérin finem tacit
dicando, quod ille abbas eius ooocluuooes non convellit
sed affirmat ; ita ut gallicanismue nunqu^n invenerit
novo defeuaore terribiliorem adversarium. Doctor qui­
dam aorbonenais, ni fallor, Duval ait : ..Omnes, velint
nolint, admittere debent tamquam rem clarissimam,
quod proceres eodesiae gallicanae semper retinuerunt
infallibilitatem summorum pontificum successorum
Petri."
Petras de Marea percelebris ait : ..Doctrina de in­
fallibilitate papae est sola, quae doceatur in Hispania,
in Italia, in aliis provinciis christianitatis; ita ut sen­
tentia, quae dicitur doctorum Parisieneium, est tan­
tum tolerata. Auctoritas definiendi infallibiliter in
causa fidei retinetur in Romanis pontificibus ex con­
sensu omnium universitatum."
Audiamus Bossuet i uni. Iste in sermone de unitat'
eoeleeiae ait : „Ecclesia romans a divo Petro mnsquo
succeesoribua edocta a nulle haeresis labe est unquam
maculata; ideo ecclesia Romae est semper virgo, fideromans semper est ecclesiae fides, eroditur semper id
quod adoratur et eadem vox ubique rreonat, et Petruest etiam in suis successoribus omnium fidelium fun­
damentum. Iasus Christus hoc dixit, atque caelum
et terra transibunt, verba autem eius non praeteri
bunt."
Sed audiamus eumdem Bossuet in su» medita­
tionibus, ubi super illa verba : Rogavi pro te, ut nem
deficiat fidet tua, ait : ,,Christus dixit : Rogari pro
te, non dixit : Rogavi pro vobis. Per hanc orationem
leau Christi Petrus accepit fidem constantem, invin­
cibilem, immobilem et tam copiosam, ut apta fuisset
ad confirmandos in fide non tantum fideles, sed et
suos fratres et apostolos et episcopos." En verba Bossueti. Quomodo haec concilianda cum defensione
declarationis oleri gallicani? nescio. Hoc scio quod
ai suum est illud opus, non voluit consignare typis; et
longe post eius mortem editum fuit. Et tam fulgida
sunt traditionis monumenta, ut Galliae theologus
magni nominis Tournely dicat, non dissimulandum
difficile esse in tanto testimoniorum mole, quae Bellarmini», Launoiue et alii congerunt, non recogno­
scere apostolicM aedis seu romanae ecclesiae certam
et infallibilem auctoritatem, at longe difficilius esae
eadem conciliare cum declaratione cleri gallicani, a
qua recedere nobis non permittitur.
Una voce clamarunt adversus novam doctrinam
cleri gallicam non solum Italia et Gallia eed etiam
Hungaria, ubi coactum fuit concilium nationale et
damnatae fuerunt quatuor illae propeeitiooes, et pro­
hibitio fuit facta fidelibus illas retinendi vel legendi.
Nescio quando opposita sententia, nempe illa quM tue­
tur Romanum pontificem etiam ex cathedra loquentem
errare posse, initium habuerit in illa tam catholica re­
gione. Quid dicendum ai nostram rationem agendi
petere velimus ex minis guberniorum? Obliti non
sumus illorum verborum : Non poosnmus ; obedire de­
bemus Deo magis quam hominibus placere. Animos
nostros meticulosos et pavidos erigit vox egresse de
sub pedibus nostris (sicut mox dicebatur de hac ec­
clesia Vaticana) de sub pedibus nostris, id est de

IM

OOVGUGATIO OKRIRAUB QUniQUAQBSnU SKXTA « maM 1«TO

IM

dm doctrinam ra­
Boom subterranea; ssas lapida» inscalptas, uda tacto- A nostra, qsiuno ora dab
ria colorata, depicta vitra nove détecta loquuntur ήο- ritati· damn; ted atiam « parta inimicorum aodama,
bsa da inanantia papali, caiaa nnnfiaainnaai aorua qui omuaritmqua gauaria» in praaaan· timanta· rari­
aanguine oonfirmatam primi famatissimi fideiaa tatem a ooaoiKo definiri at ita qabsi m pnnmeurm
voluasunt atiam indalabtU modo aaaoulia vanimtibm iri ab adventante talo, fiarantm debacchantur: ergo
tradar·. Et quid aliod nobia innuar· vnluaraat in ima­ «x eorum ratione .agendi definitio, quam optamua,
gina columbae, id ast Spiritu· sancti, qui amitti ra­ illi· patnioicna ideoque mdeame raid· utili· aat. At­
dine aaaa luma aapar anppoaitam cathadramf Quid in que proinde neoamarium foret, non solum «t mea. aed
illo flumina decurrente da Iatan aioadam cathedra· etiam ax aliorum apinooporum cantantia eanonam eoaaapar montem poaitaef Quid in Moyse qui petram dska capiti IV.adiungendum, ita clarum, praaciaum,
tangit, qui eat Chriatua, unda aquae fluunt par orbam t validum, ut nullm ampliae detur locus, quantum flori
Et hia illi beati martyre· ad clariiu aperiendum poaait, ad nova dubia, cavillatione· et ambiguitate».
Et hbo eo magia, quia videmur aliquantulum pereorum animi aeneum in latere Moysis scripserunt Pa­
timeacere fortitudinem turitat ia, relinquente· trepi­
trua sicut iam Augustinus aiebat, Moysem esse figu­
rem Petri ; et quid eat aqua et lux, niai doctrina ex dantor solum caput IV aine conaepondante eoo ca­
nona; ex quo, quaei dicam, videtur veritatem infir­
vulgari sensu Scripturarum et patrum ?
mari. Haec erit formula, vel alià, «velarior et prbeDictum fuit, quod aliquando melius fuit differre
definitionem alicuius veritatis, aicut Christus dixit1 : cisior inveniatur: „8i quia dixerit, Romanum pon­
iiulta alia habeo cobie dicere, ted sos pofaatu por- : tificem in docendo totam ecclesiam de rebus fidei et
morum non asse etiam sine praevio inferiorum pasto­
lare modo. Observandum tamen quod apostoli non­
rum consensu infallibilem, anathema sit."
dum receperant Spiritum sanctum, qui postea docuit
Caeteroquin haud metuendum est ex parte fide­
apostolo· omnem veritatem. Sed abs re non erit bene
lium. Non intolerabilis, non funesta, non inutilis erit
perpendere, quomodo ipse Christus ae gesserit in «di­
cenda veritate, dum auditores minime dispositi erant eiusmodi definitio, sicut i ex dictis satis apparet, dum­
modo tamen quisque nostrum dicat rudibus : haec est
ad eam audiendam. Christus dixit * : Ego sum pani·,
qui de caelo docendi; at quia manducaverit ex boc veritas iam vobis nota ex catéchisme meae dioecesis,
pane vivet m aeternum. Litigabant ludaei ad in­ quae magis firmatur a definitione concilii Vaticani.
vicem dicentes : Quomodo potat hic nobit catnem tuam litteratis: omissa historia ecclesiastica FJeury, ad
dare ad manducandum f Sed Christus propositam aliam animum admovete, quae possit vicarii Christi
veritatem urgens asserebat pluribus verbis, suam car­ eoclasiaeque capitis amorem fovere ; omnibus denique :
interrogate maiorte vestras, «t dicent vobis: tenete
nem esse vere cibum, suum sanguinem esae verum po­
tum. Ad hoc multi ex discipulis dixerunt : Durai eet traditiones antiquas.
Adhortationem audivimus ad conveniendum in
hic termo, et quit potat eum audiret et ex hoc multi
discipulorum eius abierunt, et non amplius cum illo unum cum aliis aliud sentientibus. Et revera Aposto­
lus aiebat1 : Idem rapite. pacem habete, et Deut paeie
ambulabant. Quomodo ad hanc defectionem se gessit
Christus ? ad duodecim convenue dixit : Numquid et et dilectûmie erit vobiecum; non est dissensionis Deus,
tna vultie abiret Respondit ei Simon Petras : Do- 0 sed pacis. Et Hilarii verba adiicere fas sit : „Speoiosum quidem nomen eat pacis, et pulchra est opinio
mine, ad quem ibimuet verba vitae aeternae habet
unitatis. Sed quis ambigat eam solani «vclesiae atque
Ex hoc eruitur altius loquendum ease in declaranda,
definienda, defendenda xentate quando ipea ab ad­ evangeliorum unitatem pacem esse, quae Christi est?
versariis impetitur; quamvis periculum posait ease de Sed hoc opus, hic labor."
Quam magna discrepantia in mente eiusdem
voluntaria aliquorum perditione.
hominis in diversis temporibus constituti relate ad
Neque ideo dicendum, quod concilium Vaticanum
a suo fine deflexerit, qui est animarum salus: Deae eius nitiones ct placito! Doctor protestons Newman
vult omna hommet talvot fieri, et ad agnitionem adversabatur Perronio in explicatione cuiusdam tex­
veritatis rentre, quare aalue animarum seiungenda non tus patris ecclesiae. Post suam conversionem ad ca­
tholicam fidem, degens in collegio de Propaganda
est ab agnitione veritati·; et eo amplius salus ani­
fide (et hoc accepi ex eius condiscipulo qui nunc sedet
marum habetur ope veritati·, Christus enim dixit :
in hac aula), postquam lector in schola, explanato
Docete omna genta........ qui crediderit talent erit;
illo textu, subiunxit : Quidquid dicat doctor Newman,
qui non crediderit condemnabitur. Ergo veritatem de
iste surrexit et confessus est verimimum ease, atque
infallibilitate Bomani pontificis definiendo concilium
Vaticanum a suo fine non deflectit Divus Gregorius addidit: Quod nunc clarissime perspicio in veritate,
tunc perspiciebam in errore. Ergo in meridiana luce
Magnus aiebat : „Quando a veritate nascitur aoanetiam dootisaimi viri caecutire possunt : necemaria est
dalum, utilius permittitur nasci scandalum, quam veri­
ta· relinquatur." Et Auguatinua etiam dixit : „Quia D bona dispositio animi.
audeat dicere adversu· mendacium in defensoribus
Clarissimus de Maistre postquam affirm··!·,
suis inermem debere consistere veritatem
Maxime •anctos communiter et firmiter se teneri in doctrina
commendabat ecclesiam catholicam doctus protestons infallibilitatis Romani pontifici», finem facit his ver­
bi·: Quia solus adversator huic praerogativae est su­
Herder, quia nunquam ipae pactionem fecit cum er­
rore; et potius permisit in viam suam a ae longe abire perbia, quae immolatur « obaritato. Et opportune
Augustinus aiebat: Ad captasendam et obtinendam
ecclesiam graeram, quae illo tempore constituebat
veritatem multae viae : 1 * humilita·, 2
* humilita·.
mediam partem ohrigtiani orbis, quam veritatem al­
tius proclamare et defendere. Et quod ille de graecis,
* humilita·; at aiebat etiam: Non intratur in veri­
3
nos etiam de protestentibus et anglicanis dicere pos­
tatem nisi per charitatem, at aiebat : Procliviores su­
sumus.
mus quaerere potius quid contra ea respondeamus quae
Animadvertendum eat etiam, quod multa quae nostro obiiciuntur errori, quam intendere quam sint
dicuntur hodie, potius imaginatione depicta quam vera salubria, ut careamus errore. Quaeso deponite studia
sunt. Immo dicam quod varum esset periculum ex de­ partium, aiebat Augustinus, et verum non vincendi
fectu definitionis h^iiu· doctrinae non tantum es parte sed inveniendi gratis quaerite. Veritatem in pace ce■ Issa. XVI. U.
• laaa. VL 41.

■ near. ΧΙΠ, 11.

1·1

«ΜΗΟΠ» FUBUOAK KT

S

tholit pacifico studio requiramus, «Mat AugustiM·,
*
' Baverendus patro donrintes Victor Bsraadou anbi.
*
Jactam celebravit. Qua
parati corrigi, ai fraterne ao route rifwohoudimur; pa­ apiaopua Seaoaaasss aaieaa
rati etiam ei ab inimico, vora tamen diooata, aw«JUImnmm Dmîêî Mb»,
demor.
omuroatiasiaoas primae prarose dixit :
„I?wareadiaaimi patrua, progredimur ad continuIdeoqos ar nea aassrimus in veritate aeve at disracrtiantes in abrare; et ipsi contra ane putant in errore BftdSfll dlMMOM· pVUpOttti BOtMSIBtM i IBM TWO
reveraodm dominus anbmontoriua publicabit nomina
eae at M in veritate, quid faciuadam? Pauoia dirum
Demus brevi momento.xron ex coaecientia eed amore leverandieaininmm patrum, qui adhuc veniam lopacte, noa ia tanabria cedere, et advoreum noa esurio·
qnmtdi petierunt" ta in luce: nonne eadem hypothesis factasda ax utroTunc «tbeoMutariui tabellam perlegit, in qua in­
qne parta? Ideoque ot ipei pcaunt asse in caligine et scripti étant reverendisaimi patree, Patrua Doimua
noa in daritate: ergo arbiter inter noa et illos statuen­
Maupas arohiepiooopt· ladreoaia, Icannes Baptista
dus. Cum magna, siouti quondam, etiam in praesens
Bortattd epiacopta Tutelenaia, lacobua Baillie epiconquisitio fieret, eurgeoa Petrue in eoocemore aoopua iam Lucionenais, Georgina Butler episcopo·
Pio IX diceret poroet ad noa omnes, et quidem diceret Umecioeosia, Carolus Colet episcope» Lucionenais,
< utp quapplurimis episcopis, eetr cum maxima parte Nicolaus Adamet episcopus Halicamaawmaia, Stepha­
Vaticani concilii1 : Virifratre
,
*
vot toilie quontem ob nas Pankovics episcopus Munkaosiensis ritus rutinam,
«mtigvM 4iebw Dene m notas elegit, fer Ot metat Francisent Gros episcopus Tarantasiensis.
audire gente
*
verbum evangclii et credere. Et noe
Novia oratoribus publicatis, eminentisaimus pri­
omnes. concludere deberemus: Visum eat Spiritui
mai praseia ait:
nancto et nebit.
,,Veniam petiit unus ex patribus Deputationis pro
Sed cum in prementi conquisitione agatur de
rebut fidei, nempe reverendissimus dominus Antonius
ipsius pontificie inerrantia, quae a diroentientibuo non
Haaaun patriarcha Ciliciensis ritus armeni, ut iuxta
admittitur,' ut satisfiat nootrio fratribus et ad oonnum. IX decreti diei 20 februarii responderat diffi­
utuaionem deveniamus, abeolute necessarium eat ad cultatibus et animadversionibus in congregatione ge­
communem arbitrum ex eua natura infallibilem con­
nerali prolatis. Ih itaque umbonem ascendat."
fugere, qui eet Deus. Ille tantum facere potat ut con­
OBATIO
veniatur inter noa/et idem videre et idem veïle ait in
reverendi patrie domini Antonii Petri Haetan nobis. Idem videre eet donum perfectum demendam
patrierchae Cilicienti
*
*
ritu
armeni'.
a patre luminum; idem velle opus eat omnipotentia
Dei, qui fidelium et episcoporum mentae unius effiEminentimimi ac reverendissimi praesides, emiceve-poteet voluntatis.
nentissimi ac reverendissimi patree.
Ergo coram imagine Salvatoris eruxi affixi, flexis
Quae tribus abhinc diebus reverendissimus pagenibus, manibus in caelum levatis, oqplis in ipsam in­
tentis, unusquisque nostrum cum bona voluntate ex
1 Argaanata·: .Patriarcha CtHcieante amenas patri­
rectitudine animi, in humilitate cordis et in desiderio archas ÀatiwheM gtroco-aolcbitas respondit qui aroarasret
0 schema, BuxteM vero eupat tertia· sppoai. 1· typo ereieriae,
inveniendae veritatis dicat: Domine
,
*
ni videam...
qtao sped orientai» a tota uutiqaitate ad haec nsq·· tea­
Iuxta eloquium tuum da mihi mieUectnm
*
... Doce pots riget; h· eaaopihm evedUoenn gomnlta· Nicaeni prini.
me Jacere voluntatem tuam·... Et tum Deus nobis Osrotaattespoliteai prini, Chalaslrerasi». st in prinis Florendabit lumen, intellectum et bonam voluntatem; et ttai; ·* oenstitatioaibM swnnoren poatilcnn et papes Pii IX.
Quoad prinan ait iere divino Boaaaus poatMre· habita·
ipse, qui est veritas, faciet ut in unitate luminis eamMere ooapsr at enterora· eapat et principe·, iam vero et
dem veritatem inteUigamus et eamdem velimus ad privilegia eliora· patriarchate· a osroaibes origine· habuisse,
idem, sapiendum et pacem habendam.
etqro at taUa ia Orienté agnita trisse eenper Hase sata·
casia piaribas vetera· teotfwralis m aonaaeati» probavit.
Ί '
' Hio autem interrupta disceptatio est; et eminen- Doctrine· vero a patriarcha MrioUta propugnate· ad granei
rohtesalte t tapera rotat, st ad Binus pericaloriesisM· aro
tineimuaJprimus praes» paties dimisit dicens :
■et MhisanU riaa apertrè Qeoad 1“ frio» ait a patriarcha
..Proxima congregatio generalia habebitur foria Meiehits rictu· eros Osetrina· rotaroati» vit ire· essHOiroa·
secunda sequentis hebdomadae, et in ea discussio et prroroftas Heraattei fectrinae adversari: oXaia allegata
ab ipso roroOia te Bsa. pteUhes plroituriroa potestatis agaocoepta continuabitur."
vtoro, ot boo roro good te sehsaate rosoritar.'Qooad »·“ ilirioro
patriucbssa Metehit. >oanaos pentilcM per roas ooaatitatione»
12.
.«notantor stgatteoaro Orastis qaod redeuntes ad asione·
Oongrogatlo geaaraUs qulaqnageatoaa septime
nuite· giavu^a rabtaunt, anlteqee ·<· aatatio iapooerotar
1870 maii 23.
w «euris tpsoren tero sarta teetagus servarentur. At grid„ . T.
„„
..
.
qoM dixerit patriarcha MaHUt. nlHM hroe ooearrero. 2»
Feris U die 28 man 1870 hora nooa matutina, ut anMS pontttMsMMtaater do «nsarvattane rituu· «ilrotalte·
conciliari aula Vaticanae patriarahalia horolirs·, gene- D tenuatae roro, gaso htiguq ro servature· riuraat, et en· bro
ralis reverendissimorum patrum congregatio habita ateroula, sMrs· Aaaaodo veritati Mai, βοτο· paritari,
*.
est; oui interfuenmt quingenti quadraginta septam uthiH·» veritati, hrorotati eeriniuriero roa' doregareat
Mta·
*
Mf
MÎWrtÙM ΦΜΙμΙμ
patree, nempe 37 cardinales, 6 patriarahaa, 8 primates, « aoa .vetaiam see pitai·», Kro patriarcha· Halchita· tevare
82 arohiepiscopi, 381 epiroopi, 2 aMiataa.nullino diont
Mitti WâtMi
oecis, 13 abbates generales sive praesides congregatio­ sano 1MB. Ibi poatMoa· aitequl limi· srirotatea Catherine
A MitBttlti μΜμμ^βμ; M {mW mUmUmb ftptrte
num ordinum monasticorum, ustun mitron habentro,
gune teter dtesipitaa· et rit»; do dtedpttea ate: .Cea teter
18 generates ot vicarii generates ; quorum omnium no­ aria rotata· ad uro alt te regkatee rosdrsteoMoe vautrera·
mina, quae per aroignatoreo locorum accurato descripta
fuerunt, exhibet indiculus, patram quinquagesimae bee teoerta adbae UMamt vol atero op trit trariltela, Hbmtar
septimae congregationis generalis, qui inter acta con­ .qaMsa uteorar aaetaritate rostra apsriirisa at ad aerae·
sacrera· rororom rorvattoqro patra· teteltatte reste saute
cilii asservatur.
nsBirmalur et ordterotar.' Do ritibao vere addit: .Ooreiro
■artea testas hâbchieras veotroa rothaiteaarilargiM, qaao ptelil^ MM
Qbm4 μΜηΒΙΜοΜ BBtMi Mb IbbUmb
tActXV. 7.
s Ismmm ad. Varie, gmd te ZMaria» «naadavi Mamdum atetegoro ribsbu· tdri aattatem ritaa· paritat··, at pro­
mai XvaageM, Lue. ΧΠΠ. 41.
pris· grata· «asria atetetris servaata· NIhU ergs teda
s Pa CXVm, 144.
osai proro te soalraaattero· sot·· qms a patrirooha MatohMu
« Ps. CXUI, IA
«rts suai.·

m

OONGRBGATIO GRNKRALI8 QUDIQUAGRMMA 8BPTIMA » mmi H70

triaieha Antinnhenue Oraaan-Meiohitarum in hue aala
conciliari disseruit do prunis tribo· eapitiboo et de
canonibus, maxima auteuoGa tertio oonetitutiosiis dog­
maticae do eoole·!· capite tam gravia eant, tamqua
aliena ridentur a genuina notione primatu· Romani
pontifici·, ut ea tacitu· praeterire nequeam; eo rei
magic quod et ipee teatis aim traditioni· eccieaiae
orientali·, in qua viginti octo iam abhinc anni· epi­
scopatum gero. Liceat ergo mihi, eminentiaaimi ac
reverendissimi patres, ut venia reverendissimi oratori·
ixutquam in muunam redegero quae ab eodem rererendiaaimo oratore prolata fuerunt, quid de iis censeam
palam exponam, ea usus brevitate, quam tempori·
angustia exquirit, and quantum argumenti etiam
nécessitas permittii ; reque usus libertate, quam et

IM

stas; pene· hae divinorum dogmatum iudicium eat:
episcopatus igitur unirereut in quinque verticibn·
adunatur, et in uno «premo rertice totus quantae
eat coadunatur. lura supremi primatu· ita- rata ha­
bita aunt, ut innbua et privilegii· patriarehanqn„et
debitu· pruaataretur honor et immunita· oonsetrisretur," Summam et plenimimam ecdesia orientali·
Romano pontifici tribuit poteatalam, aed hac condi­
tione ut eius plenitudo et principalitas eum iuribus
•odium patriarobalium componeretur. 'Beei« et fundamsutum ecdeeiao orientali· eat eius autonomie et
immunita· ; et orientale· firmum et pereuaaum habent
externam formam, sutonomiam regiminis ecclesiastic»
•sac oharacteriatioam conditionem suae existentiae
religiosae et civilia. Haec reverendissimus orator.
At vero hanc doctrinam totam ignorasse anti­
rai gravitas ot etxdesiae ipsius orientalis uon minus
quitatem catholicorum pro certo habendum eet. eo
ac oecumenici Vaticani concilii dignitas exigit
Si rem bene teneo, tota oratio de qua agitur in eo quod nedum contraria aed et contradictoria de ecret, ut omissis quae in tertio capite constitutionis no- B olesiae constitutione tradiderit. Non enim refciam
utrae, forte etiam et in duobus prioribus dicta sunt, quae in theologici· disciplinis passim traduntur ; quid
<a solummodo tradantur quae de pontificio primatu enim indignius vestrae sapientiae, quam ad tlieolodefinivit sacra synodus Florentina, non omissa giae rudimenta revocare? Indulgeatis tamen mihi,
eminentiaaimi et reverendissimi patre», aliquid ex
periodo ,,renovantes insuper ordinem traditum etc."
quae egit de ordine patriarcharum. Cuius petitionis orientalia ecclesiae patribus, quorum nomine reveren­
dissimus orator loquutus est, in medium afferre, eo
haec affertur causa, quod scilicet in memoratis capiti­
bus nostrae constitutionis ea occurrant, quae catholico· vel magis quod ipae neminem afferens omnes simul et
graeco* a centro removebunt et in desperationem euiueeumque aetati· amplectitur. Notissimum ergo
schismaticos, ne convertantur, certissime adducent ; eat quomodo sanctus Irenaeus unitatem supremi régi­
minis eccieaiae exhibeat per inclyta ea verba' : „Ad
qui profecto, ait reverendissimus orator, accusabunt
hanc enim ecclesiam, scilicet romanam. propter poepiscopos, caput huius constitutionis annuntiante·, ut
tentiorem principalitatem necease eet omnem con­
conteuiptojea sacrae antiquitatis et violatores conci­
liorum et canonum. Et revera es componi non posae venire ecclesiam." & loannes Chrysoatomua regimen
innuitur nod^modo cum praxi totius sacrae antiqui- . eccleeiaetioae familiae exhibet, cum de Romano pontatis et synodorum praescriptionibus, sed neque cum tifice dicat
:
*
,,Praefectus totius orbis et caput famiconstitutionibua summorum pontificum, quos inter liae Christi."
mentio occurrit sanctissimi domini nostri qui graecis
Cyrillus Alexandrinus patriarcha nullum regimen
ad unitatem revertentibus nullum gravamen nullam- C patriarchicum agnoscit, sed solummodo χολιτιΐβν Pâ­
que mutationem se eis impositurum pollicitus eaae tri apoetolicam, cum aaeerit
:
*
„In ipso, quem iuxta
dicitur: innuo omnia sarta et tecta eorum iura esee vim nominis a petra vocavit Petrum, Christus funluansura. Tantum vero procul dubio graecis malum daturus erat universam omnium Christianorum agendi
esae obventurum propter capita constitutionis, de rationem (κολιτχίαν) nempe ecclesiam suam." Idem
quibus agitur, suadere dicuntur teoeptae apud eos hia verbi· «premam et monarohicam ecclesiae catho­
licas doctrinalis et disciplinaris regiminis formam ex­
opiniones.
:
*
hibet
,,Oportet nos ut membra inhaerere capiti
Iam vero summa orationis reverendissimi patriar­
nostro Romano pontifici et aedi epoatolicae, a quo
chae haec est : capita constitutionis maxime vero ter­
parte· nostrae «nt quaerere quid credere et docere
tium caput opponitur: 1* typo ecclesiae quae apud
orientales a tote antiquitate usque ad haaç tempora debeamus, et hoc tenere; quoniam illius tantum pro­
viget ; 2° opponitur canonibus conciliorum genera­ prium eat reprehendere, corrigere, confirmare, sta­
tuere, solvere et ligare."
lium Nicaeni I, Conatantinopolitani I, ChaloedonenTheodoretua autem Cyrenais episcopus eccieaiae
sis, in primis vero Florentini; 8
* opponitur consti­
tutionibus latis a summis pontificibus et ab ipeo centrum et unitatem «premi ecclesiastici regiminis
sanctissimo domino nostro. Aliquid de hisce singulis (^yspoviav) in Romano pontifice et non in patriarohioo systemate recognoscit, ita allocutus patres con­
aitioulis breviter adnotabo.
:
*
,,Utatur Leo apoatolic· potestate,
1° De typo eccieaiae orientalis haec tradita fuere cilii Epheaini
a reverendissimo oratore. Notum eat quod apud orieo- D et ad oonaeaaum vestrum me accurrere iubeat. Habet
talea a tota antiquitate usque ad haec tempora hio enim sanotiauma illa aedes munus ducendi (greaoe
est et viget ecclesia· typus, quod scilicet universa ήγημονίην) sccleaias, quae in toto tant orba" Hinc
Christi ecdeaia in quinque patriarchis iure canonico èt luvenalie Hierosolymitanus episcopus in concilio
Ephesi no professus est dacao·4 : ,,Ex apoatolico ordine
distribuatur, et in uno illorum principe iure divino
colligatur. Haec fuit et est ecclesiae unitas ut episcopi et traditione maxime inorem eme, ut ipea antioohena
cum patriarcha, at quilibet patriarcha cum aliis pa­ •ades a Romana dirigatur et apud eam indicetur."
triarch!· .tum maxime cum Romano patriarcha in fida Patres autem concilii Chalcedonenaia eodaaiartici
at charitate communicent. Iure divino imus, id ast regimina formam sio exhibant, et sine ullo diacrimine
Romanus pontifex ceterorum prinoepe; iure cano­ dignitatis sanctum Leonem Magnum ita alloquun­
nico principe· ecclesia· aportdorum suooasrorea sunt
tur': ,,Quibus, id eat patribus synodi, tu quidam.
quinque.
• atasmi· hasrssss, Bb. ΙΠ, ». ·.
Quinam suat apostolorum auooesaoras? Haec verba
• T» VI epp. «g. Mt.
‘
in aotis concilii Oonstantinopolitani IV : „Qui Roma­
• b Jssat asp. L '■ <t
• Ttear. Wk L M.
nam aadem primam tenent, qui Coostantinopolitanam
• Basai. OM. caneA, taU,
secundam, qui Alexandrinam et Antiochenam, et qui
• Kami, CUM. sama, tam. IT, p IUI
HiareoolymitaMm, hum «st universa eodesia· pote’ 1 Lmu. «utet
OoacxL·. aaaaaab «ussus UL
n

IM

«

A. 8B88IOHB8 PUBLIOAR KT

inora Gnnouuce

m

sicut membri» caput, prawns is hi» qai tuum tere­ A etesiMtioae historiae dooumsnta mu facta, praxis
bant ordinem benevolentiam praeferens.... Ideoqtts ecctesiae. Hinc ab aevo apoatolico sidamus Romanos
tibi ut primae sedi
*
antistiti universali» ecclesiae quid pontifices vi primatus super oodidautdlss aeque ac
gerendum eit relinquimus."
orientates ecclesias sive patriarchate· sint site epi­
Sanctu» Maximus ipee martyr ad Marinum dia­ scopate» iure supremi primatu» usu fuisse, quin per
conum scribens, sic supremum ecclesiae Christi re­
typum vel formam vel regimen patriarchicum ullo
gimen exhibet1 : „Ab initio adventus incarnati Verbi
modo impedirentur, aut autonomiae sedium patriaruniversarum ubique termrum ohristianae ecclesiae a chalium aliquid- ab ifgi» imminueretur. Sufficiat
sancta Romanorum eccteeia originem habuerunt, fun­
memorasse poteotimimas litteras, quas, ut ait mnetus
damentum solidum et maximum, contra quod portae Irenaeus
,
*
sanctus Clemens papa scribebat Corinthiis
inferi nullo pacto praevalebunt" Item
:
*
,.3i Pyrrhus
„ad pacem eoe congregans et reparans fidem eorum."
Sanctus Èolycarpus Romam »e. conferebat ad pa­
vult haereticum non esse neque audire, non isti aut
illi satisfaciat; festinet pro omnibus sedi Romanae pam Anieetum, ut cum eo de die paaohatu ageret.
satisfacere. Hac enim satisfacta communiter ubique
Victor Romanus pontifex Asianos decreto a m pro­
omnes pium hunc eUorthodoxum praedicabunt"
mulgato de die celebrandi pasohatis obtemperare de­
Sophronius autem Hierosolymitanus patriarcha trectantes iam anathematitandi consilium inierat. IhStephanum Dorensem episcopum alloquendo dogma­
nocentius I in epistola ad Alexandrum Antiochiae epi­
tum fundamentum non in quinque /patriarcharum
scopum varia disciplinae capita statuebat. Cum Penunione, sed in sola apostolica sede recognoscebat di­ B tapolitani Dionysium Alexandrinum veluti lacAa,*
cendo
: „ Donec ad apostolicam sedem, ubi orthodoxo­
fidei nomine apud Dionysium Romanum pontificem
rum dogmatum fundamenta existunt, pervenias."
accusassent, uti narrat Eusebius’; litteras eidem Ro­
Hinc et lustinianus imperator, ad cuius novellae
manus pontifex misit, ut suam de argumento, circii
appellare videbatur reverendissimus orator. loanquod ipsi lis intentata erat, seutentism aperiret.
uem ILpapam ita alloquebatur
:
*
„Nec enim patimur
Scripsit iste ad Dionysium papam apologiam. qua ca­
quidquam, quod ad ecclesiarum Matum pertinet,
lumnias sibi a delatoribus impactas plene depulit.
quamvis manifestum et indubitatum sit. ut non
Sanctus Athanasius ab orientalibus depulsus ad
vestrae innotescat sanctitati, quia caput est omnium
lulium 1 sese recepit ut restitueretur; et Julius I pio
sanctarum ecclesiarum."
ecclesia praesertim orientali Arianorum violentiis et
Taraaius item Constantinopolitanua patriarcha ad fraudibus exagitata aese tamquam murum aeneum et
Hadrianum Romanum pontificem scribens non iam columnam ferream haereticis opposuit, atque Athstypum patriarchate, sed Petri apostolici regimen pro­ naaium alioeque episcopos catholicos in synodo Tyria
fitetur cum adserit
:
*
,.Principali sacerdotio tuo omnis damnatos in communionem recepit, et unitatem ec­
episcopalis potestas shbiicitur ; non est orthodoxus qui
clesiae restituere conatus est.
non veneratur sedem, in qua sedet Coryphaeus aposto­
Thepdoretus, quod nestorianus crederetur, in con
lorum, qui nos et omnes fideles docet et gubernat."
cilio Ephesino damnatus, ad Leonem advolavit, a quo
Postea vero unionem sanctae ecclesiae per mandatum
in communionem receptus est ; unde in secunda actione
Romani pontificis obtineri profitetur dicens : ,,8ic (per C concilii Chalcedonensis dixerunt patres : ,,Ingrediatur
litterae pontificie) dilacerata membra in unitatem co­ et reverendissimus episcopus Theodoretus et sit parti
pulantur ; sic vera confessio stabilitur ; sic catholica ceps synodi, quia restituit ei episcopatum sanctissi­
ecclesia obtinet unionem. ,,ln fine autem synodi VII
mus arehiepiscopus ls-o."
nk> hierarcbicam ecclesiae i^rrpoviav explicat cum ad
Caelent inus Nestorium haereseos auctorem eiuereundem pontificem scribit': .,Petro divino apostolo, dotio privat et Cyrillo dat in mandatis, ut Romanacuius cathedram sortita est sanctitas vestra.... iure sedis nomine et auctoritate illud exequatur, et Conigitur ac secundum Dei voluntatem sanctitas vestra stantinopolitanae ecclesiae prospiciat, haec memo­
sacrum hierarchicum ordinem gubernans celebrem ha­
randa verba eidem Cyrillo scribens
:
*
..Auctoritate tc
bet honorem."
cum nostrae sedis adseita, nostra vice usus, han,
8. Ignatius patriarcha Constantinopolitanus ad
■xequaris districto rigore sententiam, ut aut intra de­
Nicolaum papam scribendo de supremo ecclesiae regi­
cem dies.... pravas praedicationes suas scripta pre.
mine sic mentem suam aperit.’ : „ln membris fessions condemnet........ aut nisi hoc fecerit. mo\
Christi... unum tantum ac solum eteotum et univer­
sanctitas tua illi ecclesiae Constantinopolitanae pro­
salissimum medicum, nempe tuam fraternam pater- videat."
namque sanctitatem supremum et fortissimum Dei
Innumera essent documenta, quae in hanc rem al­
Verbum constituit, cum Petro supremo sanctissimoqua
teri possent ; quibus mirifice statuitur autonomiste p»
apostolorum vertici dixit : Tu es Petnu, et mper hanc triarchici regiminis in antiquis ecclesiae saeculis ab inD dytis illius ecclesiae orientalis patriarchis et episcopi»
petram aedificabo eodeeiam meam."
Neque aliter docuerunt patres ecclesiae occiden­
nullo modo cognitam fuiase. Immo ecclesiasticam
talis, inter quos sufficiat memorises tantummodo historiam apprime perpendenti facile apparebit, Ro­
sanctum Ambrosium, qui, ut eocteaiam Chriati ex­ mani pontificis supremae auctoritatis exercitii monu­
hiberet, non iam quinque patriarchataum culmen, sed
menta iam ab aevo apostolico in praeclaris illis Orienaedem Petri ostendit dicere
:
*
„Dbi Petro», ibi et eo- * ti» ecclesiis luouteotiora esse, quam in ecclesia occiden­
clesia." Neque alia ratione rem nobis praebent eotali; aaootiasirnosque illos Qrieqti» patriarchas, quo
magis a sancta sede honorati erant, eo magi» suas sin­
> AgeA Barea, sa. Mt
cerae obedientiae obsequium soletoniori. modo eidem
* Aped Migre, Patrol, grass, t XCI, mL 14A Mxtot te­ apostolicae sedi reverenter et luculenter exhibuisse.
stes tutus.,
qttiB immunitatem tamquam unicam tabulam salutis
■ Is libelle q«d lecta» Mt ia eeseOle Battuo rab Martiae L
sibi retinuerint, vel patriarchicum systema orien­
* Issa. H, epist. ΠΙ, a. S.
1 Ap. Migre, Pair. Itraec., t XCIX, sol 14N.
talis ecclesiae oharaoteristteum typum et suae existen« Must, <MMi< MeotlwrMn, ‘t. ΧΙΠ, «eL «M; Hau, tiae unicum propugnaculum et conditionem crederent.
op. dt, XCIX, 1441.
’ Maaai, t. XVI, «L 41.
’ Jdbsrew Assrs»··; lib. ΠΙ, esp. A
* Burnt» At paahMau Zl, a. SO, aped Migas, P. L,
*UkVn,Mg.M.
XIV, UM.
• VM. sftet. XI teter spiit Casksttei egad Coattaat a A

187

OONGRBGATIO GKNERALI8 QIHNQCAGR8IMA 81 ΡΉΜΑ 11 mü 1870

IM

Hanc eamdem fidam (imam dicam) tenuerant ortho­ A scopi iure fuerant impetita. Huic itaque ius asseritur
doxi anneni patriarcha·, quo· inter, ut unaun memo­ episcopos instituendi par Aegyptum, Lybiam et Pwrem, non minas «luxit ptaadaosseor meus Gregorius tapolim, siouti romanes urbis episcopo parilis est mos ;
Petras VIII vit docte· et piimimu· ; qui iwdum verbo, qui proinde ut typus proponitur iurisdictioni· exer­
praedicatione et exemplo, eed et disertissimis scriptis cendae^ Veram nemo unos reputavit hactenus haec
supremam per totum orbem, non soluta disciplinarem de primatiali seu universali in eocleaia potestate poser
■ad doctrinalem Romani pontificia auctoritatem, in­ usurpari. Veram quidem est hoc a protastaatibc»
haereo· orthodoxi· ecclesiae armenae patribus,, lucu­ factum «se: eed non hic locus pravus huius expli­
cationi·, ut eam refellamus, quod passim fit in
lenter propugnavit.
Quae cum ita sint, quod iam veteres patres ec- scholis. Meminisse tamen sufficiat canonem hunc in
olemae latuit, id noverunt aequioris aevi graeci, post­ concilio Chalcedonensi perlectum fuisse a Psechasino
quam in schisma et hsarmim miserrime prolapsi sunt. 'legato sancti Leonis. boo addito prooemio: ..Ecclesia
Omnium loco sit vir summae apud eos auctoritatis, romana semper habuit primatum."
Citati fuerant, non autem recitati, aliqui canone»
cuius scripta et commentaria in canqpes utinam non
conciliorum, ut diximus, Nicaeni I, ConStantinopoliin omnium manibus tererentur, ia est Theodorus Bal­
taui I, Chalcedonensi·, Constantinopolitani IV. Non
samo graecus patriarcha Antiochenus, auctor libri
cui titulum fecit : Meditatum «eu reepomntm de pa­ equidem morabor vos, reverendissimi patres, in iisdem
canonibus referendis, qui optipie nostis, nihil in iistriarcharum privilegin' ; in quo, [«ostquam retulit canonem XXXVI synodi Trullanae ordinem sedium B dem contineri quod pontificium primatum impetat :
patriarchalium decernentis, ac secundum lochm a Ro­ multa vero quae illum mirifice deprUedicent. Si enim
Nicaenum I, ut iam notavi, in canone VI Meletiamano pontifice ('onstantinopolitanae sedi tribuentis,
ita tamen ut uterquo aequalibus honorariis iuribus norum ausus rcfrseijjSrtfyvitalioavit iurs episcopi
fruatur, et parem obtineat cum illo in ecclesiasticis Alexandrini per Lybiam, Asj^ptum et Pentapolim.
eumdem osse morem asserens. episcopo Romae; haud
rebus amplitudinem, haec ad rem dicit : ,,Ex eo tem­
profecto huius primatialem auctoritatem cum Ale­
pore (scilicet ab anno 692 quo synodus illa fuit cele­
brata) huc usque, sanctissimorum istorum quinque so­ xandrino patriarcha comparavit : quod, ne longus sim.
liorum magnos pontifices per orbem universum hoc patet abunde ex canonibus sardioensibus et ex am­
modo veneramur. Etenim insta papae veteris Romae ab plissima potestate, quam iisdem saeculis Romani pon-‘
tifices, nemine contradicente, exercuerant in patriar­
ecclesiis abscissio mininae ordinem caqpnicum abole­
vit," Et post nonnulle prosequitur: ..Sanctissimos chas orientales, quemadmodum supra ex huiusmodi
quinque patriarchas (adhuc enim, ut hedera quercui, historicis documentis aliqua attulimus.
Nihil dicam de Constantinopolitani 1 canone
sic ipse concordiae papae Romani quasi mordicus 'in­
haereo, et ob separationem illius animo laceror, atque octavo, qui· in Nicaenum recidit. Non esset autem
quotidie conversionem ipsius egregiam expecto) pro dignum aliquid comminisci ex Chalcedonensi et ex
Constantinopolitano IV contra amplissimam Romani
solo capite corpOrie omnium ecclesiarum Dei agnos­
cimus." Et post inulta subdit, quod hi quinque patri­ pontificie auctoritatem, cum in illis disertissime et
archae viceni unius capitis universi corporis obtineant, C luculenter eadem auprema Romani pontificia aucto­
sanctarum scilicet ecclesiarum Dei. Ab hac autem ritas eluceat. Ago de robus unicuique perviis, qaae.
etsi ab haereticis passim in dubium revocat
*
sunt,
aristocratica forma, quam, pro marte ecclesiae tribu­
erunt, non recessisse aequiores graecos patet ex actis nihilominus cavillationes haereticorum evidentissime
refutarunt praeclarissimi quoque scriptores, ut et ipsi
concilii Florentini, ubi dicuntur putasse ecclesiam con­
stitutam in quinque patriarchiis, et papam ut unum sacratum disciplinarum tirones plane noverunt.
Veniam potius ad synodum Florentinam, cuius
ex patriarchis haberi.
definitioni nostram constitutionem contradicere as­
Patet ex dictis obiectum typum ecclesiae orien­
talia ignotum fuiaae catholicis antiquioribus.earum re­ seritur. Nullus profecto est in oecumenici· conciliis ca­
gionum ; in ampliori sua extensione ad haeretico· per­ non aut definitio, quae Romani pontificuNupremam
tinere: ab iis vero ad catholicam veritatem reversi» potestatem magis clare et perspicue asserat, quam
facium fuerit in Florentina. Verum dicitur haec fuiaae
non omnibus et omnino et plenissime fuiaae abduc­
duobus limitibus circumscripta: 1* ut exerceatur iuxta
tum, sed adhuc ni fallor retineri adiectia conditioni­
bus, quibus sublatis, catholicos oinnino.dedecet. Nemo canones conciliorum generalium; 2° ut ralva eonsiautem non viderit quam periculosa saltem ait doc­ stant omnia patriarcharum iura. Rem expendamus
relata prius definitione ipsa: ..Definimus sanctam
trina de huiusmodi typo ecclesiastico, quam facilem
latamque .viam aperiat «ohiamati et erroribus; ideo- apostolioam aedem et Romanum pontificem in uni­
que nullam eius ' rationem haberi posse in decretis versum orbem tenere primatum.... quemadmodum
huius oecumenici ooncilii sanciendis, cuius ‘eat fideles etiam in gratis oecumenioorum conciliorum et in sacris
canonibus continetur. Renovantes insuper ordinem
nedum a noxiis veram et a periculosis doctrinis om­
nino arcere. Ex quo itaque constitutio de pontificio traditum in canonibus caeteroram venerabilium pa­
triarcharum; ut patriarcha Constantinopolitanue
primatu non cohaereat typo illi, non «equitur con­
secundus sit post sanctissimum RomanUm ponti­
stitutionem illam fore teiiciendam.
Nunc veniam ad secundam reverendissimi oratoris ficem, tertius vero Alexandrinus, quartus autem An­
argumentationis partem. Dicitur constitutionem, de tiochenus, et quintus Hierosolymitanus, salvis vide­
qua sermo est; contradicere canonibus1 conciliorum licet privilegiis omnibus et iurikus eorum."
oacumenicorum, scilicet sexto canoni concilii Nicaeni,
octavo canoni Constantinopolitani I, quarto ChaL
cedooeno·, et decimo septimo Constantinopolitani IV,
demum definitioni florentines Gravissima oontra• dictionis momenta iuvat expandere.
Sextus concn concilii Nicaeni I ocoaaiooe Meletieori· schismatis sancitus fuit, que Alexandrini epi> Cf. sp. Isenifcvte· ia opem Jas frete» rtmtmee Sta

Difficultas itaque exurgit 1· ex illis verbis : quem­
admodum etiam m geetie oeiMatemeontm eonciUorwas et m eacrie oammibu» amtmetur; placet enim
imprimis illis verbis quemadmodum etiam alia surro­
gate iuxta quod. Dico autem 1* priorem vetsionem
congruere cum textu originali graeco, quêta quisque
etiam Roma·, ut soospi, potest conferre ; 3· sive dica­
tur quemadmodum etiam sive Mata quod, Mrawstem
in idam recidere. Etenim nihil magis «locet in sacris
Ito

199

k-

.'

„

A

!
- '

J

Λ. 8Ε88ΙΟΙΓΕ8 PUBLICAE KT

lTIOkm goœul»

NO

■ anonibus st in gestie oooeiliorùmi quam suprema A venalem, quam etiam praedicabat uti osrtisaime praenulliaque limitibus circumscripta Romani pontificis servatam: sunt baae ipsa eius verba : *
r,Jaemrietniii
potestas ; 3
* hanc defimtioosm ita semper fume in- ' ab omni enure ac demptione propter virtutem supretellectam ab onmibus catholici·, paucis, tantum ex­
dm potestatis." Neqne aliter tenuerant aius wtia
ceptis, qui tamen contrariam sententiam'nusquam in sores, qui apostolioae aadi dubia at quaestiones pro­
praxim vpeavarant; 4· in sensu limitationis superius posuerunt, siueqoe indicia acceperant uti pros caetsris
dictae susceptam, usurpatam esse ab omnibus haere­ oonstitutioMm Benedicti XIV, quae incipit Dense·
ticis et'schismaticis. Rem paucis verbis contraxi quia
notissima .est, et quia non est hio locos, dissertationis
Ex diotis petet, nec ullis conciliorum decretis
recitandae, quae si foret necessaria, 'afferri etiam
neque florentines dedarationi contradicere nostram
constitutionem de primatu Romani pontificia. Cui
Secunda difficultas exurgere dicitur ex postremi» vero, ea relata, omissa fuerint verba βοοοαηΐβ
*
etc.
verbis : so/t··» videlicet privilegii· oamibas et mrtbtu de ordine patriarcharum, pronum est inteUigere. In
auram, hoc est, patriarcharum Coostantinopolitani. constitutione nostra utpote dogmatica nonnisi dog
Alexandrini, Antiocheni et Hierceolymitani. perinde
maticum decretum continetur; proinde sola pars dog
mat ice florent iuae definitionis erat referenda. Licuit
•c »1 hisce verbis limitat» fuerit suprema potestas
Romani pontificis. Grpeci quidem ita expetierunt in synodo illi disciplinarem de ordine aedium subtexere
synodo Florentina, quorum iuvat ipsa verba referre, dispositionem, eo quod nullos canones disciplinai»
prout extant in historia eiusdem concilii1 : De Ro- B ediderit ; nobis vero, qui de disciplina separat im agi­
mano pontifice, fatemur ipsum summum pontificem,
mus, non licet utrnmquc confundere, ne quod est
procuratorem, locum gerentem sc vicarium Christi,
humani iuris ad divinas institutiones referri videatur,
pastorem et doctorem omnium christiauorum, regenet ne capita disciplinae quae suapte natura' mutabili
*
- tem et gubernantem Dei ecclesiam salvis privilegiis est. immutabilibus atque aeternis dogmatibus acoen«t innbu· patriarcharum orientis: et Constantiuoposeantur.
Venio nunc ad tertiam reverendissimi oratoris
litanum quidem secundum ease post papam, deinde
Alexandrinum; post hunc esse Antiochenum; post­
argumentationis partem, scilicet ad constitutiones
remum Hierosolymitanum." In qua formula perspi­
apoetolicas ; si quidem Romanos pontifices per illa»
cuum ee^ verba-illa talvi· privilegii· esse limitative asseveranter certiores fecisse graecor, quod cum ad
primatu» pontificii, quod Graeci omnino conten­
unitatem reversi fuerint nullum gravamen nullaquc
debant : rerum id quod 'Graeci petebant non ob­
mutatio eis imponetur, immo omnia sarta tectaque
tinuerunt. Etenim ai attente consiJbretur definitio eorum iure Rfanebunt : ex quo inferebatur iisdem con­
Florentina. duae ibidem partes continentur, prima
tradicere, aut saltem cum iis minime componi caput
„ quidem dogmatica de primatu Romani pontificie;
constitutionis nostrae, praesertim si cuin agitur de
alter» procul dubio disciplinaris de ordine patriar­ primatu Romani pontificis, non agatur simul et qui­
charum. Huic autem alteri, non autem primae,
dem in ipso capite dogmatico de privilegio patriarcha­
addita est clausula illa sail’s* privilegii· etc. Ex hoc
rum. At vero nulla· unquam esse novi apostolum
vero discrimineinter graeoorum postulationem et de­ C litteras, in quibus Romani pontifices ea, quae in ante
finitionem concilii apparet,- hanc non fuisse postula- cessum dicta sunt, polliciti fuerint. Egerunt tan
tidhi confonpem, praesertim u consideretur eidem
tummodo de consenatione rituum orientalium, additu
postulationi disertissime rest i rise» in ipso concilio tamen notissima illa conditione: dummodo veritati
epimpos, ipsumque pontificem Eugeuium IV ; etsi.
fidei, morum puritati, catholicae unitati, honestati
Ut scriptor greecu» quoque tradit, promptam discessio­ ecclesiasticae non derogarent. His autem gravissimis
nem saepissime graeci minitarentur patientisaimo illi
verbis, quot quantaque significentur, vos. reveren­
papae Eugenio.
)
dissimi patres, minime fugit, et pro vestra sapientia
Et revera ' subsequens ecclesiae praxis, optima plane intellegitis.
legum interpres, id quod asserimus satis superqus con­
Nullo pacto potuisse aut posse Romanos pontifirmat. Etenim omnes quotquot ab illa aetate ab apo­ . ficos, ne proditi sui ministerii a supremo pastorum
stolic· aede· confirmati fuerunt st agniti patriarchae principe Christo lesu algui vellent, assertam autonoritus orientalis, professi - sunt 'supremam Romani
miam esclesiarum orientalium confirmare, seque pri­
pontificis potestatem,'nu^a ab iis interposita limi- vare suprema potestate ipai primhtui essentialiter
latione rèl conditione limitative supremae primatus
inhaerente eaedem ecclesias sicut i caetera
*
pascendi et
potestatis. Disertissima est formula fidei quam pro gubernandi. Memorati· vero cumularim apostolicis
t trientalibus sancivit Urbanus VIII,' et pro Graecis litteris, earum specialis mentio facta est. quas sanc­
Gregorius XIII, in qua reparitur sola paro dogmatica tissimus dominus noster dedit anno 1848 ad orientale»
florentins» definitionis, st posterior quae est de ordine D omnes, pepndè ac si absoluta ac integra independenpatriarcharum omnino praetermittitur: in utraque ties suae axemptio promisee fuerit. Verum non ita ;
vero Romano pontifici spondent ae iurant rerem obe- mnotimimue enim deminui neater in memorati
*
dientiam, quod etiam ampliori rerbqrum formula'ex­ litteria
*
seorsum agit de catholicis orientalibus el
primitur in iuremeato Malitatis Et ne tum quidem schismaticis seorsum. Dum catholicos alloquitur, di­
cunr et ipai maieres nortri, qjii a schismate et haeresi stinguit evidenter disciplinam, quae respicit ecclesia­
^jsd catholicam unitatem et qbedientiam epoetcUcas sticum regimen, a ritibus; do disciplina dicit : „Cum
sedis reversi sunt, limitandum oeneoerant pontificium inter alia relatum ad nos sit, in regimine ecclesia­
primatuip. Testor univenim in soolesia armsna nun­ stico vastrarum nationum quaedam esse, quae oh
quam id evenisse De gratae autem JMohitarum eo- aateaoti temperie calamiiatam idfaerta adhuc manem
cissis novi, patriarcham Athsnssinm cum saeculo •vel minus apte constitute? libenter equidem adorimus
ecclesiae ÎïVII ad oetholitam unitatem reversus' eet, auctoritate nostra apostobea, ut ad nonnam sacrorum
datis ad Clementem XI litteris, non unum quidem canonum servalisque sanctorum patrum institutis,
verbum protulisse de iuribus |>etriarchalibus, quin rite omnia componantur et ordinentur." De ritibus
dilucide agnovisse Romani pontificis potmtafam uni- autem addit : ^Omnino autem sartae tactas habebimus

tayMjUkkhrtXVm, *
■«· «A veneti Ifaari, XXXI,
IMS ·»,.·.
. C ..
‘
?·
.
'

1

»1

CONGMGATIO GWttAUB QÜWQÜAGE8IMA 8IPTUIA M mail 1STO

Mt

peculiars vastzas catholic·· litazgiaa; qure plurimi
*
iuxta qnod imposaibile aat illud commoveri, sed etiam
Mae facimus etc." Convertens c^etnde sermonem nd eubipetivo, idem, ia **
Uig
*
int
C
ùi
«ordibus fidelium.
schismatico· tria praaaertim exquirit: 1* de fidei
Secundo ut da orientalibus praamm dicamus, ex­
unitate, ait enim: „üt ad unitatem reveni rnnenn
ponentia novimus em ex populis orientalibus oontints· nobssoum in professione verae fidei, quam stantsr semper ia catholice unitate manans
,
*
quorum
ecdesia oathotica tenet ac dooet, et cum ecclesia ipea mentibus illitas defixa erat clara notio primatu
*
pon­
■npremaque hno Petri sede communionem asrvatia."
tifiai. optas·· autem eo
*
postquam idea illa fini
* Da rituum puritate: „Hinc, coquitur pontifex, ad obnubilata. Hinc factum aat, ut port schisma graa3
vuatrco tama ritui quod attinet, rencieod
*
«dum­ cum non semper statarint in fide qui ad veritatem
modo erunt si quae in illos separationis tempore révérai aunt;' sed non eatis deploranda varietate ad
irrepserint, quae eidem fidei et unitati catholicae schisma reveni fuerint, quo eiursto, denuo facti
advenantur : atque his deraptia sartae tectaaqua vobis catholici non post multam tempori» ad vomitum re­
manebunt veteres liturgiae vestrae orientales." 3
* De dierunt. Tertis ago, prout et anteceaaores mei etiam
«ervandis in proprio gradu sacris ministris ..Insuper, patriarchae Cilieiae, viri fidei addioti
simi
*
et huic
ait ipee pontifex, deliberatum fixumque nobis est, sanctae aedi apoetolioae devotissimi, schismaticorum
ut erga sacros min^troa, sacerdotes et praesules, qui conversiones eo maiores numéro et firmiore
*
asm, quo
ex istis nationibus ad unitatem catholicam revertan­ clarius ipai annuntiatum fuit catholicum dogma de
tur, edmdem teneamus rationem qua décernons nostri
primatu pontificio.
tum proximae tum superioris satatis mulloties uni B
Concludam, reverendissimi patre·, quoniam reveeunt, ut illis scilicet servemus gradus et dignitates rendiastmus orator iuxta finem suae orationis se con­
Mias, atque hinc illorum, non minus quam reliqui caferre videbatur ad epistolam sancti Gregorii Magni,
tholioi orientalis cleri, opere utamur ad cultum catho­ scriptam ad patriarchas Eulogiutn Alexandrinum et
licae religionis inter populares suos tuendum ac Anastasium Antiochenum ; égo Miam verbis eiusdem
dilatandum." A,d promissionis huius qpnfinnationam Gregorii Magni finem imponam orationi meae, quae
reipea adsunt testas patres orientalis ritus etiam in longior profecto evasit, quam ega maluerim : .,Oportet
hac ipsa aula conciliari. Denique concludit, pari bene- ergo, ait magnus ille pontifex >. ut constanter ac sin
*
voleotia catholicos orientales fore complexurum tum praeiudicio servetis, sicut accepistis, ecrlesia», et nihil
clerum tum laicos, qui ad unitatem revertantur. Hisce •ibi in vobis haec tentatio diabolicae usurpationis
relatis nihil addam ; aat enim sunt contrariae aasersdseribat. State forte
,
*
state securi. scripta eum
tioni refutandae.
universalis nominis falsitate nec dare unquam, nar
Quoniam vero tanta sportolicarum litterarum ■uacipete praasumstia Omne· episcopos curae vestrae
iatiç habetur, quod certe iustum est ; quaererem cur •ubiaoto·, ab huius elationis inquinatione prohibât
:
*
non etiam eadem aliarum habeatur ratio, quae ab ipso ut universa voa «edasia pdtnarena·, non solum in
sanctissimo domino editae sunt. Non est animus eas bonis operibu». sed etiam in veritatis auctoritate
commemorare, quia longus iam sermo evasit. Explo­ oognoecat."
‘
ratum mt, eumdem sanctissimum dominum nostrum
Post patriarcham Ciliciensem ad ambonem Mic­
ne in um^quidem tot suarum apoetolicarum coustitu- C
tionum aliquid unquam docuisse vel de iunbus vel de ctsAive ab eruinentusimo primo praeside vocati aunt
privilegiis patriarchicis limitantibus apoetolicum pri­ episcopus Moguntinua, episcopus Engnlismensis qui
petiit ut ause de sobemate observationes perlegerentur
matum. vel de illa autonomie quae catholicarum eccle­
ab episcopo Cenomanensi. et episcopus Gratianopolisiarum basim M fundamentum ease immerito eraeritur. Qua in re si diutius reset morandum, memorandae tanus.
essent aliae ; sed meminisse iuvat constitutionis illius,
GRATIO
qua idem sanctimimus inscrutabili Dei indicio factum
reivrersdi putris domini GuiMmi de Kettelre
esse dicit, ut antistites earumdem ecclesiarum orien­
rpunipi Mniftmtini ’.
talium. qui supremi ecclesiae pastoris divinitus in­

stitutam auctoritatem contempserunt, laicorum iugo
premantur'. Haec eadem monita olim a Leone IX
Romano pontifice ad graecos directa, eminentissimus
ac doctissimus cardinalis arohiepieoopus Dublinensis
in eximia sua oratione, aliquos ante dica in hac aul
*
habita, protulit
Ignoscite mihi, eminentissimi ac reverendissimi
patres, si fusiori sermome hac in re nata fuerim.
Nortia enim ea, quas paucis verbis enuntiari possunt,
non semper verbis paucis refalli posse Vix est quod
aliquid dicam de damnis, quaa ex declaratione pon­
tificii primatus, ut habetur in schemate nostro, ob­
ventura feruntur catholicis et schismaticis orientali­
bus. Vetus est calumnia quae longa experientia etiam
Roma· /omnino exsolevit. Dicam tamen aliquid, ne
dissimulasse videar.
Agitur hio at nunc de fide, M quidem de eo dog­
mate in quod, enataris omnibus praetermissis, universa
agmine facto insurgunt quotquot sunt inimici crocis
Chgirti, et rallidimihio >aane oonsilio. Percusso enim
pastore, grex dispergetur; et ad extremum 'etiam
nutent omnes est columnae anni nias, m eina funda­
mentum immobile non maneat aon solum obieotirs,

I Atatat sd spastataaa· «Mens lana· tam Ms
llMUMr VMs ASUMJX aia.iag.MS.

Eminentissimi ac reverendissimi praeside
*,
reve­
rendissimi patre
*.
Mutato ordine primi wbematis dc ecclesia, pia

> tart- XUU intar sgtat. ssarti UngnsU Magni «4. Maar,

ia. V.
• ArgasMUtan: .Bgtooeg·· Mseuattaas *
«H
ina|
St
■stato seta
·
*
taaetettrata, rt .«fteüs sms dHt tosta ds
*.
Mas
gsatttea qhta jrta· ds ssstasto srtrai tat. AivMsei-

Maa amtatfcta hataa, ass aula· m sane sagrat·· vsta
*
Aatamram aprtatasnan. At hanc par dadatataaam esa satat
sed gstaaa aagseL Osdtaatam at psstandam trestattoas· As
assissis santass
*
stiqas gssss st sMtaatan gasa·, st satam
•tam, At tatam M ama. CMatae taetttatam agastotas, M
AM gatam vies da gvimaia satae sasunrti, nandae de tasttanttane sed de grsaisstaea sgi. trediq·» tare gitartam eaa

Mb

ββμΑΜββ tBMtstBBi 4·
tewtotal 4· B·
*
4B fi'fairfli «fmdto·» «t rwB· feeB
Λκοίτί sd nataram
At bass asthsdsm psrMb
gtansm essav st warn taetaist megasta mssdeam asn gasa
asperatam ab atato esatadaaii, sita qata vallat stetstass araMtostisnim gre arbitria eastagasu.
TssmM ad as qaae smd. Dabtansmi» gsaaatant, «M

MM

9M

A., 8MM0MB PÜBU0A1 «T <XW0^»TinM^ ΟΡΠ·ΑΤ<·

SM

cuit proponere1 capot utodaaauin do primate mo m· A minor «at
uadao sedandi pa··;·la la at inordiadditamautUD do infallibslitate Boaaani pontifie··; nata raram tractatione: «t qui putant Mtee eeatsm
quae doctrina in novo whranati quatuor capita epan- praesidium yraerta ama, qua adhibito iste hominum
pleotitur, aeonum tiaotanda concilio tradita, aopoaiti· perturbatio repente evantetet, valde fallantur; rt
megnnper» timendnm «t, m hac Callacm abducti
•liis do codesia Christi capitibus, cum quibas ρήnlameert pax, pax, ubi non eat pax.
tnatu· adeo ooniunctus rat. Contra haao inopinatam
Hanc dauderatierimaui pacem non possumus ac­
mutationem multi episcopi ana meomn redamarant,
cum ipsis pereuaeum ait novum ovdinam tractandi celerata multoque minia· inordinate rerum tractatione
neque rei ipsius naturae, ueqos eocleaia· boon, neqoe restituere. Nec aliud nobis reetat preoaidium bane
tandem honori aportolicae sedis ullo modo convenire. pacam recuperandi, niai profunda rt adaequata rei
Ex rationibus, quae contra hunc orduwm militant, tractatio, niai splendida et magnifica axpoaitio de
demonstratur de primatu oiuademqm praerogativi· eodeaia, quae etiam prjmatum corte complectitur. Quo
non posse recto rt ordinate deliberari, niai ob octtloa profundior emet haec tractatio, quo magnificentior
integrum schema reformatum de ecdesia habeamus; haec expositio, eo maion fiducia hanc pacem et tran­
multo minus potart de primatu aliquid aaparetim defi­ quillitatem exportare poterimus. Animorum agitatio
niri et promulgari, niai prine de alii» capitibus de inde orta «rt, quod multi timebant ne de colo Romano
ecclesia deliberatum fqerit : adeo enim primatu· cum pontifice eiueque praerogativio occupati potestatem
eocleaia cohaeret, ut ab invicem separari sine damno unius membri in ecclesia licet praecipui nimis exten­
nori possint. Sed cum ratione·, quibus banc meam 1 I damus, neglecti· iuribus membrorum carterorum. Sed
sententiam probaturae eram, fere omnes tam praeclare ai de primatu seorsum agamus et seorsum decretum
iun ab eminentissimo cardinali Pragensi et reveren­ promulgabimus, nonne videbitur omnibus id evenisse
dissimo episcopo Briocensi aliisque exposita sint ; nolo quod timebant ? Nonne malevoli homines doctrinam
de primatu a constitutione de ecclesia avulsam tanto
easdem repetendo reverendissimos patres defatigare.
< 'ontentus ero diSCTUsiooe argumentorum, quibus reve- .facilius de praepostere exaggerato» sensu interpretari
lendimimub erchiepiscopus Camareugustanu· ex man­ poterant, cum desit ratio, qua primatus in organismo
dato Deputationis pro rebus fidei mutatum ordinem eodeaiae sponte sua aequi libretur? Nonne tunc per­
durabit agitatio animorum, qua malum quod nunc
tractandi defendere conatus est.
Ipse tria argumenta attulit ; quibus etiam eminen-. timent futuram, iam fatentur case praesens ? Primum
i urimus oardinalif Dublinenais usus est. Primum ergo argumentum reverendissimi arehiepiseopi oauargumentum, quo probaret statim et seorsum de Ro­ sam suam non iuvat. sed potius contra separatam pri­
matus tractationem militat.
mano pontifice agendum esse, sumpsit ex ingenti ani­
Etiam teafpbre concilii Tridentini magna erat
morum perturbatione, qua simul- ac definitio infallihilitatis Rqjnani pontificie postularetur, universus animorum agitatio; tamen patres illi nunquam
orbis terrarum commotus est. Reverendissimus relator arbitrati sunt acceleratam tractationem prodesse: sed
res omnes penitissime examinarunt et perfectissime
supponit enim hanc animorum agitationem edito de­
definierint. Tunc temporis quoque animi concitati
creto de Romano pontifice sedandam esae. Equidem
probo intentionem, sed modum quo finem hunc ob- erant contra primatum ; sed patres tridentini sae­
pius agentes de primatu semper intellexerunt, de
t inere vult, praeposterum censeo ; immo puto effertum
praerogativis primae sedis recte et adaequate tractari
contrarium oonaequutum iri. Animorum agitatio utique magna eat rt upiverealis, et nos omnes intimo non posse, niai simul de potestate episcoporum age­
retur. Tota enim difficultas in eo consistit ut deter­
cordis dolore afficit. Sed quo maior eat agitatio, eo
minetur primatu· Romani pontificis, quin laesa
part epixort «malM· «ais l«riM> aprtisU «nt. At rt prtab videantur divina iura et potestas quam episcopi in
•ainstvertit asa Urere adversaria· lafktare iis prspoaitiaai- persona apostolorum a Christo acceperunt ; et ut ista
bas qaa· «b e·» saaqaaai teeefstes terni Areteap. Proite defendantur, quin divina privilegia Romani pon­
xsase· asa Mistas qaad vpissspata· inat rcbar s priants
habet, dixto· testu aaa ararait· te sltavatrs tod te atreqas tificia et obedientia ipsi debita ullo modo imminuan­
eeeiaaette ««refaa sasa Prtestu ssss attfae faaiirtiata·, tur. Hinc, in Trideutino concilio firminima norma
at faafamara· are psai atoi ea· babmtar aUqaa telle·tip rt regula^uit vel de utreque potestate simul agendum
rei oheabratto to···, fenteasate· aat·· has eoa priaripale •t aAaresata· «asa. apestda· vsipp· st ipsae teatearat· vel utramque caput omittendum eue : atque id factum
•sm st Christe· lapite· aagalaH·. Htee oseahrtsbst at rests est. Et tft» fortasse post longas disclusiones discemus,
te hac astari· ttepatrtar aeaaaaarta· aa· tata· «tfN teto- quod patres tridentini iam pridem experientia docti
<rem ache·· de Meteris preps^me, ^tast pre^hw^idm· idsiree sunt; scilicet de papali auctoritate perfecte agi^non
ailu iadidu atoi pria· te ewleri» deliberate· «terit, rt dsarata· te priasta asa secrrias atd aaa ea· dareris dp sa- posse, nisi simul de potestate episcopali tractetur.
Aeque omni vi probandi destituitur secundum arelsris pahUaaada·. Ia evaara eat·· aaa apparto··
*
saaa
dedaittoae· iaAUlibUttatto, et sati· ·· «datreare dartrias· D gumeutum, quo idem reverendissimus relator affir­
<ta priauta rt iaeatoare dsMta· liiiiwtlia cMeeaori b. mavit Christum ipsum prius primatum ac deinde epi­
Patri. Pradteri aa deetriaaa teMUbiUtatto aaa «sata ·
aaasa <aa ia •rbf»to'edstraltar, ateire· at «msm sit te scopatum rt ecclesiam instituisse. Constat enim ex
papa irtaiiate «x · sals rt iadtptodaatar ab nrlite rt ah sacris litteris Christum prius ex discipuli^ collegisse
eptoaepto, v«l testor· et ladtoaa Mai ri·!. Diaria·· ia- apostolos, eos piscatores hominum, sal terrae tt lucem
teUMUtati· ia aaasa acteastto daatrears eeaatiaatiaaw· ac­ mundi vocans et sd praedicandum misisse. Constet
tuates a Oriris potoria Nae «ta priera repto· aaria aibi
•rridsre, Itpato paM ad id aaaibrta viteaatw, M «aha· pri­ Christum innumeris parabolis constitutionem regni
me radia aartaritas aasapar rt ahiqae aadAlar, aabigua exta· sui accurate declarasse antequam termo de primatu
ibi varte oaeanara ,qaaa «mMm testlbw aa·· praihraa occurrat ; rt ubi primo eermo occurrit, primatum Chri­
pawaat iieraiii velato· safari tara apiaeapersat. KeetoaiM sti!· nondum inrtituit sed promittit. Sacerdotium
biâlaareta· aaa pea· taiitoa resre, earn drateaiaea· ait,
peaw taraaa' iadreari, « apiraepate aaa rabara ante, tee sutam ante paraiooem instituit, rt statim port resur­
ipae Mart Irabar primtra. Argaariata· batenadi fartas rectionem insufflando apostoli· dedit Spiritum sanc­
•volvit, et pis)
*··
«Ma as se·! psrti astas iadigaMiaato st tum ut peccata remitterent; et nonnisi port oollatam
iaprsbstieato testas srt; prassarUa a· dtoarrt «alto· te ee- bane episcopalem potestatem postremo tradidit Petro
primatute : pismadmnrfiim theologi illa verba ex ul­
timo capite svangalii sancti loannia : Paw ora· ategr
interpretari «eirat. Krgo si o^diaem ssrvare valions.

OOWGMGATIO GDBBAUB QUDIQUAGBSIMA SBPTDtA Μ mü 1Μ·

Μ»

«Μ

<]■«■ QuriaiM Daninas inxta «vaogrii· Mrvavit, mb .t bob iatailigo qaoamdo illaas seritatem negame videri
prino loco tauhoqu· minna aeorana aobb φ primat· ]KNMt (MÛM dafaMSOMm eMXMtttÎHÙNM ΟΒΙμΗμΙΪΒ
agondan «rit.
Dtihlinmsis sibi fMripredam «ta· patarit. Da
Uqo· predare coafÿrinator ax awaatia thedo- reboa oaunaa divenia utarqoa orator agebat ; et altar
giea; qaotqoot «nim theologi da eodwia acripaaraat, orator advei salium bob refutavit propugnando pronOaqaan primo loco egerant da primatu. lata taamn- ' poaitioaam, quaas prior orator nunquam in dubiam
tam «xplioari naquit, niai naturalia raram ordo bane revocavit. methodum tractandi poatalant. Qqia enim dixarit
Beapoodeo S· fraatra provocatam ama ad ooagreoaanea illo· tbeologoa perperam vel fortuito itaegiaeef aum Amisiae habitum. Hunc congremum eioadamqee
Ergo atiam meandum argumentum non pro rnd ooa- paatiferm doctrinae omnm detestamur, bt aim auctoras
tra adoptatum ordinem tractandi militat.
severo Dei iudtcio dignoa faiaae oeoeemus: licet hiatoTertium denique argumentum tantum abeat ut ria noa pariter doceat, eoedem iam tribus annis post
probet, ut potius oatendat rem eaaa periculi· plenam· actus suos retractam et com sancta cede reoooctliatns
Idem enim reverendiaaimue archiepiacopua affirmavit
fui—, priusquam magna illa revolutio sive publice re­
necease eam, ut agentes de primatu et episcopatu rum perturbatio exorta easet, quae nefario ausu non
'initium faciamus non ab episcopatu sed a primatu, tantum ipeo· caoteroeque Germaniae episcopos, aed
ut <ix perspecta natura primatus ad rectam notitiam etiam omnes .sedss episcopales Galliae et postmodum
Hispaniae et nostris diebus Italiae quoque omnibm
opieoopatus perveniamus. Sed hanc methodum trac­
tandi prorsus repudio, utpote qum plena periculis eet * iuribos snis et facultatibus spoliavit, et adhuc per­
et humano ingenio nimia indulgeat; ita ut pro suo durans ipsos portes huius sanctae Urbis pulset. Eadem
arbitrio constitutionem ecclesiae sibi construat. In violenta iniustitia iam ante terventos annos sedes epi­
philosôpbia fas est hac via uti ; in definiendis'veritati- scopales Hiberniae pariter spoliatae sunt. Sed quid
bus revelatis nequaquam. Philosophi primum statu­
iste omnia valeant ad nostram controversiam, utrum
nimirum seorsum aut coniunctim de primatu et cptl·
unt quaedam principia, ex quibus caetera deducunt ;
•ed m theologia, quae scientia positiva est, ubi veri­
scopatu agendum sit, plane non video.
'
tates non ab humana ratiocinatione, sed a voluntate
Denique ab iisdem eminentissimis et reverendis­
Dei revelantis dependent, prius constare debet de simis patribus dictum est, Romanum pontificem esefarta revelatione, ac tum demum licebit mutuum fundamentum ecclesiae, ac proinde de eo primo loco
nexum veritatum inquirere, ac omnia harmonice con­ et separatim agi posse, quin de aliis ecclesiae par­
tibus aliquid proponatur; sicut etiam fundamentum
ciliare.
Neque sx indole primatus deducenda eet indoles domus primo loco ponitur, caeteris domus partibo»
<rpiscopatus, neque vice versa: sed ex voluntate Det, nondum aedificetis. Ad hoc' responderi debet, fuo
ex verbis Christi et apostolorum, qui de utraque po­ damentum domus non peni, nibi prius delineatio et
testate locuti sunt. Satis periculosum est de uno tan­
adumbratio quaedam totius aedificii habeatur, iuxta
tum membro ecclesiae loqui, et promissione· divinas quam delineationem etiam totum fundamentum men­
uni membro factas seorsum perpendere, ac deinde de­ surari debet. Deinde ecclesia non aedificatur hpifinire et deducere quidquid pius aelua ingerit. Ergo 0 dibus iaanimati·, sed eccJeeia est templum Dei viri,
etiam hoc ultimum argumentum reverendissimi archi- eut fundamentum ex lapidibus vivis exstructum.
epiaropi Caeearaugustani non valet, sed contrarium
singulae partes non mechanice iunctae sunt. Ecclesia
potius probat. Si plenam et adaequatam veritatem est organismus, est spiritus ct vita.
(tartes, ai
.Misequi velimus, debemus omnes et singulas partes separantur. Restruuntur ; ideoquv sl recte de singulia
partibus loqui velimus, eas in unione considerare de­
mirabilis aedificii ecclesiae considerare, et omnes et
singulas promissiones Christi bene perpendere atque bemus.
Denique Romanus pontifex non eat edasqUatum
invicem conciliare.
Emineniissimus cardinalis Dublinesuib fere iis­
fiiiidamentutn ecclesiae. Christus Dominus eat lapi·
dem rationibus suadere studuit de primatu seorsum
angularis, et apostoli diyuntur fundamentum
primo loco agendum esse; et argumentum novum
clesiau. Romanus pontifex eat quidem fundamentum
quod adierit certe nihil probat. Ipse enim contra eniiprincipale et coluninâ ecclesiae, sed et episcopi sunt
nentissimum cardihaleni Pragensem, postulantem ut
fundamenta secundaria et columnae domus Dei, prout
de papali et episcopali auctoritate simul agatur, prf- dicit Scriptura, patres et Nicolaus pontifex in epistola
'oiavit ad historiam quae nos doceret primatum esee ad Gallo·: adaequatum ergo et completum fundamen­
erum firmamentum episcopatus, et per primatum
tum eat Romanus pontifex una cum epitropis, vel
-enqier vindicata fuisse lura episcoporum, prout poettotum collegium epiecoporum in Romano pontifice
lemis temporibus Gregorius XVI in causa Colonienai
veluti in auo vertice confertum ei reaasumpAini. Ut
demonstravit : proinde, ait, sine ratione timeri ne iura D omne· apostoli, it· et omnes episcopi sunt lapide· fun­
episcopatus per iura primatus unquam laedantur. Ut damentales, aed quasi dispersi, qui per petram prinlioc confirmaret, adduxit etiam principes electores , cipalem ad unitatem et soliditatem conionguntur. &
Germaniae, qui Amiaiae congregati sese contra pri­
hoc quod dixi non eat novum aed antiquum, et per
matum extollebant, et paulo post omnibus suis iuri- sacra· littera· probatur et per universalem traditio
*
bue et praerogativis et privilegiis spoliati sunt. Ad
nem. quae ex innumeris non solum patribus aed et
lux- respondeo primum non licere contra adversarium, theologorum testimoniis exurgit. Ergo non apparet
ut fari^ua refutetur, propositiones defendere ac si ab quomodo possit agi de primatu, niai simul dixina poadvereario negatae fuissent, quas tamen ipse nunquam hKtaa episcoporum reapiciatur.
negqjrit. Eminentissimus cardinalis Prageuiis nun­
Quibus dictis, haec mea est sententia. His rationi­
quam negavit vigorem episcopatus imprimis dependere bus, quas supra nominati reverendiesimi patres iam
ab intima ooniunctioue cum primatu et a vigore et protulerunt, revera probari propositam methodum
auctoritate eiusdem.' Ipse defendit a nobis non ease tractandi esae contra indolem ecclesiae, ease contra lo­
^«paranda quae Deus coniunxit; ac proinde de primatu, gices regulas, contra methodum a theologis traditam,
ét episcopatu, quae duas potestates Christus Dcsninus ease contra bonum ecclesiae et oontra dignitatem et
intime coniunxit, etiam in concilio simul tractan­ decus apoetoheas.aedia: argumenta autem, quibus De­
dum et definiendum ease. 8ed qui boo defendit, plana putabo bono modum tractandi (Mandere ro-eta eat.
I ■.

•■

. '4 '

'■ . >' V|».· .■ . '■·'■ ■

--

'· 4 ■·■’·i. ■ '

W7

a. unions pübucab n

ΟΜφβΑΤΚΜΗΜ GUCBAIM

*“

omni vi probantur destitui Qarnu omnia qose dixi . otiCntiuneni eooisasas imawtattm te ijmfnmfam ridai.
sequentibus propouitiouibus comprehendo : 1
* at de Sed bea da re fas erit fasiua loqui, ■ de oaqnte quarto
propositu quatuor capitibus de primatu darius «t agetur. Modo mihi aufficit quoad infallihilitatem duas
■nelioa iudioare possimus, ponderatis scilicet aingulis breaoa ohaa rat innes adiuageru.
Saepe iam observatum eat aummnm pontificem
eodeaiae partibus te invicem comparatis, Moaam aat
ut totum aobama de eodeaia proponatur; 2· indicium debase eme omnino iadopendantean, siquidem supraipMSI Md
definitivum de hia quatuor capitibus non eat feren- ΠΜΜ pOtMtAlMB hftbet ;
dura, niai prim totum schema de aedaaia deliberatum fiai aupramum iudioem, si infallibile indicium eummi
ait; 3’ decretum de primatu non aeoraim aed oum
Hoc argumentum iam a pluribus, te postremo ab ipso
decreto de eodeaia promulgandum eat.
relatore Deputation» dogmaticae, a reverendissimo
Heatat ergo de indole schematis geoarutim non­
nulla animadvertere. In primis declaro me quamlibet arohiepiaoopo Cased winsi, irrefragabilis axiomatis ad
definitionem infallibilitatia .summi pontificie in­ instar addoctum est, licet omni fundamento destitua­
opportunam censore. Ex mea eantentia temporum tur. Nam qui ita loquitur, non perpendit naturam
rerum quae organice, id eat, per internum et vitale
neoemitatibus multo magia prodeat ac sufficit, ai
primo-doctrina de primatu te obedientia euoceaeori principium invicem ooniunctae sunt In oorpore hu­
mano omnia membra actibus suis ab invicem depen­
nancti Petri debit^ graviter et efficaciter inculcatur,
rt ai eecundp simili modo prout patres tridantini dent, caput a corpore et corpus a capite; caput nequit
agentes de peccato originali quin immaculatam con- agere sine cooperatione aliorum membrorum, ei tamen
<eptionem beatae virginie Mariae definirent, banc caput propterea non cessat asse aupramum membrum
tamen doctrinam sartam tectamque servaverunt, ita et caput. Idem dicendum de omnibus, quae organi»
etiam ubi agetur de infallibili magisterio eooleaiae, coniuncta sunt ; m hoc earum perfectio est, per quam
facta reservatione, caveatur, ae omisso definitione discerpuntur ab aliis rebus, quae mechanice tantum
praeiudicium aliquod contra ipsam doctrinam infalli­ coniuncta sunt, ubi perteemoo ita invicem cohaerent
bilia auctoritatis Romani pontificia e cathedra loquen­ sed separari possunt. Idem valet de divino organismo
ecclesiae, ubi nulla pars eat omnino independent, nulla
da colligi posait.
Rationes vero, ob quas huiusmodi definitionem pan: Romanus pontifex est caput eodesiae docentis
inopportunam censeo, iam ab (diis reverandimimia epi­ et supremus iudex, et sine illo nequit fieri supremum
indicium. Sed qui putat Romanum pontificem non
scopis expositae eunt. Equidem adfui, quoties beatis­
simus poter' episcopos Romam advocavi, et si eam pome vere tamquam supremum iudioem agere, nisi
perfectam unitatem, qua tunc omnes episcopi con- omnino independenter agat et exclusa omni coopera­
iuncti erant, in memoriam revoco, atque nunc dignis­ tione tum omnium membrorum tum totius corporis
simos et religiosissimos praesules etiam eiusdem eodesiae, ipse solvit constitutionem quam Christus
plagae et linguae ab invicem adeo longe distantea eodesiae dedit.
Observo 2° innumera testimonia quae ad proban­
video, et damnum aspicio eooleaiae illatam ab eia, qui
lauaam huius dissidii in medium protulerunt, vehe- dum afferebsmtur, ad quaestionem, quae nunc agitur.
mentem cordis afflictionem vix cohibere possum.
C nihil pertinere ; et tempus frustra teri nisi probent,
2° Declaro me definitioni infallibilitatis Romani papam solum te omnino independenter a tota ecclesia
pontificis eo sensu intellectae, quo in schemate pro­ esse infallibilem. Haec est quaestio, hoc est proban­
ponitur et in relatione Deputationis dogmaticae ul­ dum, secus definitio fieri nequit : nem propositio de­
finiri nequit ut dogma fidei, nisi constet am non
terius declaratur, meum consensum praestare non
pome. Equidem infallibilitatem Romani pontificio ex solum veram sed divinitus etiam revelatam esae. Pro­
<«thedra loquentia par totam vitam meam semper tenui bandum ergo ari, in scoria litteris vel in traditione
totidem verbis vel saltem quoad rem clare et evidenter
ut sententiam maximae auctoritatis, et ut talem fide­
libus dioecesis meae proposui, quin difficultatem aut contineri hanc propositionem: Romanum pontificem
oppositionem ullam repertus sim. Dubitavi solum­ a se solo et indepeodenter a tota eodeaia et omni co­
modo num âemonstratio theologica huius rei iam eum operatione episcoporum agentem esae infallibilem.
Hoc probandum ete, et quidem non rationibus plus
gradum perfectionis aaeequuta sit, quae ad dogmatii«m definitionem necessaria est. Sed iam non agitur minnsve probabilibus, sed rationibus quas rem omnino
quaestio num papa ex cathedra loquens eo eedta, quem certam reddant, te omne prudens dubium excludant ;
theologi optimae notae passim vel ipsi tonuerunt vel nam hoc solum fide divina definiri potest, quod certo
saltem libere admiserunt, infallibilia ait; sed agitur constat esae revelatum.
quaestio utrum specifice quasdam scholae sententia
Priora autem capita schematis mihi minus placent
ed dignitatem dogmaticae definitionis promovenda te non tam propter res quae continent, quam propter
omnibus sub excommunicationis poena praecipienda modum quo proponuntur.
*
Tota enim expositio doc­
sit fide credenda, aummum pontificem a ae solo et trinae do primatu talis est, ut in lectore sponte pro­
independenter a tota ecclesia loquentem infallibilem vocet suspicionem credendi, non fuisse intentionem
acto, ita ut episcopi quibus Christus in persona aposto­ doctrinam de eodeaia germano suo te nativo sensu ac
lorum dixit1; Docete omnes gentes.... et eoo? ego splendido et harmonico modo exponere; sed ao potius
ivbitetun (docentibus) men omsihu diebw gagne ai omnia studia tendere, ut auctoritas primae aedis, quae
cofuwmaiioaom taeeoli; et alio in loco
;
*
Spirite utique sanotimima sed tamen non unica, ete auctoritas
ftacte docete eos omnia, et suggeret vote omnia, in eooham, semper te ubique ad extremum usque
ut episcopi, inquam, a meteris fidelibus, quod ad audiatiir. Simuli, etiam verbe adhibentur ancipitia,
munus supremi et infallibilis eodesiae magisterii quae quidem rectum sensum admittunt, aad facillime
spectant, non aliter distinguantur niai officio quod etiam praepostere intdligi poscent, atque adversariis
ipsis incumbit, ut decrete Romani pontificis populo nostris ansam praebere inde colligendi divina iura
proponere te explicare debeant Iam vero non possum episcoporum negata te Romaqo pontifici dominium
quin palam dicam, hac doctrina mihi divinam oon- attributum osse, quod soli auctori eodesiae Christo
Domino eompetit Nemo oertji inter noa, qui iura qpiaoopocum laedere edit ; sed cur non adhibentur ναχίκ,
1 Natth.XXVm. »-Ml
'
qa&M omnia praetextas sinistrae intentionis sine em• Isea. ΧΠΓ, M.

COKGBMAWO anBRÀUS QtJnrQUAeBSIMA. 8BPTDU nwüim

M»

su

bagibas antadatarF RaHantiam «ta saqaenti corn- A anivereum diapers· aad nam cathedra Petri uniti in
idem taatimoninm veritati· nrmep iront. Sed ei Boparatione illustrare pnum
Poatremia saeculi» militi «rant aunici et faatoras mam·· pontile aohm et omnino iadopendaater egena
monarchiae, qui gradatim omnia iua, quae in repu­ ab omnibus alii· «pisoôpèe et ab omai operation· aoeteblie· «stiterunt, monarchiae admripearant, epoliatia riaa declaratur infallibilia; ai orna»· et singuli epiooopi, aivu draperai aivu in concilium oongrageti huius
divan» oaiaium eoetibaa et corporationibus. Id qui­
dam praestiterunt optima fide arbitrante·, n hoo testimonio camper sbaoiate at simpliciter adhaesuri
pacto proapicen incremento monarchiae et regiae debent, iam non sunt testes sui iuris et propriae aucto­
ritatis; ac testificatio tot testium non , magia valet
potestatis: et quicumque huic tentamini resistebat,
habebatur uti inimico· regimini· monarchia; atque ao testimonium unius. Qui ergo infaUibilitatem hoe
ita orta eat in Europa illa forma monarchiae absolu­ •ensu acceptam Romano pontifici adscribit, vim et
te·, cuiusmodi labent· proximo saeculo fere ubique auctoritatem eius testimonii non augent, sed immenso
pondere tot conspirantium testium destituunt; ac
floruit. Sed iam quaero num regimen mouarchicum
porro robur apostolicae testificationis extenuant ac
hoc pacto roboratum ac firmatum fuerit ; nequaquam
Nos omne· videmus contrarium eveniam: omnia illa infirmant
Idem valet si officium indicia consideremus. Qui
regimina repente et inopinate corruerunt par univer­
se simpliciter iudicio alterius accommodare debet,
sas Europae plagas, et continua mutatio rerum publi­
carum exiude perdurat, et ablata omni auctoritate sae­ nunquam index appellari potest Restituatur veritas
culari, populi nesciunt ubinam pedem figere debeam. B verborum in relatione de observationibus ad prima­
tum pag. 34 [23 c ·], ubi affirmatur, illam Romani
Eiusmodi ruina certe non potest ecclesiam in­
pontificia infallibilitatem non efficere, ut episcopi ces­
vadere, quia aedificata est supra petram, contra quam
portae inferi non praevalebunt. Sed etiam error qui sent esae vere proprieque dicti indices vel in ipos supre­
mis fidei iudiciis, cum ipais competat indicium etiam
tunc tot animos principum legitimorum occupaverat,
nostro tempore mihi videtur occupasse mentes mul­ de infallibilibus Romani pontificis decretis, non qui­
dem indicium dissensionis rei rejectionis, sed iudicium
torum, qui ecclesiae penitus addicti sunt. Quemad­
instructionis, assensionis atque approbationis. Certe
modum enim ilii arbitrati sunt, salutem at firmitatem
monarchiae positam esse in absolutisme, ita illi autem per universum orbem nullus reperiri poterit iuris
ponunt salutem et incrementum ecclesiae et primatus peritus qui unquam concedat, eum vere et proprie
iudioem appellari posse, qui adstringitur ut indepenpositum esse in absoluta quadam auctoritate Romani
pontificia. Et quemadmodum priores licet contra deos iudicium alterius simpliciter approbet eique
omnem suam voluntatem ad ruinam monarchiae con­ consentiat. 8i ergo summi pontificie ett, et quidem
tulerunt; ita illi quin ullo modo velint, nihilominus a se solo et independenter ab omni episcoporum co­
operatione agentis, irreformabilia iudicis in omnibus
tum ecclesiam tum apoetolieam sedem infirmant: qui
enim episcopatum vigore suo exuit, hoc ipso etiam rebiu fidei edere, quae iudicis omnes episcopi sive
minuit robur primatus et vice versa. Casterum mihi dispersi sive jn concilio generali congregati, interno
persuasum est, illos theologos et illos patres qui om- et absoluto fidei aasensu non aliter ao caeteri fideles
nibus viribus eo tendunt, ut auctoritatem primae sedis excipere debent; hoc saltem nobis concedatur, tunc
unum solum iudicehi rerfiinerèr~et episcopos, nisi
ad extremum usque extendant, ut iure aliorum propemodum absorpta videantur, nonnisi vero et sincero verbis ludere velitnuafin hoc actu iudices vocari non
posse, vel tot sint iifliioee necesse est quot sunt fideles,
amore erga ecclesiam duci.
Neque puto ecclesiae bonum a me magis amari qui iisdem iudicij· fidei assensum praestent.
Sed qwflira videt hoc pacto auctoritatem totius
quam ab jp«is, licet coram Deo humiliter fateri pos­
sim, me poet Deum nihil unquam magis amasse, quam ecclesiae minui, pondus conciliorum e gradu dignitatis
suae depelli, ac porro etiam auctoritatem supremi pa­
ecclesiam et in ecclesia primatum. Mihi omnino per­
suasum «st, eosdem non nisi optima fide ad optimum storis ecclesiae infirmari? Quanta «at auctoritas et
pondus, quando Romanus pontifex tanquam supremus
finem aspirare ; sed simul arbitror eos falli in eligen­
dis mediis ad hunc finem obtinendum. Üt hoc pateat,
iudex iudicio de rebus fidei promulgans universo mun­
sufficit perpendere episcopos, quod · nemine in do dicere potest, se suprema 'sua auctoritate judicasse
una cum universis episcopis, qui iudices sui iuris con­
dubium vocatur, esse testes traditionis et nidiops fidei.
Christus ipse in perspna apostolorum tamquam testes stituti ex propria persuasione consentientes omnm in
suae doctrinae eoo instituit1: Eritie mihi testa.... eamdem veritatem conspiraverint ; et quantopere haec
auctoritas, hoc pondus deprimatur necesse est, si
MSqer ad ultimam terme. lamvero omne pondus testi­
ficationis pendet tum a pondere tum a numero praeter solum Romanum pontificem nullus alius re­
maneat iudex verus et propne dictus, si omnibus aliis
testium; et cresdtate pondere et numero testium
crescit etiam pondus et auctoritas testimonii. Sed episcopis nonnisi officium incumbit ut idem repetant.
quod ipse prior dixit et quia ipse dixit; ac porro
numerus testium nihil valet et omne pondus evanescit,
nisi singuli testea in testimonio Sui iuris sint, et sic ei iudicium totius collegii episcoporum nec magis, nec
propria auctoritate testantur. De facto, cuius veritas alio pretio sesti nandum est nisi loco praeclari eXempK
inquiritur, si unus solus est sui iuris, caeteri autem perfectae subjectionis !
Certe universus orbis deplorat, quod omnis auc­
testea idem repetere debent quod primus testis dixit;
iam manifestum eet unum solum remanere testem, et toritas tam spiritualis quam saecularis nostris diebus
testimonium cueterorum resolvi in testimonium primi proculcata sit. Omnes homines bonae voluntatis desi­
testis, neque magis valere quam testimonium unius derant, ut auctoritatem defendamus, sartam tectemtestis.
que servemus. Attamen totum orbem simul pervadit
amvero nullum est argumentum quod patres alius sensus communis, qui omnem formam sbeolua haereticos maiori triumpho urgebant, quam tismi (iubmiua tigna improbationi·), «x quo tot mela

J

consensionem tot .testium in earpdem veritatem: qihil
magia christiania evidentiam revelatae veritM. de­
monstrat, quam unionem tot episcoporum, qui per

> AM.I, A
C I na, inram, rsnms IA

pro genere humano provenerunt, perhorrescit atque
dotestathr: nam absolutism»· hominem ipsum cor­
rumpit ao vilem reddit Promulgate ergo, reveren­
dissimi patres, promulgate universo orbi socissiac
auctoritatem, qua nulla alia tinniar, nulla sublimior,

■ .·\
Sil

A. MBWOW FDMJQAB T

. ■ ·'

> ■" *

I

·.,

an

uulla ansahilior, asm aimai fnduMMui mm μ»- à qu 'aammam aadii pmttifiaem Christi ri«riM «
toritetia. Bad ostandite qooqoe ia aasiaam nullam mm Petri Μμμβοτομ. Pom omum vaHa peetarbarantar
potaotatMB arbitraria· (ripw daprahriMMe), <x- ai aadiraat Miau peatifieaan Mb decan poaea,
togtm Μ
******** ; in ** omni
*
wûûtarin m·® mo «μ doatriaam «t fidei ragahm aeoaoiadaM
aaae, niai priai da etas eiuinMilia earn aaiveaais apedivinitas ordinata at baaa dispeaita, atque untun tan­
tam aaaa Dominum at monarebam ahaoinhim fligno mopis baaa ooantitarit : taiam noaeoriiiari aeeaaariaM
mfnMMi emeant) Iseum Chriatam, qu eoda- aotaawnt, nt® own nli^Mnd
*
nhranpi * (gnibvtd
**
Mam aoquiajrit aibi raagaiM ana. Nanais· qui atnnt- rabailibaa aine magno acandaib ridant.
Mota aat recanter de hoc re qaaaatio; ai indefinita
qus praestat, tam bodo acciaaiae turn aootoritati
manaret, eoa in anxiatateif coauioeret at in dubium,
aanetae aedia beoo prospicit. ·
fidei ipsorum omnino importabile at gtnriaaimio pla­
ΟΒΛΤΙΟ
num periodic. Ent ergo fidelium aaimaboe nedum
retareadi pairitVotnini Antonii Caroli Coueeeau
proficua, aed etiam omnino net mm ria infidlibilitatio
epitoopi Engotiamenou >.
olara definitio, liedem do rationibos arit profiooa at
Eminentiaumi ac revorendiaaimi preaaidaa, emiunivenae eecleaiae, in qua omnm emntaa aire haere
ueotimimi ac revarendiasimi patrm.
tici aivo schismatici agnoscent portam tranquillum
Ut modo audistis guae dicturae eum·, non mea
*
animis dubiorum tempestate iactatis semper apertum,
quidam verba aunt eed reeerendiaaimi episcopi &igoindicem controversiarum semper sedentem, fidei fra­
liemenaia, eed mea tamen quoad eensum; quia «un 1 trum permanentem et perpetuum confirmatorem. At
ipso plenimime conmntio. Duplex igitur toatimocium si animo reputaesent Galli nostri XVII saeculi doc­
ex uno ore pro benevolentia vestra aocipere velitia.
torum novorum doctrinam, moti non fuissent tot
labores, tumultus et scandala; axtinctus fuisset error
Sub intio huiua diaouaaionia generalia aolemnia ad laneenii ; non illa longa fuisset strages animarum
nos farta eat appellatio, ut unusquisque euam ecrutarenunquam Mtis deploranda, cuius hodie tam facilis
tur conscientiam de periculis animarum nobia con­ oblivio me in verum stuporem iniicit ; non tantum in
creditarum, immo de periculia toti ecclesiae imminen­ quibusdam episcopis et praesertim in saecularibus ma­
ti bus nisi amoveretur definitio nobia proposita. Meam gistratibus praesidium errori inventum ; non illae ad
igitur coram Domino interrogari oonecientiam et futurum concilium appellatione», quarum scandalum
dicam ingenue in longe aliam ac reverendissimus ille cum pluribus aliis vidit mea misera Engolismensis
*
pater
abii sententiam, firmius quam unquam credens ecclesia (nec enim fere nonaginta episcoporum re­
diam post multa alia in eandem aeneum etiam hodie tractatio diuturnum appellationis malum Mtis repara­
prolata animabus proficuam fore, et toti ecdeaiae vit) ; not) illa in sanctam sedem infamissima rebellio,
utilissimam et glorioaiasimam ; quin immo omnino quae tandem in infaustum schisma constitutionale
nec serario esse ferendam in hoc sacro concilioprimatus prorupit ; non illa denique iterati» condemnation i bu»
et infallibilitatis summi pontificie definitionem.
resistens laneenii versutia, et pseudophiloeophoqg^
Et primo quidem in omnium animis situm sit,
ipsam ecclesiae constitutionem renovandi aggressu».
communem in nobis esse cum reverendissimis patribus (
Haec certe quae vidimus si suis isiulis vidisset
diversa sentientibus, de gloria Dei et de salute ani­
Bossuetius, firmam iuventutis suae dot trinam fortius
marum daque totius ecclesiae .prosperitate et pace tenuisset, et (sit illo honor tanti viri memoriae tents
sollicitudinem. Undenam ergo fit, ut divérea sit de pore quidem suo minus obeeeuti sed eccleeiae semper
eadem re et de re-tanti momenti sententia, quorum devoti) haec^idens. haec gemens et famosam decla
commupis causa, communia vota sunt? Inde oritur rationem et eius postumam defensionem, sihi iam an­
haec diversitas, quod praesentem animarum statum
tea parum placentem, proreus abimisset.
variis in regionibus considerantes, et praeteritorum
Bene est quod posthabitis quorumdam doctorum
temporum in nostra patria historiam scrutantes in
placitis modo caesariorum modo publicolarum, sem­
varia quasi necessario iudicia deducamur. Miram
per in clero et populo Galliarum jiersetenaverit avitae
autem qood in iisdem regionibus tanta appareat
fidei et romanae unitatis sensus: quam sequent·»,
iisdem de factis indiciorum variatae.
fere omnes episcopi et plerique presbyteri exilium,
Ut mihi quidem videtur in nostra praesertim carcerem, mortem ipsam potius duxerunt appetere,
(rallia, mihi mpgia cognita, magna ratio habenda est quam ab hac unitate desciscere. Sed cum periculosae
in iudicio animaram de vero sensu varorum fidelium, istius doctrinae aliquot haustus etiam in exilio quidam
ininor autem eorum, quos olim Tertullianus dicebat confessores fidei non satis respuissent. inde evenit
infatuatos Christianos, st si placuerit fideles, quos ut Pio VII pro bono ecclesiae suarum sedium renun­
quotidie videmus etiam pro lubita infidelium omni tiationem postulanti viginti episcopi restiterint et
vento publicae dictae opinionis circumferri. 8i istis 1 ortum dederint lugendo schismati, quod in terra
nunc, ut aiunt, infallibilitas summi pontificia aat onus nativitatis meae, in dioecesi Pictaviensi, plusquam
importabile, etiam poet definitionem concilii oeou- 5000 animarum in perniciem traxit usque post 70 an­
meoioi, quia eqilicot ecclesiae ipsius infallibilitatem
nos nondum.«xtincto. Bene est, iterum dicem, quod
vere non credunt: oaeteri fideles in boo dogmata tané etiam quorumdam theologorum placitis prae­
facillime agnoscant antiquam enem fidem, antiquam
valeret in clero, at populo Galliarum catholicus Ro­
suam credendorum regulam. Hoc euim ipsis obvium manae unitatis sensus; nisi enim post tot et tanta
est et semper palmare respondere haereticis et qui­ aoandala perstitisset, duplicia schismatis malo patria
busvis generis incredulis : Credo in Spiritum sanctam', nostra periiaaet. Non jrgo innocua eet, quantum prae­
in ecclesiam catholicam, cuius vocem audio in meo dicant eius defensores, ista theologia: hoc clamat
parocho, qui suum'audit episcopum, in meo episcopo, duorum saeculorum historia 'in nostra praesertim
Gallia.
Quoad alias regiones potius audiendi sunt de se
' Argumtu : .ll|lm>ai MgeUasMasta Istalttiara infsWMlitath et atüaai at MsaaMitafi mm pteribm μΜοΜ
*
et de suis loquentee ipsi haram regionum episcopi.
• Baas «retinam resttartt iiismMsu OareitePfflira Çsd quantum bx quorumdam ore audivi potior illic
etiam ratio habenda eat optimi dari et‘populi, quam
• ABadti ad sreUsam levsradMaal sftsssfi DMraaMia
quorumdam doctorum proteatantibua nimio plus ad-

SU

OOIWHUMATIO GKMEBALU QUIBQUAGKSIMA 8SPTIXA SS mi |S1»

tld

hMmtûun. Qaod ai istïua ooraoilü daCuitio du in- A d£ prooemio et da prime ratraeratie capita. Qraoaal profallibilitata ia βΗηήοΜα vtaiiat, illia fidrattar mn- oemiudn oormidmare vaiitise reverendiammi patrea, quod
boo pronominal ra» rit oohun prooamium schematis
moriam naine «r me
*
dramaaoriboa revocabo.
la oari» arohitpieoopi Cokoteoate Ournrdw Ea- de Xomaao pontifice, rad neoorenrio totius «hematis
goiiataenaia lagato· Panhal» II oorapi imperatore de aooleaia, id rat tsoo uaiua nut duorum capitum,
end octodecim atri plurium. Porro quia hoc credi­
HacriooV et gtnadi coûta epitroporum et magnate»
*
gemaaornai aaaptaa «die et ipaiua eocteaiae igia de­ derit hoc prooemium legendo, quis tanto operi vratifendebat. Obmunaoraatibua prMMctibua epacopù et buliun adaptatum indicebit, cum perspectum habebit
tamnltuantibus et frementibus potent ioribq
*
Uicis, duae pbraraa acu ciratar aaxderim lineae huic operi
peéterritua arehiepiacopue Gerardi olitn diacipulu· ad impone»? nam immediata ad apoculem partie primas
eum oonvereue: ..Magwter Gerarde, ait, magnum in obiratum proceditur. Equidem consultius fuisset et
outra curia excitasti scandalum.'' Ad quem Gerardus conducibilius forma prooemium non ita lodgum con­
indignant: „Tibi quidem est acandalum, mihi autem ficere, quod sua amplitudine schema nobis traditum
superaret aut aequaret, non diffiteor. 8ed saltem non
evungelium." Quae verba, dempta indignatione, om­
adeo breviter et imperfecte de «elenia loquendum:
nino debita doctoribue reverentia mea faciam.
Omnia vestro iudicio, eminentiaaimi et reveren­ saltem historice et verbia evangolicia delineanda ipaa
prima ecclesiae fundatio; deeeribeoda eius facies,
dissimi patres, humiliter submitto.
iudicandae natura et dotes, priusquam de eius praeORATIO
B cipuo membra, de eius capite visibili ageretur.
mvrendi patru domini lambi GinoaUtiac
Eadem aut paria dicam super primo achetant» ca­
rpucopi Gratianopotiiani'.
pite, quod certe totjua tractationis fundamentum erae
nemo negaverit. Hic rimpliciter duo textus evangelii
Eminentissimi prareide», eminentiaaimi et reve­
afferantur, quorum sensus indicatur ; aed nulla aucto­
rendissimi patres.
ritate, nulla ratione raaeritur aut fulcitur. Ast si
Post grandia et adeo gravia et meo sensu splen­
veram est quod in prooemio dictqm, nempe quod
dida quae mox audiebamus, vix possum elevare vooem in haooe aula hodie. Nam non sunt multa, quae contra hoc fundamentum divinitus positum portae
inferi maiori in dies odio undique insurgunt, et ob
super schemate de ecdreia in genere considerato mihi
hanc rem necessarium sit doctrinam de institutione,
dicere in proposito est, nec etiam maioris momenti ;
sed quae forsan nec abs re esse, nec vestra attentione perpetuitate ac natura sacri primatus exponere et de­
et benevolentia omnino indigna videbuntur. Non de clarare; nonne ita Exponenda eet ut etiam Montra
hostes illius vindicetur ? nonne ita declaranda, ut sal­
ordine schematis, cum illum mutare nobis fas iam
non ait, non de stylo, licet nimis striet i» et aridus, sed item filios ecclesiae sua luce perfundat ? Et liaec
de ipea compositione schematis, ut ita dicam, in qua ' quidem non dico, ut longam de institutione primatu»
in Petro hic expositionem exoptem, sed ut quae tantae
quaedam exiliter et ieiune mihi pertractata, et plura,
• linet maioris momenti et forsan neoeasarie, praeter­ dignitati et tara neoeraario in ecclesia muneri congrua
missa videntur : quibus addam unam vel alteram super ait. Nec enim certe illa, ut ita dicam, materialis alleC gatio textus: Ego dico tibi, tw e» Petnu. sufficiens
relatione scripta nobis tradita animadversionem.
Et primo quidem in ipsa schematis compositione omnibus erit ad inteUigeudum promiMiones uni Petro
quaedam nimis exiliter pertractata: loquor praecipue factas, et quidem ita illa soli non aliis, cum tamen in
nomine et in persona omnium apostolorum profeei ArguaMutam: NBpterep» OrettaaopaUtaawe pane aihil
se addere pores dixit Us quae a Megmtlno episcopo 'exposita
feersat. Aliquid tanta observare valle aoa i» ordina reho- raati aoa agi hie 4a iafhllibilitete raparate, at alrutaa quod
■atia qaera iraraatabitera esae aetebat, aoa de stylo liret niais aihil dicatur de carpere aceleaiM doceato, de collegio apwtoliee,
aridas evidaatar appareat, aed de ipsa ooastitatioee reberaatte. de saltata apostolat» rab Petro et cam Petro; epereaee w
It l· qaaedaa simii sriHor pertractari, quod diceadara prae­ qeod oasis brae riva saltem rore expoaereatar; st nalta
verti· de prooeasio et primo capite. Prooemia· aoa eolumaeodo qaidem dicta rara de generali usitata capitia eam coepere,
de Botnaao ponttetee sed toti» tractatas de oeeteada ease debars, aihil aatem de aaitate collegii apoeloiki Neto raee s Aaet idcirco saltam primam mcMm teadatioasre aaaamrie ia toaiai verba dicantia quod papa utens rouille et require» adeo dellaraadara esse. Primam caput daobee taatara Scripturae lutoriuia tothaa racleriao errare aoa posait. Bt hrac quoad
tretiracalli coudai, quorum deterraiutar qaidem eeaana, red arborea Nauuulla etiam aairaadvortit circe aairaadveraioeaa
nuite aaetoritate aat rations teldtar. X coats
*
claries id ala­ quae ane aura schemata patribus exhibitae eunt Kt 1· praeeddeadara ease, quia, aient dicitur In prooemio, rastra hoe tentte- torrairaara Mae cbaervatiraera, quad cara de aeri degraatio de*
raeatn
divisit» posits
*
portas interi amiori ia dire odio daihilitate agitur, argumenta quas proponantur nee redora nec
iwargwt at nacaraarima ait sxpoeere doctrine· do inattentions ataodara graeria reae dobeaat red adaptato ei proportionale
perpetuitate at ratara priraatra, radalo curaadara nt irapoaaa- natares ot gravitati qaaratioate de qua agitur. 8» etiara du­
tar eceteeiM Mi, et ab hoetinra aophteamtibw at caviltetteaib» plicia graeria ease veritates, altes nirairuai epvratetivaa, preecarere p train A <· Ptere raagal raorareti preotanalraa rare. — tiaaa aliaa, hae arguraonto pre eaoripti irait edatrui pome, lUaa
Non poere iateUigi priraatara Petri repre reUqnra apretotea, niad D vers noa ado, eara a plnrib» et per raaltra aaaoe quandoque
*
aatem preeet do apoatdla eorueqap raararib» timeretur: quid ordinarium. et dubia et dlriaterae haUtra enat Ad veritate
quid axtreordirariara ia apoatoiata ait, strum ia solo Petre tieam adrarendara, et probandam tara ia depetito revuiatteaia
*
«re anaquaa ia ecclesia Utera teiagl
Merit spretotetas ordinariae, at atram apsstoliea iaAdHUlitaa cuutiaari, aerea danda
* Utera pare «mm es
ad muaa aposSoleram ordinarie
*
vel extraordinarium redteeada Ignoratam, nes lavo ratam ia dahteat, aad
alt. In capita quarto todieaadam qaaaaam rit iatriUHMtatb veritatibus, quae rere at proprio oaeteoiae eathoHera dM dobaat
Bete
te
rea
Urattea
diaoaaaiaali
haine
determinatae
pag. M ad d·
seelssial aetata ot indotea, ’quod di inrimas later iatblUbOitotara Christi, apoototoram et eecMaa. Oretiaa agendas το­ (MM). At ridendam atram raedis ab ipaia exposita stat teadata
ν ram ilium n relatori, qui nemiae Deputatteate declaravit, aaa at uregtaa at aaqaa: ea haec tria ragera. Abu met fendent
egihte de taMHMHtato paraanali, separata, iaaaaditiaaala el /bredade, quia dnra prebari deberet amraranta iatellthilltatera
a baalata; ram qua nan revêtetineis et laaptre tineis tara, nd aflnaautte area emai eueptiora raaiore; Id aes M, at raaaa■rata aBaruatar qaorara vie at ettoada reppoaiter. Nm
tretismall et depoaiti. At as nan iairiligere quod ad pontiMara taddlMlitatam requiratur iatervaatv providrettea erdi- rtaprei. quia preeeditar per riara aweptinete, ot boo para·
aa^ae. The ot rattenem oedtoariam tsotimialiram aaa in aut mia» hcaoriArem aaae iia qulbraoura eeutrevertitar, st
antra tenth qraüttata sad te pturiara materotes
*
ot oanaradie pdteeura san eantadme eae qui hodie dedaitirei hate epperitam Mae, at Mrirao an Inga sriteerte puvidrateaa ran aped
raratar cam prearetoatibra, lanreaistio ot robreedrate. JKra
uaara torism vwttatara aatvrasatem qurartradara and aped «fas; raadrara qeippe ignorare omaia la eoetesto peweOare ot
raeitee. Qaod daparitam Mai teOagrem aarvetar apad pierce, raa arid per talariam Mota e duram antis reparari, at deesuataaii preriterattee eadHraagnmn area: at qaed apad seam
oratodMnr aaqra ddritear pt Me onto ad aped eraraa, id ran Negari Idrirêi nan peaaa Ba qedbpa testera videhte al ttdHa

ft

MfNMM MMBlMI mml*

ait

λ. nnsioim pübucab it οοι^|«ατκ)1πμ GunÉuise
-------------------------------------------------------.-------------- ;-------- .i.
* i-L-

tu

;—————— ------------ - --------------

siowa fidei «αύό·Μ; ms adhac assertio raga, qnod testem quaeranda iata veritas universalia, ssd apud
■ampar toliter iwnleaia varba haao Christi ïntdlaxarît, multos.
Idem dicandum eat de infallibilitate ecclesiae, ubi
advataarioa fidei ooorineere apta aat.
consideratur quatenus in deposito servando. Non enim
Serando plura naagni momenti pcaot arra ima
unus episcopcrnm, aed omnes episcopi ius et officium
Equidem ut primatus Petri super apostolos tacte intaUigatur, optandum foret ut recti qui fixerint apoatoli habeat depositum fidei servandi. Ad hoc officium
adimptomtaa gratia suo ministerio adnexa ex his
indicaretur; quonam tensu dici poaait apostolici pri­
matus natura; exponendum in quo praeciae oooaisto- verbis Apostoli est·: Depositum custodi per Bpirirent dignitatis apostolioae et apostolici manaris natura htm aamnms, qte habitat m aobi». Porro quod hocce
ipaa et dotes. Declarandum an in apoatoUco miniato· dspoeitum milleoo depositariorum numero concredi­
tum, ut publice quidem apud omnes aut fere omnes
rio aliquid fuerit ordinarium, aliquid extraordina­
rium, quid ordinarium, quid extraordinarium: quae simul reservetur integrum, hoc ordini naturali provi­
etiam nos ipsis ruricolis explicamus, -distinguendo dentiae congruit ; quod autem apud unum fideliter
quae fundandae ecclesiae ab his quae conservandae et aeque et ita certo ut apud omnes, non ita perspicuum
regendae neceaaaria, congruenter iis quae in prae­ videbitur.
Quidquid ait, illam testimonii infallibilitatem his
fatione a aacramentario Grsgoriano desumpta reci­
verbis' nervoee suo modo explicabat et vindicabat Ter­
tamus: ,.Quoa operis tui vicarios eidem contulisti
:
*
,,Ecquid verisimile est, ut tot et tantae
praeesse pastores quo «ane iudicaretur utrum reapse tullianus
(eodesiaa) in unam fidem erraverint? Nullus inter
et quo senau in Petro solo fuerit apostolatus ordina­
rius, et utrum apostolioa infallibilitas ad munus multos eventus eat unus exitus. Caeterum quod apud
eorum ordinarium vel extraordinarium referenda mdltos mutui invenitur,' non est erratum aed tradi- ■
tum." Hoc argumento utebatur Hieronymus pol em ice
esset. Expendendum tandem utrum summus pon­
adversus Vigilantium, eum vindicans cultum reli­
tifex solus sit' verus et proprius apostolorum «oooesHir aut saltem quo sensu ; cum tota antiquitas testis quiarum auctoritate Romani pontificis aiebat : ..Errat
«it, quod in docendo simul et in regendo episcopi apo­ ergo Romanus pontifex etc." Et tunc ad auctorita­
tem ' universalem episcoporum aspiciens : ..En non
stolorum veri sint successores; et Irenaeus illud1:
Quo» et euoceuore» relinquebant in sttutn ipsorum Ιο­ solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi,
ί «m" magûterii tradente», de othni ecclesia dicebat.
cum etc." Hoc utebatur Augustinus hermeneutice.
Ast super electione, vocatione, missione, et munere et ut regulam traderet in dignoscendis scripturis caapostolorum, super eorum in regenda et gubernanda noniejs, declarans, eas scripturas admittendas quae ab
omnibus vel quae a maioribus, et a pluribus, nulla
ecclesia iuribus altum ubique silentium.
facta in favorem unius ecclesiae exceptione. Queis
2° Cum caput quartum, ad quod caput omnia alia
explicationibus iri antecedenti congregatione generali
colliniant, cui praeparando caetera ordinantur, agat
a disertissimo alio ex clarissimis relatoribus praeiverat
de infallibilitate ecclesiae et Romani pontificia, neceedeclaratio adversus infallibilitatem sumini pontifici'
eariurn aut saltem utile foret indicare quaenam sit
ut aiunt ‘separatam. His. quae huc de re tam vivide
infallibilitatis ecclesiae natura, quae vera indoles tum
dicta sunt, plausimus; nec enim corpus truncatum a
ad fideles in recta fide instituendos tum ad obstruencapite, exsangue et mortuum ullo modo imaginem
dum eorum os, qui falsissima hac de re sibi fingunt
referret illius, cuius pulchritudinem immortalem drac typis mandant, quae ignorant blasphemantes. Quod
*qu<'
macula et
si natura istius infallibilitatis declaranda non videre­ ' scribit Apostolus5, sponsae Christi ab
absque ruga, quam ille acquisivit sanguine suo.
tur, saltem edisserendum est, quodnam intercedat di­
Verum hic agebatur, veliti
*
in memoriam relo­
scrimen inter infallibilitatem Christi, infallibilitatem
care, reverendissimi paire
,
*
de infallibilitate summi
apostolorum et infallibilitatem ecclesiae; ne haec
pontificis, sive infallibilitate activa eccleeise. et con­
omnia permisceantur et misere confundantur.
sequenter de fictitia separatione in nuhc infallibiliGratiae agendae sunt illustrissimo relatori, qui
tatis exercitio ab ii.·
*,
qui eum ipso et sub ipeo
nomino deputation!
*
nobis declaravit, infallibilitatem
Romani pontificis non esse personalem, id est non
sublectum etiam activum sunt istius dixinae prae­
rogativae. Pane illustrissimi relatoris dixerim, illum
rsonae sed officio addictam, non separatam, non
l*
audiendo et ipsi plaudendo mirabar, quod nihil diceret
mconditionatam et absolutam in exercitio suo. «d
de corpore docente in ecclesia, de collegio apœtolieo.
*
certi
conditionibus obnoxiam : super quo multa for­
de unitate apostolatus sub Petro et eum Petro, eu i
san suo tempore dicenda erunt, quibus nunc super­
tantae promissione® a Christo factae, nec de unitate
sedeo. Suadebat autem, quoad naturam suam et
episcopatus per saecula unitatem apostolatus exhibente
v erani indolem, infallibilitatem non eme infallibili
*
et toties a patribus celebrata, et a clarissimis omnium
tat^m revelationis et inspirationis sed testimonii et
depositi ; et ideo in infallibilitatis pontificiae usu non t) scholarum viris, praesertim in alma ista Urbp toti»
intervenire miraculum nec etiam umbram miraculi, declarata et defensa. Ünum Bolgenium hic allegasse
sed tantum opus esse interventione providentiae ordi­ sufficiat.
Sperabam ergo quod ea. quae super hi
* desideran­
nariae, quod certe optimum est : hanc enim esae veram
ideam, naturam, indolem infallibilitatis ecclesiasticae tur in schemate, hic nobis diserte viva voce expo­
nemo diffitebitur. Sed quomodo admittendo infalli­ nerentur ; qua expositione rite facta dubià multa for­
bilitatem pontificiam per se solam opus tantum ait san evanescerent et inutiles disceptationes cessarent.
interventu providentiae ordinariae, non facile per­ Sed multa pulchre quidem de generali unitate capitis
spicio ; non enim unus testis, ut mox dicebat doctissi­ ecclesiae cum corpore, dum de hacne unitate non age­
mus et illustrissimus episcopus, a Christo institutus, retur, nihil de unitate collegii apostolici cum Petro
semper vivente, semper visibili omnibus diebus usque
sed plure·, et quidem in omnem mundum missi et con­
ad consummationem saeculi a Spiritu sancto edocti,
stituti. Porro vis et ratio, ut probo nostis, testimo­
niorum ordinaria, non in unius testis qualitate, sed omnesque gente, ex mandato et virtute ipsa efficaci
in plurium eonformitate, et ooitoordia constat. Non Christi docentis; quam ideo ut permanens unitatis eeergo . ex lege providentiae ordinaria apud unum
! ΠΤ1Μ.Ι, 14.
■■ '
i
* Di 'fvnenenptwnibu·, cap. XXVUL
> Wtaa. V, w.
1 ÀdosrsNT fawrtMt, Ift, ΙΠ, cap. *.

an

CONGREGATIO GENERAUB QUINQUAGESIMA SEPTIMA as watt 1STO

elrai—tiea· principium formale aut vinculum plora· j
patra· exhibebant. Et ut praeaiu· adhuc loquar,
■parabam tandem, ut cum ageretur praacira da actu
ipeo definitioni· dogmaticae, qui certe vitae «oderiae
praecipuo· et tplendidierinm· eet, in booce illo actu
illam unitatem inseparabilem praedicandam iri, illam
totius corpori
*
docenti», diverso modo forsan, aotbre
semper capite inculcandam. Nec ad id exempla
deerant; nota enim ill^ sancti Antonini verba, quod
papa utens consilio et requirens adiueuriuui universali»
ecclesiae non potest errare. Minus nota quae sancto
Antonino suppar legatus Eugenii IV episcopus Dig
*
nirtasis in relatione coram,,ipeo Eugenio in Florentipo
concilio facta: ,.Fidem ecclesiae, dicebat Petro Chri­
stus, ut ad eam per universum nunquam deficientem
aspiceret, et inde acciperet unde singulos confirmaret.
Sic enim sequitur: Et te «diquoado eottrerra». ad
hancce nempe fidem ecclesiae, confirma fratri
*
inot."
* Haec Digniensis.
Haec quidem, reverendissimi patree, de ipeo sche­
mate sufficiant. Nunc ad animadversione» super rela­
tione nobis tradita devenid.
Prima quidem refertur ad gravem praetermissio­
nem, quae Obt ista. Onince novimus, quod ubi agitur
de definibilitate novi dogmatis, sedulo attendendum
sit, quoad argumenta proponenda, nec eadem nec eius­
dem ponderis esse debere ; sed ut efficaciter rem ad
*
struant, et adaptata et, ut ita dicam, proportionate
esso debere naturae et gravitati quaestioni», de qua
* agitur. Porro hoc etiam novimus omnee, quod dupli­
cis generis distinguantur veritate» revelatae; aliae aine
quibus recta vita christiana institui, existera. aut regi­
men ipsum ecclesiae exerceri efficaciter non poteet ;
aliae quae ad hunc vel alterum scopum attingendum
non sunt necessariae. Prioris generis veritates dicuntur
prarticae. et valide praescriptionis argumento demon­
strari poshuut. posteriores non item. Inter priprea
numerantur articuli fidei, sacramentorum doctrina
substant ialis, hierarchise divinitus institutae exist en­
tia, et praecipua quae ad regimen fidei essentialiter
attinent; inter ]>osteriore» aliae veritates tum specu­
lativae tum etiam in accidentalibus praeiicae, quae ita
non sunt cognitu necessariae. Super veritatibus prioris
generis nunquam aut .nisi a nonnullis in ecclesia ca­
tholica dubitatum ot, nunquam nec nisi per modicum
tempus super iis disceptationes grgves.exortae sunt:
super posterioris generis veritates a plurjbus et per
multo» anno» quandoque dubitatum est, et divisiones
opinionum in ecclesia excitatae. Liveat mihi rem
breviter dujbus exemplis illustrare.
Huiusce generis est processio Spiritus sancti a
Patre tamquam ab uno spirationis principio. Haec
ventas oftmino speculativa nec ad rectam vitae Chri­
stianae institutionem neoesaaria; unde non mirum
diam a «patribus graeci» et latinis generat ini fuisse
aliis verbis expressam; inder dissensiones ,ortas, et
veritatem ipsam ipsius proceeeiome a Filio inde in
oriente )>er plura saecula vel apud plure» obscuratam.
Huiusce gtiam generis immaculata beatae et glorio­
sissimae -semper virgini» Mariae conceptio: haec etiam
veritas nec practice nec m^eeearia vinde factum quod
'per plura saecula a pluribus vqriis de causis dubi­
tatum rit, et minus clara huius veritati» in occidente
quam in oriente professio. Inde fit ut quando agitur
de veritate mhgni momenti, de veritate practice definieuda, plure et validiora argumenta huiuace definibilitatis adducenda sint; probandum nempe illam
*
/luuquaflliaeeleeia ignoratam, nunquam in magna
parte ecclesiae saltem obscuretani, nunquam a pluri­
bus catholicis in dubium ravomtam, illam unam ease
> proprie e numero veritatum illanira, da quibus Vin­

ais

centia· Lirineoaia dicebat, quod eint vere et proprie
«octeriae catbôlicae.
Posterior at ultima mea animadvereio gravior «st ;
limita· discussioni» super gravisùma quaestione mox
oriunda refragari aut determinare doctissimi relatores
in menta habuisse videntur, nempe num. C. seu a
peg. p6ad 40 [$4-26] ; an aeque et coargue factum ait
inquirendum. Certiasime non solum minus aequum, sed
meo^sensu etiam iniquum est arbitrari, quod ex diffi­
dentias causa taliter egerint. Grandis causa, quam
defendunt, neo hisce artibus et calliditatibus indiget ;
quae nec iUa neo illi» ipsis ullo modo digna essent.
Sed quaeritur u^rum viae seu media, quae invenerunt
et exposuerunt, sint fundata, sint congrua, sint aequa.
P Utrum fundata. Ibi praesupponitur et affir­
matur, ex momentis omni exceptione maioribus quae­
stionem, de qua agitur, esse veritatem divinitus re­
velatam confici, ut consequenter facta ipsa quae tanta
sunt, quae opponuntur vel quae opponerentur, falsa
esse necease sit ; et hoc quia veritati illuminatae alia
veritas opponi DOqueat. Sed illa affirmatio, illapreesuppositio est praecipue quae adducitur in quaestio­
nem; aliis incerta aliis dubia haec testiihonia allata'
videntur. Aut ergo argumentum laborat vel laboraret
vitio petitionis principii, aut, ut generatim loquar,
huiusce generis argumentum valorem absolutum ha­
bet nonnisi quando agitur vel de principiis rationi»
humanae, vel de argumentis ab omnibus doctis ut
certi» acceptis, vel de dogmatibus fidei definitis.
2° 8i fundata sit ista agend^i methodus, parum
congrua videtur ri serio consideretur. Nam est 'ia
quaedam exceptioni». Porro quaestionem amovere \ia
exceptions, parum aut minus honorificum eis. cum
quibus, quaestio (ontroverlitur : varia enim sunt in­
genia, vani modi quaestionem considerandi, et nfniti
nescit veritatem iere catholicam varii» ingeniis. \ariri
exigentiis mentium posse satisfacere. Et cum parum
congrue id in ipsa religione fiat erga eos quos adver­
sario» existimant, indevote rausam eorum cum rausa
protestantium. ianaenianoruni. febronianorum aliquo
modo -miscent, aicque quaestionis status indecore mu­
tatur. Non enim inter nos agitur ius agi potest de
oppositionibus quae a protcslantibus et alii». sed quae
a doctoribus catholicis, a doctoribus catholicis in­
quam, qui eas protestant ium oppositiones confutarunt,
sed qui rea sub alio respectu considerando suis dubii»,
bins observationibus non omnino sal ia factum nec
* satis
obviatum putant. Si placet, reverendissimi patres,
cum super hia quaestionibus disceptandum erit, ai dis­
ceptandum ah; haec odiosa protestantium. iausomanotum, febronianonim nomina non proferantur.
3° Utrum aequa. Nemo est qui historiae dogma­
tum oculos vel manu» ndmoicrit, qui nesciat lucem
sibi omni· in ecclesia praestare, facta documentis ve
1 rem indolem, documenta factis nanum sensum; et in­
firmam esse agendi methodum quae alia ab alii» se­
paret, ac etiam documenta ipsa etiam clarissima non
in abstracto sed in concreto, ut ita dicam, consideranda
esse. Hot
*
modo res elucidari, dtfbia dissij>ari. certi­
tudinem veram acquiri, plenam claritatem in animi
*
ingeri. Liveat ergo eis quibus iustum, opportunum
videbitur ex factis, ex documentis mentem suam ex­
plicare et rim ipsam dilucidare. Nec
*
a facti» nec u

dictis nec a decretis nobis jiertimesvendum est. sed ope
omnium mediorum opus quidem vero absolutum et
harmonicum fct. Caeterum hoxe dignitati, hooce
libertati conciliari deletur, et liacx quidem eo fiden­
tius loquor, reverendissimi jOtres. quod verba mea
super auctoritate omnium suprema nitantur, nempe
super declaratione nomine Eugenii IV in concilio Flo­
rentino ab illuetriarimo Cardinali loliano lecta; we

y
A 8E88IONK8 PÜBLICAX BT OOSO8B6ATIONR8 GBQPRALB·
......
------- . ·
■

MO ('

eoim orientales tUe clanammiM anUaUtoo aHoquà- À Lnureati^s Sbiel, episcopus, Adelaidopolituiua,. 06
batur1: ..De potestate Roamané ooclesiae nihil dico^ di'uUfnaw infinariaiem ; 7· losmoes Doney^epim loco autem idoneo de ea quoque djçetur. Cum ergo^ Acopus Mouthi^-Albaaif' ob yreacentem ikfirmîlatefl^

iid huius articuli disquisitionem vemrimus, reveren->
tiae vestrae libere dicent quaecunque volunt: defttis
enim pro certo habere nihil vos apufl aanctimimum
dominum irpstrum papam offendere, cumcooe ob
idiud hic i|»e Sil. quam ul venta» educleetur.
Non ^adest equidem irqbis, enuoentissimi et retercndi&tduiT, patre». sanctimumus et piisaimus do- *
iiiiiiuf noster, et "hoc dolemus: eius praesentia decus
imstrae congregationis esset, nostros ardores.excitaret
aut tonifie rarer, animos semper extolleret. Sed quid
divam? Adest ip medio nostrum, adest mente, adest
orationibus, adest benedictionibus suia adeat etiam
eximiorum ita et sapientisatmorum praesidum nobisr^
dolorum (icrsona. qui suo spiritu animati nihil aliud
.olunt sicut et nos omnes, nihil ita rurant nmi utB
rents» omnino vnui leetur

t

qua i<m- Siutiua «laboraL ludides excuaationuOK
aÙegataa dieqedendi causas aati» fundata» nique pro*

balas agnoverunt, atque> praedicturam ,ηρίοοοροηάη
petitionem exaudiendam! sttaeeruut.
Huiuan^odi relatione perlecta, eminent ι^βιπιυβ ρη-\
mua presses more solito interrogavit patita^circa peti-,
tam discedendi vêniaJL· e< allegatas causas, e| experi­
mento facto coneensuque habito per actum wurgendi.
declaravit allegata» discedendi causa» fuisse appro- \
*.
bala
Hisce absolutis addidit ;
''
Reverendissimi patree, pro^quamur nunc discppMonem propositi κ-lieniatia, de quo adhuc veniam
loquendi petierunt nonnulli patree. quorum nomina
reverendus donmuH Mibst^retanua publicabit."
Id exequens subset retari ut» tabellam perlegit, in
qua inscripti erant reverendissimi patres Petrus Iaoarncre epimopus iam Guadalupeuw». Thomas GnmHh autem interrupta disceptatio eat. et emincii
*
ley episcopus Antigonemut». Hyacinthus Martinet
episcopo» Sancti t 'hrietophori de Havana. luliu> de
tishiinu» primus pratw
*
proximam congivgationem
Ruggen» ordini» · sanet i Benedicti abba» ordinariU'
generalem indixi
*
hi» verbis:
sanctissimae Trinitatis tavensj».
..Proxima congregat 10 generali» habebitur < m(Jraloribu^ publnatis. eminent i»imiih pnniur
'Una di<· m qua continuabitur diapnasio xlieinati»
*
dixit :
'
propositi."
/ ^|»ça«K
*
T?ttiu
ex patribus .Deputation!» pro rebus fidei
lime omnibus al
*s>hili».
dimissa congregatio t*.
veniam loquendi petnt. nemp’ reverendissimus 1).
Petrus hwph de Preux episcopu-» Sedunensis. ut re­
13.
spondeat difficultatibus ct animadversionibus hestet
Congregatio generalis quinquagesima octava
na die factis. Itaque i» auilioneni ascendat.
1H70 man 24.
Feria 111 die 24 man 1IS70 hort nona matutina,
m conciliari aula Vaticanae patnarchalis baailto^e,

ORATIO
rrfvrrwd» pti/ru domiai Petri /oat/>A de Prruj
tpûtffipi Sedune
'
}*
**

generalis reverendisaimorum jjatruin congregatio ha­
bita eat, cui interfuerunt quingenti vigiuti et unus
Eminentiwiim praeside», eminent issiim rt repatres,.nempe 35 cardinales. 7 patriarcha
*
1, “primates, C verendissimi patres.
79 arvhiopiscopi, 359 ejuscopi. 4 abbates uulliu» diooNonnisi aegerrime ad conscendendum hunc am
«e»is, 12 ablvate» generale» site praesides congregatio­ 'bonem adductu» sum. Huius augusti coiwkmis
num ordiniyn monasticorum, usum mitrae habentes,
inaieatas tanta tnc veneratione pTcvlht. ut six non
IH generales et vicarii generales, quorum omnium
nomina, quae per aM^gnatores locorum accurate
1 Arguaeataw .KpUcopa» Beduencu» ab iis exordia·
dfturipta fuerunt, exhibet indiculus ^vtrum quinqua­ dvxil qaas episcopo· S. Galli protakraU a mali» aimiras qui­
bo
chrittUa·
re· Iu Helvetia premitur, et ab ii» quue illi· regesimae (xtavac oongpegatIonis generalis, qui inter
gtouiba» obveatura dixit, «i ad deftnitioaem infallibiliutiHai»acta «xuicihi asservatur.
eüiaai Vatieawam deveeerit. Et buiusmodi aiala m nec denegare
Rev ereiidus p
ler
*
dominus Anaatasius Y usto nec imminuere relie dixit, denegare tamen quod inde derivari vellet,
an hiepiscopu» Burgemq» missam lectam celebravit. nimirum abetiaeadi a dcftnitioM infiülibilitetia. De mail· quippe
Qua absoluta, et recitata oratione AdMtmas Dbmiar agitur qaae ab buiusmodi quaestione uuUateau· pendent, re­
centem admodum euue quaestionem hanc, mala vero quae in
*4c., eminentimimue primu» pnteres annuntiavit^nonmediam adducuntur antiquiora eure. Frastre igituf ex iis pro
uullos ex patribus veniam discedendi petiisse, iudices iaopponunitate dednitionto concludi Nec futura et imminentia
excusationum causas examinasse, et‘eorum relationem mala urgenda, aut augmentum malorum iam existestinm
mox per mibeecretarmm ex ambone legendam. Et sub- Boetium christianae religionis molimina in iis regionibus r*>
tendere ut catholidemum a toto Helvetico solo quocumque
secretamis umbonem ascendens haec perlegit :
modo avertant Bine nullum non moveri ab ipsi· lapidem ut
..Eniinentuaimi praeside», eminentinumi et reve- propositam tnem amequantur. neoasionem utique arrepturis ex
ivmditisimi }tatre», aliquot concilii patres ex gravibus D dodnitione inftiUibUitatb «i demum prodibit, aoa destituri»
causis veniam a concilio diaeedendi petierunt, ucilieet : tama a «aucupto ooaaüio ϋ ab «a Vatican! patres abstinuerint
d neque
1 ( arolus I>a Rocque epncopu» imncti Hyacinthi in Addidit atiqae non aegUgeadam Helvetiae bonum, *
MgUgeadum bonum uaivoreaUe ecclesiae, et conlietne si qui
statibus foederatiii Amerieae septentrionalis, propter forte Aereut, bonam uairerealfo eocleaiae sectariarum partigraves neoeeaitaiw suae dioeoenia recenter erectae; cuiariam boeo ease semper aatopoaeadum. Boaam anivemlis
2° Ireorgius Schvlhot archiepiacopua Aleppennis ritw eoeloàao unae praerogativa· quibas Christus b. Petri catbesyriaci, ob suam infirmitatem et gravem ecdeeiae suae dram larigaiip voluit; ba· praerogativas eo toagis prod mas
ooclssies osse, quo Ipsae et certius ot Armine a AdoUbes eognonereaeitatem ; 3° Petrue Tilkian epincopuo Bruaenai» souutur; et iddroe maiorem Add Amhatam orituram ex soVitus armeni, ob grave periculum animarum in nua leaMi AsAnitieao praerogativae infollibiHtnti·, Bonum nqiverolioeoiei nuper exortum. 4° Ludovicue IjU Flèche salis eedoeiae esos uitatem ia Ide, et baac nullo etlcadori
v epidcopus Antbedonensi», ob mortem eptawpi Triflu- modio conservari pesse quam exisleatia magisterii permaaeatfo
ot tufollibiMs. Beaum uaivonatts ooeMaa esoe prospieeeo
vianensis, cuius dioecesi ipee tamquam ooadiutor pro­ cimeeicatise tranquillitati quae a pluribus mensibus turbate
videre debet; 5° loatinee Theophilus Pinchon epi­ est, quaeque nonnisi per huiusmodi dednitkmem aequtamere
scopus Polemoniensi», ob graviMiman Deoemûtates et possent. Bonum universalis scelestas esse servare depositum
perrecutioneo in vicariatu sibi coq^ninap exortae; 6° Idui, seu tbeoaarum veritatum revelatarum et huius enotodlam
deinMomm pestiAetao intaliitatttatia exigere. Bonum univer­
1 Àupad Ubbo tom. XVIII, pag. »8 od. nmt, ManM, salis oMlestao osm dignitatem nonril» ta tata penora, ot tine
XXXICT& la· Mamili.
delaitiooo hae did forte pernet Vaticanos patres haamno re-

»
■i

221

-

CONGREGATIO GENER AU8

IUAOE8IMA OCTAVA 24 mau1870

W

cum prophat
*
di^e dhbU^ti Aaa ucHb login', et A
Sed pBhne forsan quae allegriRp-i sunt vei iam

tamen ad loqqgadutn ,tne quodammodo compulit itnpnnui qualité» aeniori» inter dpiscopoe Helvetiae, ne^
silentium meum in pHfeiudictmn veritati» e< bonae
regulationi» >etriae'meae eveniat. Rogo itaque .vos
ut tne balbutientem patienter ferre'dignemini. De reliqyo non u^tltis vos dMinere mihi
*
amtntre «et.
z In primis diebu» diecuasu^is de schemate, de qui»
in praesentiarum y^jitur. ex hoc suggestu prolixa et
vivida farta ert vobis deacriptie malorum, quibus re».
catholica in Hebetia affligitur. enumeratae fuei tint et
spoliationes et monastetiorum suppressiones et iunum
«tcle»is»ti(\uutii violatione
*
et luctamina, quae nu|»?rrimis temporibus ecclwia catholica m mea patria,.sci­
licet Hebetia. cx|»erta et per|»w
*a
«»t. Nec ibi sub­
sistebatur: *od praetura vobis expositum fuit, luetatnina in ea regione ner dqm ad finem *tperveH
qsej
(>en-||la njagna iri catholicae imminete, in primi»

allegant/nempe ai a concilio Vaticano lata fuerij mo
oe pontifjcie Romani inf»J|jbilitate tunc habere
causam ease eeyiaratidi a cxHymunione aedis apostoli
*
cae< nonne baec potius allegant, eo quod magis ipai»
displicet Haec definitio. -ÿ
a
*
velint vti tamquam
praetextu ad huiusmodi separationem aliquando fa­
ciendam. et^nleo fortaasie hunc praetectum in publi­
cum edunt, ut concilium pro sua pane intimidarr
nitantur? Sed ait et veni q^etur causa“Tynendi ne ex
hoc definitam
*
revera mna molimuis fiant.'ut tau
tum malum «vtewiac catholica? in Hebetia inferatur ,
nonne «bonum generale particulari praevalete debet '
Hoc utique receptum tat. Proinde m bono etvIoMar
nroficiat eiustnodi definitio, et mrtï/· Hebeti· aliquid
itbmineal . in eiusmodi malum in> utique qua chn
stiani reeignaçe oporteret, et Deus'alio giodo nubi·
patientibus «crf? providere non intermittet.
pernulum ne ibi nationaiis quaedam ecclesia erigatur, B
An vero bonum «xvIeMae viiâit viusmodi defini
quod t«i fieret. alum esset de reliquiis monasteriorum
tionem? Mea utique eeiitentia. lamtitp quippe e vir
o( institutorum et h holis catholicis. quae ibidem ad­ nae stiyp omnes praerogat ivae. qmbu· l<
*u>
ChriMus
huc dum }>erdurajit ’.
/cathedram sancti Petri insignire >oluit ; «pn Ivastt
Haer omnia audistis ex ore illustrissimi un. cur
praerogativa» nonnisi in bonum, m utilitatem *vx-le
eruditionem et stieiHiam revera suspirio, cuius telum
siae principaliter hui> cathedrae <\»lla(a·
\oluit
pro n» catholica nonnisi laudare ρο»·ιιηι. rutus servitia
lam »eni eo magi· eniMiiodi praerogati\ar <··”1ομ»<'
pro re mthulica praiv-tita sane gratus agnoewere «Ιο­
proficient, quo certius a fidelibus agnoacuiUur^et «pio
ί m^o. qutpi·· qui >e -rnq>er strenuum propugnatorem
firmiue' ab ipsi» «raduntur I mb- eum pnuhogatna
pro r»x1c>ia exhibuit . vir. inquam, cuius amicitia sem­
haec sil cathedrae sancti Ι’ηγι iiifalltbilita.·. e\ d?
per honoror. Neque vero ex n» quae dicta sunt ab
finit tone aolemni accedet fidei filioruiti maior firmi’»ipso, quidquid detractum ease volo. nulla hvpothesi.
et «xirum agnitioni maioi amplitudo et iwliitido
Profecto patria nostra vommiRiis xvq. sed ex ii· om­
Hornim ecclesiae eat unitas ui fide, hac namque
nibus q»se ooncluMt ad inopjiortuuitatpm definitionis,
maxime prae «'•eteri
*
ma lotatihus religio·!» n
plendet.
*
de qua m praesentiarum agitur.
atque ab q»sia ease djjginguit. Et quodnam effnw iu·
Aii «vuirhiMonem ego aaaentirv
*
noqiHx». It enim
medium riuinhodi unilalis efficiendae et conservandae,
haec «nmuIumo alivuiu
*
sit valori·. ne<****
<'
«wet. uf quàm existent» permanenti» magisterii infallibilis m
huniMiiodi quaestio omnium nostrorum malot mn causa
«i k
ia,
*
quod Mulicet nemjxu pm re nata diwodia circa
existeret. Verum haec quaestio rreriili»
*ima
est, et c fiileni oom}»onere. ventatis periclitantes xmdh'arr po­
mala quae }»enhitatiius iam praeterita *ii|XÇ ubi de
tent 9 Proinde eo magi· piofieiH eiusmodi medium,
«nfalldnlitate sonum pmtifo i· n<x- quidquam 4gi
*quo magi» extra omnem controversmin |<"itum fuerit ..
hatur. quomodo ergo haec causa eviatere {Niteat? el
»M hûr )όγ definitionem solemnem ecclesiae praesta
quomodo protn ex ns ad inoppdrtunitatem «omludi
bitur
potest9 Sed dnitur haec quaestio dabit ansam pro
Honum est «V'c’oise pax <H tranquillitas «xiuMien. fut mis malis acilicel et imminentibus, quorum peri­ tiarmn filiorum suorum, rm utique ipaa. qua Inui»
culum nobis imminet. Ego vero dico huiusmodi quae­
mater. proKpwere tenetur. Iam vem ψιι
*
ignorat Ivasrw'
stionem veram ansam non «laturam ease, solummodo «oiim imtias iam a meuMbu· et upmsibu· msximoj»en·
praetextum; novimus enim rx multo iam trm)M>rc,
|>ert u r bat a» fuisM
*
9 Iiuuh' eo usque eiusmodi turhatm
J quo tendant molimina virorum ndigioni catholicae
|«erv»sit. ut etiam jwnetnrverif. in meam dmetwsitu
hostilium in Hebetia, videlicet ita fidem catholicam
noi^oltstante montmm altitudine, qua qua·! a reliquo
inde exulate iubent. ut ecclesiam catholicam |»enitus
mundo separatur, jwu folia publica, noxia et hostilia,
e solo Helvetiae extirjwre velint. Proinde si praetex­ et mc bonorum hdehum catholicorum ibi quoque
tu· quaestionis praesentis ipsis defuerit, ahum profecto
|>eitui l»ata «xmscientia est. (^ικηιηνΙο » cio inedebit ut
|s ‘rient . et ad id manus admovebunt eo facilius,
i*
eiiiMiiiwIi lurhation
'
*
Quomodo pax et tranquillitéqu«xl levis quisque praetextu» n» suffioeio (Mitest.
reduci poterit '' Per e.UMnodi definitionem. Nam ab
Mensio ab ea prnfeHo j»ert urhat icmem <^«
*sarv
non
•pecta labor»»»». Xoa abMiBeaie® igitar a deflaitioae poati- D faciet, dimidia quoque magis inagisqiic crcaeent ci
Udae iafdÏÏtüitetia, et alite médite beetiaai ooaatiH· ocear- •esc ubique diffundent.
readuaL Dietaai e»M Helvetio· hac «·<»· eaama vraeratioat
Bonum ervlesia» ml *
qlum
id
«
fidei, hot est the
decreta apwtolieae aedi· aaacepte··; md ^aid iade
*
Noaae
qnia verto caUeHcto iatita iam erat pereaaaio de ipeia» iafttili- •mirus veritatum revelataiuni. «piarum custodia ♦sxleMUteto? 31 «rge ta haiaemodi adiaaetto tafaUiMlita» m d»> siae commisM eat. Verum an eiusmodi thesaurus non
flaiatar, daUtari lare oftimo potert m veaeratfe illa im- aliquantisper pend itabit, si ab hac definitione absten­
adaiktar. Dictm eam aeedui mataram em jaaeatioaem
tum fuerit? Nam quae verita» hucueque in aivleaia
haac; at aoCetar eam teauteae do<AteaimM viro· e€ priBotye·
communiter credita fuit, illa profecto de suo π>Ιμιπ*
tbeologtearam eebotoram. qaanue
taaamero· dootrtaa et «metitote viro· batatit N«fe aoadmdam eleetioaam et «'«ertitudine amittet; aliquod detrimentuui patietui
commiaaiMto ta <«a argumaata qw Mae tade afemtar in »ua certitudine. Nam hoate» ecclesiae <·( fortasei·
_ exaatiai «aMiniaatar. No· maltipiieaBdM «tae Ab· eoaeerta- ahi quoque t|
i
*
exhinc omnem certitudinem eripere
• tioae·, aer jaatoram taeam «perari poem m qaae iam tacta eat
per MrmoM· card. arek. Dabltaeôia, et areh. Gaamtieeaia, «enabuntur, for» etiam ipsam pro|»r veritatem, nisi
<ai de lia Hibar^tao teatimoatam praebtermt. S. GalU ee- forte ex commueraimtie ahqua tenuem eohimmodo pro­
electam RiberMMte eedeetae Attam eme, et agerare m illam babilitatem ipai sint derelicturi : quia ducent argu­
taatae aibtrta m dagaaarem Attam tatamm.
*
mentum ex huiusmodi abatensione hanc quaestionem
t lereaa 1, ·.
• Altadit ad eratioMm epteoopl Saacti GaUi ia eoagrega- omnino dubiam Mae. nulli» ac firmi» niti fundamen­
ti», et quae ai spargantur in vulgus, utique tunc fidem
tieaq geaeraH dW 17 maii haMta· Aaptt·, col 7S.

ssa

A. SESSION» PEUCAE ET OQNlBBSêtfhON» GENERALES

raperenC et fides fidelium quae Hucusque firma per-. Λ
stitit;'^vacillare incipiet,
' Bonum ecclesiae est digditas ooncilii, ^pae est ipsa
dignitas eodesiae. Iam vero buic ut consulatur, quid
agendum, nisi deftpieodem? nam ai omissa fuerit

huiusmodi. definitio, postquam publicae discussioni
subtecta fuit, id inlHiiidalj^ni attribuetur. respectui
humano quo conciliuta laborasse praetendetur: -et
quam hoc dignitati concilii ot proinde ecclesiae no­
num sit quis non vjderit ? scilicet summum augu­
stissimum senatum qui in mundo reperin potest, eum
talem esse ut intimidationis ei respectus humani influxui obnoxius sit ? s
·
T
Bonum, est ecclesiae vigor auctoritatis apostolitae, nam quo fortior
*
pot esta
**
qua regitur societas,
co et prosperior et firmior persistet. Qùod autem,
quareb. detrimentum subibit summa auctoritas Rqirran’ }>vntificis, si ab hac definitione abstinendum
fuerit? Numquid fideles eadem veneratione, eadem
obedientia. eadem fiducia suscipient in futurum de­
creta quae ex arce religionis, hoc est ex Vaticano progrereyra sunt ? Et nonne ajiquod nunc quoque pro
praetentis timendum? quia et decretis praeteritis.sane
aliqua vis et aliquod robur decewurum est. quia haec
omnis quasi dubia, quasi roformabiÎia obtendentur.

Patet ergo mea opinione dioanj, potius sententia, qüod
bonum eederiae exigit eiuamodi infinitionem .et quod
proinde, ai quôd malum inde juilriae immineat, hoc
utique cedere debeat huiusmodi bono ecclesiae uni­
versalis.
Habebimus aliud medium resistendi moliminibus
adversariorum nostrorum; utemur eo medio quae usa
est (xvlesia Hiberniae, cui quoque omnia Jentata sunt,
ut audivimus, ut ecclesia aliqua nationalis crearetur.
Sed unio praesulum, unio cleri, unio fidelium id
praest^it, ut nunquam adversarii suum consilium per­
ficere valuerint. Quod ecclesiae Hiberniae profecit,
nobis quoque proficere poterit.
Dixit illustrissimus adversarius nkus, de reliquo
Helvetos hucusque semper summa cum obedientia et
veneratione decreta Romanorum pontificum susce­
pisse. Gratias ipsi refero pro hoc honorabili testimo­
nio, quod suae patriae exhibere voluit. Sed numquid
non fors eo fine dixit, ut ostenderet vel insinuaret,
proinde hanc definitionem omnino inutilem seu saltem
sujierfluam esse?
Utique Helvetia catholica amplexa eat eiuamodi
decreta cum veneratione debita et obedientia. Et
quare? Quia aciliqet veris sinoerisque catholicis haec
insita iam fides est\uod eiuamodi decreta infallibili­

tate nitantur. Num vero eadem obedientia etùbdem
> encrât ione eiusmodi decreta suscipientur. cdoPooni-iliu^i dissolutum fuerit quin decretum de infallibilitate emiserit? Ego vero valde dubito, quia vacil­
labit illa obedientia, vacillabit illa veneratio, quia
eiuamodi persuasio de infallibilitate in ipsis quoque
fidelibus aliquo modo concutietur.
Et an vero debitam obedientiam praestare possi­
mus eiuamodi decretis, quin infhllibilitatem admitta­
mus?. Tunc debita eiusmodi decretis et definitionibus
exhibetur obedientia, cum id praestatur quod in ipsis
a fidelibus exigitur. Et quid in eiuamodi decretis
exigitur? Ut fideles obedient, non solum externe sed
etiam interne, hoc est, etiam suum internum assensum
veritatibus definitis a sede apostolica exhibendo et
praestando. Qua autem ratione id fieri poterit, si in
dubio relinquatur, immo vero dubium fiat, num eiusmodi decreta irreformabilia » vel refonnabilia sint?
Sane assensum internum firmum et inconcussum prae­
stare nequeo alicui decreto, quod mea sententia non
irreformabile ret, quod proinde alicui errori obnoxium
en» potest-.

Utique amplectantur filii^ Helvetiae catholicae
decretum conciliare oum omnrrevareotia et veneratione; siquidem hucusque etiam Romani pontificia
decreta ita^euBcepere et suscipienti non exhorreocenje»

in eiuamodi decreto iugum et onus intolerabile : i^uia
in hoc decreto .id confirmatum videbunt, quodiaœ
antea in corde sqo firmiter crediderant; jmmb^varo
eiuamodi decretum conciliare tamquaqi beneficium
acceptabunt cum summfeanimi gratitudine. Et quare?
Quia hoc decretum penes ipraà apponet sigillum veri­
tati hucusque ab ipsis creditae; amplectentur cum
/veneratione quia in voce concilii, proinde ecclesiae
Jocent», agnoscunt Qfidelepi echo vocis illius de quo
ictum est : Tn iwbu vitae habee; vocem illius de quo
verba prodeunt, unde vivere debefhomo, qaia humo
non tolumnfodo de pane vivit, »ed de omni verbo quod
exit de ore Dei. (.«audebunt sicut filii gaudent cum
mater ipsis novum lac et non panem solidum suppeB ditat ; gaudebunt, sn ut discipuli docilea, qui nihil
magia desiderant, quam ut a magistro documenta ac­
cipiant et quidem eo magia cum eius magisterium
infallibile fuerit, gaudebunt, quia hoece Recretum
ipsis exhibet infallibilem ducem in via ventatis et in
via salutis, scilicet Romanum pontificem.
Illustrissimus collega in episcopatu, contra quem
loquor, hoc argumentum duxit inopportunitatia ex
statu formal i quaretionia, videlicet solutionem huius
qilaeatioms adhuc dubiam esse, quaestionem net' dum
esse exhaustam. Non utique mihi animus est tolled
de mente illius dubium eius per expositionem argu­
mentorum multiplicium, quibus veritas in falli hilitatis
stabilitur, quia imprimis hiice nunc locus non est. et
eorum argumentorum expositio ^nea saltem opinione
potius ad discussionem specialem, sicut et aggressio
capitis quarti pertinere videtur. Praeterea non me
eum esse sentio ut haec argumenta rite, dare an
* praeC cise. prout par est. exponere tam amplo (vnsesaui
valeam: sed id praestabunt alii, et praestant vin,
quibus utiyue noster non caret augustus et amplissi­
mus oonsemus. Attamen dicere liceat, an quaestio illa
non satie eliquata dici |>otest, cuius solutionem tenuere
viii doctissftni, principes scholarum catholicarum et
theologicarum, doctores Angelici, doctores Seraph ici,
doctores exiqpii qui infallihilitatem tamquam rem
indubiam et certam tradiderunt, de fide certa asserue­
runt ? Quomodo ad hanc conclusionem devenerunt vin
illi doctissimi, nisi per maturum antea quaestionis
examen et quidem examen sufficienter absolutum ?
Nonne haec quaestio debet dici simpliciter et suffi­
cienter eliquata? Siquidem doctores quoque^.maximi
solutionem eius dederunt dicendo, infallibilitatis doc­
trinam esse fidei proximam, et eius contrariam haeresi
omnino vicinam; viri qui in studiis insenuerunt, et
quorum opera theologorum manibus teruntur, et tot
D libri pro et contra hanc quaestionem scripti sunt, ut
illam omni ex parte discuterent et examinarent.
Nondum exhausta est haec quaestio, et proinde
eligenda est commissio, quae omnia argumenta pro
et contra expendat. Haec fuit conclusio mei illustris­
simi collegae.
Verumtamen puto quod eiusmodj propositioni iam
renuntiet ; nam congregationes generales utique com­
missionem hanc specialem abunde supplebunt. Arena
aperta est ; pugiles acerrimi et vereatissimi actu in
hanc arenam sese praecipitant, et nescimus quando
huius concertationis finis erit. Et tamen hoc speran­
dum, quod ex huiusmodi concertatione tantum luminis
ait exiturum, ut haec quaestio etiam pro iis quibus
nondum exhausta videtur, satia elucidate videatur.
Huius lucis radius iam refulsit ; et unde emicuit mihi ?
Ex verbi
*
eminent isaimi archiepiscopi Dublinenais, qui

"----- —J- ........ ....... '.......... - -

“1 -JfLf'T"

9#

' 1

.............. > '■

COMGRRGATIO OKNKBA1.I8 QÜISQUAGK8IMA OCTAVA U asaii 18Ï0
♦_ 3__ ______ ___ \

___________________

. ■____ ;____

tN
_

;__

.

«aera
«
*
od«uam
Hiberniae semppr hanc constanter A
Dtxi pesuoualia, quia non aatis exacte dictam art.
tenuiaae fidem de infallibilitate Romani pontificia, ut mihi videtur, a eapsentireiipo M reverandiaauno
Et hjZradiât incrementum accepit nuper ex alio, cum ' patra1 qui nomine Lteputailo»!· feria tertia «periom
aliue aacbiepiacopw' ex -Irlandia originem huius fide» ■' "hebdomadae et ab alio poeta·? qui sicut ipee locutus
infallibilitati· ecclesiae Hiberniae ad Patritii tain- art
*
infallibilitati· praerogativam potjuequam peppqra, immo ad ipsum sanctum Patrilium reduxit.
sooaleoi censendam este pectinare ad 'officium apos^oNovi quidem quanti faciat meus collega in epi«copatu episcopo Sangallensis ecclesiam Hibermad,’

intus: Etenim primatus totius ecclesiae·
*
Christo
collatus fUlt beato Petro personalis : Tibi, ta, fro te
rogavi dictum art a Chrietopat eodem modo personalia
. quo affectu ipsam prosequatur, quam existimatio&am
de. ipsa habeat. Id luculenter patescit ex historia ert in omnibus eius euooeasoribus. Ex non praestituto
boo principio exorta ert distinctio inter cathedram rt
tanta cum eruditione et elegantia ab ipso conscripta,
\niius exemplar ex liberali-eius tçanu ego ipse accepi. sedentem in ea a gallicanis quibusdam tantopere
"
Et quidem merito, quia in hoc ipso libro ipse ostendit exaggerate; ex non bene praestituto boo principio
et demonstrat ab ecclesia Hiberniae suppeditatos, ab exorta est perversa illa dortrina de necessitate concilf
oecumenici ad irreformsdiihtatem definitionum Ro­
ipsius gremio profectos esse illos viros apostolicos qui
illis regionibus luicni evangeiii intulerunt, quae modo manorum pontificum. In hac personali infallibilitate
positum est mysterium aasisteotiae Spiritus sancti,
ipsius episcojiatuiii constituunt : proinde ecclmia tSangallensis filia est ecclesiae Hiberniae. Et sane pastor propter quam Romania. pontifex docens .ecclesiam
m reliquo mcritiaeimus, omni veneratione digniartt^us B Vocat se sertum seniorum Dei,' et illud Ajwetoli sibi .
*
appropriât
Λ'οη ego ted gratia Deimecwn, et cum
volet et non tardabit, profecto non haesitabit senten­
beato Petro veluti repetit
*
: I'tri fratre», not scitis gaotiam et sensus huius ecclesiae suos facere; et aie
niarn ab aatigait diebue Dew its «obis TTéÿht, per oa
tCclisia Sangallensis se filiam, non dico non detnrum audire genlee rerbsan eoangetü, et \redere
r*" generem, sed dignam sesecommons!ret ol eese laetetur.
Hinc est quod praerogativa infallibilitatia nequeat a
Dixi, valete.
Romano pontifice cuilibet alii personae communicari
Post episcopum Sedunenseni qui nomine Depu­ et delegari.
Quam ob rem dum de ecclesia fit sermo, ratio
tation» loquutus eet, ad ambonem sucerosive vocati
sunt episcopus Vrgellensis, episcopus sanctissimae ordinis et logici et ontologie! exigit, ut ante omma
sermo fiat de capite mus visibili ; nam, ut inquit
Conceptionis de ('hile et episcopus Guastallensis.
sanctus Leo Magnus
,
*
soliditas fidei quae in principe
,
ORATU)
apostolorum laudatur a Christo, perpetua est, et sicut
reterendi patri» domini loeephi Caiovl y Eetradé
permanet quod in Christo Petrus credidit, ita per­
epiecopi l ’rqeZleaw ’.
manet quod in Petro Christus instituit ; a Cbristoenim
Petrus ipse petra appellatu» est. l'nde uén recte reve­
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
rendissimus ac sapientissimus epiacopus Moguntinua
rendissimi patreei
dixit heri, nos separare cgput a corpore, u prius agatur
lain laetus moriar, quoniam alterum quod maiores
nostri decursu trium saeculorum et amplius tanto de primatu, quin actum fudrit de ecclesia et de lunbus
studio cupierunt videre, hoc me propediem visurum episcoporum. nam fundamentum ecclesiae est fidae
istius personalis capitis. Hinc quotiescumque Romanus
esse confido. Duo enim sunt quae universitates Hi­
spaniae, praesertim Salmanticensis, Complutensis et pontifex vult docere ecclesiam universam, adeo certam
Cerv arieiuis. unanimi doctorum et magistrorum voto est Spiritum sanctum illi adstiturum esse ne erret,
quemadmodum certum est omnipotentem Dei virtutum
exoptarunt : 1° ut fide catholica definiretur imma­
culata Virginis genitricis Dei Conceptio ; 2° ut aeterno adstiturum sacerdoti qui velit consecrare panem et
fidei decreto stabilirentur divinae praerogativae vinum, licet hic sacerdos ex modo operandi peccet in
summi principatus Romanae sedis, maxime illa quae alio. Ergo donum infallibilitatia ex divina institu­
tione pro magisterio universali totius ecclesiae ita
inter caetera» effulget, omnium praestantissime,
nexum est individuae personae Romani pontificis, ut
scilicet infallibilitas personalis in magisterio ecclesiae.
nulli alteri sit commune.
' Alludit ad uvhiertsrepea Oresaliea···. Ct eia» asatto·
Rectissime ergo de ecclesia acturi nos in concilio
ae· ia Magregstioae geaerell SI ssaii habita·, cat Ita
• Argxeeata·: .Epiaeopas Urgelleasl·: prearogativa· te,- exordimur a capite, cuius vox infallibilia omnia mem­
teUibilitatis. ruspes psrenaate· essu os· pennas· dixerit bra unit in unum corpus, ne quasi vidbamur noa do
Christas: , Bugsvi pro U St sta dadaiat Mus tua, rt te aH- pontifice acturi quid simile dicere iis, quae famigera­
gaude soaversas ato.‘ Bea» dserstass de seni sais iaahsari a tus Gioberti dixit de lesuitis, eoa ease res non per­
Boaiue putidos. ea· attento ordina riva aatolagie· airv lo­
gico. prias· oasis· rit sapai visibite. Taapns sdvaaian st sonas. Ergo merito pro infallibilitate personali et
prodigetur porsiriailorinaa arrer ds dapUd capito in aocteste, conceptione immaculata laudatae universitate» Hi­
Baauo poatidae adlioot rt eoaeiBo gsaanUL Negae patres spaniae communi studio decertarunt et aemulatione
•fcaadae ad id evteeanda· ; aotn· qaippa oaaa allad ad dagasa stari. U dtedplte·· pastinare, rt tn· ds dogreato tea
do disciplina paires logeâtes «se De dagreato koquatre «see poses ««■■ittoro atadis aUosa· rea tedMs iptempiro· al
error plaaiari stadie abaleatar, «banaatoa feaütas ad aadaaia·
•res sdrtresbaat vvritats· up·! eapitis ed atairteria·, *
·
dtoeiptire roro an da coadifsnua nan diwsrsbsat. De dteri- ndaaaatar. Ad id aate· «xplteaada· atteM «ι«·ρ1α· eaapUna teontvn Aagastiaa· te «aura Cypriani «· en· ex­ teatita a L C. prolatae te tedteto partiaalari, qaaa teata
ossavit ex dsdbeta nieoiHi plansriL Bane dledpttua· variares Itare· dtoaatiaade arat a Christo Ipae area· «portali· eadeapro vsitis tereparibss, patero Misa ex «pistais dogsretiea a tibw rt tedfcaatibas doadad· tribas Issaei Ulti··· Utere
Lirai» ad Ravisas· gai sparte sasarit marlite· nan area dteeaeriaaa· te anlvrereH tedteto M aoa st ββΙβτΜι res
prorana nreaaasrtea sd dsteiaada· Ms· <ssa Ipse is· do- wpreletar, red ai aegte aa Bagte steesaaat rt soteeai as
deterat, «ad ad asaa· prîtes» amrsre abolsadasa. Ex inda astor·· driUMi··· psrdrtotar. Adbae aibilretea· rrrirarsants· san dreeeadare Bare. paatUee· ant propheto· aat daa sata·· ad aster·· red «teridatlsea·, «·βα4αϋ«Μ· sa­
bapereahitere roes, and toataaaedo dtviaaa uadotaatte· ha· te· te dtoeassto·· speeiaU ·· sddalare· *
• Altedte ad aitatep. MreWtetearea», «rt srstteasre habuM
hero as· tedex st ·βρ>Μτ ewityia sxtetiL Bus· auto·
areiateatte· dari 1· ne Baaurei psettPres errant —|— <« Ia aaagregatiaM geaasaH 11 *■
&
Sapra, rei ta
sKfaM Mai roatnsta· droroat; p· st to Mnterrvrrite Mai
• I (ter. XV, 10.
■ovaaatar ad Mtan rt asaveateao stadia· pas res prosit da» Ata XV. T.
hairi, rt hataawdl aSadM satteaa· vaste· area pro aaa aste• Ssrre· U · aaatesrrere· dia apaaatpMssM· tw ad
teio; ·· nt desanat rtdadatet ro·.
------- - --γ-,, ·Htaii, ——are nu· ul

■ ...... :·—··',tllll<. .,

*
337

Λ

"

■

IBIJ|.lRII H|| Ill

t

■

A. 8E88IONE8 PÙBLICAK KT OOM0RÎGATIOMB GimhlALK

--------------------------------------

------ ----------- -t-

. ♦’

2»

-.,...,------------ --------------------- ------ ,

dignierima. Exaudit
*
fterunt e^^um studia quoad A titer at suaviter praeparavit mutes et corda sapienprimum; sine dubio exaudientur nuïi quoad secun- tum theologorum, maxime, epieqoponun ad claram et
dum.
**
humüera conMvonkn uhios Munmi capitis ymsHüm in

Quiescite ergo nunc iam venerabiles cineres oar- eoossia Dei, excluso monstro oapitis femim neoamarii
. dinali» de Aguire et ipsius Goinales, qui in academia * pro definienda fide. Loquatur Petrus per os Ph IX,
^^Baknanticensi stetistis .strenui aseertores praerogati- et continuo sedabitur suscitata tempestas, et venti et
Aannn Romanorum pqptifibum; quiescite etiam nunc . rflare obedient - e(; monstrum vero, gemini capiti»» *
et vos pacifici cineres'magni magistri losephi de exosum a patribus nostris procul abigatur ab ecoleeia
Hiermo, cancellarii aoademiae Complutensis ; collige­ sancta Deà ,Nec introducamus lanum bifecem in ec­
tur fructus iam maturus seminis, quod tanto labotte clesiam ; u^m^ etei conchium oecumenicum Haberet
excoluistis.
Requiescite etiam vos et exultate,
faciem adeo pulchram ac illam apostoli Pauli/ non
oarimiini cinefes celeberrimorum doctorum Cervarientamen esset cum personali capite Petro in unum caput
siuin patris Pontii et patris ^erpiniani, quorum me­ coniungeuda. Quae autem excuditur uounulli^Jg
moria immortalis manebit in fastis academiae Cer- scriptis a£ patrum antithesis pro tuenda iteoessitate
variensis, ob eximiam eorum devotionem erga omnes concilii, quod sit alterum os ad infallibilitatem de­
et singulas praerogativas apostolicae Romanae sedi
*.
finitionum sedis apostolicae, nulla omnino eut Etenim
Et tu, alma mater cunctarum nostrarum universita­ dum patres adstrount veritatem suipmi capitilt ad ma­
tum. academia catholica et apostolic
*
nsiensis,
*
P
gisterium ecclesiae, loquuntur dogmatice; at vero dum
exulta et renova non nefastos posteriorum temporum, B videntur adstruere necessitatem concilii pro causa
sed jucundos iuventutis tuae dies. Manent exsculpta fidei absolvenda, loquuntur disciplinariter. 1
in corde meo divina verba
quibus
*
85 Galliarum
Neminem vestrum ignorare scio, antiquam fni»-e
episcopi post damnatam tamquam haereticam thesim
ecclesiae disciplinam, eamque prudentjsrimani, ut
illam quorumdam filiorum suorum, quae dicebat :
cum nonnulli episcopi doctrinam traderent non cohae­
..Siuictus Petrus et'sanctus Paulus sunt duo capit
*
rentem doctrinae aliarum sedium, praesertim sedi
*
ecclesiae, unum caput constituentes", scripserunt ad
romanae, convocaretur concilium episcoporum ad cau- \
Innocentium X Romanum pontificem haec verba1:
sani dijudicandam.
Dc hac disciplina loquitur
,,Ex]>erta eet nuper beatitudo tua quantum apostolicae
Augustinus cum nititur ex defectu concilii plenarii
sedi» in gemini <wpitis errore profligando valuerit excutere non sane laudabilem resistentiam sancti C% auctoritas: continuo sedata est tempestas atque ad priant adversus decretum ipsi datum, aut responsum
Christi vocem venti et mare obedierunt." Observate,
ipsi datum a summo pontifice Stephano. Ha«’ autem
Innocentium X vocarunt vocem Christi, quia ec­
disciplinae ratio in synodis convocandis varia sempet
clesiae fides ret. papam mse os Christi, ecclesiae lo­
fuit in ecclesia, utpote quae ad prudentiam sjMKtei
quentia.
summi rapitis et pastoris. Veritas huius distinctionis,
Eminentiasimi ac reverendissimi patres, alia nunc quam ego gravem reputo.ad patrum de conciliis sen
gemini capitis serpit haereris a deviantibus synodis tontias intelligendas et conciliandas, luculentissima
Constantiensi et Basileensi sensim introducta, quae patet ex epistola dogmatica sancti Inonis Magni ad
animos incautos quorumdam eruditorum invasit; C sanctum Flavianum Coiistantinopolitanum1 : nam
nempe Romanus pontifex et concilium generale seu
primo in ea statuit nullam fuisse necessitatem ooiN
vocandi plenarium coneiliuA ad fidem definiendam,
votum episcoporum dispersorum sunt duo capita seu

duo ora, unurti caput et unum os efficientia, necessaria quam ipse sua auctoritate iam definierat, adeoqm
*
an
omnino ad definitiones fidei irreformabiles efficien­
,,ra^bnabilius ab indicenda synodo fuisset abstinen­
das. Nova haec gemini capitis horrenda species,et dum"; statuit secundo nihilominus indixist-e con·
malorum causa tandem aliquando ad tranquillitatem cilium ne videretur hae in re repugnare loluntati im­
ecclesiae catholicae diminuenda est. Dixi duo capita peratori», ut pleniori iudicio, inquit, ‘omni» i«i»sil
vel duo ora utium caput efficientia morale. Etenim error aboleri. En, eminentiaaimi ac -reverendieeinu
qui affirmant iudicium episcoporum ease noemreriurn
patres, veram necessitatem conciliorum non ad defi­
*
ad confirmandam definitionem Romani pontifici
niendas veritates, non ad damnandos errore» : ad h<»
eamque efficiendam infallibilem, procul dubio con­ sufficit, ut probat sanctus Leo papa, auctor ita. apostituunt primatum Romani pontificis personalem non stolicae sedis, aed ut omnia possit error aboleri. Patet
sufficere» ad unitatem fidei, sed requiri consensum
igitur Romano» pontifices non retinendo» owe tam
aliorum episcoporum : -ideoque vere et proprie. lo­ quam prophetas, qui revelationem a Deo acceptam
quendo personam Romani pontificis solam non promulgent populo chriatiano; nec opus esse ut pro­
possidere primatum ad huius praecipuum munus
bentur sancti et impeocabiles, ut quidam hic nescio
iuxta Cyprianum, nempe ad unitatem fidei stabilien- qua ratione dixit; aed esae veros iudicea et magistro»
dant et conservandam in ecclesia ; aed primatum poe- D ventatis evangelu lesu Christi, ex aasisteoMa Spiritu»
sideri in solidum ab apostolatu, cuius prima iuris- sancti infallibiles.
dictio honoris et potestatis sit quidem penes
Hoe autem donum assistentia» ad tria potissimum
Romanum pontificem, verum nequaquam integre et extenditur: 1* ne Romani pontifices doceant quid­
plfne; cum aliter sentiat magnus Theodorus Studita quam unquam populum christianum, quod sit fidei
ecclesiae graecae lumen, qui cum antistites graeci dis­ ohristianae contrarium; 2
* in controversiis fidei su­
siderent quoad cultum sacrarum imaginum, et con­
scitatis in ecclesia moveat Romanos, pontifices ad
cilium oecumenicum congregari non pauset, ad istud aptum et conveniens studium, quo rem controversam
discidium episcopale adeo perniciosum tollendum,
tandem definiant. Multiplet autem esse potest huius
scripsit ad Leonem aacellarium
:
*
„Mittatur pro utra­
studii ratio, nempe ex oonstfltatione cum cardinalibus
que parte legatio ad Romanum pontificem, fontem et et theologis Romana» ecclesiae, vel convocatis synodis
indicem veritatis, et quidquid ipse decreverit, id provincialibus, vel si opus fOerit convocato et indicto
certitudine fidei teneatur omnimode."
concilio oecumenico: quid autem in singulis casibus
Trium saeculorum decursu Spiritus sanctus formagis expediat unus iudicare debet Romanus pontifex,
> Apud Bssksvaay, ds Bmmm poster·, to·. Π pag. 181.
* Aped *
,Mgs fWgi. ρηκοβ, *· XCIX, «·>■141*·
_

1 M epistola XXXVn ad Tbsodoai™ aagasta· later
epistolas eaaeti T assis

π

m

.,

OOHGMGAÙO DWERALW QUDfQUAGKBDU OCTAVA84 mui 1870

------------ ·---------------- ^_j------------------------------- - —.------------ .----------- - ------------------------------- ------------- ■ *

pramiitiia muut· gratiae Spiritu· aancti. 8· Tabdean A

)

·■

.

Boman pontifes par aaaiatantiam divinam Spirit
*
*
•ancti. datoernit ao definit ram .oootroaanam;. qua
trunco in ra potaat Boman
*
pontifex modùm rei de­
finiendae adhuc committere etudio at iudmao epieco« . porum, ut videant at indicent an aliquod aocOrati
*
verbum vfteatur aeae apponendum vel mutandam, ut

—·

■

MO
.—

--■

Psatqr oves alit: ip
*
illae gelidi .rigore fonti·
'Videt sitire' quas fluenta Quisti
.
*
i Una fides vigeat, Igieco quae condita
*
templo set :
Quam Paulus retinet, quamque cathedra Petri *.
■'

,

ORATIO

reterendi psdris dosuim /oeepAi Hippplgti Soins
error aboleatur pltaiori etudio, et emmtoe ad dui­
episcopi Sasseiissemiti' Conceptionis de Chile
.
*
tatem eodeaiae auavi
*
reducantur. Quo m caeu iudiEminentisaimi
praeside·,
illustriesimi
ac
revereox. cium ultimum et irretractabile aedis apoetojicae, quoad
' diesimi patres.
I modum rei definiendae, aicuti factum eat in^pmnib
*
' ■■ conciliis, non perficitur quoueqde, audito iudiXo epi­
Mihi i cordi erat ne' ullum proferre eendonam in
scoporum", auctoritati supremae pontificatu· beati hoc amplusimo ebdesiaa catholicae senatu, et ea qui- .
deqpflbtisumum de causa, quia res usque nunc uoetro
Petri fuerit plenissime satisfactum.
Denique ut elucidior adhuc appareat huius rei examini concreditas a magno ingenio viris disquisitae et pectraotatae fuerunt usque, ut ita dicam, ad *
veritae in exemplari perfectiMimo, perpendite quaeso,
eminentieeimi et reverendisumi paires, sententiam satietatem. Venuntamen cum iam aggrediamur per­
tractandam percelebrem illam quaestionem de Romani
quam leeui Christ
*
latunte eat de omnibu· et eingulis hominibus in iudicio particulari et universali. B pontifici· uifallibilitate ex cathedra, u| Schola loqui­
tur, loquentia, conceptum''sermonem
continere
Infallibilis sane est et natura sua irreformabili· defi­
potest f Ni fallor, ecclesiae intereat ut hic apertus
nitio a Christo lata in iudicio particulari ; ea tamen
itertun discutietur et examinabitur a Christo coram
apostolis sedentibus a latere eius tamquam iudices
■ *sStin *d. Vatie.
*
ludicantes duoJecim tribus Israel et solemniter iu
■ Op. dt, bpsa. ΧΠ. v. 48, Mifss, ibiA, ooL MA.
* eraMa sd. Vatie.
iudicio universali. Non ideo tamen tractabitur, ut
< Op. dk, V·
.
*
XI, v. SI ; Itiga·, ΙΜί,.οοΙ US.
mutetur, sed ut magis elucescat iustitia iudicis Christi,
• Antestante·: *
.Kpiseep Ha. bgacspticaia t» CWJa
et solemuiori et in aeternum irretractabili definitione 0 saboasa m Has taata· asoaadtea dixit at asta· dUBmltatibas
rsspaadarst
qai
q
masticae· iattllibUltatia iaopperraaa·
causa perficiatur.
En vera imago Romani pontificis, puta Leonis mm st sitiatis pre stalesnd·· eoetsadsnt. Iasi vero ttisstis·
hoe aaUaMa
*
asaptaads· st saadaadua asm M VMhaaaa
Magni, vel Agathonis vel alterius cuiuslibet causam eaadMan bette dead et Hansri
*
cUa pewdse eb attiatia^
fidei et veritatis ad verum Dei cultum et aeternam ■atidtitia «· aaauaatiaaib
*
iBpstatar. BUmtiaa b
* sal
-·
*
fidelium salutem definientis in iudicio particulari et tanas sarvaadra tatatta protietaatis· et aBoraa qai Me
in iudicio universali, concilio oecumenioo. Infallibilis seat ns iia dUMUer retttas ettdatar. Rt quids· protaataataa, ,
at in rasera oaaaee laiaald ended·· sea ba
*
·
*
tan
tad
atque irreformabilis erat natura sua prima definitio ; qsuahbat pronae varitotie dagaitisaasa venatur, at aaeao nat vero ad solemniorem veritatis iustamque manifesta- qua· dtiaait sb anal peoraaa oaiadibat datahiana statta
*
·"
*
niera·. Nsq
*
de aabiauntida Uwadaaa.
tionem, volente Romano pontifice et indicente, potest da· 1» tn
·
*
priaata· niterum examinari in indicio universali, quo plenario c ipd wia aria· iaMUMlitaU· aad at Ip
Udeat; aae tria
*
axlgi tan pa··· at réédita· Vaticaaan
iudicio versutiae portarum inferi confundantur per •n·· ipsa· Roa.^aatt
da
*
priaaataa allo aodo sttiatwot
irretractabilem in aeternum definitionem et senten­ Mages attiwdaada· «iMealtal»· dasaaptaa sx parta dvüiaa
gabasnisraa, aaa domett aaaaa am utiqaa ea aaariMaa·
tiam.
Soluta ergo est, mihi videtur, et in pulverem ennladaa paatoribaa dais· dt at priaeipaa valantat·· aaa■slant. Oabsraia in pneaastiar·· aaa oathebes aad ianeaaSinanem attrita manent quae a nonnullis heri dicta •tioa, Mroaisaa, ·0··<·1η, iadaka st atia· atbae aaaa. aae
fuerunt tanto eruditionis munimine. Unde gravissi­ sr·· canada· qaid aia plaaeet vol ttapHeaat, Neque tars·
mus apparet eorum enor, qui nituntur convertere in· at panMstiaast partUsaaeaadaa, aplaaopara· qaipps die·
dpUaa· aaaa aaa iriidiea asd ooddi, aiabat TartaUiaaaa, st
oeconomiam disciplinarem in institutionem dogmati­
Paala· dixian: .Si baaaiaibaa plscan·, ttiirtl asrvua aaa
cam et necessariam ex lesu Christi salvatoris consti­ •astas
*
Bad anaqaid ttmaaadaa aebala· (aittSaaa· quae
tutions
lot Ulaatne vine at de aodaaia optiaa aerite· babtftT At
aiaüa
bac
proban aequa alia· talea· doqaa qusvia taapara
Concludo has observationes rogando tum eminen­
dadaitU· qaad sate dadaitiae·· advanariaa sas babearil vi­
tias imos tum reverendissimos patres, ut propositum
ne van eslkoUeoa et epieaapuli diqaltaU iaainitaa. Oosditionobis schema reformetur, ut veritae catholica dkain■aa eabala· bdaa peat dadaitiasa· iaAUMMÏltati· aaada·
gulis praerogativis divini primatus beati Petri luci­ Ittuaa se suae est nutttio nbahe illi·· qasa aaqabat alia
*-------- Oauaaptlaap· h M. v. Toad·· da Ua aUqaid dix»
dité exponatur, cum appositis canonibue pro unaqua­
que praerogativa, maxime pro ea, quae est praecipuum qai oaataadan vid aaat ia bas qaaaatii·· sngia attaadaada·
•aae iattida· principalia· apierapura· aaa aaaieiaa aedis·,
obiectum hui
*
ooostitutiooia, nempe infallibilit
*
qua· iadida· a^ariaasrion·, et aliora· qui ax laaqiaqaie
personali· 'Romani pontificis. Et ne tenear huc D mieuibua veearaal. Ina aariMaatt ingrasia· M alied sBe
aaoendere pro unoquoque capite vel pro trium prio­ pilnttaa aeae saaaarit, at d qaia ax apiaMpte all qua· sep ariad
rum, ei ita fiat, diaoosaiooa ; poto ut quos pro cor- tat·· pana asataria a<M viadkan paaast, hana ea» «aae qri
ca· Paule ttoarat : .Mtabdri Chriati aaat, piae ago Ia tebiribae
rsctionibua, pro adnotationibua, quae nobis praeacn- plarinia, Ia asraaribaa.. .· · baa aauatataee vana apntaia
buntur, aoripta babao, possim tradere Commiasioni vel ta·, at ad buna aaiaariaari· praaerti· radent, st Ulora·
saPnti· spadali laaddintiaaa digna a··, at sibila·
**
Deputation!, ut aa iudicet.
* daMaau B·
*
** barbu
i·
*
l
*
g
···
*
a·
Sint corona eorum quae dixi pulcherrimi Pru­ ••avida St a
natar et ad netu· apeetott·
*
eadia anevari pmaat *
dentii'nostri Hispani, gloriae Cacaarauguatao, versua dans· aptae
·
*
*
Magnat!
qai aspaaabat Metis eaaaoetea
*
do primatu sancti Petri, alludentes sd fontem qui, ngteinb abadati M *
«■
■
dasaaeebat * ardbe dviM, rs*
na
dit
Q
a
*
aM
eaa
*
Wban
ngi·
*
eoaM
*
s
mriblia·
prouti videtur, erat prope oonfbasiooam aanoti Petri
• Cbriato inatMatu· *
aa *
aaaanb *
abacta orttata dviBa.
illia diebas:
■nrtariad raginaa *
1
a Ctaiati *
vstauta paadan. Nibti
arMtnrtaa, aihü *
a·
abaitatia
p*
*
ia *
···,
aaa
at *
qa
*
Alt
(Patrua) cathedram poasideru
•x parta IsAUliMIitati· pntMdae sriiatantar, pm aade·
Primam, recludit credit··
nils * *
*
p> taMIMinsti· indatiia sMH. Arbitraria·
Aatarnitati· iamna *.
aa *
*
d
q
aaaaM ax arWtria at *
d *
ri ratitae dt, *
q
B Uri vNBMI W WwwW
i JMidqilaam, bpn. Π. v. MB-d, apad Mlgaa, P. L, aabttne
*
diti paaaa. Oaaataait |M tianada·, at sd pe··
AU.ari.IN.
**
peri
tafcHni v
* ha da· -

m·

'

' 231.

8M8IONERPUBUCAE ET

.exhibeatur liber traditionum omtrfam p^pülonun, 'et Aooprereionis proteetantium ad oatholichm
fidam
*

haec

omnes gentee testimonium perhibeant veritati tant-'
opere, nescio cur, in praesptiaram qppugnatae,

'

r A

4

omnia .'aeterni stledtii sigillo obserabiqitM? 'AHameci
in adveroari3ra&%yyothesi Macao
fo quomodo haec abinrsntataous iuelqptairwlqptaIdcirco ius dicendi omnibus amplbrimo concessum surda concertaris ex enamel argumentations
mihi etiam pauperculo vindicavi ; let post obtentam . bihter fluentia, vitare possint; ef sic'dum nimis
loquendi licentiam, adversa dicet
laborans
*
valetudine probare integunt .nihil reapse'probanti . '

defatigamu/?
in hunc ambonem asoendo. Ron evolvam, eolendipsinti
. Sed
“ 1 ut-quid
‘
‘ inuiîter
·-’*
··■» ·· ·
· En
— rSalitas
- ·■
. ■ patres,.scripturam,^traditionem, pdtrum testimonia, super hanc adiIvçrearforum iiftallibilitatis formidinem.
Alii.'ex Soatboliqia seu protestantibus tam' àegfe et
"conciliorum decreta,.theologorum placita φ éx qut• bus luculentissime -bstenditur aut evincitur' Romani
irata ftrenidAfallibilitaUm Romani pontificis, quam.
pontificis infidlibilitis. De his iam sqpa ab^aliis
*
infallibilitatem ecclesiae. Alii, et utique numero
disertSeimis patribua dictum est, et .adhuc supereat plure», Utramque infallibilitatem existimabunt tarpJicendum pro rei opportunitate. Npn nota sed forte ■■ gflpm quid plue indifferens et forte a sensu commuai.
. _ novb'audietis. · ' '
χ
amonutn. Et non obetante haq-animorum dispositione,
His ergo praetermissis, ego devenio ad difficuladvenientibus misericordiae momenti» quotquot »uqt
. tâtes, quas multoties perlegi et" etiam audivi, ut abeorditiati,
*
pr
quotquot supt vocati venient cum gaudio
stineatuna ferendo iudicio et a'sententia dicenda in etAexultatiôiie ad «anctam matrem ecclesiam portan­
hac adeo oelebemnîa'et gravi^ima causa. Quae ergo tes manipulos scientiae et humjlitalie. Ita plaudente
sunt rationum momenta, quae nobis opponuntur, ne B ecclesia et admirante orbe, eveniet quod centies evenit
quam cito fieri possit, et ea qua par est animi trarfpoatquam.a sanctissimo domino uostrO. papa Pio IX
quillitate, banc perpendamus materiam ut tamjeni
definita fuit immaculata conceptio sanctissimae vir­
iudicio publico"et solemn i definiatur? audiamus ipgini» Mariae utpote catholicae fidei dogma. Prius­
fallibilitatis advemarios ita loqueutes. Acatholici, quam sanctissimus gratissimam hanc simul ac iucunilli dicunt, schismatici, gubernis «edicentia catholica, diseimam . definitionem, Spiritu sancto inspirante,
potentiorejj nationes ex una parte, debiles et infirmi decreverit, etiam atque etiam ubique, et ubique ter- '
ex alia, $atholici quidam periliustresi schola quaedam
rarum eaedem formidinis vocee audiebantur. Et quid
et tandem episcoporum iura, vestrum xelum veetraque evenit? vos omnes, reverendissimi patres, probe scitis, desideria magnopere damnant et improbant. Silete et manus'vestrae quasi contrectaverunt mirabilia Dei
ergo vos, nostram ‘sequimini viam, efnO in examen- in acatholioorum conyersionetn, in fidei dilatationem,
adducat is' rem tantis difficultatibus plenam. ■
et praecipue ih huius temporalis principatus sedis
\ Sed imprimis, reverendissimi patres, silentium,'' apoetolicae vere .miracUlosain conservationem. Nau­
*
quod
nobis commendatur, est illa regula adamuasim clerus ille peritissimus qui Petri navicellae guber­
servata atque etiam commendata a Romano pontifice nacula tenet, semel atque iterum dicebat tunc tremen­
, Honorio in sua epistola ad illum monotbelismi pro­
tibus cotde: Modicae fidei, quare dubitatis? Eat pro
pugnatorem, Sergium nempe patriarcham Constantinobis Deus, est pro nobis veritas, est pro. nobis illa,
. nopolitanum ; et tamen nemo vestrum ignorat quibus cuius est cunctas haeresce in universo mundo inet quantis objurgationibus et accusationibus hodie me- C terimere. Eccur hodie hoc venerandum concilium
moria illius pontificis impetatur et detrectetur ab eodem modo
~
alloqui non poterit : Animo formidantes,
adversariis infallibilitatis. Et licet Honorius sit ab quid timidi estis? Definitione semel prolata fulgebit
haereeeos labe vindicatus etiam ab iis qui eum accu­
veritas, nubes evanescet, cessabit tempestas, et fiet
sant ; quis vestrum, eminentissimi et reverendissimi
tranquillitas magna, et erit pax. qnae teste Augustino
patres, ob silentium vellet ho- crudele, iniustum ac est tranquillitas ordinis.
formidandum posteritatis indicium subire? Consilium
Neque schismatici ab hac iucundissimii «pe nos
ergo silentii nobis propositum eum grano salis est avertere valent. Eniin vero schismatici aeque prose­
accipiendum.
quuntur odio infallibilitatem et primatum Romani
Et quid catholiiae eodesine prodesset silentium pontificis; immo apud eos primatus et infallibility.··
episcoporum? Ne gubernia, ne protestantes, schis­ sunt quasi unum quid et idem, aut «altem ita inter «e
matici etc. a via veritatis deterreantur, et magis magia­ conneetuntur ut ab invicem separari non possint. In-,
que sanctissimis religionis nostrae praeceptis infensi
fallibilitas m eorum sententia profluit a prjniatu sicut
«int ? Nihil certe, episcoporum silentium hic et nunc,
rivulus a fqpte, radius a sole. Re quidem vera, supre­
prout ae res habent, foret ecclesiae indecorum ac mum imperandi iur, quod primatui inest iuxta catho­
uoxiunf, risuque et cachinnis a guberniis protestanti- licorum sententiam, indissolubili nexu connecti debet
bus et schismaticis acceptum: et abunde veritas ca­ cum primario ipsiusmet primatus obiecto, nempe fidei
tholica ex acatholioorum, schismaticorum et guber­ defensione, et conservatione. Iam vera haec neque
niorum fontibus nec erui nec proumnase potest; et Deses neque concipi possunt absque infallibilitate Rovenerandi huius concilii patres non pergent ad haere
mani pontificig in docenda veritate erroreque profli­
ticam et schismsticam pravitatem ut suas, si ita loqui gando. Si ergo schismaticorum opinio est, ut retuli :
fas est, depromant inspirationes pro rebus fidei quo nititur fundamento ratio formidinis et timoris
definiendis.
infallibilitatem - rejicientium ? Delebimus etiam pri­
Haud diffiteor perpaucos protestantes non aequo matum successorum beati Petri? In oblivionem man­
ferre animo definitionem do Romani'pontificis in­
dabimus concilii Florentini definitionem, ut schis-11
fallibilitate. Sed quid inde? Nihil ergo definiet oocmatici convertantur vel saltem vnon tam gravi odio
< ilium Vaticanum ob adversam inimicorum raedeeiae ecclesiam catholicam prosequantur? Absit a nobis
voluntatem ? Ast etiam protestantes ne dicam aegre rem istam cogitare. Zelus pro animarum salute alie­
sed irrisorie, iracunde et detrectantor aspiciunt «οπο­
nus esse non debet a publica et integra veritatum
ί orum cultum, confessionem auricularem, infallibili­
fidei catholicae confessione ; aliunde non esset relus
tatem ecclesiae, primatum honoris et jurisdictionis Dei sed segnities, ne dicam aliquid acerbius. Mea
Romani pontifici» et sexcenta alia fidei catholicae humili sententia tali agendi ratione, tali formidine
dogmata ; at numquid ea de causa ex nostro symbolo perculsi ne unum quidem1 mhismpticum aut aoathocatholico illa dogmata exarabimus? Numquid super lioum ad sanctam ecclesiam convertemus. E contrario
fflinos irridebant et eonviefehmtrer, «t ia» quidem <■

T

... ..............T

2»

CONGREGATIO GENERALI» QUINQUAGESIMA OCTAVA M mU1870

*
Μ

ac merito,'quia defuit nobia animi fortitudo id oon- A niam quid dbn cogeret mortalia pector
*
auri sacra fa- ' *
fitendam absque ambagibus veritatem.
tues ? Cesser, quocumque vocetuf-ntimiM, aiVe sit im--'

A

Sed argumentum achilles, oolspdiseimi patres, : perstor, sive sit rea, siro dux, sive princeps, sive proe■ parcite verbo, pro edeottb servando circa definitionem aes pros manibus habet honores et dona, privilegia et
dogmatism, de qua est disquisitio, ex guberniis prae-' distinerictoes et illud: Heiec omaia tibi dabo, si
"
Ubique gentium eut periculumpmxi·^ ,
_ sertifii; quae aeqe autumant- /catholica, eruitur, ' Hic adoratoris
labor, hic opus, hic mqgna difficultas, ut concilium .mum tam ia castris Philisthinorum, quam in tentoriis
- Vaticanum aliquid certo e| do fide definiat in tanti
Dei Israel. Abunde ratio ageudj politica guberniorum v ,
momenti· re. Gubernis.· (advérshrii infallibilitatis _iam
_ ____
„dicam,
_____ _______
______________
non___
est_______
catholica,
iam non
est catholica.
X
^~~tt>quuntur) nqn patientur impune definitionem dogEgo <x republic
*
venio, ego republicanuâ sum. sed
4 jnaticam de Îhfallibijitat^lomam pontifie]/; et quid ■ (Atholiepa apoqtolicus rqmapus et etiarti, parcite nçiihi.
eht ecclesiae in Ms moeatiwimis christianae reijtibli- ultramontaruis (nsw). lOuio i$itu? agendi politica
ghberniorutn non ojt catholica (ego unam exceptionem
agnosco) nÿn est catholica, aed regalista. ianseuistica, T
febroniana, rationalistica aut massonica, et quibus­
dam in locis «st ctbaffi^athea M iudaica.
Quae cum ita sint, quae erunt guberniorum placita
et deSidena relate ‘ad ea quae in hac aula conciliari
iura et libertae fdnditus susdeque evertentur: et'quid B pertractata, sancita ac definita fuerint? Et no
*
qui
erit de ppiacopis et christifidelibus qui ipsis commen­ diversa plane ratione Dei et eteleaiae negotia gerimus.
nos apostolorum successores, nos quodammodo filii
dantur? Ita argumentum hoc proponitur ab eis, qui
lucis et prophetarum, ibimus ad nostrorum caesarum
suis libellis et scriptis strenue propugnant inopportunitatem definitiouis dogmaticae super infallibilitate palatia, ut dignoscamus quid placeat vel non pla­
ceat eorum desideriis vel votis, priusqdam aliquid de
Christi in terris vicarii.
fide deQniamusv Nullo quidem modo, colendissimi
Et parcite mdii, quaeso, humanissimi patres, ei
eloquar ea. quae absolute'necessaria est, libertate pro patres.
Sal praepro;>era et inopportuna derinitione guber
iuribus et dogmate ceclesiamhoc solemni momento vin­
niorum praeiudicia exacerbari obiicitur ab impugnadicandis ac defendendis. Miror equidem talem obiectoribiis veritatis definiendae; et inde irae et per­
t tonem serio jiropositam esse. Ea semel admissa actum
erit de religione, de evangelii praedicatione, deque secutiones. Ergo propter metum nihil definiemus 'j.
ipsaunet constitutione ecclesiae, quoniam haec ab ec­
At vero episcopatus officium iuxta Chrveostomum
clesiae incunabulis in mundo praedicata et instituta magnum postulat animuni; et fortitudo foras mittit
fuerunt rennehtibus, prohibentibus, contradicentibus timorem. Venient persecutiones? liene ; venient guber­
guberniis. Nec in sateris litteris legitur Salvatoibm
niorum ’ irae? ne ergo timueritis eos, ait Christbs.
Disciplina nostra non est occidtre sed occidi, inquit
et Dominum nostrum lesnm Christum praecepisse
Tertullianus, et: Si hminibu» pla-rrrm. Chrùti tercommisso utilius exercendo caesarum aut ^giiber- c iw non eueni, ait divus 1’aulus’. Hac ergo de causa
niorum voluntatem consulerent, eorumque liene- sinamus
-------- ;iras
— —
et -----persecutiones
--- ------------venire,
— -----npvriendo
J~ ·■■“tunc
vineemus. Sed certe, colendissimi patres, gloria mar­
placitum peterent.
Undenam ergo desumitur illa inaudita et exotica tyrum hac ratione non erit nobis reservata, guber­
niorum irae non erunt tnntae, ut vitam amittamus
tegula de consulendo quid placet vel non placet guber­
niis. priusquam de rebus ad religionem pertinentibus propterva quod propugnamus definitionem: et contra
guberniorum iras et persecutiones, si quae fuerint. est
aliquid decernatur? Numquid gubernia, "βο quod no­
men catholicum praceeferunt aut insignita sunt, ius conscientia catholica, est populus catholicus, eat prae
aliquod in sacrum fidei depositum sibi adserere cipue episcoporum'robur invictum, sunt episcopalia
audebunt ? Et albjpde (totam dicamus veritatem) pectora; et huc et illuc confringentur a< veluti spu­
*
ddalientur catholicae veritatis
salvis" personis, quae aliquando bonis moribus et reli­ mantes undae in vapore
inimicorum conatus e^ ira·', patientia et mansuetu line.
gione non negata rebus publicis praesunt, ubinam sunt
Ecclesia est pulchra illa filia lerusalem terribilis ut
in tristissimis rerum adiunctis, in quibus vereamur,
gubernia vere sincereque catholica, ut consilia capian­ castrorum acies ordinata (beer).
Libellorum auctores aliud adversu
*
nostrae defi­
tur ab eis pro rebus ecclesiae referentibus ? Aetitemnt
*
regr
terror et principe
*
rontvnerunl in unum, non nitionis opportunitatem desumunt argumentum, ex
iam ferro sed calliditate et huius saeculi prudentia, quorumdam catholicorum et scholae gallicanae pla­
citis. Quomodo, dicunt, celebris ista schola, et perodverms Dominum rt odrersu» Chrutnm eius
.
*
.
Quae et quanta contra sanctam ecclesiam catho- D illustres catholici dc ecclesia benemeriti erunt improtendi? At imprimi
*
ai sententiae, contrariae rei
licaju et venerandum eius visibile caput moliuntur,
sive palam sive secreto, gubernia eedieentia catholica ! definiendae, forent validae rationes ut nihil statuatur
Quae et quanta etiam maiestates omnes temporales vel definiatur, fere nullum fidei dogma usque nunc
edidere leges et decreta iuribus, libertati et ecclesiae sancitum fuisset ; nam nullum est quod ante prolatam
institutionibus contraria! Prae multitudine di- sententiam negatum ac etiam impugnatum non fuerit
, i numerare non possum. Ibi sunt codices, ibj eat historia a viris catholico nomine et etiam episcopali dignitate
de retroactis, saeculis atque etiam de noetri temporis insignitis. Et secundo, conditio celebris scholae illius
aevo, tristia simul et luculentissima de his omnibus post latam definitionem perinde erit ac alterius non
testimonia perhibentes. Quid plura? Aperte.,dicam minus celebris, quae olim privilegium immaculatae
conceptionis beatae Mariae virginis oppugnabat. Quid
(salvis semper personis, salvis salvandis pro sua reli­
gione et iuribus earum) ex omnibus ecclesiae inimicis iniuriae, quid indecoris huicce scholae obvenit post
callidiorudi callidissimus .est ratio 'agendi politica illius privilegii declarationem dogmaticam P Est schola
guberniorum. Gubernia amplam habent potestatem gallicane! Praeclaros oerte habet viros, quorum no­
dona ferendi; at timeo Danaos «t dona ferentes: quo- men certe etiam non iniuria inuret definitio inWli-

cae. rtemporibus, quid erit sanctae sedis principatus
civilis ai guberniorum irae excitentur et rebellentur,
semel ac pjolatq^fuerit definitio? Peraequentur epi­
scopos, et parva'quae adhuc superest eorum protectio
auferetur, ab ecclesia ; effraenata evadet impietas, et
undequaquO apparebit madorum proluvies, et ecclesiae

«

,

:

. "

' i» .

‘

,·ς
.χ

. ν

.
1

'**
VJ

;·.'

*

/.

·

·

f

'

■■

r'.

'

*

>’

.

8Ε88ΙΟΝΒ8 PUBLICAE BT OOJHHUQATIOVBS OKWERALB8

hilitatis^ à tandem, prolata fuerit. Et aliunde huic λ.

.

.

'

.

*

9Μ '

^Zuidem'obiiciùnt ipopportunae definitionis poor

, Kubolae perillustri opponimus nps aliam schq|am uni- ' pugnatores potentiorum civitatum qedee episcopales,
venalem, generalem,» fera catholicam; nam prouti qMe infallibilitati -adversantur, quaeque retiooepo* nunc oe rea. habent, catholici et ultraipoatani. sunt tioria principalitatis, melius quam episcopi mimiqodrii
unum, quid et idem.
?. . ■ '
\»et alii tx regionibus longinquis agnoscunt quidquid
Relate vero ad catholicos illustres, qui suae oon- · conveniat vel non conveniat, Christi ecclesiae. At pane
ditionis in ecclfsia Dei immemores, tanquam pastores tantorum ecriptoriim ego assero, quod, si quaestio foret
et duces ecclesiae 'ipsius seae habere volunt, quique solvenda retfone potentiorum civitatum,, hinc et inde
in suis comitiis eo irreverentiae pervenerunt, ut oon
*
pro utraque parte diu erit dimicandum ; quoniam hihc
cilio ipsomet Vaticano regulam gerendorum prae­ et inde pro et contra infallibilitatem sunt praesules
scribere aysi fuerint, non video aljam cum ipeis agendi potentiasimarum civitatum. An vero sub hac discus­
rationem servari posse, nisi illam severae et efficacia ' sionis ratione veritae innotescet, meum non eet iudicoercitionis, quhm quidam auctor1 libelli de tummi care.
pontifici» infallibilitate perionali commendabat pro
' Unum tamen scio et est, quod iuxta Apostolum
punien^s clericis et laicis defensoribus huius Petri non multi nobiles, .non multi sapientes, non multi
«ucceesons praerogativae. Quis enim audivit unquam,
potentes ; et eo maior potentia qqo maior infirmitas :
eccleeiae patres et doctores a laicis edocendos fore de et infirma mundi elegit D8us ut fortiora quaeque con­
rebus definieitdis" vel non definiendis in c&nciliis fundat, Poleotioree civitates! An|etiam potentiores
iwunienicis ? Sed posito quod de laieorum votis ac episcopi, eo quia sunt potentiorum civitatum episcopi?
deaideriis est sermo, quare non erunt attendenda vota Nemo vestrum, reverendissimi patres, hanc ideam in
mente habet. Est abs dubio in hoc amplissimo eccle­
■orum qui, longe 'numero maiores toto cqrde defini­
tionem infallibilitatis pontificiae efflagitant? Quare siae senatu hiérarchie quam ego vereor, miror et colo,
non erunt |x>tiores iure, qui potiores sunt tempore et sed relate ad ius suffragia emittendi et hoc munus
numéro? Laicis ergo tantopere a\vobis commendatis scienter, libere et honorate praestandi non est alius
'idios lairos ecclesiae laude dignissimos et ubique terta­ tlio superior, non est alius alio po.entior.
rum dis|tersos, eum aliis innumeris christifidelibus
Sustinete modicum insipientiae meae. Utinam
opponimus. ■
x
haec tandem intelligent reeentioiw episcoporum ma­
gistri. qui eo usque audaciae et contemptus erga epi­
Mea dioecesis quingentorum millium christifidelium uiimerum circiter attingit, et omnes una­ scopalem dignitatem devenerunt, ut Jurtim et hospita
insalutato noetras domos invaserint aibdpoendum nos,
nimiter unaque voce et ex imo corde definitionem
lufalliGilitatis pontificiae postulant summopereque quasi adhuc in schola et sub ferula magistri fuerimus,
desiderant. Et ita est comparata tota .nostra America modum conscientiam nostram efformandi pro suffra­
olim Hispaniarum regi sublecta, de cuius fide in gio ferendo. Inter proluviem illam libellorum adver.-upreuii pontificis infallibilFxnagieterium, deque eius sus summi pontificis infallibilitatem. quibus iam non
rotis ac desideriis pro infallibilitatis definitione testee solum premimur sed obruimur, nihil contra produ­
sunt omnes illarum regionum perillustres ac venera­ cente·! mblius excogitatum quam: Diiquiiitio morali»
ti ilee antistites, qui vobiscum sedent ac iudicant indiac c de officio epiiooporum m emittendi» nuffragti» nuper­
sacrosancta et occumenica lynodo: si placet vobis,
rime velato nomine auctoris' domibus nostris intro­
, leverendissitni patres, ipsos interrogate. Dioecesium
missa, quando in quacumque cause qui advocati munus
nostrae Americas Hispanicae fideles triginta decies arripiunt, ad haec indigna et supra modum dignitati
centena millia plus miausve sunt, quique idem sapiunt episcoporum offensive et iniuriosa recurrunt, causa
ideinque sentiunt supek summi pontificis infallibili­
ipea suis patrociniis suffulta apud ipsos iam eet despe­
tate; et adnumerate'Mbam duodecim decies centena, ratae salutis, in articulo mortis est constituta {ritui).
catholicorum millia ex Brasiliensi imperio, qui, ni
Sed iam revertar unde exivi.
Quid enim? Scientia, honor et conscientia non
fallor, eadem rogitant eademque desiderant, et habe­
bitis, rolendissimi patres, quadraginta et duodecies sunt nec haereditas specialis, nec patrimonium spe­
centena millia catholicae eccleeiae filiorum in una ciale quod aibi solis adiudicari unquam valebunt potentiores civitates. Et si 'episcoporum aliquis sibi
tant unimodo mundi plaga seu parte petitam defini­
vindicare vellet aliquam prae oaeteris superioritatem
tionem ardemtissimis votis efflagitantium.
Dicta sint haec ad leniendum dolorem eorum, ψύ aut potentiam; non erit alius nisi ille, qui cum divo
Paulo dicere poterit ' : limutri Chriiti nent, plui et
quasi plorantes et ululantes nobis loquuntur de quo­
rumdam dioecesium catholicis, quibus intolerabilis et ego; m Uboribut plurimi», ia oarceribu» abun-iantiu»,
funesta futura«rit infallibilitatis pontificiae dogma­ m plagii tupra midum, in mortibui frequenter.........
m labore et aerumna, in vigiliii mul(ii, in fame et
tica definit io. Quod ad catholico) nostrae American at­
tinet, certissimi sumus, grato lubentique abimo aooep- D niti; t» ieitmiis multi», m frigore et nuditate. En apoturos esse quidquid a venerando hoc concilio Vaticano Stolatus, en episcopatus gloriosissima signa.
sancitum vel definitum fuerit ; et quidquid alii dicent
Et ubinam sunt hi ango)i pacis, oolendissimi
de quibusdam catholicis aegre ferentibus et quasi patres, et laudabimus eos apud vos ipsos ; praesertim
renuentibus aliquas, et quidem futuras, huius oecuj epUoopi illi, qui viriliter apostolorum vestigia inter
barbaras nationes et feras geotes prosequuntur, sunt
menici concilii dogmaticas definitiones ipeis non pla­
centes, ego concipere non valeo quomodo cum ista vestra admiratione dignissimi. Reati pedes evangelisantium pacem, evangelisantium bona! Vota ergo
mentis et cordis dispositione stare et componi queat
verus sinceruaque cetholkiamus. Ubi non est vara illorum eo ipso erunt speciali consideratione digna.
Haec obiter dixi pro meritissimis episcope missioChristi ecclesiae obedientia eiueque vicario, fictus
ementit usque est ipse ecclesiae amor, quomodplibet narite et vicariis apostolicis, quibus etiam infallibili­
nobis a disertis oratoribus commendatur. Probatio tatis causa convicia non defuerunt, eo quia, miremini
dilectionis est, ut non diligamus verbo neque lingua,
sed opere et veritate.

Wftati Baasaai patiiste advMsartia, IMampa aa sites fratrem

> Aastor bates ÜWH eat qaMcm SMoymm; rttsmm Mai

>

|

2Î7

CONGREGATIO GENERALIS QUINQUAGESIMA OCTAVA 34 auà ISTO

SM

—7------ K----------- ------------ _J--------------- - --- .------------- ..^ -........ —

rwereodmimi pfttre·, inter barbaro· commoranto^ A benefioum prout aio· g«
ta
*
lucûlenüarime ostendunt.
populo·, et eo quia ad nutum pontifici· amover^ Solido ergo non nituntur fundamento reverendiaaimi
possunt Huiusmodi argumenta impugnatione non episcopi timores.
5
indigetat; exponuntur et hoc sufficit pro illorum im­
■ Sed nihil in ecclesia arbitrarium, nihil abaolutispugnatione.
_
.
qtalm.sapiens, inquiebat i4etn reverendissimus epi­
.Tandem iura episcoporum ab ipeomet schemate scopus. Ecquid infallibility R4rnani pontifici· semel
*
tlmquam dogma fidei flkec aecum ferret ? Et
noh» propoeûo splendide vindicata sunt. Ex sche­ declarat
matis doctrina episcoporum iura non laeduntur; non infallibility * ecclesiae suo capit- coadunata quare
laeduntur u Romano pontifice ex subiecto schemate. eodem non se haberet modo? Altei utra ex suamet pro­
pria natusa profluit ex iisdem fontibus, alterutra
Doctrina de primatu, prout in schemate nostro pro­
nullum habete potest i udi rem superiorem seu appel­
ponitur, haec est: Tantum autem abest, ut haec
Nummi pontificia ' potestas opponatur ordinMriac ac lationes; et proinde quidquid contra unam praedimimmediatae illi episcopalis iurisdictionis potestati, tur, rectissime etiam contra aliam diri potent. Si ergo
infall ibi I itu Romani pontifit i* tendit ad lyrannidem^
qua particularium eevieriarum pastores assignatos sibi
,
*
grege
singuli singulos, pascunt et regunt, ut eadem
etiam infallibility ecclesiae, quod quidem absurdi
*
a supremo et universali patore asseratur, roboretur simum est.
De caetero illud nihil in ecclesia arbitrarium nihil
ac vindicetur, dicente sancto Gregorio Magno: ,,Meus
absolutisiuum sapiens si referatur ad ea, quae absqu
*'
honor est honor universalis eocleeiae. Mqua honor est
fratrum meorum solidus vigor. Tum ego vere hono­ B ratione aliqua fieri in ea ponunt a suis pruMilil·
ratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non. optime dicta eeae nemo inficiatur. V»· ••ita im
negatur.’* Quid amplius exigitur? quid amplius desi­ cum clausula illa damnata etiam remain ni omnia m
iure arbitrio et voluntati non solum sa itt.æ sedi
*.
mm!
deratur? Hic suminatiin sunt iura epicoporum
etiam episcôjorum relicta; enuntiatio ills ret erronea
(Ontenta.
Relate ad potestatem ordinariam et immediatam
et promu· a sacris canonibus aliena. Sub hoc *u
eii
perplura sunt in ecclesia arbitraria, et ab mimibn
*
oporumet potestatem ordinariam et immediatam,
potestatem iurisdictionis cumulativam Romani pon­ admissa: satis est in exemplum adducere coiuihuin
tificis. ecquis negare poterit, colendissimi'patres, po­ Tridentinum tantopere ab omnibus commendatum ca­
pite I seesionis XIV de reformatione. Ibi ex quacum­
testatem hanc immediatam Romani pontificis in uni­
versam eevlesiam? I bi erit primatus, si haec Romano que causa, etiam 'ob occultum crimen. quomodolibet.
pontifici non eoncedattor? Sed certe mirandum ee
*et,
etiam jcxtraiudicialiter, comeditur epiaropis facul­
tas a sacris ordinibus arcendi, quos sua conscientia in­
sri forte Romanus pontifex in aliqua dioecesi parti­
.
*
culari commoratus fuerit, et pro iure usus pontifi­ dignos indicaverint ; immo et eadem via ab ordinibu
gradibus vel dignitatibus ecclesiastici
*
suos clericos
calium jietere deberet veniam ab epiacojio ordinario.
Negata autem potestate immediata Romano pontifici^ suspendendi, quin rontra ipsius praelati' voluntatem
in universam ecclesiam, etiam haec ineluctabiliter
ulla restitutio suffragetur. En procedendi modu
*
quem ex informata conscientia canon istae vocant. Et
consequuntur. Pontifex licentiam ordinarii loci petere
debet pro exercitio supremae illius potestati·’. Haec ( quaero a reverendissimo Moguntino epis
*\>|H>
quo­
non oppugnantur, sed exponuntur. Nihil ergo a
modo vocatur in iure hic procedendi modus, qui pn»
schemate nostro timendum ^contra episcoporum iura
régula habet arbitrium et conscientiam episcopi ?
Ergo in ecclesia sunt quaedam arbitraria, seu quae pro
ratione primetos.
Relate ad infallibilitatem, quod Romanus pon­
ratione exiatendi habent epi
*4O|K>rum
tantummodo
tifex et episcopi considerentur tamquam iudices fidei,
voluntatem. Ne ergo damnemu
*
in Romano pontifice,
etiam ibi dare continetur, ubi sunt quae edoceri quod ultro epiecopi
*
concedimus, et m praxi exacutioni
debent a christifideliUus : Quoniam vero infallibili­
mandam iis pio nostris dioecesibus gubernandis. Pri­
* eadem est, sive «pectetur in Romano pontifice
ty
'ergo
*
matu
et infallibility nihil episcoporum iun
tamquam capite eocleeiae, sive in universa ecclesia do­
bus officii ; et in schemate nostro tura haec sarta
cente cun^ i*apite etc.” Ecce doctrina catholica t»u]>er
tectaque servantur.
roncilia generalia de rebus fidei definientia una cum
Procul ergo abigantur tinmixv et formidine·; ne.
reverendissimi patree. propter metum calumniae cri­
Romano pontifice.
Heri reverbndisrimus epicopus Moguntinus inter
men gloriae nostrae inferatur, viriliter agamus veri­
alia, quae abe dubio satisfacienda erunt ab aliquo ex
tatem catholicam proclamando et definiendo. Faxit
leverondissimis Deputationia de fide patribus, finem
beata virgo Maria, cuius praoudio innititur concilium
dicendi faciebat in extensum exponendo discrimina Vaticanum, ut laudemus et glorificemus Dominum
et tristia consectaria regiminis absoluti seu monarv nostrum Ireum Christum m suo in terris vicario, l»u
chiae absolutae in ordine civili. Et quorsum ista t*
m D daudo«t glorificando privilegia ab ipso Domino nostro
longo repetita sermone? ego eum Hieronymo in corde
lesu Christo ei concessa, et a concilio Vaticano tam
repetebam. Quid commune habet regimen monarchi- quam fidei digmata definienda.
cum ecclesiae catholicae institutum a Christo Domino
ORATU»
immediate, cum regimine politico regum sub hac vel
reverendi patris domini Petri Rota
illa fonna ab hominibus stabilito? Quae relatio su­
episcopi GnartaUeimt'.
premum inter eocleeiae putorem et saeculi potestates ?
Nulla quidem. N.umqtiid principes terrae eadem
Eminent issimi praesides, eminentissimi et reve­
habent promissa, eamdem agendi normam ac divi rendissimi patres.
Petri successores? Undenam ergo, ex eo quod reges
Doleo me loqui debere post praecedentem eloquonsua absoluta vel despotioa agendi ratione, si certum tissimum oratorem, qui etiam diserte ros suas exposuit,
est. populorum odia et perduelliones contra seipeos cum forsan aliqua debeam repetere ; sed non tali
et regimen monarchicum concitaverint, undenam ergo,
dico, ea hoc consequi posse, eadem eocleeiae catholicae
1 Argaseseta·: JB^seopas Gasstallensts asMntiri M iis
regimini eUvenerando eius capiti eventura esse, ideo dixit qai esassat ,russata· qaasstMasa Mass ,rassasiais
quia eius infallibilitatem defendimus? Supremi eo- psapestts·, st raditis argasseatis <ane Mu Ms ex aataae
pmleta net fcsfls utnequ aantutiaat sesrdliari pessA >i
clesise pastoris regimen est benignum, paterqale,
*β··ΒββΚίί·ΒΜ· ·Β4Μ^Ι·
*λθ
A· JÈHMMB·

JL 8E88IONW PÜBLICAE ET «φΜρΜΑΤΚΜΠΒ ΟΒΠΟΚΑΙ
*
MO
________________________________________________
■»_—.■——------- :--------- :---------- - ----------- —, . . _____
lepor· exponenda, quanto m praeoadana aso lepore vue A ia incrédalie roMlandia agi ad fiàtm tinhXdiB ebear-

Btt

etiaa recreavit. Sed pareit· mihi, dicam tnelitn quo vare dabant : agRnr aaiaa inter aaa dn varitatibai ab
^ititaq·· parta, uni
*
mu aaoapta, am siliaian
potaro.
ScinMM aodaaÏMs coaetara ax eooleaiaet mm qg laserô,
De schemate nobie ' propoaato aotaraa fateor împrimis me illia oratoribua aarantira, qui-argwnantum, ’bt ilka hiaearchiatn MMtitaaro, quorum gradua at iura
de quo in illo ^ithr, extra naturalem ordinem col­ aahuaa prionria extra oootrovaraiam aunt : igitur inlocatum et praemature propositum putant. Et neura diffartos prorona eat partem bane vel illam prit»
licet uni· ex primi· ego fuerim, qui poatulatum pro ilhatraro et expolire. Praeterea noe non Unum doc­
•ubiicienda concilio quaeatione de pontificia infally' trinae corpta proprio marie axoogitamus ; aed illam ex
bilitale firmaverunt (quod cum a eexceotia patribus, divina· revelationis footibtta accurate aperire conamur,
ut in confaaao fuit apud omne·, factum fuerit, de dummodo tamen veritatm certe et indubitanter ex illis
clandeatina et illegitima hniua quaeationi· in con­ depromptae fuerint : et ai boc per concilium et ooocilium introductione querela asti· irrationplis ap­ ciliariter fiat, non solum certe aed infallibiliter dicen­
paret), tamen poetae illis adhaeaiL qui diaroaaionem dum. eat id factum fuiras Indifféra·· eat et nullo
•rjiemalia da_fide, poatja aubiiciendo acharna de ec- modo illarum veritatum firmitati detrahit, si una vel
rlesia, in quo de primatu Romani pontifici· eiueque alia' primo loco esamini fuerit aubiecta. Quare arte
dotibus ordine logico rarv ato'aqdbatur, continuandam oratoria potius vel, ut apertius dicam, cavillationibus
esse censebant. Ita enim praecipitantiae itui mulatto et sophismatibus mihi videtur, heri et superioribus
declinabatur constitutione firmata, huiuaque infalli- B diebus dimicatum fuisse argumentis vel a corpore et
bilitatis, quam omne· admittimur, sensu et oblecto membris, vel a fundamento et superstruendo aedificio
determinatis, gradus naturali ordine factu· fuisset ad hinc inde desum^is. Si enim verum est caput sine
tractatum de eceleeiae membris et tandem de capite 'membri· esse non posse ; verum est etiam membra sine
capite vitam,servare non posse: ita si fundamentum
eiunque turibus ac privilegiis.
Ita viam aobis stravisebmus ad splendidam illam prius ponendam eet. cum tamen ponitur, iam tota
catholicae fidei expositionem elaborandam, quam cum aedificii ratjo in mente artificis existât neeee-e eat.
Haec ergo et his similia argumenta a similitudini­
diaertiMimis hesternis oratoribus ago ipae, et ante
bus desumpta sunt gladii ancipites ei utraque parte
meum ad urbem adventum optaveram, et nunc etiam
acuti, quae vim habent iuxta rationem vel ordinem,
ut ex hoc concilio prodeat opto : et si aliquid valerem
pro meis vinH^ curarem, ut querelis de non bene de­ sub quo considerantur, intentionis vel execution··, et
finita pontificiae infallibilitatis natura et naturali or- quae modum praebent callidis oratonbus negotium
dine \atenaruni interverso locus sublatus fuisset.
faciendi imperitis utrumque ordinem iuxta proposi­
Non-quod cum de definiendis dogmatibus agitur, tum suum uonfundendo. Sed revera nihil veritatis
intereat, si unum prae alio dogmate definisiur. cum.
eadem scholastica methodus servanda nerresario sit.
quam claritatis gratia et ad auditorum animo· de pro­ •i revera ambo revelata sint, res tandem in idem rv-\
posita doctrina persuadendum vel doctor in academia, cidere debeat. Si enim, ut ad quaestionem nostram
vel scriptor in theologicis tractatibus, vel disputator veniamus, prius statuatur quae iura sint episcoporum.
C certe haec pontificiam infallibilitatem. si haec revelata
poetilet, t»i postea rao loco lasmtar ia traetata te Metesta.
sit. non excludunt. Si hoc e oontra principium sta­
His praMatasb vsatt t4 tifltealtatao qaaa allata· aut ooatr
*
tetedtioBM tafslUkititatte, «t obrarvavit ia priste qaaaattoaaa tuatur, nunquam iura violabit episcoporum, qua·
base salia «otelsaspeadi pass·. - at a asuallb proposabatan revelata erae concilium definit. Si veritas veritati nun­
ta boe qatega rara acte· asart te tegaati ilia MsttaatioM quam opponitur; multo minus id raiet quando de
qaa (tel·· Rowaaaa postite·· prsMqmstsr. Prolata· fota··
dUtesttates ta· n srriptaia ta· n ttatitiaae, at ea· iteo veritatibus agitur quae a Ileo ipeo revelatae sunt. Sed
tiftealtatea MM satai soste· lutes aaataatte pnaSatlavU; nunc de. his disputare amplius non licet ; ab incepto
tetaiaate· igitar qaraattaaan baa· ut titicaltataa obbm desistere tfnplius permissum non est.
oteaeat. Nae iteead·· qaaaUbat «pisosp»· ·ο·β·Μΐ· 0MVeram, ut meam sententiam proferam, ad or­
•ia perpeater· el tuateua apaa Mae, tbaatogieora· statio­
ra· tiroaibaa id propoacadaa, atteste antea asteria alioraa dinis perturbationem corrigendam forsan inserviret,
hboribM pstn· oti poM· aaariaaa latMa. Ptara· Bbcite· te ut constitutio de Romani pontificis primatu ita con­
teas· aateaeaiara·· |ρ!··ρΙ ·Ιμβ· mm qai ipsi bartaatai deretur, ut in edendo toto tractatu de ecclesia suo loco
ae aaaa wasriratiM oaasateat ta bateaMti pwtrai taste qaaa- ut paro totius reponeretur, et cum illo unum corpus
rtioe·. At aotaada· 1· quad qaaa teteaaaribaa hdUMbitttati·
tieaatar te ordia· ad waacteatfca, tiri aatea taro p«M· at optime cum suis partibus cohaerens efficere ixavet.
Ute qai tedqMbiUtata· propagabat; te l|talipil drca bate· Ita satisfieret patribus, quorum censurae, ndh olet an
andi qaaaadaaaa Usera rappoai ran pMM; te qat Its le- tibus prooemii verbis et explicationibus editis ex hoc
quaatar rideri aat te aliraa oearatoatto tebitaaa aat putaro am bone, in suo robore adhuc permanere videntur. et
quod peut dubitari te sea; te qai tabaibiUtari adranastar
tebqro sara waacteattea ooaaalaro, qtia Mataatta qaaa taMB- concilii opus certe perfectius et meliori ordine digesHUtati advanatar · plaribra tbralagte at haarori prostata D tum, cum in lucem prodierit, ab omnibus ludioaretur,
et etiam ora obstruerentur quae, concilio peracto, sine
traditar.
Qsa· obiiotaatar raatro oppilas ItataM 1« iaagtaaria «aaa; dubio iniqua locuture sunt. Nec interim impediretur
1· iatteka sou caraadoa qaia ia ptaribas aUb a aabto diasw
teat. Hrarotieb ai wore· garoro nil····, ad aaa· twtaM· quin poasat satisfieri etiam desiderio iBoram patrum,
btei artioataa tots· qyabataa rodaaaada· ♦“·'· Cea aAto- quibus iustis, ut putant, de .causis cordi semper est
■atbte qaaaaUtaaa mm aoa tea te iatiUMitata qaa· da boc negotium quantocio· expediri, et quaeationem d<ipaa priaata. Xala· oathoUcra aaa pater·· htaraa propter Romani pontificis infallibilitate quamprimum totius
teteitioaeia lafslUbUitatb. Qabarate daaraa oiriUa aasiMtea
pararaatara oust poat dalaittoae· ’qaeaadMadaa at aataa concilii sententia peremptorie reaolvi.
Hed huic finali resolutioni multae obstant diffi­
peraaqaabaatar. Maa aaaa hag irtebili dadaitiaaaa base dbi
paaaa, a·· Spirit· aaactaa, «ate· aaotasaatta frata· orodUaa cultate·. Ealo: aat ego ex illis argumentum desumo
bao tedatat. ipro atiqaa providebit at obatocaia ri qaaa aaat necessitatis citius ad solutioilem deveniendi. Diffi­
•vaaaoeaat. Nm taatopare argaedM rrataa Utas at qaadrogtata patrM qai tedaKMl advaraaatar. Optaadua quite· cultates multae, aiunt, superandae, extricandae sunt
••M ut Uli aalaritatl aoeadaat, at ri W aaa tat, aaa iddroa pro sententia proferenda, fqgo infero: proferenda
•batterodua, eaa ta eaUa taariUa aaaaiaitaa aatragteraa sententia est, ut difficultates evanescant. Paradoxum
roqabita herit, at ntfo ipaa aaateat aaaaroa bag· eaten· forsan videbitur; aed foroan non erit. Iam de diaaiaari aaa··· praavatera datera. Itacua aataa da Ota la(quutaa at aai valteat qaaaatba·· tea· ampaadaiu, at pte- cuaaioni· MapbnaioM ne verbum quidam facienduii
eat, et ideo probare non poasum orator·· illos, rqui
ribua rotianM ·μ roCMavlt.
*

OONGREGATIO GSNOUUUB QUIMQÜAGRMMA OCTATA Mmï 1870

Ml

Ml

id propooera immo postulare non verentur- Quid M oaaotia patritam itasumuatiir. Nonne ecrlmia de seras·
diceretur Rnraanum poatifwem, postquam quaeatio- tradition
*
divin·· « apostolic·», de illa tradiôona
nssn do ran infallibilitae· ooncilii «uaaainalMni sub­ qua· divinis dogmati tara fuadaasantura praebet, teat»,
misit, illam debui— dracuasioni eubducar·, utpote a mtarpraa at indax eatf Hia aunt totius erbia oatho'-a
patribus rewctam; quid dicarent impii ephsmaridum epiaaopi, qui de pronanti rari miarum ana ram fid·
scriptore», quorum censurera multi tam vahsmsûtar ■udiora et teatra aunt; in aramaram Scripturnram
pertimescere videntur, ut inde eradant pâtre
*
ipeos •tudio, in patrum at ooooiliorum doctrina, in thdoearum remore ad uleatium <rue reducendo·’ Immo logorum libri· a inventât· veranti aunt. Igitur in eouc
quid ίρφ catholici dicere vel «entire deberent’ Actum cilio, Spiritu «ancto ammtante, indicium proferant;
emet de pontificia auctoritate, de ingenti illa aestima­ tunc nullum argumentum ex tradition· «t patribua’
tione et reverentia, quam ipsi infallibilitate oaorea contra ooncilii aantantiam adduci amplii» poraet. 81
tam magnopere hia temporibus auctam inter catholioos quia «anctorum patrum aliter «entire videretur, eius
profitentur, quamque imihinueodani e contra otr in­ verba in benigniorem sensum erunt interpretanda. »i
ia) libi litat is dotem per concilium illi certe tributam
fieri potuerit; «in etiam dicemus illum erronee. nec
cenaent. Ergo in via progrediendum, difficultate· pet tamen haereticum eam, quia verita· haec nondum erat
ipeani definitionem, ut ego cenaed^iolvendae eunt,
definita.
Et in primi· desumuntur ex Scripturarum teetiEquidem huic meae conclusioni oppositum fuit
moniis quae ad infallibilitatem stabiliendam afferun­ praeteriti· diebus exemplum canonisation!» «Unetotur, quaq itixta adverragio· non concludenter probant, B rum. Ego dico, definiatur quaeatio de infallibilitate.
cum in alio «eheu ab alii· intelligantur. Certe >i et difficultate· omne· evaneeoeot. Minime, mihi
velimus finem imponere quaeeticyn-quam per data·,
respondetur. ita argumentari licet. In canonisations
repudiata·, repetita· et iterum exmusss textuum inter­ •anctorum, quando inrargir difficult·», iudicium »u
pretatione», ut tandem omne» in unam conveniant •penditur; quia ad iudicium proferendum requiri•ententiam; disputabimu» ucque ad diem iudicii in - tuf, ut omnes prius solvantur difficultate·: ergo a
hac tohenda qusestlone. Exemplum habemus in pror-'^jian. Sed disparités eet, quia in allato exemplo agitur
testant ibu», qui super his clarmimis verbis Hoc ett de quaestione meri facti, nempe an revera constet de
corpu» mnrm a Lutbcro et Calvino, quqrum unus­
virtutibu» et miraculis illius chrutifidelis; in rasu
quisque in sensu ab alio diverso ee explicabat, usque autem nostro habemus jpraecedens divinae revelationis
ad haec tempora eorum araerlae nondum inter se con- argumentum, quo extra dubium posito, contrariae
venerunt. Et etiam in hac aula audivimus interpre­ difficultates evanescant neceeae «st, aacut evanescerent
tatione» textus illius, ex quo primatus et infallibilitae in allato exemplo, si historicis dubii» adhuc sub­
Petri eiusque successoris Romani pontificis affir­ sistent ibus, ' ilium christifidelem. de cuius sanctitate
matur: Γη m i’etnu. etc., quibus per petram nempe agitur, inter caelite· adsoriptum fuisse Ileus ipee
intelligi fidem Petri vel ecclesiae vel Christum ipsum
aliquo modo manifestaret.
asserebatur: quae certe vobis omnibus non probantur.
Caeterum tot sunt sanctorum patrum pro ponti­
Et quae harum dissensionum causa? Vos probe nostis. ficia infallibilitate sententiae, tot conciliorum decreta.
quia sacram Scripturam, et quidem libere interpreta- C tot ipsorum pontificum testimonia, tot historica mo­
tam. illi pro regula fidei habent. Inter catholico· res numeuta et quidem in tot auctorum libris collecta,
discussa, ab obieetionibus vindicata, ut mirum ait
aliter se habet, eum indicem controversiarum ecclesiam
agnosceAt. Vbi est autem ecclesia? Nonne in concilio quod haec doctrina nova dicatur, et multo magis ec­
Vateano adunata? Decernat ergo ecclesia in quo sensu clesiasticae disciplinae contraria Quod quidem dico
allata pro infallibilitate sacrae Scripturae testimonia etiam ut respondeam illis, qui ad quaestionem defi­
niendam seu potius ad eam indeterminate relinquen­
accipienda sint. Nonne et in prima de fide consti­
tutione definivimus, ^ecclesiae esse iudicare de vero dam exigunt, ut ad trutinam revocentur Scripturae
sensu et interpretatione sacrarum Scripturarum? Si non solum sed patre» omnes, concilia, universa eccle­
igitur concilium definiat illa testimonia intelligenda siastica historia, deinde documenta, et non solum quae
esse de Romani pontificis infallibilitate eo sensu, quo in immeusis collectionibus publici iuru forte in­
veniantur, sed etiam quae in archivis etiam lateat;
pluries ex hoc ambone declaratum est ; tunc difficul­
tates omnes ex hoc capite ab adversariis adductae nec solum in communi vel · pluribus, sed a singuli·
patribus ut unusquisque votum dare queat ex sua
evanescent.
Idem dicendum de argumenti», quae ex actis a propria persuasione et absque conscientiae detrimento :
Christo pro sua ecclesia stabilienda desumuntur. Chri­ quae quidem non solum impossibilia sunt, sed neque
stus prius apostolos in commune vocavit illisque facul­ necessaria. Ergo nefas ent alienis laboribus uti,
tates supernatural·· pro ecclesia fundanda concessit, aliorum testimonio aliuhde fide digno inniti, et tot
dein Petro primatum. Minime, aiunt alii ; aed Petro D doctiaumorutwlueubratioora inutiles prope erunt ?
Ëx alia parte censendi forsan erunt omnes ieti
omnem potestatem eodesiae regendae dedit, deinde
alio· a Petri depeodenter in partam ecclesiastici re­
praestantiraimi praesul··, ecclesiae catholica· splengiminis vocavit : Christus prius fundamentum posuit didiaaimum dect», omne· in studiis theologicis tyronre
Petrum ecclesiae sua·. Non, respondent alii, asd adhuc «se, ut quaestiones has numquam attigerint,
ut nunc a rudimentis studia ana renumera debeant ? Et
eodeaia super fundamentum apostolorum omnium ex­
structa est ; ex quo sequeretur totidem esse' eodesiae tamen pater unus, quem ego ipse multi facio, professus
fundamenta quot apostoli, immo quot sunt episcopi, est sb a iurantute in «oboli· theologicis contrariam
cum apostolorum sint suoeraaorra, reservato tantum opinionem hausisse, eamque in cathedra docui—. et
Petro honoris gratia praelationis looo : cum quo multis evolutis libri» in illa sera confirm·»··. Multum
«yatemate, quod nimis urgeri in hac aula dolemus sententiae suae ponderis prae alii· ra adscisoere ex
audivisse, an unitae eodesiae catholicas consistere hoc sibi videbatur : hic «altem ad concilium non vanit
possit vx», reverendissimi patres, indicate. Itaque, ad imparatus. Esto, sed ego etiam in scholis theologicis
omnes tollendas ambages, concilium sus auctoritate «•ntentiam de Romani pontificis infallibilitate ex­
utatur; et difficultates ex Scriptui
*
desumpta· plicari, propugnari, ab ohisrti» defendi, longa discus­
•vanesoenL
sion· summo· pontifiera baserai incuratos ab errore
Et idam dicatur de illi» quae e traditione «t absoluto· audivi «t «tiara rasnpar tauai. Quid? srgo
*on
Oa

«rara»ii: — UL

Μ>

M<

A. MBKOMB PUBLICO ST (MWMBATKHOe OMBBAU·

------------------ —.—----- ,------ - it -t
*

<i valet Mam atyiaaantniu, mam etiam rabbit; at
si meum, quiailli me comparare non aadoo, aoa valet;
*
■altam
rota· rabbit tot illartriafa
quorum multi · cathedra acbohatica ad epraoopalem
gradum merito feoe«4Jt. Dixi mo audiviam usque a
iuventute pontifices illoa, qui errori· do fido otinam
bantur, in schola dafandi ; ot idoo dixi, at difficul­
tate· quae ab hiatoria uti norao ot inexplicabilas nano
opponuntor, iam vent^ataa a multo tempore at «aluta·
fuisse innuerem ; ita ut definitioni quae a niteori pa­
trum parte deaideratur, qtinime obataro nuncpoaaint
Caeterum te ad trutinam in hoc etiam concilio
iterum revocentur, (quid eveniet? Quod poet multa
evoluta volumina eF'-multoe—libros pan una diffi­
cultate· solutae eoae autumabit ; altera «ibi non Mtiefactum eme contendet : et ecoe iterum duaeoaio. Mul­
tae aiftem earum difficultatum contrahuntur vel ex

-—;

:

■-——

.

«Mtraria et haerete pratiaaa. TbMant ergo illi aa in
beo
i*
eadem proprio auffragio caaetemtia· propriae wdaoa
infligant. Caeteri te arrasariat, d
ro
*
potarunt com
Augtiao eo a Deo ipao, qui haao sentential· tanti·
argumenti· fulciri ot credibilem reddi paaaue «et, in
crroaem inducto· eaaa
Coatarum iit aliquid dicam de hac tam exaggerata
inopportunitate, et de malia quae a multi· timentor,
obiarvn quod episcopi illi qui pro definitione itant,
etiam illi in mundo vivunt, etiam illi ea quae iuxta
se eveniunt narunt. Poteat no fieri ut male illa
omnia, quae a definitione eoclaaiaa proventura ement,
ab illi· ne minimum quidem praeviderentur? Potest
ne fieri ut omnes tam caeci ement, ut has mino· non
advertant nec declinare satagant? Hoc incredibile
mihi videtur, et in suspicionem me adducit, timore»
illos fervida imaginatione augeri, et facile pome ad
iustam mensuram reduçi.
Certe ii desumuntur ex parte infidelium, haeret iconnut schismaticorum, catholicorum infirmae fidei
vel moribus depravatorum, denique rectorum civilium
societatum iuxta pugnae normas ante concilii initium

sententiis fortasse interpretatis aliter quam a multis
. ** iudicetur, vel ex documentis incertae autbenticiteti·
vel fortasse interpolatis, aut ex deficientia eorum do­
cumentorum, quae deperdita probabiliter sunt ; alia
autem iniuate inficiantur cum facta vel dicta respi­
cient , quae privata et personalia uti sunt nec ad quaestionem ullo modo pertinentia facile praetermitti
a ducibus iam indicatas. Sed satis responsum est nil
possunt. De nullo vero pontifice certe probari potest, timendum ab infidelibus, qui non solum hunc aed
quod revera ex cathedra docens haeretem ecclesiae alios etiam fidei articulos ignorant Forsan difficilius
< rodendam proposuerit : restant ergo solummodo illis erit credere pontificiae infallibilitati, quam my­
dubia Si ergo concilium ex sacra Scriptura, ex tradi­ steriis sanctissimae Trinitatis, Incarnationis, Euchari­
tione, ex universali ecclesiae aensu et ex fontibus, ex stiae? Nil etiam Q> haereticis cum plura alia sint in
quibus concilia definitiones suas haurire solent, con­ quibus a nobis discordant, quae si oblivioni 'danda
cluserit summum pontificem infallibilem eme; dubia fuissent cum de illis quaeatio in ecclesia orta est. in­
omnia illa, uti fundamento carentia, spernenda.essent, cipiendo a lesu Christi divinitate, totum symbolum
quaedam narratione» corrigendae, quaedam ut falsae ad unum foriame articulum reductum esset. Schis­
respuendae. Et ita prolatione finalis sententiae diffi­ matici non de primatus privilegiis, sed de primatu
cultatibus omnibus silentium imponetur.
ipso pontificis disputant. Ergo et huiu» veritati» proScio et confiteor temere non eaae hanc gravissimi clamatio in hac synodo silentio praetereunda esset ’
momenti proferendam sententiam ; et ideo laudandi, < Mali catholici forsan tales effecti sunt, cum de ha»
qui zelo animarum incensi nos admonent, etiam libris quaestione agi coepit ? Et forsan ad meliorem frugem
conscriptis, extra concilium tamen et nobis gratis mis­ redibunt si illam reponamus et inlentio premamus ’
si». ne plurimis et graviaaimia culpis, qua· enumerant,
Sed ita illis imponimus importabile onus. Ridenda
conscientiam nostram gravemus. Sed praeterquam- difficultas nisi potius esset lamentanda, vel nisi
qiiod monita illa, qui pro definitione stant, suis dolendum esset, quod aerio ab illis, qui obedientiam
monitoribus etiam remittere eodem iure poasint ;
fidei non ex numero articulorum credendorum sed ex
quaestio insuper a tanto tempore, a tot acriptoribua
illorum revelatione metiendam sciunt, proponatur.
discussa est, ut nemo ieiunus ad hoc concilium aooeaGubernia Oh! petam *
b omnibus, qui hic sum
serit, et nemo non potuerit hactenus perfectam illiua congregati episcopi, si persecutione
*
quas passi sum
loguitionem sibi comparare. Praeterea ai illos con­ et quas patiuntur, · quaestione pontificiae infallibiliscientia in suo aensu perorare cogit, alio· etiam tatis in concilio tractanda originem duxerint ; immo
adducet in proprio: de omnibus aentiendum est, quod te non etiam antequam de concilio sermo haberetur,
iuxta conscientiam suaiu et loquantur et Motentiam paste non tent ex poliattones, carceres, exilia et omni»
sint tandem laturi. Qui ad suam vel alienam con­
generis tormenta Italos tantum appello et Hispano»,
scientiam appellat, sit yjaiia verbo, vel de aliena du­ quorum mala aunt recentiora et damna forsan gra­
bitare videtur, vel de sua dubitare auspicatur. Verum viora.
si in proferenda hac sententia cum motu et tremore
Verum omne· illos qui tanta mala timent, qui tot
procedendum est ; ego existimo magis in proscribenda D difficultates obtendunt, interrogo: Creditiane quod
quam in emerenda pontificis infallibilitate cooacien- concilia oacumenica sint in quqsationibue deradendis
tiae integritatem periclitari.
indices infallibile·? Immo crediti· ipte acctesiae per­
Quis etiira unquam dixit, profiteri infallibilitatem petuitati et indefsctibilitati ? Carte nemo ex vobis
Romani pontificis haeresim aaae? Qui aacra· Scriptu­ •deo de ecclesia anxiua erite sicut parochue quidam,
rae textus, quae concilii definitio, cui·· auctoris aen- qui schema de infallibilitate pro modulo auo disoutentia in hunc sensum prolata adhuc eat? Immo «en­ tiena, immo decerpens, ia libello nobia gratia, ut moris
tent ia pro infallibilitate non solum 600 episcopi eat, nuper miaao, ita cooehadaro ausui ait, ut si defi­
profitentur, aed etiam illi 137 quo· inter adraraarioa nitio infallibilitati· pontificiae prolata fuerit, crederet
docemur adnumerari, qui opportunitatem definitioni· catholicam erelsuam mortali vulnere sauciatam iri.
oppugnant, non veritatem par illam definiendam. quate a facie terrae evaporaturam, vel cum saetis
Sententia ergo infallibilitati· .non solum nulla cen­
hetorodoxis confundendam fore: quod vare haereti­
sura perstricta fuit nec perstringi potiat; aed eat cam est. Igitur te crediti· sralsiisiq nunquam defec­
et iam sola fautorum munero
*
moraliter. oertiaaiina.
turam, te coocihis geoaralibua, et praesertim ab ipso
Sententia vero contraria cum paucorum ait, ^ia im- pontifie· ana praesentia honestati· at huctoritate aua
probabiliaaima appariat, et inaupar iuxta maiorem confirmati·, Spiritu· macti eeriatentiam non defutunumerum theologorum at cotholiconua revelationi ram, si illorum de fide decreta uno vurbo infallibilia

μ*

ooMGBaoA.no «dbbaub quimquagbsima octava μ m* ure

putati», st nihil alind continsre niai revelations
»
*
divinam ; oar tem anxii at soUinti asti»? Poma non
amplûte divinis proniierirmibre fiditis?
8iergodefinitio ista,nqun tot mala emlerias pro­
*
fatui
momini, rem
*
tanti axitii illi fetui
*
emet,
na timeatis illam unquam enutteadfin fpre. Spiritas
■anctu», qui, quae ventui
*
rant, ab aeterno iam novit,
ita mentae patnam illuminabit, ita voluntate^regat,
ut ab illa abstineant. Cum igitur ea expoanefint,
. quae raa illi» oonecientia dkeoda suggeret, «ive a sese
aive ab-aliis dicta fuerint; quin toties aedem repo­
rtant, divino beneplacito fidenter illi ee committant,
quidquid illi libuerit libenter suscepturi aa mentis
persuasione, tantam ecclesiae ruinam Deum permiesurum nou ease.
Sed obstant centum quadraginta patres, de quo­
rum votis ratio habenda jst. Utique optandum asset,
ut et isti sententiae tam^naiori suffragiorum numero
suffultae adhaererent ! sed si in sua adhuc persistant,
num a ferendo decreto abstinendum erit? Nullatenus
ab ipsis contendendum, nec a nobis exigendum. In
nullo enim concilio nec ullo ecclesiastico decreto sta­
tutum est, ut conciliares definitiones nonnisi unanimi
patrum suffragio statuendae sint. Unanimitas quam
multi nunc exigere videntur, licet appellatione moralis
aliquatenus coarctetur, tamen easet effugium quo mi­
nor numerus maiori voluntatem suam imponeret. In
casu nostro sexcenti, ut dicitur, episcopi pontificem
infallibilem pi4elamare gestiunt ; centum quadraginta
huic voto resistunt ; qui sunt qui in hac concertatione
triumpharent ? Qui de minori humero sunt, quod est
contra rationem et contra methodum in omnibus con­
ciliis servatam. Certe nec ih Nicaeno nec in Constantinopolitano nec in aliis perfecta concordia suffra­
giorum habita est, haereticis saltem, inter quos etiam
episcopi, in sua sententia perfracte remanentibus: et
tamen decreta de fide emanata aunt et adhuc vigent.
Nec adversarii opponere iure possunt exemplum con­
cilii Tridentini in casu peculiari, de quo mentio iam
facta est. Ibi enim a Romano pontifice data norma
est ut ab ulteriori discussione abstineretur ; hic autem
ab ipso pontifice, huius discrepantiae iam conscio,
discumio concilio proposita est : nullo ergo modo de­
finitio declinari potest, sed absolute finienda, etiamsi
perfecta votorum concordantia non habeatur.
Obtruditur magna paci» utilitas, quae a seponenda
quaestione haurienda et sxperienda petitur. Sed con­
tra, ad perfectam pacem obtinendam quaedtionu de­
finitio magis conducere mihi videtur. Si ergo suspen­
deretur discussio, omnibus in sua opinione remanen­
tibus, aliis victoriam iactanlibus, aliis id aegre feren­
tibus. dissidia infeliciter protraherentur. Nec dicant
idem eventurum, si in sensu affirmativo quaestio
resolvatur; tunc enim omnes in eodem sensu statun
couvsnieut ao convenire debent, et veritati extra dubium infallibiliter positae omnes, qui ab eoolesia
seiungi non velint, acquiescent. En pax et pax sta­
bilis; nemo autem se victum fuisse dolaret, eum
potius ab errore se revocatum fuisse gauderet
Nec me' movent laudes illae et gloria quae pon­
tifici promittitur, si disputationem ex animi magna­
nimitate supprimeret. Laudes qneadsm et devotio­
nis declarationes dum audio, artes meae memoriae
succurrunt (igsosratur mihi, nam profiteor me
aliter de adversariis sentire), artae, inquam, Atiano­
rum qui nullum reverentiae testimonium, nullam
«xosUenties attribntioMm Issa Christo negabant,
dummodo illum Patri nenenhetantiabra fateri non
cogerentur. Ita anne quidam, red mu profiteor,
certo alio animo, devotionem ergn summe» ponti­

ficem illiteitntam spondent, ad ansrifieia omnia perati
.

■ «. -i*

..

μ·

pro sed» apretoian, vitam oriam pro illa pmfundni
non rennentea, daamnode pontificem infallibilem decinrare noa eogantar.
Addant, fideim iam basra iafalHhilitati» pon­
tificiae panneam essa, at concilium qurestioaiam uti
inutilem residat, son advartantas qnod a
* mana
destruant quod alter
*
aedificant ; nempe fidalm parim
ab sodas
*
semparata^ quam'definitionem humiliter
recepturos, et praetere
*
nihil obstare qnod dsfiniatar
a concilio id quod a fiddibm iam ocedituf. Hae
omne» devoti animi significationes, ignoscatur mihi,
valde suspectae rant; asperitas Qla qua sentantia im­
pugnatur, et artas quae adhibentur^ suspicionem illam
mihi ingerunt : quod ne temere me iudicare dicatur,
liceat exemplum proferre. Usu» aliquando fuit apud
ecclesiasticos scriptores, et plure exempla habemus in
iure canonico, appellari haeresim peccatum simoniee,
forsitan a primo haeretico, Simone Maga Texti»
omitto, ex quibus aliqua videri poteritis in causa 1,
quaeat. 1 decreti Gratiani. Ad criminis detestationem
intelligitis haec diei, nqp quod Omnis qui emit aut
vendit spiritualia revera haereticus dici possit.
Et tamen ad probandum summos pontifices in
haeresim labi posse et revera lapsos esae adducitur
exemplum Paschalis II, qui taedio persecutioni»
afflictus Henrico V privilegium illud infaustum in­
vestiturarum vi extortum concessit, quod ad aimooiae
similitudinem et nunquam in vero sensu in Viennensi
concilio haeres» vocatur. Et verba ista ex textu se­
parata et nulla applicatione mollita referuntur 1 :
..Haeresim eeae iudioavimus." Mirum autem quod qui
boo factum pro pontificis fallibi(itate protulit, nou
legerit concilii illius patres, qui Paschalia diploma
vi extortum vi omni carere declararunt, id faiaae ad
Dei hàaorrm et veetnaa (scilicet pontificie) animatos,
ut ipsi profitentur; et tantum ab saur * condemnando
de haeresi pontificem ut in eadem epistola (notate
patras) base scripserint * : „Et nunc, domne pator,
vestram, sicut dignum est, maiestetem suppliciter
exoramus." Forsan ut ab haeresi ad veram fidem
se convertat? minime: sed audite
:
*
,,Exoremus, ut
quod pro sanctae eooleuae fidei robore, pro Dei et
vestro honore fecimus, auctoritate apostolioa aolemniter confirmetis." Post quae putatione quod aliqui»
poscet inde hanc conclusionem deducere: quidquid
sit de culpa Paschalis, saltem coaevi sui et ipse
Paschalis credebant papam in haeresim labi pome?
Putatione tale eme hoc factum, ut quasi telum acutis­
simum a scriptore alioquin doctissimo reputetur ad
pontificiam infallibilitaiem penitus diruendam aptis­
simum, et elato supercilio certus de victoria, quasi
reliqua superflua fuerint, illud contra adversario»
inficiat hia verbis: Rogo ut mihi tantum permittat»
hoc solum factum in memoriam revocare?
D
Simili modo procedit et eadem utitur arte reneor
*
quidam
Honorii, de quo edere non pomum, quaestio­
nem tamen non attingendo, aed solummodo quaedam
notando quae animem mitem eootra Romanum pon­
tificem valde praeoeoupatam ostendunt. Vos sciti»
artam, qua Sergius in errorem Honorium traxerat,
fuisse mquivooatiooom super humana voluntate bona
et mala, excludendo, quando Honorio loquebatur, ma­
lam voluntatem, praedicando autem, cum Honorius
ei respondit, ipsum Honorium bonam in Christo ex­
clusisse et sic divinam solummodo admnin» Hanc
artam nunc etiam adhibitam video ab illo, qui verba

«47

A. S»B10nB TÜBUOAB It OOfl

twhi

fatemur Domini acutri Issu Cbriati, quia profesto a Manat propter paartiSai| défiairisa see, at iaaarti
dirinitato msumpto «st ncatra aatura aoa sulpa (arg· ament aoa edhae eogsdtp epmaoperum acaaaaaat · quam
ai natura atiam roluataa quod dorian patot ax se­ ineuper quanto tamper· «upastnra teassraatear? Quot
quentibus) ilia profecto, quae aatp pmeatem rraata apiaoopt m iWlniti tatam «mvenira dahareat? Quot
eat, noa quae poet praevaricatioaaoi vitiata (ergo ai ohatere poaasat na iroafemaHi· evaderet? Quit earAdam voluntate propria dotatae fait, etiam aacro- tiona faoaret fideles, definiti rm am pontificiam robur
•anctiv hntoanitaa Christi; ead axduditM Honorine irrefragabile tandem oonaaquutam fuiase? Ea ntaioras
hdb voluntatem ? Audit·). Nod eat itaque assumpta jdiffioultatee, quam proveniant «x unius infallibilia
à Salvatae vitiata natare, quae repugnaret, legi indicis clara et curtum in modum manifestate
mentis eius (quae verba dariasim· ad notiaainm illa sententia.
Sed hoc opus, hic labor! Multi oblimant gravis­
«ancti Pauli alludunt)." Postquam, inquam, baeo
relata aunt et cohunentario explanata, proaaquitur simam difficultatem oognoemndi quando pontifex lo­
xcriptor: „Hactênus recte; abhinc vero aequantem in quatur, ut ad rem nostram pertinet, ex cathedra. Le­
medum debuisset ratiocinari : ideo in Chriato non erat vissima difficultas quae serio oblici non poteat, quasi
peccamindra, carnalie voluntas, aed solummodo bona eadem non poaait opponi etiam dogmatici· concilio­
voluntas humana dividae voluntati omnino conformia ; rum definitionibus. Si concilia modum habeat edendi
adeoque rei|isa duae voluntates, divina nimirum atque i canones dogmaticos, et facere ut illi ad fidelium
humana aeque bona." Esto, aed hoc peccatum est cognitionem indubitanter perveniant ; quis serio nega­
ad summum omissionis non commissionis. Ita videtur, verit summo pontifici id possibile esse?
Sed. ne vos suptr his, quae libenter vocarem
sed auctor in peccatum commissionis commutat subiungendo: ,.Honorius confundit has duas voluntates; absque ullius offensione nugas, diutius immorar; ali­
vel bonam voluntatem humanam, utpote divinae vo­ qua breviter ante orationis finem notabo.
luntati in omnibus consonam, in hanc (id est divinam)
1» Audimus infallibilitatem pontifici asserendo,
prorsus transire sihit, ideoque dicit: „unam voluit- praedicari absolutum imperium nulla lege coarotatum.
Miror potuisse id a doc­
tatem fatemur Domini nostri Issu Christi." Falsissi­ uno verbo abeolutismum
mum prorsus, et patet ex verbis ipeis, quibus auctor tissimo affirmari. Absoluta potestas in eoelesia dari
Honorium interpretatur: ..ideoque in Christo non non potest, cum eius constitutio data divinitus illi
orat lex membrorum (ergo non excludit voluntatem
fuerit. Hoc est gubernium vere, ut aiunt, constitu­
humanam prout neturae integrae convenit) quae legi
tionale, non voluntate subditorum sed Dei ipsius,
mentis adversaretur;" et ex illis quibus Honorius de­ certis limitibus definitum. Cum autem asserimus
claravit Christum esse unum et eundem operantem summo pontifici infallibilitatem, tantum abest ut illi
divina et humana, in duabus naturis operantem quae liberum et arbitrarium imperium adscribamus, quin
propria cuiuacumque naturae sunt, ut probe nostis. etiam illum dicimus ita in suo docendo officio de­
Unde intelligent non possum quomodo ille scriptor vinctum ease, ut nihil de suo loqui possit, sed tantum
postquam denuo peccatum omissionis Honorio impu- C ea. quae in revelatione continentur. Sed forsan si eius
tavit. affirmare potuerit1 : ,,Honorius per saltum
imperium assistentia episcoporum temperetur, isti
prosequitur : ergo una dumtaxat voluntae est in maiorem habebunt in odendis fidei decretis liber­
Chriiito, quam divinam asserit"
tatem? Minim·, cum et ipsi revelationi insistere et
Sed ubi Honorius unam tantum voluntatem, quam
adhaerere debeant. Sive ergo a pontifice solo, sive a
x idimus quo sensu anam illam appellet, divinam
pontifice cum episcopis decreta fidet edantur, abso­
facit ? Cur verba Honorii calumniam hanc ita gravem lutisme nota nec pontifici nec episcopis inuri poteet.
eiilem impingentia non retulit? Forsan erunt illa:
Hinc cadit ex ee magna illa difficultas, ex praetente
Filius et Verbum Dei est unus «t idem operans divina absolute et independents auctoritate· civilibus guber­
et humana? Sed cum duae naturae operantes in
ni· saeculo praeterito desumpte. Quidquid sit de
Christo admittat, quis non videt Christum, qui unus civilibus guberniis, quorum ruina potius ex adversate
est persona non nature, persona cui actiones tribuunecclesiae auctoritate orte est, quod ad nos attinet, certi
tur, operantehi in utreque natura duplici voluntate sumue .quod si a concilio pontificia· infallibilitatis
donatum Honorium confiteri? Sed haec sufficiant. definitio exierit, non tam deploratum exitium sed
Dicerem libenter aliqua de morali suffragiorum magna utilitas ecclesiae proveniet, et hoc ex assistentia
unanimitate, quae a nonnullis ad quaestionis resolu­ a Christo illi promisse
tionem exigitur, quod noo coaetat de litre eoae et e
* Qui pontificem infallibilem volunt, illum
2
contra effugium videtur quo minor numerus solutio- Chriato ipai, aiunt sententiae impugnatoree, aequare
nem vitare curet, ita maiori patrum parti voluntatem D praesumunt, Ridiculum, me responsione dignum!
suam imponendo: quod an libertati suffragiorum
Chrieti infallibilitas ex natura sua, pontifici· ex Dei
faveat et methodo in conciliis teoeddae sit conforme assistentia tantam. Sed boae assistentia non «at pu­
vos videbitis.
tanda miraculum, aed divina· prtfvidantiae ordinaria
Dicerem de opinion· requirentia ad definitiones cura. Sit ita, dummodo admittetur ex hae fieri, ut
pontificias irreformabiles reddendas oooseosum saltam pontifex «x 'cathedra loquace antequam errare poasit.
subeequeatem episcoporum ; quod rem eo perduoaret,
Sed invat tandem ease libantes. Demus ponti­
ut summus pontifex constitutionem de fida «dare ficem infallibilem tantam «esa, quando ecclesiae
posset, anathema dissentientibus intimando et omnes conaeoaua eius decreti· accedit; damna episcopo· esae
ad internum assensum obligando, sed adhuc incertus •altem in concilio vare indic·· fidei, «t dote infallibili­
de suae definitionis rectitudine «t veritate. Qua­ tatis divinitus praeditos esse: subiiciami» ergo illis
propter fidelibus diceret : Ego ita decerno et vos aUb salebrosam hanc qiieestianem, stcuti nonnulli illam
poena anathematis et aeternae damnationis' ita cre­
appellarunt. Tum indicium, qoodcutnque ait, profera­
dere iubeo; aed an veritatem vobis proposuerim ago
tur ah illo tribunali, qqod erit adtnieanm atiam ab
ipse expectoro debeo a fratribus ooepisoopia mais, ut •dvarsariis; tunc nono ranust dare emansum suum:
, ·
• OL srett— ravarsntemial spteeepi Msgauttai te sate' Λ, >· W.

Γ·' IA.'» '•‘■IfF

Μ»

,

OQMHMATK) OBOBAUB ofaVQUAQMatA OCTAVA »4 aaafilBT·

Bia autan abeoliati·, inta^ppte diaceptatio eat, at
indict proxima oongragutioM inaaquanti die babe
*
*
da, patraa dimiaei rant a primo paueaid· hie varbia:
roxiia
,J
*
congregat» generalia habebitur cie­
*
ntia
die. ot in ea. continuabitur diaonaaio propoaiti
«cbemati·.'

14.

OoagTogetio geaaralia qulnqnageaima
1870 maii 25.

mm

Foria IV die 25 maii 1870 hora non
*
matutina,

in conciliari aula Vaticanae patriarchal!· baailio··,

m·

ad fidem oonreNionem, at infallibile Roaaaai pon­
tifie» magiotanam aoieami ao aapreata definitione
*
praecia
at adaequate ab boo paeroaanoto Vaticano con­
cilio dadaratur. ,
Iuxta «ancti Gregorii Magni effatam fidelium
doetocaa eunt aocleai·· diacipuli. Inter voa, raveéradiaaimi patre·, non tamquam doctor aad tamquam diacipulua «dato; et unum tantum eat mihi proprium,
quod in hac venerabili aynodo «indicare pomum, idque
«t nec aliud· robia afferendum habeo, «xpariantiam
acilicat «nimie · Deo pieatiaaima aim mieericordia
vocata· de tenabrii ad admirabile lumen warn. Formidandum iatud itinerarium ex umbra morti·, ub
nullua
*
est ordo, ad Hieruaalem quae de aurram eat, cinguli·
paaubu· laborioae amenant ram. Quod a robi·, reverendiaaimi patrua, agnoaci non poteat, maa a iuventute
prae oculi· habui ; nempe adapertum catholioae eocle■iaa et catholic·· veritati
*
b extra viaum non cub
*
aolari fidai radio, quot «oa a nativitate fruimini, «ad
rab dubio lumine luna· in quo umbrae pro corporibua,
corpora pro nmbria habentur. Vallem igitur, Vectra

generalia reverendiaeimorum patrum congregatio habit· eat ; cui interfuerunt quingenti quadraginta patree, nempe 38 cardinale·, 4 patriarchae, 9 primate·,
89 archiepiacopi, 368 epiacopi, 2 abbatea nulliua
diooceei», 13 abbate· generalae aive praeaidea congre­
get ionuni ordinum monaaticorum, uram mitra· habentee, 19 generale· et vicarii genaraha; quorum om­
nium nomine, quae per aaaignatorea locorum accurate
descripta fuerunt, exhibet indiculo· patrum quinquageaimae'nonae congregationi· generalia, qui inter arta
thaHaa «ndmda earn qaaa ab «asiaate riva seteai WMa tin
concilii aaaervatur.
•teraris at aateaaM nirtairl
*
tinh·!· «vteltm nrntate
Reverendus pater dominua Franciacu· Blanchet anted· prapaaantar, at Hate te da Ubara aptelaae aad
da
ver·
-at
«albate
daatrina
Ha
agL Sia· aaqai 1· aaQta·
archiepiacopua Oregonopotitanua mimam laetam cele­
bravit. Qua abeoluta, et recitata oratione Admumu rabaata appasttira·· «an qua Vadate pate raeaaaatar qaari
Hbaraa aftuiraam «attat ad dagaaatia dignitate avahan;
Domnae etc., eminentiaaimua primua praeaea dixit- >· Mura «an ite pnaMteari atitem:, 1« aaraaaarite aatta
*
Severondisaimi patra·, continuabitur bodiadia- te date Hbartaa
*
Sterte itei«ri Bamaaute paatidoa»
daante
ab
«aaite
aateaall
altn
et
aeattaua
·
*
anate
cuaaio propositi achamatia, de quo adhuc veniam
*
at vim «ana aaUi·· iwastlll teret· mate et aanploquendi petierunt nonnulli revereodiaaimi patre·, C Maa
tata fate aid prim · teaaa· paatidn eautaiarteat <>
quorum nomina reverendus dominua eubaecretariue ex baa aadaataa text aaite grand'·!■ «maaran da ante et
ambone publicabit."^
•aadtteibaa · Samaaia paateibaa val ia dateaate vwttatibra te ta ««Milib eaadrnaadto adbibiti· at adbibate.
Tunc ambonem sahaecretariu· aacendit, at tabal*
··
*
lam perlegit in qua inacripti erant raverendiaaimi Bt Me errate «naate· pteaaut·· aat aoatra «te
.Diaqteti· amite da rtte apin«te·" *■ tettaadi· aatedomini Ludovicua Delalle epiacopua Butheneneia. (tia «te dedaitiauan paaaaate at tadefaeteti· iaMUbill·
Georgiua Smiciklaa apiaoopoa Criaienaia ritu· rutheni, tetia Boamal poatldeia' «atedtartam par Ulad at Madid digai­
loeeph Eatevea de Toral epiacopua Conchensia in tate late at atoaalaruai amatete iatar pate duaenteai.
DaHtaatib·· de appaataaltata, at aagaatib·· «anilitate
Hispania.
. ,
dadaitteia dixit alkü tad· tteadaa
*
tem par ddtoitiaran
Novia oratoribus publk^tia, eminentiaaimua pri«•aaaiaada·· vaaitati «atbalte qaae badia appagaatar at bamua praeses aubiunxit:
patitar. Qaaad «atetite daduMauan anaaaaite «an at
„Unua ex patribu» Deputation» pro rebua fidai ■d varitate aatbalim vteia· aitteatar, et id da A»gib
paaaaartiaa adteara. Ia XagU· w ■etaas «t te Aagtte aaaate,
veniam loquendi petiit, nempe reveranditemua domi­
«t tatea dagtea aaaapar dteatea ana, paaaa idaire· «baqua
nua Eduardt» Manning archiepiacopua Weatmonaate- tamaattte aaeartea tequl da ipaeraa tedaia at dtapaaitiaaa ad
rienaia, ut reapondeat difficultatibus et animadiithiWtimia· Bi fl^ai Ipamua pte· teardari · aratmvatete
veraionibua contra hoc schema facti·. Itaque iAn- qa·· tetat aatbaite «gttaatar, «t pramnim m quad te en­
travante
vate aateat tate Mai aartitadte teaduante.
boneui aacendat.
**
m tefhUMte aaagteteate «apiani ateaai·· aapiti· · «··, at
ΟμΜΝμνΙι uleèMiii 4
**
ilftfll··
ORATIO
D ΜΜμ
H ·4 ΜΜΐ ifsui «xperiâatift·
4»·
rn-ermdi pabr» domtxi Heurini CAnni» Mawaiug ektfBvit μ
. fntaslBfttaB hrteOijWw
yetsiMs
arehiepieoopi Weetneauaiitrieiuù *.
tri ΜφΜ
dw tytaMpsta krihttMiki
bm
epiaaapalaa ain papa, «an· alite «aateat qaad aaater pâteEminentiaaimi ptuaeidaa, eminantiaaimi ac reve- MmC
MtirO· MtMritetMl iBftfiftffilBti
*
rendiaaimi patre·.
Wfw wt
ei
bmImImb Ib www®
Cfttlftt
B MB
In generali hac diaeuaaione da prima oooatitutiooe MhMMt
BMNttkBB 'ClBBtM
**
de eoeieaia Chriati part» thaologic·· alii· libacter *MMMBi4i
tiaan a galMaaai· naipi, ab attnaMUtaai· nitel, at i ladite
relinquo; eaque omnia quae dicturua aum ad unum naaaattea MM · ptariada gaBtaaate, ab ateaMUtaaia van

tedtoaaiuinatim aaaipL Ia Ha, ani·· ananadi· uti n paaaa
> Arqamaate: Jtovanudiaai··· Waatmaaaatariantia da- 'atte vigteti amnte axparteette, qaat ii aeat qate tebam
pnpi
tetenMMaU· dadal- ' «it pn caavaaatea pnteaatiaat, at ati Ute «eteati· qaa ara

bte pnteaatib·· nddan p

pndMmam paateati

*
•nvatend

igate

at·

241

A. 8U8IONM PÜBUOAB KT OQfeU»ATH)Xn ΜΒΒΑΙΛ

tM

;---------- ------------------------- ■------------------ ■---------- ■ ;· i-·....———:--------- ---------------------------—
fretus benevolentia, omni simplicitate «xpoasere quo- A porwimeiu

modo fratres mei in Anglia protastaataa et acatholici
respicient ipsam Romani pontificis infallibslitatii
*

Elevatio igitur catholicae einmsodi veri-

tatis ex non definita in definitam doctrinam nihil
certitudini intrinsecae addit; extiinseco taatam cor-

doctrinam et certamen, dolem loquor, quod do ea ca-k
t boite· doctrina circa ipeum Petri eepokrtun inter
noc fervere vident, et vidente· non param mirentur.
Non ingratum neque inutile fore arbitror, ut aliqnent i»per alienis utamur oeulis, et ut ess res noetras tam­
quam ab extra contemplemur.
Ut base clarine ostendam liceat mihi exponere
quid «it et quantae gravitati· ea causa, de qua nunc
nobis agendum eat.
A communi et constanti ecclesiae magisterio
edocemur, infallibilem Romani pontificis auctorita­
tem in tradendo, in custodiendo, in defendendo
divinae veritati· deposito doctrinam catholicam a Deo
revelatam, univeraali ecclesiae traditione luminose
declaratam, iu regimiae Romanorum pontificum neecssario prsesupjioeitam, in praxi qnivenalis ecclesiae
disertissime recognitam, nominatim a Constantinopolitano Ill et Lugdunensi II, luculenter tamquam
axioms subintellectam in Florentino, ut temperate
minio nimia temperate dicam, implicite definitam
unanimi consensu patrum sanctorum, ordinum religio­
sorum, theologorum, dempta una tantum facultate et
eiusdem demptis tantum aliquibus epochis et aliqui­
bus theologis, pec non omnium populorum fide sem|s'r et ubique acceptam. Igitur Romani pontificis ma­
gisterium in docendo esse infallibile eat doctrina
catholica fide divina et catholica credenda iuxta infal­
libilem Pii IX constitutionem die 24 mensi^ elapsi
promulgatam, in qua de veritate fidei divinae decer­
nens sancta Vaticana synodo approbante definivit:
..Porro fide divina et catholica ea omnia credenda
sunt, quae in verbo Dei scripto vel tradito oontinenlur, et ab eocleaia sive solemni iudicio sive ordinario
et universali magisterio, tamquam divinitus revelata, C
credenda proponuntur."
Huiusce splendidissimi decreti ratio est, quod
quidquid a Deo est revelatum et ab ecclesiae magisterio
propositum, a fidelibus fide divina et catholica est
creùendum ; non tamen potissimum quod ab ecclesiae

tiiudo augebitur. 2
* Non tantam veritate carere,
iflUM
Isbocsre/qQotMKUinqw do hae dffi·
*
nitiooe proferatur istud tritum affatum: In nece»
•ariis unitas, in dubiis libertas. Nullo modo enim
dubia est catholica de Romani pontificis iqfallibilitate doctrina; et ne in posterum ex controversiis
nostris, et ex Vaticani concilii silentio tamquam dubia
haberi posait, necasse est, ut de ea solemuis promul­
getur definitio.
Quae hactenus iam dixi, reverendissimi patre·,
non mea sunt, nec a se ipso tantum loquitur Gonsales,
sed doctrinam ecclesiae catholicae et catholicarum
scholarum accuratissime tradit, dicens: ..Itaque infallibilitas Romani pontificis, licet non sit expresse
definita ab ecclesia, est tamen proxime definibilis,
quia est veritas theologica, omnino certa, contenta in
sacris Scripturis et perpetua ecclesiae traditione, et
communi consensu patrum et doctorum firmata: et,
ut aiebat Bellarminus, opposita doctrina videtur om­
nino erronea, et licet non sit de fide quoad obliga­
tionem credendi intimatam omnibus ab ecelesia, est
tamen de fide quoad obiectum et quoad obligationem
respectu eorum, qui certi sunt hanc veritatem esse
revelatam." Et cardinalis Toletus: „Non est ista con­
clusio opinative tenenda, sed opposita est error mani­
festus in fide. Si quis enim Romani pontificis infalli­
bile magisterium negaverit, totam omnino doctrinalem
auctoritatem ecclesiae, non tantum extra concilium
docentem sed etiam in conciliorum decretis interpre­
tandis infirmabit, eo quia ipse non solummodo
huiusce vel alius doctrinae veritatem reiioeret. sed
ipsum ecclesiae magisterium in ipso capite adoriretur;
et proinde ipsam fidei basim, nenqie Dei revelationem
percelleret."
Quapropter ne dicetur amplius, enixe precor, per
octodecim saecula huiusmodi definitione minime egu­
isse ecclesiam vel.id quod hactenus suffecisset in poste­
rum sufficere posse et debere. Si enim hoc di.atur de
formali et verbali infallibilitati· pontificiae defini­
magisterio proponatur, sed quia in Dei revelatione tione, concedatur et transeat; sed si de ipeo Romani
contineatur. Gratia enim fidei, quae omnibus datur pontificis infallibili magisterio dicatur, omnino a
renatis et ad totum Dei verbum adaequate extenditur, veritate alienum, immo veritati contrarium eeae de­
tantum patet quantum patet revelatum seu dictatum prehenditur. Nunquam enim vel momento quidem
ab ipso Spiritu sancto. Quod sit definita aliqua eius- stabilis et indefectibilis Petri fides vel nutavit vel si­
modi doctrina vel quod non sit definita, hoc parum luit; nunquam in successoribus suis cessavit Petrus
refert. Quod sit definita, veritati revelatae in se nihil pfaesidere et regere, et tamquam supremus et infalli­
addit ; quod non sit definita, nihil adimit Quidquid
bilis testis, magister et iudex veritatem custodire, de­
mini ab universali et iugi ecclesiae magisterio tam­
fendere et proponere.
quam revelatum proponitur, omnes credor· tenemur;
Haec divina dispositio nunquam defecit ; immo
quia omnia a Deo revelata de fide sunt, et quicumque semper necessitatibus ecclesiae satisfecit et sine de­
ca negaverit, materialiter saltem haereticus est, non finitione sufficeret, si a contradictoribus veritas ipsa
solum, immo non potissimum quia ecclesiae magiste- D nunquam fuisset violata, animique fidelium nunquam
rio adversetur, sed quia obiecto formali fidei, et fuissent contradicentium fallaciis obscurati. Sine
intrinsecae fidei naturae, et ipsi universali fidei definitione igitur hactenus militavit ecclesia, sed nun­
oeconomiae qua ad Deum conducimur, resistat. '
quam vel momento quidem rei fuit expers, scilicet in­
Itaque Romani pontificis infallibilit·· non est fallibilis Petri magisterii. In toto enim saequlorum
opinio inter catholicos liber·, et ut audivimus, libere decursu historias evolventes, duo evidentissime vide­
ventilata et libere ventilanda; quia eam omne· iam mus : 1* quod omnia omnino Romanorum pontificum
credere tenemur. Neque est omnino mera opinio, sed decreta ab ecclesia universali ultro et continuo accepta
est reapse doctrina, quia in revelatione Dei continetur. fuerunt ; 2“ quod nulla unquam conciliorum oecumeIgitur ex praedictis duo evidentissime eequuntur: I*
nioocum decreta ab eccleeia accepta aunt, nisi prius a
omnino carere vi et veritate oppositionem saepe saepius Romano pontifice fuerint confirmata.
in hisce praeteritis mensibus factam, quod concilii Va­
Ex quonam fonte dimanavit ista universalis erga
ticani patres pontificiam infallibilitatem definientes, Romanum pontificem subiectio? Non quidem ex
liberam hactenus opinionem, in fidei dogma sint morali quadam certitudine circa eius auctoritatem,
evecturi. Iam enim probatum est eam ssse neque libe­ sicut altera die audivimus; sed ex intima et divina
ram neque opinionem, sed doctrinam, non quidem de­ fidei certitudine, quod assistente Spiritu sancto Ro­
finitam sed revelatam, omnino csrtam, «altem fidei
manus pontifex tamquam supremus eodeaiae doctor

-Î

‘
M>

·

OOJfGMGATTO QBMRAUS QVHfQÜAGIUMA SOWA N mü IM

at tads in arrorem mnqoam ia raboi fûiai «t moram
dilabi goasit. Haas £|ea aupantaturetis vKa at atti­

sas, par totam «nniaaiam diaetetam diffusa, abaque
varbali quidam definitione par quindecim quidam
•moula agBeeiL Definitiones enim non fidelibus, md
infidelibo· val aaltam infirmis at dubitantibus, sicut
etiam iuxta Apostoli effatum, lex i usto non est posit^,
sed iniustis et non subditis.
Et hic silentio praeterire nequeo, quod in hac con­
stanti ecclesiae praxi nulla omnino inveniatur quaestio
de inediis et de conditionibus a Romani» pontificibus
vel in definiendis veritatibus, vel in condemnandis
erroribus, vel in conciliis confirmandis adhibitis vel
adhibendis. Decretum pontificis, eo ipso quod ab ipso
ea intentione, ecclesiam universalem docendi et obli­
gandi, publicatum fuerit, omne dubium illico solvit
omnemque quaestionem dirimit.
Audivimus inter alia huiusce temporis mirabilia,
triginta adesse conditiones ad actorum pontificum
validitatem requisitae, de quibus inter theologos sine
fine disputatur. Sed de hisce conditionibus vel crassa
ignorantia laborarunt per quindecim saecula christifidelcs, vel es sunt quibus Romanus pontifex coram
Deo tantum, non coram hominibus obligatur; ideoque
ea sunt, quae nullo modo in pontificem, qui auctori­
tate qua pollet supremus est, ulla omnino superiore
potestate post Deum imponi possunt.
Insuper in assistentia Petro promissa omnia necesraria promittuntur; et in bac assistentia qua dirigitur
pontifex ne erret circa finem, certissimum est con­
tineri etiam assistentiam tie eriet circa media, ad
finem assequendum necessaria.
Ignoscatis, quaeso, si in hoc capite catholicae doc­
trinae prolixius forsan quam aequum eat morari
videar. Paucis enim abhinc diebus, a qua manu
nescio, opusculum accepi cui titulus: Dinquieitio mo­
rali» de officio epiecoporum in emittendi» euffragii»
circa pertonali» et independentie infallibilitati» Ro­
mani pontificie definitionem. In praefato opusculo
quaeritur an episcopus possit, quin graviter peccet,
concurrere per suum suffragium ad huiusmodi defini­
tionem, nisi prius habuerit de hac doctrina, ut reve­
lata semperque in ecclesia ut tali passim tradita et
credita, veram plenamque certitudinem. Ast quaeso
an fingi ista hypothesis posset, quin gravissime pecce­
mus contia charitatem fia’ernam, contra episcoporum
catholicorum fidelitatem, contra ecclesiae universalia
episcopatus decorem? Nonne eat, ut iam vidimus.
Romani pontificis infallibilitas doctrina citra omne
dubium theologice certa saltem, vel etiam fidei pro­
xima? De opportunitate, ut dicunt, huiusmodi defini­
tion ,s decernendae quaestiones ab aliquibus moveri
quidem audivi, sed de doctrinae veritate quis nostrum
eat, qui de ea dubitet? Na verbum quidem in hac
sacrosaucta synodo audivi : casus iste moralis episcopis
eatliolicis sine egregia irreverentia proponi non potest.
Ex intrinseca opusculi evidentia crederem equidem
istiusmodi suggestiones vel ab amico
*
quam maxime
inopportuna inorna inspiratae, vel a quodam inimico
•catholico larvata facie ad concilii dignitatem laeden­
dam ortum habuisse et tamquam xisan iorum mani­
pulum inter patres disseminari.
Hisce praedictis, ad quaestionem de opportunitate
definitionis procedamus Miror equidem, reverendis­
simi patree, cum audiam a viris auctoritate gravibo»
nullam adesse huiusmodi definitionis necessitatem vel
etiam iustam ce usam ; ideoque animorum motus quos
undique videmus aliam nullam habere rationem, nisi
indolem aliquorum contentiosam, ephemeridum pesti­
lentiam atque commotiones inde heri vel nudius ter~>
et Vat.

)
SM

tins excitatas Atqui, humillime quaaso, exoidit
omaino « hosoiaam memoria muniorum decimi
septimi et darâû octavi historia? Psrpiunma quidam
et antea et iame ipea discussi reis audivimus ds malis
Romani pontifici· infallibilitati» daCnitiona oartiaeime evanturis: « parta fidelium, ex parte infide­
lium, ex parta philosophorum, ex parta rudium, ex
parte guberniorum, ex parte sectariorum. Videbar
enim videre librum illum propheticum ooram nobis
expansum, qtri erat aertphw Mtus et font, et ecripia
erant m eo lamentatione» et armet· et eoe1 : In om­
nem terram exivit de Roma tremor et timor, et con­
clamitabant undique gitbernia et principes et ephe
mondes, portentosa ista definitione facta: lenient
Romani et tollent noetrnm locum et gentem ’. Non
adeo tremebundi sunt Angli mei ut postea ostendam :
ast, humillime precor, a visionibus ad terrae descen­
damus et a timoribus nocturnis ad lucem solis ot ad
historias hominum redeamus.
Minime velim, reverendissimi patree, tristes inno­
vare memorias; sufficit ut dicetur, post ultimum
oecunienicum concilium clausum catholicam de Ro­
mani pontificis inerrantia doctrinam primo formaliter reiectani fuisse, istamque veritatis reioctionem
primum in formam opinionis theologicae redactam et
in scholis palam fuisse traditam. lain per duo saecula
error iste invaluit, regioneegplurimas invasit, varias
quidem formas induens sed sub formis utcumque
diversis unus semper et idem, nempe supremo Romani
pontificis magisterio formalis oppositio, vel saltem
doctoris supremi auctoritatis infirmatio: nec in scho­
lis roarctari vel includi potuit ista |«nens opimo,
de scholis in clerum progressa eet, de clero in fideles.
Ex hoc fonte perplurima in ecclesia exorta sunt fu­
nestissima mala, rixae, scissione», partium studia,
invidiae, controversiae, calumniae, iniuriosae inter
fideles nomenclaturae, quae omnia libentissime
tacerem, sed nullo modo tacendum censeo, ex hisce
primordiis quatuor systemata ut ita dicam theologica
dimanasse, in Gallia gallicanismum et errorem Richerii, in Germania febronianismum eum foetibus
eius recentioribu», et in hisce diebus novum quemdam
ex tribus horum reliquiis syncretismum. cui enixo
favent et suffi agantur gubernis civilia m regionibus
tam catholicis quam acatholicis. Atqui inveterata ista
et famigerata systemata a viris non jxrvae culturae
*
laicos inter atque ecclesiasticos opusculis et volumini­
bus palam et aperte propugnantur, distrahuntur animi
fidelium, anceps haeret mundus, veritas dubia evadit,
error probabilitatis induit speciem ; denique |x»t duo
saecula tandem coram magisterio vivo et universali ec­
clesiae hic solemniter et pro tribunali constituto sistunt
novae istae de Romani pontificia auctoritate doctrinae.
Vestrum eet, reverendusinij patres, causam judi­
care, nebula dissipare, et splendorem veritatis catho­
licae mundo universo, fidelibus atque infidelibus
ostendere. Gravis revera, ut iam audivimus et ad­
monemur, a nobis reddenda est ratio, ei scilicet qui
verita· eat, cuius in torris infallibile magisterium
Petro commissum, non dicam periclitatur, quod fieri
nequit, sed impugnatur et reiicitur.
Castarum dubitari non potest, quod si catholica
Romani pontificis infallibilis magisterii doctiina
nunquam a contradicentibus violata fuisset, indefinita
tuto relinqui posset, sicut i hactenus relicta est infallibilitas ipsius ecclesiae. Attamen si catholice de eccle­
siae infallibilitate doctrina iam fuisset negata, dubi­
tari non potest quod omnes universi catholici per
totum orbem diffusi solemnem definitionem statim
i beAII. A
• isaa.xi, t·-

Οδδ

A. 8E881ONR8 PUBLICAE ΕΤ ΟΟΜΟΜΟΑΤΙΟΜΜ GKŒRALBp

mei» ementu» eum ; cum eb omni» generi» neoearitu
dinia et amicitiae vinculi» usque ad hanc diem
cooiunctu» cum maxim^ familiaritate soleo conversari.
Si ut minus sapiens loquar, supportate me, alii um'
coegecunL
Si experientia de interna catholicorum conditione
cedere debeo certissime ititer catholicos nati», nihil om­
nino cedere possum, cum agendum est de indole morali
et mentali, de conditione et periculi» in Anglia proto
stantium et acatbolicorum : in hac re duplici experien­
tia instructus sum. in anteriori vitae parte quadraginta
annorum, ineuheequenti etiam vigmti. Non modestiae
ease ludito, immo neque candori» neque veritatis re·»'
duoo. ut de eis quae sine culpa nescire Vexet» non
jxjsauiu, vel timide vel cum animi haesitat/ono sententianj coram vobu» edicam. Palam igitur affirmo, rose
rendiNunu patie», quod iam cent ire *ientirequ«
iteravi
non solum colloquiis inter amico
*
sed etiam in scripti»
typi» impressis. denique m relstionibuh ad sanctam
sedem ex|<v»iii», de Angliat
*
reditu ad fidem tamquam
de re proxime implenda eo» tantum b
pn.
*
qui vel
rharttate exstat ico aliquantulum abrepti sint ve) l'y
veritatem minus accurate pcnquciant. Attamen evi
tissimum est per hos retro quinquaginta anno» dua»
*
n\ÿgn<
mutationes veles itate m dies accelerata magi'
màgisque in Anglia evolvi . imam eversionem et di«s<·
lutionem schismati» anginam, alteram explicationem
et instaurationem veritatis et unitatis catholica
*
Neque haec neque illa arte humana vel potest ale im
pediti potest, lex utrique insita smi mortis seu uie
munere suo fungitur et fungetur.
Per triginta praetento» annos ntimerii· convri
rorum ad fidem constante) multiple a: ui . Hnnoelapncalcul n* diligenter computatis, adimi frequent mr nu
merus invenitur. Nihilominus, reverendissimi )<tro.-.
rei catholicae in Anglia v ero» progressu» emeti π veL
lis, ne respicietis, precor. conversorum computatione·.
Veri enim catholicae ere)«'i»4' pn»fcctu» freQuentcr
in jverpetna et vi>ibili ervireiae |»ei totum Angliae
pulum jienetnrticne. m mBinfe>taticiic ventatis catho­
licae. m jntclligvntia excultorum etiam infidelium,
qui catholicae fidei contradicere cossarunt. qui etiam
omni omnino revelationi oontrndireve vellent. In bo­
ost vis et verita» missionis nostrae inter Anglos. |xvpulum. si qui sit. veritatis capacem, beet avorum in
fidelitate lumine privatuiiT? scilicet logea doctrina
rum claritas et intrinseca ret perspicuitas, dogmatum
cohaerentia, ideoque fidei indissolubilis unitas. In lus
signo et in alio nullo, post I)eum. vincemus. Qua
propter nihil inveniri |>ote»t. quo»! progressus ovloiac
et ventatis iu Anglia logice impedire valeat, quam m
te^tinae catholicorum controversiae, et ptareipue si in
controversiam revocetur totius fidei certitudinis fun­
damentum, nOn quidem suprema lunsdictio. nd in
D fallibile eocleuae capiti» magisterium, quo fit. ut op
time demonstravit altera die Caasilieneis archiopt
acopu», etiam ecclesiae ipaius infallibilita» in discrimen
revocetur.
In hac re vestigia eminentissimi antecessoris mei
Nicolai Wiseman clarieeimae et chariseimae memo
rise «edulo et fideliter premo. Inter ultima sua verbe,
e lectulo mortis dicta, haec in corde meo religiose ser­
vanda indicavi. Mense ianuhrii 1865. cum audniaaet
quanta virtute illustra» Galliae episcopi litteras ency­
clic·» summi }»orrtificie Quanta cura in dioecesibus
sui» publicassout : ..Quatn maxime laetor, dixit, dc
constantia episcoporum Galliae, adeo praeclare pro
ecclesiae libertatibus decertantium. Episcopi Galli
iam alte loquuti sunt, et ego hucusque nihil dixi/' Ex
illo tempore in An£|ia etiam igrejierunt inter pro­
testante» infensisaunsÀ contra Romani pontifici» in-

et uno ore efflagitarent. Quamdtu veritate· fidei lugi A
ecclesiae magisterio custoditae et ab eadem fidelibus
proposita? a contradictoribus inviolatae tut^ vigent,
m primaevo revelationi» lumine et evidentia M^hre
relinqui possent. VeruqHaroen cum prunum palam
rciectae fuerint, necessitas tuendi fidem ecclesiae do­
centi incumbit ; tota Dei revelatio sine imminutione
uniti» apicis ve) iotae in omni sua amplitudine canti­
que suo splendore ab ecclesia eet custodienda et decla­
randa. Nirmrum ad evincendam huius rei ventstem
ratione» ex ijxus argumentis nobi» appositi» desumere
poMsem. Perquam abunde enim dictum est hominum
animem m pleusque catholicae unitatis regionibus ad
acceptandam Rohiani pontificis infallibilitatis defini­
tionem non esM
*
parato». Igitur ex duobus unum : vel
sta a^Hcrtio non mt fundata, et ideo nihil impedit
quin ea revelata venta» solomniter definiatur, vel ver?
fundata iM. cf ideo ex praecipui» revelationis capiubus unum omnino conspicuum et nccemarium olwn.ii- B
ifttum oser ronslal. et eo i|»o necessitas definit tonis
I K|Uido dvtnon«t ratur.
Admonemur ]>ericuluni adesae,
facta huiusmodi
definitione defectu· fidelium Mibeequatur. Sed infecta
definrtionc. non udest forsan jiericulum. ne fiat de/
fertus i|>sius luminis et ventari»? Inter duo pericula
constitutis id qinsl minus est prudentissiiue eligendum. deficiente enim fid· lumine omne» filii lucis
m filio» tenebrajuiu. sciwim 'olwursti, possunt mutari deficientibus aliquibus a fuie udem etiam ad
vitam rvv(M-ari poterunt. *ot alus ne deficerent conMiltum erit. I\ adiuncti
*
igitur, reveremliseimi patrre.
hiiitiM-r teiiqxirn
*
pro pa«’ ecclesiae interna lucu len­
tissime constat, mxessitatem tuendi non fidem tan­
tum. sed ipsiu
*
fidei capitolium nobis incumbere.
Quod ad extra »pee(at aliqua,dicenda reneeo. Qua­
propter a<l opjysitionem. quod Romani pontificis
i η fal 1 i In 1 ita» non 'debet definiri, ne acatholici a calhu.ica veniale repellantur, nvq ondeo argumentum retor­
quendo. et asservi quod definiri debet ventae prae­
dicta. ut acatholnu avi catholicam veritatem eo fortius
alhcianl ur. LieeC
*
affirmaro non dubitem hoc dtnnino
•M muvebum
verum, id de Anglia tantum m
pransontιαπιηι a»ero. En igùtfr causa de qua agitur.
Iam m Atighnm transeammk-/
t'uni inidta^aiidio de Angliae reditflhad fidem
xquod ego ardentissime desidero et diuvHktuquc a
Dio suppliciter rogo) pt dc regimiibd» ibi ad mevem
allirecentibus, de periculo
*
ne aestas aliquorum im­
pendentia retardetur ita ut spes mreais et vinlfckniae

differatur. et aurora fylei redeuntis denuq et forsan
per »aev\ula obnubiletur, mocum quaerere incipio: qui
haec diciitant ivuntne ilii soli oculati, no» autem caecuti/nte»y suntne illi prophetae, et nos non fidei
tantum, feed et fain rationis experte»?
Revera. reverendiM
*inii
patre», »i qui<F «et non
dicam quod ego scio, red ^uod ego certe ex omni
titulo et omni officio meo scire debeam, oerte e»t
patriae meae statu» et. conditio. Si, ut dixi, parte·
theologicas -humare nwignie diacureioni» libentissime
*
tractanda
aliis relinquam; de patriae tamen meae
indole et dispositione et adiunctia ad religionem et
rea publicas spectantibus, citra Omnem temeritatem
sententiam edirere valeo et debeo, immo quin veri­
tatem et sinceritatem deseram atque laedam, a sen­
tentia proferenda, idque cum omni fiducia M liber­
tate. abstinere nequeo omnino. In Anglia eni;u natus
sum et inter Anglos iam senui, cum Anglia per totum
aetatis meae dec ursum intime coniunctus, nescio quo­
modo eo» non probe et penitus cognoscam. In gentis
mea» scholis publicis et in universitate Angliae prae­
cipua integrum studiorum curriculum cum eoetaneis

SH

967

CONGREGATIO GENERAL» QUINQUAGESIMA NONA »«ώ WO

SM

fallibilitatem calumniae, quibo· et catholicorum ani­ A curam inter protestante
*
eum maxima familiaritate»
mae graviter et panculoee affectae fuerunt. Dolent ut iam dixi, vitam dego. Per ferme viginti anno» mu­
adiungere debeo, inter catholico· ipeot aliquot exorto· nere pastorali Loodini fungor. Minime me deceret,
esse, qui anonymis scriptis, articuli
*
in diarii
*
evul­
reverendissimi patres, rei de meipso loqui, rei de iis
gatis infallibile Romani pontificia magisterium tam­ quae a, Deo ante oculos meos facta sunt tarera. Ferae
quam opinionem novam, Uberum, incertam, poetConviginti anni
*
protestantes ad ecclesiam relut maau
staiAiecise invectam,
etiam falsam, tamquam ducendo in dies laboro. Duplici igitur exponentia,
curialium et assentatorum figmentum et adulationem propria scilicet et aliorum, singulo
*
huius itineri
*
pas­
reiecerunt, et deriserunt.
sus probe et quam accuratissime edidici ; et bac ma­
Pastoralia nostrae «Ulicitudini
*
erat, ab istis tura experientia edoctus, duo citra omne dubium af­
pascuis venenreis grege
*
nostros arcere. Hinc factum
firmare non dubito: Ie infallibilitatem ecclesiae uni
est. ut pro tuenda fide et ad impetus adversariorum cum eme verae conversioni
*
ad catholicam fidem adae­
retundendos, certamen a longinquo in Angliani in­ quatum motivum ; 2
* nihil aeque obscurare et in
vectum iiwvplum fuit ; et in luenda Romani pontificis dubium revorere supremam illam fidei doctrinam ac
infallibili auctoritate certissimum e>t non solummodo pontificiae infallibilitatis negationem. controversi ae­
pro Angliae catholicis, sed etiam pro protestantibus, que exinde inter nosmetipeo
*
*.
suborta
scilicet pro certitudine divinae fidei et pro funda-Haec eadem responsio in innumeri
*
ferme exem­
mffito rei christianae dimicavimus. Dubitaii enim ne­
*
pti
mihi recumt- In decursu anni proxime elapsi
quit, gravissima 4^h
*tacula
ex Romani pontifici
*
B tristissimum habui huiusce rei exemplum. Iineni
*
infallibilitatis negatione dimanari, quibus aretholicoquidam catholicus, catholicv enutritu
*
et m rollegii
*
runi reditunad fidem magnopere obstaretur. Ratio eet nostris efformatus, fidem catholicam deseruit. Pator
quia negata capitis ecclesiae infallibilitate. auctoritas eius, moerore poeoc infectus, rogavit cum ut me
doctrinalis totius ecclesiae graviter perculsa est. Immo adiret. Omnia cum eo conatus sum; st ille jmlam
charisma infallibilitatis ecclesiae incertitudine ita in­ declaravit ecclesiae infallibilitatem omnino incredibi­
volvitur et obnubilatur, ut iu dubium etiam inter ca­
lem fuisse redditam propter controversias circa qua­
*
tholico
'dentur revocari.
tuor cleri gallicani articulos et propter interna
*
dissen­
Probe memini, reverondiasiuii jxlres, cum prij siones catholicorum ipeonnn de hoc supremo religionis
muni, gratia Det adspirante, ad examen doctrinae ca­ articulo/
tholicae de ecclesiae infallibilitate pervenerim; ea
Idem argumentum vel potius eandem fallaciam 'i
ventas quam maxime improbabilis mihi videbatur,
cibus absque numero m hisce praeteriti
*
annis audivi.
non quidem intnnsece sed praecipue quoi etiam inter et eadem fallacia animo
*
inter falsa
*
religiones usque
*
ipso
catholicos ea doctrina palam et acriter discepta­
ad mortem detineri, ereque, ne viderent veritatem, obretur.
caècari saepissime cognovi. Eo ipeo tempore cum ex
*
Controversia
vigere comperi de capitis eocleeiae
Anglia ad concilium venturus egrediebar, mihi UaJiinerrantia, de valore actuum pontificium, de oecumetum est scriptum, a coryphaeo quodam anglioanorum
nicitate plurimorum conciliorum, de eitu ubi resideret confectum, quo vellet extra ecclesiam detinere unam
infallibilitatis praerogativa, de fonte e quo dimaneret, C ex suis, quae veritate ferme illuminata ad fidem ca­
do organo quo exerceatur. Intelligere non potui quo­
tholicam appropinquaret. Negavit ille minister peni­
modo. *1 neque pontifex sine episcopatu est infalli­
tus, sicut omne
*
omnino negant, etxdreîae infallibi­
bilis. neque episcopatus *ΐηΦ }x»ntifice, unus alii con­
litatem ; et pro argumento adduXit catholicorum
ferre preset quae neuter possideret, insujier visum
ipsorum de infallibilitate controversia
,
*
vehementer
est, quod quoniam Romano pontifici ecclesia tenetur quiderq exaggerando tum gallicanorum tum ultraobedire, si Romanus pontifex in errorem delabi pos­
montanorum. uti dixit, exomms et acrimonia
.
*
Ex
sit, ecclesia vel in errorem ex obedientia induceretur,
hisce igitur praemissis quas fere sine fine congerere
ideoque de ecclesiae etiam infallibilitate actum esset,
possem, minime dubito affirmare: 1° contentiones in­
vel ai non obediret in contumaciam contra divinam
ter nos ab n
* erroribus excitatas quam maxime aucto­
pontificis auctoritatem labaretur. Utroque modo tum
ritati ecclesiae docenti
*
officere eamque infirmare,
de ecclesiae infallibilitate tum de teiusdetn unitate ac­
ideoque 2° infallibilitatis pontificiae definitionem
tum esset. Haec omnia rem totam mihi adeo obscurare
non solum conversioni protestandum vel acatholicovidebantur, ut doutrfl^ ipsa probabilitate videretur rum non obfuturam, sed quam maxime in Anglia *SÜprivari.
tem profuturam.
Pontificis infallibilitas videbatur dubia, quia pa­
Ad hanc assertionem clarius evincendam pauca
lam. impune a catholicis ip^k fuit impugnata. In­
addam: 1° quod iam ab omoibu» Angliae protest an­
fill ibilitas conciliorum dubia^naiu quia a gallicani
*
tibus vel acatbolici
*
*
infaliibiiita
Romam pontifici
*
Constant iense et BdSileenre acceptantur, ab ultramon- D pro unice veru doctrina ecclesiae catholicae, ut dicunt,
tanis reikiuntur, Florentinum a jgnllicanis plurimis romanae omnino habeatur; 2° gallicanismum aliaque
reiieitur, ab ultramontani» accipiuT- Nullum igitur
istinsmodi systemata a protestantibu
*
vel acatholiris
Angliae non tamquam doctrinam catholicam haberi,
invenire potui criterion, quô oecumenica a non oecumenicis discernerentur. Ipsius eocleeiae mfallibilitas sed tamquam effugia 'controversistanim. tamquam
propter diesecisionee de inerrantiae statu, de fonte, do exemplar doctrinarum discordiae, quae, erclesia ca­
orguo, de extensione, de conditionibus inter eoclesiatholica connivente, inter 'catholicos ipeo
*
ad instar
sticos et inter fideles ferventes omqino obscura et in­ protestant ium libertatis et confusionis permittitur:
certa evadere videbatur. Tessera veritati
*
unitaa, er­
ad repellendam, ut putant, catholicarum doctrinarum
*
rori
stigma discrepantia Praeiudicio laborare vide­
veritatem hoc argumentum perpetuo ab ii· adduci *obatur causa, de qua inter ipsre defensores aooenduntur
let ; 3
* in huxv lufenaibo· proxime elapai· ex *con
picui
certamina Minime, reverendissimi patres, affirmare
habui mu· teolimonii·. quod iudicantibu· ίρ·ί· An­
audeo haec dialectice cohaerere ; aet caecitate ex nati­ gliae •catholici· pontifici
*
*
infallibilita
nihil aliud eat.
vitate laborantibus homines velut arbores ambulantes niai logio· et ineluctabili
*
evolutio catholic·· de ecvideri soient
t 4
cleuae magiafario doctrinae.
Quod ex propria mea experientia edoctu
*
assero,
Quoniam tam multa d
* protaitantibu· et «catho­
de aliis etiam asserendum. Per totum affati
*
meae de*
lici
iam legimu» et audivimu·, ignoaoati
.
*
procor,
Coeu. onwaaai.' tora
*

UL

*

4
*8
2

A. 8B88IONB8 PUBUCAK IT COBQMBATIOK» OUffiBALBS
--------------------------------------------------------------------------—- -------

revereodisaimi patres, ai aliqua ipsorum verte ad lit­ L vocabulo venia, praepoetara praeposteris nominibus
teram referam. A concilio Vaticano nihil quoad ·*
gaudaaL
lutam animaram, nihil quod ad raditum Anglins ad
Dauiqua, haec non man eunt, reverandiaaiuii pa­
fidem respioat aliaoam puto; quapropter ignoscatis, tres, aunt ovijh mearam ia Aagiia errantium bala­
»1 ea quae sum dicturae ex foutibus aliqaataons foraitui : ..Orbia cbristiani lucifer, ronaana scilicet encIasia
tan trivialibus et mundani» dssumam. Habemne de aede superbiae anae dotrasa nostras aimilia affici­
igitur in Anglia quatuor praecipua diaria exeultiori
tur. Romana ecdeaia in poetarum ipsis ipsius mem­
peritia et egregio intellectus rigor» oousoripta. Si
bris «mfitantibu» inter aliae aoeietatea chrutiana»
quae aunt, in quibas tamquam in speculo vidate aat locum obtinebit^ tamquam eoeIasia lato quidem dif­
communia Anglorum opinio, ea aunt de quibus testi­
fusa, antiquitate' venerabili», propter varias et multi­
monia sum desumpturas. Quatuor ista diaria una voce plices fortunae quam maxime oonapicvia; aad isti»
fatentur: 1* ut iam dixi, infallibilitatem pontificiam ambitiosis praerogativi», quibua auper alia» orbi»
aliud non eaae quam logicam et ineluctabilem catho­ chriatiani eodeaim dominio insolenti regnaro hucusque
licae doctrinae evolutionem ; 2
* quod veritate doctri­ conata est. abdication·-spontanea exarmata relinque­
nae supposita, ea verita» a concilio Vaticano debeat tur." £n. reverendiaainu petrae, ipsissima protestan­
declarari et definiri ; 3
* quod iatiuemodi definitio tan­
dum et aentbolicorum verba, quae in infinitum cumu­
tum abeat ut animos acatholicoram repellat, ut sup­ lare possem ; aed haec arbitror ex abundantia sufficere.
posita veritate potius opinino ad eoe alliciendos magia
lia ita positis, ad assertionem eorum qui definiapta et magis efficax eaae videatur ; 4' quod hoc tem- I tionem Romani pontificia infallibilitatia protestanpore in hoc concilio et io hoc ipao certamine non so­
tium conversioni obfuturam affirmant, duplici modo
lummodo agitur de aliqua theologiae catholicae doc­
respondere poesum. Ista assertio neque cum factis, ne­
trina. sed de sanctae sedi» auctoritate doctrinali, et
que ut mihi videtur cum fidei pietate consona est.
postremo de omni otnnino universali» ecclesiae infal­
Non potest cum factis conciliari, quia per hosoe tri­
libili magisterio.
ginta annos ferme ad fidem conversi omnes, dempti»
En ipsorum verba: ..Dogmatica definitio, quae (MiuciMimia, Romani pontificis infallibilitatem palatu
imminere videtur, non aliud est quam evolutio logica et fortiter propugnant. Quod attinet ad aoatholioo»
doctrinae, super quam tota auctoritas ecclesiae fun­
Angliae haec sufficiant.
data «st. Doctrina, quae soli Romano pontifici in­
Iam vero ne dicatur, precor, definitionem Romam
fallibilitatem tribuit, non est intrinsece abeurdior jxintificis infallibilitatia non acatholicis tantum sed
quam ea, quae eundem tribuit infallibilitatem maiori
catholicis obfuturam. Inter bis centena millia populi
concilii parti. Sicuti eemper, sic nunc etiam ecclesiae nostri decies centena millia catholicorum inveniuntur :
Romanae profectus est absolute et ineluctabiliter lo­
vel si mihi liceat propter' expeditiorem rei intelligeogicus." Rursus: ..Abstracte spectatum pontificiae tiam effingere vocabulum inter viginti milione» habi­
infallibili tatis dogma'et robur et firmitatem ecclesiae
tantium unum tantum catholicorum invenitur. Ex
catholioae adderet et augeret, viamque aoatholioorum
hisce decies centenis millibus octies centena millia
ad religionem catholicam redderet faciliorem.........
Hiberni vel sanguine Hiberni sunt ; et pro integra
I nfallibi litat is pontificiae definitio tamquam in ima- C eorum catholica fide iam responderunt et responde­
gine quadam et visibili claraque luce manifestat uni­
bunt fideles Hiberniae episcopi. Ex his bis centenis
tati» et auctoritatis dotes, quae quam maxime ecclesiae millibus qui remanent, dimidius numerus sunt u. qui
latholicae conciliant ab omnibus venerationem."
plerumque sub patrum societatis lesu cura formati
Iterum: ..Nihil cuilibet sincerae mentis clarius esse et spirituali consilio utentes ab omni tali jienculo eva­
(xitrat quam argumentum eorum, qui supposita in- dunt immunes. De fractione quae remanet nihil om­
fallibilitatis pontificiae veritate, necessitatem defini­
nino censeo dicendum, nisi forsitan quod sint filii
tionis propugnant. Oppositio ex inopportunitate de­
martyrum et confessorum, qui pro fide catholica et
sumpta ne vel momento quidem temporis propugnari
Romani pontificia auctoritate et iuribus contendentes
potest. In»upel difficultates contra doctrinam ipsam contra tyrannidem regi» Angliae . gaudenter san­
pismnare, eodem ipso tempore profitentes inoppor- guinem et vitam effuderunt. Ab eis et ab eorum
<unitatem tantuin definitionis impugnare, nil est nomine suspicionem mentis a veritate et fidelitate
aliud quam de re gravi decipere, M ex una parte ami­ catholica aversa» tamquam temerarium et iniunoeum
corum fiduciae tacturam facere, et ex altera parte ab arbitror repellendum. En, reverendissimi patres, testi­
adversariis minime arma eripere."
monium veritatis de patria mea.
Rursus: „li qui huic definitioni adversantur non
Attamen neaeaUa patientia et erga me humanitate
laro doctrinae veritatem, aed tantum definitionis op­ abutar ad clausulam veniam. Minime dubitari potest
portunitatem impugnant. Aat ingenue fatemur nos Romani pontificis infallibilitatem implicite quidem.
ex corde gloriari de directa eorum ratione agendi, qui D sed evidenter in decreto concilii Florentini contineri.
ex adverso stant. Resisti non potest argumento eorum Nihilominus perversi» interpretationibus genuinus
qui asserunt, veritate doctrinae supposita, eam palam
illius decreti sensus ita solet detorqueri, ut excluso
definire inopportunum ease nequit; immo opportunio­ prorsus infallibili doctrinali magisterio, nihil nisi
rem nunquam istam foro definitionem quam hisce supremam iuriadiotionis potestatem emerere videhtur.
temporibus, cum ex una parte eiusmodi definitio adeo Per duo ferme saecula hac interpretatione sinistra in
ardenter desideretur, et ex altara adeo acriter impug­
dim invalescente decretum Florentini ita in dubium
netur; denique cum intestinae ecclesiae dissensiones revocatum est, ut neque a fidelibus, neque a pastoribus
nam adeo necessariam esse demonstrent" ... „Eo- ad dirimendam istam domesticam et perniciosam litem
citari possit. Quapropter quoniam conciliorum oecu< Irais Romana si a definienda hac suprema ac vitali
doctrina abstineret ; auctoritate sua confirmabit meniconim muneris est ut conciliorum antecedentium
laxiora omnia libertati» principia. Uxioremque in sinu decreta enucleent atque interpretentur: pastores et
fideles catholicae unitati» a concilio Vaticano praesto­
»uo opinionum discordantiam, quam etiam protestantium sectae unquam sibi vindicarunt.".........Tacente lantur efflagitant que. ut florentin! décret· genuinus
concilio Vaticano arx supremae dogmaticae religionis sensus a vobis, reverendissimi patres, ita declaretur,
proditioni tradetur, et corona triumphalis libéralisme ut in posterum de hoc eximio doctrinae catholicae
vel potilis indiffereutismo christiano imponetur." Sit oapite nemini dubitandi relinquatur locus.

Ml

OONGUOATIO GENERAL» QUINQUAGE&DIA MONA M mi IffO

Si in Tridantino oommlio definitione decretorii
omne dubium circa Reantoi pontifias infallibile
magisterium fuies
*
sublatum, luctuosissima mala
quae per duo merule in Gallia. ib Germania, in aliis
etiam regionibus, neo neo ea omnia quae hodie dolen­
tes legimus, audivimus, adhuc videmus, nullo mpdo
potuimsut Uxoriri. En, revoroodisnini patras, silentii
acerbissimi fructus. Pariter ai de hisce gravissimis
erroribus, qui post ultimum concilium oeoutnenicum
clausum exorti sunt, concilium Vaticanum taceret;
non solum pro opinionibus liberis et innocuis errores
isti a fidelibus haberi poterunt, sed insuper perplurima damna ei graviore quidem ecclesiae universali
ruaguterio et sanctae sedis auctoritati eventura nemo
est, qui non clarissime videat. Meridiana enim luce
darius est, Vaticano concilio de hac suprema reticente,
auctoritatem rccloiae docentis ubique terrarum infir­
matum et conquassatum iri, quo fiet ut membra un­
dique dispersa, unione dependentiae cum capite
languescente, facilius sub guberniorum civilium di­
tione et corruptione cadentia in ecclesias, ut dicunt,
nationales evadant.
Definiente tamen Vaticano concilio ideoque in­
fallibili iudicio totius eadeaiae supremam capitis sui
auctoritatem firmanle. lunsdirtio ajxetolica. quae
tans est unicus veritatis et unitatis, ita virtute auge­
bitur ut nova vis novumque robilr per totum episcopa­
tum diffundetur, et omnium c-hnstianorum fides et
obedientia magno|>ere confirmabitur, unitas totius
ecckeiac solidabitur, et
* magisterii infallibilis certi­
tudo sicut testudo dia romana clypeis contundis un­
dique impenetrabilis ignea nequissimi tela accipiet et
extinguet. Quapropter quoniam ex tristissimis huius
temporis adiunctis. nobis necessitas incumbit doctri­
nam a Deo revelatam et a contradicentibus acriter im­
pugnatam firmiter tuendi; quoniam et fideles et
infideles a concilio Vaticano supremum de hac re
praestolantur ludicium ; quoniam et ipsa quae ad
impediendam Romani pontificis infallibilitatis de­
finitionem hactenus facta, scripta, dirta sunt, magis
magiaquo evincunt et pro veritatis tutela et pro salute
animarum promovenda explicitât definitionis in­
declinabilem necessitatem, a luminum Patre instanter
precor immo suppliciter depreiOr. ut afflante Spiritu
sancto qui tempora et momenta iu sua posuit potestate,
soleum i et suprema definitione omnem dubitandi lo­
cum excludente doctrina catholica de Romani ponti­
ficia infallibili magisterio demum in tuto ponatur,
ita ut et ab ecclesia docente et ab ecclesia discente
in posterum omnino praecludantur perniciosae con­
tradicentium opiniones.
Liceal mihi, reverendissimi patree. votum cordis
mei non tantum coram vobis, sed coram Don^ino nostro
lesu Christo emittere. Faxit Deus, ut iu festo aposto­
lorum principis proxime celebrando circa solium suc} censoris eius nos totius orbis pastores congregati me­
morias omnes, quae ad horam nos-contristaverunt, ih
Petri sepulcro depositas in perpetuo sepeliamus, et
ut ex solo fonte, quo unitas sacerdotalis exorta est.
in nos omnes copiosissime dimanet perfecta Dei pax,
in concordia fratrum, in soliditate definitae veritatis,
quae nos coniungat in aeternum.
Ea, reverendissimi patree. quae ut arbitror vera,
sana et ad salutem sunt, humillime dixi. Vestrum
est afflante Spiritu sancto,' qui medius inter nos
adest, de iis iudicare, definire et decernere.

\

Post archiepiacopura Westmonasterieusem ad um­
bonem successive vocati sunt episcopus Galviensis et
episcopus Cliftoniensia.

M

i

ORATIO
patrw dommu /a—ii Mac EvUfy
epiecofi GafeteWM1·
Eminentiasùui praesides, osiiMotiaaimi ac revoreodimimi patrea.
Quoniam tempus huiuare venerandi concilii
summe pretiosum ait, ac proinde fere periculum foret
etiam unum momentum inutiliter perdere, omnibus
itaque poethahit» probgômenis, vestra benevolentia
fretus, statin ad < rem devenio.
Quoad priora tria capite constitutionis dogmati­
cae nobis propositae circa primatum et praerogativas
Romani pontificie, nihil in eis occurrit mihi generali
modo consideratis ulla speciali animadversione dig­
num. Dico generali modo consideratis, quia, si spe­
ciali modo considerentur, plure in hia occurrunt omni
maxima consideratione digna: ac proinde nullatenus
ementiri possum iis, quae a quodam reverendissimo
B oratore ex hoc ambone lecta fuerunt feris sexta ultime
elapsa, vel ab aliis reverendissimis oratoribus qui
ante eum et post eum loquuti sunt, quoad tnotivum
et causam ob quam haec tria capita praemissa eunt.
Itaque ad quaestionem istani. quae est quaestio ma­
ximi momenti, sive speculative sive practice conside­
retur. cuius determinationem vel in unam vel in
alteram partem summa cum anxietate totus orbis
prqpetolatur, devenio: quaestionem nemjie circa infallibilitatem summi pontificis cum. ..supremi om­
nium christianorum doctoris munere fungens, apoetolica sua auctoritate definit, quid in rebus fidei et
morum-mb universa ecclesia tamquam de fide tenen­
dum. vel tamquam fidei contrarium reiiciendum sit".
Quae in isto capite traduntur de mfallibilitat
·
*
summi pontificis, mihi videntur quoad substantiam
vehementer probahda, tum quia doctrinam istam esse
a Deo revelatam ac in fidei deposito contentam firC miter credo; immo credo istam doctrinam clarius con­
tineri vel saltem directius contineri in textibus istis,
unde probatur primatus contra protestantes in novo
Testamento, quam primatus ipse probatur. Et si vjs
probativa istorum textuum quoad infallibilitatem in­
firmetur. neietee est ut illico cadat eorum vis proba­
tiva quoad primatum. Et secundo mihi firmiter per­
suasum est non solum opportunitatem et tempus, quod
huius ipsius venerandi concilii celebratio suppeditat,
istam dodriqsm ad dignitatem dogmatis evehendi
iam advenisse, verum etiam necenutaiem nobis in'cumbere hoc faciendi.
Dico quoad substantiam, quia vehementer vellem,
quin metas aut limites generali discussionis trans­
grediar. vehementer cuperem quod clarae explicatione
*
a doctissimo primate Belgn hic traditae isti capiti
praemitterentur, tum ad tricas verborum vel diffi-

*
rererrW

D

1 Anrwasatw· .Bpheeopea Oslrioaris albil omaiao m adBotaadum hater· dixit quote tria priora capita aeternatis, et
probare ia ocnibas qooad setetaattam otiam eapat quarta·.
Optaro tamea at qidoai capiti quarta adiuagaatarfm^M· riva
rore a Belgii primats Aleta foeraat, te· te maiorem clari­
tatem tam ut eMgfeexteodatar oMoetam iahlUMHtatb. Doetriaam iaMtibitijtatie a Motites oaao ear·· oemmisrie trmtarime
teaori, et Uteatterime se aaeeatiri iis qw tam eari. Dubtia ea oie tam aroM OoaoeUoaab dixoraat do Mo Hiboraiae. Argo
*
meata qnao ia Matwiaa afferri poaooat aibil valere ; si quid
vaisreat, potius primatum quam fadhllibiHtatom impetereaL
Beam aatem daeMortam Maae at citiu prop im erutor et dedoirotur tam ad toUeada amia queo iam excitata fast, tam ad Ula
praaeaveada quae ia poetarum oriri poosaat Cooquootoe fttiaee
MsaeUeo patres do poaaria librorum quoo sibi dooaao aflrmaat, at querelam bate Romae rimilem ÜU mm qua quia que­
reretur do peauria iiguorum ia eyiva Rate· aatom rie ataatibue iautilo oon disputare do origiae qoaootioids halas, et de
tis qoao quaoetioai 'umaias oxt. woa suat, et sptawpo· suo
■noeri defutaroe ludit·· rortodu· ct testium ef ab oa qusa
bie propouitar dedaitieao ateuaueriat
*

if·

♦
m
A. 8EB8IONIB PUBUOAK «T ΟΟΜΰΜβΑΤΙΟΜΒ βΟΜΟΗ
---- v-,----- -------------------------------------- ----- --------- JUtas—.------------- — ———

M4
■ .

collates praecavendas tam ad veritatem darius nime obstent quae a quinte· larertediasisii epiaoopo,
,
*
inter adnotatiDoaa num.97 (h) quae
enucleandam. Et emundo mihi ridetur quod obêeotam nase» quas ait
infallibilitatM nimia restringatur! vellem et extao- pria manibus habemus, inveniantur, nempe: ,Λη
deretur ad oaaaoraa haereai minores, ita ut compre­ Anglia, inquit, aliud magnam est damnum quod ante­
henderet aa qnae in monito οφηχο decreto dogmarino quam catholici a
* legibus poenalibus liberarentur, et
circa fidam oompreheoduatur.
ad plenam libertatem et civilem asqualitatem oum suis
Quando dico ma hanc veritatem modera eaaa a Deo eoneivi|us admitterentur, episcopi et theologi publies
revelatam, libenter testificor illam esae fidam con­ a pedamento interrogati fuero, utram catholici Anstantem dioeoeeum curae meae commisuram et cum gliae tenerent papam pomo definitiones relate ad fi­
plenissimo animi ameneu et omnimoda meatis secu­ dem et morae populis imponere absque omni consensu
ritate aasentior iis quae ab «ninentimimo cardinali expraeeo vol tacito ecclesiae. Omnes episcopi, inter queo
Dublinenai et ab illustrissimo srohiepiaoopo Cteae- duo praedeoenoras emiMottaimi card. Dublineneis
bensi hic tradita fuere circa fidam meae gentis, quae (et nescio qua do causa eorum meminit reverendissi­
nos omnes tanta laetitia affecere.
mus adnotator, nisi forte vellet convertere cardinalem
Et quoniam eminentia sua ad me retaredignata
Dublmensem), responderunt catholicos hoc non te­
eat tamquam testem eorum, quae in aynooemhtiooali
nera." Nunc, episcopi, de quibus agitur, hoc testi­
Thurleeensi viginti abhinc annis geata fuere circa monium perhibuerunt, et egn simul testimonium ex
docentem auctoritatem siimmi pontificis; gratissimi
hoc ambone perhibeo ; nempe, non esse de fide catho­
animi sensu erga eminentiam suam testificor (nam lica quam omnes tenenfiir sub poena haeraeeoe credere,
praesens fui ac tamquam procurator absentis episcopi quod pontifex sit infallibilis ex cathedra docens: sed
decreta subscripsi) omnes archiepiscopos ac episcopos
Dei providentia quae omnia suaviter disponit et in sua
Hiberniae tunc congregatos in ista nat innat i synodo dispositione uon fallitur, non forat tutum immo
sub praesidentia eminentiae suae, qui tunc tamquam summe inconveniens foret paucis abhinc diebus, hoc
prunae Armacanus praesidebat auctoritate et nomine annuntiare sive ex hoc vel ex alio ambone. Et quid
sanctae sedis, testificor eoa libentissime subscripsisse exinde sequitur? .,His responsionibus confisum periis, quae dicte eunt circa Romani pontificis auctori­
lamentum Angliae admisit catholicos ad participa­
tatem docentem : et licet emet, ut sanctae sedi optime
tionem iurium civilium."
notum est, magna discrepantia et varietas sententia­
Si per haec auctor emendationis emerere intendit,
rum circa alia puncta, praecipue ciroa decreta, quae quod testificatio episcoporum iam dicta ullam quam­
collegia de regina, ut vocantur, respiciebant ; nulla cumque partem habuit in admittendo catholicos ad
discrepantia quaecumque astitit circa ea, quae docen­
participationem honorum civilium, vel quod decla­
tem auctoritatem summi pontificie respicieJlanL Nam
ratio buiuamodi doctrinae ullo modo apposita fuit
omnibus episcopis illic praesentibus persuasum fuit
tamquam conditio eorum emancipationis ; asserit quod
m solummodo proclamasse doctrinam, quam omnes
omnes noscunt esse a veritate alienum. Ideo enim ca­
Hiberni cum lacte matris suae hauserant et hauriunt.
tholici Hiberniae ad participationem iurium civilium
Et licet eminentia sua non indigeat ullius confir­
fuerunt admissi, quia catholici sub ductu illius cemat ione circa quamcumque «nertionem quam faciat ; 0 iebris. Hibernici catholici O'Connell, qui ianiiam Getamen cum illi arridere videatur, ut hoc perhibeam,
nùte moriturus legavit cor suum Romae tamquam
perhibeo libenter, ut m ore duontm vel trium testium testimonium indeficientis amoris suae patriae ergu
stet omne tvrbum ·.
hanc almam Urbem, et cuius cor adhuc in collegio Hi
Fides ThurleeensM fuit fides omnium in nostra beroorum iaoet, catholici iura civilia sua repetente»
gente; et si aliquis assereret, quod nemo adhuc fecit, semel ipsos tamquam potestatem haud contemnendam
contrarium, assereret quod a veritate alienum esset, in statu constituerunt, et hoc admissum fuit a Roberto
et se exhiberet reum, falsum testimonium perhiben­
Peel primario Angliae ministro in suis orationibus
do, non solum adversus proximum, sed adversus uni­
tunc teiupçns habitis, et a summo duce Wellington
versam gentem. Legam cum vestra venia breviter qui tunc fuit primarius regis Angliae consiliarius.
ea, quae in synodo Thurleeeon gesta fuere; legam
Ambo admiserunt quod nunquam consentirent, ut ca­
decreta, quibus omnes. archiepircopi et episcopi sub­
tholici ad participationem suorum iurium admitteren­
scripserunt : ,,Ρι-imo itaque quidquid romans ecclesia tur, nisi quod quotidie timebant bellum civile, et quod
de fide divida credendum proponit, ex intimi cordis exercitus Angliae compositus ex catholicis Hiberniae
sententia credimus et credere debemus; et quidquid nunquam adversus suos compatriotes pugnaret. Haec
reiicil et damnat, reiicimua et damnamus. Ac est causa sola ob quam catholici Hiberniae (et aecum
propterva errores omnes, quos Romani pontifices traxerunt paucos «x Anglia) fuerunt admissi ad partamquam fidei adversos proscripserunt, nos proscri­
ticipationem iurium suorum. Sed iuramenta praestita.
bimus ac damnamus, atque pro virili parte conabimur, D de quibus agitur, nullam partem omnino habuerunt
ut nullum eorum vestigium in nostris dioecesibus in isto bono emancipationis conaequando.
inveniatur."
Quid mirum ergo quod de causa Houorii tot aetate
Iterum litterae communiter scripserunt ad sum­
nostra ao tam gravas controversiae excitentur, oum
mum pontificem, ut dignaretur définira doctrinam facta historiae oaetOMes, cuius facta nos ipei oculis
de immaculata Coaotftione, in quibus litteris sequen­
nostris pei^peximus, identidem non satis accurate ex­
tia referuntur: „Haeo cum ita sint, beatitudinem posita fuerint, ai ooram booco concilio generali ex
tuam enixe rogamus, quod et separarim iam oum
toto mundo congregato alius nearin quia asseruerit,
aliis fere omnibus totius ecclesiae catholicae antisti­ quod ista iuramenta et testificationes aliquid com­
tibus praestitimus, ut ex suprema cathedra principis mune haberent cum emancipatione catholicorum ? Per
apostolorum, cuius fidei et potestatis haeres existis, quinquaginta annos nostri episcopi Hiberniae talia
dogmatico et infallibili decreto beatam virginem Dei iuramenta emiserunt. Iste reverendissimus emendator
genitricem absque ulla peccati originalis labe fuisse addidit: quis persuadebit protestant ibus catholicos
conceptam definias."
■
1 Fuit Ought— CUM, eftaapm CWftieludi, at ita
His quae a synodo ThurlsMusi statuta Sunt, missaesi M Okan amearan OtesveaUmem ia tamo U asttarta.

< Dast. ΧΠ. 14.

a ei s4. Veta Mvetlsgeiata ia IfcHMwniu.aM tassa
S pseei at Mam estate catagraphi.

M»

CONGREGATIO GENKRALIS QUINQUAGESIMA ΚΟΜΑ H maü ÏWO

SM

ooutre fidtm non agere â huin—mli iWinitirmem ceiebraticoe, concluderetur quia de hac quaestione dodecreverint patree Vaticani? Qui» pmauedebit pro- finitionem conderet. Nam noa solum haao doctrina,
qaas nobis cbarisauna est, ab ephemeridibus quae con­
taataatibos, qui carte noe levitatis
*
ot malae fidei in­
combant? Quia porsuadobit protaotantibuol Bespour spirant ad cusam infidelitatis et liberelismi propa­
gandam, ua solum a laiess hominibus nomine tan­
dao, osmo iis peraundara potarit. Nullue poterit persua­
dera protestantibus plura alia, quae circa catholicorum tum catholicis impugnathr, sed a multis per totum
doctrinam ipai oomminiacuntur. Quia proteetantibae mundum cum risu excipitur et per lutum trahitur.
Angliae persuadebit, quod papa non ait antichriotua? Nuno si concilium Vaticanum licet ad boo provocatum
Quia a» persuadebit, quod catbqlici non adorent pb- definitionem condere omitteret, quid inde eveniret?
Semina infidelitatis, quibas mundus iam plue im­
nam ot vinum in sacrificio miaaae? Quia es» persua­
pletur, altius radices agerent; torrentes impietatis et
debit, qaod beatam virginem Mariam cultu latrine non
infidelitatis liberius etiam faciem torrus cooperirent
adorant? Quia aie penuadebit, quod oqtholici indul­
Et hoc magis magieque in- aperto est; si poogentiae non vendant cauma pecuniae ? Sod (quod nobis
sidervotur signa temporum quae quotidie apparent
maxime timeri debet) quia oia penuadebit, ai defini­
Quid enim sibi volunt turbae, contradictiones et ani­
tio omittatur, ecclesiam catholicam non fuisse sy­
stema fraudi» et fallaciae ab initio? Hoc foret revera morum motus summopere dolandi, qui ubique contra
huiusoe veritati» definitionem excitantur ab inimici»
difficillimum. Non eat qui ignoret, quod non bene­
Dei et ecclesiae, ab iis qui undique conspirant ecclesiae
volentia gubernia proteetantium catholioo» praequuniura ac libertatem imminuere et civilem potestatem
tur, aed potius eoe oderunt Quamdiu ipei» tutum
in omnibus supremam reddere, ab ii» qui non solum
erat, aub dira servitute catbolicoe religioni» causa pro­
mebant ; et ai gladium persecutioni» crea evaginare ministros verum etiam ipsum verbum Dei ligatum te­
nere volunt? Quid sibi volunt vagi isti sermones,
pornent aut vellent, nec definitio infallibilitati» eoe
qui in nostras aures quotidie efferuntur, de violentia
accenderet, nec omissio eoa retardaret.
Hia dicti» iterum, noo pomum quin gratiae meas cui hoc fenerandum concilium subiiceretur, u voci
reddam venerdSlff^bpMcopo Sedunensi, in quo tam­ conscientiae obsequens, si Deo magis quam hominibu»
quam in filio glorior, quia gloria patrie est filius obediene, quod in Domino sibi et sanotq Spiritui vi­
sapiens, ob testimonium quod hesterna die reddidit de sum fuerit libere definiret? Quid sibi volunt isti
spirituali cognatione quae inter ecclesias Hiberniae rumores, qui paucis - abhinc mensibus ex industria
et Helvetiae existit, et gloriatur m tenere in Helvetia spargebantur, qujbus cervicibus nostris minabamur,
eundem fidem quam sanctus Gallae illic erexit e pe­ et forsan adhuc minamur, per subtractionem copia­
rum istarum fortissimarum Galliae, eo fine ut teneras,
dibus sancti Patritii, qui ex fonte e- Caeleetini eamdem fidem hausiA Haec eet eadem fidee quam sanctu» misericordias nostrorum inimicorum habeamus? Si
Columbanua in Germaniam invexit ; fide», qua aanctue ad definitionem infallibilitati» ut par est progredere­
Bonifacius informavit aedem Moguntinam et aliae ae­ mur, quasi animas nostras pretiosiores faceremus
de» Germaniae, aliique ex sanctis Hiberniae qui tam­ quam nos et haberemus, dummodo consummemus mi­
nisterium verbi nobis a Domino lesu Christo commis­
quam apes ex apiario exierunt, fidem eandem infallibilitatis summi pontificia ubique evulgarunt. Quae C sum, testificari evangelium gratiae Dei.
Quid sibi volunt ista ardentissime desideria quoe
in contrarium adducta in hoc concilio audivi, nullo
modo labefactarent fidem meam circa huiu» revelatio­ quotidie audimus ut hocce concilium prorogetur, et
quaestionis huius consideratio in proximum annum
nem. Nam ad vosmetipsos ut ad teetee appello; om­
nia argumenta quae audivimus quid erant? Praeter differatur, quasi interea reges terrae non adstitiasent.
voces aerem verberantes, aonue verborum spirans cae­ et principes non essent instigati convenire in unum et
des, sanguinem, schismata, ignee, fulgura et vaporae adsurgere adversus Dominum et adversus Christum
fumi, adaimilie istis ignei» globulis, quos nuper vidi­ eius? Quid haec sibi volunt? Quid nisi, quod vetus
mus ex colle Pinciano emissos ·, qui in vanum abierunt iste serpens humani generis hostis dare percipiat, de­
finitionem et authenticam huiusoe veritati» proclaet in vaporam evanuerunt et nihil poetae reliquerunt.
■pationem suo imperio in hoc mundo maximum dam­
Sed argumenta desiderabantur, vel ai quae ad argu­
num et praeiudicium allaturam? Caeterum Satana»
menti dignitatem assurgebant, adversus ipsum pri­
matum, adversqs concilia generalia magis quam contra se non pugnat, et bene noscit quod si in se
adversus infallibilitatem summi pontificis mili­ divisus eat, regnum eius non stabit; et idcirco vix
tabant. Et quidem non obstantibus querelis quo­ contra se excitaret hos antichristi praecursores qui in
rumdam disertorum oratorum, qui in hoc ambons mundum exierunt, nisi in causa sua hos motu» ex­
questi sunt de penuria librorum, qua laborabant hio citaret. Similes motus excitavit, et similia caasanRomae, quasi aliquis quereretur de penuria ligni in drica vaticinia misit circa exaltationem matris nostrae
sylva (nam ei ullibi sit copia librorum et documento- D in cadis. Sed cum alius fortior se supervenerit victas
rum, quae ad hancoe quaestionem respiciunt, ai ullibi fuit, eius vires fuerunt direptae, spiritus lanis a Deo
copia sit in mundo, est hio Romae), non obstantibus flavit. Spiritus sanctus super aqua» insufflavit, spi­
dico istis querelis, vellem quod haec quaestio maturius ritu» procellarum fuit fugatu», lux rediit serena et
facta est tranquillitas magna. Ita boo quoque in prae­
in hoc concilium introducta fuisset. Sio enim, ut mul­
tis pennatum videtur, neo patree huiusoe concilii iam senti caum fiet, si isti (at summa cum reverentia di­
plus rex mensibus a suis dioeoambo» absentes, tantam cam, ssd hio libere dicam) quos proxime concernit,
temporis iaotursm peterentur, noo prasaidnm longa­ officie sua fideliter adimpleverint.
* Rebus positi» ut sunt, nulla optio episcopi»
9
nimitas tantopere forsan taxaretur excipiendo longos,
.non dicam inutiles sermones, d» dio m diem pro­ hic congregatis relinquitur, quin vocem haud incer­
tam emittentes, veritatem Dei aperte et audacter pro­
ductos, sine causa, si tamen sino causa
\
Et quidem non pireum dissimularo vobis, emi- clamant ; nécessita» illis incumbit. Dico rebus positis
nentiasimi et revorendiseimi patres, quam mihi causa ut sunt, quia vix salli bono inserviret, » contre forean
summi doloris ast, si boooo coociliam Vaticanum plena anaam vel locum daret oriminationibu» ot reoriminalibertate ab extra gaudens, sicnti ab intra gaudet ia tionibus utrinque, inquirere in causa» vel in circum­
stantias peculiaret, quae ortum proxime dederunt
< AMMt M Mhm igres «si «e PsmhoU» areOa s4
praesenti statui rarum; ex. gr. ad quid, cui bono

ar.
a. unsione fubucai η ππμβη|Η
* τκμπ« «tnuuUB
èm·'"/' , .
,
... .
---------------------------- J-------- ;--- :-- --- .-------- --- . ...

m
-........ ......................

inserviret inquirere, quia nimia longum « focsaa A eumhit prsiirendi ham oftaiaMaa. Quid mine?
difficile meet, de origine cuiusdam libelli1 duodecim Nmm
Mont mmSSoM) tMta
*,
wttodM M <|®i"
.abhinc tnecribuB ad episcopos angi irane lingua atan- dam divinitas oonetitnti illiaa illibatae fidei eorum
tea misai, quasi ex germanioa lingua redditi, quem curae vigilanti eacMnditaaf
Per tranamam et obiter dicatur, iudiom semper
tamen libellum oralis oreis legi at periagi in maaae
novembri proxima elapso in lingue gallicane in forma Petro at capiti eoolreiao aahia dineti neo iota auborpastoralis celebris >, in qua infollibiliteo anmmi pon­ dinatio mag· laedit noram iudiciahm characterem,
tificia ai non minaciter saltem acriter impuguabaturf quam in stata civili laeditur iudieoale iua civilium in­
Cuinam causas bono inserviret inquirere quinam fue­ dicum, aat revera iudiem eam carearant, ai in aliquo
rit libelli iam memorati origiaariqe textae, aive angli- omu ait iue appellationis ab eorum aantantia ad eucanua, aive gallicanua, aive prudtenaue germontras? penoram indicem ; at quarido 'in rana maculari tenue­
*Cui bono inauriret investigare in originem vel oaoam tur legam administrare,secundum oodiem legales, qm
aliorum foliorum (quae nonniai dolorem hic causant) eunt conscripti, non comant eme veri iudiom ac vero
quae contre infallibyitatem scfipta eunt, et quae redo­
indfoiali charactere insigniri, licet cerandum legem
lent doctrinam quae corte non eat omnino catholica? scriptam et determinatam sententiam ferro tenentur,
Hisce et similibus posthabitis, m>>·· 'icant hic ob­ et iis ora compatit a lego ista in aua sententia
servare quod quidam eminentiaaimi *j reverendissimi discedere; eodem modo quo nos tenemur indicium
oratoire videbantur (cumina cum reverentia dicatur) ferre secundum quod iuetum et rectum «L Nam non
memoriae defectu saltem expeditae laborare, ram con- B sumus indices contra veritatmn, sed pro veritate.
questi sunt ex hoc ambone de violentia cui quidam
Nullatenus laedit nostrum iuridicum iue quod bebe­
episcopi aubiiciebantur, et omnino oblivisci videban­
mus' super nos alium iudicem, ad quem recurrere
tur violentiae quam supra memoravi. Et quoniam neoeere est Pfoinde illorum tamquam iudicum est,
scientibus legem Ipquor et iis qdi inoanoaibos eccle­ cum dubijationea et litas circa veritatem Dei oriantur
siae optime versati sunt ; meum non eat in memoriam et proinde in discrimen adducatur, eorum tamquam
revocare poenas gravissimas, quae canones sanxerant iudicum est, clarum judicium et definitivam senten-adversus quoscumque, qui praesumerent auxilium
tiam proferre, ne per lutum iata veritae trahatur, ao
brachii saecularis invocare vel adversus ecclesiam vel pedibus hominum conculcetur. Nonne eorum tam­
adversus eius caput divinitus institutum. Cum isti quam custodum est veritatem contra quoscumque
rxiellentissimi oratores conquesti sunt de violento hostes defendere, quo minus tamquam omni funda­
,agendi modo aliquorum foliorum publicorum, qui tum mento destitutum tamquam sal fatuatum foris eiiciahic Romae tum Parisiis episcopos aliquantulum velli­
tur? Nonne eis tamquam testibus e Deo ad hoc
cabant. et de hoc doleo, videbantur otjlivisci quot praeordinatis, quibus dedit non spiritum timoris sed
dicteria adversus boo concilium et patrem nostrum virtutis, omni posthabito indigniori metu, testimo­
amantiNiimuni prolata sint, et quot, effrontes calum­
nium in gratiam veritatis illis concreditae deferre
niae ab universa turba foliorum per orbem totum tamquam facti a Deo revelati?
'«usam infidelitatis et liberalism! propugnantium, et
In mea humili opinione episcopi in hocce concilio
inter alios foliorum quorumdam publicorum in Gallia C Vaticano congregati suo officio iudicum, custodum,
et Germania nomine tenus catholicorum, quibus ex testium demeent, rebus positis ut sunt, si hanc defini­
hac alma urbe Roma suppeditatur pabulum...., ! ut tionem omitterent. Et quidem nonne audivimus
priusquam fere atramentum ex calamo effluxerat, Apostolum ad Romanos epistolam exordientem cum
evulgarent, non obstante recreto pontificio et aperta comminatione irae Dei de caelo adversus injustitiam
Violatione fidei et honoris, qiea achemate nobis pro- eorum omnium, qui veritatem Dei in iniustitia de­
lloeita; et aneam praebuerunt hominibus politicis, ut tinent? Nonnè.nos essemus piagis iniusti erga po­
libertatem nostram episcopalem aut omnino destruere pulum nostrum, quam erant pagani philosophi, de
aut sub variis et falsis praetextibus nimia coarctare quibus loquitur' Apostolus, si veritatem Dei iniuste
iniuste conarentur.
sub modio poneremus, a definitione hac abstinendo?,
Equidem isti reverendissimi oratores videbantur Nam cum populus fidelis fluctibus agitationis ob
admittere, quod quidam episcopi psoreusadversarentur controversias super hanc rem undique exortas agita­
t reditionibus suarum ecclesiarum, eo quod totus clerus tur, nonne habet populus iua ut lassis mente detur
requiea, et quaestio in unam vel in alteram partem
et populus iis adversetur. Nonne hoc est idem ac ad­
determinetur? Nonne habet populus uniuscuiusque
mittere eoa tamquam testea traditionum suarum eccle­
siarum nullatenus admitti debere? Ego quidem non dioecesis iua, ut ab eorum pastoribus, praecipue ab
possum concipere, aed vobis propono, quando episcopus episcopis edoceantur veritatem Dei, et suis bene fun­
epistolam conscribit, quae nqn solum suam dioeoeaim datis dubiis respondeatur? Et quomodo possent epi«ed totam nationem et ecclesiam respiciet, et si hanc Dsoopi ' suo munere in hao re fungi nisi a concilio
Vaticano tendinetur ?
epistolam per folia publice evulget; non pneanm con­
cipere «i in arenam in singulare certamen descendat
Denique quaero a vobis, reverendissimi patres,
et si validos ictus impendet, quo iure conqueri posait utrum liberam ait nobis relinquere istam quaestionem
se invicem validos ictus accipere ; et ei lorica bellatoris de summo pontifice in peiori statu quam unquam fuit.
sere induit utrum ne aequum ait ad privilegia vestis' 8i haec quaestio non .terminaretur, ai patrua Vaticani
talaris recurrere. De hac re nullam opinionem pro- . licet ad hoc undique provocati ab ista quaestione
fero, sed vestrae sapientiae submitto. Dico itaque definienda abstinerent, et provocationi undique datae
quod, rebus positis ut sunt, necessitas episcopi» in- aptam responsum reddere formidarent, quid inde
sequeretur? Quid aliud nisi hoc? nempe illos absti­
> AlMit M opUMSla· Uagna (énaaaia, aafiisa et Itabea nuisse ab iata quaestione definienda, quae in praesenti
•atam: t sjpsrtwie dqMrv («fWKMite drfpspef «me·
remblai «' assessi * Osrwsaie riapottessasares jussudaas stata mundi est lapis angularis totam societatis molem
adis trsAirisas ai assessi dsi nyns BritaaaiM, dsUr eas devinciens, quae est firmissimum sustentaculum auc­
eeisais t itfii Λβϋ IMU.
toritatis civilia et enolssiaationa, idcireo quod revelatam
» AlWaro viMar sd sfasoatas : (MesrasKere sur ia esu- non existimarent. Si enim revelatam «re credidissent,
trevurw aaeisaSe rvisKwsMai * Is difoMrâ it HnfoMMM
es predM· irerilr. LtUrt it HT FÊtifut tOrUeut ttt cur illi testificari formidarent? Unde sequeretur ia
futurum practice negatum iri quod, ab incunabuBe eo&rfi it ssa Assise·

9M

OONGMGATIO (H0HUUV QUIMQUAOKDU SOMA Μ omM 1870

*70

«Mm practice admimusn fait, «t in ipsius ««Mas Λ μ sim indicium statim m prodierit m» irreformabile.

quin expectetur oonssoma ecclesiae?
Sed obiioitar contra opportunitatem. Haec defi­
nit» reditui haereticorum in gremium «ocMm
obicem insuperabilem opponeret.
Respondeo. Haec assertio procem gratuito assu­
mitur; nullo vero fundamento innititur; et proinde
cum gratis ameratur, et gratia negatur. Sed e contra
initio firmiter persuasum eat, quod omissio ex parte
concilii hanc definitionem condere, foret et merito
quidem maximus obex reditui haereticorum in gre­
mium ecclesiae, quod booce modo facillime probari po­
test. Haeretici seu saltem plure» ex iis, qui de reli­
gione et salute aeterna ullatenus cogitant, non sunt
adeo scientia ac ratiocinandi facultate destituti ac haec
obiectio supponit Optime sciunt infallibilitatem Ro­
mani pontificis, in sensu iam memorato, fuisse ab
omnibus catholicis isto nomine dignis, semper pructics admissam. Bene illi
*
notum eet, quod catholici
nunquam in dubium vocarunt veritatem ullius puncti
doctrinae a Romano pontifice, ut capite ecclesiae,
emanantis. Optime norunt omnino inauditum, immo
prorsus intolerabile inter eatholicoe ease, at in qua­
cumque disputatione aliquis aut defendere aut pro­
pugnare praesumeret ullam propositionem a Romano
pontifice sive ia materia fidei vel morum oondemnatam, nullo requisito praevio consensu eccleaire sive
dispersae sive congregatae; unde illis constat quod
Quoe Mqmmfar, a nutu redimiet domino lotam» practice docens aoctorita» Romani pontificis unit «sim
Mae Evilly epieoopo Galrieati proeliemism fatre «a
habita fuit apud catholicos tamquam infallibilia In­
oratione, quam bobuit Û» ooadMo Vaticaoo die 25 super cognoscunt, generabo concilia apud nos esse in­
metuit mati, ne unditoribti
*
fattidiam gourant. fallibilia, et in concilio generali Florentino definitum
Ont reverendiarimunt ac MaMrittimttm uereUrtam fuisse tamquam de fide credendum ; Romanum ponti­
nmcüii ut caret, ti fat rit, luuc adtucti iit qaae a n- ficem eme omnium Christianorum doctorum ; doctorem.
vereadittimo aratore ore prolata fatre1.
itaque non docendum, ornatum cJrrietitmorum itaque
*
Quorsum sunt episcopi ex omni parte orbis tame episcoporum, qui certo inter christianoe eunt adnumehie in unum congregeti ? Nonne praecipue eo fine, ut C rapdi. Sed vix adeo mente destituti sunt haeretici, de
spiritum istum nequam, qui est spiritus aevi in quod quibus agitur, ac existimare Christum Dominum in­
incidimus, in quantum fieri potest, cohibssunus ? spiri­
stituere posse doctorem infallibilem super docende»
tum nempe inobodientiae st falaM independentiM infallibiles? In ista hypothec· quid esset ecclesia nisi
supra omnem auctoritatem divinam et humanam, spi­
monstrum horrendum........... cui lumen adempt um ?
ritum effrenatas licentiae sive quoad fidem sive quoad
Insuper haeretici legunt et apprime callent sacra»
mores, qui de medio tolleret etiam primd principia' Scripturas. Bene noecunt quod textus novi Testa­
omnis religionis tum naturalis tum revelatae. Nec hio menti, qui a catholicis adducuntur ad primatum Ro­
spiritus nequam, qui generali nomine libendümi gau­
mani pontificis stabiliendum, magis directe eius infal­
det,1 et per secretas societates praecipue shoe fines libilitatem probant, ai ullam vim probativam omnino
attingere conatur, ad hanc vel illam regionem restrin­
continent Sciunt, sicut et nos scimus, quod in textu
gitur : totum orbem infeliciter pervadit.
celebri sancti Matthaei capite XVI pronomen asm in
Quidam reverendissimi oratores, qui do intro­ phrasi : portae mferi tum praevalebemi adventu eam,
ductione quaestionis infallibilitatis ex hoc ambooe licet includat ecclesiam, directe et immediate refertur
conquesti sunt, ex eo quod in bulla convocationis con­
ad petram. Nam abstrahendo a facto quod Petrus fuit
cilii expresse non memoretur, oblivisci videntur quod principale subtectum sermonis Christi Domini, prae­
aequo iuro conqueri pernemus nos omnes de dogma­ scindendo ab aliis rationibus unde multi eocleeiae pa­
tice constitutione super fidem nuper definita; nam tre! oondadebant vocem eam (adventu eam) refarri
nec de illa quoque ulla specialis mentio in bulla oon- I> ad petram ; hoc manifesto «ruitur ex repetitions
vocationis facta fuit. Veram omnes probe noscimus quatuor vicibus particulae et. Nam ista quaten s re­
obieotum huiusoe concilii fuisse illud a u» iam memo­
petitio particulae et ostendit istam phrasim: et por­
ratum. Iam vero quid tantopSre inserviret, in om­ tae tuferi tum praevalebtml adventu eam, rofarri ad
nibus locorum ac temporum adiunctia, ad hoc ohieo- Petrum sicut et phrases antecedentes et subsequent»»,
fam promovendum, ad cohibendos errons nefandos et continere unum sx attributis esu privilegiis quae
ex isto spirita advenus societatem oivilam et religio­ praedicantur de Petro, et quibus cumulative praemia­
nem dimanantes, ac publica et solemn» declaratio ex tur ob suam - praeclaram fidei eonfaasionom. Si
parte universalia eodeaiaa, simul et definitio *
x parte Christus Dominus dicare voluisset de ecclesia directe,
eiusdem scclraiar in Spiritu annoto congregatae: quod-portes infari non praevalebant adversus «se,
Christi in terris visorium, ad quem semper aooemom id «st ecclesiam, eius sermo hocoe modo curreret : et
habemus, quotiescumque doctrinam quamqumque ut super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, contra
revelatam proponit universa» ecclesias credendam, aut quam portes infari non praevalebunt Sed tum dixit
revelationi contrariam condemnat, sme mfaUiteiem, et ego dieu Mbs.... et taper banc petram ....et por­
tae mferi...ei tibi dabo ...et quodeumqa» ...et
qaodtmmqae eoleerie sto. manifeste ostendit partiar­
■ Hase adretettn «st faM spinsfi HalvMs ad esadHi
iam et copulare inter as varia privilegia «t attribute
mantettaat faste.

oonatihitienam intravit, Nam semper «hrietifideliM
firmiter peraaaeum fait, m obligatae fui» intercom
m finnimunam mentis assensum adhibere dogmaticis
decretis Romanorum pentifiram, ideo quia in hisoe
eom infailibiM «ses erodebant, quin wwieomiim episooporem requirent. Iam vero ei concilium Vatica­
num absolveretur quin haec quaastio determinetur, et
mensura praxis «riais» et «us fidei eadem eme
monstraretur; dubio ven positivo locus dabitur et
fideles sibi persuadebunt tt nullatenus obligari inter­
nom emensum decretis etiam dogmaticie Romani pon­
tifici» adhibere, md m solummodo ad edentium obse­
quiosum scandalum evitandi causa obligari ; et merito
quidem, quia nullum motivum adaequatum pro
emensu firmissimo fidei praeberetur, cum auctoritas
proponens non «ederetur eme infallibilis ac erroris
nescia.
Nemo non videt quantum detrimentum causa
fidei pateretur, ei talis conditio rerum exurgeret, quod
procul dubio eveniret rebus positis ut sunt si a pa­
tribus Vaticanis a definitione emittenda abstineretur,
et idcirco quaestio in peiôri statu, quam antea unquam
fuit, poneretur per istam omissionem definitionis.
Plura habebam quae vobis dicere vellem, sed ne
fastidium vobis amplius afferam, concludam.
Haec omnia vestro rapientimiino iudicio submitto.

271

A. &B88IONKB PUBLIOAK BT 00Κ«|ΜΑΠ0ΝΚ8 OBNlBdEW

«T»

■Q
de Petro praedicate Cun itaque portae inferi, id eet A titsr repetentes, reas potaatatem in statu haud oateporta· errori» advenus Petram non praevalebunt, tasanandam constituerunt. Fanatici protestantes haud
' dubie vallant gubernia centra aos quocumque sub
inde dan consequatur eiu» infallibilitas.
Haec protestantes,.de quibus agitur, qui ullatenus praetextu instigare, sed gubernie ipsa dafj^itionani
curant de sua salute et vita futura (nam do aliis nulla nihili faciunt: nec definitio gubernie instigaret, ut
ratio habenda est) noscunt aeque bone ac nos sdmos. gladium persecutionis evaginarent, nec omissio ea
81 itaque concilium generale Vaticanum, boet ad boo ooocil(aret aut retraheret, ai hoc tutum foret, sed
undique provocatum et veritas huiueoa doctrinae nunc amplius tutum non eat.
palam negetur et a multis cum risu excipiatur, e de­
* Si de guberniis, ut vocantur, catholicis statur,
2
finitione abstineat, concluderent haeretici, concilium quorum quaedam dum patrocinantur, qpprimunt
existimare, doctrinam practice ab initio eooleeiae ecclesiam, eam tamquam ancillam vel servam non
creditam non eme revera revelatam. Quid inde illic tamquam dominam et reginam tractantes, revera di­
restare praeterquam concludere, prout concludere debe­ cendum eat, ea nullam offensam ax doctrina infallirent, fidem.quae erat quasi immanens in ecclesia, ease bilitatis in aensu exposito, quae nihil novi practice
prorsus falsam ; ecclesiam ipsam catholicam non esas inducit, toucipere; nisi forsan sint quidem qui ea
istam societatem, cui promissa fuit perennis Spintu» excitare vellent suis perversis interpretationi hua, qui
sancti assistentia ad eam omnia docendam, cum qua admonendi sunt de poenis ecclesiasticis, quibus forsan
Christus Dominus prdmisit ee usque finem mundi Mae exponunt. Quod quidem revera guberniis istis
adfuturum : uno verbo, non eme domum Dei vivi, fir­ B offensam dat, est doctrina de iure deponendi reges ac
mamentum et columnam veritatis, aed potius systema eorum subditos ab obedientia solvendi. Verum cum
fraudis et fallaciae ab initio? Si proinde, gratia Dei hac doctrina sive quoad ius sive quoad eius debitam
••os praeveniente et adiuvsnte, inclinarent in gremium applicationem et exercitium nullatenus confundi debet
ecclesiae redire, haec omissio definitionis eos procul quaestio infallibilitati». prout nobis definienda pro­
arceret.
ponitur.
Et revera cum necessitas exurgil, ut fideles nostri,
* Obiicitur. Ubi de fide definienda agitur, debet
3
filii regni in eorum fide firmarentur, ecclesia nihil ease saltem moralis unanimitas ex parte patnim con­
fecit praeiudicia haereticorum, et semper in more ha­ cilii. Insuper a maiore parte episcoporum consuli
buit Dei veritatem alte proclamare. Et anne nosmet- debet pro sensibus minoris partis adversantis, quae
ipeos teneriores exhibebimus erga haereticos, qui vo­ numerum satis spectabilem in hac re constituit.
luntarie extra ecclesiam remanent, quam erga filios
Respondetur. Sententia, quae requirit moralem
nostros infirmos, quorum fidm, ut mihi firmiter unanimitatem in caau obiecto, prorsus arbitraria est,
persuasum est, in pluribus casibus labefactaretur, non nullo fundamento nititur; primo contraria est praxi
solum in praesenti verum etiam in futuro, si con­
fere omnium conciliorum Nicaeni. Constantinopoli­
cilium Vaticanum provocationi super hac re datae tani I, Ephesini, Chalcedonensia et ultimo concilii
upturn responsum reddere formidaret? Et sedulo no­ Tridehtini, in quo semper mos fuit (testibus concilii
tandum est, quod haereticos longe arcet ab ecclesia praesidibus) ut iuxta maiorem numerum suffragio­
non esse doctrinam infallibilitati» summi pontificis: C rum et sententiarum decreta scribantur *. Contra hanc
quod - maxime exhorrent est doctrina catholica circa generalem regulam nihil facit casus exceptionalis a
primatum summi pontificis ; et si posterius admittere summo pontifice statutus circa residentium. de qua
possent, prius tamquam eius corollarium necessarium 67 patres stabant pro una parte, 71 pro altera. In­
facillime admitterent. Hièoe omnibus adiici debet, structio summi pontificis concilio data per sanctum
quod conversio haereticorum et eorum reditus in ec­ Carolum Borromaeum ut a definitione abstineretur,
clesiam ordinarie non provenit ex doctrinalibus ex- casum specialem respexit, nec a regula generali nisi
jioeitionibus, sed ex oratione humili ad Deum et bona
except ionaliter derogavit.
voluntate, quam praevenit et adiuvat Dei omnipoten­
2° Hac regula de necessitate moralis unanimitatis
tis gratia misericors.
stabilita. Christus Dominus non satis providisset pro
Obiicitur 2’. Haec definitio offensam daret civi­ fidei incolumitate. Nam, attenta humana natura,
libus guberniis, quae inde ansam arriperent religio­ magnus numerus episcoporum haeresi mordicus ad­
sam persecutionem instituendi in ruinam animarum.
haerere posset, ac suum errorem in concilio tueri, quod,
Respondetur. Ut huic gratuitae assertioni, quae historia teste, non semel factum fuit et etiam hodierna
gratis quoque negari posset, respondeatur, scire die factum conspicimus. Aulici episcopi, qui non
vellem, de quibusnam guberniis agitur; an de catho­
habent legem nisi Caesarem, auctoritate civilis pote­
licis vel acatholicis? 1* Si de guberniis aoatholiois statis suffulti possent habere, sicut don semel habu­
agatur, quae ecclesiam et societatem religiosam pror­ erunt, multos asseris», et falsam doctrinam ecclesiae
sus ignorant, quae quaecumque iura specialia, privi­ D iuribus adversam propugnare, et tuno si eorum ad­
legia, subsidia seu dolationes ecclesiae denegant, haesio necessaria ftiitetit, priusquam quaestio fidei
qualia sunt-ista gubernia validissima, Britannicum determinaretur, qua ratione fidei succurri poetet?
et Americanum septentrionale, prorsus sine funda­
Denique determinari debet quinam numeras relativus
mento asseritur, quod ista gubernia ullatenus de in­ dissidentium requiratur ut moralis unanimitas desi­
fallibilitate cogitant, nisi forsan aliqui officioee deretur vel deficiat, an tertia, quinta, septima etc.
agendo hanc doctrinam falso sensu et perperam re­ par»? Uno verbo, determinari ■ debet quid praecise
praesentent. Ista gubernia erant et forsan adhuc sunt
ecclesiae infensa, sicut mundus semper erit Dei ini­
micus. Et ei ecclesia aliquali libertate sub iis gau­
deat; si gladius persecutionis in vaginam mittatur
in vastis regionibus istis guberniis subieotis post
dirissimim persecutiones per plura saecula patienter
toleratas ; cuinam causae hoc attribuendum set ? Anne
benevolentiae ministrorum gubernii erga nos? Nullo
modo, add canaâe mers politicis. Idcirco hoc contingit,
quod catholici iura sua civilia ad instar Apostoli for-

moralem unanimitatem constituat.
Quoad observationem relate ad sensus minoritatis
in concilio, equidem quidquid personalem offensam
eapit, procul aversari debet. Sed quaestio hic non set
de personis, sed de principiis in aeternum duraturis.
Et liost d» personis ageretur, nonne et maior pare quo­
quo suos sensus habet, quibus quoque consulendum
eet? Et quidem tprannioa agendi ratio deprecari
‘PsUevMai, Sutoria smsdtf Tri tsUtei, MA XVI, «
.
*
A IA

IV,

m

I

i

00NGR1GATI0 GKNKRALJB QUINQUAGR8DÎA NONA M mSlW

debet ex perte minori· aient et muorie parti·. Et u A *
i
m
advenit reepoetu doctrina· infallibilitati· Romani
•liquid mini
·
*
doceo» in aufa conciliari gustum eme pontifici·.
Mihi proinde videtur non solum opporaniteteoi
perhibetur, notorium eat hoc non fuiaae ex parte
•desue, verum, etiam necessitatem patribus. Vaticani·
iatorum episcoporum numero longe maiorum, qui
incumbere, doctrinam infallibilitet
·
*
sd dogmati»
doctrinae infallibiUtatia favent.
4· Obiicitur. Haec definitio episcoporum iura dignitatem evehendi, tamquam medt^s efficuciasimum malis ingruentibus obviam aulici, et mmetipm
laederet.
a dicteriis ac subeannationibus impiorum eripiendi.
Reapondetur· Haec frivola obeervutio vix respon­
Aptum responsum per definitionem doctrinae infalli­
sionem meretur. Quid enim? Nonne doctrina infallibilitati· provocationi undique date· reddendo, populi
bilitetie ab initio eooleaiae practice admina fuit in
sensu exposito, ac cum ipsius eodesiae constitutione fides ab ipsis firmabitur; contra insurgentes errores
ementialiter et ex Christi institutioneintertexte? Quid mundum vastantes propugnaculum validissimum pro­
itaque novi in relationibus Romani pontificis cum videbitur; et magna gloria Deo et matri nostrae
«piacopie per definitionem accederet ? Et si si( vere ecclesiae redundabit.

revelate, quomodo episcoporum iuribus noceret ? Deus
ORATIO
enim in «na institutione'sibi contradicere nequit. Epi­
rrocrendi patra domini GuiUelmi Clifford
scopi quidem eunt ex divina inatitutione iudicee. testes
epiecopi Cliftonieneu '. ___
et custode· fidei; sed ex eadem divina institutione,
. -r
t '
Eminentissimi
praesides, eminentisaimi bt revry
iudioes, toates et custode· fuerant semper subordinati B
rendissimi patres.
summo pontifiai, Christi in terris vicario ; et .nulla
Timeo quod maxime inopportunum existimabitis,
iura sibi vindicer» possunt praeter ea k Christo con­
cessa et iuxta modum et mensuram oonceiemnis. Hoc me vobis hac hora verba facere de opportunitate, post­
officium indicum, testium et custodum fidei exercent , quam tot verba de hac re dicta sunt. Non potui
tamen omnia silerel cum iam ab initio semper oppoin proprii· suis dioecesibus, in conciliis provincialibus
situna me expressi opportunitati hanc quaestionem
et generalibus. Nec eorum subordinatio aut iue appel­
lationi· ad iuÿcem supremum ab eorum sententiis agendi; et nunc non minus inopportuna mihi videtur
ratio qua eam tractemus, scilicet solitarie et a quae
nocet eorum iudiciali characteri aut officio; sicut in
stione de ecclesia separatim.
republic· civili et curiis saecularibus constat, in qui­
Ea quae audivimus a reverendissimo et sapienbus quotidie videmus appellationes ad sujierius tri­
tissimo arehiepiscopo Westmonasteriensi non me ab
bunal, quin indices a quo veri indices esse oessent.
hac sententia removerunt : quaedam autem quae dixit,
Utinaml isti qui independentiam epiitcopatus super
in hanc ipsam sententiam, praesertim vero quod
pontificem tam acriter vindicant, similem Indepenspectat ad necessitatem non diaiungendi quaretipnem
dentiam iis vindicarent .rexpectu civilium potentatum,
de auctoritate et infallibilitate Romani pontificia a
quae solae iura episcoporum et ecclesiae semper in­
quaestione de auctoritate et infallibilitate ecclesiae,
vaserunt, nec adhuc invadere cessant nec cessabunt.
5° Obiicitur. Hpec definitio ansam dabit infirmis verba me confirmaverunt.
catholicis, ut ab ecclesia deficiant.
1 Argumentum: .Kpisoopss Qiftonienaia existimare se dixit
Respondetur. Multo plores scandalizarent ur, et opportnnnm nullatenus ceee venire hodie ad propositam dofinieorum fidçe infirmaretur si in praesentibus, rerum tioaem. Modam quo huiusmodi quaestio introducta est sibi
adiunctis · definitione abstineretur. Et si sint, qui nos probari. Arch. Westmonanteriensem dixisse novam non
suae obstinatae superbiae cedentes, ab ecclesia disce­ eme qnsestionsm base, sed a suenlc decimo septimo et decimo
octavo agitari coepias·, ot per dabis circa pontificiam infalliderent, ad quam vix unquam pertinebant, qui ex nobis bilitatem obscurari ipeam iafbllibilitatem eodesiae, et quoad
exierunt, quia de freto non erant ex nobis ; solummodo Anglos, eorum conversionem nullo efficadori medio curari posas
dicere possumus cum mieenebedes^Salvatore mundi : quam definiapdo pontificiam infallibilitstem. At contre per­
suasam sibi ease Amelia non pontificiam infaliibiiitatem proSinite ilioe: caeci eunt et dupft <aeeomm *. Apud ecponendam, sed potias pontificiae potestatis naturam explican­
clesiam Dei magistram raritatis, licet erga filios suos dam; eia ostendendam Resumam pontificem non esae tyrsanim,
errantes tenerrimam matrem, nunquam iu more erat, ■oc tyreuidem eme ecclesiae potestatem. (Haec suprema verba
licet haeretici obluctarent, veritatem celare ac sub mias» grata patribus fuiaM reprobationis signa sadique facta
modio tenere, cum necessitas erat,ut in praesenti casu, luculenter oetonderuat). Novam ntique non eoae quaeetionem
bane; dici tamen poeee quod apud Anglos sopita erat. Bdoetoe
ut super candelabram posita toti Dei domui elucescat. temper Anglos fniaae de infallibilitate ecclesiae; at utram in
Cum certum sit giulto plures scendihzatos fore ex fiülibiUtatu obieetnm ia solo Romano pontifice, eut ia pontifies
defintticeis omissione quam ex eius confectione, rebus simul sum eodeaia resideat, boc creditum fuiaae semper ad
scholas pertinere. Inde autem descendere quod ai definitio
positis ut sunt, nihil aliud-nobis restat, quam inter
edatur, doctrina haec nedum proteetaatibu sed et pluribus
deo mala minus eligere.
etiam inter catholico» nova proma apparere debeat. Addidit
Inter haec omnia semper in memoria tedendum i Solendam quod parvi admodum fiant diflealtataa a multi» patri­
eat, quod aliqui oblivisci videntur, nempe quod sancti bus propositae in ordine ad proprias dioecetem Bxponendam
.veritatem, at prudenter quoque agendum, et eooleaiae historiam
Spiritus assistentia hoc concilium diriget non solum
testem pobU ease ; quod ai minus prudenter aliquando oonstitequoad ipsam definitionem, verum etiam quoad mo­ tum aliquid fuerit, multorum malorum canae extilerit.
dum veritatem enunciandi, habita ratione temporis
Preeaina autem ad rem veniens observavit dictum esse
pontificiam infaliibiiitatem luce meridia»» clariorem esae; at
et opportunitatis.
perperam id affirmari, immo tenebrae ia dies excrescere, et see
Forsan abs re non erit tficere quibusdam qui sibi
ipsos iufUUbliiteti· defensore· convenire inter se Ia eius notione
'
prudentes esse videntur relative ad praesentem qaae- trudenda. Lenam fieri nullo modo posas nisi ex ntraqne parte
• stionem, quod ii sit prudentia carni», quae mors est, •piaoopi eligantur qui coUatia studii» rem sedulo expendant, ot
est et prudentia spiritus quae vite est; quod pruden­ quid agendum ait proponant. Non diffitendam autem metho­
dum in concilie tehibltam miaus aptam ease discussioni · ae
tia non semper consistit in tacitumitite ; quod si sint
propositae paragaudes Kpiaeopos Micro eeee ia materia fidei
qui quandoque sunt canes latrantes, sunt et quoque at vel ipee arch. fitewMnu» in eno retenti opusculo propugnavit.
canes muti latrare non valente·; quod, cum omnia Iura epieooporam maximam connexionem habere eam quaestione
habent tempus, est tempus loquendi, sicut et tempus InfhlliMlitatia de qua Ue agitur, maiorem hinc nacemitatem
exurgere matere -omnia perpendendi ae concludi fbtte possit
tacendi : et profecto, si unquam tempu· loquendi erat,
epiacopte mu ptae quam consiliario· Bomaal pontificia asm,
airemque aamtentiam non maioris pandari» ease se sententiam
,> Mattk. XV, 14.
simplicium theologorum.
*
1«
Corrciu eankAi. tomus UL

r

.

· -

ι
>.^76

,

■

· <

’

À. 8E881ONE8 PUBUCAK BT OONGBpGATlOlŒB GKMERALB8

SM

Dixit enim quod haec senttatia doo sit revera A glia Ute semper docuimus infaUibilitatem ecclesiae in
subitanee orta, sicut quidam. dixeruBl, sed one «ο·
controversiis cum protestantibus tam in scriptis quam
lenitam iam saeculo XVII e< XVIII agitatam; et
io concionibus. Docebamus non atj ûdem sed ad scho­
quod ex hoc ipso, quod tunç fuerit "Agitata ista quaelas spectare quaestionem illam, utrum ultima infal­
«lio. obscurata sit doctnna de infallibibtaie ipsius libilitatia ratio in pontifice aedo, an in pontifice cum
ecclesiae. Nihil autem mihi magis certius inde dc- ecclesia resideat. e< in catechismis nostris popularibus
duccndum videtur, quam quod istae duae quaestiones nulla fit mentio mai de infallibilitate ecclesiae. Coo
nexu indissolubili inter se oomungantur. et quod si
ciOuatorea, quos saepe habui in meje aoclesue de rebu»
propteiea recte velimus de hac re tractare. non dehea
*
controversialibus coram protestantibus et «tholicw
mtiH tractare separat in» de auctoritate Romam pondnaerontes, semper hoc modo rem explicabant, ut iia.
*
tifni
sed dc auctoritate ecclesiae eodem tempore
betur. in libris illis, quos nod solemus dare populi»,
iigen».
quando eos m f)de instruimus, vel oathohcqg\el pro
Quod etiam coni innavit ?x<»mplo genti» *·no
(ra
.
*.
te^tantev
*
qu<
volumus convertere ad fidem.
Dixit enim quod Angh. qui ad veritatem venire
Vt emm d«
* Miller, Cballoner. Goethei et.aliidelx-nl. maxime lux modo train délient. quod ιρβη»
huiuMiiodi Nihvsm. ita 'Uprematiam pontifici» exponit
pndxtut infallilulitas cuuleMac K quod inde ipsi», eminentnwiinut
*
cardinalis Wiseman in suis prae­
i Ici i ιοιυΊ-ΗΊ m. quod ad mfallibilitatetn ewlesiae ihm*
lectionibus ad |»opuluiti de doctrina et praxi eoJesiae
sariii -H i n fal 111 u I it a* R<>mam |>ont if i< ik. Si igitur ealholuto, quae max line Mint in usu a pin! catboliixit·
iiix-i^nci jutu ot. qt qiiaeM io ita proponatur }»opulis B Angliac. laxtione VI11
*
ip»e iia scribit ..Idea aupreul q.»i> ρί<
*ιΐ
. m» vi** esi ut 1|mis lux· modo proponainatiae |K>ntiini
*
duas dialmvtas et inter st
* ante
fiui- ut fiuunnu
*
i|* ms scili<<»t < lar? intolhgere, qm*
ionnexa
*
idea
includit pinna quod Minetn mxRvMiHp >it nexu» inter infallibilitatem eccleMa? et inter
est centrum unirai i», ms unda
quo! cat supreimi
t n t n 1 h IΊ1 it aptem Romam pontifici».
.
*
auttorita
Per primum MgHihcatut quod oinmv
*
*
fidt
f.t piarteriMi lux ipse confirmavit adductu
*
*
verbi
io d«
*lient
on* in œinniiHiione linn Roman * ]xni
. v qiiHtuoi praecipui
**
*.
ophemeftdibw
quae in Angha
tifue mediantibus μη* |u<Moribua. et itif efformatu,
pubii<mit ui audiMi
*
quad
dicta *unt de neeeaMtate
catena non inteirupta a iniiimio inemhni gregi' u*
/unii!· drfmitmm». Patet. revereudisMim |»atri
*.
quod
qi>e ad eum. qui universal)' *r}>a
tue
onMi!ulus
» t. Sed
-u«n nt opm
*
ut vol·)·
*
probem. quod isti protestant ici
ot efiain torn
*
aurtorilat i*. quia omno rot ores sub
111«clh iinh ideo scripti sunt ut cathoham «ausam
ordinal) in ecrloia ei Mint Mibieett. et m'vc directe mvi
agri ent. B<>r ipst> quod ipsi hanc rationem loquendi
indirecte Hin«
*dic1
Ionem ab ιρ
*ο
et jx'i qwiui a<x i
triirarit. Mj-ph io delict notu
*
μιΙκηίγι. quod Jateat
piunl.
Deinde Mihiungil ..Si forh' magnae et latt
*
niigiii·
m lieilm.
nparsae pertuibationo oriantur mvc in fide mvc ni
IJ t«orra m e*t. ut dixil *eUriw
imu
archiepiscopraxi. qw
*
«xinvixai uon<-ihum generale paMorum
pu-, hot nrcrwanum Anglis. ul ns ahq
*ua
ipsis U>gi‘* «vîoiai
.
*
oiquv praoidrt jwu m' vel ]x
*r
legato- miu». et
drmon-tici ui . eerie ut .^ighis |»o
*vMt
ad ratholica.ni re- sua approbatione sanuit eanono et drsreta L<
*tn«n<
lik’ioiH-m converti, hoc q») imprimis necessarium eql
autem l H * etiam de modo, (pio n** m coin dm t nu tan
demonstrare. quod rover# ecclwia eat hoi us non ait C lur. ita.exponit jvopulo ..Pone quixl oriatm difficul
deopotiMHii' nitpM ùnprolhilm>«if'. Tola difficulta
*
* ahqua « ma ahqiiam doutniiam. qu «d onmo jnt<'
ta
qhun halMurt
*
pi oteetai.tn» contra crclaMam catholicam.
m* non conventant el mwiant quid pnws.i«<e s ntien
>|uu)!i piipi>1«ani voeam. e*l «]c|txi ipM j*enq»er deside­
dum Ml. et quod ^vlwia exiMimet, quod pi mien
*
>;t < i
runt prolwe quod revera οογΙομη estholua Mt tvranneotwoiriuni iiiqiiiMtionem facer? et diLi.nx qui
*;
rii' . vt lii** hommes qui in leti·
*
articulis mnbunt.
tenendum >it. Methodui
*
pnssslendi eiit i*-ta
n.s-u
in ι-ii
* ΙιΙτΙΙι
*.
ideo nituntur u« argumenti
,
*
ut hou
mlistiiiir examinarentur seiipta veterum «s
* Ιοίη»
r»o uH)t t ridere Anglis. .quod per .istam definitionem
ftatruni. et uognoecervtm quid m va; h* n^ionibu
*
Λριι«· diiiida *if, quod clan
*
apjiarobit. quod logics ‘*οηtu taniH saeeuh» habitum m! . et ita (xdleeti
*
Miffra
sequetur, quod eoclroui revera Mt txranna. •quod Ro­
*
gn
totiu» orlm
*
et omnium tenq«orum. non qmdem
*
main
i»ontde\ vere Mt tyraiNius. Inde ex hoc ipw.
nova truderetur doctrma. ms) definiretur qihwl μίιι]ηί
■ p-funlu videtur, invimdule deducitur argumentum,
m eccltMia catholica creditum fuerit. Re
*
in Miiguh
*
qyixl m m» |M'r definitionem, quxeeumque tandem
casibus tractaretur tamquam mquiMtio historica et
>llu dei initio μΓ. vohimu
*
populis non olx«v«e «ed pro·
nihil omitteretur, quominu
*
nd aanam definitionem
*KMi ‘. new est ut ipsis non separate demie
d(
*
aliquam
perveniretur. tunc demum decretum ab ecclesia latum
definitionem reread infallibilitatem et Auctoritatem
(*nei infallibile. '
Romam pontificis; aed noow ot ut^i|
n·
*
dare et
Haec omnia Mint m quibu» omne
*
*.
eonvemriiu
et
log nr demount return
*,
quaenam wit natura, quaenam quae no
*
cirre infallibilitatem eeclemae )xq>ulo m
*
' sit raxmtia <m Irtoae rathulicae. quaenam sit vora aucto D tro
*
docuimus, net' jxrtesl fieri ut haec nova definitm
*
iit,i
m erehaua catlmlna, quomodo a^bi invicem cqhpraesertim m tam repentino modo, abaque ulla ex­
\( niant auctoritas ecclesiae et auctoritas papae;
planatione. i mponatur cum doctrina huc usque en
*
quomodo in iu» onokibiis non sit tyranni
*
et deepotletradita de iniailibilitate ecolwiae. Multis non solum
*.
mrn
Sed μ ηο post tot mensium laborem nil aliud
protestantibus sed etiam catholicis nova non videri
*
facimu
mu (xipub
*
proponere decretum aliquod de nojp^potest haec doctnna. Equidem et antequam ex
infalhbilitate R<|mani pontifici^, quibuscumque votAnglia recederem et postquam Roréae sum, phires ad
his hoc d<vrot,um eoheipiatur♦ hoc erit maxin/e imna et voce et'scripto sacerdotes et seculam
*
recursum
Mim
**
pn
*.
|>opulii
nos .nihil aliud fecisse nisi papam habuerunt dicentes, quam magnam eaae ortam conten­
dos potam ^onatHuisae [ntmoree ef tmprcMfioRM
tionem in populis et familiis nuis, et quantum ipa<
timerent, ne si definitio tamquam d|e hde repente po<'uetonun; rvverendwwinii paln
*
K verum eat quod
n¥retur. fidele
*
a fide deficerent. et nomina mihi
quaestio it4a
XVII et XyiÛ tumldtûum io
data fuerunt non solum ex neophytis, sed etiam ex
*ie
♦sxJ»
causa fuerit, et^uod hoc qpneu non ait quaestio aniUquis catholicis. Ünum ego omnibus semper dedi
nova, sed ad populos nostros quod spectat, œrtum est responsum Nolite, dioebam ipsis, agitari propter
quod erit quaestio -xnnino suhit^. Nulla ertt apud
istas voces quae in vulgus sparguntur ; istae vooss qua
*»
Anglos quaestio his de rebus; popules nostros in An- sparguntur, quod concilium ait ad hoc tantum con-

»77

CONGREGATIO GENERALIS QUINQUAGESIMA NONA

878

1870

vocatum. irtae voce», dicebam, ephemeridum «npion- A ber et rebellione» contre acçfceiam excitatae Hint. Per
*
bus tribuantur, eed nullius proreus auctoritati» sunt.
manet quidem invicta aoedeaia catholica super petram
Novi ego urbem Romam, n<jn bar ratione m illic
fundata; sed qui» eius tem bales calamitate» uoo
tractantur; multa ab hostibus ecclesiae Romanae defleat ? A^uia dicet non maxime pertinere ad ecclesiae
contra ipsam crimina iactata sunt. nemo ipsam prae
*
prodentia^ cavere ne similia aliqua renoventur ? Nunc
eipitantiae accusavit; non debet ex quorumdam fer
*
autem novi instant horta»; portae inferi contra eccle­
ventibus desideriis Roma iudicari.
siam consurgunt, neque solum in remotioribus dhs a
*
Pateor quod res aliter eveniunt quam ego ex­ centro lut is regionibus, sod in torri» etiam proximiori
bus et a veritate catholica non antea separetis. Nullum
portabam ; et tamen quod efformaveram iudicium
potmt "rose dubium, quin adhuc alia» regione» ab
putabam experientiae meae. putabam prudentiae et
errleeiu divellere horte» tentent.
dignitati huius Urbi
*
convenire. Verte longe aliter
Equidem scio quod portae inferi non praevale­
agendum esse nos docet sanctu» Augustinus qui ait1:
bunt . sed quid ohrtat. quod sicut antea fuit, ita e<
..Quomodo enim
i*ta re> tanti'
*
altercationum
nunc ingentia damna ecclesiae inferant ut. ni
*i
summa
nebulis involuta, ad plenam concilii luculentam illu%tratinnem confirmationemque perduci. nisi primo prudentia utamur? Si nunc quaquaversus maximi viri
* loci», ubi hostos cum fdus wvlesiae rommixti
diutius |M
*r
orbis terniruin ivgione
.
*
multis.him atque ex hi
sum. et ubi homines ab nxlesia facilius divelluntur.
hinc disputat lonibu
*
et collationibus episcoporum |»er
traitata constaret '
Nos autem istam tam gravem *j ex Germani». ex Hungana. ex Gallia, ex Lu-iiama.
quaestionem, quae non solum auvtoi itateiii pontificis. B οχ Helvetia, ex ipsa Italia vigile» partners vocem ex­
tollunt et nos gravi» jiericult admonent, quis audebit
*ed omnem auctoritatem epiMx>|H>rum in ecclesia tam
has hmw pan i|tandendas owe Qui» sibi perradicitus 1«ngq. non solum noli diutius antea ullo
Miadebil nullum aliud officium conqwierv ecclesiae,
modo }»ertracta\ imus, non solum liu» convenimus
nisi ut veritatem praedicet signi
*
temporum ct opi­
absque ulla notitia, quoti in ixmciho de ha< quaestione
nione publica contempta? S» vel decima patu malorum
ageretur, sed insiq<er quaestio introducta fiwt fvrtiillotum, quae pastores i»ti timent, evenirent epchviae.
nantor, et extra praestitutum ordimyn rerum tractan­
nonne severissimam rationem exiget pastor aeternus
darum. et quod maximo miuriosum f*
t. solitarie. id
ab iis. qui signa temporum neglexerunt Sed et aliam
est qum simul quidquam proponatur de lelalione quae
olwrvtittonem facere debeo.
habetur inter primatum et infallibilitatem Romani
Post hntuoaam illam huvuIi XVI defect mnqm.
pontificis et inter auctoritatem et jtotortaiem doœndi
desia «emper miwuoni a fundatore »uo a<vrpta? fi­
epiaoiqxirum.
Quis non novit quam exaggeratae. quam omnem delis. q»N< sancta sede, ut solet et ut sucxwsoi ibus Petri
in primis competit. praeeunte. terra» perdita» recupe­
excedente» modum sententiae in vulgu» maxime his
rare et nova» (’hrisio acquirere insigni ni)ix<wu
*onbu»
tenq
hac dv ce sparsae sint. Si comihum Vati
aggressa est. In Anglia, in Germania multae conver­
canum nihil aliud non fecerit quam decretum de m*
sione
factae sunt, et in America, ubi terra nota eat.
fallibilitate Romani pontificis qualecuinqmi edere,
novae et vastissimae evxlesiar orta? sunt. Quis
nihil dnens de «vlesi». nihil de episcopis, nihil pro­
ferens vel ad «'onqOMOndas alia
*
falsas sententia» (piae <' ignorabit quoi laboribus et quam fpbci successu haec
sparguntur. non solum non potent illa pax a latoribus Ucta smt nostri» diebus ? Si quaeramus ubimun in
DWfUtlS Η|Μ'ΓΗΓ1. M\1 diSM'UslOIH
*
M HUC pfOCul dublO ecclesia ap}>arvat praecipua <au»a luctus, nonne appa­
rebit praecipue in aniiquionbu
*
*.
«vHetui
m Italia
augebuntur. Non pwsutn non sentire. revorcnduMimi
m Hisjiama. in America mendionaltv Si contra
*.
patro
quod difficultates quae a multis patribus no­
minatae sunt circa ea. quai
*
evenire poterunt insuis quaeratur causa laetitia»·, invenietur apud ea loca quae
eocleMa? poatmodumJacquisita sunt In Amerna novae
dioecesibus, nimis parvipendantur.
*
conversione
habentur, item m Angha. in colonus
Vult reverendissimus arohiepiscopu» ('aeaaraugUAnglia? m quibus in du
*
semper novae conversione»
slanus quod eoclesm regatur ventate, non opinione
publica. Et procul dubio sententia verissima est. »i ita occurrunt. Qui» ergo dubitabit qum maximum sit ev
*
mtelligatur quod ecclesia non debeat tacere veritatem clesiae praeiudicjum inferre, si dum m antiquioribu
christianitatibus etx le»ia tot mali
*
art subtecta, reh
propter timorem hominum, quod scilicet magi» apjva.
*
ubi maxima
reat Deo placere quam hominibus. Sed si hoc modo giosa» difficultate» ibidem inferanm
nunc ex-lwiae »|m« est. et non solium conversionxbu·
*
mtelhgitur. quod, modo tota sit veritas, prodentia m
im|MMhmenta imponamus, sed etiam <x»nversis causam
agendo non sit maxima par
*
in rvgumne ecclesiae.
qu«nl pubhea opimo nullatenus consideranda sit. aed offensionis praebeamus? Quomodo ergn pani fieri
ftoaaunt difficultates et tinioiw epiMO|»oi um r\ his
omnia caelo committenda; hoc non ad fidem sed ad
locis provenientium
fatalismum pertineret. Habet e<xle
*Ta
invictam firmi­
Sed reverendissimus oraJor ad episcopum San g
l
*
tatem. sevi habet etiam Miam capientem politicam. D
lemwn reapondçn» de hac re ait. agi vel de lx»nis
simplicitatem columbae non seiungit a prudentia aerpentis. cum inter lupos debvju agnos jxtscere. Servus (atliohcis, et ii procul dubio accipiunt quidquid doerevent ecclesia, vel de malis et protestant ibus, et ipsi
quem domui suae paterfamilia» praeponit, non solum
h<W non sint ex proposito offendendi, tamen non sunt
fidelia sed et . prudens ait oportet, ut det omnibus
ita
*
divisio
cibum in tempore. Licet ergo ecclesia opinione publica audiendi m tali causa. Sed in primi»
manca et ieiuna est. Sunt catholici boni et mali, m*I
non regatur; non tamen eam impune spernit.
lanf vero, revereedimimi patree, cociniderate qui mali non ideo neghgendi quia mah sunt . sed
praeterea inter catholico» et praesertim inter catlmlroo·
*
quaeeo ecclesiam catholicam; conspicite hanc Sion, et
*
complectimini eam. Tempus erat quando Europae excultiorw sunt muhi et varii bonitatis et fenori
gradus, utique hom sunt catholici qui vitam U>nam
regna unam christianam catholicam c^" tituehant
degunt, qui sacramenta sati» bene frequentant, qui
rempublicani ; longa aerie malorum eo tandem rt
*
familia» eua» in limor» Dpi educant, qui r
* ru·^
deducta est, ut maxima par»Europae Mptentnonalis
iiiqxmdunt in bono ecclesiae mve m guberniis civili­
ab eccleeia divulsa ait: in alii» etiam regionibus turbus. sive in magistratu sive m professionibus iuris.
sive in exercitibus uve in aliis modia.
> Dt
*
caatr
DwmImAm» HK Π, eap. IV, tpad
Omnes isti homine», praesertim qui inter protrMlgw, P. L. XUU 1ML

*
M

279 *

A. 8E881ONE8 PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

-tantes vivunt, mint plus minusve in controversia ver- A
sati, et neceseario; quia debent causam suam cum
*octis suis tueri. Maximum eet periculum, magna
rontra fidem tentatio isti
*
hominibus imponere novum
luguui, atque ita imponere praesertim ai specte tenus
t quidquid sit in re) eo videatur tendere ad libertatem
suam magis coaretandam. At ai decretum de infallibilitate Roman i pontificis, prout nobis proponitur,
dnernatur, nulla addita explicatione de auctoritate
crelesiae. praesertim si simul considerentur extremae
*·
.Ila
tlioonae. quae ubique sparsae sunt, et a promo
*
*
toribu
promoventur, et m omnium manibus versantur
et contre qua
*
nullum ponitur remedium ; impossibile
»*t quod multi ex bis hominibus non offendantur et
non ad indifferentixinurn et infidelitatem pellantur.
Scio qu<xl hi
*<e
temporibus mos valde invaluit om­
nes *ito
*
hortum
imbscnminatim v ili|»chder? et ferme
inter haeretico
*
considerare. Sed. revereudissimi pa­
*.
in·
*i catholici in Bntania et in Aniwa nunc sua H
libertate gaudent. *1 <xxle
*ia
ibi et in A meiica septen­
trionali liliera est. m pontificia pol reta
*
ibidem sicut
m nulla aim orbi
*
parte libere exercer poteM. si
*
hI»rrtH
docendi ibidem m in («alba v qidicata <*f
quibn-nam. quaeso. dclxîur [kH Deum, ni
*i
horum ho­
minum instantissinn
*
>ribu
*.lal
et simpuio erga o·< Iremm devotioni '·' Nemo mihi |«er
*uadehit
. qmsi non
magnum muniam inurat t‘eele«tae qiiiMpn
**
ho
ho­
*
mine
vol ab ecclesia rejiellat wl frigtdo
*
m ea unieoi-lenae tuenda reddat.
Sed n«· verum est. quod m hac qu-it
tione
*
pro- *
tortantes mmudcrandi nullatenus sint. Çut ita
loquuntur, mwiunt quomodo cajhoiui m Angliu et m
Ameru-a inter protestante
*
vivant, et quomodo in oiti*
nil'ii
vitae relationibus a Ivona voluntate inter se et
*
protestante
existunt et defiendent. In Anglia et
VmericH a protestantibu> maxime reguniii: catholici
qui in mmontate aunt, nec quidquam pro eix'lesia <’
valerent m
*i
frott auvilto protretant mm. Ix'ge
*
'lo-trac feruntui a deputati
*
*
pra»
jpue protestant Am
*
.
iota Illauta
*
e<’*ch ‘iHc. tituli |Mw
^ionmn
**
cai-h
*te<
iiHum. lilierta
*
.
*
instructioni
*
statu
et lilveria
*
regu­
larium et mbna< Imrum. etiam q»
*a
*
«tvih
ιο
***
]ΜψΜ
iOtliolh-otum inti'i magistratus. in e\ervitu. inter
un i* jM'rito
*
omnia pendent a modo. quo protestante
*
orge cernent
*
*
suo
*
catholico
afficiuntur. Nemo ergo
ikssererr potest, quod non maxime sjiectat ad pruden­
tiam engine considerate utrumne opportunum tut
*
protestante
contra erclcMam in hisce negionilai
*
exι ιΙηπ'. Iniqua nobi
*
uistaut tempora ; in vxmiitn
*!
*
nostii
iam agitur de legibus pro scholis puerorum, et
de Ivoni
*
ecclesias!e-is. et initium malorum haec sunt
uuNa nobis supfxxliiahit ratio defendendi rausam de
Ismo ecclesiae, nisi mediante auxilio protesiantjum et
illorum cninistrorum regni, qui bene erga nosafficiuntur. (^uod autem praesens nostra agendi ratio plu res D
ism a nobt
*
alienaverit, et v-auaani nostram debiliorem
reddiderit et plure
*
;n die
*
alienabit, experientia iam
nos docuit et scriptis hominum, qui in consiliit· regni
in prunis praeeunt, declaratum est, ait ego novi et
alii mecum testar: possunt.
Non possum non offendi.; quando audio aliquoe
tam leviter dimittere timore
*
i(loa, quoeplurpsepiscopi

exposuerunt de timore defectionis et schismatis in
dioecesibus auia. Audivi plurea dicentes: esto, ipsorum
damnum erit et non erçlesiae; ecclesia triufhphabit
et in fihe vqgetior erit.\ Non eat haec vox 'ebclesiae
catholicae, ηδη est baee vox illius ecclesiae, quam nos
non solam magistram sed et matrem profitemur. Rex
ille omnium sapientieaitnua inter duas mulieres
i udi cana, cum puerum in dtias partes scindi iuas^ast,
illam veram' «ee matrem decrevit, cuius viscera oom-

9ft)

mo<a sunt super filio suo. illam autem spuriam quae
potuit dicere: scindatur puer.
Eminentimimus cardinalis Dublinensi
*
provo­
cent «d exemplum populi Hibernici. ut probaret
frustra gubernia lentare ecclesias nationales inter
populo (athoheos stabilire. Vtinam ego possem ar­
gumentum eminentissimi praesulis oorrohare exemplo
*
genti
meae, exemplo gentis Scotorum. exemplo BoruMuae. exemplo Germaniae superioris, exemplo
Danimarcae. exemplo Svetiae. exemplo Norvegiae! In
*
omnibu
ι-t i- region i l»u
* gubernii
*
nimis felniter *u< cessit m nat lonahbu
*
e*·» Iren
*
congregandis. Çuac
etiam eminentjsstmu
*
*
cardinali
dixit de gente HiImuiuch. ip
*e
non solum ve.e sedet modeste dixit. ego
enim \nglu
*
cum *im. ]»ο
ιιιη
**
audacter testimonium
dare, pio-it lilientlv-ime f«< io ni hoc «xm^ssu. fide­
*
litati
et tide; iliiu· genii nutu quidem Angli mali
*
ab ψ-i' m llilsnnifim nlbiti». <pmntum
medeu -ludem. Sed *i inf ill·- h* uitamii
*
ad illa tempora
»niiU'
*
*
cardinali
loquei atur. nui
de quilm- rmineuti
Ium dubnnn e>t. milium niupuim populum tam di .im
et vbutuinam pvi *** ut i<m»ni pr<> hdv catlmluM tam
*fantei
<<on
et tam nohih annuo et tanta fnhditate
*l
*u
iniiissi·. Anuh mm solum (minei *ed ei sapienter
ut lei-e catholico- m 11iIm·. iiih oppres-erunt Attamen
incivili- ;lle populu
*
tum ^ihim numquam induci po­
tuit. ui fidem quniidiii'1 a saiii!^ sevir }»e: *
amtum
Patrithiin acceptam nnmuti’ent atque deponerent .
imum potiu- eam nou*il»i
solum. *ed Angliav serva
vriuiit. Auii'.i>n«’ *ct un «·: uni. Au-tiiihar cenaverunt.
Indi' servaverunt et coloniis *ηο
ΐΐΐ
*ι
ιιιιινοι
ubi­
cumque enim lingua anulua «mat. ibi etiam (nlr
*·
<a
thohea |μ·γ vatliolico
*
HiImtiio* plantata 'uit
Verissima Imec *unt
)mi
**
i?vciviidi
*
patie
S.-d
*
qui
no-tiuui -Ultimo «pio'1
*
etiam sanirnii'i- *ui pivim
non couqMiia
*set
. ut omnia i-la mala ριai-jasiita !'mseni, vel quod net nuue invicti fidele^ ν*·ι le
*iar
ill"
contra oh contr.idanI 'J |J ‘t'rte legrnl. mih» hi
*t<>r>an>
Angliar non jvole
*!
non piolmt i rmum Mmh utm qui
(Oiii'iudimt tpiod -i t'aiitiij
*
el prudentm turn retina
Ι-Ί i*a la‘t Ini actum luix-el sutequam .id tliimium
conscendisset. et < um primum regni gubernium
siiNcopiv-ef «In a illa tli» ulsio Aqghar a *cdr aj«o-toh< a
ct omnui indr -ulvsequuta mala «verti potuissent
Çuod multo magi
*
veiut» e*t
de tenqvore regi
*
laeolu 11. Ilaln’bamu
*
tout rt»gt»m catholbum. plu
*
quam dimidia par
*
(Mvpuh adhm avitam religionem
tenelwt. et ex alii
*
multi religionem protestant iram
non tam ex animo quam a ns^ente consuetudine tene­
bant ex proceribus mulli temjxvrarn erant, et far-ih·
trabebantur ad eam partem, quae victoriam *ibt vmdrtare postal. Magna tum'
erat de religione catho
lica in Anglia repnsünanda. Sed vix cogitari potest
(piam laec’a fatuitate consiliarii regis tam clerici quam
laici. tam in rebus politicis quam ecclesiasticis extrema
consilia semper urgebant. Exemplum regi
*
Roboain
*
aequutu
rex lacobus. simile et etiam gravius fatum
y^vemt. Extat ad baptisterium huius templi monu­
mentum arte Canovae exsculptum, cui verba in­
scribuntur; Gentis Stùardae· ultimi
.
*
' Non haec ibi
legerentur, nec «pes pertimet de fide in Anglia in­
stauranda. nec persecutio in Hibernia et in catholicos
Angliae renovata fuisset, si lacobu
*
II aurem tem­
pestivam praestitisset iis, qui indicabant mala, quae
eventura tenebant, *i absque debita consideratione plus
*
populi
imponeretur quam euruin vires, aut etiam
praeiudicia ferre valebant.
Longe aliter et feliciori sane exitu actum est sae­
culo elapso exeunt?, quando primum aliquod solamen
catholicis Angliae allatum fuit, et fundamenta iacta
sunt illius plenissimae rdi^onis libertatis^ quae poste-

<1

MI

CONGREGATIO GENERALIS QUINQUAGESMA NONA S6 mii 1870

nori bus hisce temporibus tandem io Anglia oaosuia- A γμοβμ dixit, quod lioet de opportunitate sit queaatio
mata, efficit üt nullus sit in orbe terrarum loci», ubi
inter nos, tamen ageretur de re, in qua quoad factum
cultu» religionis ait liberior, aut ubi spiritualia omnes convenimus. Plures ita arguunt ac w onio·,
auctoritas Romani pontificis plemus agnoscatur aut qui dacreto de personali et separata papae infallibililiberius exerceatur. Agebatur tunc de iuramento quo­
tate adversantur, adversarii meent primatus et supre­
dam fidelitatis pranUandae; gubernium enim anghmae auctoritatis auictae sedis. Alii quetuntur qua)
cum nullum levamen catholicis praestare volebat,
nos utamur vocibus illis infallibilitati» prrstmo/ut ef
nisi prius catholici iuramento attererent, papam nul­ tfparator. Sed « tpm defensore» schematis donum a
lam potn-iatom sut lunsdictionem temporalem direc­
privilegium in falli hilitai is diversis modis expa««nt.
tam aut indirectam habeie in dominiis regis Angiiae.
non solum m libri» nuper super hac re editis expressi·
*imulque
■
rnranmt tenere se. quod nec papa nec dicitur agi de infallibilitate personali. sed audistiquiMjuam alius
Vue ab hoc iuramento praestito
heri reverendissimum episcopum Vrgellensem dise··
Absolvere.
Ussi me asserentem, quod «ardo totius quaesdoni
*
in co
Xon defuerunt qui instarent non luere catholicis est. ut m fall ibi litas de peoona, praedicetur. Qui-quv
tale ni>inrandiini praestare, inter quo
*
«at reveren­ vnivl loto coelo distare verbi gratia quae· de elatu quae
dissimus 1’hihni nuntius Bruxellensi
*
sanctae xxlis.
Muniit du ta Mint a rev eremiimoiho Mwhhtiirns; ah
Episcopi tamen et Anghae et Hiberniae. re mature
* quae dicta Mint a reverendissimo I rgellen.-r Ei
m
peqtensa. et prae oculi·
*
habentes grav isstma damna tamen
senq-er tractatur a< si nos de una eademque
ox'lestae eventura, quae merito ttmehaniitr. «'in­ Bn» agrremu·
*.
Si stain.·' quaestionis non pnus dan'
suerunt m-iurandum prae-uari deberv. et ipsj jfajme projMinatur. idque non oreienus ant ah uno vol alter»»
prmM uei uni Minui a* -ûjx'riivres ordinum rrçiihnuin,
Deputalioms membro, sed m senpto et cum amtorr
«•t tien
*
»»t jx»pulis mi» praestandum ixitnmendarunl
talc, longissimis orationibus nihil unquam profi
anno 1778.
ci emus.
ReverendiMMiiius dominus Butler an-hiepiecopus
EminentiKMiuus Ihiblinensis an hioj iscopus enu
< Ακμ'Ιιοπμρ ac n lien
*
anno 1786 ad \ icueoiuitem -Kennent issimum Prageimvm reprehendit. qua-ι negst<
iHin·. munit ·** η·ηι tôtatn explicasse eminentissime
\ohnssct curam (otius «Ιοιηιηκ ι grvgi
*
soli Pelio ·οη>
cardinali Marcius» hi liw» templi is Hiberniae prot«xmissam fmsM·. >el quasi dixisset uni episcop» com
ton. ot addit. cardinali
*
in sua res|x>nt
ione
*
»umnn>*
jetrn
«*% m> mc in ivbns alienae diooeaeo- mgcrcrc
p‘r<
* probant quae a me dh scripta fuerunt, quae
Non dixit hex eminentisaimus i'lagcnsis. sed cum
appntliat <o eminent istum i 'iri jmstoa confit mata fuit
vellet ostendere quantus nexus rxisteret inter quaeH papa et a congregat mt.e de Prq^agxnd» fide, qui
stioneyi de prnnstu summi pontifici- et qmu«tmnon.
etiam piol»a\erunt im-umenti formam. Çu&ium omde iuribus episcoporum, ut inde com luderet non pw
iiiinn appndiationum \ade
*
Authentifie sunt ipsae
tvrtr tra« ta1um unum a tractatu alien» -eparari. dixii
litterae a sacra congregat mno conscriptae. «M quae
mt a epixoporum alia ease sjax fanfia a«l suas diixxv
apud me >crvatilur.
se», alia sjxvtantia ad eevhxoaiu universalem. pet quse
Scriptui angitis qui historiam coumtij^ii de na., verba aperte allusit ad iura episcoporum ni connluquae tum !«·ιη|χυ)> ami sunt, |xx
*tquam
de prudenti C generalibus. Nuniquid extra iiw nostrum egimu». cum
agendi ratione tunc inita ah ecclesiae praesulibus de parvo eatevhismo pro univerxa ixtlesia egimus,
d-KM-i nent. na <Oi>< ludii Venerabilibus his viri-debi«piando egimus de epi,-.x»pi>, de \iearn
*
et aliis ad
*
tme
*
Minui
lil»eri even itii nostrae religioni
*
et securi­ dist iplmani imi\ei>alein ♦‘•-de-oae »q>e« tamibn> ' El
*
tati
piopririat>- qua fruiinut. Si aliquando evenerit
qinxl ha
**
mra epi-c«q»oi'uni maximum nexum habeant
ut ulter mia iura nostra as&equi jxussimus. i^mus in
rum qunoMione «le inlallthilHatr Romani ponhficis.
vel exinde |«atot qmxl ήιιΗ qui ad jiifalhbilil£h
m
*
prunis JeMutiu' noter mkvwuk Ob defectum
similis prudentiae, heu’ quoties maiores nostri experti
Romain |xm11fn i* drfcndcmlam du uni epnaxqo
*
ni
-uni. quod maximi hostes religionis Mini immoderati
«xmviho gvneiali non «sm» \en· imlnv-. sod tame
reiigionis amertoies. Hinc sicuti ab initto semper
haliCK» tantum luduium avm»ittoni-, riu- scilicet tu
dolm qu<>d haec qua
*Mjo
agitari eoepent. nec souten«eptandi quml iam ante auditionem chumi·* tencbatui
Iihiii monili hac do n* mutaverim. ita nunc pro certo tamquam iiidnatum. Sed *·|»ost<
rmnbu
Iiimx· diebus
hal>eo. quod non solum nihil boni *11 sperandam ex
etiam graviora audivitiiu- «h livimus
solitaria definitione huius quaestionis, quibuscumquo
luitio hums xxMicilii inhil giaiiu.» »c] «J.niu- r\
tandem verbi
*
«oncepfa. sed nisi simul cum decreto hoe suggestu nobis nuntmlum fuit, quam qmxl phnr
do Romam psinlificis auctoritate tola quaestio do ' a«hnitleretur epis«xqx>s voie indices ew
* ‘ in com dm «m
au< toi Hau· ecclesiae et epiMxiporum luc ide et logice causas fidei cum ponufme indu are. o« stride omnm··
et splendide populis exjxMiatur, lites et periufbationee
interpretari ea verba primae «xmstnut.oiiis dogmati
ubique non imminuentur sevi augebuntur. Sed de Deae ..Sedentibus nobiscum et indicantibus universi
hiace satis.
orbis episcopis. ' Sevi non solum iam piling Ικχ nidi
Plura dicenda jiaraveram de argumentis a patri­ cium extenuant, sed alu et ipse reverendissimus Edas
bus allata cuva schema ipsum in genere spectatum.
aenus archiepiscopus. cuius opus nuper typi
*
editum
Sed cum (ot alios doctos viros'de hia rebus disserentes certe non lev is est auctoritati
*
ad expli< sudum qmd per
audivistis, nolo vos ultra verbis meis fatighre \mgna decretum infallibilitati» stabiliri velit, exproais verb'
*
approbationi») unum est quod advertam oportet. officium episcoporum i» concilio etiam generali redu
Plure» oratores dixerunt agi de re luce meridiana cit'ad hoc. ut consilium praestant pontifici, eoaque
clariori. Mihi autem videtur o contra non solum nos 'in eadem categoria adnumerat cum aliis theologis En
meridiana luce carere, sed quo magis prooedintus,
ilhua verha art. 3 pag. 151
*
..Liret Romani |w»nti'
*
tenebra
crescere. Deest nobis primum fundamentum fice» in lia decreti» edendi» uti soleant consilio am«>
claritatis, scilicet ut bene intelligatur status quae­
episcoporum, qui vel ut oecumenica vel m panii
*ulari
stionis inter partes contendentes; quo plures patres synodo sint collecti, sive sanctae Romanae «xx-bxuae
loquuntur, tanto evidentius liquet quod eadem verba,
1 A Badii ad lagvtWw opaseaiuram
quae taue
eaedem phrases diverso plane sensu ab aliis et ab
teaporis sive pro sive cowfr· ediu «uat
aliis accipiantur.
.
• loMpèw dardaai, JSttcu^rafM A
* dofmatiea Saf
»
*
Reverendissimus ^trthiepiacopus Weetmonaste«âfeUsMAate titube dcfimMàoe, Roatfae, 1870. p.ltt.

283

A

8ES810NE8 PUBLICAR 8T

ΟΟΒΟΜ·ΪΤΚ»ΒΚ8 »R«BAU»

SM

(«rdinalium, eive aliorum doctorum; attamen haec A vere et pleo» a fautoribm utmnqne eeotentiae esaexterna subsidia, ut licite et prudenter agant, requi- minetur, fratres vestri non aoa£ hàetee rtkotMwti·
unitur, non autem nenoeeana sunt existimanda, ut ea
decreta vi cogendi fideles potiantur/
*
Expressis hio
*
verbi
■ traditur quod etiam in conciliis generalibus
epixopi oonmlium tantum praestant pontifici. Quis
non videt hanc quaestionem tangere ipsam radicem
itinuni episcoporum?
Haèc notavi non quasi pro instanti vellem innuere,
quod eminentiasimus Dublineneis verba eminentissitm Pragensi
*
prava aliqua intentione in contrarium
sensum exposuerit : summa ex parte mea iniuria et
miustitis renet erga eminentiseimum cardinalem
*hiepi>copunt.
m
Sed ideo haec notavi ut exemplo
retenderem quam ingens sit defectus illius procedendi
rationis. quam nunc sequimur. Unusquisque patrum
renient iam euaiu ex amlipno proponit; sed imprimis,
« um statu
*
quaestioiUN non sit clare propositus, licet
verbotenti' de una re, scilicet de infallibilitate lo- B
(|iiMntiir, revera de diversis rebus loquuntur. Deinde
ex ij»mi natura re» et loci et personarum neoesee est,
ut quapiam non ben'
*
aut etiam perperam intelliganlur/ut m exemplo allato; et ita fit ut non solum
lucra obM»'uls et dissensionum causae non remo­
veantur. md etiam novae in dies cumulentur: nulla
tamen adret via vel explicandi vel interpretandi vel
eorngvndi en. quae vel incaute dicta vel male
mtellcvta sunt.
Reverendissimi patree. quoties inter fratres vel
mtrr amirre quaestio aliqua oritur, quoties inter ho­
rniore rempubheam gubernantes quaestio oritur, et
fratres amici correctores in duas sententias scindun­
tur. ut iin.itas restituatur ante omnia quaeritur, ut
*
'tatu
quaestionis inter contendentes solide statuatur,
ut ap|Mireut quaeram siht puncta in quibus serum in
*
\ ntm etmxoiuunt. quaeifam vero in quibus discrepant,
it deinde ita limitata quaestione argumenta hinc inde C
■ t testimonia proferantur et examinentur, quibus
mnixa alterutra jwtn
*
suam sententiam fulciri existi­
mat. et tunc domum ad definitivum iudicium super
puncto dissensionis proceditur. Hoc autem non per
longam seriem orationum nullum ifexiim inter se
habentium fieri potest, sed solummodo per veram et
boas fide factam collationem discussionum inter ali­
quos patres selectos inter fautores utriusque senten­
tiae. qtii inter se loquente
*
et invicem respondente· et
ipl^ratu nei-ossario suffulti examinantes quaestionem
possint determinare m quibus vere convenimus, in
qml»m» nutem et quantum et quare dissent imus. Hoc
ut fiat plun
*·
jiatres diu et instanter rogaverunt; hoc
nisi fmt. nuMpmm ad hanc quaestionem dilucidandam
perveniemus.
Si nos huc convenissemus, sicut revera non con­
venimus. ad hoc ut quaestio quaedam antea determinata et dor imi omnibus im|>oneretiir, non esset cur D
diutius hic moraremur; suffregi· exqüirantur, unus­
quisque uixta conscientiam suam calculum ferat, cae­
tera Deo remittantur. Sed si revera huc jam conveni­
mus ubi (-orto convenite nos credo, quemadmodum
iwnwniiit apostoli et seniore
*
videre de verbo hoc.
unii patret ros aliter determinari quam magna con­
quisitione facta, quam per veram et sinceram et
lealem collationem inter utnu
que
*
sententiae fautores
hinc inde selectos^/
*
Reserendissifnu
episropus Sanctissimae (’onrept mnis heri clojuenter provocavit ad pietatem, ad apo
*
stolivos labores, ad auctoritatem episcoporum qui
definitionem hanc postulaverunt
*:
tofo ex corde eidem
assentior. Sed numquid illi episcopi qur con£>riqmf
putant, quique nunc rogant ut rea ex utraqtie parte

aunt? Videt» Galliam, videte Gehoaniam, videte An
*»
ricam, Lusitaniam, Helvetiam, videte omnaa repanea
onde isti fratres venerunt; considerat· deinde eccle­
siae historiam per quartam saeculi partem in Europa
nuidem ob malorum persecutiociem luctuosam, alibi
autem ob dilatatam fidem gloriosissimam. Si quando
hisce temporibus aut fides praedicanda, aut libertas
eocleeiae adstrueoda, aut institutio iuventutis catholi­
cae ab incredulis vindicanda, aut Petri cathedra eiusque iura sive divina sive temporalia, aut nace-aitatibug
et afflictionibus amantissimi patris subveniendus»
fuit, nullis secundi unquam fuerunt qua scriptis qua
laboribus qua subsidiis praelia Domini praeiiare, et se
susque pro domo David hostibus exponere. Sunt inter
illos, non minus quam inter vos, qui sicut Paulus et
Barnabas narrare possunt quanta Deus fecerit in
gentibus per eos : nec debet credi quod si ipsorum
instantiis omnino aure
*
obturaveretis, quicumque sit
exitu· rerum, durissimum iudicium dv iis feret
historia.
Haec eet unica via qua sperari potest ut pax et
tranquillitas redeat, ut fratres inter se conveniant, ut
tandem veflgdoctrina de ecclesia et
de
*
eius supremo
capite digno et praeclaro .modo exponatur, et ita tandfm poterunt per os Petri audire verbum evangelii e<
credere.
Hic autem interrupts disceptatio est. et eiuinentiseimus primus praeses dimittens patres, proximam
congregationem his verbis indixit :
..Proxima congregatio generalis habebitur sabba­
to. die 28 huius mensis, in qua continuabitur discussio
propositi schematis.
**

Congregatio renaraUs saxaceaima

1870 maii 28.
Die sabbati 28 maii 1870 hora nona matutina,
in conciliari aula Vaticanae patriarchal!
*
basilicae,
generalis reverendissimorum patrum congregatio
habita est ; cui^nterfuerunt quingenti decem et qua­
tuor patree, iwipe 24 cardinales, 6 patriarchae. 8 prtmates. 84 archiepiscopi, 357 episcopi. 3 abbates nul­
lius dioecesis, 21 abbates generales sive praesides
congregationum ordinum monasticorum, usum mitrae
habentes. 21 generales et vicarii generales, quorum
omnium nomina, quae per assignatore
*
locorum
accurate descripta fuerunt, exhibet indiculus patrum
sexagesimae congregationis generalis, qui inter acta
concilii asservatur.
Reverendus pater dominus losephu
*
Guibert
arrhiepiseopm· Turonensis missam lectam celebravit.
Qua absoluta, et recitata oratione AdxamiM Domtae
etc., eminentissimua primus praeses sic patree allo­
cutus eet :
..Reverendissimi patree, continuatur hodie dis­
cussio propositi schematis constitutionis primae de
ecclesia Christi, de quo adhuc veniam loquendi in
genere petiit reverendissimus dominus loan now Lan­
driot archiepiecopus Remensis.
„Nunc vero veniam loquendi |*et iit unus ex patri­
bus Deputat ion ia pro rebus fidei, nempe reverendissi­
mus dominus .Ignatius de Seneatréy episcopus Ratisbonensia, ut iuxta num. IX decreti diei 20 februarii
respondeat difficultatibus et animadversionibus contra
schema prolatis. Itaque is ambonem ascendat/1

.... ...

...

ΟΟΜβΜΟΑΤΪΟ fiamUUB ΒΒΧΑΜβίΜA M *
ah 1BTO

Μ

.
BM

A gti—a, cardinali api
*
ope Aagwtaao in oonolio Tri
ttentino edfiui; at non eolum gravbatma *
ieaa
l
Mgotia in uaivaraa Germania traotavit, aed etiam
tfitoopi BtMMMù ·.
praeclara aaa amentia plane ibidem academia·
Emiaeatieaimi proeaidae, etriinenttarimi ac rere- ornavit, at divina verbi pnedwatiooe innumerae er­
raadieeiaai patra
*.
*
rant
ad eodeaiam reduxit. Petiebenm etiam aaepi
*
Non peace aaoe in .hoc aaero mnaaaau aadivimaa, et diutiua dooena, «gena et praedicant nobiliaumam
qoee niai aurigantur aoquoioaem generare poaaent, huit» ecdeeiae decue aemper habitue act. Quid ergo
ne ae ai Germania catholica commuaaan in anrlaaia
ilia? In celeberrima aua summa doctrinae chriatitoae
doctrinam de infallibili Romani pontificia auctoritate pauci· quidem verbi· catholicam veritatem ita enunminue fideliter tenuiaaet Quod ne quia exiatimet, ciavit : ,.Penea aummoe pontifice· de sacris definien­
maiores quia mecum consulat ; et ut brevitati indul- di· suprema eemper poteetae fuit." Sed hanc aentengeem. paucos tantum et etiam extra Germaniam tiam in nMie iiedem auctoritatibua illustrat, quibu»
notissimos appellabo.
theologi infallibilem Romanorum pontificum m
Imprimi· vero «anctiasimum et doctissimum ante­ •acria definientium auctoritatem probare «olent
cessorem meum in cathedra Ràtisbooeuai beatum
Longe apertius vero at ex professo random veri­
Albertum Magnum
lumen maximum Germaniae, tatem in suis notia circa evangelium et fartum
«ancti Thomae Aquinatia magistrum, qui in dioecesi m. apostolorum Petri et Pauli edixit. Plurima
Augustana natus et inclyto Praedicatorum ordini ad- B enim alta praetermittens hoc ultimum suum opua al>
scriptus, nobilissimas tunc temporis academiaa Coloipeo editum elegi, ut paucissima depromam. Ad­
nieneem, Hildesbeimensem, Augustanam, Friburgen- ductis sanctorum Hieronymi et Cypriam vulgati» de
sem, et Ratiaboneniieni sua doctrina illustravit. Is in. primatu sententiis ita infert : ..Quomodo enim in
commentario in Matthaeum capite XVI avitam exe­ tanta gentium et populorum amplitudine unitas con­
gerim tradens haec praeclara habet : „Dabo1 autem staret fidei et religioni» concordia permaneret, «i non
tibi. Singulariter, non quod singulariter acceperit ad iudicem unum, qui notas componat controversia»,
(clavre) Petrus, sed quia in unitate ordinis ecclesiae et de rebus maximis cum potestate respondeat, vrai
unus est. qui accipit in plenitudine potestatis, qui eat
retur?" Expositis deinde verbis Domini: Ego rogavi
succernor Petri, et Petrus in potestate." Cum igitur pro te etc. iuxta celebrem «ancti Leonis sermon» tu i si­
Petrus plenitudinem potestatis et privilegium non., tium de die anniversaria assumptionis suae pergit
„Nec dubium hunc puraei saneiaeque fidei fructum,
errandi in fide habuerit, hanc eandem potestatem
ipsumque non errandi in fide privilegium habere de­ qui primum in Petro splenduit, ad eius [xirro ec
bent omnes Petri successores, cum pro suo munere cleaiam pervenis
*
atque in illa ipsa incorrupte
sint in potentate Petrus.
servari. Non enim defecit neque deficere jioleet sive
Et in commentario in Lucani capite XXII it<
fides Petri sive eodeaiae eius, sed contra inferorum
docet : Ego rogari pro tr, vi no» deficiat fide» tua.
portas stat inexpugnabilis, ut haereticae perLdiao a>..Hoc argumentunt efficax ert pro aede Petri et suc­
impietatis labe numquam inquinetur."
clarius
cessore illius, quod fides eius non finaliter de- c explicans contre perfidos pontificum obtreflatores ita
inclamat : „8uua ergo (catheviiee, Pejxi^ylirot ) ser­
.
*
ficiat"
v
vandus est honor, quomodocumtple Civat qui in e»
Neque aliter «unimus etiam et aauctimitniM vir,
qui alter Germaniae apostolus ap)iellAri meruit.
praesidet ; qui certe propter cathedram inita divinam
beatus Petrus CaCirius. qui in Coloniensi arohidioe- ordinationem ho^ habet privilegium, nullam ut
ceri natus et primus Germanorum societatem lesu in- haereat.ni profiteatur nullunique in fide defectum sen
tiat : quandoquidem oravit et exoravit Christus ne
■ Argaawataar. .RevareaAteaiaaa Badabnaeda at rooo- Petri fidea deficeret, qui «uoa fratres in vere doctrina
veedaa auptrioaeai quae peat prolate· a aaaaallia patritau debet ubique gentium confirmare." Quae verba lieali
obiectiaM· («aanui is aliqao pataiaeat, aa at Ganaaaia oow
aaara «cdaaiaa fee triaaa de tatalUHlitato Bnaail poutifcte Petri Canisii valent contra illo· qui ad infallibilitatem
atau Uditar rotiaaeriX MeaaUoa tall · aaia aalariba· ro- Romani pontificis requirunt eius nnpea-abilitatem.
caaare m balle («i aaa bi Geraaaia aperta prapagpannt
Poet haec autem mirum sane non est. in GerEt la priai· ettaUt t«a Aibartwa Magaaa eeaaarataria ta maauTsanam hanc doctrinam a nobis per duo con­
Mettb. rap. le, at eoataeat la Lac. cap A *
·■ A PatrmxCe■iidaa ia celebri aaa Aartitaa abriatiaaa ddaAaapm aetia, sequentia saecula semper et ab omnibu» orthodoxi»
*
fuiaea Testi» eat. ut obvia omnibu» exempla
at ia »ού· dree avaageiiaa at testa· at •pnataleraa Petri servata
et Pauli. Hi· sate· adioaut qaataer aeMrat «aafetataa, b^ducam, oeleberrinnie canonists Franciscut Schmalt
grueber qui in universitate Bavariae lligolstadn et
BetaCarta·! lib. S AMrataüeaa Bi t Sataata
*
la eue tartepntaaatia cuoatc
*
etyill Utat I, troaX A cap. *■ ’■·< Ptata· DQingaba dioeceeeoe Augustanae vixit et doimit. in
Larava ta^ü~Ütotacta aereii ΗΜζ ttatAl, «gv-l.'~HwDM0
eonWtasfico, libro I, parte IV. titulo 31. liane
sate· a· aaarelatM potiaakaae·
' {jtopoeitianem statuit et probat .,Summus |«>nlife\
act certa et iafallibilia regula veritatis, et supremus
iudax conuvveraiaxtim fidei, ita ut in hia publico
iudiaio definiendi» errare hon |»reit ; et quidem ita nt
AMUR (tertedam la Oenmate
baa at eollagtt· AoatHaaa bane
summus pontifex in fidei controvenuis definiendi» in
fallibilia eit jhdependenter e concilio." Secundo sta
tuit et prebat : ,,Papa. m Universali» ecclesiae epita qeo Vebrmi
___ __
_
soopua, eat infallibilia regula morum, ita ut decreta
Pragaeai· «t Calcate·
,
*
at roedaait eeMaater tada petere ' eiuedem, qBbus aliquid ut honeeum vel inhonestum,
^naaui^jai· Orr·
!··
*
Mas tap etroe-peeatKte tattatt-, ycitum vel illutum uni versait· Hv-Ireiab proponit.
OBATIO

*
reearea

patrùt tfcaiaàai Igaatii it SenaMg

• Cf revaraottaltari muria efM
lpg?^raM
*
Mteatai
Magm «iW.rianiuppytaiaaiaa ÀMlrrè·'
*
ftHi
i*
«aaM>p«ta4fci»aMe^tefataa^aMkttaaBfaatBtatantta. Ssaptai,

praecipit vel prohibet, necessario iere, nullique errori
obnojtia ea
*
poonut."
Eandem pannus sententiam exhibet alter celeber-

, * 1 ···>·,
V

rimas, canoaista e» ordine «ancti Francisci. Anacletu»
Reiffeuetuel epiecopi Prisingensis tunc temporia tlieo-

* χΐ!~Ι IMI
xilp. atx, te
* X, M MA '

■

*
'■•Τξ

logue, iri librum II decretalium, titul. '2.

987

X SUeiOm PUBM4UB R

5

rsBMttiorae «nouua · ■ ; .
._.L· .

-JL---- ”7·-««,·
*·"'·''

ns
ν'

-

Aoeedit tertia· Franc»» Sdunjer entin» Marti A OMÎbui B»wîm, ie qwiba· «tram taimanua garni,
Beoedirti es monartario OttenhoNMi dioteene •te» fiiwa iami, et mm iagote oouuam piortua
nffairirmt eqaüaria opiaio proteri «t oortiaari nca
Augustanae et canceUarios uuvanitat» Satirimigea
in roa Mrupnatatfai μκνμμ M, libro I, tract. poastt· Ib HP
**
qwqtt· thatdogioi» aehotis» eepanCM
V, cap: 2. Neque aliter Panina Layman» qui eaeculo , pervmtati» t>—ptirib—, sana dortrina Mnper habuit
XVII Ingobtadv, Monachii et Dilingaa theologiam et adhuc habrt egregios tam enantia quam numero
moralem et in» canonicum tradidit, in aaa tfteoiopfci praertentee hatot« invirtoaqoa eeeertore», quemad­
morati, libro Π, tract I, cap. 7. Omitto innumero» modum liber MperriiD· in Germani» editui ostendit.
alio», cum si ipai canonirta» huic doctrinae unanime» Immo multi eurrobaut anui, quibo» opinio Romani
adetipulantur, de rei dogmaticae tractatoribes certa pontifici» infallibilem aortoritatan negans in publi­
cam lucem prodire doo audebat ; erunt enim pastore»
nullum dubium auperrit
Canon ista» autem potissimum adhibui,, ut palam vigdante·, rt potentium favor errori non palam pa­
fiat maxime strenue· ecclesiartici iuri» assertore» non trocinabatur.
8ane rectam et antiquam doctrinam receutiarimo
timuwee, ne episcopi auctoritate iudicaadi in rebus
fidei et morum priventur, si Romanus pontifex etiam tempore in Germania longe 'communiorem
pene» theologo» fuieee, amplissimo testimonio ostendit
«upremi et infallibilis iudicii potestatem habrt» Ma
*
nént enim episcopi vere judices primo in dioecesibus •aerorum bibliorum in gertnanicam linguam versio,
huis, manent in conciliis particularibus, manent etiam quam doctor Allioli iam profeeeor tn universitate
in conciliis generalibus. Quid enim est iudicare, quam B Monaoensi, modo praepositu» capituli cathedral» '
cognita causa sententiam cum auctoritate proferre? Augustani, edidit et adiectis praeclari» notis illustra
*
Quilibet autem iudex veritate teœtur; et si omnia vit, Haec traductio ab ipea apoetolica aede probata, et
pro veritate et nihil contra veritatem sive intrinseci» *ab omnibus Germaniae episcopis laudata et common
*
M\e extrinsecis rationibus cognitam, nec a veritate data est. Igitur ad Matthaei caput XVI praeter alia
dissentiendi ullum ius habet, numquid idcirco non vepe egregia haec notat doctissimus auctor: „8olammodo
iudex est ? Si apostoli cum Christo iudioabunt, nonae visibili» et personalis petra semper ea erat, quae sua
'en iudioes sunt? ita et episcopi cum vicario Christi fide ecclesiam ab inferorum portis, hoc est, a corrupta
indicantes, licet dissentiendi potestate dertituantur, et falsa doctrina servavit.“ Et ad Lucae caput XXII :
„Dominus promittit his verbis
*
ecclesiae suae capiti et
ven indices cenreri debent ; quod canonistes et dogma
*
iiiKw jllos plane non fugit. Et haec sufficiant contra legitimis eiusdem successoribus, ut vera fide» nunobiect innem illorum qui inter iura episcoporum etiam qtiam in ipei» defectura sit ; quod fieret, si publice
juj* dissentiendi a vicario Christi in rebus fidei et
coram ecclesia errorem docerent, aut errori •‘Sen­
tirent. Hoc autem nunquam factum est, neque un­
morum recenseri volunt, quod pMfecto aliud non est
quam fict.‘‘ Verba Allioli.
ruKi limit ia errandi.
Itaque id unum observo, omnes illos scientia claLuculentissimis etiam modis id ipsum dicitur m
ιΐΜκίηιο siroe in variis universitatibus vel collegii
*
notis, quas recentior adhuc auctor suae sacrorum bi­
bliorum in Germanicam linguam versioni explanatioGermaniae eandem de supremo et infallibili fidei
C nia causa adieeit ; quae versio parilir fere ab omnibus
magisterio Romanorum pontificum doctrinam oon
*
*tan(er lamquarn veritatem revelatam ab ecclesiae ortu Germaniae episcopia laudari et approbari meruit.
Cum vero una altera ve versio in omnium clêri rorum
«OOtinuam et communem profiteri, eamque Scriptu
*
rarum et traditioni» testimoniis et rationibus theo- et plurimorum laicorum manibus teratur; nonne utra­
logivri comprobare. Nullus hac in re dissensu» in que evidenter communem de infallibili Romani pon­
tificis magisterio sententiam et doctrinam tcetatur?
theologici» Germaniae scholis, nullum pubium in ca
*
Quid plura? 'Nonne etiam novissime provinciale
*
thohvo pofuilo usque ad ea tempora, quae illuminatio
*
ni» et declarationi» audiunt ; quando latius propagatis synodi in Germania Colonienaie et Prag-ensis ve­
tustiorum vestigia sequente», eandem antiquam et
ideis .non in catholica Germani» nati» Febronius ex
impure furite pestifero» errores hausit et diffudit; communem doctrinam libenter et aperte professae
quando illn ideis imbuti non solum principesseculares sunt ? Ex his^qdaoe consequitur, catholicae Ger­
maniae fidem in hac .re non debere existimari ex
ioIcmssI warn jxxretatem sibi vindicare satagebant,
mkI etiam primani Germaniae praesules in thermis
novissimis-quibusdam turbis, ex guberniorum agendi
rationibus, ex scripti» et clamoribus temerariorum,
lori Em
*
congream fabae libertatis cupidi apostoli
*
.ae sedi
*
aur-tuntatem et iura aggredi conabantur. qui catholicum nomen nunc praeeeferre ambiunt, quod
Exinde discor» inter dictos sententia, exinde a guber
*
fart i»'negare non desinunt.
. niis celebrata, promota et in praxi frequentata feFidelis sane populus fidelieque clerus oecumenici
*
debroniana pene/Mta
.
*
exinde theologicum scholarum concilii infallibilem auctoritatem Venerantur ; eiu
a gubernii» eorrqptarum ruina, exinde continua apo
*
D finitionem in hac quoque çausa nullalenüs timent,
stolieae sedis moiuta rt ludicia contra invalescentes neque novam doctrinam invehi autumant, sed antierrorea, exinde dubia rt minus sanae opinione» etiam quam veritatem confirmari efficaciusque proponi et
m eruditis catholicis viris, exinde vero etiam immensa stabiliri gratulabuntur. Et si sint qui timeant, nr
catholicae Vei damna. Neque tamen novus error anti­ malevoli abutantur hac definitione ut scandala, vel
quam veritatem vicit aut expulit, neque^n catholica turba» excitent et ecclesiam debellent; certum orp|x>pulo sinceram mentem corrupit. Ipae enim credit, nibus esto eosdetn ptalevolod audteiores usque fu.uros,
supremis apoetolicae sedis decepti· et indiciis in rebus si pavidos nos aut anxios in veritati» defensione et
fidei et morurU non solum oris sed «tigni cordis professione reperirent. Fideles vero intelligente», se
obedientiam internnmque mentis assensum prae
*
quidem superaedificatos esse super fundamentum
Mandum eree; quem nemo iure postulare, nemo apostolorum et prophetarum (quos nunquam in cjlecte praestare potest, nisi auctoritas ab errore im- tando hoc textu omireos esse vellem), universam vero
niuinii sit.
ecclesiam aedificatam vrec super petram, quae eet
Hanc fidem populus a maioribus didicit, hanc Romanus pontifex, nunquam dolebunt infallibilem,
fidem in tnea dioecesi ex ore beati Alberti Magni quam eemper crediderunt, huius Petrae firmitatem
rpMcopi et beati Petri Caniaii semper ^enet, hanc fi­ a concilio Vaticano asseri. Pax enim erit hominibus
dem MoardotM docent, haào fidem in quatuor dwe­ boot· voluntati» (tigna appre^gfoBM).
lt
·
·

b

'

S»

OOMBMAlIO GUUUIA UXÀGBSDU MaaHtm

SM

jratirasi ipbeubetf Oli ahriatàsai qui adnoati «t edocti
Mereat «b ep notai is (rim), eeiebaat optimo quid
foriraot pciacapo apoatakrum. Oarte da ipeiua primata
dubitare non potarent ; attosMU etatm ao wait Petrus
raiiaspus RalHnanaaa, at ^paaralua Rinata» Maa- Hiaveeolymam itiiwptablet advenue ilium dicent» :
poiot epicoopos Sanati Diodyaü Rennionio obtaataa Qart Mraiati eta.; ergo ab apostolis Ma fuerant
vsoiaa loqtssadi rerraucsarant, at hue ratiooa quantum edooti, quod Patna «at infallibilia Nam qm <atas aa Mdarataa brevitati dieonminnis ooMuhnut.4 dunt infallibilitati peraonali Petri, mu posant boo
Huiuemodi vero notitia a putribus omnibus plaaou ■iodo ditMptai· <KMtn Slum; MjoidM· pwoMeyi
excepta ast. Dein' ad ambooem suoceseire vocati aunt haberw
*
quod etatim an loquutos eat, causa finita eat
revurendioaimi domini epiacopua Sancti Augmtini, (rim), ot facilim «t ridere quam rrapimiiora.
None aliud argumentent ax epistola ad Galatae,
episcopus Gaanadionaia at Tomesvarieosia, epiacopua
Cooatantienaia, et epiacopua Magno-Varadinetuiariti» nimirum ex agendi retiooo eenoti Pauli ergs eanctum
Petram; nmnra illud actunt: eed veniamus ad tea­
graeco- rumen i.
turn. Christus mutavit nomon Simoni dicendo1 : Tu
ORATIO
enutarst Cqrime. Nam emu wwisoef Cephas Antio­
reverends putria domini An^autini Viroi
chiam, in /aciem « reetiti, qtria reprebeutibilu «rat
epitcopi Saneti Auguttim1.
(murmur et rim). Qin verba aunt in epistela ad
Galatas cupite II, et oerte illa verba aliquam confi­
Eminentimimi praesides, illuatriminii et reveren­
dentiam tuihi possunt dare hac occasione, in qua video
dissimi patree.
Cum dolore venio ad discutiendam hanc quae­ quod multi a me differunt in opinione. Sed audiamus
stionem de infallibilitate pontificia; siquidem et ego quod etiam sequitur in hoc capite’: Cmn vidimtm
unus ex iis sum, qui credebant melius expedire pro quod non recte ambularent ad veritatem evangeUi,
pace episcoporum et pro honoro sanctae eed», quod illa dari Cephae coram omnibut: Si tn eum ludaeue tie,
quaestio non agitaretur.
gentiliter vivit «t non iudaice, quomodo gentet cogit
mdaitaret Itaque ex illis verbis, reverendissimi pa­
Porro etatim ac illa quaeetic nobis proposita fuit,
putavi meum officium requirere a me studere huio tres, constat quod sit de fide, sicut est in spietola ad
quaestioni, et illi studui non in diariis, eed in historia Galatae, quod Petrus non tantum potuerit esse, sed
ecclesiastica, in conciliis et in historia Romanorum quod fuerit reprehensibilis, et quod non ambularet
pontificum ; mihique clarum apparet quod conditio iuxta veritatem evangelii Christi. Nunc quomodo tarti
praecipites essemus ad definiendum, quod successor
omnino essentialis ad dfefitiiendam aliquam quaestio­
Petri post octodecim saecula sit infallibilis in circum­
nem hic non reperiatur: non adest illa constans ec­
stantiis, in quibus sumus ; eum agetur de re maximi
clesiae traditio, quae requireretur ad definiendam in­
fallibili tatem pontificiam. Et hic argumenta, spero, momenti, nempe de nota haereseos inurenda ecclesias
et non verba afferam.
Galliae, et declarandis tamquam haereticis Bbseuetio,
Hic autem agitur iuxta schema dé personali, de cardinali Lotharingo, qui fuit decus concilii Tridenseparata (tigna improbationi»'), de abvoluta infalli- tini, cardinali de La Lusern· «t multis aliis, qui post
bilitate Romani pontificis. Nam etiamsi relator De­ definitionem essent inter haereticos (murmur et
putations dixerit contrarium, et quod non agebatur risus), haereticos non formales sed esitem materiales ;
de capite detrunbato ; attamen evidens est quod iuxta et cum etiam agatur hic de quaestione cum periculo
illorum intentionem papa personaliter est infallibilis forsan lacerandi concordatum civile cum Gallia (ri­
(tigna improbationi») ; et quod, quando locutus fuerit, sus), ex quo necessaria pericula orirentur, et ex quo
omnes episcopi quidem ei adhaerent, quia debent se posset oriri destructio missionum, quae non bene pos­
conformare iudioio repitis. Itaque iufallibilitas, sunt subsistere sine auxiliis Propagationis fidei.
Aliud argumentum fidei primi saeculi invenitur
etiamsi oretenus dicant contrarium, residet iuxta illos
in historia primi concilii Hierosolymitani. Agebatur
in sola persona Romani pontificia Dico itaque quod
de necessitate sequendi caeremonias iudaicas : apostoli
illa propositio nullum fundamentum habeat in tra­
nem conveniebant de verbo hoc. Nupc attendit», reve­
ditione, et primo incipio a primo saeculo (muratur).
rendissimi patree, quid in hoc concilio, et quae con­
In primo saeculo etiam tempore apostolorum legi­
mus in capite XI Actuum apostolorum, quod sanctus quisitio magna facta fuerit. Petrus primus loquutus
Petrus iussu Domini nostri receperit gentiles in eccle­ est, primus et sententiam suam dedit auctoritative, ab­
sia, et illud erat actus supremus divini illius prima­ solute et definitive, non per modum schematis sed
tus. Nunc autem videamus quid evenerit; ecce textus dedit sententiam suam absolute; et post illud, post
Actuum apostolorum ’ : Cum ateendietet Petru» Hie~ suam sententiam tamen quia res non fuit considerata
rotolymam, ditceptabanl odrrrtu» illum qui erant ex I tamquam iudicata definitive, tunc et ipse lacobus
*
: ludioo gente» non debere inquietari.
drcumcuione, dicente»: Quare introieti ad viro» prae- surrexit et dixit
Ergo etiam post definitivam sententiam Petri lacobus
1 Àrgniseataa: .Episcopal 8. AagMtiai sario as bule
quaestioni satina» sdiectwe et agi In hoc scheoste, qxidqxM potuit in veritate dicere: ludioo etc. Porro illa vox
a retatoribss diotam faerit, da infelUMlitate personali separata iudim supponit, quod sententia Petri non fuit ab illo
M absoluta; haae ae non rosee nilo modo admittere ntpote toti considerata tamquam definitiva.
traditioni eoatrariam. Hic autem monumenta antiquitatis evol­
Supponamus tribunal in quo sint tres iudices, uti
vit, et ostendere ooaatas ont doctrinam infallibilitstia prout
in schemate defenditur in veteriéeelesiM traditione nellateaas sunt tribunalia in nostra regione, in America, et unus
inniti. Et cum verba ipsius risa a patribus exciperentur, ipse ex illis sit praeses. Hi praeses loquatur primus, et
ait: .facilius eet ridere qnam nepoadere'. Expendit etiaa argn- quod sua sententia ita absoluta sit ut sire consentiant
snaata quae in favorem iafellibilitatis afferri soleat, et con­ sive dissentiant duo alii, attamen sententia praecidis
dant nihil aliud ex eis evinci nisi neoeaeitatem oommuionis
eum Roaano poatiffce, et haae eommnnioaem servari posse, remaneat ; tunc ex omnium consensu iudicabitur quod
etiam snppoaito quod phqaaado Romanas pontifex erret ia Me, illi duo alii non sunt revera iudices, quia iudicium iam
sicati de facto, dixit, aliquando evenisse (base quoque verba absolutum fuit statim ac definitiva sententia praecidis
risu excepta suat). Doro se suffragia» non posse pro'infslUbilitats poatifteia, huiusmodi «affrsgia» saerliegam sibi videri.
> Osi. Π.Ι1.
*
• Ibid, ία
Base verba improbationis siffna ex omni parta exdtaraat.'
*
•ÀetXV.l».
iffaXLU.
.---- '"s
r U
ΟβΜΟ. eanaufe rosu» UL
Post MtVkMMMB
RfltidbVMMÎB 4·^ΜΒ“
tiasÙH» priorae pressas duos ax rev sreisdirai mis patri­
bus vmîm loqosndi abdioaaa his vsrhis aymutiavit:
MBaaarniAbriiai domini Haoricca da Î angularia

281

A. 8B88IONE3 PUBLICAE BT OOHQS^GATIONM GKKRALM

m

data fuit Et sic etiam in multis aliis et innumera- > orederama haeretica noa esse rehaptiaanda) assebilibus conciliis romanis, in quibus papa praesidebat rere, nisi universae ecclesiae concordissima auctori­
et suam sententiam dabat absolute et auctoritative; tate firmati: cui et ipse (Cyprianus) sine dubio ca­
tamen ree nunquam considerata fuit tamquam deter­ deret, si iam illo tempore quaestionis huius ventas
minata ac definita, aed ecclesia semper supposuit quod eliquata et declarata per plenarium concilium solida­
definitivum iudicium tantummodo habebatur, quando retur." Illa suat verba sancti Augustini, ex quibus
papa locutus fuerit cum oonoilio oeoumonioa. Et Mm patet quod cremat sanctum Cyprianum noa quia
dico quod nostra praesentia in hae aqla sit evidens pro­
ignorabat sententiam saquai pontificie, aed illum ex­
batio, seu medium huic catholicae veritati, quod sit cusat ex eo, quod ecclesia universalis iudicium de hac
altius tribunal doctrinae quam bulla pedalia
quaestione adhuc non protulerat.
Nunc venio ad tertium maoulum, id «t ad tem­
Et nunc circa eandem quaestionem eminentispore sancti Cypriani, et ex iis quae gesta sunt hoc simus Dublinenais aliquas observationes nobis ex­
tempore, invictum argumentum deducitur, quod ehri- > posuit, dixitque hic agi do disciplina, non de fide:
stiani tunc rem non intelligebant, sicut fit none a sed ego contra dico. Si quaestio fuisset circa discipli­
nam, tunc sanctus Cyprianus fuisset inexcusabilis,
multis^quoe oérte nullatenus reprehendo. Sed medm
opinionem coram vobis propono et propugno ex- quia certe quaestiones disciplinas pertinent ad prima­
pectens quod etiam bonas responsiones dabitis contra tum, et negatio fuisset primitus ex parte Cypriani.
mesa argumentationes *
Sed quaestio pertibebat ad fidem, ad veritatem ;
Factum sancti Cypriani. Exorta est controversia B pertinebat itaque ad hanc quaestionem de qua nunc
circa rebaptizationem .haeretioonim. Sanctus Cy­
agitur : de infallibilitate agebatur, non de disciplina :
prianus contendebat haeretica esa rebaptizandos, et de veritate agebatur, de testimonio ecclesiae. Porro
in materia testimonii oculi imperatorie, regis vel
ei adhaeserunt multi orientales, inter quos Firmilianus. Sanctus Stephan us-peps contradixit illis verbi
*
i papae non magis probant quam oculi aliorum ; id eet,
res quae debent determinari ex testimonio non pen­
..Nihil innovetur praeter quod traditum est." Nunc
sententia Stephani pontificis erat absoluta, et tamen dent praecise ab auctoritate illius, qui testimonium
nanctus Cyprianus putavit se posse contradicere et dat. Itaque sanctus Cyprianus credens quod in sua
rontredixit ; et concilia in Africa habita sunt contra ecclesia baptismus repetitus fuerat pro haereticis, po­
sententiam sancti Stephani. Concilia etiam in oriente terat contendere contra Stephanum, dum non po­
habita sunt contra eandem sententiam ; et quod magis tuisset, si actum fuisset kntummodo de quaestione
est, sanctus Cyprianus colitur ut sanctus in ecclesia, et disciplinae, quia negaret primatum, et in hoc fuisset
eius nomen invenitur in canone missae. Porro omnia haereticus et nunquam ut sanctus ab ecclesia habitus
illa probant, quod hoc tempore non fuerit creditum fuisset.
Sed aliqui dicent forsan : Cyprianus, qui errai it
in ecclesia, quod illa pontificia infallibilitas erat ar­
ticulus fidei. Et illud ntegie patebit ex modo, in quo circa baptismum haereticorum, potuit etiam errare
sanctus Augustinus hanc controversiam refert, cuius circa infallibilitatem papae. Equidem potuit errare.
haec sunt verba : „Duo erant uno tempore.... qui sed hoc est argumentum, quod nempe omnes qui de
diversa sentiebant: duo erant eminentissimanim ee-C hac controversia loquuntur, dicunt, quod erraverit
clesiarum Romanae scilicet et Carthaginenais episcopi, circa baptismum, sed non circa infallibilitatem ponti­
Stephanus et Cyprianus, ambo in unitate catholica ficiam; et aliqui addunt quod sanctus Cv]>riaiiiis
constituti.... Multi cum illo, quidam cum isto etiam poenitentiam egit Et quidem illud possumus ad­
mittere, etiamsi non sit scriptum : est animadversio
sentiebant, utrique cum eis in unitate consistentes1".
Sed sanctus StepKanus dedit decretum, M decretum sancti Augustini. Sed de quo, reverendissimi patres,
maxime definitivum et auctoritativum ; et illud pro­ egit poenitentiam? Non quia praecise contradixerat
batur ex eodem sancto Augustino
:
*
„Cum Staphanus sancto Btephano, sed egit poenitentiam quia com­
non solum non rebaptizaret haereticos, verum etiam motius licet fraterne se defenderat ; et egit |x»‘nitentiam iuxta sanctum Augustinum quia eeelreiaihoc facientes, vel ut fieret decernentes, excommuni­
candos esse censeret, aicut aliorum episcoporum «t contradixit, quae revera pro sancto Stephano stabat,
ipsius Cypriani litterae ostendunt ; tamen cum eo Cy­ dum Cyprianus contra illam pugnabat. Sed sanctu.
prianus m unitatis pace permansit." Et si aliqua fuit Cyprianus illud non cognoscebat et in hoc excusatur,
culpa in sancto Cypriano, illa culpa fuit quod, ut et excusatus est a summis pontificibus. Quae ex ho·
docet sanctus Augustinus, commotius suam senten­ possunt Concludi? non credidisse in suam ipsorum
tiam defenderet.
Haec eunt ipsius verba
:
*
„Et personalem infallibilitatem. Sed quod non egerit poe­
quambis commotius, sed tamen fraterne indignaretur, nitentiam in sensu ultramontanorum, patet ex verbis
vicit pax Christi in cordibus eorum, ut in tali decer­ sancti Augustior qui dicit, quod sanctus Cyprianus
tatione nullum inter eoe malum schismatic oriretur." D resistendo Stephano fuerit tamquam Paulus resistens
Nunc, reverendissimi patras, est altera conside­ sancto Petro. Porro qui· dixerit, quod etiam sanctus
Paulus de hoc egerit poenitentiam?
ratio in hoc argumento et maximi momenti. Augusti­
Nunc eadem quaestio de baptismo haereticorum
nus excuset sanctum Cyprianum, et quomodo illum
excusat ? Non dicit quod eret excusabilis, quia nescie­ diiudicanda adhuc venit sequenti saeculo in causa
Donatistarum, contra quos egit sanctus Augustinus.
bat sententiam sancti Stephani; sed dicit quod ex­
cusari potest, quod non cognoscebat sententiam ec­ Nunc legatur historia ecclesiastica, et videbitis quod
clesiae docentia Et illa assertio sancti Augustini tam Donatistae Constantinum Magnum rogaverunt, ut
clpra eet, ut inutile sit illi contradicere : nondum fac­ quaestio ipsorum definiretur in concilio Romano. Et
tum erat universale concilium. Et illa verba etiam res tractata fuit in concilio Romano sub sancto Mel:
*
addit
„Nec noe ipei tale aliquid auderemus (id eet chiade. In hoc ooneilio sanctus Melchiades praeside­
bat cum quindecim episcopis Italis et tribus Gallis,
et res definita fuit Tunc Donatistae non acquie­
* Dt «aie» Sagrisaw cestra 7ΜΛ·»», cap. XIV, sped
verunt, et eumdem Constantinum Magnum roga­
Migae, P. L, XLUI, 807.
: tbit.
verunt ut res iterum tractaretur in concilio, et illud
• ,Dt tegtisssa cMtra Dmutifia·, US. V, a Μ, M » P. I*,
obtinuerunt ; et summi pontifices non obstiterunt Att. dt, IM.
'tauMO si hoc tempore credidissent quod sua iudicia
r * OpdL, Ukn, eap. IV-P.U t.dt, IM

tn

CONGREGATIO GENERAL» 8KXAGE8IMA M mH 1870

M4

erant infallibilia, natitoaant ; eed non reetiterant- Et iam finitam, iam indicatam ipeemet indicare iterum
tune in hie circametaatiie congregatum fuit oondlitun voluiaaat. Illi apiaoopi carta non raedebant papam
Ardatanae, in qup Conatantinua ipaetnat expenaaa epi- eaae infallibilem. . Et tandejp Zoeunus ipae quaestio­
'acopia aubminiatnivit, et in quo multi epwoopi piua nem itarum indicavit, at indicavit hac vice iuxta' Inno­
qoam dooenti oooreoerunt, ibique ilia quaçatia^altaD centium ei condemnavit Pelagianos per trochriam
iuxta multoa theologo· definita fuit, quod baptiama epistolam, quae omnibus promulgata fuit praecipue
Africanis, qui de hac ipea responderunt quod etiamsi
non erat reiterandum; et tune patre
*
huiua concilii
scripaerunt ad aanotum Gilveetrum hia rarbia: ,.Pla­ iuxta eorum placita egiaaet, attamen libere aio
çait per te quia maiora
*
dioeoeaea tenea potiaaiipum egimet.
Sed adhuc aliquid restat; Zoaimta moritur et
omnibua inainUari." Si sanctua Sihreater credidiaaet
infallibilitatem pontifiçiam, non potuiaaet «altam aine Bomfacià· fit summus pontifex. Tunc Pelagiam
reclamaverunt ad concilium universale et baec est
recrimination· admittere hoc concilium ; attamen illud
occasio, in qua sanctus Augustinus illos oonfutavit ;
admisit, et admisit etiam rogationem patrum con­
cilii qui illi dicebant, quod quia maiore
*
dioeceeea te­ scribendo enim cuna illud ad Bonifacium sic loqui­
nebat, illorum decisio' ab eo omnibus insinuaretur et tur 1 : „Aut vero congregatione synodi opus est, ut
• daretur.
aperta pernicies damnaretur: quasi nulla haeres» ali­
>
Haec facta mihi videntur satis clara, saltem quando nisi synodi congregatione damnata sit; cum
potius rarissime inveniantur, propter quas damnan­
ad ostendendum traditionem non esae adeo eviden­
tem, quod aliqui probare non opportunum iudicarunt, ti das neceaaitaa talia extiterit ; multoque sint atque
incomparabiliter plures, quae ubi extiterunt illic
sed aaaetere tantummodo voluerunt quod traditio erat
uniformis.
improbari damnarique meruerunt, atque inde per
Poeeeni dioere aliquid de concilio Nicaeno quod caetera· terras devitandae innotescere potuerunt."
Videte, reverendissimi patres, responsionem sancti
habitum fuit paucis annis poet Arelatense; sed nihil
Augustini. Non dicit quod papa circa illud decretum
eet in hoc concilio circa hanc quaestionem : et multum
miratu· eum, quando in diario Hispanico inveni de­ ediderit, et quod non amplius aliqua discussione in­
cretum concilii Nicaeni quod affertur cum magna fi­ digebat ; aed respondit, quod aperta pernicies, aperta
ducia: ..Quicumque pontifici Romano contradixerit, haeresi· norv requirat concilium, et quod satis condem­
a synodo excommunicetur." ‘Sed unum tantum volo netur per consensionem ecclesiae: et si ille puta­
dioere, quod illud decrttum est apocryphum ; sicut visset quod decretum summi pontificis rem infallibiliter dirimeret, illic hoc debuisset dicere, sed nihil
etiam concilia non habita fuerunt in Roma, sicut
dicitur in tabula iu quadam ecclesia in hac civitate, tale dixit. Et notatu dignum est, quod aliquae theo­
quod duct concilia fuerint habita ante et post concilium logiae, verbi gratia theologia, quae olim erat galli­
Nicaenum. Multum gavisi» sum illud videndo, quia cane at alio sensu ac nunc est, ab illustrissimo Bouvier
illud probatio evidens erat pro primatu Romani pon­ edita, circa illa verba, quae ubi ext it erunt. illic im­
tificis, quem aliqui impugnant ex hoc silentio; sed probari meruerunt, poet illa verba illic inserit intra
silentium nihil probet. Sed cum volui videre utrum parentheeim Romae. Porro dico quod illa est additio
illa duo concilia habita fuerint, vidi quod nullatenus < omnino damnanda. Non est in textu Augustini, et
constat quod habita fuerint.
ego plures paginas percurri ad videndum utrum sal­
Veniamus ad haeresim Pelagianun, et ibi invente- ' tem mentio fieret Romae paucis paginis ante; aed
nulla est mentio Romae. Itaque illa additio Romae
nius claram probationem, quod doctrina quam aliqui
credunt evidentem et probatam, tunc non cognosce­ debet considerari tamquam pia fraus et contra doc­
batur. Pelkgiani suam haeresim propagare lenta­
trinam sancti Augustini.
verunt sub pontificibus Innobentio I, Zoeimo et Boni­
Veniam nunc ad tempora concilii Ephesim et.
facio: concilia adversus eoe habita sunt in oriente
*
Chalcedonensis ; ad quae concilia Romani pontifices
sed praecipuo in Africa duo concilia. Illa concilia miserunt epistolas, dicendo patribus, placent vobis
admissa sunt a sancto Innooentio, qui condemnavit illae epistolae necne? Sed quia illud punctum iam
Pelagianos; et tunc sanctus Augustinus praedicando tractatum est, de eo nihil dicam.
dicere potuit illa verba tam bene nota omnibus:
Et venio ad sequens saeculum, ad concilium V.
,,Iam enim de hac causa duo
*
concilia missa sunt ad In hoc concilio generali V tria capitula damnata sunt.
Et hic, reverendissimi patres, velitis attentionem mihi
sedem apostolicam. Inde etiam rescripta venerunt:
causa finita eet. Utinam aliquando finiatur et er­
vestram benigne concedere; et mihi videtur quod illud
factum sit magni momenti in hac quaestione. Con­
ror
Sed. reverendissimi patres, attendite ad sen­
sum illorum verborum, videte quomodo ille error cilium volebat condemnare tria capitula; Vigilius
dicatur finitus. Innocentius qui illum condemnaverat papa erat praesens non in concilio, eed in civitate erat
mori tu» hoc anno, et ipsi sufficitur Zosimus. Cae-1 praesens: et Vigilius noluit condemnare illa capitula.
lestius et Pelagius Romam accurrunt, et Zosimus
Vigilius restitit concilio V. illud a nemine potest dene­
iterum iudieat hanc causam, quae erat finita, ^taque gari; neque etiam denegari potest, quod post aliquod
patet quod etiam Zosimus non putavit suos anteces­
tempus lustinianus imperator Vigilium misit in exi­
sores fuisse infallibiles; iudicavit iterum causam quae lium. Tunc Vigilius et ipse bene^oonsensit damnationi
trium capitulorum factae a concilio. Itaque in hoc
finita erat iuxta aliquos, et quomodo illam iudi­
cavit ? Iudicavit illam pro Caelestio et Pelagio, et easu, attendite reverendissimi patres, caput et mem­
scripsit dure ad africauos episcopos dicens illis, quod
bra convenerunt simul, sed quia caput venit ad
durius egissent erga, homines, qui catholice sentie­
membra, non quia membra ad caput, et
* illud non
bant. Scripsit ad illos, et nunc, reverendissimi potest negari, Vigilius tandem tria capitula condem­
domini, illi episoopi 'non crediderunt quod deberent navit, ergo episcopi concilii V non putabant Vigilium
obedi re huic decreto Zosinii ; sed habuerunt duo alia esse infallibilem. Praeterea Vigilius restitit con­
concilia et miseruht litteras ad Zosimuin conquéran­ cilio V. Sed audite, patres, quia consensit concilio V,
in occidente multi contra eum reclamaverunt, et in
tes et amare conquérantes quod ipse, posthabito con­
cilio Romano et posthabitis conciliis Africanis, rem occidente quidam volebant se separare ab eius oom'

i firrw CXXXI. Λ wrtes Àpsstoft, X, 10.

1
cap. 18.

Λμμ nfiitofaf Pelagi
».
*

ail Boaifaciatu, lib. IV.

18·

rnimmne ; et ipee VigtlXu et ipmus sp'résaores'vum li

magna limnjo maxim
*
dif(imitate- ooridqntesu in- chs^Gdnstsmliiiopolitanutp san^sm Iguatiam, atq»·
. duxerunv<ad coadehinanq
*
1 illg-Jgpa eapitul^. quia eo audaeiad eaoscal/ut etiaifejdspaeere teatevtaeoc et ■
·■■'··
s' *Vigiliii
............ naseet oon- - sententiam . depositum»' plotulireet oootra papam,
' occidet·
credebat ■ quoi
_ ____ ,Ύ________ -T--TJ
_ -,_____
non cooù
*
Nicolaum.\itaPtg>»fta saotantiam déposition»
cilium-ChaJoedonense.
·φ_____
hqgt-fgcto,
q
't pdtmt. mihi videtur sati
*'
clarum, quod hoc taedpore voluit promulgare contra .Romanum pontifice^. Ita- ‘
* tifqueorieua- oeqqs occidqps credebat infaUibihtali que ^gebatur in'
*koc
concilio de necessitate cotnmu-

Rbmani pontificia
i
, nibnw cum sancta sede ;· idjpque Hadriamp Ί1 proVenit^.ad’tempora concilii VI saeeulo «aequent Ιάκύοηά» fidei, .misit, in qua ilhrecommuiyo cum
.. in quo Honorius condemnat,!» fttit, et nolo\de'lioc sancta^id», quae semper remanet immaeutara ,ct ego
facto loqui, quia nimis longa esset discussion et'(or- . (JJtftlQico rorain olinibus^'etiamsi Joquarun sensu.,
iitan a^iu» de hoc discurret. 8ad ,diooNp»od ititwniu tjuo videtis me loqui^ (risusl. et illud explicabo
7 cussum-esL quod in hoc ixmfilio VI saepe dictum et ' mox), dicitur necessaria : -initié
*
pequisivirab omnibui
aivIgiHStuni fuit- a patribus sqgthema Honorio, ^alribu» concilji ^liuiub Sctavi^ quod schedules sua
hJhreppo. Non inquiro senium illorum^verhprum. sed subscript mue finuarent·
·
’ ·
saepe illud^couclamatum^.fuit, et litterae Honorii x
tht hac professione fiiteKcuius ]«rs Statui iu

K ■ J..
*■,- ·
is-

pa£ae combustae. Hint in pleno . concilio : Jllud ai uustrfi reheuMte, notandum quoti u» habitis·, que
ueminè *
rieg
i
pdtost.
'
leguntur in ipsa Iristori
*
concilii eadem |st|rina >. epiX.
- ' Η·" («Mitis duxi.’ quod hoc, tempore episivpi B «opi gram murmuraverunt e: iverunt ad IgnatKïîii
Hainan ham atque ad Basilium inipqgggorem ad/deii
„
orieriTu»110,1 credebant Roijanum pontifneiu eme inlés dixerunt. nou“benb tactum fuiitre, quod eceiesiam
fallibilpm. Si illi episcopi credidiieeiit Romanum
pontificem esse infallibilem, Xnon consensiswti't jiuic Constant iniqxilitanam rents subustione Romanae,
,
condemnationi, reclama»issent et saltem aliqutidceati- subdi ecclesiae permiserint, ita ut liaiu- ei tainquaift»
*
tradiderint. Et quid fa.tuin init '
giurn reclamationis inveniretur; red nihil exist i t dominae aneillai
dii cbit^rraplia furata sunt a romanis legatis, furata
huiusmodi. Sed etiam (mpaxeanctua Leo 11 scripsit
■ Hispanis illa decreta et specialiter damnationem sutit ab illi» ut dicitur in hoc concilio, etsi eis puerae
restituta fuermf. Itaque quaestio erat de txtinnninione
Honorii agnoscens. qui etiam nou reclamaverunt. et
’’ ■ omnino, sicuti dictum erat - illis a sancto Leone, cum sancta «ede, quia Photiu» deponere aliantavcrat
admiserunt |x»t inquisitionem et examinationem, uti summum poutifiiem.
lladrianu« 11 qui per suos legatos pramidelat hinc
videtur iu actis concilii. £2rgo hoc tempore neque
. oriens neque occidens credebat ittfailibilitateni papae. eoncilio, debuit explirarc causam Iloirvrii. ct haec .
Venio ad tempora coiicilX VII Nicaeni II. in quo quaestio erat tum maximi momenti, et lladrtenu
*
loquendo concilio circa illuti lispiehatiir ex eatluslra
cultu» imaginum proclamatus fuit. Dico yfitbq circa
illud concilium quixi etiam nomen Honorii ibiSee ample, amplissime, quia hae» erat n
* praecipua con­
venitur, red sine causa honoris. Nupc ad aliud factum cilii. Nunc, 'retetciidiseimi patnv. liate sinit terlta e
*
ad concilium, quae verita invemuntm
itieonciissuiu in historia eieleaiaatioa. In occidente Hadriani |»{i
habitum fuit hoc tempore concilium Francofotdiense. C in eodem concilio’ ..Romanum (tontifnerii de om­
iarum
*
ecele
praesulibus ludirasM
*
legimus ; de
quod dici potest oeeumenieum pro occidente. In hoc nium
i
concilio Francofordiensi decreta synodi VII praeren- eo
< vero quemquam iudicasse non legimus; licet etum
Honorio
ab orientalibus post mortem anathema sst
tau fuerunt, et praeseuttta ab ipsis Romani pontiI
ficis legat is qui erent in hoc concilio, t'u^n ergo legati <dictum, sciendum tamen s»t quia fuerat su|ht haereri
Romani pontificuysid est Hadriani 1 essent in hoc accusatus,
i
propter quam rotam li* itum t* mumi ibiisuorum motibus resietendu vel pncci
**
sen­
concilio, et etiam patres francofordiense
*
cogno»issent, maioruni
i
et bene ct optime cognovissent papam illos in hoc, sus
i
lilgre respuendi : quamvis et ibi nev patriarcha­
concilio miHtre; attanfen noluerunt recipere coni
rum
hiec caeterorum antistitum cuipiam de eo Quem­
i ilium Nicaenum ΊΙ. Non tantum noluerunt Vceipere.
I
libet
fas fuerit proferendi sententiam, nisi eint^cm
»xi etiam feivnim derutum contra cultum sancto- primae
;
sedis fioiitificis consensus 'praecessisset aucto
iulii. quia decepti fuerant per verbum odoratas
·*
i
rita».'
putabant qutftl imagines deberent adorari'. Sed dico, .
Mune, reverendissinq («1res. illa verba sunt magni- <
momenti,
et dico quixi illa verita dirimant quae-tmhtx- tenqxtre francofortlignMe patres non credebant
i
infaliibilitati papae. qui papa per suos legatt» ilii
*
i
nem,'et
omnino illam dirimant. Illa verita sunt veitai
praesentabat hoc concilium. E) ree eo devenit, ut ipse non concilii, nam quidam *1 nerent
ilium vi rio·
l«pa reejxtnsiotiem seu apologiain miserit Carolo poterit ; non sunt veri» concilii, sunt veri» summi
Magno pro defensione concilii Nicaeni, septimi pontifici
|
*
quem multi dicunt infallibilem. sgQ> verita
generalis.
D summi pontificis qui debebat explirare lus tactum
Venio ad VIII concilium oecgmenicum, quod
Honorii, et hoc factunt expliiat modo digno Romano
habitum fuit praecise mille abhinc annis. Porro circa pontifice. Non dicit quod concilium fuerit corruptum,
illud concilium saltem non djoetur, quod ipsius acta non dicit quod concilium erraverit, non dicit quod Iloiwtrius non fuerit condemnatu
*
propter haemini at
fuerint cômipta. Et ex boo concilio relatores Depu­
tation· suum principalem textum extrahunt a pro­ tendat bene eminentisaimus Dublinstnsi
*
qui de h<s
fessione fidei Hormiadae, etiamsi Hormisdaa hic non tractavit), aed videte quod Honprius fuerit condem­
nominetur; et **
t
proprie profeasio fidei, quae re­
natus non propter silentium, sed ex verbis ipsiusmet
quisita fuit ab Hadriano U. Porro, reverendissimi
Hadriani papae quia fuerat super haeresi accusatus.
patres, hic habitum fuit factum magni momenti, quod
Hadrianus nullum,effugium ex ii
* dat. qltiu» auctores
mihi videtur dirimere praesentem cosijrovereiam ; sententiae oppositae, quam impugno, notant ; non
itaque volo maiori attentione me honorari.
dieft etiam quod Honorius fuerit condtanuatua tan.
fnhoc concilio nullMenu· agebatur <le infallibili­ tummodo tamquam privatus doctor; non dicit quod
tate Romani pontificis, red agebatur de communione illa condemnatio repudiata fueritta Romanis pontifi­
ut aliqui dixerunt; nihil eim>modi5ficit ; sed
cum Romano pontifice: et hoc .concilium fuit oon- cibus.
<
vocatum non ad, definiendum aliquod particulare
> Apnt Latte, ta». X, *. «M el. VMÇt., Manu, XVf, Ï7.
punctum doctrinae, sed congregatum fuit ad condem> Labta, L dt , »Ί; Msast t. dt,. IM.

w

***»i^r-**

aUqyi· ru^ou· teo^eel dkèodi, qwxFtuc vox Me^betaumiturin stricto mneukei tendite iUwbqüofl »
Hadriano· dicit,
fuerat super heemi accusatus,
. prester.quam fblamJioet minoribus contra supor&ra·
ÙMùfgeiè et praym illorum sentibus rvaietere. Itaque,

inr ervorum, qdi diaou/
üuhtun ia BeU&uùm?
*
Sed hoc
noa
volo queei exenmhMB βηυτύ». eed effetam auctoritatam loannis *
XX11.
> .
'
Porro loanM XXII contra bullam Nicolai IV
declaravi! quaedam, cn$À quae nihil volo dicere; sed

iuxta Hadrianum pontificem si'Nicolaus iudkatua
IqtaXet « condemnatu» de baereai, posset illud litdi• iiunyafnluo modo suatileri; aed Nkvlaiu noa J^Rrat

ratio quam dat, ret oraumoclaia. llicij quod Minoras
·< Fratrcelli principium haereticum | ropugpaba^t ad
* Rnandam v(çb suae bulla». ’ Et ban- jiuut. ‘ver|n
d

rr accusatu» de haereat, contra Fholium coocludiy quod
illa cotidonmifio fuit euntia omues regvptes. Z
*
.ttteiidiM'etiam, ivvecvudMiti· patres, quia in
. hoc textu Hadriaiiua positive ql exprerqe dicit Ilo1.
nonum condemnatum fuisse eg cotaetwu sanctae

pontificia m buIK, qua» incipit ^u«V qanraadcSH.
loanlire XX ll sic loquitur Λ bulla ' .,Ad itnpu-1guatidas auteST constitutioiv»- praedicta.»: i-udscnpta
iVtiooe, ladi verbo quam w rvpto w»i cqnt publice, si/ut

fertur: illud. inquiunL quod^per elavemXtenliac in
fide ac liiordius semel definierunt Romain ptihtisedi» f¥t quia dle-k-xtus est magni momenti, invenitur
i-t.isin m oofi
*
relationis. Sed mhjl de hoc textu dfefices, adeo immutab-le pertexerer, quod illud sucoee}
cum fuu; prudens%xistimaveiuut nihil de hoc «licere.
sori resocare\on llcqt in dubium, nec contrarium ' .
J
’ villum texi uns lego iterum: ..Licet fiouorio ab orian- affirmer^ li«xp dr^is quae pef- elavem -potestati»
talibus post mortem anathema sit dictum. eciemjum 1Kordinaverint, asserant pecus'««sé.'
'
tamen «st quod fuerat super haere-i accusatus, propter
-Itaque ille pontifex digit Minoie» m eo errare.
quam solam licitum wt minoribus nr<iorun\ suorum quùd dirent quando summus pontifex 'aliqmddefiniMt J
mutibuv re«iMendi. \el pravo· ransut libere respuendi: de fide et moribus, tunc illius iudicium est, irrefor­
tpUitBis et ibi nec patriarcharum tier Vaeterorum anmabile et ab ilLriyv «Uccewore mutari non pot<>>t. Pono .
iiMttuni cuipiam de eo quemlibet fa
* fuerit proferendi
haee t«f praecise thesis 'nostri schemati», ^uae con­
sententuqn. nisi enwJvm psu^iae mmIis pSutifin
*
coiy futatur a lorumt- XXII. Et tunc ad reinoremluru
sensus pnMxvsMMvt auctoritas.' Pontifex qui pracy effugium fratrum illoi Au addit : ..Palet autem., quod
'idehat concilio erat sanctus Agat lio. qui tuiaerat illic
neque Honorih confirmatio, neque Gregorii, neque
*
suo
legato», et illis dixerat quoi possent comsentire
Alexandri, neqne^N icolai praedictorum facta fuerit
in concilio generali? cum per nullum ipsorum, fuerit
liute condemnationi Honorii, si revera littae pro­
ferrentur quae.probabant. quae contra Honorii causam
generale concilium celebratum..''. Nicolaus autem IV
6u lelant. Et ilhid sit dictum, pro cminentiseimo releftravit concilium generale, nes- aliquid cuva ||ic­
Dublim nsi, qui etiaui illosdegatos coram mitis reprae- tam regulam declaravit." Itaque e loanne XXII con­
renlav it tamquam hoimnre simplices et ignaro» quoad stitutione» circa fidem et more» sunt immutabiles tan-'
textum, quoad seusuin . «olens indicare quod illi legati tuninxxlo quando accedit auc|prita« «-etesiae docenti».
Et haec est sententia'Xricti Antonini, qui ex pro­
lorsaii nesciebant quid faverent. Sed Miletis ex hex?

textu qmsi «111 legati halx-liaiit perniÎMioiiem et de­
fesso dicit quod cum |«apa ut ρ»|
*
errare nou potasl.
cretum a sancto A galli one: et etiam, reieroildlssiml C sed papa ut |>apa intelligitur „papa utens concilio
}«a(ies. si illi legafi tam ignorante» erant, «iebi-mus et requirens adiutorium ecclesiae." Et haec eat etiam
iniere quod exedis legatis eligeliuitiir summi pontisententia sancti Thomae angeli scholar, qui dicit
1'iies. et quini illa animadversio et tant, redundat erga p>a(>am efficere «embolum in concilio. Haec nat,
illo».
reverendissimi qiatres. doctrina quae posita fuit ia
Nunc post illud concilium VIII, quod fuit ultf- area a clero gallicane in »ua celebri declaration·, quae
imiiii m oriente. »cio quod probtMoue» contra-pontife, data fuit duobus abhinc sacculis ferine.. In illa decla­
i iam infallibilitatem minus numerosae inveniuntur;
ratione quam omnes cognoscunt, multum quidum arat
-ssl altemlite. reverendissimi patre», ad circumstan­
reprehendendum, quod et ipse leprehendo eum summi·
tias. 1’inixise ikl tus- tAQipus publicatae fuerunt ab pxuit i fici bus. qui eam condemnaverunt. Illa declaratio
iin|s»loie fal»ae decretales ex, quibus, et nemini ne­ erat omnino illegitima, quia ierat ii^rpoMtio aliquo­
gate liret. Melchmr Vanus piaccipuas suas probatione» rum ep>isco)s>ium iu «'ontioversia infer regem Galliae
i-xtrahit <le ihfallibllitate pontificia. Praeterea lux- 'et |K>ntifi«vm Romanum: illa declaratio dabat illo»
teni|x>ie schisma graecum factum fuit. ItmQic ille paquatuor arthulo» tamquam articulo» fidei, quod rerte
ttiHnha. qui se dicebat patriarcham iinnersaleni, iam
non erant. Sed de hac declaratione dicere libet <um
.am in rebus occidentis non apparet. Praeterea sum­
RoKsuetio' ..Abqat quo libuerit declaratio, attamen
mus {wutifex suam extraordinariam |x«lr»tatcm non dixqnna inconcussa manet, et onmi ««en»ura eiipers."
tantum spiritualiter sed etiam coqraraliter su|«er omRemanet tamquam opinio. »ed censura expers. Et,
uia exercuit. Itaque non tam mirandum «*t
quod D reverendissimi patre», liceat mihi advertere, qurxl ex
tanta testimonia non inveniantur ; fot>iU|ii inveniren­ .illi» quatuor articuli· unus est. qui ab omnibus rlnretur. H«d noli habui tempus.
linquitur ; ille articulus qui tractat de potestate pon­
S«-d ecce factum quod non p<uest denegati. Fu­ tifici» directa vel indirecta super temporalia regum.
erunt habita concilia generalia, quae com ilia generalia
Nullus est qui nuiic propugnet hunc articulum,
sunt probatio omnibus, qirod alh^md additur ponti­
et liceat mihi vobis dicere, quod tempu» fuit quo ille s
ficiis definitionibus per concilia geiieralia. Et circa articulus eiusdem certitudini» et auctoritati» «xmaifidem horum saeculo· um usque ad Constant ienae con­ derabatur ac infallibilitaa. Erat tunc pro illo articulo
cilium, reverendissimi patres, unam pirolatiooem, aed eadem externa apparentia et auetorita» ac probabili­
omnino invictam iuxta me. adducam, quae eruitur «x tas extrinseca; sed illa auctoritas extrinsea dereliquit
bulla loannis XXII. Itaque hoc tempore quidam Ro­ alium articulum. Cur non poterit derblinqurte ei hum
mani (lonlsiice· praecipue Nicolai» iy bullam edidit,
definiens quaedam circa paupertatem Christi et apio< Kxtravag. i«aa»«i ΧΠ. 4« verb, «ignit eap V..
• l|»a Bossoeli verba here «aut. .Ab«at entv Oedaralio
stolorum et circa paupertatem quae viget in ordine
qa»
Ubasrtt
; ana «aln ··», qao«l saepe prvfteti mv»t, tauaMinorum. Porro loannes XXII buHam edidit contra
daa U» aasrtpiaMa. Maaat taeoni-aM» et «Saeat·» "mai· as­
bullam Nicola· IV. ilia bulla est clara; et non tantum
pera prwea Ula eeateatia ParUansiasi.
*
Dqn»i· t>»rifnraWuiM.
unam sed phires edidit : et ille casu» eat unus ex i» GaUt» ert^edare, I X.

JL· «Μ8ΚΜΠΒΙΪ
>4 >

alium? aio nit
f**
iri rebus oootrovesxi». Fjdes sola 1 taataakmodoarttar alica
eat mvariabuia; sed opiniones hominum potente ve- potest aedi at eorieriM"
riari. Bt circa illud/ rereraidisaimi patres, nullo durare, non magis quam'«I
modo possum/approbare illos qui 'dicent, hane quae- capito.^ Boofesia utiam< quando pqpa moritor, sina
ntioqciii eqtra aream coni
controversterum theologicarum .rnpitefo, attamen noo resnanet aine capite Itaque».
■ntiotjcm
-------- »·>»:
------—·—
. trdwuriua enor in pontifie· non probat contra neces- ,
positam fuiaae: nostra praesenti·
hie
probat
ooetra, ripm. Red dlud factum coram vobia affero. Notam sitatem uommnnionia cum illo quia pontifex ipsemet .
«et omnibus quod Boseoetjus ediderit expositionem potast retractare suam opinionem, ut ferit Vigilius. <v
{''methodicam nostrae fidei ad protestantes, et ibi die- Reverendissimi patres, Ara, ut dicam familiariter,
t' serare debuit de aûptoritete'ponti&ih, et ibi asserit uncia facti magis valet quam cantum fibrae specu­
I
primatum, sjeut .omnes faciunt catholjei ; aad axpre-m lationum. Vigilius non tentebat cum concilio, restitit
et positive declarat, quod nihil amplius requiritur episcopis; attamen t^vocavit suam opinionAii et tunc
credendum de fide et circa illud adsunt- proÜtiones 'venit ad concilium, et ndh concilium ad illum.
' Ita etiqm ' circa Hbnorinm illud notatu dignum «t
expressae, dirattae et^formaHa. Ergo nihil aat de fide
circa hanc quaestionem, et illa quaestio remanat adhuc Honorius suas litteras misit, ut appsuet, nullum con- ,
cilium tenendo% nuHos’ epiaoofbs consulendo,, ut
in area controlersiahim theologicarum.
iterum apparet ex historia; sed euas epistolas misit
Et. illud ejjim probo ex cateçbismo romano
*
eminentissimi cardinalis Patriti, qui docetur in tiac •d Sergium, in omnibus ipsius mentem sequens, ut dieivitate: et doctrina huius catechisnii’ est praecise B cit concilium, A impia^dogmataconfirmans. Sed mor­
doctrina catholica quam sempei
docui.
*
qufen ex pngiis tuus est Honorius pauco tempore post suas epistolas;
turi» momenti» audivi ab omnibus traditam, et quae' et ipsius immediatus successor statim contra mono-^
certe pugnat cum praesenti schemate. Haec «t dot- - theletismUm pugnavit et ilkun condemnavit ; et illae
’ trina catschisnii romani : ..Quid inlelligis per docen­ litterae Honorii fere omnino tunc erant ignotae et iam
tem ecclesiam ? - Intelligo summum pontificem Ro­ Romae. Et in concilio quod habitum eU in Latera­
manum v icariuAi lesu Christi et caput totius unitatis nensi ecclesia sub sancto Martino 1, ille summus ponet simul omnes episcopos. qui il^surit uniti." Non Jifex ecthesim Herailri condemnavit et sipiul tvpum
dicit : credp summum pontificem Romanum solum, Constantini, qui idem fere quoad substantiam fuit
aed et omnes episcopos qui illi sunt uniti: hoc eet cum litteris Honorii. Et in hoc Ivpo et in litteris
* ecclesia docens, hoc corpus docens, non pontifex solua alicuius Bauli Constanlmopolitani patriarchae id
sanctae
*
memo­
aed pontifex simul cum episcopis. Pergit satechismus: dicebatur, quod Sergius et Honorius
riae, unus patriarcha senioris Romae alter novae Ro­
..Poteet ne ecclesia docere ; falsitstem fidelibus?“
Respondit : „Non potest, quid fuit stabilita a Issu mae, approbaverant unam voluntatem. Ille Paulus
fuit condemnatus, et aBclesia Romana, statim ac mor­
Chruto magistra fidelium, columna at finbameotum
veritatis, et semper asaistitupe Spiritu"sancto." Nunc : tuus est Honorius, reclamavit contra monotheletis..Quantio Ieras Christus stabilivit pastores tamquam mum; et monotheletismu» filit profligatus etiam a
magistro· fideliumt" haec est quaestio. Respondit:
Romano pontifice. Et circa illos errores, revehendis„Quando dixit illis: Ita per totum mundum; prae- C simi patres, illi errores non possunt destruere corffdicate erangeiium omni creaturae." „Et quomodo nos muniouem cum sancta aede.
Sic verbi gratia legendo concilia vidi quod papa
securos fecit Issus Cbristus, quod pastores suae eccle­
siae nunquam docerent errorem ? — Quia promisit asio aliqui», Stephanu» II, videtur dicere quod baptismus
suam aasistentiam illis omnibus diebus usque ad finem in vino necessitatis causa, quando non eet aqua, sit
saeculi." Iterum : „Cum stabilivit C^ristug episcopo· validus: illud vidi. Vidi etiam in'responsis sancti
unitos summo pontifici tamquam qtegistroa veritatis Nicbiai ad Bulgares, quod baptismus valeat, quando
revelatae, nonne etiam dedit iUh potaatetem lagea datur non tantum in nomine sanctissimae Trinitatis,
faciendi f Haac eat doctrina ran semper docui, quam aed,««iam in nomine Christi. Vidi etiam illic quod ille
». numqunNiaocui et nunquam audivi pontifex, quando consulebatur a Bulgaris utrum lisemper doceboΛ
’sed
quod solus papa sit infallibilis, et quod suam infalli­ ceat focari tempore quadragesimae, dicit quod nulla­
bilitatem communicet aliis pastoribus et eoolasiee. tenus Uiceat Christianis iocari. Porro' illi errores, et
Sed nunc venio •d'unam obieotionem (solam quam alii quos poemm memorare, nullatenus nocent nostrae
noverim) circa illam quaestionem
*
debamua ama in thesi ea articulo fidei, quod debemus eme in com­
communions cum wmteo pontifice. Carte debet ease munione oum Romano pontifice. Nam nemo ex nobis
illas assertione» admittit; et illae asaertionee reman­
communio cum summo pontifie·, debemus communi­
care cum summo pontifice in fide ac metibus, in serunt tantum in libris fere incognitae, tantummodo
decretis circa fidem et mores; et si nihtil aliud intelli- cognito· iis qui libros legunt. Remanserunt . in
gitur per infallibilitatem. iam definite est quaestio, D libris tamquam morte» littera, et propter hanc re­
st non
est
*
ftrus controversiae: omnes omnino ilAd tionem nullatenus nocuerunt .11;
illi communioni, quam
admittunt. Semper ego ipse idem protestentibus prae- noa nscsme aat habaamra cum Romano pontifice. Et
idem dicatur çirca illas bullas, qura Romani pon­
publicis, ubi iudiria politic· exerolnrar, «t sempsr tifices ediderunt in materiis temporalibus, nempe circa
> ineipio «b auctoritate commisse Rosnano pontifici par potestatem directam in temporalia regum. Illae bul­
ilia vegha: Ta « Pttrut, ef np
*r
feme petram ata.; lae remanserunt in libris, in bellariis; sed multi non
sad nunquam quod necesaites illius rommuniouis cum admiserunt doctrinam, nao illam admittent nunc. Et
snmmo pontifie· requireret ftdaot ia rim intallibih- tamen non solvunt communionem eum sancta sede,
tetem: at base aat quaestio, quam rob dilucidare. quia illae amartionas remanent in buHanis, et nemo
propter illas sese separavit a Romana aede.
Magna aat differentia intar Mosssitatem commu­
*
nioni
cum summo pontifice at «tu» infaUiUlitatam
Et liceat mihi dioere, admitto (et illud erit re­
in fide, mult· art differentia. Quaref Quia supposito sponsio reverendissimo Casseliemi, qui nobis testimo­
quod Romanus pontifex errat, tunc ecclesia non arra- nium amplum dedit circa fidam Hibertorum). equi­
bit ; at ilia error erit tantummodo transitorius, at ariL· dem scio quod Hiberni credunt in infallibilitatem
papa·; aed etiam erodunt in infallibilitatem suorum
sacerdotum : et non tantum credunt, sed eontradietoraa

•te·»

^.' Λ· :<*λϊ

tam·.

w at

»

5

-s

—— -» ...

-

7-— x-..

naa. documi
4t·
*
*
sancte
*
sedi
racipittit; Iweil ψι^ί
ab enttNntimmo cer>
'
-«Cr·
«ήiai~·
—
Ifminr—
nH
wa■ primi··
Cnpalfi: -..Hoc non liret
«linali DublitMMi v·! a CaWianu. utram Hiberni diem. Unuaquieque potast abundare m sensu 'suo.
eradant. MI Hadrianus IV fuerit infallibili» quando «t dicat quid crédit ; «scum noti Iket dicere l»oc, ease
iiMulata Hibelhiga solemniter dedit regi Angliae: et sacrilegum .dare suffragium. Haverendisaimu· do­
osu, varum non potMt
a^aliqui putant quod re» beam geste fuerit, certe Fe- minus abuddare potest in suo t*
niani illud non esadunt, uontra omne· gladios briullam notam inurere iis, qui aliter sautiont; ideoque.
- te rogo ut si nihil aliud habe·
,
*
nisi ut nugas addy.
I aim ico».
_ tunc inutile erit ut ex aunbone loquaris." (,Pl«trea pu­
Nunc, revetendiesirtti patres, multi textus hic dati
*
tres.· Descende!) '
,
fueniiit ad probandam thesim, quam impugno. Illo»
Orata. Liceat mihi dicere. Non volui dicere hoc
- textus sudni, et attente; siquidem <mphi_4uod eit
offii iuni 'magni momenti, obligatio «aera omfeia cog- e*se sacrilegum, nullatenus; sed quO^mihi videretur
iioeiênd· circa haute quaestionem. Sed omnes illi tex­ sic prosae, pro me, dartfmeum suffragium pro sen­
tus nihil omnino probant iuxtq me; probant tahtum- tentia, quam video ubn defetgii traditione. 8ed nunc
modo necessitatem communionis cupi sancta «ede. ultima res est illa, quod mihi videtur quod posait pro­
poni conciliabo inter contendente·' partes. Et utinam
Equidem et ego dico quod illa petas infallibilis sit.
/' quod sit arx fidei, praesidium · veritatis, et omnia poesem ramum olivae huic augustissimo eoet^r (rimi·)
alia; illud diro et dixi semper; illud praedicavi co- B afferre,-sicùt fuit antiquitus\Haw eet autem mea
m protcetautibus. Sed propter hoc non credidi quod propositio,
f*
—■—quod
----- ‘ dicatur
— -■—circa
-----caput
- n> ·IVi § 1 et 2 .....
ewtù»iotu«
*
£nri
*
proree
De Aftgrli». ..Hoc per­
- deberem crederè infallibilitati personali papae; quia
illi textus nihil omnino probant, praeter necessitatem tinet ad discussionem specialem, nonmd generalem."
Orator. Clique haec e>t dis^ussit^eneradis.
communionis cum summo pontifice, quam libenter,
libentiieime admisi semper. et spero semper adEmimmfireimw Dr Angtltt. H«C non possum
permittere. Favey descendere ab ambone. et ascen­
misurutn.
*
epi­
Quoad homilias morales loiigiwimy, durrem dat reverendissimus dominus Alexander Bonna
-ferine decisivaa, quae nobis datqp--/uenuit de neces­
scopus Csamadiensis et Tem
svariensi».
*
sitate amandi veritatem, amplectendi Aeritatem etc.,
ORATIO
yirca illas orationes'nihil aliud haber dicere. praeter­
referendi patri» donnas-Jlleraadri Botutar
quam quod sunt splendidum exfcuplum petitioni
*
epwropi ('Mnadinwia et remexnariearia l.
principii ; suppontint quaeetioneqi. Probent mihi quod

Emineatiasimi piaesidcs. eniiuemiaaimi ac reve­
haec infallibility sit verity, tunc illam amplectar;
rendissimi patre»?
i
red ai non probent, non poMum amplecti. Dent pro­
Ne miremini quod in discussione tant i moment i
bationes, Airobattones desumpty ex Scripturis: sed
materiy etiam ilii partem eapere cupiant, qui hucus­
probations quae mihi dalae sunt,, non valent. Scio
que silere maluerunt. Quis non conetur moto» comquod multi sunt hoc saeculo, qui tenent isty pro in­
fallibilitate papae. Omnes illi' textus, qui nobis dati C ponere fluct ua ? quis non desideret ut turbatis animorum conscientiis |*
x et tranquillity reddatur ? qui»
fuerunt, nihil probant; tantummodo quod multi sint
non exoptet ut omnia evitentur mala, quae «x defini­
qui tenent nunc tamquam opinionem infallibilitatem
tione propositarum materiarum oriuntur?
papae, quod nunquam negavi- et nunquam negabo.
Scio equidem, reverendissimi patree, quod illi qui
ξ
Sed, reverendissimi domini, quaestio praesens de­
timent ne ex definitione/novarum doctrinarum mala
bet investigari per monumenta ecclesiae, per historiam
ecclesiae; et non debet recursu
*
fieri ad diaria, ad oriantur eocleeiae et aariy aedi, prophetae dkuatur;
ephemerides. Ego hanc quaeationem in diarii
*
non qui neaoio quo spiritu ducti propriae opinioni· «t pro­
-tudui ; si aliquis vult decipi, legat ephemeride
*
Et priae imaginationi/figmenta et commente vaticinamex hoc am bone, habens nunc occyionem illud faciendi, tur. Hoc non obutamle benevolentiae vestra· rumam
volo hic commendare, propter quam foraan et ago
’ dicam omnibus editoribus praesertim laicis ephemeri­
dum et diariorum religiosorum, dicam illis quod dixi adnumerabor prophetis. Audistis, reverendissimi pa­
uni ex illis paucis abhinc anni
.
*
Ille editor in ridi­ tres, nuper orientalem pro orientalibus verba facieaculum verterat praxim huius ecclesiae Romanae bene- , tem ; sinite quaeso ut hodie occidentalis in favorem
*
pauca verba
«licendi animalia in festo sancti Antonii. Tunc illi orientalium, in laterem «actae unioni
*
io hoe benevolen­
ostendi rationes, propter quM illa benedictio sit bona. faciat, vel ex eo etiam ut orientale
tiae et propansi animi documentum rspsriaaL
.Sed ille mihi tentas absurditetre respondit, quod
Divina misericordi· sa mihi obtigit in reguo _
crediderim opportunam stulto respondere iaxta stul­
titiam, aio dicendo illi: Tibi notum fbciam diem in D Hungarian gregis Dominici portio, qui in oeisnte Europae ultimo
*
culturae catholicae limita
*
attingit, et
quo animalia benedicentur Romae, ut tu veniy et
benedictionem eouaequaris, de qua summopere in­
diges. Nam maximae bestia·, quM noverim, sunt
ephemeridum religiosarum praecipue laioi redactor··
(risus).
ffmtMntiastans peream prosse
*
pnlaat tmtanataa*
**
aMa
*
«Mali
p
lay, nade orata suMat.'
Pauce montante placeat mihi rooosdsre. ItaqiM ex
- illis quae dixi, mihi ridatur quod possum ooooludera,
quod pontificia infallibility non «at traditio apostb- a* aane Matato aM** erigat·; Manta* **·**··***·
lica, sed «st ôpiaiq qua
*
introducta fait · pistet·,
quae non mihi videtur «tis bene intalleota, a srio qui
non est seoundum sctartiam ; et duo illa foraan mo- ■
tiva invenerunt: sed non video quod illa santeotia
tari a**a» ta*# «ama· <
sit traditio apostolic·. Ideo non pomum ia eonacignti·
*0*ai *■*■*■! pmnM Mb*a*n
meum suffragium dare huio eententia·, quia illud

■'.'Μ

•

ètiùm divsrsrapopali· oommieoetar, qta deptoraate
*
■chiamate irretiti aunt Eorum popatoram «go et »r- '
roré», et desideri·, at aio diota gravamina Mei» Ia
promovenda unione «aera «i officii, quod gate, par
-multo· anno· ipaemat insuda»}. Sinito, qaamo^ «t ago
hodiemae attentioni· vuatraa.toten ad confinia im-

ptriorutn Auatro-Hnngafiqa.^tMiia· atPortaeOümtnanieae dirigam, ut «qrâreatis qua» ait ibfpsr' durantia, tetisroatis, et qteelit progredientis matais
ratio *ad doctrina· quae iic proponuatur, at uhda

ia Treaaartraate et «tata»· ^aagsri·· patebo» aaar·
*
.Miqhdm »mpto»i eunt; «t eqh tara aepé­
etaiq·•eorum, qni aedi apostolte· tant eddtotitemi,
hae» anto quetidfe oratore raff
.
**
innrean—ta Ad
ariremto tattis finmndam at statnlmsdam aagustistona taperator atVea nosternoiitanturamodo «edem

catholica semper nggno ferebatur amo»· pacis resti­
tuendae, at omnia teertor evitavit quae gitacoe offen­
dere potent. Cuius bstevoli animi docuiotatnm prae,
huit nobis concilium Tridentinum, in quo nihil fuit
definitum quod’ graeci'acceptare nequirent; et ideo
post conciliuth Tridentinuta 'decretum florantinum '
semper foil adhibitum tamquam norma pro iis. qui

*

nantur, utique eutn maximo et imperii nostri et reli­
gioni· catholicae detrimento. Impia haae conamina
tendunt in detrimentum et reipu^icae et ecclesiae
ohristianae, et in eorum emolumentum tendunt quo·
diximus infensimimos ecclesiae catholicae hostes, in
emolumentum illorum tendunt-qi^i in Polonia, Nero­
ni· temporum memoriam resuscitanto·, ecclesism ca­
tholicam torquent, «offocant, tota.ta ente EuropqÀofo
summo pontifice reclamante; et hinc, reverenrjiesimi
patre·, et populorum et guberniorum tanta commotio.
Et hoc commemoraro iuvat, ut omne onu, renonsioni·
• nobis amoveamus, «i quid ecclesia detrimohti (quod
Daus avertat) patiatur.
Restât nunc ut super doctrina in schemate con-

' ecclesiae unionem sunt amplexi^ Ast in novo isto'echo- tenta, breviter ea qua par est reverentia simul ac «in­
mate, quod modo nostro indicio eubiicitur, plura oc- C oeritate mentem msam aperiam. E numero sum
illorum concilii patrum qui ex diversis et quidem granigrant quae graeci» nova et inviaa erunt Novum
et exaggeratqm ip
*i»
videbitur quod ’primatus Ro­ iybu· motivis summopere dolent, quod ecclesiae doc­
mani pontifiera dicatur ptopetuum utriuaque unitatis trina de primatu pontificis prae omnibus abis trac­
principium, quod ab .eo omnia vis et virtus promaaiare tetur, misso naturali et logico rerum online, et
dicatur; novum et graeci» intolerabile .erit quod dita­ exnuasi» illis quae praecedere debeat. E numero sum
tu; de ordinaria et immediata pontifici» in omnes illorum, qui dolent, quod tota isto doctrina peragatur,
coctosias potestate; novum »t inauditum quod dicitur quin de «pisoopis vel minime mentio fiat-. Doctrinae
capite IV contentae aasensum meum praebere non pos­
de eius personali infallibilitat·.
Non novarum doctrinarum expositio, sed anti­ sum. Nos dicitqu», credimus et docqtnub infallibili­
quarum ot quidem illarum, quaa iam stabilitae suat, tatem ecclesiae, st corpus a capite vel caput a corpore
ista· praebent aptam fundamentum « aptum, meatam separare nequeuntes etiam Romani pontificis infallibi­
litatem admittimus inquantum «st caput, est orgqrrtun
pacis restituenda·. Cavendum «t m jper ndva» has
*
doctrinas, si definita· fuerint, nova» iaqae alttor mu­ •cctosiae sive coadunatae, sive diepereae. Discussiones,
* aptum
rus erigatur inter orientem et oeotdentam. Timendum quae in hac aula desuper habantur, non ·
medium ad v«vitatam euuttoandam omnis nostrum
te ne per novas har doctrinas pusis et tetanis .pro­
gressus «eluti uno ictu sistatur; quin temo etiam bene perqpteit; diaouminnrè, in quibus hoc quod deiam demonstratum em» dicitur; dis­
iliis, qui iam uniti aunt, fidat disortean paretar. Veta aaonstemdummt
____ _____
sunt qua· tavurendMmn» arehtapiaeopai Ownjmate P rominne», ia qaibos aliter sentientas pene haereri
<to deploranda «orto tadestoe gratos· psataHt: 18» proximi dtoantar; dtamsuonm, in quibus quaeritur,
nobis dsbsnt asm inritamanto ut atos. qui, ei pua
*
utram alitortaMraptoireritataminqairdado innomine
dsmea, nobtoram asadam profitentur, dtotiiaua», ito- Daaatai taxaverint rute: dracuariotra» 'etumnodi nec
dem qtaatar bMrumsati·, « tot premaatnt metta nt ' veritati eoaauhmU a» trarara»· «haritati, n« digni' iltosquoqusCkriatohMriilMro paadmaa i^sMkisd»- tati tatian euMOii.
pioreada torto Rii·· serimine dista rant, viduatur"rara"
Pwvqrat Muqne pam ad onerare Striptarem, «t

-

ante» liberttte. Mage «altor mt «faa aesMa· emr- Rotipari
*
utuatar, irae natas, qui bfa addwuatur,
ditto, at iUoa proelires iavenlraua ad tetotem md·- ia alium mommu intarprutaatnr. Ademta quantam
undi. ,8ueôs«itenimib omMueinibu·«t priaripfc at ."'to. patrum drata «t eftata ad probandam veri­

tlMMSia

ÿ

metrepolitopam Alba-IuiMoren, sad atiem dtito nom
«•dto episcopales créait, qua· ia'lturentisramM regni
comitii» urtimdo hgis too confirmatae sut 'Ad bane

anieMM (ttkbAterfhun ΊΑ
bor ptnun /
-'oriatur tanta et populorum «t guhirnKgum ede- contulit Oto sollfoitado,'qu· «hmm· pontifex nuntio·
μκ» Vison·· reridsntos a/axtresna· Bln· one itmuto
" motio.; . .■
·
* InoonMtilam Christi veatam reisram, It orientem misit, qui at eooteiaram iltaram res componerent, at
' .■ *
occidenti'ab undecim iam nraouli· oppositum. mpria- nsMonyerres in fida confirmarent.
lam Vaco torn grate Butheni quart) Rimmui nd
drnqne animante DeHncarnati maguia· redempto­
unionem reversi aunt iuxta dteMnm concilii '
rum periculo aetati· expetita» 'm·· par faatam et su­
ini ; et timaodum te ne ai maiora ipmia imperbiam pastorum suorum ooinm-dohmu·, at ardtnitr
*
darideramu
atqbf atiam praeibas oum emissis futis
■r, lasttw unioni·•progremwi penita» «Utatur,
a Odo efflagitpmus, ut orientale·, deperite erro»·, in B et etiam illifpariculum fidei paretur. Metu, hio eo
* tinum sanctae matri» eccletias et ad obedtatliam sa­
magi· fundatu· eat, <juod non daunt advervarii qui et
euoere
*
co­
crae sedi debitam revertantur. Hinc eum «olatio Ruthenos at Rumenos ad aliena· parteur

audivimus orientale» ad hooce concilium etiam erae
, convocatos, et si illi paternae huic provpeationi satis­
facientes convenissent, quale habuterotu» fundamen­
tum restituendae unioni· et pacis! Certo non aliud
quam illud decretum «oncilii Florentini’ qupd post
multa» disceptatione·, superati· difficultatibus, utrinsquè euclesise conredÈi tandem stabilitam «at Ecclesia

*

rest
*
trastuMI
SteMM M tqpVMM jKrt·»
fttt i* weeieikk
*
«kim Μ
i*dioio ùb
•selaato, «to uhu·· «t *****
■"·
®drii. Ante «t
i’- ft

■■.ii',. '

.
c*

*

ItèlJ&s.,

t

$
‘

gaataconciliorum geotealHua et nouMUa fact
*
hi-A «aero coufailio VatMaeo da reMs dogmatirâ» m centroetorica haie verjtati repugnare dortteairaa· praede
*
veroite .theologicis, aix> varbo, de aproulativte. nulla.
eeeeor ïn "hoc amban·'«atia oetaédiL
e«ert'inter no» disceptatio. Tot M tam aera» et tam

Non parum eoosolatiptii» efferre videbantur verba potente» inimici in religionem irruerant, tot minantur ■ «
illa, quae hic doctiesimu» m reverendissimus epi- * pericula ecclesiae Chriati M aaOotair· aedi, qutslod baro V ;
acopuA~Piotevien»i· protulit dum aaeertrit, traod non
mala et pericula praqcavanda' conatu» .nostros omnino ..
agatur de separate Romani pontificie iufallroilitate : et in charity Dei oonnectendoe eaae putabam. , -·
Unde mihi «po» erat 1· quod concilium Vaticadum . ' ■
aal ulteriorum verborum explanationem abe ego, netr .
alii potberunt intalligere. Intellect u fpciiia aunt verba ab exordio fere boarum deliberationum unanimi ore ' *
■ancti Antonini, qui dieit papam eaae'infellibilean
Moraeitatem dominii temporali» pro aancta aede-aa- duiu utitur vet concilio vel vero auxilio lotius eccle­ poneret, at qjc moraliter Galliam oogaret ad romplr
siae. Haec verha aunt clara', haec aunt aperta, ahaqüe tuendunj huc.'dominjum aient fecit vigiuti abhinc
.
*
Affimuuraaro etenim oqinium episcoporuni
ambiguitate; slisque omni lusu verborun^ Et in- anni
casMini laboravit 'doctissimus anetor opusculi1, hia die- qui »ul) cado, aunt, quasi voces 'omnium 'populorum .
bus nobis communicati, qui iatp verba in aliutu eensum (uisaenf, et haec’tan> solemnis tam univeiealia vota in
trutina politicorum pondu» maximum et efficax baingeniose mapis tjumu vecti detorquere cogatur.
.
' F.t lisw est mea cuih sancto Antonino, haec tuea -buiteeftt. 2’ Spe» erat qwM coneilium de novq prin­
cipia exponeret religioni» tgtholicae, eSKpi divinhmM
■ ' cum 'omni tradition· fides.
B ideo immutabilem veritatem, eed eorum possibilem con»■ ■·
Z
ORATÎO
cordiam cum recentibito scientiarum naturalium ad- · '
reterradi patrii dommi /oaMis Pmdt üratsrd
invcntionlbu» M cum exigentii< ut aiunt, modernarum

i

epMcupi f ’oMstanfrérot» rt .ihrttmeMw
.
*
,

'

Eiiiitieatissimi praesides, euiinentiasimi ff^vvereiidiasinii patres.
Mihi etiam in animo erat longos ac diuturnos,
effundere seruioue» in schema nobis propositum; quae
enim in illo continentur tanti sunt ponderis, ut
nostrum quisque ve! minimus episcoporum silere not^
debeat, neque quae cogitat, neque quae eentit, neque
ulla quae formidat eventura. Huic primario proposito
renuntiavi, uaquedum saltem ad discussionem capitum
itvpcoie deveniamus; et ad ambonein ideo ascendo ut
sequriitia tantum dicam.
1” Omnino aseentior iis e reverendissimis patribus.
<jui putabant et semper credunt discussionem de prae­
rogativi» ac praesertim de infallibilitat^ summi pon­
tifici» nec esse necrasariam, neque hoc tempore uti- C
lem et prudentem. 2» Item assentior iis qui talem
discussionem saltem credebant non esse aliis ante­
ponendam, sire rebus disciplinaribus' in-quibus iam
tam acriter'-insudavimus. nec certe principiis quae
«pectant ad ecclesiam generatim sumptam, et de qua
. decem priora capita animadversionibus iam iam elu­
cidare conati sutnu».
Rationes huiuece meae sciitàntiae hae sunt^
1° Quaestio de summo pontifice
bulla indictionis
nullo modo fuerat indicata ; unde de illa et tam gravi quaestione tractanda suspicionem nullam habebam,
pona et ingenua confidentia credebam, quod in hoc
■ AIMm vUsMr »4 oteeralara: AMaMdssratsa»· <·

socibtatum. Hisce declarationibus important Runsiaim.
el regna septentrionalia Euro|èe cito vel tardius adduci
posse credebam ad diruende
*
*
lege
tyrannicas, quibus
opprimuntur et tam lugenda Polonia et omnes catho­
lici. Immo crebebam quod his declarationibus mox
adduceretur Europa hd conatu» maximo· lentando», ut
libertate taudem gaudeant catholici in imperio laponensi. in impbrio SinensiYqt media» inter Africae bar­
bara» gentes. 3» Spas erat quod oonciljum Vatican qm^
novum corpus iuri» canonici hi» temporibus adaptati
tandem efformaret. Ius canonicum in go etenim prin­
cipio totum iaoet, quod ecclesia sit societas pertecta,
et temporaliter independent·. Porro haec indepeodeatia territorialis ubinani
*
invenitur praeterquam' ia
statu pontificio f 4
* Denique mihi spes erat quod cito
de missionibus extraneis ageretur, de illi» semper
laudandi», explicandis at dedie ro diem firmandi·.
Motiva hui usee desiderii ηοΛνοΙνο, non rot eniui
ree utili». Omne no» eodem aelo inhammaruur, «t

tandem lumine evangelii gaudeant omne» filii Ad··,
M sio adimpleantur promMeiones a Chrirto factae pro
omni carne, qUae sub caelo eet. Spes illae, quae dixi,
omne» omnino evanuerunt ; de ii
* rebus verbum nul­
lum prolatum eat in concilio : de fide partira itetata··
«at.de disciplina quaedam solummodo fuero propoaita;
neo de toto schemate fidei nec de iam inchoati»
dieciplmaribu» decretum eet Quin immo d»
primi· capitibus schematis de eeclovia. tam neceeearii», tam diligenter per labora» omniora patrum
etacidatii, nulla fit diacoaaio ; et subito, inopinanls».

ad alia
e spectant Romanum pontificem. deveni­
mus. De 'hoc doho secundo, quia tali» praecipitatio
> ÀitaMt··:
CaaMeatteaato iswatM ·» Hi
________
__
amara dabit forean qahunniandi «anctam aedem diUnreal rêë*tÂ-h '~-T-'»-^ir-^—*
^rr-^T
"
—nendo, quod concilium Vaticanum ooavocatuai fuit pro

Ammom yddii|W·

tira» |«U
**
N

mMm

tUtilotf

pv«it

Me proMtara aaae; rasiw rabes utra Malas· ili»· aM» ’ unica hac quaestione. Mai de iHa nil diptum antea fuaqromatb Mespmi. q·»·» espaaMte iam taeMranTO ml,
„UM
enteoedeotibi» Modiis, nec te*-- m* ------ raromm --- --- —-------- * I· hmHa »- As ^l.-»’
cilitate atpdiorum «eumi panUw «an ad naomtate
difficultate·, quae in toro acbemate, pria» aapaeta
mihi obviam enat. Alias addaro puroera ration··, φΜ»
4» e»geieM«rtMtoa
*<BM
iam palaferoruat alii ex revaraadiaauai» patribua, M
quaa-maam mactam immaniter perturbant. Da iHte
non evofaunua dicti» ^sirai raiatorte de hd
*>

qain

mm**
·,

*
«fana
*»
nob

dixit qaod

hImm

de loMN paWtiflra

'■

—

:
Mt

· W W"7^^
■ 1U ;'»Μ0»Β>Μ1Ι»1Α|| IT OCBG
a.,,,.. .;,·ΐ'

da die io diem OMKMti,finis'qua«primua apposMu» -ddMw'nataau^ynurtetitadRatatraB.'quiiadr mirari? '..·
dm iit:.sicut eteuimeta teanro^ lag^tatironou-fh - ee^ttiraaoiiamt, ιηΜϊψαη,ΐηΑίΜ ίηαοΜη'ιΙΙνύΜ,ηοz
• dilatio protego ranMndà, jWM» pt|
*
'ateOM^M · ’ ,ite tadfci
*K
> ’
fc*
,' '
ite et Μ ώηΰΐΜ» agapdiunrat.Hate suat, ni Altar,J>x>riisatb, quia«uiM»»
oarore;
*
<éordewqaro,voMis reapdaStteo |· teneat aaqMtMdüÎitndOi Uteo»· 8sd boat preptie dotewe qAbua <pea
âatur
*
illi-ôm■4»·. titea·Évililni lifyfrndraii prupraant bôpûnqn, quia' n·,’quiaehattedaauoteo'^ou^bwaot non mu-wit ,

'to
reb
r
*
tmaatitiriM et îfagitirié intqr qe ooi
·.
*
, lactant; in èoiuâlte'MteaaVteteano quante da dngttàa*
tibua definiendis agitur, qua^dMmtur «tatatuuntUf

rinm aut min
*
utile potant»-ant saltemnon eius
«
-diaedteteoom iq Mota' tpomefeo-exoptearatil, 4κ> /
ÿroj^ Whom
*
,
**
dolt
Pfopter ütenim episcopate·»
, non aunt, ad temppe e
d:a4 àeteenïtetein. (tada asefc -inxietatvui sinite, seritesedtaiumi payes, ut ab dra-^ '
*
veritas nec utilitas: tqtÿMabili et logica dilatiqte do-^ tttibue quibusdam, qui Adversa
*
habent amtentiagi.
moliuntur, quia‘verites eet Data» «t De
*
*
foanet.uf
hbiyiliter expostum ut retraites èèriramanti suarum ·
aeternum. *
. Bespondeo 3
;
*

/leb
*

.·■ ,
pereuaeonOU .«urpMabt,
*
non^auteaf ad ea * dori- >.-·
christiaoa non tentopere ex- vertent, ^um Mterùae charitati dpràan et'prudçn-c .

. -optabat doctrinam de summo ^pntifioe,'detliiieadam, Ua> φθ
*
oonmetanea wnt ’·■
riout crAdifis-Etreveruourogoptemot? A tatapdre . « ' Veritapeur, quaesunt meliora sincere et cordé recto
*
coKcilii
Tridentini quando appanieçint error
*
sivq B et conscientia non ficte, quaero:-hoc testinraniign mihi
làpscnii, rive Febrooii, rige Pistoriensis gynodi. rivé - reddit cotacieotia. Libros in favorem schpmati». quibus
• ip tlallijs ooMtitutionia. oivilii oteri, awo -LamennaiT’. obruuntur nostrae habitatione», -attente, attentiesiuMsiani' et’ altoru
,
*
nonne hi entem eat damnalr sunt? tego ; vetera et noxa nocturne verso ntanur et diurna :.

I

’

Qttianam e varis catholicis damnationibus real»tit? fet Deum'rogo, et iu praeterit»
iouti
*
ia novissimis nostris diebus, quaeso, quis error novus . «icufiet in'fujuris fatiseocl
iaeoculoo
*

et iritpreeneutibu»,
piqintentos lia^,

eoclesiaiu Christi in perditionem adduxerit, uh ad il- ' beo. Parcite ergo, viwtrae boiiae.fidci credimus, nortrte
lum profligendum errorem auctoritate auctiori opus paritor credite ; quia .verte si Hebraei estis, et nqs su­

ait summo pontifici ? Deo teste, non invenio.
mus, si Israelitae. ita'et nos, ri episcopi catholici, et no»
Respondeo 3
.
*
Si in hocce ntomehto quaedam, De
*
scit ! nos phriter omîtes eme volumus. Quorpodo
effervescunt agitationes, congruum nonne est digni- ergo grate, quomodo laetanter oratores quosdam hibe­
*
audiiissemus, nobis adversan­
, tati ecclesiae, consonum fidei nostrae iûipromileis Do-. rnatis approbator
mini itestri Issu Chriati super ecclesiam, ùt subito et tibus nobis non probantibus, exprobrantes primJ (parcite verbo) quasi iracundi, concilium non sedandi. ignorantiam nostram, crassam, secundo tmpeiliiam
< sed potius animas vehementar inflammat
*
excitandi
maximam, tertio adulationes erga civilia 'gubernia?
. «
causam habere videatur? Cur etenim nos exagitatos Quondam enim audivisti», reverendimimi {tatres. qui
indicare omnibus coram populis? cur timidi et quasi minime dubitaverunt adversantibus eehoinatis dicere,
pavidi^umus cum Christo? nonne non sumus in iped quod
,— si-- essent
--------- vel
— paplluin
--- - ------- docti
—.... ..in rebu»'thcologi<i».
...........
fundati et radicati? Nonne ia navi non sqm
,
*
quae C vel mites corde M humiles, vel mnneribu» piineipum
' semper fluctibus excitata, nunqdam obruitur, et-teste-'- non obeperatr’, n<m ad immania perducti honorum ci
et triumphans ad plagas rdmigat asternta? Makima ‘auri, sacra'fame, si graecos timuissent etiam dona li­
quando sublevatur tempestas, navicularii non funium ' rentra, vel non hypocritae, sicuti Ariani erant, cum
apparatus ita disponunt, ut advena fronte veutoram de obsequio et. devotione et amore loquuntur -erga
-* formiduloso» flat
*
vincant. Ite forsan prodent
*
sanctam aedem et papam; certe, certissiurà ram illi»
ipsis schemati plauderent et infallibilitati sununi pon­
egisset conciliant suam primaevam agendi rationem
si in nullo mutam, incepta absolvens, ad schema do tificis. Reverandimimi 'patres, animi gallici aestu»,
•uihmo pontifice devenisset, quando finem optatum ai non emet refraenandu», quam mordacia responsa in
promptu producerentur! Iam culpa est de illi» cogi­
priore bsbniseant.
Qicunt autem, haec sedabitur tempestas, quando tare, quid emet non impatientem linguam coqtinere?
Melius forsan dicendum erit hisce collegis, quoe
defipiet oomUhud q
** oreiBed», quamu ratirioada
sunt in b
*
lio raspoaaoa
*
perenultea reverentia omnimoda et oharitate maxima in Chri»to
ofipoaare facite forat.
hia terao, saltem pro ho­ amplector, illis satius erit dicere, quod de mutent ia rui
dierna die: hata tristia,
inhaerent, non eosvitupero, eed quod talibu» ran- '
modo dieo: velit De
*
Λκ»Βίββ|Λβ· dhw* tmneliia, ai mus tueri conantur causam, non eat pru-

oedere quod speratis, quod aratria ardrotiatiraia pre- eum iteiinanL Bt exinde illis mirum non erit, s< »«'
cibus «n subis tepoaeiaMlsIead mm siaat Uns D prise» ** et antiqua «tipareeroranti sententia libeu»,
w
e
*
Ds
luisirirnedtasin Brave»· neu e
* «aqua
*
*
quiet
«it imra
**
madeo; ri simili» sum venerando

*MMa
d
Mb dotai; «ad *
itai«tacrip
lrara«iqm

■Imm flitaMB

MOspit dirons: Do oa-

roatra how
*

ÀIUbb^

ttM WbNÉMt WNi Mdw m
8·ί
μ· Snm·- eMMaii ^mnh* ? IflM weif Jfc·· ββπ··1
.. lf«wU «ΜΜγΜβΚ . IN» «Mb1., Qito fo----------- -

;$·*%£, «

■

· r -

itWiin«ha.ii nnbiariiK
"'
. Fmo* rarurani uno itnprawM, fateor, reverendiseimi patres, quod neo ite sentira
*
nec ite dicerem, si
ao» *
ova, art antiqK>d «a qoM h «®cniw Ftoreni

;

*

,.,

1

*■

t

. ..........................................|Æ·-·.

dfcabtn ew)t,4i bMe nobiè proponerentur, Â sancti cmmüK. pMrejp ·
** ^
* 1"·
‘ U. blare djpbtaa «muaex ore-■ anim egu imed iam'in Π«Μλνον
* non definienda. Meurt ‘d“
'■ loribus eoramiaMonia fidei, non definieoda^aed reno­ •au oodioe enrleoiae orientalis aohaliû.eodenae
vanda in-hocoesacrosancto Vaticano concilio progboer tinopolitanae
___ , ... .... Mlustrato.
____ Absolut a et irrestricii
___
rentur. Et ideo ut M decretum florentinumv aicuti se cftia çapae! at dicunt hanc qtoartiooeui nue evidenter' '
habet in suo restrictivo'et genuino sensu, radaamua, haereticam, quobiam in bocayttamate supponitur sA3

lum
Romanum pontificem
habere
aOristo Domino
’
"
'
‘
potestatem in hocl^aia.- Ihm adtem certum est non
*
■ ■ solum Romanum pontificem habere divini ieris pota;
statam in eocleuam, sed etiam'epuctyjos habere pote_
'dr niéefalva epûnqps Magno-Varoiteeiuit .- ' statam in ecôhei£ qui' positi - aunt a Spiritu coarto
', v ·
' ^raeao-runtairi
*.
regere ecclesiam Dei, qui magistri sunt iit eodesja':
dictum enim illi· est· : Ite et Hoeete; rare ego'eMe•Sancti concilii'patres.
'.·
■
Conlreufeco dam inter vos. et vobiaram^Sodierna reà» rirm oaiaibtM dtebtu
oofenmematuMerèj^ die iqagiyterji munere fungqr. Magisterii autem #ru- aaerWi Dicunt illi episoopobrtae principi» ecclesianere fun^i. debeo, qthpiam et mihi dictum est1: ï>e- . nun, plUna-potratate suas dtoereees regentes ; seÿ quo- "v
potUtmùwtodi^lpçe fac evae <felutae; ideo magisterii rura potestaî^ion ad-privataa tantuordiqeoeMs restrin­
gitur. sed magistri'illi sunt et rectolee-Uniterme
munere' periuhgor inter vos, ut sinoeritateip contestar.
Idam vobis dubia, dicam votnsooutrana,
Chiam B ecclesrar, et aollicitudinoqi' auetineqt totius ecclceiae.ç
Λ
Iden diam
vobis çontrana, iiiiam
vobia’qijffid ego ex deposflo fiijei sciam, et qtiod sit dum -itp{£onci^io qetumeniito congregati legislatore.
1
meum judicium ; sed dicam vobis etiam .ea quae gAe- et magistri mundi·sunt. Hinc'systema de absoluta et .
ierunt ecclesiarum praesules *
1 hoc concilium oeçumeiVreetriçtà monarchia papae respuunt .tamqupAi line
. ^juj’uin vocati dicturi fuissent, si forsan coiuparuisshnt ; retinuit. '
„ * . [ '
' ut contrariis iuxta se positis atque mature combinatis . . Quod illud autem attinet, absoluta'et personalis
securius diiudicare possitis, quid tuto pro dogmate infaflibilitas pappe, alii dicunt hoc ense papolatriam,
fidei definiti possit ic debeat.
",
■· idololatriam ; et nobis, eatholjcis ‘ obiiciunt nostram
Imprimis in hoc gravissimo obiecto a quo pax ec- ■ fidem-et religionem non esae amplius Christi sed
Commemorareimetiani et tertiuru'tèd non
clesise, pax mundi dependet, in gravissimo obiecto
. 'quod a novemdecim christianae aerae saeculis plene eonimeniorabll : id tantum dioo. quod iu'xta illorum
mentem de eoclesiae.lege Romanus pontifex excommu­
ac determinate 'definitum nondum’ est, et definitionem
nica tue el^ecclesia eat. ^Sedjomittainus ho
*
gratvoe,
'
Miamrab hoc concilio Vaticano exportât, dixerunt plu­
re· ex sacri όοηνϋίΓ huius patribus: aa anxios esae, ne et ad Matanam redeamus, ad illuni implacabilem
‘
forte ex nova definitione dogmatica de regimine et' salutis hoetent qui sicbt leo rugiens circuit quaerens
magisterio ecclesiae ansa praebeatur ininfeis eculeeiae quem devoret ; et dico adversus Satanam nos habere
christian^m et catholicum populum conturbandi usque remedia et quidem quod sanctus Petrus dicit
:
*
Reti­
ed defectionem a fide, et ab ecclesia catholica permo- etite illi forte» m fide. Satanas mendax est ; mendacio
vendi. Fateor sincere quod ista anxietas non sit vana; C opponenda est veritas: quis autem opponet veritatem'·
nam inimicus ille salutis Satanas semper usus 1st et nisi concilium oecumenicuhi, quod est ecclesiae Dai
vivi columna et firmamentum veritatis? Porro reme­
utitur omni occasioog, ut fidelium mentes pervertat
dium est illud
:
*
Setote pndettte» eie^errpenUt; et
atque fidem ex animis credentium evellat.
Memorarunt alii concilii patres etiam ecclesiam sic ego prudentiam serpentis in eo constituo, quod vide­
dictam orientalem, et anxii sunt ne forte ex nova licet dogmata fidei ita exprityantur et definiantur,
et definitio dogmatica unum sMuni sensum atqos
enunciations dogmatica de regimine «t magisterio ec­
clesiae novus pariea isque impenetrabilis erigatur illuni, quem ecclesia tenet, admittat; ali^m autem/
separationis illius eccleej^ib ecclesia catholica, im­
sensum absolute non admittat. Exempli gratia Ros.
primis si pro primatu Roiiianr pontificis dogmatice manus pontifex est infallibilis: ista sententia non est
definiretur absoluta et irrestrictamonart^iia papae, et apta ad exprimendum dogma catholicum, quoniam
pro primatu magisterii dogmatice definiretur absoluta ista1 sententia admittit talem sensum quem non ad­
mittit ecclesia catholica, id est infallibilitatem penona11 personalis infallibilitas papae. Non sont haec nova,
lem et privatam Romani pontificis. Sad si diceret:
• Argaaeatui : .BptMspes Msgae-Varafiaeaeia gr. ram. Romanus pontifex tamquam a Christo in beato Petro
attaorere m ganei atla Mheaati. at altil e» tUMadaai 4fxit apostolorum principe, cuius eucMaaor est, constitutus
Berta iascriU somtituNe prima da ecciaeia CVwti, et eenae- .magister, fundamentum et firmamentum fidei eccle­
aeea leti *
· prtaaata et tnNHUUtata Brneaai gaatileb, aaat
tMnmgaati gnatae· ait ragfaM· st maghteeieai eerlgehev siae, in reboo fidei et morum aaaistente Christo et
nepeadm m aaea htei-egeeteHeeee. Beate Igttar a Petre D Spiritu sancto. Spiritu veritatis eodeaiae dato, nec
iaittmn lari, flugglirt nlMIantnaa egeo nase «eae demat h ipse ertnre neo praedicatione eodesiam in errorem inMhflMMie»
MM MNWNMVM BfMtebMWB * dÆere potest ;· atque aocleaia nonnisi cum illo et per
Sfirtta a r»att«s regere eoaiaol·· IM, eaae aa^^stree tMvhaMne
iasUtatre, lathee Mei at dapeeM reaMra,‘at · Betrtta a illum habet certam et objective veram fidam et doc­
trinam. Haac esset definitio, quae nullum alium mnsum admitteret, niai unicum at illum quem tenet
M0KB talta
*
4^
MImi te
aodasia.
tefM tMteteto cpteN^ev^Mk» Bbm
tetesBtef wteteteMMv ob
Nano accedamus. Ecdesia in definitionibus dog*
MSteMB
ΜΗΙνΪιΙΜΒ teMBVBt
Ornat hMBtUitaum dfadt «Me ad dadaltteaa· devaaM metieia seu concilium oeoumenicum ia definitiooibas
ita versuri dabat, ut non tantum oatholieos in aua
aaaeaai dreMnae ηοηο
·ι
*
dwa. A
* vMondaa aavfnatteare
*£
fida catholica corroboret, sed simul eoa, qui extra sunt,
fUMothM· etaetm grepanradam ttMtan «tutti eagMa tatriM diaarmet, Mt in conspectu enuntiati dogamtie catholici
jnmb ite vteE^tertte
yoBltfkAv te^teMbitttetti
*
Moîbîb nolit» amplius haereticae haoraaim suam, nec aahiematicue schisma,suum justificare valeat.

.·- humillime et enixe postulo. \

■

‘i

' ORATIO ''■ '
rrrerrikifi patrie' domitu loetpki Papp-Seilaggi

IBteHNUrt

''•'n Thu IV, a

MteNNteVR ^teMMB Bt BIB
*

\

> Batto. XXVin, «X
■IPUtoV, a
• RaMb.X.1·. '

.·■ ■
sil

· ; ■ ■ ' ■ · · '/ ? * s

a.

'

.· \

'

1

· ·,' ' ; ' .f·,' '/■ ''' f '■

kaaioSBB pumcoKt^κβ^ΑηοΝίκακίΠΒίλ^χ

-A·.-* ------------------ --------------------------------------------- 2,.

■

irt’.·

* ».·- · · ’..

f
*
Hire
prawniei» aoceda^u
*
ad jpum, «Αμμ. a ho® *
iond
«mmm, «ad hfttany· twtàtaouium «tiain illo-,
, . Ego utad.sotetp· non timeo. ChrirtuiiAo·»' rerafrec- nun qui axtniacclâi^am eunuPatm poire fidei ; utoi
'
tioiieuv siï^m 'Mixfb1 : Par 'wAü, *go «<n, aolfte hno expreaüène w ooofeoMpne «ecteriae graréab, çt
. “iimrre. t'hristus-iu medio n^aUvatt-, qui ^ieitnobi
:
*
quideqi-ur confrerioqe «oclçriae greet·
*
noh -tantum
Docete,' Jhceto. quMlquid'ptapotiitur vobis docete; ego catholicae, aod etiem aolttomaticoe. Naai primo eôolerenini vobiscum Mm et hddie et craa ei toto durante '■ lia Ula greet
,
*
qtiaé in ixmoiwn ænati Petri prigciftia
'concitiq-.jvobiacum «Üru nolite timere, docete. Soham· iappetoloruni longum ieiunipm omni, anno observat.
iatud, inscribitur rimatitutio dogmatic* prima de «t/ f'Mep^ quatuprgvel quinque septimanarum, in canticô"
cîeeia t'hrixti. el agit dia Bomani pontifiois/pcimatw auo ad diem "29-iunii |ul festum apostoli Petri, sic ■
.. rtqilc magisterio. CouÀitutio pricjut, de primatji; canit :'„Petr
*
Christus petcam fiSei l’eùuni praeelwnonne haec conveniunt'} Ad quid ergo reiicimn ego turn inter, apostolos glorificat evidentep. -Ergojietia
„ hoc schema? Et xi^qul* me. intarrpgqbit, quid est Chriatu*'petram fidqi Petrut^ glorificat eviùentér. Et

*

’

<

*

·

\

,

regimen et 'magisterium ecclesiae,'reepondeb^
*
illi: ' nunc, -sancti concilii patres, expendite una 'mecuni
Petro - apostolictim. Ergo Petro - apostqlicum Petro coram Deo et oonmiUniiena-rredetitium ecelesur, num
• prinnun, tutic apostolicuut. Consequenter dutiude rè- ista petra fidei, quae eet fuiidauimitum ecclréiac.·

'

gimifle et magisterio sermo eat, primus.et papa
*
et contra quam propter (iclram istam firmam uec porto
regens et magister cotnmenioraridn
*
; ideeqùequod de inferi praevalere possunt, erit ita infirma, ut nostram
illÿ sentit «celeria et concilium oecumenieum confiteri · fidem nun firmare, sed etiam ihfiriuarc posait !
debet..
\
B
Universa ouclesia credit illud tvste critérium veris ■
Noti omnes sine exceptione docemus fidelibus tatis fideirquod Romanus (içntitex petia fidei definit,
Acerdotibus nostri
*
Romano pontifici piaecipienti enuntiat et proprio oraculo docet. Dii ite num comi lia
mbedieuduni esae, et Romano pontifici docenti credenilla generalia oeeumenica in oriente celebrata, dum
rluui e>«e;jsed Romanus pontifex etiam docet, episco­ dixerant : Pblrus per Agatiiouem, Petrus per Ixmneni
pis ptaecipieutibus obediendum et episcopis docentibus
locutus est. id non expinxerint : ideo credimus quoi
i-rixIendum-ttMMi. Quare Romano pontiAci praecipienti
Petras per Agatliotiem vel in Agatlmne, per le-onem
obediendum et docenti credentium, satis suporquc ex­ ’vel in Leone ad 'nos lo<iitus)est. Et si sanctus Rasilius
primitur in ipso schemate; aed quare episcopis obe­
Magnus dicit .-scrilienduiii esse Rontano pontifici, m
respiciet iw uostni» orieiitales. atque luurresim Mai
diendum rit et illia docentibus credendum sit, iu sche­
mate deest. Itaque id suppleri del^t in- schemate, quod celli nocivam et a veritate catholica alienam sua aucto,
in aehemate deeat ; .et si suppletum fuerit, schema ritate exterminet, nonne hic e-t primatus magisterii
istud integritatem accipiet^ ac tunc secure dogma fidei
Petri et primatus talis qui eum iurisdietioiie conium de primatu regiminis et iurisdictionia Romani pontrtus sit? Et si sanctus [oannes Chrvsostomiis homilia
ficis pronuntiari potest. Igitur quid eat supplendum? LXVIII dicit : ..Romanus pontifex e-t fidei eatholieiie
■ Dicitur in schemate quod ipse summus pontifex
firmamentum et totius orbis terrarum dis tor . et *i
iure episcoporum ipse axeerat et vindicet. Sed ista Concilium generale oevumeniium VIII dixit et im hi*
iut
non exponit, quid asserat non dicit, ideoque post mavit : ..Optamus ut in illa unione osso mensimur
plH solii <1
*1
111
verba illa Mserit vel ab ipeo asserafw credo dicendum c quam sedes apoatolica prarsb. ut,
exue, quae sit confessio summi pontificis de potestate togra reliiçioniK i hnMituiHe sonxlitH.'· ', hiuuhi ha«H <”«t
episcoporum ; atque ideo dicatur : quemadmodum Ro­
infalHhilitae ervhtùae in vapitt' mi<»?
manus pontifex eat successor principis apostolorum
Anno 1H37 cum pro luuiva 3<
* ΐο»α!ι in ιιηι\<·ΐ'ΐ
Petri in munere eupotestate, itâ episcopi successoral
tato Viennensi disputantem, iam tum haut the^nn
apostolorum sunt eorum successores in muneie et pote;
defendi: ,,ΧηΠιι
*
ex Itoniani
*
*
juntifitilu
elidit 3,v
state, positi a Spiritu Miieto regere ecclesiam Dei, qui jTtduni in robus fidei et moiimi mthohvae votikiti
< um summo pontifice repite suo regunt eccleùam, sunt Mlversjuni.’* Et tnin·. >iuut et nunv/det lar<» me m ha»
magistri divinitus.instil ut i quibus dictum eat’: Ite fido' eoHstantisMtnum e^e. non obMantibm epmoli’·
et doeete, èece ego vobùcwn sum omnibus diebw hsîïouorii ad Sergium |>atria4<ham (\m<
*t«MHinopolit;.
·■
que ad coiUMnunotHnem socculi, qui cum suo capite
num, de quihu
*
ego mourn mdiuium depromam < orme
summo magistro pontifice, magistri aunt et ipsi,
vobia, quoi illae litterae non fuerunt 'definientedepositi custodes, et fidei indices. Porro epiaoopoa per
fidem, sed fuerunt tantum litterae administrat i' m·
i-onsecrationem et a Spiritu sancto accipere (inteetatem Romanum autem poiilifu-etn in athnini-tnitione <?n<regendi suas ee lreias particulare
*
plaça cum' potestate ntno errare pernee neiqo unquam negahi’. Et ideo <11 -ad, tramitem tamen legum ecclesiasticarum, salva si in ecclexia Romana non e»«ei luv magisteiium
tamen potestate Romani pontifici
*
universalis totius, divinitus institutum in quo teiura est fide> imstra;
*>pu<«edeeiae pastoris, cui universali pastori a Christo com­ ago vobis dèclaro. quod tunc eodvnda Romana iu
missa e*
t
totius gregis oura, etiam circa illa
*
parti-D retur cuique, sectae, euicumqiu
*
rongieitationi buni i
·- - gragea
- - qua» regunt epiicopi,
' quae «alutari^
’ ·
nae. Sed recte hoc me facit eatholieum. quod hic e.t
cvlarea
Mint decernendo ac etiam disponendo. Si^baec supple­
petra fidei, hic est fundamentum ecclesiae, quod Deuantur in schemate, nullum, ego credo, contrarium ha­ posuit; et ista infallibilis et immobilis auctoritas <wt.
bebit, et nullua dicet, hoc schema integratum noa «m. per quam potest una fides in tota ecclesia conservari.
. -Jam modo pergo ad caput IV, quod agit de infalli- Sine h^i auetoritate non «st unitas fidei, non
bilitate Romani pontifie»; atque dico istum titulum
unitu eockeiae; et si hoc me non detineret in eclcsin
•eu inwriptkmem capitia omnino ad dogma definien­ catholica, egq hodie illi nuntium mitterem.
dum tu» quadrare, quia dixi istam sententiam admit­
Sancti concilii patres, ego noli diffiteor - lux
tere etiam alium aeneum, quem ecelmia no» Uenet. schema nostram nova redaction
*
indigere, sed qualis
Sed ei diceretur in titulo heiua < *
pit» de mqpMfarteh' ait ilh nova redactio, tunc patebit dum'in partiali
Rom<mi
tufaOt/thde, hunc tituluip ac­
de singulis capitibus sermo fiet ; tum quililrit Imliehit
cepto ; et bbc'poaito, dico ad dogmaticam "definitionem occasionem proponendi, quomodo lenseat Ime schema
i nfalli bilitatie magisterial» Romani pontificis tuto reformandum esse:’
procedi posse; qàotüam noo taatam conea smuu» in
Ria autem peractis, interrupta disceptat io' rid, et
‘ImXXnM·,
*
eminentÎMimu
primus praeses patre
*
*
dttnitten
dixit :
• JRM.XVRhA
J *ί 'll^j

S

.11 A- :

»

313?.'·

'

.
'
*

>

.

CONGREGATIO GENERAL» SJ&AOESÎMÀ

ItiîO

· '.

r

314

**
*
,Pft)xin\
TOngregitio jtenerali» h^llebilur fenâ / auvtt^e lexeremiieaiino IVô-i·^ rfinocaa ilia the
«runde «eqaeritu Mbdwiuulat·. ut qua tontiyuabitur ^igja hmnbi
*
’Perruno.-.pq i lu u-t;. ι uj-aiil· nit^’ex
tum theologiam Finîivl
-»
**
P»»trri ; - K« nr t k. »em|
**
r
*
- Uihcumio pnqroiti χ^ιΛιιΛζΐΗ. Mouêntùr alitant rève*ΐιι
anvlo■t»t)Jtw^rui jtâbm. quoi tnipunt <1>ιΐι|τιφ
*ι
ioitunt gents' ad illam piovinnijt ,tamquam' -yiioa.i-ι ηιυυΐι
eeiam
*
<|uah<Um fiflet..
raltlfnt quoti bu<u«jue hoia non» fuit,' deüteepu Itabe- .! jtale. Se
lam-'vertiiwtmufirert illumdi
*
trinam ihfalhbilite
*
. bitur itora ut4eta.<'U<ti dimidio V
t i* Mimmi fdhtitp i» tradet e atque etiam defended; et
jmipiam a textu qui tu»bi» ubiicimr eo fine, ut pro­
.Cougregatio generalia auxagunlma prima
betur ilhnn ,*
ç «.ippo<ui>
*e
doi-trinar tnfaUihilitatiê.
•
TH7fl inaii ^U. ’>
prout i ni «chemaie mMro mut met ur. limit quidem
ÎnWlibtlir
Fr.ria IF die 30 tpaü 1^70 ^»ra tnlava cuhk 'jljt, non plat-ertH IsiiMiluui illani >c
ratmtie» dat
irhtiiF. A.l’ Inuus •.exptvs-MUUis ne
«lunidio ante îiætiJioni in wnnlian aula’Vathana
f
*

· 16 /

.

iinnifnum quidem ni Mdteniate | nqx»
iJove»tiuium
*
inptarian hahs ba
*iliene.
gvneiali» rexervnditwsnnoruiu
patrum i-ongivgaUultabita c«t ; rui interfuerunt quinvenitttr; irtuiuvexcluditur, Non loquimur e? Romano
gpnti viginti duo fulrfts nempe 39 oardirçdps„7 ..pu- - pontifice soloVimn sepaiato. Hae evprvssmiM*» sQ«·
*
tehv^ar^oium. qinl m odium \rt doctrinam
hrarehae, H primate
,
*
77 andiiepiocopi, 36l epw.o|y. comment
*.
nunquam Mqquatm. L<»·
Λ abluite» nulliu
*
<lioeitv»i». 12 ahbattM ganeraita ai\e? impingant nunquam >ohv
*
praesuli
congregationum ordinum inonaptivorum, qntmur de Romano |a»miln·
*·
ο·ιι minerali do> tote,
usum mitrae habento», 17 generale
'et
*
vnarii gqne- B fungente munete capiti» ♦*·> -lv
*iae.
ut ja^tiTiurt p.-irh· ''
.âle» ; quorum orniimm notiMi a. quae ]a»r assignatores definitiont* innuitur, deinde ut utatur apô'tolitH
lUicturitatr, non pt ÎAAhi·
non scp.-tra'a. non
foeotiitn ac» urate déM-ripta fuerunt, ex hi het indnulu
*
sola.
*<
pa!ium .'■exâgesiina»· pritrae congregationi» generali»,
*r·
Hat
sunt em
*
verl»a mihi
*
*
obn
Ui ..Non hi.meii
qui inter acta eomulii asservatur.
pliii-vt ♦*« loquendi mil·», qua jx»utile\ *e -olo mia!
ReveifuiuN paler dominii
*
(’andus Eyrv anhihluhs pmediranir. Nam de eo/amquani junato do
episropiis TVnazat lxuists et delegatus apo.
*toli<
iis in
tore privilegium inerranliae nemo fere ex ΐΙν
*»Ιθιζΐ'
Scuini missam levium «eleluaut. <^ua absoluta, et
cHilmhvis npsvitur propugtuMi
*.
Nee tamquam pon
tertiata oratione .Μχνημ* lk>m>xe etc., enh nent imitifex -olu> est · ei quipp' disvnti adhaeivt epi
*:
oporun.
mus primus’.JriiWtt· dixit:
collcgjimi. ut -vmper <·οηΐινι
*Ό
ex e-vIe-Mastu a hi-to
./Reverendissimi patres, pruaequainur hodie di
*>
'
uissiunem generalem schemati
*
ptimae eoiwtjtulionia ria liquer.'
*
■Hic
fartum · assem. r\ umver
*u
Ih*ioiik e
de ecrlvHH Christi. Veniam loquendi petiit unu
*
ex
*
opoium temper a«f
palidui" Deputat ion i»» pro rçbus fidei, Siempe reveren­ ch^iastua liquere, coltegimti epi
*.»·
bar»i
Romano punttf.ni. In nota »eio <·χ tuaomsta
dissimus dominus loannes Murtinus Spalding areluZallpiger ptol>atju
.
*
proUit Ime dcls-n· lier» ex pro
*
epistopu
Bahimorensis, ut respondeat difficultatibus
intais Chiv-ti. ex ipsamet ·* -rle
*i«<'
Chris!.i indituet animadvvrMunibu» bonirn hoc schema prolatis.
tiohe. Factum et ms finii. Iihk- duo, qua fieri
Itaque is umbonem uw-endat.·'
C^possit in tam ampla materia, brevitate ego illustrare
ORATIO
vomilioi·; factum. qtn»d >empv· !*etri >u«i<·ν
*.οι
thus,
< t en mli
doMtnj humni
*
kpold-iig
*
em
»h> isionibus inlhaeMUit en h»
*ia
. iu-, quod debeat
ftrchû'piMiff» /Mtftnwwi
*
3.
*
nvi'essario ex promissi
*
Christi, ex ipsamet natuts et
Eminentissimi praeside», eminent insitui ac ie\e·
institutione <xx-le
*iae
adhaeiere. ita i.it papa qua pajm
.-endissimr patie
.
*
.
supiemo rmiiivie *<n» fmigvti
*
mitiquam soju
*
fuerit,
f^tun dam de, gia\ t'simii materni. quu<
*
nobis m
mmquam sepaiatu
*
fuerit, nunquam *”Ius e:at
* jmmbiI.
Siimus omne
*
prin » jonlilit’i adhae-iss»» Ante
nostro stbemate proponitur, dictutus' quo melius
■ xoidiui quam *i ad verba \enetandi ante«f
*-sH'iris
mei
Ventis-osten ftdbae
*erimt
apostoli et di-s ipuli Petro
in Milo Itali imozeusi prona em? .Erai quipje ille ejupn>ponent> ut unu
*
ehgrretqi·. qui ’o um Indae praeM-opus t>mni numeto «ompletus, pius,· doctus, molv*
icuervt. lu ip
*a
«lie PemecuU»
**
ex fidovarii-auli
ratiK. qui apud nostrati
**
semper suillina, gaudebat
lil u* illi adhaeserim! tria millia, et po
*t
aliquot dies
am loriialv. Opus eius theologicum, insigne monumenquinque alta millia. Sn u' ppimu
*
ominum qui \ irtule
uim eruditionis et spiritu
*
moderaminis, in quibus­ clavium apetuit ostia regni caelorum in terri', id e»t
dam seminanis \»urpntur ut textus; in'alus ubi
ee< lesiae. ludaei
;
*
ita primu
*
omnium aperuit aur
*M
pta»‘f<>iunt am tore
*
magis scholasticae methodo Γοη*
uitiua
:
*
gvnlilihu
|»ei o* miiiiu e’egit Deu
*,
ut
'oni.e-. ut exempli gratia ubima editio expurgata ah
audirent gentes verbum Det. Et quamvi
*
Janine
fverit <}μη·ιαΙitet cleptu
*
iel gen iuei apotolnm. ta■
1 Huic novae horarum moderationi in oongregalitmihui η
j habendi
*
occasionem dedere plurium patrum postulationes suis rant. Honorinm nihil definivisse, ineniadiuodnm -pracdichM
loris, ai IVns dederii, evulgandae.
Francisque .Kenrick in *n
theologia dei»mi
*trarit
Vigilium
1 Vide munitum patrihtu datum in flor anteaetae congre­ non de fide aut de laetis dogmaticis aed de personis tantam*
gationi
qiivad buram deinceps habendam in (jeneralibu
*
ron- modo egisse. Sx causa ver» Pelagianorum et ex contentione
*.
gtegationibu
\nter Stephanom et Cyprianum nihil cunrlud: posse, (’ondnrit
ecclesiam feMri
* Argumentum ; .Rereiendiasimiu BaJtimoveaais nonnulli· inde stare quod dixerat, factum hirioricnm
*!
praemia
de doctrina Franciaci Patritii Ktnrick ani antecesnoria suecesuoribns adhaesisse semper. Transiit nd alternm eaput
quod superius proposuerat, nimirum Romanam pontificem nallo
in cathedra Raltimorenai, et cum oatendiaaet eum et tenuia
*
et doeuhae doctrinam pontificiae infaXibiUlatia, ad rem dn- modo solum et quasi separatum ab ecclesia esae posse. Id
*
venien
et propoaitum schema expendent» dMtigguendflm in autem ex natari ecclesiae demonstravit et ex relaUnnibus
*
primi
dixit inter factum et in
* facti. Factum mm quod ee- aedificii ad ftindamentum. Addidit dictum ense ecclesiae con·
elesia- Petri auece«aoribua eorumque decisionibus pemper. ad· sensam requiri ut pontificia decreta irreformabilia sint., At
haeserit ; ins eane quod ex Cbrbti promissionibus «t inatituOone qnem consensum? quanto tempore exi»cciAndum? Simi
*
vagum
ecclesiae, ei aeqiper adhaerere papa debet, ut supremo tuo id esse, fatile ac omnino impraticabile Liemuin protestatus
*
, Ca»u« conscientiae in snffrii
*
nuere fungens, nunquam solus fiat, aut separatus eqse poasit. est contra opnx-nlum cui titulo
*
Rotu. pontificis et alium
Primum seu factum pluribus demonstravit. Paulum ait resti· ' fils dandis iu decreto infallibilitati
tisse quidem Petro, sed nihil inde sive contre primatum aiv· casum conscientiae proponere se relie ait. uindfum an Vrta
*
pontiff iae infaUibilitati soffragfnm
contra infallibilitatem, et mirandum ab episcopia ea argumenta conscientia possit epicopo
'proferri contra infallibUitatem, quae a proteetaatibqp contra negare, et adhaerere quarto articulo declarationis cleri gaUkaal
damnatae
a
Romanis
pontificibus
*
primatum afferantur. Quoad facta historica quae obfaeta fae-

!.·1
■ I
j!

|
'1
ΐ
d
3
i
4
"

■=

>U

A. 8MM01Î1B PUBUQAB ΪΤ OOMGMGATIOMBB GKNXRALE8

<l«

am bo· la hoc a,onu> iatiwit, dome pram vi4«t a k
l*Mnin> ' : St poti iru MM, qaoo ia Arabia at peobabihier in «riiladim tarait, ran HwraaaiyaMM, di■ «», t-airrr Prlnaa. <4 maser
ma diitai fai
.
*
dn-da I hand
*
pout aaaai qaataordacua iterum emit
Hrenauijramai ridere Fatnuu, lacobum at leaaaam,
'fui «tdeteuXar alMjaid ema, at monem earn ilUe loraMu· mt, h' rata, «al, ar carrerem ad cararriemai
HI IWWM1
Allegant quidem Paulum Petro restitirae w fawni nihil omnino probat contra inUlUbilitAtemF
••rut nitih probat contra primatum. » Inferior potent >

mea faarit : qeod φύ^Μη probar
*
«mmn
liaaa, qoaai erga eeiame· pogcttwMa habmrvat
eUam concilia gsnsralis, qaas aoaaui pemittenbs Romao poaiifioa, «t 4»oit Hadnaaas II ia littary ad
gaaarab eoaeibw·, oam mtrodacta eet Bed φμπβ
da»natas Hoaoriotf Corte aihil definivit, urnaieo
exprome dicit : „Noa oportet nos aliquid definiendo
"
*
prenticer
Damnato» est praeciso qaia non definivit,
cum definire ddbuisaot, quod silentium iniuueriu
Deinde bae litterae non sunt directae, sicut aliae
dogmaticae, concilio generali, toti eocJedae, sed priveto episcopo, patriarchae Sergio. Ecquid ferit Ser­
gius? Vidit epistolam illam omnino deHarare catboItcam doctrinam; in scrinio posuit epistolam, quae
scripta est au. 633. et poeteaquam secundu» ab Ho­
norio successor postulaverit rationem cur ab HeradiO
ectheris id est edictum publicatum fuerit, quid respon­
dit Hera< ha»? Sergius *
irtq
ectbetuni. ne unum
B quidem verbum de Honorio. Sergiu
*
secretam tenu­
isse didetur illam epistolam, non potuit monstrare,
quia contra ipum orat, mxl tenebat pmetiin sicut
vafri omn<
*
isti haeretici faciunt. Nihil coiVni infaUihilitaleiu. ]<o(iu> pro infsllibihtatr Honorii, qui
ruiu debuit reprimen
*
haeremini, entn debuit definin',
sicut alii |M)i)tifi<nxv. negh^endo «xmfuvil. H<> ex­
plicat indignât innem etiam Romanorum pmtiinam
suorum sme«K
*oiuin.
quod n»Iu* ιηΓοι ommx Romanos
epiM-opo non. ut d^-uit, «Oenuit haoreum. and negbgendo confovit^ E1 px illo triiqiora nuUu
*
jxmtifrx

retnonstrare <tf» ' eupçriore ; nulla erat qoaaatio nc<pN> th· fide neque de moribus. Miror ego catholicos
*.
fMrtrn
etiam sancto» episoofK», usurpare contra infallibihtatriu eadem anna, quae protestantes contra
primatum u»ur|<nt. Strut i*ti nihil proficiunL/sic
c dli.
i*
In ntutilio primo Hierosolymitano oram
*·
norunt
spent ah
*
et discipulo» Petro adharaiitoe. magna fuit
’onquiMth·. Petrus loquitur. definit ; taruit omni
*
jiiuhiludw^xJ postquam Paulu
*
et Barnaba
*
confir­
marunt wen i ent ism Petri ex fart is quorum te<ta
*erant
tn missionibus suis, lacobu
*
episcopus Hienwdyrnotum in formulam redegit sententiam Petri et deinde
I warn r/tf Spwitw
ft nobi»
.
*
Quocumque i>mi
adharsenint.
Strut in pntbo ill<> concilio adhaeserunt, ita etiam
to (imntbuo alttn eximiius generalibus adhaeserunt,
ita egit.
nulla Ywyl io. Et ex hac adhaesione provenit, quod
*
infallibile
fwnnl eorfcindem conciliorum ludicia,
In eaMh Vigilii, qui etiam
saepiu- ivfiHatm
*
de fuie. m« quidem ulla
• l«M'u»iom«. accu!» non fuissent infallibiles. Nulla ih- <¥t, nulla quaestio
*
lallihihtai
in eœleaia «me pontifice. est certissimum quaestio de farti» proprie dicti·, dogmatv is. qmu»>t o
de fide td saltam fidei proximum, nulla infallibilitas rat de personis." Tota difficultas In <x» fuit. Kaltem
praecipua diffieuha-. an pecNoaae trium au to umlm
■u»· Romano {«ontifii^e. cum illo exurgit infallibilita».
rum rapit olorum damnandae «went, vel memo ia pro
Ι.ικηιιιιι <^»lrm quidam subiererunt litteras dogma
*
pnmo quin omne- )«ti
iiva- Romandium |>onti(icum. quia episcopi wunt ho- [? fligamla. ReMiut Vjgdiu
scriptore m concilio t'hahr<donen«i post nmuniutaa
homines non sunt nulopiata. et délient inqui­ *
et rerantata
*
ernmoas illorum wenteniiae rv vptismit
rere wrd ex eo quod quaedam huiusmodi facta fuerit
m communionem et re
* delira:i
imh
*
erat, m
* x id<
*
. nquiMt m. quoddam examen. non licet inferre d^inetqr fxititifex contra agendi rationem «xmcihi < lyd
*
Mono
*
dogmati»a
piamia« summorum pontificum non
fuuee mfallibilo. rieni ex magna conquisitione. quae txxIoneiiMs aliquid faeeie Γηηιιιπι damnant tria
«<pitula. mxI perM»na» non damnavit . d«mde non vo­
m isto oiimlin wncrando Vaticano fit. non licet inluit damuaiv persona
*
ob rauoneni iam alla am erat
fern« (viuilnnii hoc non e sc infallibile eet in natura
ivntih ut ixmquiMtio fiat.
personalis rea Demum cum xidrrct nihil lewra
Audi venerandum meum an(eoe«oreni „Pontifi- offuere auitontati <xvn<ih> ('hah^donenM-. damnavit
u»m jgitur lie fide decreta semjier cum magna veneetiam. <x»nsensit damnationi jierwonaium
l>e causa Pelagian orum nihil otapino lotyrs no
istione a tota <w.le
*ia
et ab ipsis etiam oecumenicia
ex illo raeu nihil contra noMram tlie^ini jmVh* addu i
-y nodi
*
*unt cvrpta . rl quamvis ad animos concilian*
Innocrntiu
damnant Pelagianm. Z wmm
*
nxepit et
‘do> examini noimimqiiani Miit subtecta in sacri
*
illis
benvvolenter j>erlegit. et spiritum etiam pr·it «}
*<.«omitti-, non tamen velut re
* dubiae et incertae, quas
il i tra
·.«a» indere liceret.
potius Scripturarum et |Xtmm logiae cuiusdam, sive lilletaram a
dilartim . quae epistola spem dal>at -c ettonbu- suitentimoniio mumendiie. ut eorumdem frangeretur jwrlenunt laturum.
*
tinaciA.
Et sanctu» CaeleMinus epistolam dogmati­
Sanctu» AugUMtinu
*
certe rem bene tuoit. et
cam adversus N^sto’tum *crd»en« Cyrillo Alexandrino V
*
viare 4kh hau· fuixne rationem
jiatrianhac miutixit. ut NeMorius ai nollet recipere sanet us Auguotinu
agendi a Zcmihaj adhibitam : .,Et h<> loquen
*
* epi
d«
I-ost dreetn dies a communione -enclesiaajice abwcin·
*
eat. *
i qua for;e
Jcn'tuç Sanctus l«eo suam fidei expositionem tam­ stola (ariestiP rathoinae menti
*
exigit, non ea «erti-sime
quam toeeram, quam omnino recipere oporteret, tra­ aliter rapit, quam venta
didit. Vtorque pontifex Petri interpres a patribus definire sed deterta ac demonstrata rerpm’rr 1 * Voluit
optifi<e.
*
Pluri·
ad examen reuw-ata «M
utmisquo airxilii habitus <vt ' ..Anathema ei qui ita instrUt a |*
non credit. Petrus per Ιλόιμίπ locutu
*
est.” Haec causa Pvlagianorum non quod non finita fuerit, rad
ad conciliandos antmoN. ad reveagndo- ha^TrTnt»- ad
*.
erat ratio exam.nit
Picitur. sicut iam centies dictum fixit, generale
tramitem xeritati
:
*
ita pia mate; e virus indulgenter
«oncthum condrmnaive Hono.ium
Honoriu- iam cum rin> qui nitra sunt. agit.
Quod ail Cyprianum attinet, tantum pn>l<t con­
mihi videtur sati
*
**
e.
.
*
di^ussu
Et obioitur etiam
qiMMi ex expressa Romani pontifi' v {««rmiasione causa tra primatum, quantum <Outra infallibilitatem, skmu
Hononi. qui de haeresi acxuMiretur. m concilio ad- variera omnia obierta. Mandatum dedit yxpa 8trphanu», non definitionem dogma icam , Nihil inn<>■ Gal. I. 1«.
1 A4
centra Ami
/MtftneiMi
» IX IL l
• Α< XV, M.

UK II. eap. A

P

I
»1T

CÜNORBGATIO QBMKBAU8 8BXAUB8U1A HUMA W mu leiu

u«

retor sia quod traditu *
L" Praxia Afriranono· quinquaginta vel raaagiata annos, partifert ilfe taecarte Mai principia tiagatat ; mu arat praxte lahaptireate quae ia Africa iaeepit, in Africa quoque Mpulaaodi illoa, qui ab baaratiria baptiaali fuaraat. Dam­
ebrtua n«b lareait Vae eorlcMae. *1 >papae illite
navit praxim Stepbaana, Cypnaaua rartitit. Modo ai temporia non veram proHamaeaent. m non ftuasiat
vara genuinae mnt iiliaa optatoUa, airoti quidam ex
infaUibtke, ai unm Romana» pontifex illotum tempo­
reoerabilibua fratribus noatru eruditiaBimo opere1 no­ rum adbaaaimet arianiemo! Quod dixit Hieronymus
nalia» aat probaro non eaae genuiote, and ai genoinae iron ice, vere Jocet dicendum: ecefetia ChrisQ deperiit
a facie orba» terrarum.
•vint, probant aolummodo illam euoe arateatiae ad
*
In ipeomet eoocilio Vili. cui Ha
lnanu»
*
II
haeaiase ; )»robant cartia»ium illam- totam banc praxim
tamquam ad disciplinam pertinentem «t non ad fidem «cnpstt diae litteras magnifica», /habemus testimo­
inspexisse, quasi dixerit : cum aliis reliquerim plenam nium huius adhateiotiw; quod ex eo ampliorem vim
,
*
libertatem
cur non tue relinquis liberum? Probet
derivat, quod ab omnibus episcopis orientalibus sub­
contra primatum potiu
.
*
quam contra infallibilitascripta fuerit haec confemio . ..Quta in sede apualolica immaculata ret semper catholica reservata religio
t«m : contia neutrum omnino probat aliquid, neutrum.
anrsedem
*
Procat solummodo Vyprtanum in errors venatum reae et sancta celebrata doctrina, quam apostoli
ut omnre agnoscunt. qui vel retractavit erroiem vel sequi in omnibu
*
christ ifideles tenen1ut<(aequi in om­
iom
*q»as.
Take purgavit. Excusatio unmi erat illa,
nibus). ut «ese mereantur m communione cirn eadem
quam ^-haritas a. Augustino MiggeaMt, quoi re» non sede, in qua est integra et vera christiabac religion i*
fuerit sails eliquata jw concilium plenarium. Si ha- > soliditas ': sequi in omnibus ut possint eree in combui-t-ct tempus examinandi omnia, non enavireet,
iiiuiiKHie non in rebu
*
dίκιρίitiae. admuiiMrationi?
*.
enavit tamen, et falce passionis opili erat ut purgaret
mmI prereertini in rebu
*
fidei. Et novi mu- magnum
illuvl t«Uimonium MUicti Irenaei, quixi ainm
*»
no
«rVorotn.
*
Erancofordiem<
non ndhaebeiunt Romano ponti­ contra jirotfetantre UMiqminu
*.
de quo erudiiimimus
fici. ntY adhaeserurtl
*
concilio generali VII. sed illo­
episcopus Andegavenai» specialem dissertat tonem pu­
tum non adhaerentia probat potui
*
contra concilium
blicavit1. qua probat non *o1uoimodo adhaoMonwu
^uieiale. quant lontia Romani pontificis infAllibiliomnium epitx-ojxHum et omnium fidelium vaihedree
1'etri. ned ntxxwitaleri'. ex divina it^liliKione. huius
latciii. SdÜ jxvtca adhaeserunt, m errore fact i versati
r-iim, non intellexerunt linguam gtaccam. ut videtur.
adhaeeioniK
*
Xihtl omnino prohgT7
*
Omnia ista argumenta iam
liene notum ret testimonium, non Mt ne^mae ut
oxhausta >ιιιιί. lain respondimus (entire millu
que
**
|»erlegum. qtiiaquc vult, («erlegat dümertationeni
istam, quae eM ouminv ineluctabili
,
*
non potret ei
*
«miiibu
otis contra prolatantes. Manet sancti
rea|Kuideri
.Ad hanc enim ecclesiam )>ropter jugio­
lugustini lelehtc dictum1: ..In causa ipsa Pelagianoum duo roiicilia Romam nun mnva surrfT^iide etiam
rem prim i|mlitatem netote rei omnem convenire e oloi
«
*
uni. a
rescripta venerunt causa finita, ut inani aliquando tlreiam." Secundo rertulo. a nejote aj
patre gracili qui Istinu
*
*
effectu
ret. qui utnusque
finiatur et error.'" Plure» eunsxipi lemjKirv ananianii
eivlraiae^relimomum proiuht, dictum ret: ,.N<K«are
noti adhaeserunt, fateor. *od )kv*iuh erant haen
*ti<i.
* qui sunt
Quadraginta et amphus non adhareetunt. tamen
t' ret omnem convenire eixlreiam. lus- ret, tx
undique fidele», in qua senqver ab hi
*,
qui »unt undi­
Illic ommv adhareminr Romani |xuitificre m. ipiendo h Ltls'im, qui condemnavit.<om ilium Ariunque, «xim-enala ret eu quae ret ab apostolm traditio
hiwv tamquam minus inexpugnabilis sesr contra
ret rompendiiim lotio
*
fontroverxiar. Longudi at
ûacireim ham peltiferum elevaverunt, tamquam fun­
laboriosum reset, dicit Iienaiu?, ad onmre appellaro
dament trm civireiac et eius firmamentum. Et jK>t
erelreias. hinc ad antiqut»aiinam et omnibus notam
illam erelreiain Romae a sancti
*
*
ajawtoli
P** ’ro M
' <Ύ. Titsaai ; Ln ctlflre
fra mm before « mm
Paulo fundatam provorat. et Irneam ·ΐΜν
·ίοηΰ
*
un­
<\prtana.
decim MbiTreoium vel dimdtx ini m«q<»ead eiua tempora
* Hsec non «ant verte Marti l'ypriaal. wd U· taatem*
*
wuixreaioni
manaro
too«io innnrrv vitetar orator. l'yprtaaum cailitei epteeopo tradit, ut juoIivI in perronis i|«iu
todiri
*
ab omnilu
,
*
ubique terra­
litertatèn concsa»in» contra »oam Je teptisoM haereticorui potretalem illam. iu
opinionem nentiendi. qnoJ quidem Cyprians· perspire· et tum vamdvm fidem ronvonne.
constanter dorait Kt revera in eputola ββ ad Magia· ait
Protretantre dnunt «qero qinxl non idem diciun
.Res'npai. Ali cteriaaiœ^ ad littoraa taaa quantam parra
uoetra médiocrité· valait, et oateadit quid nu· quanta» iu sini gallicani i r*/wv«it/rr mm Mgnilicare courra re m
ronvcinunt, nt dixit
nobi« est Meatiamn· (de teereticoru· saiicel teptirao). aewini •cRfrNtei. ittihacuT·' in
praea nlgnies quoalaua «tatuat qaud putat uausquinqae prue- Grata prolretan
.
*
ut omiire pium iter fa< iant *d
iswutn« «tu· sal ratiree· Domino *redditura
.'
Kt iu epUtolaTS romanam imatem. quae uvita
*
Caecarum ret1. Non
ad Stepbanum Romaaum puntiAeaui : .Qua in rw (in negotia
haptinuati· haereticorum) tec nos rim eu^uaui .fadmua aat suspecti teelre. magnus Boreuetu-, qui niai fuit»et in
,
*
forean schisma tetarrjlac·· damna, cum habeat in eedeuta· administration· vola·- R Gallia tempore declarationi
tatis suae arbitrium liberam nasnqnieqat prteporttun rationem muiu fuireet ortum. Boaeuetu» rrgo et Petrus da Man·
•ctus *ui Domino reddituras
*
Kt ia epiatola 73 ad luteiannm: conveniunt hoc verbum debere in linguam gallicam
•Haec tibi breviter pro nostra mediocritate reoeripsimua frater
cteriasime nemini praescribent·· nat praeindieenie· ^nomlnun transferri per vorem n’amirdrr
Nunc ad recondam quaestionem venio, de iura.
aauequtei·· «fdsroperem qaod patet teriat, teben· arbitrii ral
hteram poustatem, no· quantum ia nobte u»t propter teara- Ego dico, non solummodo de facto adhareuer colle­
tie·· cum collegi· et eaepineopi· nostri· aou oonteadimua, cum gium episcoporum et corpus erokeiae itipiti docenti;
naibua divtnam eoaeordiam ·< dominleam parem tenemus
*
Bt
ia exurdae cvncilü Cartbnginted» III rte betitur .Superurt sed dico.^omniuo debere adhaerere ex divina institu­
«< de tec re singuU quid sentiam·· proferamus neminem Indi' tion· ecclesiae, ex promissis (ΈηΜΐ, quod nunquam
cantes, aut a iare eeaunutioai· aliquem, si diversum MMarit, potest omnino fieri separatio, quod tota hare de in^.amovente·; neque enim qutequam nostrum eptecopum m epi­
scoporum countitait, aut tyranni ·η terrore ad abrèquenti »·- fallibiIitate pontificis, ut soltns, di»;QaMo eat futilis
ceamtAtMU reMngan ···· adigit, quandoquidem te teat ornate et omnino reprobanda; quia, ut illis eemper respon­
episcopn· pro Heeatin Ubertatis et potestatis nm arbitrium deo. nego «uppositum, impoatibile est. Numquid ai ai·
*
proprium.
Si ergo en sancto Cypriane unuequtequa eptecopo'
ram bae in re quod putat tante putant; «ride·· art ipaum
1 (X Ssàti ZrM· rt te griaMta/ fe
par Μ. Γ«Μ4
totam banc quaestionem tamquam ad tteriplten· perttautom ftepprt ertestfrairat feAyw
respexisse.
1 Vta «para MnMfe frwii par fraaaem Eraasfu· Grab·.
» Ssrm. CXXXI. D< iwta Qirtrti, X, 10.
Lrertai IM

M·

A. UMIQKM PVBUCA
*
Τ OOMGBMAnom OKnRALM
*

MO

petaat aedificia·, eu· nut fandeaeetattaB? Maa
*
quam vidi aedificia· ago, quad mu gha arauaéu libelli
*
trataa argansaatam particularis aatapraa«dido faudautania iaaitarat
*.
PMrea aat patra, faa- dâaEs esamiaia Naanqaid pessum ago tutu eeumaeedamontua arris lira, finaaaaaataai ; Boa petal
*
οοολο- tia dare suffragium eabtra mfiJhbiütBtara ia fcsu>ia Ma<« aine fandaaanta. Dsinde Petrae eet eeput NM
4·ΒλΜΜ4ίθΒΜ| pfWMTtUi 4·
quarte laquer; pomum ago tata cousstantin dare
*;
ixslaM·
MMi potent aqwtri · ·μ·Αιμ*
■non interveaiaL Fotmt capot buanaau· «parari a awum suffiagism, quo absurda ilia, quia aaUa alia
membris, nd mcrunur. 8ed mo potent eaput eetiedra padram uti expraasieua, eouditio couasusu» ernlan'ae
taparan a nssmbris, quia eoalaaia ooo noritar, aaori
requiretur, at irrsdaramhilia stat dogmatica indicia
non potest, portae inferi ooo praevalebunt. Ego viei- sumamruni pontificum, eam summi ipsi pontifices a
taan ruina» huiua magnet riritatis, riritatia aeternae, Ml fere aaais improbaverint illam declaratiottsm?
Innocentius XI quidem improbavit in genere; sed
quia hie st aedn Petri. quM eat astaraa, que mu­
tuatur aeternitatem, firmitatem a aede Petri, auspe Alexander VIII improbavit "vrticulos. Pius VI in
vidi fundamentum sine aedificio, nunquam vidi aedi­
bulla Auctorem fidet improbavit articulo» tamquam
temerarios; acandaloeoe, sanctae aedi apostolicae inficium sine fundamento. ,ln eeohaia non poteit aedi­
ficium destrui, ^bicut magnifice ista palatia romane iuriooos. Pomum ego suffragium meum dare pro iia.
destructa sunt, ita ut solum maneat fundamentum ; quae sunt temeraria, et iniuriosa summo pontifici ?
non potest fieri, et quare? quia portae mftri now pra-Ego certe, venerandissimi ac reverendissimi patres,
ivdebuni... Curtam et terra tramibunt, verba autem I nunquam (possum me adducere ad illam mentis con­
mea non prarlfnbtml '■
ditionem. qua hisce omnibus reservation i bus, amba­
Confirmati p^amiiit^on adhaerere confirmatori; gibus contentus sim. Ego adhaereo recte summo pon­
tifici; non indigeo distinctione.
sed frustraretur totthrr Christi Domini propositum,
In notissimo illo textu sancti Hieronymi ad Danisi adhaererent. Vae gregibus, vel gregi unico (quia
unicus ust grex) si non adhaereat pastori; dispergere­
niasum, quem in litteris nostris ad summum pontifi­
tur, lupi illuni devorarent. Ex ipsa institutione cem nos dedimus, vera continetur doctrina ; .Ego
nullum primum nisi Christum sequens beatitudin,
Christi, ex promissis omnino adhaesio ecclesiae ad
doctrinam Petri et successorum eius requiritur et pro­ tuae, id est cathedrae Petri (unum et idem sunt ). coni
mittitur. Ecclesia non potest fallere, aedificium debet ■munione consocior: super illam petram aedificatam
stare; tamen fundamentum potest fallere! Confirmati ecclesiam scio. Quicumque extra hanc domum agnum
nunquam poeunt a fide deficere; confinqgtor tamen comederit, profanus est. Si quis in area Noe non
pro quo orav it Christus Dominus, ut non deficiat fidas fuerit, peribit regnante, dilui io."
Itaque concludo ex his omnibus, ex fe'to. ex iure.
eius, ille potest deficere! .Membra discedere a capito
possunt. et tamen vivere! grex infallibilis pastor non ex duobus unum: vel Romanus |«ntifev ut pontifei
infallibilis ! Haec sunt argumenta illorum qui volunt totam docens ecclesiam solemn i iudicio M infalli­
«■parationem, vel saltem innituntur ideae quod
bilis; vel ecclesia ipsa Christi non est infallibilis
Stant caduntque simul ; stabunt tamen quia Portae
-eparetio sit possibili», et qui negant infallibilitatem
inferi non praevalebant (Signa approbationi- )
summi pultificis.
Eat alia ratio cur eet fidei proximum, si non de
Post archiepiscopuui Baltimorensem ad ambonem
fide, quod debeant . omnes adhaerere doctrinalibus
Romani pontificis decisionibus. Eat bulla Vmeom successive vocati sunt episcopi Atnciensi». Ita ilrensi
,
*
liimisi Clementis XI contra obsequiosum silentium,
Nepesinus et Sutrinus, Subiturum. Connantinienus
et damnavit et ab omnibus requisivit, omnibus prae­ et Nemesinus.
cepit. ut non solum externo obsequio, sed mente et
ORATIO
cordo illis decisionibus adhaererent. Quaestio praecise
. rrivreudi patrui domini Petri Le Breton
erat de haeroai, de quinque propositionibus Jansenii
epiteopi A nicientit ’.
damnatis; de fide erat quaestio. Nunc dicit quartus
Eminentiamini ac reverendissimi preesiile». emiarticulus declarationis cleri gallicani, quod praecipuae
nentiaunii ac reverendissimi patres.
-int partes Romani pontificis in dirimendis contro­

Amlonem quadragesimus ascendens, ut de ni»
versiis de fide; irreformabilia tamen non sunt eius
indicia, nisi accedat assensus ecclesiae. Sed huic tens, quam plurimi non immerito exhaustam renrent,
verba faciam, scilicet de definienda aut non defi­
bullae Clementis XI aooedit iam a centum et ssxs
nienda infallibilitate, nec nova nec etiam nove quid
ginta annis lonseusus eocleeiae; consentiente, plau­
dente orbe catholico bulla haec acceptata «t : ergo quam dixerim. Pro verbis igitur factum ponam,
eet infallibilis haec-declaratio. Ergo debemus Romo- fartum utique omnibus gratissimum, exemplum
norum pontificuid iudieiis mentis et cordis, emensum D appellare non ausenm; licet noa solus profecto illud
et valde exoptem ot aliquantulum sperem, quod sci­
praebere etiam iuxta principia gallicanoriitn.
Sed requiritur consensus ecclesiae! Qui consen­ licet tacto ostenderem, conceptum sermonem aliquando
posse contineri, immo et enatam prolem, orationem
sus ? consensus omnium F consensu» centum ? ooneeosus
maioris partta/ vel debet hic etiam asse moralia dico plus minuere accurate conscriptam, posthabita
psdernitatis aemulatione, penitus ac sine desiderio
unanimitas ? Coasens· ecclesiae! Quo tempora as­
pectandus est ? Quot annos! Quot mensos! Re» vaga, eliminare. .indeterminata omnino, futilis et absurda, imprartieabilis. Dum exportatur iste consensus, serpit bassons,
■ ÀUadU ad opemala·: DufuUH» nttenbt ete. altas
et brachium ecclesiae omnino redditur inhabile ad ettataw.
• Artreasata·: .Γ)ΙΙργ,οι tsidssSi était as adders pssss
opus haereseoa coercendae.
dtril Ita <aas addaeta taa thereat pre peatlMa iatalHMliteta,
Nobis datus eet, optima sparo intentieos, alius ot detaadata «axiae ssss qos< tatiUtaiUtetta advssreril Me­
casus conscientiae. Nutuquid nos possumus ruta con­ da· satagar aMérttaesa repetant, salta haHta relisos sptiaascientia suffragia nostra pro infallibilitate pontificia na reapaarasaa· qaae ipata agarantar. Naanalta adi.' Ut d»
dare? Examen quoddam cosMoentias particulare ad ■batte paUtbea sbtsls esi Utataa Cs qai re paaea aa eaaaile'
« eaatm ipsa· vshesMatar praOaaaatae Mt. Oaarinait bsrtaado

> «state XXIV, K.

S»

COKGUGATK) GUBRALU 8KXAGE8IMA HUMA » «ώ ΙΙΤί

Ia pro—anti
die—aaieaia ae que—tieai» Λ otaiare· ebaeqaü aive reiptoram poatifirê iant
•tata c·— piaraq— aa prsuip— aaren, qp— ——i
Taadem capaattaria praamareia· dafimtioM·,
dit «ni» vi— arant, ia— disere prolaenü faarinfe qui
•ata aw a—be— —seudareit iUaMrâaMM ûafaUâ. quam pmbabilre ae aueuaatm entamant luat hrbilitatie prnpagaatnr— ; ad viiaadaril taa^arie pre­ gaudaa», Mmram mttmea miaguM «mpltpbu· er
tiosi ia—n. pro fratena »■«· aoaaaiatMaa, ai— a—dia·· fidet cathete—, iram gubatuia— etviliam
aadificalMM», obsadi—11 reaa, at meat. parUbaMar minita·
·»
*
emam theacratma apacttu, enim r marre
e
*
curiae .Roananao p<—ouatrers mb
Duo tantum reba, arrepta aer—ions, aaflü tianem m mm
trahae»aat Qtaaa peadeeta, at aamiae· fagit, ab—r
proferre permittatis, m «renrfwaiaii patre.
Primum quids— quod attiaat ad obiaotioas— ditatam no· amdioentar aapiaat; at abaardi—ma
contra definitionem dogmaticam prolatae, aodre quaa^aa, ia valga· protere, noa minimi aaaa ponderi»
quippe vultu aut forma abaimili toti— refricata·, qui» laficwtarF Portaatoaia varo hia— molimiaiba·
illud imprimi» omnium oculo» et animam paroellit; ao parvicacibu» cooatibu», «a qua par erat indignation·,
scilicet quod oe minimam quidem rationem hucusque «•atrae «agneitati ao imtitia» commendati·, per
habuerint definitioni· adverrant responaionum ao viscere mi—ricordia· Dei nostri vus deprecor, «ia
palmari· meo sensu refutationi» totud et tamdiu iam agite, pr—aianliatimi doctor— fideique indica», irre­
fragabili indicto malum tandem praecidite, blasphe­
a doctissimis probeti—imisque theologia fmiua obiectarum. Equidem, sicut i plerique vestrum, eminen- mantium ora oududite : urgete nempe ferreum os, uti
tiMimi ac reverendissimi patres, cuncta studio— ac fere omnm iam conclamant.
Quod ad me attinet, utpote, sicuti voq testem hio
patienter perlegi scripta, nuper tum Neapoli tum
Parisiis alibive extra Urbem edita; quin, ingenue simul et iudicem, snerapancto munere et officio meo
fateor, novi quidquam aut alias non luculenter ac perfunctum me arbitror, fidem meam firmisaimaw.
plene confutati repererim. Illud ver» iterum in aperto fidem totius iam —Macentia vitae, fidem non caeoaà,
est cuilibet legenti lucidam illam animadversionum quidquid dixerint quidam, sed doctrinae «t queeetionis
analyticam sfnopsim illustrissimorum patrum Depu- élucubration» suffultam in hoc augusti—imo cona—su
tationis de dide dum referunt ac refellunt oppoaitae sincera mente profitendo, fidem quoque universalis
difficultates tam ex historia ecclesiastic· desumpta·, egregiae dioereis meae coram vobis profitendo. Dixi.
quam etiam illas quae sive critic— aive exegeticae
C
dicuntur. De silentio hoc mirando prorsus et, ut mihi
'
ORATIO
videtur, systematic» iudicium aliis proferendum iuvat
reverends' patrii domitu Lugenti Laedat
relinquere.
rpiaoopi Banlrmtu'.
Liceat autem antequam ex ambone descendam,
Eminenti
—
imi
et reverendiaaimi praesides, emi­
ixniscientiani episcopalem coram vobis liberare, reve­
rendissimi patres, de lugendo nimia et ultra modum nenti—imi et reverendissimi patre.
Cum universus catholici
*»
orbis oracula conoiki
contunielireo ofiere nuperrime patribus misso, cui
i ijglu» : Quae agantur in concilio, gallice : C« qui — Vaticani summopere expectet, temporis iecturem orapour an roncilr ‘. Si quid nempe venenosum, •oec- c nium deplorandam existimo. Quamquam auaim di­
bum. odium spirqns sub specie («erfidae cuiusdam cere, me non operam aa— perdituram in a—arando
moderationis ac religionis —Io unquam in lucem plenum primatum et perfectum magisterium Romani
prodiit, illud^ profecto hisce in paginis pluaquam pontificis in universa ecclesia, non quidam directa,
20t) miniora, callida pravaque peritia conscriptis, sed diluendo obiection— quae ex concilio Basileanai
petuntur; tamen id committam, ut quoad me tempt
*
invenire datur.
Illic legere est. inter caetera, omnia hucusque in lucrifaciam.
Modo autem non est cur reticeam me reitatoa in
-ynodo Vaticana male ac antiionciliariter fuis— pér­
irait at a: videlicet summum jiontificMii. cuius vene­ schemate proposita· amplecti et firmiter teoete ; immo
randae omnibusque dilectissimae person— alias dan­ —t mihi quoddam iustiti— et reparationis officium
tur amplissimae laud—, iam ante concilium, ab initio heio in generali concilio, ad prinçipum apostolorum
Petri et Pauli trophaaa, rereantiam m—m matri ao
sua iura excessis—. posthabitis iuribus epiacoporum.
magistrae omnium ecclesiarum, et Romane· ptmtifiIt cui concilium debita ac necessaria libertate carere;
dwuvsicneni evasis— impôt·i bilem tum propter locum re primatn pleno pollere, aolemnitar ita profiteri ut
tvim etiam ob praecepto impositam dis—rendi metho­ nihil ipaia ait in eocteaia —penos, et nemo eorum ma­
I
dum : unde fit orator— reponendi facultate privari, gisterio refragari iure p—ait.
Cum enim Baailrëaia dioecessos vagimini prae­
ac reliqua istiusmodi. Sic etiam audacter a—oritur —u
dilucide insinuatur, totum concilii valorem sive quoad sim. memoria autem repetam inter ao» epi—opoa, qui
in Basdeensi ooacilio die 35 iunii aaai 1439 aaai suat
« ieatiam vive quoad iugeniutqganimi firmitatem, in­
Eugenium IV legitimum at certum Romanum pon­
dolem ac ut aiunt independent iam in minoris partis
-vnodi patribus consistere, ec si cantari oniMa aut tificem a —de Petri deponere, fuis— Fridtricum au
ignari —it aut ad oculo· Mrvieat—, adulatore ac Rhesn (eum pudet proferre) opi—opem atiam Besila··dignnatis vum prorsus immemore. Sic, omnia seni ; quomodo nam tsanp—are a— p—m, quin t«udisponentibus · longa et —creto societati· oeleberriiii— membris, optimus ac sanctissimus Pias papa IX
illorum suasione et influxu rancta praeparavit, facit
«c facere pergit, ut «piecopi iudic— ea— dminant, ad
luinmum coosiliarioram vicibus tangente·, ne dicatur
approbatorum.
Quid plura F Chriati vicarium criminantur da
singulis etiam ad «pioropos et fidei— privati· allo­
cutionibus, non secua ac de variis ipat— littar— eat
responsionibus, directis nempe ad auctore sivs ops■ Paris Baarl Hna, to
·
*
—aMMaan MM bA ai· p
CM»Ub aanaais rçtre ML

■ .

1

- ■

'-C,'-

;■

«a

JL β·ΒΙ0ΟΙ Λ11ΗΛΑ> Μ ΟβΙΝΜ·4ΛΜβ8Ι BMttîl· ’

'<W

pam hans Mtaaa, quand in nas «t, 49mm «t 4Mb'. M· «nriM Wfttatai IriM ywvâMÉpt iatetjMtok
•imam ÎBMfÏMB uutoetoori Ifetri fifolUNI Uifaera F
Cirta «optas, revonndiralmi gâteau ât lIlMfa Ida
quemque 4gmmi mi dedaeansoua at IradBâotara
andin ; ma qui Mm teudrae pma «taWi Κρακ'
< iioOBW B88B8
tore» 1m< nrm taao ma pofaratait Bit igta
*
tara
iustittae ai pietatie reprautio.pMr «iraanom benafidai Nils
*
wl BÎ QwMMi φΜΜίφφΒλΜΒ» φΒΐ
* 4* 1W· MC
*
. professionem, mrâaatqra ia aataranm ami popula Mt INMbb citi cftpCtMMI wifttiM MIUI Μ ^ΟβΒΚ

mao, m miiveita «Λώ.
Bam preferi mu * ma «ventam, md ornatam in
Cam populi fidata utpota raritati ooaeaaam trari oeulis et auribus impasta· et «oditam. Interim siradebeo at apertissime propugnare, iiefa mibi, reverennie impune seminabitur ia agro Dei. Divinus ec­
diauDii p«dres, tuietn tanhun vobis exponere. Aaiato, clesiae institutor nullum ae eodmiae praebuit reme­
quaeso, reputed», roe praerogativas et iura Patri oum dium, quo illico ab huiusmodi malis expediretur f Quo
alte proclamareritia, bono totira erelesiee at aalnti remedio putatisne, reverendimimi putres, ecdaaiem
fidelium in toto orbe earn coosultaroe; quamquam per taroantot et amplios annos, scilicet a oovcilio Tri­
forte potestates teoebranim in alia potius regione, dent ino, usam non fuisse? Est ne aocieàu quae aucto­
*n
q<M
alias violari tit» erumpdnt 8ed ubi etiam ma­
ritatem tantum intermittentem, ut aiunt, habeat r
lum gravius, ubi remm status difficilior, ibi apiaoopi, Absit ut aliquis id credat.
si firmiter inter se et Petro maneant coniunoti, si
Sed dicunt ii de quibus loquor: isti inferiori» aut
unanimiter eodomque catholico sensu certent bonun^ nullius ordinis viri claves ecclesiae regere aggrediun­
certamen, neque eorum acti» neo eorum verbi» dent tur, vela pendunt non Spiritus sancti flamine ducti,
laici» occasionem et clericis in oppositas et variae sen­ sed omdi vento doctrinae. Et quoniam doctrinae ven­
tentias abeundi, tunc Dei gratia opitulante, noa erit tus hodie democratism affert ; non sicut olim ad prin­
cipes, sed ad multitudinem et ad plebem appellant, ci
metus ad mortem.
De caetero populum catholicum mihi concreditum, se ad illam mox appellaturos iam evulgant. Frustra
qui continet 40 millia et amplius, qui versqptur inter obsistit episcopus et increpat eos qui false docent. Hi
pluaquam 60 millia acatholioorum, revereri Romanum statitu libertatem 'doctrinae et scientiae opponunt.,
pontificem, eius verba tamquam Christi excipere, vel ad «ocularem potestatem confugiunt, lubet epi­
coram Deo et vobis testari possum. Ne quis dicat ad scopus observantiam legum disciplinarium, inorum
exemplum disertissimi oratoris, qui altera die ironiae . reformationem quandoque etiam in clero; et hi inasserebat, nobilissimum ac fidriiiaimum populum Hi- crepant episcopi absolutrimuni et iugum curiae epiherniae unumquemque parochum suum taqiquam in- scopulis blaterent : fit in parvo quod jn amplioribus
fallibilem habere ; ego etiam testor et de hoc vebemen- curiis. Quid alia innumere persequar quje a me dicta
1er doleo, quod a patrum nostrorum moribus non per velim, non ut ex his difficultatibus unice argumenta
progressum sed per regressum non pauci inter nos duram, sed ut eo magis opportunitatem et iw«iprocul ee habent. Sunt enim qui catholici arbitrio ■ tatem definitionis ostendam ? Scio enim fidem catho
esse volunt; sunt qui mittunt concilium, |><pan> et c liram ex revelatione divina per o» divine docentium
ecclesiam catholicam· Hi adscript! sectis liberorum
nobis counters prorsus oportere.
muratorum veram ideam toties ordinis supernatural!»
Quae cum ita «iiit, cur auctoritatem nostram ve­
amiserunt, atque ecclesiae et Christi hostes effecti in­
rem non confirmemus? Cur non sequar ego exemplum
fensissimi, persecutionem intulerunt et inferent, quae­
praedecessori» mei Christophori de Blarer aanc'ac
cumque demum concilii Vaticani decreta sint.
memoriae, qui pressu» a novatoribus suae aetatis. con­
Quidquid aelus a malis nostris pertsire factus vo­ fugiebat ad Sixtutu V? An frustra putamu· a Christo
bis depinxit, est imago heu fidelissima eorum, quae centrum unitati» constitutum fuime, ut unita» ser­
postremis hisce'annis, paasi sumus et potiemur adhuc, varetur et totum aedificium roboraretur? Quoad me.
quaecumque, dicam rursus, future sint decreta con­ ad auctoritatem Petri confugio, tneque ad episcopatu»
cilii. nisi Deus a manibus inimieoram Christi nos portandi onus impauem esse absque Petri praesidio
eripiat. Veteres et variae sunt malorum Muses, et . undeqttaque infrangibili profiteor. Nobis igitur con­
repetendae bunt in primis ab eo, quod hodie ae palam sulimus, dum auctoritati Romani pontifici» convulifacit per elucubreriones calliditate co nuptas, in alie­ m«, ot coronae decus eat quod est centri.
num suasum detortas et ita implexa», et veram a
Quibua omnibus ot imtitiae ot reparationi» et dioofedao vix diacami queat ; unde ab extra in meam dioe- ceais tusae et boni urrirerei orbis catholici rationibus
ceeim iam satie ia discrimine positam siasoia pessima, pertnovsov, necnoaa re ipsa ut a vobis, reverendissimi
nsscio qua conspiratione, praesertim hieca fabra die- patres, vehementissime efflagitem adoptionem doctri. seminatur. Hia sutam imbuti disciplinis quomodo D nes reibolieee, quae tonet Deum nunquam permittere.
nam inter tb coasautisat, at primatum ot magMte- ut Bomahu» pontifex tamquam Christi vicarie· in
rium Putri reverebuntur?
rebus fidei ot moram ecclesiae errorem credendum
At ridete, patres, si papam ua aadiuat, quod praaacribet, cum ilii Christo» eo edfuturum pro­
eum ut eaataros alios bontinas emri ahanarium pu­
miserit. Haec est firmMairae mea «eoteotia, haec est
tant, quomodo nara art, utiqM crania· sriaimnm, fides mea quae reposita «t ia sinu meo, e
* qua virere
^MModki Mf
jMrteti· mm
m·
ot oum qua mori capso.
£b ichm «MMtliMlMÎ Qmb
8i Imas fidem rathoKoam tanuisrant et proigitur mihi, qme vobis empHm austaritaa? Tuas quid eiamavisssnt Braüera patres, <forto ego hodie epide oainrarura «luto, quid de araMa, quid de fide eoopra oaul, longo a rade praedeoemoram meorum
uaiwsaH ethoHee? Veram, Uebia djratfo, ia eoe- oommoratm, profiteri non cogerer1 : Hraredfat nostra
|Mnli 88· <NMD Ββ·Μ
mfm wt
*
tOmet
imM MtfeM ei MtraMM. PeBl0 Wrt· -AmIm 8M trèl
MB
Wf iBijUlfafOT
*
{ΜΝΗΜΑ
Im* BmI M''MM SlNttwBtW

Ml '

■ ■ oanMBl> ΙΙ·Ι||||Πί
·.

——----------------- —

"

(MATIO
ivtwwli
rfewwB· fttiw Ιλ9Λλ
φΒΜφΜ JV^fNMBl
θβΙηΛ^-

KBÜMtÎHMM JHMédM» MBIMatipiad M IWVM»
reodiasim? petes·.
Hap atiaai '»» asaguo vreare ^snora at saaaaa

A "Ί

qhaa Maiibua atomisât, ai baaa da-

fiaitie in aaaailia pandant. Unent'arnaino usus uri

infiliai·, Matbaiiaaa ab eenmaiaue; et «nhiaanatiiâa
' pretosrtito par haaw daCnitioaam magnum impedi-

maartam

appsai, na radaaet ad eMbeinam unitatem.
Sad cauti» alii oppaartnm nanaiaa tenant aantantiam ; at quad vos sarta notaati^. aunt- padres ax itodam ragiauibus, qui aaaadani oautrariam ssetaatiam
taoant. Exempli gratia atodivinsan asusaotireaua an
larwwidiaaiinu· arehicpiseopamDubliMaisaan abaaqna raraaundaauMa patrea, qai attaetati aunt, fidele·
liibamiaa summopsra dsaiderars hanc definitionem :
banc aaaa fidem Hibarnina, banc aaaa doctrinam quam
Hibernia accepit a «aucto Patritio. Contra audivimus
alium reverendissimum patrem1 ax eadem region·,
qui non ita sentit, et dicit nihil omnino Hibernos de
hac doctrina cognoscere. Omnes certe patres ex con­
scientia loquuntur; neque ego umquam arbitrari pos­
g sum, neque auspicio ulla in mentam mihi venire po­
test', adesse hio unum tantum e
* patribus, qui non ex

•nohuMMto th··»·, queaa mihi qgaadaas prop nausrain,
• mai» aianihm ««apt· aau_ Itaqus man inn adhaarso
iia, qua· presaartie bon mane roesrandisaHan· arrhi•piacopua Baltimorensia dixit, nt impossibilem adatronrat casant aaparationia eederias a capita, at
oatenderet sive da lacto sire da iure pontificem numquam eme aolum; «ad ei docenti adhaerere asmpsr
•poatolorum collegium; quod revera in eocleaia con­
stanter factun^est Quid itaque mihi dicendum
restat? Nihil ™kx>, cur non debeaunua ad id oumsa
maxime incumbere, ut tandem longa haec diKumio
finem accipiat, cum iam de veritate doctrinae nomo
est· qui ambigat.
Si enim bene orationes omnium audivi, fortaces
unus tantum vel alter ex patribus in dubium posuit
doctrinam ; saltem quoad substantiam doctrinae in ca­
pite IV ex posit se omnes convenimus. Timorem ex­
presserunt nonnulli patres huius separationis capitis
a corpore; eed in schemate nostro nullum verbum est '
d» separata, de absoluta infallibilitate capitis ec­
clesiae. Si quae igitur capiti, de infallibilitate ad­
denda vel delenda patres censuerint ; non video cur
haec remitti non possint ad specialem capitis tracta­
tionem. Salva igitur doctrina, quod omnibus patri­
bus compertum esee puto, quid addendum quid delen­
dum censeamus, dicemus cum de capito specistiui,
agemus.
Sevi licetne nobis loqui de opportunitate defini­
tionis? Haec etiam t’artat io de opportunitate locum
amplius habere mm potest : quoniam causa iam iudi- c
<ata est. Sane cum «excepti ct amplius ex patribus
definitionem postularent, et ventum triginta tres in- .
opportunam definitionem putarent, et pvMtulasarat ut
definitio vel m ipsa doctrinae de infallibilitate pon­
tificia tractatio amoveretur ; cuiusnam erit ititer hos
iudi«uv? Omnes certe conveniunt, indicium hae de
re omnino spectare avi summum pontificem. Summus
itaque (xuitifex, rebus mature perpensis, iudicavit
tractationem «ree in concilio introdwendam : ergo de
defiqitionis opportunitate sermo amplius non est ha­
bendus.
Sed nonnulli ita rem exponunt, non agi hic de
opportunitate introductionis huius doctrinae in con­
cilio. sed agi de opportunitate definitionis; et contra
hanc opportunitatem definitionis afferunt in medium

conscientia loquatur. Sed utcumque omnes ex con­
scientia loquantur, eoce in eaden) natione esae, ecoe
apud «Undem gentem diversam sententiam, divenremque attestationem.
Quod ad protestantes attinet, omnes novimus.
quanti circa protestantes facienda sit sententia reverendiMimi domini archrepitixipi Westmoussteriensi·.
qui certe ex intima cognitione indolis protestantium
loquutue «st. Et reverendireiltus bic archispiecopus

tot rationibus, atque adhibitis etiam ineluctabilibus
testimoniis demonstravit, conducere vel maxime con­
versioni protestantium, ut statuatur doctrina de infallibilitato Romani pontificia Contra audivimus
reveratulireimum Cliftoniensem timentem, ne haec
doctrina arceat protestantes a conversione.
In ultima congregatione, denique, audivimus
reverendissimum dominum ('reiiadienvem episcopum
plorantem retardatum iri per hanc definitionem
reversionem schismaticorum ad unitatem «x-lesia·.
Subinde audit iniu· reverendissimum dominum episi-opuni Magno-Vaiadinensem ritus nimeni, qui nihil
tale timet ; immo testatus est non esse novam hanc
doctrinam pro schismaticis, et testimonia attulit ex
graeoo-echismaticorum liturgiia
Quaero igitur a vobis, eminentissimi et reveren­
dissimi patres, si utraque pars in sua sententia per­
maneat, euiusnam erit suo iudicio finire? Annon erit
illius supremi indicia controversiarum, qui est Ro­
manus pontifex, qui ex specula suae cathedrae in uni­
versum mundum prospicit, et bene novit quae sint uni­
versae ecclesiae in praesenti tempore conditiones? Sed.
ut reor, sanctissimus dominus boater etiam de boo iudi­
cavit. Nam si vera sunt quae perlegi in quadam ephe­
V
meride, in qua postulatum illorum eminentwaimorum
■ Arrsasata·: .Cpisespas Nagaatasa ateaaasrs se aiehis;i«aagi Balllaisrsari ia «· grasasrtha qasg toxlt «agar»tine— D et reverendissimorum patrum afferebatur, qui hem
vifre·! seatoatoa sagitis s toto corpse· asitoMeaa area paaai- tractatiouem · concilio amovsri volebant;
mala,
kitoaa. IMsressinai qvasraU taam
irneis· ss «si nugis haec pericula in eodem postulato subtecta fuerunt con­
qasd saritas ia refits quarto proposita seat···· hateat a qas
siderationi et «apientissimae menti summi pontificia
eoatrsfkltur. Totae quantinw m 4a toMUMHtetto 4staMHtoto, sed te opportaaltata taatan «are, at beas Ipreat Si itunmua pontifex iam haec pericula, quae suppo­
quareliiiuiia teteiteaa diei pareo a ^Misâtes dotatos aaatru, nuntur, cognovit; si non obstantibus hisce timoribus
qui near mit poetatote SUO epiiespiw. persüsit ut bos introducendam esse tractationem huius schematis
sebssre dtosuiiiial peeprestetur. Loqui utique sressllss are
da tsopportunitat» totreduetiseto gea isti «sto bains to «antilia·, sensit, causa iam etiam ex hac parte finita «at.
Doctrina itaque univanim accepta, quaestione de
* eed te tooppeetaaltata dideltireto «b asto queo tote ebtvtotare threat, si sûre e «retro vgqidla· «retoattoa tussi, st opportunitate e medio sublata, procedsodum tte» du­
quid·· isaUre sviirettoslule lutinslbre, tons eoatingsre cerem ad specialem capitum tractationem. Et boo
qreadsque w redare ragtons «pises;»· sitos fre «pportrettat»,
vehementer rogo atque obtestor, ut ai quae difficul­
sitos vans pre Isipqiirtenltoli aeatoateaa. Ctore·· idetoso
tates a' reverendissimis patribus sint propoMndse, eae
ΑβΒαΛαβ s mmbm* peBtteB BbBmb Imi nb qvî*
QBtMtiMli IbAm
•WtAstibM
tum proponantur cum de capite IV sermo srit (ssgM
gure saattu efttUbretur sb ito eqtoesyK.qal pntsbret MU apfnbatwnii').

(•Mente· «1 nd «togato «xpredauda regit· vsatondem. (Be··
je«eaetB^i vee^t^i pb·^^^·^· gabpa^· tgq^tibuale^iaat habua^Nt^tb.)·

> tx «rsttoasre arebtogtosagi Tsaasaate «si. 1M c.

»·

oiuno
ratwwK

Λ A SftftlRk

ftl ÎiftftÉèBftpB

JMtti**

IriÈvMltt GeMUtt
'kft&MB 4MMÛM ΛβίίΒ® *ttb fiMM
ipra pBaie par rim, per paroaeateoaam «aaiao se-

OmnU
* 4mm1 wt ·μμμμ àttWer» Αμβ μβΑ^βμι

bone hw *mm ·<μ·β··4β. GmnNb
îmI ettaÜ
tuori priritegMtasbrati Patti, qui ««pre in Mb oneimiriba vivit, et oasaibus proratot fidei veritate^;
«t prootaea «pe fretoaram m» rituhsas aegniie^, ψΜ

pabae r&Matar. Napetra I qyanda per concordatam
aaaai em emense poatxtba Pio VII ereloiieni public·
reetitait ia GeUüe, videbatur etiam, at certa mea.

Xtia id obtinuerat, imulis iatarnecana, intar> pellice nbnium : quia dum ipee volebat ut qua­
eam «t hoc exilio abiero ia patriam, ipse etatire mdri tuor proposition·· galliranae in omnibus seminariis
ianuas paradiri aperiat lisren «fiam, quod aoa edocerentur; tomen cogebat summum pontificem
videam inter noo illam unioMta mentium « ^ordium, Pium VII ad tale exercitium supremae potestatis pon­
quae certa quam maxime exoptabilia «et; at non poe- tificiae, quod omnino opponebatur propositionibus
simus adhuc oMdire eatis praecepto Apostoli quando illis gallican·
,
*
et cuius aliud exemplum in tota
dicebat': Mtpenm sentietis owuns, et noa nat ia historia ecclesiastica non habetur. Scilicet summus
oobir wbismola. Spero tamen futurum ut Spiritus Pius VII deponebat episoopoe, qui non solum nullius
aanctue illucescat in mentibns nostris, st, beata Vir­ criminis canonici rei erant, eed qui immo laudent
gine intercedente, omnes concorditer et strenue veri­
merebantur ob persecutiones fortiter pernas in tuenda
tatem catholicam in conspectu totius gbneris humani ecclesia catholica. Et tamen summus pontifex
emeremus.
Pius VII illos deponebat contra canones, ut aiunt : de­
Approbo dchema, approbo quod haec quaestio de monstrabat scilicet se esse supra canones. Et in hoc
infallibilitate iam nunc exhibita fuerit Si doleo, debemus'admirari providentiam divinam, quae ludit
doleo quod non fuerit exhibita vel ab initio, btatim in orbe terrarum, et utitur illis ipsis, qui videntur
ac concilium apertum «et:, in pace omnes escemus velle seipeos illi opponere, ut deinde sapientiam sitam .
tripna approbatioHu). Dum enim extentis hostibus et potentiam demonstret. Nspoleo 1, qui videbatur
undique circumdamur, bellum civile etiamsi nondum vello gallicanismum itcrmu suscitare e sepulchro,
exardescit, iam inchoatum est et progreditur ; et bel­
illum propria manu interfecit : nam agnovit et fe-it
lum civile nocet reipublioae multo magis quam bella ut omnee agnoscerent supremam potestatem summi
externa. Cernemus a mutuis recriminationibus, quan- pontificis super omnem ecclesiam.
donam hoc bellum inceperit, unde habuerit originem.
In concilio Tridentino iam egebatur de a-rerendn
Incepit a tempore concilii Constantiensis ; usque ad modo particulari et magis explicita potdate cummi
eam Mfatam infallibilitas Romani pontificis implicite' pontificis; deinde rem in silentio reliquerunt. Qui de
ab omnibus catholicis asserebatur, ut possem probare causar quia legati Galliae et plure· episcopi Galliae
innumeris argumentis. Sed ea infausta aetate tres obstiterunt. Et quia tunc urgelut tempu· finicmli
erant papae, nullus ergo erat. Concilium Constan- C concilii, ne in immensum diiv-wwionm protraherentur,
tienne debebat eoa omnes deponere, alipni eligere. Ut a «anclo Carolo cardinali Borromaeo iuseu Romam
in posterum nullus posset dubitare de facto concilii, pontificis venit rescriptum, ul nisi omnes ;>atre, con­
statuerunt principium : nos ramus supra pontificem ; cordes «nent, tum omnino res in silentio relinquere
a particulari ad universale male argumentati sunt.
tur. Sed unus ex episcopis concilii T^identini. cumQuod eo tempore licitum erat, et non poterat fieri nomen num non possum recordari, iure merituqm- ob­
*
clarius e:
aliter: in posterum certe, quando scilicet papa certus servavit, nisi potestas summi jiontilici
erat, tunc haud amplius licebat Gersonius, qui fuit modo magis explicita assereretur, timenda' es-e dis­
dux illius concilii, fatetur usque ad eam aetatem gene-. cordias, timenda bella, timenda schismata: et factum
et eventus illius prophetiae veritatem comprobavit.
■ ArgasMata·: .Ipiscepas Salatiareai Mhremtia halas
Admiramur prudentiam concilii Trident ini. sed
latrotatkrau ratai «rertavit, sed «allas Hess «bit, ai
hra ab latos taetsm «est, «sta tea· eoamattaws saws ia« ■ion gaudeamus de silentio, in quo illa quaeuio relicta
diemndeaaat. Beltam seatra illutiles· islam iaUMan ««Time bst ; non habemus cur laetemur. Expleto concilio nulla
a «adUe flrastaatirari, «w ax tamam Maam Jlhri ptta- ferme pax fuit in visceribus, dixerim, ecclesiae : quac|
eifiam tavelait aaed esadilam ait eajaa fare
.
*
Onadltam
Trttatiaam tam haae ara Maivisn, sb paqiaalam «aatatem stiones propter errores Baii, deinde Quemielii susci­
*·
aeseMedam,
sietoraeaiiiare· sffaeefis «fcerisera pareret: tatae sunt ; venit deinde error lansenii, venit deinde
ara «eae temen «s csasita Tritattai silentio iaataadam « gallicanismus; et inde factum est ut tota Gallia exar­
Materia leaaatiaea· tangerem «vtasra eaea Tiaaadrae vare
serit, et incendium suum communicaverit Italiae,
ad UMtataa v"» ia maita preiata· ibanat, ait Ia prinis
pahUsaa vftairaaM ta rabas «sgnatMs aaltatoaas ataeabm- D Germaniae et aliis locis, quia nempe plures et priva­
rim et secreto et publice dubitabant de infallibilitate
saarastaam Mna. .Qaoad «ata astra «ara tabs ebeeataia Romani pontificis. Non tenemur obedire huic decreto,
*
üfMt·
MBpMflt) l* IRM MB M Ni
(£ he·!···
«xpectandum eet concilium universale; haec erat ratio
IABUM IMINB —M pMMa M HdfrM M Ml
* Ottk
ft
atare «s Uetaaita aasMem ttasariba· hstaraoSi nangeam me­ oui continuo innitebantur, ut semper bellum vivum
reri at pare «ssa' ·» Mal ira· patiam amaarem anis hare tenerent 8i Romani pontificis suprema potestas et
infallibilitas in concilio Tridentino fuisset definita,
«dtarihat nata at ara MtaHara iidedis abvratara, «a Mcerte Italia mm deberet deplorare scandalum concilii
■Mmam aere pre taMMBtatto Mritirara CbriaM tastholiaPistoriensis, certa non habreemus bibliothecas episco­
pales seminariorum plenas libris, qui ia tibulo habent
ds gratia, sed intus habent de odio «t invidia. Parochi
et epieoopi loco aedificandi «t pasqeqdi populum oonahaare tadtata tatatre
«famibus et cateobiamB, loco invigilandi in dioecesim
scribebant alius contra alium, non dixerim atramento.
Nd saepe saepius atra bile ut eues proprias opinione·
taMunHr: bine scandalis referta «ai ecclesia Et
audivi ipse plures bipes, quando erem adhuc puerulus.

!

/

disantes; BNImI* MHl Mt MttMJMMI theâlugte, MB
*
A
φΜΜ tbaBlogMMacedMRÎMttUtMMIt, MM
*
viitoemas
theologos tetra w pognantes, et habeamus tM cum,
tot libri» toi scandale
Sqd roneÜMNn-Trideutintun ledimoniaei reddidit
infallihililati sumnu pontifici» splendidum. aolomno ;
nam concilium Tridentmum in sotouuù sessione postu­
lavit confirmationem omnium ouonim decretorugi a
nummo pontifie
.
*
PostuKaset ne ab auctoritate falli-

Qwtum dictam fait aequioribn· temporibm, at
eecMa catboliaa oonredwrt iswim calici» Bobemi
*
' Et
illam volebant perterrefacere a-eereutes, tunc ute
popula» accedet ab eedaeia, ab unitate oathuliua. Sed
eam periçulum maximum eret ne si calix txmroderotur, imminueretur fide· in reatocn praesentiam Christi .
cub atraqoc specie, tunc ecclesia stetit, firma fuit in
suo proponito, ot non concessit.
Quantam dictum fuit a regibus et legatis civilibus'
tempore concilii Tridentini, A impedirent patres quo- g

bili, ab auctoritate quae poteM orme? Miror quod
dictum fuerit ex hoc ambone, in definitionibus dog­
minus tot canones facerent contra prolestantismum.
maticis cedendum saltem aliqua ex parte opinioni sub praetextu sanctitati» et boni publici! Issici db
*
vera rero^ioru
*
projHiblicae, quae etiam regi oa appellata est : eaepe sae­ et aliqui episcopi dicebam. eam
testantismi eat vita prava clericorum; reformetur evpius illa non regina, sed tfrannie esu Inter loco» theo­
logicos inveni «aeram Scripturam, ea‘ΐψη traditionem, cleria in suo capite, in cardinalibus, in episuopi» m
decreta conciliorum et Romanorum pontificum, num- clericis: redeat ecvleria ad suam pristinam sancti­
quam inveni opinionem publicam. Opinio publica, tatem, et tunc omnes protestantes immediate iterum'1
*
offen
quando agitur do definitionibus dogmaticis, iniUum fluent in sinum ecclesiae, sed non oportet. illo
omnino habet iu*. quo vocem suam proferat in hac aula. B dere tot canonibus, tot definitionibus. At suiumupontifex contrarium a
» 1 re Imi et dicebat : primo sta­
*
Soi dicitur, mala gravissima timenda erunt si
tuantur dogmata fidei, imipiatur a decreti
*
fide.;
hae definitio fiat.. Neque eccleda umquam ante *u·
deinde procedatur ad reformationem. Innumera aha
oculos posuit mala, quae ex malitia
oriri, non
exempla passem afferre, patre
*
reverendissimi. qui­
<x rei natura; quia veritae mala nulla potest pro«'ucere. Numquam illa ob o* ul<w inala itua habuit,
bus probem no
*
in ha.· definitione condenda nihil
quando actum fuit de definitionibus dogmatici
;
*
ali­ umnino moveri debere malorum eon-ntoratione. quae
quid forta
*ro
dedit opinioni vel periculo malorum in ante oculos nostro» exhibentur.
Cactorum haec mala videntur a phirtl·»'. s«
*l
mn
legibus disciplinaribus statuendis, quandoque forte;
videntur a maiori parte eprico|>oi um. qui rodent hi
►ed numquam in dogmatibus In primo concilio Hie'
**
o:in
olymitano
*
io
certisrime orunw ferme chriatiani, qui hoc concilio; et etiamsi qusodam mala fo ta<a gente ludaea religionem amplexi fuerunt, im- posront, sed peiora, valde fteiora enarentur niu hanc
] ugnabant definitionem, quam apo-toli voleliant (Όΐι· definitionem conficiamus. Et sane imprimis re» facti
est. et quae meretur mutrani attentionem. Staiim ac
i it rte. quod scilicet gentile» absolvendi essent ab one.
*
legalium mosaicotum; et dicebant, ai gentile» abeol
*
aliqui» ex ecclesiastici» ca'hohu
*
qmdpia u typis e\ul?
vimus ah hac obligatione, nullus ampliu
*
ex gente gavit. quo demonstraret imvqririunum e: valde mop|K>rtunum uSee hanc definitionem fai'ero. quid «o:»·
ludaro fiet christianus. Hoc malum non |>o'uit eo;utigi! ? Omnw adversarii ereleoac. increduli, haeret i i,
movere apostolo».
protestante», falsi politici, -omm
*
*
manu
*
Mia
coitTempore anani»mi certe. revere.idi
sinu
*
*,
patre.
vos qui legitis historia
*
xidisti» quomodo caset im­ friiarunt. plauserunt, et dixerunt : optime Omnes
mensa caterva non solum catholicorum laieorum. sed hostes ecclesiae pertimescunt ham definitionem.
*(iam «xlesiasticoium rt plurium vpi&eopofum, qui ■Quaeso, quomodo hoc |>oie->t ixmtingece. ut omne.perdivellant certisrime: omne» credimus Ie
*um
Christum tiimwant hanc definitionem, e: omne attentent nnpedite hanc definitionem, mdlum n<>n mnvrant
lh>minum nostrum ewe filium Itoi; «si quaestio eat
lapidem ut no
*
inqtcdisnt ob illa condenda ? Numdc i*t<» vocabuk» novo, de ista nova formula: expuneae
le
* holi-ac ' Aiunnt eiu
ea
*
gatur Ikm verbum, e: pax immediate fiet ; oiftne·» enim qnid amant tomum *ife
*tnietKinem.
Ah' fas e>t et ab hosie doron.
adrui dicimus. Qua de cau
*a
bellum iam adeo acre ito
iovrrv. (pia de causa incendium enutrire? Quae est
(’orte, revcreiidierimi j'atn
.
*
ri nos nunc quaestio­
nem relinquamus, quid diromhiiiri
*'
Anna } orni mu
*,
i-ta prudentia, quae e>t ista pervicacia, ista duritie»?
ceseimus hostibus, castra ipsin reliquimus, iriumphum
Qua de causa velle offendero omnes per unum ver­
bum? Ecclesia stetit, et ni
*i
stetisset, actum esae' de agent, victoriam com inent ; xraudium erit i:i universa
*
hautes et ηο-·π»
*
a lveario
.
*
Tem­
divinitate lesu Christi, et nunc certe hoc dog na terra inter nostra
peremus ab hac definitione condenda, quid sequetur?
• vaninsset ex ha terrarum otbe.
*
Fallibilita
summi jontifiii
*
indiiecte salte r sia uta
Saecuk» XI, XII (hic agimus de re disciplinari,
quae tamen maximam
connexionem
*
habet cum dog­ erit ab hoc concilio. Impetibile eut re<pondére huit
argumento: infallibilita
*
summi |u»nt i fici
*
examinata
mate. cum praxi, cum vita fertoriae) «aeculo XI. Xll
rt etiam XIII immane bellum factum fuit magis V fuit accurettorime a concilio Vaticano, rod poet longam
practice quam theorice contra caelibatum eoetouaati- dtoeUMHonem rem reliquerunt uti erat ; itaque illa ar­
gumenta non apparuerunt perspicua, non apparuerunt
< mn : concubinatu» erat scandalum publicum. In plu­
*
es’ fallihilis
ribus lo is integrum capitulum canonicorum removeri solida; ergo summus pontifex aeeerendu
oportuit, et in eo~um loco monacho» eubatituero, quemmri una cum illo concurrant episropi vel antea vel
iidmodum factum eat in duabus dioeoeeibu» Angliae; saltem postea. Et hinc non solum in quibusdam scho­
quia erat imposribile habere canonico» qui «aient cae­
lis, sed iu omnibus seminariis, *forta
ri
in pluribus
*
et amlito». cogere omne» iatoa aacerdotea ad abiiciendas cathedris poeoilentiarii», ex pluribus pulpiti
muliere», cum quibua tam aaoritoge et eoandalose vive­
bonibu» in ecctoaia praedicabitur fallibilita
*
sumini
bant Quot arant qui.dicebant tectoriae : reiiciatur ista pontifici» cum immenso eoaadalo omnium catholi­
lex; qua de causa maiora damna quaerenda? Nonne corum.
Quin itumô quomodo impedientur errores po>timpediemus tot mala? Sed ecclesia quae videbat caelihat urn ecclesiasticum ease vitam cleri, robur cleri, modum? Videmus quanta ait hac nostra aetate, et
*
men­
totum bonum qtod a sacerdotibus fieri potest, totum quanta erit probabiliter in posterum mobilita
{tendere a caelibatu, potius permisit, scilicet reliquit tis humanae. Vel ipsi professores ecclesiasticae theo­
logiae aliquid quaerunt novi ; in seminariis dum ex­
ut illa mala fierent, et etiam ooourioront et continu­
plicant dogmata, indigent nova dicere. Habebimus
arentur, »ed legem tenuit.

3*1

A. SB8M0IU PUBU6AM IT OOMGB1GATIOX» OHIUIJB

uh

inDutuerM proposition·», in qvibo· error laiebit: quia A mb enfcMuci «xpeetoat iMpoMom ad aliqMni quaeerrorem obtruncabit ? Summus pootifax jmmi poterit atioDMU, at ip·· non possit responsum praebete, niai
amplii»; requiretur coocilituu oecumenkum. Sed . per aliquam epistolam furtim mripiam et furt.ro evul­
nu» dia oeruœenw· poatuotM celebrari-«i n gu Ji
* anni», gatam. dubitabimus ne de infallibilitate. eo quod
* «el rtiSu ungulis decem, quin dixerim singulis quin- sectuu non habet aliquem wlesiariirurn de «dwi
Romana * ·
quagirfta anni·, Mtamgulis smcuIis? Miraculum omQ iiûiü eat, si hoc conArnum tam fac ile potuit congregari,
Htainguamu» udMfedentem at sedem. Non video
m potftjpt exeuqda in coatrarigm, die i|»o, quocips Quomodo ^aec distnfclio fieri jxmit. Sai Ium- Horna
aperitio indicta fui(,%peritio locum habuit Episcopi
nus pontifex dicitur infallibilia, quatenus ij
e
*
|x»idispenu jM?r lotum orbem, subditi centenis et bûcen- soiS particularia eat et sepaiatu» ab txxlesia E> u
*atv
#vationem
*
futilem et ij
e
*
etiam
tcms guberniis «ixihbiw poteruntne ub plurima» cau­ rue, aed .hanc ob
sas civile
;
*
ob infirmitate», ob necessitatem praeagnosci». Quaoi). hoc concilium eat concilium oe. unirnicum. deviet a eius erunt decreta <on< ilii mviimenn i,
MHitine in propciie «lioeçeeibue, in quibus officium
irreformabilia, infallibilia. Si qui
*
ex thr 1st iaiii
*
di
(«rubi et «onfaoani exerçant, poteruntne, inquam,
veret : omnee episcopi, qui illi-· erant, riant ]s‘r*
onac .
*
omne
ihtonentre " Furta
ititegtae
***
nationi» episcopi
ibi halvtui mfallibilitas jwrsonali
:
*
illi epiMopj d.
deeiunt. et quid valebit jllud tomiEuin? Dubitabitur
finncrunl quateiiu·
*
étant personae distinctive a p»i
de illius oecumenic itate.
οηι·
sa· ei dotum, immo a
Sed quis duet, haec omni» pulcherrima, red nos sonis fidelium, a *|ΜΊ
opoium
*
qm «omilio non inietnon jxifMunus mutare constitutionem ecclesiae a B fMTsonis alioium epi
fucrunt . concilium ergo definivit *e.|
tamquam
*t<>
t.hu
statutam, m hi
* rebus non iuxta notiam vi­
*ia.
Minime. --1
*1
«citimi· um « um
dendi rationem res diiudicarv defamius. «xl «Ι»·Ιχ·ηΐ’Β sriunctum ab e<v|e
inquirere quid Christus fecerit, quid dixerit, quid ecvl'sia.
Ihiqin· infalhbilila
*
summi pout ifi«A
*.
μ ο·'ιη
.
*
statuent. Ltiquv inquiramus; et aio pontife em e*se
.
*
mm quatenus papa »·
*ι
]«‘r*
.»mi
infallibilem, quando ip
*e
definitiones dogmatic a* de appelletur peronali
pi ivata. »ed quatenus o
t
*
jK-buim } ubii< a. quatenus ibi
fuir ri moribus profert, etiamsi nullus epuM-npoium
est Pvtiiis. qui in persona papa·· μί:ι|μ·γ vntt. <*t
m
4>nturrm! cum eo in illa definitione; condenda <t
ait -anctu
*
*
Vetiu
t hivsologu
-.
*
pincdvt quaerentibus
hue»· »*-t mea thesis ; et aio. nos omne
*
liam pro|s
.itio·
*
fidei veiilatvm appelletur infallil ilila.
*
di-tn.ca ab
nem admittere, qu.a nos omnes catholici sumus, et no
*
evc-lesiH. non svptuata. 1’cput n.eum videt m. vaux.In- redimus quae com ilium Florentinum delinit it. l’on
*
hruchii. olfacit *
mv au-xilm ulmtmu im-mlnmum. <·’
- t.Miini Florentinum definivit : ..Romanum pontifii em
degustat et loquitur et audit *
ine a>ndi · almitim
esse doclorem-totius ecclesiae, et omnium chtuUnuiomembiornin; mm| tamen Inii·· omnia fa
* u ...m . epata
.
niiif
*
doHoremne errotts aut veritatis? Qui dowt
tum. quia e«ser tpoiiuum, m\I comm.· tum « um coi
••rroh»m <Mne doctor? Non *ot
dotor
corruptor
porc·. Proinde non vide.- quomodo Ii .. n melmm
luent.um. Jlli tn Ixxito Petre» plenam *)H»le
tatem
afferri possit.
>-vilatam fuisse pascendi. ’
S<sl hae-· i n fall i b 111 ’ a- non ,οη-a' v\ . i m Iit
Ibi duo sunt tamquam fidei dogma. Sunimus
,
*
non v\ traditnmé apo
tolica.
*
N-m . tota’ - x
pontifex habet potestatem ph-wam. non deficientem : V teri
*H4 iis littcri
*
Tu fi Pf .ru.
,
*
· ! <«/
-/
*
4<zu< /«·
••rgo ]m<: alia verlxc ..quemadmodum etiam in alii
*
iveietis colici horum oe». umehn oi utn statutum »s>t
actiit·■> r b «><.ιη
* Suprcmu ρ ·ί·* a- P»»tr;
d>i indigitulur. non <<>nfv - ί-) Pvt ri. mm (;di·
*
Pvlr».
non restringitur
; qnia concilium non potuit
mm ]-cw-i‘i.iRt hi i* ’i. Et qmmio-l<» ho pri_>b<> lunu
*ihimet contradic-ere. primo dicere plenam et jM>-tra
*
men
*
testiim-nn
*>. j ahum. >vd piol n et am vx
redii-ere m>n plenam. *ed *irivtam, *vd limitibus nr·
*
Singuli
don nm i* m
• umscriplam. Potv-lu
*
plena wt^il-a. quae non depen­ m-sfio ni; i v »·ι *4»îi^o-HbonMi.
det ab ullo, si de|MHidel, non ext amplius plena: ion offb-io matutim· mniiiiib ab immvmmal ih do hui ’·
Petro'
·
*
..Hi
* iln et galle'. ip
a
*
ρ-’ηι »· ■- de- a·evidens est. Pofr.otiiffui
Mrilieet piiu'bvndi
*
ope ; opi. . .n m■* » m
ibum omntbu
*
chi i*
tianis.
Enor ne e»
*l
*
cibu
men­ i anento, culpam dilint ' ( )mnv
fitvutur Petrum o*. m' potiam v-di-um . >ί^’ > nuda
*?ti
Mihi -cmpvi persuasum est. non <*** cibum *ed
t
*
de intvi pivtatumc hmu
*
Jo i
tenet.mu menti
*.
Vei ita
*
-olu alit et nutrit spiritum quaestio mown po:e
ti«»trum. vçitta
*
*<-la vn»fn«l; error mortificat, «'st i ut m pi rial io is < ’vmhi' . lex <mim h and). a 11 >am ' m
Augilslit iH. implhft! Ivgcm crvxlvndi. dum o anm-iiniil. interluit, ^ii silfemnitate Epiphaniae m» in
id Ik in u
.
*
quod i-ndimiK Svd, quav
.>.
*
«·. h·· a < «.*·
h»
loco profe
i
**
*
sinmi
solemnitvr. ve» lesiam roma·
,
*
infallibili
ergo fundamentum eicli'-uw o-ι mfa'li
. am ι*ο«· mallem et magistram omnium cwhsiaruin ,
bile, lbs; fundamentum e-t Pvtru
.
*
oil’·· Pctiu- vprofessi sumus oiiiiw nostra
*
viclesias particulare
*
.
*
*
diMipula.
*
hum.
cxvlwiae; sed-evcle
ia
*
Romana infallibili
Ahqni «x painbu
*
adnohn m uni. h. mjuiioii
potot nexiippel!ai> magistra, quae sit magistra étroits, D
linn i hmdmnir. (kuinsnc -uprvnm j o *··':»
v*» infalh.
quae possit deficere? p-0K
*u«.u.«
ne credere tn cvxlesiarn
bilis’" Qui
*
unquam hoc dixit ' No, mm di< inm
*
om
amquan» magi»t:am. quam certi Mimus poflte enare,
*
*e
poM
deficeiv a veritate.
derelinqui a Domino ΙΜΊΊ Mipicmam potestatnn c*»·· phalli -ucm t»«sl no
dn m u*.
*upFrma poti^a
*
*o. ivaii
*
ml’alhl ih
.
*
siuii
notro l(
u
*
('hriwto?
eM is vlv-ia « aiholii a. dvdel <»
«·
**
mlaild ili«; quia tun
Sed dislinguan u* inter tss lesiam Romanam vt
danumtum deh't haUue tantum *
.olidiiaii
ut aod>
-umtnum pontificem. Quae distMutio facienda sit
fivium i o*sit
ivpne. Avilifi· turn
*ia« ‘e*t a»
h
*hh
nescio. Nomine eech^iae Romanae mtelligiturre po­
emm mdefatibik» et infslli'-ile. orgo fundamen!inn
pulus romanu» una cum papa? Populum romanu
*
ot
huius ΗκΙιΓίι-ιί, Hciliiet Miprvmii j»oh· a* Pvtri. qm
* h
ec
ia
*
ditsene non dovens. Num canonici lateranonvivit in sub *.suvves
-oiibu
in Minimis pomihiibm
*
vat
*.
s4·
ah canonici huius basilicae eum ]mpa? lutelliinfallibilis. S»
*d
*
patn
ti<-ii agnoverim’ Inuic itdalb
giturne coetu» cardinalium? Forta-tda poeet in quae­
bilifatem. Non forias
*»·
»»unt
*
agi'c
mod·» vxpli-r.o.
stionem adduci: delimamus summum pontifiiem et**
infallibilem’, quotieacujnquv loquitur ex cathedra una *ed impii» ito agnoverunt. Et lue mihi lit «'at wrbum
( Utn cardinalibus. Sed *r |>apa eat in conditione, qua dicere de regula Vincentii Luinemis ..quod ab irntiifuit Piua ViI per quinque luuiw sub captivitate
Napoleon» I eagregatua omnino a cardinalibu·, et omx Cf hjmaum ;
r<rwei Conditor.

sss

CONGREGATIO GENERALIS

8EUG18I>U1*rÎm^(^»Îh87Ô

bus·, quod ubique, quod senqnM . Mj ilia nv’ii
* after
*
a
iiir. qiK'i
non |h>mui dcfiune. iusi qu
!
**
*-nM
]M·; , qlj<>d ubiqiH’, qUlU »1» ·· llfllblL· etph l’V MifUHUhl

pc nit- >i<h<tr(iinati> *

UUi ■

II « ·■·.

i n fall i bi le

» till tUMl'|UaU> d'-tflllH thirl. luitk U'Mi Ito'hiiia d'1 IVlH roti tlliOUlH . t|4iH ill ο 11

. «m. ihvi uni aliquid Hiii defmiiuui. «|U·*
Kite Inntii r i ••dtlml u*. ei hv.idum mti
lioudhh.
latii'prëtn

>i

u· LaU-ir ur.

rrhh de illicuui intiiHibih iUu
a.vephita iienr.a·hii nb e.-«le*ie
1 Ait Bioit/'-icium

contra duo* fpmtalan l'rl l<j <iH<>rum

lib. IV. cap. nltitno ait .Veram istorum superbia . .banc
etiam tflonam raptare inteUitfitur. nt propter illo* orientis et
incidentU synodtn coiurre^etur. i»rb*m qnipye catholicam,
quoniam. Pomino na resistente, pervert* r* nequeunt, saltem

’ .Vrm
eeaavei. Ul. ray. X
Ç
* Inter opp a. Ixôuia epist XXV. .Hortamnr IKjjt hn quae
a beatiMim» papa nuuanae civitati
*
scripta ®nnt, obedienter
attendas, qnutnam beatas Peints in propria sede Tint et
praeaidet, praestat quaerentibus fidei veritatem.
*
4 Cf. s. Ambrosium, Enarratio in pso/mwm 40. η 30

rtiiiMoiu

> tlalat I. 8.
- Alludere videtur ad ari*hiepis<-opum }'an*;éuaem *ltt‘ 10
oratione habita ia couirevatmue generali unde, ima cuoquestua

r...

A. SESSIONS
*

PUBLICAE CT CONGBEGATJONBS

OKNUULES

ivre», qua
*
ibi in proa^nnp-ttunl prope eepulcrum A opinioni publiée
;
*
vitemue mala, talrem» qond-pogJVln,
Prtri, modo tain irrerorenli effomae fueriuL Ipee sumo·.
CahiniMno «rupit iu Anglia
Han
**-m|<cr magi
*
delectabor insequendi· veetigi» 8emi
nci VIII, qui «odm teapure carnifiri tradebat Ml
,
*
* h laptati, qui operuerunt verenda patris sui: jjum«
quam delectator in ostendendis n
. quae sunt verenda qui eum tamquam papam non tanarubanlur. et qui
*
in pruprm patre. ()bie
tuu>epistolae
*
Honorii non erit
negabant tnanmubataatiatiooeAi et raofmronem «n
«kfiiutionepi fatete. ac re
* evidens est. Non dkatur mentalem. Sed interea ralvintHiiu· adeo terpebai. m
neque una neque duae operationes, dicit Honorius1. Craniiuerue airhiepieropu» Cantuariemi· per de «ni
objHinm fidei est aliquid credendum. Erat ne mana aunoe artnper blaephemaieril, ut i[ne fa>eu> e»t,tran»
Honorii ut crederemus in (’hristo no
*
eaae neque rut»
*antialioii«n>."dun>
miieani reMnaiet. Eo mortuo
unam neque duas operationes ? saltem unam admit- erupit rt imarit totam Angliam. Mortuo Eduardo.
*
. Itaque iinfi nat cui
*
mens docere, nos «ieben» »ôb Maria latholx». quae uaa «»l ferre et igné .«ntr
*
non |«gui> eradiiari.
t
tn 1'hri‘h» non en.
*e
*·n*
qu
unam neque duas raliinihtv. (amen cal»iruMiiu
*vratj<>iio>.
<q
Sed «dnoctum definiqoni
*
dogmatic·· qum inniHi fo\et«lur eb Elnabedia 111 quo regio |ada
tlo. rt i muni eum cernebant onii.e
.
*
qui jwetre lenini
•*t dhquid ' jpdeiuhnii. Ipse ..ihil proposuit credrn
*
*bim. «Tgo nullam protulit definitionem dogmaticam. }ki1 iti «uni. Et quando cardinali Polo, portremo an hr
tiu,
*
le'atum fuit Mananc
Epistolae «ancti Leonis papae. sanet» Vgathonu» epiiMiqm «alholno t'aniuai,
rupremiim obinoe dirtn Eheu ’ niree Aiighae,. ev
’«stiti' fuerunt rt examinatae in <piihu
*dam
conci11
«itiMuii icutriK’ papa \rl <m contend icente’' Si paj
*·
B Hamatae. a« ftim «*t de ♦*·« le»ia « ad <di< a m h««< regno
t? qiht'dtx nu «ii«d u*> jxvUquam ad tluoiiuiii υοη«νυ<Ιι<
q»M· tuiit illini tongiegalat. epistola;
*
*
sua
mittebat.
Elisabeth·, m (rivato sa«eH<» prohiLuil ne ηκμ’πΙο»
»·Ιμ»ιι»«ι leguli
*
praec^peril ut epiatoite ar.hacrvrvnt.
hostiam e\to|lotel. quia imgalmt / *ilran^
il»
ai.ti.^
(ofriut <s»rte |M‘rnutterc ut cpt-hdae <*xan inarentur.
tionem. Stuvtdo
*»
mm ohxlivit. et ipsa auiugii . · «i
Et <eute exiMit iudi< iuiu purae confirmationi
.
*
et
mid lex ‘*t p i · q *· »- > t a de rpMitmmdo «ahmioino o
>>·.· x oIh« probo e\ hiMotia cnnuilu Tcidetttini Xam
Angha. Timdatut, m» omn a «tfftagia haberentur
iii lomiho Ti vient im». quando agebatur de canone
Qmd fiu tum .«»M z Pit
*»
latholnu j er tummam nuu·
uLioiuin xrtrii
*
rt imi Ti
*»tamiMitk
quamitbm fuit
nam in « ar» »·π·ι i dei i u-i fuei uni. «*t μ* |M»t mu unt ha
ititer pan»·
*.
iilnnn d« l«eient m»vo rem examini Mibii·
l«cte iiin.nl i’a’.em ’rmm «ml fi agio·urn a l . uh iiiommn
■et
*'
>uui exanimata mi ab antnpn
*
*.
patribu
stat m nd
*im.
t
i «t iio<»uuhi u.otiffi «xanicn^foriasse immmua^iu.
*
Nnnr» vrium. ra lio|;< i ilhumn Ι«·ηιρ»,ΐ|ΐΐ|. m· uti
«** 'i »1111 I|I|< 1 < »t It at «‘tu. Quid t vq Olidvi unt 111 i NjX tii»n
constat »»x «'potoii
*
Thcma-i M>»u. il’iu» rnnffyri*
nimmamu
ut al uciamu
.
*
ut confittnefn'u
*.
ut
«•tiani suptiuua
*'
-po'«“-liu's. mm iuan< vil«l·· L m· af
1« πMitiMi'-nm
*
ptobMantibiis, mhd n<
*
a^
*
dvcievi
fo« ti erga Mslem npoMoh» .un Vbittahuiim e |<»-·«·
ρι.·<1 pim
*
mm «‘xai^naxotinnix Ei examen a.«uri!"
*
»Α
*Ιοι«·ηΐ
ini» am -«>nf«
*
luMHiitupi fu.it. «‘liainsi omnes fatrnuttur t*· 1 uatholu o* dumim
xiomun Mcranioiitfdem. duimm
*du
»ubn««' «m'm opi
uiiii «'\am«
*n
Γηικμ» mstiiuluin et optimo «Irfiiutum
■sopo, msI d«· Mii«'ta *od«· par un aut mhd it>d»at/
•rtnj»«»i dius antupiis»
C Iam tribu.· rt ampliu
*
μλ ul·· ph
* » /»/m > < ·ι
Ztd
I a Lo< iiiuImiii’ in memoriam texoeata fuit π
β'·
*
*na
|HM
la«‘-'M«· ma'«(«rali· t<«lt < 1er » iui|
oitum
*
► io \ngliar ab unitate tatholiea, et m memonam
ui ilto ’ogno. Ha»» e t » au- a. qiia ? nul a e c -1 | H luit iTxoatum quomolo «o tempore aliqui «atbohvi
mat:· »<ίΙ«··· nunquam potm·»»et approtuiro iiiaiiHWimi
*u«Hirnt
a'
‘‘am tam mmIciu ajOstolu am imprudentiae ;
qum *i.mmaivt μίιμιιι. damnaict prm· lai i»siniuih
qum *■! wxh
*.
apostohiH permisisset <a’ho|j<·»· mramentiiii· quod-po^tulabfUil· Vhtflia >el mm re»e-Mssel ab (M'»ntifi·<·»;» Gi»xoi!HniVH. danua:ci nn-ilnitn 1 u„'
*
duneiiM
I. damnair' «-om ilium LaOranen»
*'
IA 11·
*·
mutate <-athoh<n. '<·! m unitatem texer»· fui»t
«^.
*
modo salva
·!
***
Angham7 donm m«d u- et ·« « m
*
Semper ^»M
*tain
μη1··πι A|«o
*toli«
am m ii· omnibus,
Angha poi did isset.
*
qu.ie ip a publuv et. solemniter fixnt. nulla ration
*
’
fit ho«· Ιοτ'ΐ. lia
*
wivniDt· mihi Ιι·
'·ΐ
**
dt· e:e. i*r
mipioVat i }μ·»·μ' (>mma < ιιι
* Matuta et daere’· defendi
ÿiuiiieiita. difii«ubato qmn dmmitur ex huit· Boni
!’o^ufjt. ,4nglui rrceMul iil> «initate ι η(|ιοΙί< a tribus
faciiA HI et l’iiuli 1\ nihil valere; quia vad«mi ht
!«♦ ‘ .·ιΐΐ'·ι’-, ««b < ni'· ai isomm. «ahimsnium et tepiditatein
gumenta uki po-Mint ex c«»ivilio LateianciiM IV ci
admln-oifim urgto
wedcni..
LugdlIhrlIM I. in qllll II
* «‘Αιίοπΐ ΟΠΙΠΠΙΟ dl
* IV il fil Ή
·( iU'Nii iMiiu·» iiicv|kt Mijr uln XH. ut vonMat ex
»>
i«>nd>u·
1 Λ»1 οι tiliam 11 \ιι
*·«ΊηιιΤΜ
«'X hi
tana
*
sancti Thomae sunt. X'oqm· etiam «Omedo. ullam ex *rpro|
tien mu dvti gaHnam adnm»sain ««
* μ> ii’m «l< ommbn.·
1 'animu iciim» martyris. Et
ΆΐνΙιπιι Tlioummoje.e qm *«rv
.ip·
.mmii (’mihi u teriM m. quaenb jaiW. animadvertite calboh·!·. »d nego.^’atluiln i. *
ii it urn. <atl>oh< i qm nit. litgiin.
*
ipMirn halmisM' i-<>nna m» uuuie· ferme vpis«op<
*
An- cat bolh um haUmt \j
xh ‘- ap«>Mo|tcA. ( fliholni «pu mtelhemq quid
gltae. qui duetant Tu e> tau
a
*
malnrMan; vide minos P qiml m1 **
#it rcvloMii. qui bone intelligunt omnn de religion
*·
\ |iia« Humum» profert m t«»ta Angtie jomini ibit,
.vu en
*
ίιϊ (’«ti'4. Sam-tii» Thoma
*
alet-t fortiter; eius ■<aiholna. numquam approbarunt ullam ex n» «piatu u
propuMtrotiibu
* fieri sir dirti gaîlhaui.
loitien inter sanctos relatum <*M . diorum nonima .mHefinitioiiom hanc profcramu
*.
*<mh« lanitt». te«
*·
Ιήηΐιο prt'Kbfl.
'
rcndiMUit.i |«atre>; novsNWia omniim vat. qu«a «piae* Quando Hemi< us VHI-volebat m» erigere in i»um*
mdig«'t pa-v interna, conmrdia interna
*
muni
|M>ntifi<em. otfljjo episcopi ÿngliae caput in­ hU t *< m MUa
*·
ab luwitibu
*
ex*.
clinarunt
excepto fortissimo. Inanire IhiptiMR Fishor Γοη us bumanuiu joIpm :C defender
qin martyr oiiirbui^ Alii dvelant' ()| ortet cedere tniMvi
.
*
si intm
*
*<ern
vi
non doloaut ;
si videra
tocquraniur. turn dccM vu-or. manu
*
arma tenore mm
poteM. decerpitur et <lila<vratur.
*·
Neenah· e*t
et
e»t. qnod epieco^tH cUltelhoeniiis-SereoM
*
iu praecedenti conKTCgatiane de vicarii
*
i;enernhhn« ’«sbiac nul· \’*poleone I wialt adeo iiorcsMii ni. ut mia «prdeiti sententia ui«i |'ΓΛfoiatiir verendum sit. pe «χηυ ihuni plu
*
mali et detri
faerit loqinito
*.
Cf. t. I». eoi. 401 c.
’ l'f opMcafam patri
*
paiknni >Λ>η·«·»Μα fuerdaiq menu affetat toti «svh»Mao. quam utilitati
*
: qu a
cwaaiiai How it popae rperftntfio,
*.
xotigi
Rnmae. menae imminutu am imitate Mimmi pontifie i*. am toniat
feMmario 1870, Iu-8·, W p.
fundamentimmmuitui etiam soliditas aodifùii. In* Cf. oratfaimn revtrendiMini epi«c»qi t'liftonteafia habi­
dtgemu· upiotie interna. Hj omixa ritnu
*
compacti, ri
ta· ia congregatione generali, «lie VX maii, coi. 980 c.

COMGUGATIO QDHUULB SBXAGMutA PRIMA Mmii
bene aniy, idem seat irana oagpa, atiqaa idem; at A
quatuvia ex bar ambooe dictant fmrit in unitate nan
«we axvedeMtatn, dicam semper numquam satis east
unitatem, nulUm umquam unitatem eme superfluam.
Si omnee simul uniti miuim, rmistemue, ob»ietemua ad­
versam· omnibus, qui nos verebuntur. Quomodo,
dicebant gentilqp de pruni
*
chnstianis. quomodo ea
mviraui diligunt, quomodo unum idemque Mint, et
»t unum tangat is, omnes statim «otium, ornum oouquenintur.
Hae< definitio, mea quidem «rateotia, ipeo momeuto quo prolata fuerit, afficiet corium gaudio, quia
<vvie»ia triunqdvau» gaudebit de para et «xxicordia ec< lesiar militant 1» rotociî mist, haec definitio gaudium
diffundet in toto orbe terrarum, m λΉι*ιβ militante
quae exinde ]*oteiit ta»Hat e Us
l**
Domini. quin tamen
*
.ntetim
delbai bellaro Tristitia erit et terror in illa
die tauiummodo fotoiati inferorum, quae magi
*
B
mag>M|ue «nutrita em «<ib jssle beainwimae Virginii
*
-inv lata' coiMepiut· taa«
*
»
(HI \TIO
»< ov« w<6 patro
*
Eeltr·
d·· /x
**
·
*
('.instaHliHui
et Η»ρι*ηη*λι*χ.

IJiiinrniisoimi praeMdo. minentisaimi et ie\erendimhn jmirea.

Dupin i huit unimodo quaealiuncula eaque brevn
*-iitia totam meam mentem de pratenti «cbemate apec irr 11<v.it . e<' brev iu.« rvm <<onfi< iam quo Mngula peni­
*
ti»
iii'ii.m tnutanda x ement m j>o
*terum.
dum
mi
*
fi
in iq>oeie capitulorum aggrediemur. Quid sibi
> u|t m hemav Quibu
*
'
***
argumenti
Haev tolaqnattUio.
1'‘ Quid >ibi x ult " Far ile intentum deprehon*inih.
«li
-i n<>» non fugerit genuina ewleafae ixmstitu
*
uo. Quon.odo « mm traditio mmvuIoium non ariMm ratnuin dixit tegimen christlanae ec<le
*iae.
m Petri i
primulum di*eriiM>ime
et monumenti·
*
et gestis extol
*
lem mt mm m-e
nmnari hi< tim. quip|»e qui
1 um i«K'jr ei·»
« a*· bietan liiae ex evangelio h tra­
dition.' depibinpta ie»n cohaereret? Non enim con-'it uit ( In i>*t η* Pet rum pi in< qem omnium eaeterorum
-imple iter fidelium. eliguntur duodecim K|M
*toli.
quibit- datui magisteremi v( ;egimen. mittuntur a
(luitio < um poi.Mii'e dixendi. mxstena dispensandi,
*
unium
pagendi. ligandi et solvendi. Hoiuin quidem
piimu- IVtru
*
pÿiinaiiini honoris et lunwiivtionta ob
*
iimq ad unitatem euxlooac- |>er]»etiio stabiliendam;
d nodum Detins carter
**
ut simpliciter subn^toe
hâtai, ut fratres confirmaxit : et ni ipeo primarium
fundamentum xoeotur. et raeteri «um ipso manebunt
«
1 Arguneatam .Kpiaropn» roantaatiaiaaa» quaesivit quid
«ibi τ-llet «rbM»a, et qssenam eia· snruneata Ad prison
ait inverti ecclesiae cnastitatieaem. Types ecclesiae aoa ssm
nniutera quae saltipticitates abserbeel, «ed saiialem rt anitiplicjtateai coaverreateau Navam postiici· iariedkUnaem iadact
Spocopo· Qaanlii ipaia· vicario· evadere, et dividi caput a
membri· in leaner· ce«4i
*d*
Ad eeeuadnm ait teitae Scriptatarum M traditioni·
aeqwo torqueri at Mea consectaria
inde deriventvr. Plura eendlwrnm efbta sive Constantiaepolitaai IV sive Lo(du««UM II fed ia proprium ae geaninam
«ea«um afferri. qaa^Ebaldem «i iatelUgi deberent qaaasadwodam ia scbeaiate ifiteuigvftnr. aow potuiseet libere defendi
eenteatia \uae bac ww defease est la alienam qnoqwe
Masvm afferri alia qaodub testimonia ai ve coneilioram dve
sanctdhiai ecclesiae dortoiM ad adstraeadam Rocsaai ponti­
fici· potestatem «piscopaM· Ordinariam et hamediatam super
universam ecclesiam. Ad suam astem seatentiam adstrseadam
et ad recte intelligeada testimonia quae supra, attulit auctori­
tatem Boeenetii ac Gersenii Contre episcopum RatiebaMneem,
qui auctoritatem allegerit b. Alberti Magni, ait ea eximium
doctorem non scripsisse nec cogitasse, et frsadnfaiter verba
ipsis· ab episcopo Batisbonend feisoe aUcgata. ConcMt ex
episcopis utriasqae paritis eligendam eommisrioqpm quae argu­
menta omnia expendit ac dilucidet.“
Conciu GUOULAU TOMUS LU

Mt

fundamenta, nemrlsmante Paulo ad Ephesios, et
losane in Apocalypsi
Typtm ecclesiae est multipUcitas ad uruiatem con­
vergens, non autem unitae multiplicitatem absorbens.
Petrus manet centrum, sed ne fiat simul et centrum
et radiorum coUectw; almquin tin vmrbo. saltem re
*
ipsa evacueutur episcopi, quos tamen posuit Spiritus
•anctus, non humana patentas, ragere ecclesiam Dei;
sic immutaretur ab homine divius eivleùae consti­
tutio. Praeter enim characterem ordinis duplici in­
signitu· emectiali privilegio intelligitur episcopus,
lurisdu-ttonis scilicet et potentate docendi ; ita ut à
absque utroque inveniretur episcopale corpur. iam
nihil aliud nisi inane phantasma remaneret. N
* suf­
ficeret m utrumque haberet jure humano, seu pontifi­
cia delegatione, epiecopu· enim est a Deu m«ui rt
*toh.
a|M
quorum mj<cessor legitimus stat.
Porro nihil aliud intendere videtur veheiua. nim
ut indurat novam pontifici· luriMlutioneni ; quae adeo
epiMOpo· et dioeiese» singula· immediate et onlinarie
involvit, ut m>1us revera maneat papa omni
*
eol^iae
epiwopu·. caeten vero epi^Opi quoad nomen, virarii
quoad rem. Primum enim o»lendit whema ut prin­
cipium fidei iquam rectiu· «ΙίχΰνοβΙ, iuxta normam
loquendi patrum et conciliorum, centrum xe) me­
dium Y quem cum fontem omni
*
*tati·
}M)te
·ι uoo
praedirat «altem insinuet, eo i|«k> non et inaudita
luri&dn tione apeçSe vestit. Perhibetur enim haec
iunMiicho in oinni ecclesia xelut episcopali·, ordina
na, imimniiata. quod idem soiiat, ni»i propriam vim
verba repente amitterent, ac ista projxxitio: Popaeet
epiMopu· immediate ordinarius cuiusvis dmeiesis tam
Eugubii. quam Romae.
Nec dicas pontificiam lurisdictionem sic intelleclam non esse eiusdem generis ac ordinarii. epimx>
)>alp ot. ut clamat scliema, non primatialis, ordina­
ria, immediata : quod nostra iurisdictio habet, hoc et
isla jivrfectc habet. S«d nostra non habet quidquid
a*· tanta. Jta ut coram ha
*'
pontificia potestate non
alilrr stet ηιιίηΙι* tio episcopi, a*' ipsa stat lurtadictio
]»an<M'lii ante episcopum. Qdis utiiquam veterum |iatnim talia excogitavit? Duplex eihsdem pror
*us
na­
turae lurisdictio circa unum et idem obiectunv, duplex
in dioecesi quoque ordinarius : utrique licite p^fii
*
ta’tili vel iuqieranti fidolft
*
obedientiam praestare debent, duqi vana praes
*rd>0pe
possunt. Cui |<mndom? utraque potestas ^icite xematur circa reni
vuoterum indifferentem. Absit, ut talem perturlxationis fontem induxerit Christus, regiminis ecclesiastici
auctor sapientissimus : vel pajia,' solummodo pi imatialem dedit iunsdictmneni in episcopos et fideles,
vel solummodo vicariam tribuit episcopis. Porro * um
nostra non sit vicaria nirisdictio. posuit enim nos Spi­
ritus sanctus regere ee- 'eaiam Dei, rretat ut revera
iurisdictio jxmtificia primatialis tantummodo pronun­
tietur. Vos autem non fugit, hanc in schemate pro­
posito epiK-opalem Romani pontificis potestatem non
tantum universalem, immediatam et ordinariam prae­
dicari. sed etiam extra omnem moderamen ecolmiasticuni hanc ipsam nullo canone irretiri: et nunc
quomodo regimen ecclesiae monarcbicum aristocratie
efficaciter moderatum erit ? Immo ut haec Romani
pontificis potestas ex integro perficeretur, introducta
fuit infallibilius divisa seu «parata et sine omni
consensu eiv« antecedent! sive concomitanti sive
subsequent i episcoporum. Equidem soli apostolorum
corpori dictum fuit ; Ewtt^ dotvtr ... erre
rv>btanrm «vm1..... Spiritu ttmctw dor+bit iri· om·
rm*
...
Alûtm Parnrlthtm dabit n>bù, «t tnoMai

’ Mattb. ΧΙΠΗ. IA
* Ia. XIV, M
M

Kin' itatotoi frwr^.hiii ^1

prtMtiaMMHMtt CWtea

MMVfft: nCllWMi MM mvil Mt MtW

dUritj

MmmÜMî Imm Immi iatapattstar

fuerant eaetteanua
trinale conflatum ex aerato univemlitute exiatiuaa

Mtat,
aitato (to. XVII) rogaret; sed (et baa htoit aoatnua
batur; neo ulli quod sriamia mentem veuerat tantam acgunssntam ) ·*■> rogasse «it fade· Petri mm finalité·
vim inmae capiti a cmyaro antaeo, quam ooepori et B deficeret. Dépliai vice repetitur in Albertina intarcapiti nexu fraterno indiviribiiiter teartia Quam pretatiooe non, /teafafar, quto «redit dottdr Christum
tamen separationem, quidquid e contra dictum fuant, orasse tantum ut fides suoâbeeorum Peut numquam

pomibito videtur; et aeneum ro magia eaiegoricu

momenta hebeta intentum posset
verbi· audire prasoptamas, quo ab ipea Députations,
2· Praetér sonram eltegantur plurima conciliorum
uno tumen ax relaloribu· neper disMntieut·, anergic· affala, aire et Ctetataatinopolitano IV' site ex Lsgduexclusam audivimus.
HMMi II. quae quids» « olim iataUecta fuissent prout
lam nuns quid aibi velit schema, ni fallor, osten­
nunc to echsmate. interpretantur, non liberrime
dimus; videamus carptim quibus argumentis. Multi­ defendi nntinuMeent nententipm, quae hucusque in
plici modo tota schematis argumentatio promue •cholis infallibilitetem Romano pontifici abiudnavit.
videtur: 1· enim saepe .mepiv
*
plue aeqta» textus Et rrvera formula Hormisdae nullo modo asserit
Scrijiturarum val traditionis premuntor, « ad falsa fidem sodcsiae a sola sade apoetolku ortum habere;
coasectaria facillime detorquentur. Quamvis rem sed potius hanc sedem ut rentrum laudat, quo vergit
sdamussim disputare nolim, in bar gansrali discus­ oaetersrum rodesiaram fides; quasi si hic praesertim
sione. in exemplum veniant duo celeberrima evaagalii cumulata fides eo tutius servaretur, quo antiquius caeIwe: 1’otn xross usam apud Icunnem, quo invehitur terarum eedesiarum influxum veluti centrum univer­
lurisdiotio episcopalis immediata, ordinaria Romani sale perpetuo admiserit : quae quidem infallibilitetem
pontificis in singulas diosossee, et istud Lucae: pereonatesn non commendant.
Roptnv pro te ut asseratur infallibilitas separata.
Professio fidei Graecorum in Lugdunensi concilio
Prius equidem ex omnium consensu primatum praeterquamquod non fuit conciliate decretum, non
Petri directe asserit, praesertim quia in eo talem vim plus pro infallihilitate facit. Dicens enim ecclesiam
semper deprehendit relue eccteeie: sed nedum iisdem Romanam prae caeteris fidem defendere et definire
verbis totum gregem Petro immediate «t ordinarie teneri, non tamen declarat has definitiones absque caoUniversali episcopo collatum indicaretur, ipsissimam teris, independenter a caqfqris, sine ceeteris, suo «olo
respectivahi singulorum episcoporum ordinariam po­ M ultimo indicio proferendas. Quin immo cum istud
testatem so doctor·· apertissime vindicarunt. Au­ prae caeleris definiendi officium ex principio pleni
diatur hac de re unus aut alter. Loquatur prior primatus deducet, idcirco eo apertius roneeusum caeAugustinus, cuius immediate, licet indignissimus, torarum ecclesiarum necessarium asserit, quo dixerit :
sedem Hipponensem post qnatuordecitn macula occu­
„Ad hanc autem sic potestatis plenitudq consistit,
pandam suscepi: „Non enim, inquit
.
*
(Petrae) intar quod ecclesias resteras ad sollicitudinis partem- admit discipulos solus meruit pascere dominicas oves, eed tit." Pari moto non dixerat Lateranense IV, Roma­
quando Christus ad unum loquitur, unitas oonunse- num pontificem episcopalem- immediatam et ordina­
datur, et Petro primitus, quia in apostolis Pstras est riam eccepiSse potpstatero in ungulas ecclesia·, eed.
primas." Audiamus at Ambrosium1: sRepetitXim quod aliter prorsus sonat, ordinariae potestatis princi­
«et tertio a Domino pesée oses sust; quos ovM^et patum : quo nullo mato proposita thesis fulcitur..
quem grsgam non solum tune baetas suscepit Patrue, 1 >
* Contra etMUaj noannlb afferuntur testimonia.
3
: eed et nobiaeum eae suscepit, at own illo eas Boa 8io placita coacilionu» val doctarum congerentes, quo­
•ueospwM» omnes." Quanta prodentia tactas patiBs tum quaedam ordinariam, qmedam immediatam, alia
diaertimitni ponderarunt! ad sobrietatem sapiaatm ùnivenatem, alia episcopalem iariadwtionem Romani
•non plus aequo prsawntas, at sin inter axtrana veri­ poatiCcfelggpedieavarant, ad falsa roo«antaria sche­
tatem —di··,» ex aaaa interpretatione promentes.
matis redactatas deducti inveniantur; nec 'umquam
Poatariae ropeoi pro ts in sensu obvio rectius eer- impone Reuit aito^ndtairimiMtim probationes undetheiino intaiHgerotar;'tam enim to Petro et fratribus quaqua afferre, quaa ringutas compteras, aggregatione
agebatur ia pernionis magna tribulation·. Hind patet val destruuntur val saltam praeter modum excedunt.
ex looo ubi Christen Petro «t apostolis dsfeetioram Qui enim praedicaverunt pontiftaiain potestatem im­
vaticinatur. Red detur ut to Fat» et-riue eucomsori- mediatam Vel ordinariam, noh oertipsim· episcopalem
bus per saecula agatur : nuito moto infallibilitetem sad primatiatam faciebant; qui varo universalem te
stabiliet textas; omnem enim vim * vecto toffaaro episcopalem, eam mediantibus episcopis intaUigebanV
argumentatio trahit. Porro nil aliud eouat dsdfca··
> Mb UXXin ta MiUlii. i a. a
> m. xiv, ia.
• Osanaatoste ta Isara, ΧΧΠ.
• teas. to tossto cvnx, «ap. IV.
* ÀBetttvMi
BmMmmmb ««i entiaMki babett
• to *dtodH «MrdMtei Kb. q. aep. α
' i®
fMMMÜ·

f ■

- ■

'

tort ata
*

OatontigrtrtaNnillBtaatiata, etiam «MMilMMrito

ttoimum super plebes erâ eMUBMMB aetw himrabiooe
ttavMMÜ. Extenditur igitur ptaûtude patastatie

apparet evidani utilita· euluiae .‘ Ab un
*
perperom italràia «xarota tetp attira at tàtta Albrati prodta
adducta auctoritate diaoite plana.
*.
<ùtar
Et it
* totem te ut illateiraiiaai proranl
Non anim fclimori induatri
*
produotam aadivi^ B Batebonana··, ' fraudatote' ttehwata axtranai al
mm « ipaum dratarom Angalionm, quipeasdiotam raoentiori· tta"hy proetartim frotte antiqutaiamm
iunadktionem propugnaret, eo «olo quod iuriadiotio- fidaq
*
Bonranieaa gant» tartari votant contre tot ai .
nam papa· dirimet immediatam. Equidem loquitar tante· hic stantes nobfliiaritnae iatit» garvronio·· aode potestate pontificia immediata, «ed non eiuadam cloua· epiaoopte fidem contrariam dirartirainis pro­
ordini· ao apiaoopalia: .Jnconvantaa eaaat, inquit, ai fitent··. Qnod quidam oerte non æaniraet, ai, prout
duo aequaliter roper eamdam familiam conatitqan- pluri·· rad froatre ispatitam audivimas, bu» «ôterai
.
*
tur
“ Ergo nihil reatat niai ut potaetaa pontificia oontrovaraiaa pataiviaaat privata argumantena» die*
deputateu qui
non «it apiaoopalia; bana autem primatial»: fano cuasio^intsr pataas ax attaque part
poeiti· ponendi·, dwtinguitur ab apiaeopali, non aaooe verum et fatam, dam lihri  deownante in prompte
ac episcopali· diatinguitur a parochial! Quid dicam easeot, frudliara duomua pateirarait. bttaaràdi

cum ipse Gregoriu· Magnua producetur ad lagitimandam apiacopalam Bornant pontificis potaatateta ordi­
nariam in singulas dioaoaaas; at ait» oraculum, mira,
quadam mutation·, ax ipsa deaumitur epistola, in qua
nomen epiacopi'univeraalù abhorreo·, at quoad Homan
et quoad rem nril>it:,'„Abait a cordibus christiani·
, nomen istud blaspbamiac, in quo omnium «acaidotum
honor adimitur, dum ab uno sibi dementer arroga- c
. tur·. 3i unu» universalis est, restat ut vos episcopi
non uli·
.
*
Si sua unicuique episcopo iuriadiotio non
servatur, quid aliud agitar bisi- ut per nos, per quo
*
ecclesiuticu· custodiri ordo debuit, confundatur
*
F‘
. Quod autem magi
*
mirum cuncti
*
aerte vitta·

»

argumentation·· non solum tante proposito impare·
dicem, «ed praarartjm qp pta srosodas, quo ei aaacirentur, univarrale dubium in quroationibua theolo­
gici· repeat· induteêut.

Facta hutorto negare vel lavtemie hypotbeaibui
destruira, dicta vatartiasimoram luietari montai par
tnun vel déclinera val bovo modo interpretari, at
pluries factam invamtaua, novae indute
*
praatog·tiyaa ut aatiquieaima·, dum ax «artissimis historias
documenti· es· paniCue ignoravit veta· onritaie, quid

Gloriam prim·· «adi· in «implicitate veritatis qnaatente·, super firmam petram monumentum dogma
*·
*
inexpugnabile «xtraamte «OUtte
bitur, non possum non in medium trahero, sicuti modo catholic} de «cotai
quod nihil valeant neo historica, nae tbeolngK·, μ*
pollicitus eram. In ultima-enim congregatione g
ne*
*
conciliari
argumenta.
rali reverendissimo· relator · commissiene fidet depu­
Meam igitur totam orationem subsumens, ingena
*
tatus, Ratiabonsnais «pisoopu·, testimonium praede- censori· sui Alberti Magni invocans, osrte eua fiducia dicam : «hama prnaaana eo improbo quod 1« ei «pecte­
*
deceptus, tamquam huiuraa Mmmi ' theologi verba tur ut decretum, «au in proposito, regiminis acta
* *
i perpendatar ut de­
dixit, quae neo scripsit nao umquam cogitavit exi­ aiaatia certa vidstar mutat»; 3
monstratio, «eu in argumenti·, 'probatiori theologiae,
imus doctor, at ideo in operibus mis omnino desi­
*
derantur. In celebri collectione Rocarberti, pag. 69, -antiquitati· genuinae traditioni sdvsrrom daprqban
num. 332, raver
*
queai si esrant Alberti continuo ditur, et quandoque cartitadini uva monli «ive etipm
asteria·» sunt consignata, asd reap·· manat, cuiqua historic·· maximum affert partalum.
inspicienti hispani theologi mira explicatio, ao magia' ■ Quae omnia, prout maa dictabat edomanti·, eio. . ...... _ _____ —*____ Λ__ ·.* __ __ *..._ ·— J·
Stupenda qni
*
non sedum antra, «ad evidentissime D quotae, et meo muners auraaro fiuràtaa, vestro indic»,
revarandiaaimi patra·, probanda humillima proponam,
dopracana tot» viribus ut fraterna obtritae aimai eum
libertate in hia oontrovereiia magia ao magia proroo-

putteateH· Mteutee. I»··

^Λβί IBteMtakft

mbbo

haute MTO eftte. Nsa traita ai toairatradte Mata
**

. -ft·»·· iieHraeateh
' mgra «ueteu (Man

fiutnr»·
<UhMtt
» A4 Bamaa

i, Bb-XJ, tartff.

'

ORATIO

«adito·, libra· phikiabphieo· at satastifieoa *o*

eoo-

mat, «t qaotidia feriunt: 1* soiHMt obadiro suis
spiseopi· at tnàaàoaani·; 8· «ortu· exeuiplo pro fide
parta* aoa pratrata* Vestra* igitur bsaavuleutta
catholica pmseeutiomm pati, pro Ia
*
Christi nominis
gtoria usqee ad sffisrinuem sanguini· dacartaro. Si
«ego, rrrwMxfiaaiini patras, tala testimonium noa
•deo dsspicieodiun iudiroveritu, illud ax oro meg
vdMtMtMO MHI· pfQMgBiflM
*!
OMNI
m4m
apostolic·· addictissimi filii nam, omnes optima nane accipit·.
IVÙtÎMÙM MfetotilM
*
*
MBttBtfeM
BMtHUn 4^
Aliud mine aggredior argumentum. In una ex
■ feodimua Ego unum mulio, alii aliud opinantur, ot b ultimi· oougngationibas et etiam in prassenti con­
ato in divers
*
parta· divertimur: ead unum certa, gragation· aliqui traditionem et fidem ecclesiae galliunum deeidcikmtM, acilioat at aou aos sed veritas eola canae de infallibilitate Romani pontificie in dubium
habeat victoriam, ita ut quisquis ait exitu· discuario- rovocarant, inuno denegarunt. Liceat mihi «ad bre­
num nostrarum omna· victore· erimus in triumpho vissime illam fidem vindicaro. Sum enim filiua buiu»
celebratimimee et' tentu laudibus merito exornata·
veritati·, nanto victu·.
Illustrissimi oaatoraa, qui aut» ma proloquuti suat, ecclesiae Galliarum, et sto pro infallibilitate nummi
testimonium eorieeiaram queri totius orbi· attulerunt pontificis. Sum filius huius ecclesiae Ualliarum, quae
super doctrina de infalliUlitate Romani ponfificis; semper fidem catholicam integram custodivit, et ubi­
■ed uaqna nuhe desideratur teetimonium ecdaaiarum. que (errorum propagavit et etiam nunc propagat ; et
quae in extremi· orienti· partibus eitae eunt. Illud •anctae sedis apeetoliroe iura et privilegia necuon et
teetimonium nano afferre mihi liceat, et quidem pau- libertatem indefeseo selo, constanti devotione et iucimimis verbi·; quia inter nos ossms viqyioe aposto- victa fortitudine proclamare numquam destitit.
licoe et, noetro· christianos nullum e«t fidei diterimm,
Vi huiu· axihmat» „quo aliquid antiquius est. eo
nulla opinionum divarritas, ideoque nulla disceptatio. est verius" iuvat nunc invocare antiquissimum GalNobi» omnibsu una sst fida·, una traditio, idem desi­
liarum ecclesiae testem, nempe sanctum Iranaeum epi­
derium, nempe ut infidlibilita· Bomani pontifici· · scopum Lugdunensem saeculi II ; et quamvis illustris­
concilio Vaticano definiatur. Viri apoetolici ab in- simus archiepiscopus Baltimorensi· de testimonio
cunabulis aedesiae usque ad hodiernam diam, et praa- O sancti Irenasi locutu· fuerit, parrot mihi illustris•ertim sanctus Franoiscus Xarorius, qui in istis ■imus orator si illum celeberrimum textum episcopi
remotis partibus fidem Christi praedicaverunt, omnes Lugdunensis in clariori quadam luce exponere teutasemper doctrinam st tradition··» «colari·· Romanas verim. Hic textu·, hoc testimonium est quasi clavis
docuerunt; et hase fides, baao traditio usque ad nos totius ecclesiae traditionis; ac *
i ineluctabili claritate
intemerata pervenit. Nunc itaque testis sum non pro ponatur, patet quaestionem de traditione super prae­
me tantummodo, sed pro omnibus meia dilectissimis sens argumentum eo ipso finitam et judicatam eva­
fratribus vicarii· apostoliris et pro «oclseis missio­ det
.
*
Haec sunt verba sancti Irenaei, et textus innum nostrarum, quod omnri, nomina axospto, intkllibilitatetn summi pontificis erodimus atque confite­
„Traditionem apostolorum in toto mundo nuuiimur; et si ronerabilae mtakmum anfistitas provocare festatam, in omni ecclesia adest reepicero omnibus,
vol»· {docuerit, audietis aoa omna· uno corda, voca qui vera velint videro: et habemus annumerare «os,
unanimi mecum confalamantas: Hmc est fide· nostra; qui ab apostolis instituti sunt episcopi in ecclesiis,
at successore· eorum usque ad no· (notfnihil proesic eradimus, sia nos docuerunt patras nostri.
In orisiutalibus, misatoaibus plusquam viginti tareo). Bed quoniam valde longum est in hoc tali voquinque osntana millia Christianorum, at in meo ' lumina omnium ecdstiarum «numerare successiones;
----- Γ7~~
,
■___________ maximae et antiquissimae at omnibus cognitae, a
.. .. ******“*
! “.... . j
.
gloriosissimis duobus apostolis Patro et PsrnloRomae
un· V
** V
** wm· ·ι·ιι·ηΜΝ whm mmw wmb»
■satas ·· aBme sarisstae· qa
*
te mwsads ulh >tii
«i
*
"
et constituta· eodanaa eam, quam habet ab
apostoli·, traditionem et annuntiatam hominibus fi­
dam, per succession·· episcoporum pervenientem usque
ad no·, indicant··, confundimus omnas aoa, qui quo­
quo modo, vel par «ibi placentia vel vanam gloriam
caecitatem et undam sententiam, praeterquam
, colligunt. Ad hanc enim ecclesiam propter
prepMr teStasm (riaslialtatai
crom principalitatem neoeaea est omnem con­
venire eocleeiatn, hoc est, eoa qtti eunt undique fidele·,
in qua «empar ab hi·, qui sunt undiqu·, conservata
«t aa quae ast ab apostoli· traditio"1.
Hia est textus sancti Innari. Ex his liquet, puto,
•anctum Iranaeum ad inveniendam aptxtolkam tra­
t<Ua vitae*
real· «Mb·*·· verita* tieuMs ditionem invorosae primo testimonium omnium ec■timsss «t ·*··*· «a patena troMma «matas bsaMamt clariarum, quod non negamus; secundo teetimonium

... eWiW

ad eaaftMtadot «muses haerôtirra ' Hoc ««ο plane

segitari '.posait. Han aamaa ergo aes, qui «daiei
•cspbalam somniemus; ssd suai ü qui eoaraeuum ouoMaram aspectante, qUando ëaput locutum art, «ap­
ponant epMcopoa cam Romam» pontifice dimentire val
membre a capito «pamri pome Ergo tandem iudxaa
dogmatisa aammi pontificia irreformabilia aunt par
so, iuxta doctrinam sancti Ireoam at ransuitf ecbematm
ncetri.
Ea htx omnibus liquido patet tuita sanctum Iranaeunt non duas sed unam eamdamqus eam infallibili­
tatem in eodeeia, eamqire duabus viis nos veritatem
docere; nempe primo per omnium eoohaiarum tsaditionemsatque testimonium, secundo per traditionem
ecclesiae Romanae, ad quam omnem ecclesiam con­
venire neceeso est, quia in ce semper conservatur apostolica traditio. Nam dicit idem sanctus Irenaeus in
fine paragraph] secundae post enumerationem suooeesorutn Petri usque ad sanctum Eleutherium: „ Hac or­
dinatione et suooeaeioM (summorum pontificum ) ea
quae, est ab apostolis in ere|é»ie traditid et'veritatis
praewnatio pervenit usque ad nos:- Et sat'plenissima
haec ostensio, dicit sanctus Iienacus, unam et eagidem
vivificatricem fidem ease, quae in ecclesia ab apoatoKs
usque nunc sit conservata, et tradita in veritate."
Quid amplius desideratur? .Quia non videt sanc­
tum Irenaeum liquido et apertissimi
*
verbis supremam
auctoritatem doctrinalem Romanorum pontificum ag­
novisse et proclamasse? Dico auctoritatem Romano­
rum pontificum et non solum eccleeiae Romanae;
quia, teste sancto Irenaeo, unum et idem sunt. Ab
illo enim praeclarissimo praesule Stabilitur trndijio
ecclesiarum per successionem episcoporum, et fides

negant advmearü, < disent sanctum Irenes»·» pre»·
Μπμμη taetimonium osnaium seeiesiaruin solum­
modo brevitatie esuma, stquia, at rat eaaott» bonasos,
valde longum fuis»st, in sUO volumine omnium en*
cUaiarum enumerare treditiotira; at dicunt etiam
eumdem doctorem attulisse testimonium eocissiaeRomanes, solummodo quia «et eedraia antiquiarima et
ab omnibus cognita. Sed hoc diei non potet. Preeclarisaiinus auotor enim non recenset testimonium
omnium ecclesiarum, non brevitatis causa solummodo.
Nam si necaasariuui foret hoc testimonium, non erect
licitum brevitatis causa illud omittere, praesertim in
quaestione tanti momenti, in qua agitur de regule
fidei nostrae: sed omittitbr quia valde longum, neo
necessarium. Testimonium tero solius eodetose Roma­
nae adfertur non solummodo quia est testimonium eotie· iac antiquissimae, sed quia «at sufficiet» et supre­
mum: [>er traditionem enim et to-tiinouium ecclesiae
Romanae omnes confunduntur haeretici.
Et hanc esse mentem sancti Irenani'evidentissime
liquet ex initio paragraph· sequentis eiusdem capitis
in quo legimus : ,,8ub hoc igitur Clemente, dimensione
non modica inter eos qui Corinthi essent, fratres
facta, scripsit quae esset Romae ecclesia potentiasimaa
litteras Corinthiis, ad pacem eqe congregans, et repa­
rans fidem eorum, et annuntians quam in recenti ab
a|>oetolis acceperant traditionem." Attamen, reveren­
dissimi patres, ecclesia Corinthi ab apostolo Paulo
fuerat fundata et ab eodem acceperat apostolicam tra«ftNHenein; nihilominus quando schisma in pinu suo
Romanae ecclesiae per successionem summorum ponti­
exoritur, neque'exquirit traditionem omniumjereleeiarum, neque in sua traditione sufficientem invenit ficum. Praeterea quando’sanctus Irenaeus loquitur de
auctoritatem ad sedandas animorum dimensiones ; sed epistola sancti Clementis ad Corinthios non dioit.
ad Romanam recurrit ecclesiam, et ab ea pofenlitaimas scripsit Summus pontifex, eed scripsit quae eat Romae
accipit litteras, quae reparant fidem suam et illi an- ecclesia potentiraimaa litteras, ut ostenderet pontinunciant quam ipsa (ecclesia corinthiana) ab apostolis fkeiu Romanorum, qua talis, non distingui ab ec­
receperat traditionem. Sed si auctoritas eccleeiae Ro­ clesia Romana, neque sedentem a sua sede. Quidquid
manae non fuisset sufficio» ad demonstrandam va­ ergo sancti» episcopus Lugdunensis praedicat de sede
ram fidem et apostolicam traditionem; ecclesia oo- vel ecclesia Romana, de pontifice qui in ea sedet debet
rinthiana vel eam reieciseet ut inutilem, vel saltem intelligi ; et sic sanctus Irenaeus supremum Romano­
ut supremam non aooeptareet. Sic iuxta sancti Irensei rum pontificum magisterium seu infallibilitatem
sententiam ecclesia Romana suis [«otentissim» litteris apertissimis verbis vindicat?. Et haec sit eccleeiae
et reparat fidem Corinthiorum et annunciat illis, Lugdunensis totiusque ecclesiae Gallicanae vera fides
quam «b apostolis acceperant, traditionem : et hoc per et traditio. Dixi, traditio totius ecclesiae Gallicanae;
et in medium' perplura possem afferre testimonia, sed
se patet.
Ecclesia enim Romana suam traditionem decla­
tempus deest. Unum tamen et quidem decisivum ex­
rare non potest, quin eo iplo fidem aliis ecclesiis ab hibere mihi liceat.
Anno 461 episcopi quadraginta tres in synodum
apostolis traditam annuntiet. Ab omnibus enim ad­
mittitur fidem Petri in ecclesia Romana intemerate Arelatensem convenientes haec ad sanctum Leonem
conservari, el aliorum apostolorum traditionem Petri Magnum de sua epistola doctrinali ad Flavianum scri­
bebant : ,.Apostolat» vestri scripta, ita ut symbolum
traditioni contrariam ease non pome ; et si alicuius aoclesiae traditionem ab ecclesia Romana alienam esae fidei, quisque redemptionis sacramenta non negligit.
contigerit, ea semper et ab omnibus ut Valsa retecta D tabulis cordis adacribit.... Doctrinae poet Deum
fuit : uno verbo fides ecclesiae Romanae quasi exem­
vestrae debet fidelis, ut constanter teneat, quod cre­
plar et critérium verae fidei semper habita est Cum debat ; debet etiam infidelis, ut a perfidia sua, agnita
res ita sint, consensus omnium ecdeaiarum (quem non veritate,.diacodat......... magiaque sequatur quod per ce
negamus); necessario et infallibilitar ad declarationem vestrum Domim» noster Iem» Christus de sacramento
ecclesiae Romanae accedit ; ai secas, vel quia ecclesia incarnationis suae docet’.'*
Hio nobis obiicitur, Galliarum episcopos episto­
Romana fidem Petri amisit, vel quia omnium aliarum
ecclesiarum fides a fido Petri, id eat, a fido eodraiae lam sancti Leonis praevio examini subieciaee. Dicunt
Romanae discreparet : sed neutrum dici neque supponi enim : ,.Multi itaque in ea (epistola) gaudentes pariter
potent Si’ ergo aliarum ecclesiarum censemus ait et exultantes recognoverunt fidei suae minam ; et ita
necessario accessurus vel ^deesse non possit super- se semper ex traditione paterna tenuisse ut voster
."
*
Sed vi caret
vacuum est, immo periculosam illum aspectare. Hunc Apostolat)» exposuit, iure laetantur
itaque consensum non negamus, sed necessario adfutu■ Ia testam asasli Ivmssl vite cpsrealu· QsrsrO Maeerum esse praedicamus, ideoque non expectandum.
■aca & L, qasd terelWtsr: & fresuri ds Msissira rem··»
o» eg^g
Et hio animadvertere licet quod in nostra doctrina
Magsvte UM eMta·
caput viventia ecclesiae ab eoolsaiae membris non
•
tont tarir fessiora, *
tbalM·.
s
separatur ; eed no quidem hypothetice separatum ex• ML

■i

frMMftftfcti·· Cv 4SÎM tM· .βΜΛ· I
iMtMtat •fàMfi GeUiMttit Mmb μ φΜ ente ri Inte 'terite·' ririteririMg m mt tiMMrinsn, ^nnri
Lm bm «rwvit, et qm tfaw Bte· cm m· M·.
(rineordM? Mnum, ate tear interim Mdto frits··
AsstetM··· teeatt eant ai Maéteai Ijmmm» * laeteat” ' «tini, iri Saliar; ted poti—, «t atribebant pate— —atri
ter vero et Mariant ιμο^μΑμΜμ μ μμφμμβ a in ea—eb Ani—t—i, g—da— dt —alta— C<lti amte
mmd tMfMNi, ft ite M tMMMM inn iMtabiter.
veritati· tramite dariane rit WMfM m fàteHia toa
*
Diri, et —me, raver—dfarimi patree, maximes
‘ ditiooa eadem tauri—·, qu— docet et ptuadient naagvobis grati— ago pro vestra b—evehatm; at ai quid
n— pontifex.,
'
ego min— opportuaum dixtrim, parate mihi.
GriE— int—pretatur cardi—dte de NoriBea, qui noa
•rat ritramontaM», ’ atehaq^—egat fttfafainû ia
Hic aatasa interrupte di—optetio eat, et, indicte
proxima congregatio— generali i—eipirmti die ha­
mû litteris ad damautum JD, obi aanrpat v—ha ftr
tram concilii Arafat—rit, at sonet g·—·— clare —> benda, pati— dimisri eunt ab emineotisaimo primo
plicat: ..Tertio, iaqrit aari—nûtiaa— prea—1 car­
pra—ide qui ait :
*
dinali
da Norillte In^MM ri· aoteftetsM· •oaeti·'
.«Proxima congregatio generali» habebitur cra­
tutioris Urigeritat ah a|iaçapia GalÈaram, a— riW stina die, in. qtte continuabitur, disc—aio propositi
■ amgavit.ider—. GalUeanua, ul —tw—a pontifici—, —tonatis.”
a— examuuiudieaM— —biicnret; «ad ta ipa—^ qood 1 », .
'
.
olim scribebant Lofai Magno episcopi Galliarqpt,
' 17·.
gaudent et exultant fidei an— tentum 'recognovit, at
Oo—Irogatio generalla —xageal—a eeouada
. ita temper ténuité
,
*
ut vetiar aportolat— axp—rit,
1870 maii 31.
' iure laetatu
*
art." Aie, teat
*
cardinali de Noailfat,
Peris III die 31 maii 1870 hora octava cum
saeculo V Gallierum episcopm tapremam summorum
pontificum ia robi— .fidei Motoritatem agnovis— et dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vatican—
patriarchalis basilic—, generalis, reverendissimorum
cehbraaee compertum teL Et banc profi—ionem *ub—riboboat Bavetmi— epiaoop— Arelatenna praes— patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­
•ynodi, Veneri— epiecopne Ma—ilianaie, Maxim— genti quinquaginta et un— patras, nempe 36 car­
episcop— AvSoio—is( Anemiu
*
epfaoop— Albip—is, dinale·, 5 patriarch—, 8 primat—, 87 archiepiscopi.
*
nullius dioecesis, 10 abbConstanti— «piacop— Vapipotnait, Dynami— epiaoo-, '382 episcopi, 3 abbate
p— Biterienû in dioaoari Montprilie—i, —net— Va­ general— rive pra—id— congregationum ordinutn
leri— epitcop— Coa—tanenû in di—oari Apamieoti, monaatioorum, —um mitrae habent—, 20 generales et
et alii 36- vicarii generate·, quorum qmniuni nomina, quae per
Tandem ut omnia alia testimonia in uno re—su- —signator— locorum accurate descripta fuerunt, exmsntur, dicam cum Andrea Duval doctors Sfarbonenei : hibet indiculus patrum sexagesimae sacundae con,,Velint, nolint adversarii, liquido ooostat, vgteres gregatioai· generalis, qui inter acta concilii asservatur,
ecclesiae gallican— procer— bane in somno pontifice c
Reverendus pater dotnin— Peti— Pucb v Solone
*
de Piata missam tectam celebravit.
Petri suo—ore infallibilitatem· semper agnovisse, archiepiscopu
*
oratione Adssimus Domuse
Christiq— Domini orationem in Petro non stetisse, Qua absoluta, et recitat
im
*
— prim— praes— ita putres alioeosque qui hanc veritatem (non dicit doctrinam' vel etc., eminenti·
sententiam, sed veritatem) impugnare conati eunt, a quut— —t :
.Reverendusjmi patra
*,
cum ludioe
*
excusatio­
200 circiter annis, quibas in eoofaria horrenda schis­
mata irruerunt, coepiam.“ Et haee sufficiant speoinum efficio suo functi aliqua exhibuerint, quae iuxta
litter— apoatolic— Jfrifipfice
*
titter dic: 27 novem
toinis gratia.
Et nuno finem facio; sed snteqgpm «x ambone bria 1869 congregationi generali proponenda aunt,
deeoeadam, audiatis, 'reverendi—itar patres, testimo­ brevia ea de re audienda —t relatio, quam reverendus
nium Boasueti, eoderi— Meldeoû illnstriseimi pree- dominus subaecretari— ex ambone recitabit "
solis, qui ad tuendkm catholicam fidam et profliganQui umbonem ascende— hanc relationem primum
,(os erroreb tam preeolera edidit, tam gloriosa bella perlegit:
dimicavit et coi— ingenium et scripta, uno excepto,
„EminentisaimT praesides, eminenti—inii ac revet
semper stabant, eoderi— gallican— et toti— eodtu—e rendisimi patre», revereudiasim— domin— loreph—
catholic— deo— et immortalia gloria. Super quae­ Petrqp Baltes epiacop— Altonensia in statib— foedestionem vero tefailibilitatiB summi pontifici
*
in ad­ 1SÙ America· septentrionalis, 'me—e septembri anno
venae aliquando perteq infideliter abreptu· —t; aad
1869 ad episcopatum promotus in dioeo—i recenter
m multis operum eoorum partite», fide deoe non rege, : «recta, preo— «xhibuit, ut ribi remittatur obligatio
explorata diligenter eooleria
*
traditio—, adiuvantibo
*
ad ooncilium Vaticanum adeundi, quoniam ip— nov—
scientia et genio, hanc supremam suiamorum ponti­ •piacopes in dioecesi recentissime constituta plurib—
ficum auctoritatem doctrinalem et firmi—imia ^rg»· hui— dioecesis neoe—itatib— atque negotiis gravi—i■nentia comprobavit et doquenti—imia —ornavit ser- mia impedit— eat ab hoc longinquo itinere. ludio—
monibua. In ipgomet conventu dari gallicani anni vero excusationum e— abaeoti— eu— — sufficien­
1687 aio di—erit : ..Semper in aria a—crib— vivet te! et teû probatas cena—runt“ ·
Petrua, aamper in sua cathedra loquatur. Et mox:
, Hac relatio— perlecta, eminenti—im— primus
Eooteaia Romana docta-a ta—to Patro et aria a——a.
praes— dixit :
'
„Po«tquam reverendi—imi patree neut— abemti—
soribua, h—r—itu non novit ; eod—ia illo at—per virgo
—t, fida Romana est fid— eoeteriae." Et ad diraen- praedicti episcopi Alto—— intellexerant, qua· Indi­
dam ftetitiam· distinctionesn inter eadem et aedentom tes «xcuaationum sufficienter probat— consuere, ii
sic babet in libro X oap-V Dtfaitio—« Dedorori—rit.’ o—s, qui eiu
*
absentiam «x his causi
*
aatis ex­
..Neque voro distinguimus a Romanorum pontificum cusatam agMtcunt, aurgando ———um suum manifisi· romanea eoderi— fidam.”
fasteet."
Ex hit omnibus liquido eo—tat, sententiam fama­
Cum vero omn— surraxisaant, idem primus praetam pontifici— infallibilitati fuis— in doafa
*
Gallia ·—qddidit:

μ»

- (xbtokmawiwwh* mxssjmu

woütoa ■ η«·ι

..Excusatio abmtât epteoopi Atameoais sufficio
*
A srelssinstitae, quoa Hollandia protestaotica vulge
, agnita est a oongregatioM gwierali."
appellari solet; cumque episcopali officio praesim
Don subeecretarius alteram hanc relationem arohidioeceei, in qua plus quam decies centena milita
jjeriegit :
<
haereticorum habitant ; tristi insuper nota est ianae,,Aliquot concilii huius patres àx gravibus causia niatarum schismate, quod debilem etiam nunc vitam
veniam a concilio discedendi petierunt absque obli­
in paucis sectatoribus protrahit; arbitratus sum me
gatione redeundi, scilicet reverendissimi domini: ' rem eme facturum accommodatam causae quae agi­
1· Modestus Demere episcopus Vancouvaricosis in sta­ tur, si quae mea, quae omnium Hollandiae aaustitum
tibus foederatis Autaricae septentrionalis, qui iam in concordans hac de re sen tentis sit, puleja significare
itinera ad hoc concilium, gravi morbo correptus per non omitterem.·
plures inpnses decubuit in terra peregrina, et nunc
Septentrionalis Europae ea jiar» quam Hollandenuo morbo affectus est ; 2° Edmundus Franciscua diam vocant, magna ex parte incolitur ab haereticis,
(luierry episcopus Danabensis, qui nuperrime nomi­ qui ab erroribus saeculi XVI ab ecclesia alienati sunt.
natus vicarius apostolicus in China pro missione iam
Extare in plagis istis imprimieque florescere ilndcm
fero a duobus annis orbata, eidem tanto magis provi­ coetum eximie florentem et ferventem catholicorum,
dere debet, quod nunc etiam pereecutioues infidelium orbi fere ignotum adusque recent iora tempora et at
<x>ntia novos christianos insurgunt ; 3° loannes Henea- Quod autem maioris momenti est. hic coetu
*
fidesy episcopus Dubuquensis in statibus foederatis Amè­ hum saeva persecutione, ab haereticis et a schismati­
nent» septentrionalis, propter summam sacerdotum R ci» excitata, et modo maiori modo minori vehementia
penuriam in amplissima dioecesi, cui quam citiasime furenti diutissime misereque afflictatus est. Tempora
occurrendum est, cum ipso menae i un io fundata spes illa duri certaminis et lucius. *ed et magna·· virtutis
adsit operarios omnino necessarios inveniendi. Horum et gloriae, incepta saecub XVI. ipsi
*
currentis aevi
omnium causas discedendi reverendissimi ludices ex­
primordiis perdurabant. Spoliata mvleeia fuit, ev
cusationum, re diligenter examinata ac mature perpulsi religiosi et moniales, proscriptus tum publire
tum vel in ipsis latebris exercendus verae religioni»
(tensa, satis fundatas atque probatas agnoverunt
oorumque petitionem exaudiendam suaserunt."
cultus, sacerdotes communibus civium iuribus, bono­
Tunc primus praeses rursus patras interrogavit :
rum ac ipsius vitae securitate privati sunt. Eidelre
Postquam causae, ob quas praedicti episcopi ve­
laici vilipensi, a publica vita extorres, indigni et in­
rnum a .concilio discedendi petierunt, iudicibus excu­ capaces habiti sunt, qui vel humillimo status civilis
munere perfungerentur. Omnem rudentem.haeretica
sationum Mitis fundatae atque probatae visae aunt,
*
reverendissimi patres, qui has causas sufficere con­ perfidia movit, ut poiiurlMUani modis omnibus tact
sitam ecclraiam extingueret, variis tormentis ipsoque
sent, ut venia discedendi eisdem tribuatur, surgendo
martyrum sanguine suffocaret. Sed neque euqi
assensum suum manifratent.”
Surgentibus omnibus, addidit :
descendit pluvia, et venerunt flumina et irruerunt in
..('ausae diseedqpdi probatae sunt a congregatione domum illam, non lOcidit : fundata erat supra fir­
mam petram; petra erat Christus, petra Christi
generali."
Post haec ad disciiwuotn
*
generalis prosecutionem
vicarius. Romanus pontifex, cui fide intemerata,
deventum est, et eminentissimns primus praeses dixit : humillima sublectione unita jwmansit. Sint igitur
gratiae Christo Salvatori, sint gratiae Romanorum
..Reverendissimi patres,- continuamus modo dis­
cussionem generalem schematis primae constitutioni· pontificum tenerrimae sollicitudini : vegetior ex perse­
de ecclesia Christi. Veniam loquendi petiit unus ex cutione, fortior ex martyrio ecclesia hollandica mirrexit. Depositis luctus ac viduitatis vestibus, seu cum
patribus Deputat ionis pro rebus fidei, nempe reveren­
dissimus dominus Andreas Ignatius Schæpman circumamicta a sanctissimo pontifice Pio IX fuit
insignii» hierarvhiae episcopalis. «Omnata. gloriosa
Ivrchiepiscopus Vltraiectensis. ut respondeat difficul­
*aore
tatibus ot animadversionibus contra hoc schema praeclarissimo antistite metropolita. praed,oee
meo. hic in concilio praesente, de die in diem magis
prolatis. Itaque is ambonem ascendat.“
magisque crescit in templum Domini.
ORATIO
Haec ita a me dicta sint, reverendissimi patre·,
reverejuii patri
*
domini Andrew Iynatii Srhaepman
ut animo percipiatis non defuisse Neerlandiae catho­
arrhirpiteopi Ilfraircteiuit1.
licis occasionem, qua longa tristique experientia undi­
Eiiiineiitissimi praesides, reverendissimi patres.
que didicerint, quo animo, qua mente protestantes
Nomudli reverendissimi patres in hisce nostri· . afffeçtt sint dum ut persecutoras vel concive·, dum
«oetibus sermonem habuerunt de infaustis sequelis,
ut imperium tenentes vel ut aequales <um catholici·
quas conqtarate ad proteetantium conversionem ex convivunt.
jiootifkiae' infftllibilitatis definitione imminere ar- D
Ad me quod attinet, maiorem vitae partem inter
bitrantur. De eo argumento et mihi liceat quaedam,
medios protestantes transegi; atque frequentes et
*ed pauca, verba facere. Dum enim metropolitica dig:
assiduae mihi fuerunt relationes cum alienis a fide
uitate praeesse me volait summus pontifex provinciae cuiuscumque ordinis et conditionis. Et ex quo divinii providentiae placuit superimponere infirmis
1 ArgaaMata·: «RrvweadtaahMs UltraiepUatas ptara meis humeris gravissimam episcopalem cfignitatetu,
disorait de «tata HoUaadlaa port kUmu Lathari m CÛviai domicilium collocavi in civitate, quae, dum oKm
are Ma de praeseati stata titias regtaata.. Es asa «t oea- splendidissima easet sancti Willibrordi et tnncli Boni«MtadlM qua
*
eam protertaatfta· UUm rectoela tabuit eoafacii sedes, per anno· tercentoe antistitem catholicum
«Metat doetriaa
*
poatHMaa iafhlUbUltatfa tona ita aaUa
*
taaaa osa, o
l**
* habere at Meeeaartaua eathotieM 4ee- suta incolis non adnumeraverat. Quare non vereor,
ea
triiae ooroUartapL Noxia
*
idcirco dtftaitioeai haae «a reverendireimi patres, ne vestrum aliquis sive rei
faturam, eed e eoatra *
ert
;
*
Mile
per ea
* qaippe Met
insçitiae sive imprudentiae me reum dixerit, ai quM
.
*
navitata
eeeMM uitate
,
*
potestatis aaotèritatui *
agie
*>
*e«iaq
*
flnaaU
. vMehut. Utaa de Imsaiitfs Meendt iudirem ego de sequelis cbmp&rete ad protestantes ex
quibas stia
*
hac ratione tata
*
qailiM frutextas toUrtar ad . definitione in fallihilitatis pontificiae ont urii·, atque
r Renui poatifld» otadtaatiam aoa redeaadL Deam HeUaadiM palam et aperte vobis edixero.
càUotioM ait dMaitieae
*
haao eu
*
debita ebedtantia rt ob­
Sunt ergo qui timent, ne diserta atque formali
*
sequio exodpUroa, eeeqaa ea tuta
*
de causa uxies bum aa,
ab hac oecumenica synodo tata sententia
*
de Romani
ob timore
*
scilkrt m Vatieaai patres ab ea edenda abstineut
*

Ml

A, WMIONBB JPÜBUCAK BT OONGMGATIONBS GKMVU1BB

S»d quid de pbb·», quid de populo art indican­
·pontifie mfaUibilitat» protestant·· longiu· repellat
*
a vers Christi eodeaia, atque oblecta» eorumdecn dum ? Uli qui ingenio et humanitate excullioribcu adconveruooi ditfwultate
*
graviaaimo obataoulo per eam numerantur, pro maiori parte indifferentumo reli­
augeantur. A
t,
*
reveiondiaaimi patre·, bene obaer» gioso addicuntur, aut de vago somniantur nescio quo
\andutn, hodiedum fere interii··» proteatanUamum, universali christianismo, super omne» religione» et
qui Lutherum, Calvinum caeteroaqu© eius aetati· divisione· et secta·, ut dicunt, elevato. Definitio inhaeretico» parentes agnoaciL ' Nam ut de proteatan- fallihilitatis pontificiae nihil eoe movebit, ab ea
tiami statu et conditione eiu· in HoUandia dicam, autem «i abstineatur, superbe icrean lactitabunt cla­
extant ibidem tres studiorum universitate·, qtïae sin· moribus ee impedivisse, quominus ecclesia se qualis
gulae euam theologiae proteatanticae cathedram pu­ sit'palam exhibeat. Persuasum en un illi-» e»t infalliblicam habent. Numquid etiam doceri putatis in illi· bilitatem Romani pontificis ad ipsam ecclesiae natu­
(«ihedri· confessionem Augustanam, aut GenevenMia ram et constitutionem pertinere.
symbola, aut canones Dordracensis synodi? Exci­
Tandem de inferioribus populi ordinibus mulio ·».
*derunt haec omnia, penitus evanuerunt ; et in univer­
mone explicare supervacuum eet. Multitudinem ibi
sitate Ultreiectenei, quae orthodoxa dicitur, traditur mox «eductam reee, ubi prophetat' increduli in ca­
doctrina quae theologiae protestantic·» quacumque thedris sedent. Verum quidem qpt. hunc increduli­
forma, quarumque specie opê rationalismi pene
tatem quamdam cxcitae-e animorum eommolivnem et
exuta est; in alia punis rationalismu» praedicatur; reactionem inter protestantes, qui omnem po-uuxam
tertia {>alam et aperte pantbeismum spiritualisticum fidem non reiererunt. Sed proh dolor! Haec reactio
profitetur. Deinde prince}
*
philosophorum inter no­ non est in favorem sanctae noetrae erderiae. alii enim
strates a matérialisme non abhorret. Tandem praeci­
maiore ardore ae pertinacia rigido calvinismo addi-ti
pui oiatores et scriptores omnem positivam fidem alii in larias sectas dit is» sunt, alii religione tamquam
amandarunt. Is status est penes nos, ea immutatio praetextu utuntur, quo nefandae xH^ualitH'i- hah nas
prototantisini Calvini et Lut heri.
laxent, alii de insania m insaniam proruente- in hor­
Nec quisquam iüre me reprehendat, si qualem in
rendam supers!itionem ptuv« ipitvs arti su it
In cm
*·
Holland!· esse dixtrialem plurimis in regionibus pro- tens omnibus inter se divj>i et discrepantes in hex
*
testanfisrni conditionem
dixero. Sane ex German ia
unum ronveiuunl. in txlium xilicv; erga <-atholnuni
nobis advenit aevi huius effroenata incredulitas. Sed ecclesiam, quin tamen et hi odium suum \eitant m
j>erauasum vobis est, revorendiaeimi patre·, illud in­ singulare determinatum dogma οΉρίη ·. Attamen
credulorum odium, quo vehementer illi homines in­ pones nostrates una vademque sententia est. quod
sectantur ecclesiam, non dirigi in singularia aliqua quidquid oeviimenicum concilium definiat, ii^id: « al­
dogmata, sed in ipsam eœlwiam et ipsam ecclesiae vinis! ae et ita dicti piet istae minimam prae viMdi'
existentiam rt naturam, in divinam revelationem
ingerunt spem nt ad xeram fidem comenairur.
«piam praedicat ot tuetur, et iqfallibilitatem cui in­
Interim, reverendissimi paire-, atiqaunla confiiMo
nititur. Unde quidquid supernatural? est impugnant, qua prôtostaiitismus exagitatur, mdes nvibili
*
d>\i io
omnem auctoritatem, quae positivas veritates docet atque discordia nnUo remedio tollenda mune que <-itiatque credere iubet, prosternere, conterere omni cona­ C vires enervans errantium oculo-» quandoque a;erii. ut
mine moliuntur. Nihil eorum interest utrum infalli­
veritatem intueantur. Una re- e.-t qua·' ani e aha- tunc
bile magisterium soli attribuas coqxiri pastorum in
animam menteiiique pe: vel Iit. admirabili- scilicet ca­
«rireia, an idipsum etiam penes Romanum pontifp
tholicae ecclesiae unita-; una ns e*t «piam ,.»m·ιο·- in­
<em esse doceas: auctoritas est, quam odio habent. at
vident. fidei nos'inu- certitudo, et tnmqnilhi senunta
*
liane aperte declarant admitti ab ecclesia catholica,
infallibili auctoritati innixa
admittique ab ea debere infallibilem docentem ponAudhisM· me recorder quomodo innante- Grcrentifirrm. Ultimum verbum, dixit nuperrime unu
*
ex
tur, pretiosius nihil osre ea certitudine et in fide tran
relvberi imis oratoribus et ministris protestantibus,
quillitnte, qua catholici gaudent, et quomodo lamen­
ultimum verbum Catholicism! est inerrantia papae.
tarentur in protestantismo hunc dee>sv inaretinuibibun
Porro ipsum concilii nostri provincialis decretum,
thesaurum. Si «piando e tenebris vrrm i- et « «mfu-mnu»
quo Romani pontificis infallibilitae verbi· quam affl ii tione miseri caput attollant, eiu
*
rei
dninao
disertissimis enuntiatur, legerunt et audierunt, quin
gratiae r’ fit-lentiam vel in primis unitati- vatho!i<-ue
admirationis ullum signum exhiberent. vel murmu­ splendor, et placida catholicae fidei quie< fructum
rationi· ullum verbum fuerint locuti. Ast hunc, ct
repetere mre »uo poterit. A
*t
have muta- catholica
hoc liene attendendum, reverendissimi patre», ac ei
maiori splendore, fulgentiori lumine lu dut. optabilitpeis <Wt ruta de nobis, cura de noetni «ancta ocio­ orem ae exhibebit ea fidei mvuritas ubi proclamata a
ria. quam lamdudum nine honore ee pel i re vehementer concilio pontificia infallibilitate. ajM‘;tv <-onqwxe. mt.
deaiderant. nunc nolunt definiri a Vaticano concilio. Dunum iu hac ecvlesie esse semper uventem, s-cmpT
Quart ob causam?. Quia ex eius definitione even­ promentem, vigilantem, cuius sententia subesae nequit
turum ©eee cernunt non solum ut eœleri» maiori gloria errori, unum cuiu- vox nihil nisi binum, nihil nisi
ar aplendoro coronetur, eed ut circumcingatur fortiori verum in Mincta? religionis materia docere valet.unum
ac potentiori armatura, ai fieri poaeit, maiori aub- Pelrum infallibilem xi.ariùni ('hnsti. Incomprehvniectioni· ac fidei unitate ordinata apjweat. ha beat- aibiha sunt indicia divin»/’ providentiae et investi
que ab sacrae Romane» ecclesiae hoete aeterno et
gabile· viae eius’ Ditet nos exoptandum \<>»is <mi
implacabdi splendorerrf novae gloriae, maiori· |>ot«'- nibus tempus, cum od limina paterna mersuri tan­
s tat is auctoritatem. Numquid autem definitio nostra dem sunt frfctrre in fide errantes. Sed ‘horum insciae
talium animo· longius a veritate, ab eccleria repellet ? menti sperare, mnfidere utique licet fu.urum esse, ut
nullo modo credo: et haec firmiseima est mea opinio. ex animi perturbation? et isinfusione qua circum­
Numquid certamen l^oetium forte inerrent? aed in- cinguntur. e jertice ruderum quae a. cumulaverunt,
« rencere vix potest. At si Deus hot
*
permitteret, îk’uIoh coniiciant in montem, in }>etram infallibilem,
memores aimu» ecctaeiam militantem no· appellari
unde veniet auxilium illis.
et e.
e**
Una fere formido militibus Christi, unus
Rehquum-eat. reverendissimi patre·», inter N?ertimor *
«t, ne eatie etrenue ac fortiter dimicaverint. landiae incola· ab ecclesia alienos memorem tristem
Haec 4» viri· proteetantibua litteratis dicta sint/
ianaenianam factionem; quoti schismati· genu· ex

Ma

CONGREGATIO GKNERAUSSEXAGRSlMA^roUND^rmuHaT^^^^^S^^

aim regionibus ri i>jm> alionigvntuum in Hollamliam

*
ritu

illatum gnnia olnn «vlesiae inflixit vulnera. m pnu
*

epiMToptiM (’ihritniatetiM
,
*

*iit
M

luruttj

Mipremisqm·

emunuum. wœt.

.
*
ianguvn

vium tiribuN utitur ut violfjjiK ilwnnln·. domotx 1s

propria membra Ήΐύινιοί *·

latitn. an hiepiM-«qms Traia
*
opnhtanus arch;·

xivnsi.'.

ιιαηχ-Ιιμ vvitiUuta ait.

OHATht

\
Etnmriit I'Mitn praoid··.-. **
m in»-h’ ismm. a·

laiionvm a papa a<l otimilnim gom'iHlr, qiin, h ei
rtpvrtv in m» nulla et M-vl<
*ua.

inu> schisniatui

*·νιι

\ ita·· prim »pio utuntiii . et

rexν­

ινί id i" 11 ; ■ ι pat j »*>.

uhqimt, qm-rum

mriïjofato i'a I mo pinviexui iiirie obnubilata *‘4. \<ίί-

Hahta-

ft I fietylt piltrtA (I'lUtiNi /«•'•ρΛζ I tjh'Tlftl
j^truO' hti· ///tnwïhjrti'tiVh

Ortum

v*m* »p|n»l·

«ollapsin lilii |ivniln
*

imhibitHtumque »
t
*

ar« Invpt-a <>i n-

x rmae j num· iqx it '·

«h-Hvrpat. Hand Uiffi iie

dirtu vm, qm» afftvUi- itit’alljiililali- Uefinitm, quan

■m-iism in huuib MX ■(«
*·

el

Abla.' autem qiudi I’auii obirum·· 1 -pniuii

La qua·
*

tam a·-riter m prae-riit iai um exagitan­

tatetii clair intuvntvs ad Romani pmiiifni' ota'-bm

tur ' lira d· hm’ioiirm dr ιn 1 all11ull'Htv Romani poll
lil’i i' drfimomla to' t.inta'qin· prav'rfrrm.· m alo­

îhim siint vrdituti.

gia.' · um im. ipiiM· iv-ta mnt m ■ .him mom·1 ΐι··ιι*
mi .

Se»I.

ifU'imlhMiiu

I ! 1'1 I'MIim .1111111·' ·!·
*·

mm

pittiro,

luivm. Ill') I tell
*

a<-«rdal. nihil i^m· qiie·
*!

, odI ! ol or'iar im.i radrm-pir r’ hiMona

|κ· sum

ψιιιι

u'.

itdill’ol

lol Its

■ ?><· ‘hlfiilu, .1 Ι.,Ιιη.

in Ù i x l ' dr b.'

.i'UU’ii· (ito

idiqnam spvni in.'·· al. i|i dr

posta priliiiibia miiM-mam ad \<‘:.iüi fidrni rt < uni
g*m·, .aiitin

Romano pontilre m mikim
*

\mnn <t

dlud a-irdrir nr <·"<· v-t. > μ i. >< 1 irnrr-ir’ m h ι ' a ι.ι t h a

«■b'linalm rt liarietna 'iipvrlmi

Lxiluih' mtr Ό iiifionim mmot'i'. -pu

pi ι mpir m ι II mm mmioi um m >n o\‘ rdi I. dum « ai 11·»î :· a
ο. ι l·'' ιa ·jua 1 ·* ι dr· u·' < rjurua ■ .ni ha Ιι<Ι·ίιιιιιι iiuinmil.
p.iulalim. \rluli rhijGi
*

ιιίι pm- anpi· riiiim'iHi^m.ih

il. ι·· un· < ιori fin · om

•ai d i nul m l’it ι n adx i : 11. de» · <*-«

nodi. Irmpoi a!mm briiotitm ad mxihiii |htinirni ihin
onoilit loiilimmim. rt m ipta m\ «λ >omim -irthnli

- O' ox'tlaio x.iloat. \o\ fmlH"O ri it '■'pnitim >.imti

• <Ίι· dii oi«' mliillibdihihm IL-mani ] oiih 1 n ig pro. la
maut m.

Ιι·ίιιιιΓ poni itn m tv>uod doimpir. rimnrrit i"i m ι m
< \ ·ί oîidt"imi pan· » ad fi Me> misro' · ηι1ι··1ι· ο>
I lollniidmo' nitiiiot. ·ρι·> anioio l'tk’H pontifmmi Ko·

iiaiinm mllumimit ι -ml. .p;a rum :r\r:rn!ui piOMoptanlin. aporti' prol'tlri i 'rrl-o 'iipri \ il· mini du<O.
In Ium i»l<n litlliUl . Itl Ium mlud» mU' It
*·

llb t'l 1' iiVMlUS

pia o ρο','ΐ! \«·ιΙ»ΐ'. to-thii ψι··ιη ututuum ,t’r-

.dims

aut viva 'iim inm apo-tult» am 'rdom.

Lilii mnl ei

ΙνιοιλμΙο·. s>. iiiiiiiyruin < 'or^omioiomm, qui pro mti·
(•■"Ium· piimatU' R<
ma;i(
*
poniHni' ^Ιογηκή/η .'.μι·
..•murin 'imm rffutlei tint.

lp'i> 11 - > II u 11< I m« ·

Hholi'

at bol ii i' ip'·' Rrt 11 >u< or'-oi prix i Iro,ο ιnfillI tbii itat i<

hdovt

IdipMtm Nevi lambar itu t i>t 11 «··» «mdunt. vt palam
olrmm

·|··ινΐο. m rom Hio

tliu·»· « Ion. Ιοί·
*·

lurta
-i oi
*ii<

paoximiah vonfitvtitur.

pupuli indubitata ΙΊ·1»
*',

••nte-"ii' vM

Lao linituum

<«t feibieii·· piriιι··ιolit m ot 11 ί·Ί
*Π

ia.

diiiiii piaotouiiiitmd ILmiatu pmitifi< t- itiful-

1 ibiliiaV'tit
b ti11»’tv»- pr·».·laniare.
l)iut urnι·
*ι « et
u'inua pm fnlv riithoh<-a vt xpdv Rumani pniitito ii·
ai '"I·» initio patrio fuerunt •'ertanuiiii. >μηΐιη ut ali­

qua evi t ii inline non dniievreniu
*

iain
*
ve«-|v

inui \>n-'

i-vrv. mm! iaviiiratn pati st non. facit vt si tacet aHvvr■Mirionnn gratia. Intime ipsis cadmln-is firmltvnpie

iM'ouasuin

est.

ut st quod opus |>vragt‘iv. si quam

seritatem definin' ·<οηνιΙιο pratenti dignmn Ή. certe
lux· nptis dici dvliet, haw writji', definitio infallibili·

iniis Romani pontificis.

■

Post aithiepisi-opum l’hraievtensem ad umbonem
'Uc«-vssi\e

t ovat i

sunt

patriarcha Hierœolvmi tamis

CONCIL. OKJIBHAU TOMUS 141.

·111.1!11.:111.im ι um ip'iiu

mul’o ndhm

it'ii lumini' ■ opium -iippodif··· ad

u --rio

pi.ir'imnrm qu;u‘

-i ab-amm'm .1 dr

Imirhdit Romam ροϊι’ι-'υΐ' m ιΊ ίο οι iiroibu' ml’al

libditafr.

( L i’

Infra. *nh num '_*0
ponitur n;u < r ih·-.
Λινιιηκ ntmn .Patrur-ha Hier· -■ !' imtann
*
.-omparathr
nem nixtumt int»r M<>n<>tli
*-liMnum
jXja!neaiiHwuin. et n>
*iv
nulli' pnu-tnKMs dr hist.-ri.·* itttiu^ur r;F<il·' int’M>nm iitne··
•pie do· trinam evolvere
e^t l*Wnpi·· <l." tr:nAe οή·
ginem «ietli^r infnastâiu illam mniandi prtiruinem. qua eipremi
imperatore' m re' *a. ra»
et.·
*
nnnii
••..uotatiter voluerunt
Μ«»η··(lieliMiuim ab Ηργλ.Ίιο moli· nmtiiiiin a t.uLvn··· Xl\
oti^iuem. habili'
·.
**
Attamen neque .Trenin, ρ.ι."ΐιιι 1 imperat' ft
neque < lerum Galln anum > bri-tianiMum· re
*p
eo n-qu·· «-bteiu|»eran<laui < rimiii."·· ut formalem imperiali- et r-‘*m 4 »r*
inati
declaratu·»· m ederent -rd 'ati» utnque tin "e indir
·
*
te
tovere errufem Serui·· ni tu irum · ommemHiul 'tlentium Ut
*
duplici "peratioiie m t hn.'to ri ,hm Gallicam· h···- ip
*«ffl
RUtidendo qn a·! pontiff, iam m fa! h lu ht at em Ha·· ufi<|fte «liffrrentia. .pio»l Seratu
*
a-tHtia et calliditate id tVrrrit. Galhte
autem epia<-<qu pu-ιliammitat.■ |...tn.- quam |M
rvrr't<atr.
*
Qmd
autem iitteiidehaf >erum·
*
*a·' u'· V|| et Heru
*
Gall: .iiiiin au.
, 16H2. ι·Ι ipMUfu tn pra<
*«vutiartith
poHtilare qiit qmie»tt,<ne»i de
potititteia intallibihtate .-hminaTi pr··Γ
*ιι>
vrl>nt ’ et ·Ίπ«4·Ίη
mvtiifae arirunieiita utroluqu·· u. «urtere. Silentium uti.-tuque
proponi et quidem »-t male intrllem· amn arnm zeli·, et nun
tam nt Imeietni in ndrm redmantnr. piam ut tidcle.i ni errorem
n>'U prolatantur rtr«>bjqne pr·· inopportnuitate dimicari, et
ipHUtu t»op/'ortwHMm vocabulum ut robnpie ». currere. In«pp«r>
tunttatis autem tationea ··<·
*«■
quia de »oVo d· ornate agitur. <fe
re adime dubia et milio nati' s. iid·· argumento tnndata, de
lila»ra opinione, ex ntiii
*
detinitione *
<andala et di
)Me·
*
en
**
uriri ρ··.·
*.π»!.
ei aajwn Inio po
*«·'
ndul amhtnm »>-e tam etoqnentar aut pathetice prolutum «d ήα4· udum «ilenlntm pro
pontificia inlalhbili.atb. qm4 a Serum iam prm···· op-atiiiu m>n
fnerit in canna Moimthehtannn. Idem mm· a -an· ti- nn·· do­
mino iioatro poMniari in > an«a <>ΛΐΙη &ι>ΐ'ΐιιΐ ·ρι. d p> -tnla^atur
ah Honori" in can·
**
Morndhelhnn. Idem populatum, eumdera
»ci>piim. eosdem, timore
,
*
eadem niotiva. u»o x · rl»> eaindein ex
trinaevam uttineque controversiae ·■< ratn-h-m et InutonAœ
e**
At η··η facturam ·»
*. dd. n quod Η. η. η’.!- ι··« ι’
A4 internam ter» utnurque quaestioni
*
analogiam de.
*
venjen
ait Monothelismum l'omiuum iio-trnm b -vim t'hrvuim
inviaibile ecclesiae caput re>«pevi"e et duaa qnidem uatnrae i*
e·' cniu coiu iho i hah-edonensi *pecie tenu
*
adnnai··»·'. reapae
P tamen humana
**
naturae integritatem minni'A·-. eam privando
*
pfopn
v. htntate atque operaticiir. <iAllicanomnm r-ccutr
*
reaptivre K. p. *en ecclem.ie caput vi-ibiiv
*
et m ··<· adinittrre
quidem «pecie trnus pleuitndnieni potestati» cum ··« n ihn» Lagdttneost ft Florentin
»,
*
reter» Uuim pl
intmhnrm
*
Han tn n>
*·!
qn·
ei eeseutiale e«t imminuere. p<>ni qmppe reiormabilc m
*·
gi»teriuw. idem esse *·· tradere plenam m n enne docendi poteetatem. Praeterea )!· »< Ou )ita
*>
operatuitriim ip-xarnui radieea
et fundamentum qm>d ·■>’ m natura, a natura ipsa am-oeutea,
ad MippoNitum sen *ι|Η
ΓιΓικ>η
divinam tratteluliaM·. et easdem id­
circo operatione» a )>erxo,na potius quam a natura determinari
.dixisse, it
* et *
|hc
tG
u«ituum
·
**
amovit
a natdr
*
fuudametilQzn
et radicem operationum, «tutiiaque ad suppositum et per
ci
*
attun
transtnlisae, entn hoc tamen di
vnmine.
*
quod klouothelitae imniinuebant in Chriato id quod interius est. -Gallicani autem in
myatico eius corpore id quml e?t excellenti»· et nobili»·. Ad­
didit de sytiteiuate «e loqui voluinet
*
non de peraon s. immo
nitro admittere buna tide in praesentiarum Gantetmmrram *■
nonnulli» propugnari. Conclu-it quod quemadmodum Mono*
thelintnm
* palribn» <'onstaDtiDo|H>litani
*
damnatus fuit, ita

et ÜaHicaliiainua damnari a patribus Vaticanis debeat *
Ή

j

;
j

j

SU

A. 8K88IÜNE» PÜBLICAE ET OOtOREOATIO

su

' nunc tam vehementer animo· incendit, elixadandara, A omni
*
Chriato
Aiaxandriaa populo· fartas
et ad recteoudttandum de difficultatibus, quae tanto
·«· Aagyptae «t IWaix, «t
verborum apparata tantoque eloquentiae robora contra î-ybia et caatarw Aegyptiacae dispoailionis région·»
definitionem infallibilitatis in medium pmlatae mat; quoa olim considerabant, ut diximus, in innumeraplaceat, reverendissimi patras huiuatuodi analogias bilem haereneon uiultitodinem dùriaaas: nunc autan
paulo fusius evolventi patientem aurem praebere, nec ... un uni labium facti eunt omnes, una vox, et in
taedeat ri historicam potius praelectionem, quam ora- . unitale »piritu« rerta eô briae dogmata confitentur ». ’
■* tioncm votam vobis habere videar. -·
Pulchra sane et mirabilia eerleeiar emolumenta.
Habent facta eloqdentiam suam eo certe saniorem.
iam de farto acquisita ner certe mitiora his. quae spe
qti<· ab intemperatis animi motibus ei a personaru. » ribi et nobis ex silentio spondent, qui infallibilitati
*
respectu magis alienam. Historiam eloquentem audi·
*
definitumem eliminari }>oetulant. Ecqui
*
enim ex ht»
*
mu
; hiuv magistra veritatis novip seu potius ιτοοη silentio tam · iugeiiteti
*
populorum multitudinem ve’
vati» et phm Hvquo edam repetitis obiertionibus vetera» in *e«vk
iiu
gremium «ervatam iri. vel ad i|»
*«m
redii
quidem. sv»l non mimis valid·» ratponsiones suppe­ (vtidam foie «mifidat. quantam per memoratam salii
ditabit ; et ex hi·
*,
quae acta aunt in quaestione moijo
*
licmmam diqn'iisationem ad se ( \m
*
attraxit ? Sed
tbeb-iHi, plane iniv iudicio patebit quid 'ii causa lav'ramu
*
m raudti umenutu. ..Ex his autem. *pro
·»
galbcHhiMni auendufti 'Mt. Phimum itaque de ratione quHur S'tgui
.
*
*
qmw
du t» «mit ai-pir stabilita, unum
hi«t<>ri<a. deinde de mlvrnn utruisque
*
doctrinae ana- vxiMif mpitulum ile umi <»pcra:mhe Chn-ti magin
login
'r
B lh
*i
et sSihaton
*
ln.
*
n<
Erg<« ψ(Λ nialv vomepti·
l tt upie <xmtnner»MU
*.
xle monothel^nw' sciluvt et animuiuni ze|<> non hfUTvhi iid fidem. m\I fid«dr«
dr jrtillicnniMiio, ortum dedit prae prim *■ mfau«ta
in *ιΙι»
·ι.ι
ι«·
piovohtu «ont.
diu rvgmmtium prurigo, qua ad anam ll nnnu pn>l trum par veritati·. <·ι
piaminli ium t··.
*
fmiHt
*
tpatm
*.
admovent
«*1 ea. quae fidei sfmt vel
ibMiiimtu *
ilvn!in tie pontifici- inerrantis »«>twpnHu
m·» m·. ιι»Ι«·Ι>ιιι.ΐι· infra, lla<» iiiMim manci mt»>
proprio lubito coiiq»oneiv vel ad piopna ion-die j» i
traheie i.mi pert itura ιήιΐ. Non immmvmui hi not i», till UllMpiC ?ft< tlllll lillilh'k’Hl ipi<-d tl~dri>i olHDiUo |H<4
Iialwmn» Ihh< pH
*Mtuum
imperatoiem. imiv rlu 1* m
*
vi
ρ.-ΐηΙιΠηι mm
*
·ιΙ<ίι(ιιιιιι > m a «ρι.Η·
*ι
ornem. hI a Μ i)în|'u· m ft S-t gi. ■ 111 ■ 'i.i ι»·Μ·ι -in de · lupin 1 v ni nu
m»«imiim π gem ex talibus progenitmibih im»l«·■
«■undam dogmatum i4d
*4<>m
*·
prodii»»
*
.pn
tmre’ur
date cl tqs'IHllone. I/-pu
*
«nili) r;| |Κ1Ι1·»Ι |'Η·| logei »
lllii^ ilmiti iviimiiiinc m ulniqur cotilrovoroa ividit. quae vrl a Sergio M-t ipla «1114 ad lloiini ;u· 1 »-t I '1 nun
'|U'xl tum Hewbu
*
monothelÎMmim. mm Liidovnns
\ ei ab Ηοίμΐΐιι. ad Ν·ι g < u r. < iv»<-tq t«. .pin uhi·.
galliyimMimm rlira lg e· fouualitvr d^vre voluerim.
UM’OnH m»- Μ)Ι·»1ίΙ·1 l-a 011.4413. 'jllit»' cObllA < ·) ■} Μ '1 11111.
\i nr.pn
*
*
Sergm
pirainio mijM'inloi i neque rieni»
tatem del imendar inlailil· ’i'll·
nupi ·)<)>·-t <1 · 1
-unii
*zalli
4 Iu iMiaiiraiiim regi vo n*qu«· obt<"mperaiiV.iJHS lllwlli
*
llt;i
*
'ul|
’iltlli'i! 1lPH ctuiin η .ι-1ιι·|ί
.Ium osm* ·Μ·υ»ΐινιυιι1. nt formalem''impel sali» et r^gn ’ bih hi
* 1 e « miM^Mi pi. .nr..··· i ’«pl de·’ . ΙΓ t 3. pi. ·
.
*«iogmati <h ■ Ifirptainem etlerent. S
*rgh>
*
Nitz
fml
Mimi u· «1 mt i.-rni mriqmnmtm. j·»·-'»-i .«··»a a p·.··
*ologi>aii|^
ili»
’m imj>eriitoivm nt nmnothelAtun in·
*
,l>n
«id»»tantmine) d<-prorepta lui«.y \i<l».c tii
llulim, ν-Ί «lefinitio mfftlli'ih’ar i « ··: c u·
dm·, tv iM»nfit mate per M
*rmom
Mennae ad Vigilium. C
ndul Ιιηιηίι pn»prmm fienitinr ut qw'ail. m Ihuu·*
dogma m» n«»va dopuiHth «Ictiot.v
j-oi rmoot. «· i
idem «*l Scigiii
.
*
d«- duple i voluntate «·ι ι·)··ιu’ ι·ίι·
modi tvMTif >t i« promulgando: *<-b
ru
gal Inarm
*
m*u jaitius aub< i tie epi
*coj»alu
ct Sorlavna thrsilogi
in -Mituli·
*
*«t
univvi'aiihu
*
»v»n-dii' »:«»!!
*»
■!·- I ■
*i
nonni
|m»i irUmCtum vf negativa *>ub forma di»»·- immlio farta «-Ί. m». >ιηι»ιιιιι· c.i d«
* Imm-ioodi ψιιΐ'
Irumni de Hornam |mutifiri» iufaltihiiifai^'oppugmqr «1n»h»· «Ivflintlolir·· - pi>| 111111 ·»■ c-sc [>l ol.-i ' .t o< I' II
*r
au
md 4 Wen
*
*
* ilnet tum Sergn nimckrt galli.-am
noini' nj.autr 1 i-.o' ni -«moi Sago aluiitdrm\ ·<
t*u fuit, ut ex mut |mrir do.-trimi dr dupli< 1 voluntate * i>|h»ilc’ ad 4'»i.mata <«<i 1«
*· nx
*1 1· a rclorpi»··»
qua<
ot 4}>rnitlour. i»x altera vom tie «iiprema )x»i»tifui«
U«MpjC
*
nt'dalc
api«o 'UplH Ito «·χ:ι·ι»Γ ltll’« ' ll«'"pl
auctunliili’ *
ilrntio jattiu
*
»Ί di-Xunulathmiv. «piam
RU< fot ltat|·
*
» Ηΐ»<·ίι)ι ae v im«c «titH rv pl.m.i'.
»
*
Diijiim iet
d«'fiiutm infalhbihtal i« Uiop) >'
aperta nviratam
**
ph-rneiwur. H<
*»
tamen.rntef ulro
*·
<pir di
* 1 imeti‘ <*\J it >h<v fatendum ret. qmal. rgm«
**
S
tuna, 'pnft agitur de *
tqua«
ioiuliltrrv ha· t«-nu- n'<
cstholui» disputata. IdipMim ·'■ iLmoiiu·
\d
.v-’utiH <<t dolo «ih
*n!ii)in
«uadehiit ad havrvtum suam
*
tiampiilltn
vt «-otumodm
*
propugnAudain . "gailu i e etvlvsiartus «logmaht cuhi titm d«-l«cnt. .pi ♦« nmi'
vidni. declarationi» aintoie
*
pusillanimitate magis <pm
*qu<
m ·ιΐιι muimi abundum».^vid< hi? μ·· ·.ιι'Ιί
forte, «piam pvrwrotate |>evvan1<
*.
* drs trmae eibi
propriam -M utemiam vxpli. my.-'
H gia voluntate im|M>i«iiiu» \iro·'magrv^iimuvrv quam
Ih. titm «»
*l
definitu» infallil diia'ι« ν*Μ·:
yr«- 1·
aiigvi> saiagetiaiii.
dubia et mdh» «att« '«dido
fimdairami.·
Quod Sergiu·, saeculo VH intendit, «piod intendit D innixa. Hatid ahrer Sergiu- Qua» l'an
*
h qnd ii-dam
• Iero
*··
gallh-amia }«er declarationem anni
patri bu
*
dicta miih et n«»n nns ha·
*
intentionem
nlijKum postulant 11. «pii definitionem pontificiae inhalietitibu». qwa«i planam vi mamluguam d«
* ei
* «i>
*
*
lalhhilitafi
in praesentiarum eliminandam cm* vo­
trinam ex)<onerent. ad iVgnlam ei legem pei omnm
lunt. Aasdeui naturae inotixis, liret sane non eadem
dogmatiiftin rediner? non <»|»orteie.“ Atque iterum
ducti intentionis pravitate, fn Aegypto ad impera­
*
..Qmu
nuIhtciHi·» «licta sunt a prol4ibilibu« |witr?l>ti··
toris excitationem Cyrus («triarcha agU tie reduovnnum- vero a quibusdam proferri.
dis ad catholicam ecclesiam monophysiti·.. et titulo
Datum 1'** 1 definitio infallibilitati
*
in piaviddi
pnftivnt hm» 01 s&luhemmdf dispensat tam votMOrdia num ralviet unitati» et jMicis, di>M‘trqone
*
ei dimidia
initur. S^iidiatur Sergius ad Hopnrium.
m *»vxl«
ia
excitaret, novi
*,
*
haeroibii
locum. d»uvt.
..Post multa» disputationes et laborfe <pim cum
II».. «imum etiain el Sergiu»· ..Quomodo enim non
* njmia prudentia et-salulterrima dispensatione m hac eeàet dunim et void
*'
«merosum, «piamlo lu» Ίν«
*π**
‘ causa it Cyrus) impndit. hoc.· quod fvstinabaM^jw
.*
V
i
su|ieriiam>gral'iani onlinav'it. Eacta funt inter utnu
*.
1 Mansi'. XI. 5X1. (Y qn<Mui
*hs&c
yrationsi· epistolam
que parta dngmatica quaedam capifiila. in quibu».. Swjii ad Honorium papam, et epistolas lionorù ad Sergjnm
patriarehaaa CoMtantinopolitanan. in upnseulo pitri
*
Ballenai
vgnues coadunati eunt cum sanctissima ac aola cathoA. «edMia, et unus grex Christi^ «eri Dei nostei,

157

«

OONGUGAilO GKNIBàUB UXAGKSIMà atiUliMJA 11 mu iMu

M»

Quid plura 7 nra defuit atram ia aamoribatitira
etortoreque. «at fttturam quidlto omnem iUam «ou- ▲
cordraœ atque unitatem, qua· ben· tuerai «ffecU?" controraraia vocabulum ipsum «aopportwutotw, quod
Et infra: ,,Νοβ vero coneideraAte·, inriphntom ex hoc tanto clamore nortria tempon bos deportatur. Ita
rater quoedam hic contentioMn exardeeoera, et arien- ■ Sophronius catholicae veritatis defensor acerrimus a
Pyrrho apud sanctum Maximum redarguitur, quod
tee quod ramper ex huiuamodi deoertationibua h ter·
tempora inopportuno sertnonam.de operationibus ex­
non dimensione
*
effectae eunt ; neaenarium îufliaavi1
tnua, oarae stadium panera ad sedandum atque ampu­ citaverit.
Quid ergo, . reverendissimi patre
*,
quid, quaeso
tandum talem superfluum verborum conflictum/
*
Dictum est : definitio salebrosa et inextricabilis, legimus, quid audivimus tam eloquenter et pathetice
«juac mnper locum quaestionibus relinqueret. Ita ex boo ambone prolatum ad suadendum «dentium de
pbntificis iufallibilitate, quçd a Sergio iam prae­
Hiam Honorius: ..Quatenus novae adinventionis voca
*
occupatum non fuerit in monothelitioa controversia
*
Imlo refutato, claro Dei ecclesiarum praeconio nebuloPostulatur · summo pontifice nostro Pio in rausa
'arum concertationum caligines offundi non debeant
a
*
operationum
\el a
rgi.
q
*
amputandas inextricabile
*
quaestionum galliranÎMin idipsutn, quod in cai|
ChnMi ah Honorio postulabatur. Postulatum idem,
*.
unilmgv
'
idem scopus, radem motiva, i idem timore», coru rudem
Dii tum e*t : definitio scandalum
ingerere,
periculorum insinuatio, eadem uno verbo extnnsrva
• t m rumam verteret animarum. Similia et Sergiu
:
*
utrimque contrôlerai·? ratio et historia Quid egis­
.Sinnhter autem et duarum <>j«eratlouum di<-tio ùnd*i»ent,
quid egii
?nt
*
mune»
t<K> mandai iret " Et Honorm
:
*
..laudamus novi- B sent, m Sergii tein)»orc xixi
illi ivvvrendisMini patri
,
*
qui tanta eloquentiae ί
'atom vocabuli aufeirutein. quo»! |κκμ*| scandalum
pétulant eliminari?
*
Mmpltnbu
generare. ‘ Kt iterum ..Illa refutantes, quaestionem infaHibihtal i*
Ergone et ipw prudenttxsimi
*
Serait ratiombu
*
a»'·
quae quidem novae \oe»> noscuntur *anch
Dei eoleqmoMSMHit '' Ergone et q
i
*
sueeissent Honon»» ut
*
*u
M Hinlala generare... . auferentes *
»andabim
"dentium indicqrH *' Hoc miserabiliter ferit Hunonu
.
*
iHHrlhn· adimentium»."
*a
improl»atus. Sed
Ibriiim <*st . definitio «Oiitraria prodentismmae ab unitenra rathohoa ha de <au
quod , f»vit Hoiiorui^. qetu m roide (neo. neque
♦Ό h
*iHe
pravi el dnqiensatunii, qua stmilibu
*
in
Pins IX faciet, neque patre
*
ιοιιπίιι Yat.-.am.
>>t-ibu> pn> animarum *
alule a quat
bonihii»
*
*
agitandi
Ast diseira fortassis fuent mtmv<
a
*
munothe
» t ddiiiirtidi
*
abstinere <x»n
*ucvit.
Haec identnj· apud
hsmi rt gallnani
nn
*
ratio tM natura, \idvamu
.
*
MonoSprgmi.i ..Muhoti
**
miik Ii patres nosti i. ut lucratludismu» dnuium atque no i*bile caput v* ’lf
*.ia»·
vntur phnimaium rimniarum *alutom. dum (alia
tuiii
*
um
*
h
respiciebat, iu eoqur dua
*
quidem
<--mergerent capitula. Ileo gratis *
atmnibu
di»|«en
uc ('hri
*
integra
|»erfec!asquc natura
*,
inxta t'habvvioneri·
*
*
placiti
ii*i fuj
*M»
udentur, nihil de subtilitate u
*
iorum «m leslae dogmatum exagitanto, ei di^mte
*
con< limm, oretenu
*
se admittere faielatur. rea|v-e
tamen humana»' m i ’L:!«to naturae uiti-gritatem imquod oponrat utique m praesenti. dum tantorum
imiiml«at. propriam ip
*i
adimendo 'oluntatvm, promillium populorum *alu ρπι»· manibus |>otiittir. nihil
*qiiv
o|M'rat tone
*.
Galli» anismus respuit caput
de In
* per «’intent mnvm alien ari.’ Et quot nam quaeso piiH
ith
*
’ \i>ibde. l|
u
*
l'hri>ii \i<ariund *
mnmlim
erant ha»·»- mdlia ]<ppulorum '* erui toliu
*
Alexandria? Caxlt
pontificem, iu *«oqm
<um lug»lunen<ibu
*
etXloroi.tmi»
*.
popnlii
erat lota Aeg\ptu
e1
*
Lv hia et Theluu
*.
erat
.
*
pairibu
m* ad mittere fatetur plenitudiueniysumtni
inia
*
\h
lota.'<iat Aimenia. erat orieii
*
pH»e uui*
primatu
et principatus *uper universam eixloi&m. et
*.
wi-Mi
plenam jstlcstatem. ij
i
*
a ('linsto ctdlatani, pascendi,
Dn lum t*
definitio impruden
*
quia diffi» ultatt
*
tdret docendi, regendi, et gul«ernandi. Sed rex eia hanc
• t odia et }<erMVutione
*
excitaret ex jrarte gulam η ο­
}s»trelHtis plenitudinem, et m eo quidem quod sul
*
ι um. Neque hov argumentum defuit Sergio. qui ut
stantiale ιρ
*ι
«*t. imminuit, et Ium plenam ap|M»Uat.
«dînai his qUH4
*lioni
ulentium iih)
*oneret.
opport unum et iam duxit ..
ugg?tete «u- piisoimae serenitati denegat plenam. Quae enim. qua»vo, e*t plena pote­
*
}>er mediocrem nostram suggestmnem" et >« ri}
it
*
ad
stas. nisi ea <*ui m *uc online mini dei
t.
*
nihriqua
iniiini
*
rvivllenti
Maelianum imp-nalvm quod .,υοη
possit superaddi? De Ikm· iam ab aln
*
oratoribus elo­
o)«oiteret de hiitusmodi mquisilitaie jierscrutan. sed quenter Inn latum est. praesertim a «bxtissimo Sal ti­
|N‘rnumi’iv u» attrita |>atrmn do» trina"; H'ihvet nxjirliarum TpiM-opo. sed veniam dat»·. reverendi««in>i
*.
]>atn
ut in h»
*·
etiam argumenti» aliquantulum itn
*
-11
fiutu» fuit ad iiiqieratorpm. ut piam niwionein
daret prolnlamtem duas in t'hn
to
*
Dvo nostro dnwe
yioretx tum 'quia argumentai mnis ratio id postulat,
tum maxime ut re
* q
a
*
m tota »ua lure ponatur
qienH tone
*.
Hoc utnim nostris etiam temjioribus
facium <it ignoro, et quod factum non sit vehementer
Duplicem esse pontifici
*
potentat em. ah am regi*idvro.
d«
llhhl tamen est notatu dignissimum, quod
mims aliam magisterii, nemo non novit, jnaquaixpie
-icut communi
*
fuit Heracho et Ludovico impruden- p prepnum halet obieetum et ad proprio
*
rendit effeetus. et unaquaque in suo ordine plena artientur a
tm. ita etiam communis exstitit m utroque proprii
*
'Vron
emendatio. Herarhu
*
enim cctliesim suam et
lugvlunensihu» et floreppni
*
*.
jvatnbu
et de hoc nemo
I Jidoxc u
* edictum tandem aliquando rvxoaxit, ipio- «■atholtcu
*
ambigit. A ft quomodo eGqmtndonam ur ra­
um exempla utinam et notn
*
etiam teuqsjribu
*
que vere plena dei pot«
*t
? Tunc sane, cunl utraque
iitniatoire invemant’
illud ouiuiiio |KW»idra(. qmsl !Ho
ariinn
**
eat ad
At forte ad silentium in «ausa moimthelismi ob­
finem obtinendum et a»l effrv tum «Onwvjmmdum. ad
tinendum defuit ratio desumpta ex (xiriculo βιν-Ιοκί·- quem ipea ordinatur. Potestas regiminis seu iudicii
ium nationalium instituendarum? Verum sub im- ordinatur ad externam obedirntian» obtinendam, id
fieraton». cui oriens vl uretdens «ubu< tetatur. quique
ad hoc ut actus extrin
**
1 ex parte subditorum ron{«iisMmam iusaionem dederat, ne duplex voluntas- et
fonnentur principi» praescnptionibu» : ideo tunc plena
operatio diceretur. *ub duobus patnarchi
*
*
Constanti
eat. quando re habet, quae necerearia sunt ad hoc, ut.
>o|>ohlano et Alexandrino, qui haeresim eo
* pencu- absoluta ei obedient ia debrefur. neque ullam ad
Iomus quo callidius propugnabant, necessarium ne alteram (KHestatem appellationem admittit, luappel·
erat evidens ex *■» periculum insinuare, ne «xvtesia labilita» nempe cuimdibet supremi tribunalis propria,
m divers· scinderetur, undo Be tofus pene oriens a in quo eiusdem potestatis plenitudo consistit, rat qui­
fiile et unitate deficeret? .
dem ut ita dicam infallibilit·» extrtnenca. producens

»·

>

a. mon pubuoàbr (xma^rtio^

MO

lotfo |μμ·Κ» tbM tit anataritag tralitiM daeatain ordâ
·
*
agateara» eoatei «tete Mateqp» obfigatîote inteaoa atqt» iafaffiMHte bote» crater tri, ente te ranun M gmtewu^Aaaram· taipUtin
doram. Neqaa ad qte» pteitateaai requiritur rare nnn ante» determinare; fimtesno atque nwmhio
iteuetabtli tateranto ’ innititur ad probandum,
et intrinraca iafaUiWtitM
*
quae ordinatur ad obtinen­
dum mu iatanuun mentit i—nam, eed externi quod doctrina quaelibet de fida eit, quieumque ipeqm
actu» confomitaten cum lege. At raro potestas magi- in aecuoMnicoram cooriliarum definitteite necea•terii in rebut fidei ordinatur non ad obedientiam eario continari demonstret. Hoc enim demonstrato,
mere extrinracam ut potestas regimini·, nota ad obse­ obiectionre omne· quae rira ex traditione rira ex
quiosum silentium, non ad simplicem actum fiduciae, Scriptura sacra opponi possunt. omnino evaneerere neut aeeertum audivimus, ted ad internum atque tin­ ceaee eat.
Am plena rit, inquiunt, iu Christi virariopoteslas
iarum meutit aeeeueum exigendum, ideet aaMMum
fidei, cui ut ratio formalis non alibi repentur, quam docendi; plenitudinem fatemur, sed non totam om­
in auctoritate magisterii : ideo tunc solum plena diri
nino plenitudinem, nisi accedente episcoporum con,
*
sed non ait omnino
pote·!, cum eiuemodi rit quae internum taeaentum iure senMi ; sciluel rit plena poteria
exigit; niti enim omnia habeat ad Hoc necessaria,
plena; habeat pontifex plenitudinem, ped non totam;
itet plenitudo non t·' plenitudo' neque enim con­
plena omnino diri non poteeL
Iam vero quit dixerit eiutmodi esse eam potesta­ cipere pureum plenitudinem quae non sil tota pleni­
tudo. neque aliquid plenum quod rit plenum, aed non
tem, quae errori obnoxia rit ? Maginterio docendi
*
ronripio potestatis pleni
reverentiam atque fiduciam praeMare teneor eo certe totum plenum. Multo minu
tndinem in’ «cleaiae rapite. quae ad hoc ut «it pleni
maiorem. quo maior et venerabilior rit eius auetoriia·
*.
SAd magisterium errori obnoxium areennum internum Indo utxwiiin halrot aliquid potestatis a membromutuari. Numquid concipiebatur a jatnbui concil't
uiunique metu expertem, quali·esredebet fidei iwwv
('onstantinopolitani 111 integritas humanae naturae
sus, nullo iure exigere potest : ·ί οηίμι uiagiMer folli H
in Christo, r\ eo qinxl divina voluntas humanae volun­
fallere ]K)test in docendo. e< ego folli powutn ei ομμμιtatis nlwntiam supplere dneretur> Ergo itepim
ticndb. Xullo ergo modo in nuo online plena dici
nionotheli-nti et gallh-mqsmi spi tata intima utrim­
pHcM auctoritas magisterii, quae in docendo errori
que natum, una radrinqw est ratio.
« ..
obnoxia xit. Hinc est quod plena p(»te.'taa‘magisterii
Sed aha etiam inter mtimain ntriu-qiiv naimum
(unium) dari non potent, nisi relate ad credenda, md
relate ad ipea omnino necessaria rei. In humanis ucredit analogia, quae aliquanto acutiori mentis acu
mine |>θΓ]^ι«Ιοη<Ι>ι est. Monothelitai· videlicet <sm
eiUHiuodi |Mite
*tai}
eam' non potest, quia magisterii in
*
*
fundent»
corruptae in Adam voluntatri defectus < um
fallibilitHs non datur.
w
voluntate qma. quae a Deo sana «>t integra botuim
; Qui ergo infollibilitariti praerogativam denegat
primo inriht fuit, ne lasx-amirioNU' voluntati^
mpili et magistro unherxalix ecclesiae. confia iugttonem in Chriato adniÿh’re vidèrentm. »■«> addinl>
«hinensem et florent main definitionem, integritatem
<t plenitudinem potretatis in «
* imminuit; sicut
«um ut humanam qvsam volunlatimi a Clmsto omnuu'
contra chalcedonrnsem 'fidem monothelitae pleni­ eliminarent ; sù'qiie humanam in eo |M)nemii naturam
tudinem et integritatem naturae humanae imminue· } mancam, el una e\ ronMitutixis.et essentiahl>u« viu>
proprietatibus destitutum. Quoad <>}ienit mm s vero. «\
liant in Christo. et quidem imminuit in eo quod sub­
malo intellecto illo philosophorum ad&gio. qfiid art i"
stantiale eet i)Mo magisterio: illud enim «in qualibet
* mint siqqMieitoium, «q«erationum ipsarum ntd«en»
ne
re Militantiale ret. in quo ratio formalis consistit pro­
et fundamentum, qma) est m natura. · natura ips»
prii fini». Ratio autem furtftalît
*
veri assensus fidei
*rsonam
ilivinam
non alibi, ut vidimus, «oiisistere notest. quam in in­ anno entes, ad Mip}»osilum *eu )<
fallibili magisterio dixentis. Infallibilitas igitur transfvrelxinl. quae non est nisi organum.· |mm qn sl
naturae o}>cralmn<
*
individuantur. Ex q<m fa<)nm
magisterii implicite quidem, sed tam neceesaiio conret ut «qierat ionre qisas a perbona phtius quam n n.i
tinetur in lugdunenri et florentin» definitions, quam
implicite et neiMwario doctrina de duplici in Chrirto
tuus denominari et determinati voluerint, ct ita io
voluntate ot cqtoratione continebatur in Chahydonenri.
Christo unam thoandricam mmi lh
o-virdam.
*
ut amnt.
Et revera ad denioiifltrandom duplicem -volun­ iqveratmiieni admit ferent.
Haud dissimile aliquid ex gallicaioium sentemm
tatem ot operationem in Chririo ita idriituitur argu­
i enim timen­
mentum: ex ('halcedonenri de fide eet in Christo riatuitur in rorpore Christi mystico. 1 |*
duae fuuw naturas eaaque intégra
,
*
atqui integritas te
* ne magisterium visibili eius capiti commiseum
cum privatis ipriita |ierx>nae defee.ilms oonfundero
naturae nerareario importat propriam voluntatem ri
operationem : ergo etc. Hinc omhino parallelum ret tnr; ut magisterium Ipsum horum «iefotuum influxm
et corruptelae subtraherent, stipretnàm hums ma
argumentum pro infallibilitate. ex Lugduaenri et
gieterii auctoritatem non In «'apite re|>onendam ex­
Florentino de fide-eet summo· pontifice· habere plenitudi nem pcKeriati· in docendo; atqui haec plenitudo eed in collectaneo perronatu ex Unione capitis et in­
pote·tati· neoeeaario implicat infallibilitatem, ut feriorum magistrorum, id est episcoporum, conflato,
demonatratuhi eri : ergo ex concilio Lugdunensi ‘et ita ut plena et suprema huius magisterii virtus, neqm
Florentino de fi<}« ràt iummutu pontificem eeae inin epitropi· neque in pontifice resideret, red rollre^allibiWm. Si itaque iu uiperibre syllogismo, cuius tive ex uuitate utri usque eleiuenti personata deflueret.
Ita quod monothelitae comtuenli sunt relate a<i Chri
una ex praemiari· de (ide rat, alia autem rerta tantum
certitudine rationi», nullo diarantiente, deducitur coo- etum. gallicani invexerunt in rqy»timm eius corpus
' durio de fide ; idipeum etiam dtei debet (fooonclurioM •moverunt -cilicet · natura fundainentuni et nuiireni
•yllogiami aecundi. Quare ad boc ut pontificie in­ operationum, omniaque ad Ruppoeitum et perwnatum
fallibility· haberi poarit tanquam veritae fidriftuftranstulerunt, cum boc tamen discrimine, quod mouo. ficeret omnino definitio Lugduoenri» et Florentina, thelitae per huiuemodi invenionet^ imminuebant id.
.
rioul sufficiebat «ane definitio Chalcedonenris ad fi­ quod in Christo enti inferius, id est humanam natu­
dem de duplici voluntate et operatione adetraendam.
ram; galiioani vero in eorpore Christi mystico imr Pari omnino nano demonstrari potest eamdem minuunt id, quod superius est, caput.esas' utriueque doctrinae rationem relate ad rarbora
Ab episcopis nihil detrahitur, cum ipeis neque
i Dm Mc^ttun:jad in hi« immoftt^moam non «t «ingillatim neque collective sumptis, si a capite eegre-

•

r

Ml

■■---- -------------- —> I i'!......
OONQMGATIO GUHOUHS βΚΧΑΟΙβημ MCVNDA >1 Bad WO .

""■"'""ft.ûFffi

Mt

fetor, υηιιψίΜΐί pomt ropra·» arogbtaru ·βΛ>- Ldsfiniticai non acquieverant, hreriariaeo tfporir
ritaa.. Imminatio two fit a part· capiti· oui iMgirtJrii intervallo oum ad eotychiauiamum desciverant, in
Armenia praerortim et Aegypto ubi Sergius et Cyros
et acmtoritatia phnimdo detrahitor, «t traaafartar ad
partonatam,' m ad «M<wtarium collectivum, cuiua de Eutychianbrum eoa version· per infausta capitula
■' ipae nomme tenue utique eet caput, rod a quo raapro ’habenda tantopere gloriati fuerant; et ita quidem
dependent ipeemet efficitur. Quomodo enim reveni detriverunt unnersim, ut inter tot haereeeon monatra,
non dependeat magisterium, ouiue "doctrina nonmai quae adhuc oriam enutrire' non desinit, mqnotheli·
* accedente inferiorum cooeeneu vim habet effectum * emi rocta et nomen penitus deletum fuerit
Parem mentis perversitatem in gallicanes doctrinae
'suum producendi? In hoc casu nou «ane a capite
membra regerentur, rod a membris caput. Ergo etiam asseclas impingere iniquum prorsus eswet et nefaa ; et
Jrtib hoc respectu eadem eat monotheliami et galli· aliquid huiusmodi de his, Absit omnino, ut hoc dicam
canismuintima ratio; utraque enim doctrina ordinem aut sentiam. Nulla de eis unquam orta est suspicio,
et principium operationum subvertit, primus quidem quod per infallibilitatis neeatinnem oerumetiiro de­
in Christo, alter vero in mystico eius corpore. Quare finitam magisterii et potestati^ plenitudinem inficiari
gallicauiMiius appellari jxNrot tuonothelumi» applica­ contenderint, et siquidem, meo iudicio, errent i potis­
*·
infallibilitus capiti ecclesiae visibili ; sicut monotheliamus ap­ simum in huiusmodi potestatis pten:»tid:r
pellari poropt gallic anismue applkatue dominicae in·
tati» praerogativam neceroario non includi, bona fide
utique errant circa rem, quae quamvis de fide sit, non­
«amationis Oeconomiae;·
Sed audio: dcvtrina infallibilitatis hactenus doc- dum tamen rolenmi et oo-umeniio iudicio eet definita
Fiat verbum Domini per »ien»anciaxn hanc ueminenttrina fidei non fuit ; nec contraria sententia tamquam
haeretica urnquam habita |hit. nec quisquatn eos. qui ram Synodum; catholica veritas a Spiritu sancto per
illam docuerunt. inter quo· prawlarit
imi
*
etiam fue­ os nostrum intimetur; bonum semen in tensnicadet
runt «svlesiae antistites. haeret ici
* accenrore ausus est :
utique bonam et optimam. in terram uberrimam quae
foecunditarie suae tig praeclara universo catholico
quod de monothehtin aeque dici non potest.
Re?q>ondeo: doctrina infallibiktalis. ut Jam· orbi exhibuit experimenta. Vindicet concilium Vati­
iihunde prolmtum fuit. pari omnino ratione de fide canum plenitudinem potestatis in visibili capite ec­
tat et temper fuit, hoc tat in fidei deposito contenta, clesiae. sicut in eius capite invisibili Christo lesu ple­
ar «hstrinà de duplici voluntate et operatione; ut ra­
nitudinem naturarum vindicavit Constant ino|
*olH·que enim pariter necessario omnino et immediate de­ iiuii) ; et ecclesia universa a perferto tandem aliqiiand·
ducitur a concilionim oecumenicorum definitionibus. opere requiescet.
Si enim, reverendissimi paties, prioribus ecclesiae
*
idc^pit
ulnusqiie doctrinae una eademquv mt intima
vatio ac natura. AM eadem non tat utriusquv ratio saeculis netentrorium fuit adversus erumpentes errores
extritibrta' relate scilicet ad eos, qui alterutram docue­ ea omnia sutriwuve definire, quae dominicae incar­
runt. Monothelismus statim ac prodiit. oppugnatus nationis oeconomiam et Christi Domini Salvatoris
nostri veritatem, naturam et proprietates respiciunt ;
quidem fuit, sed non damnatus. Sophronius ipro Ser­
gio *
ilentiuni suadenti ad tempus acquiescere visus haud leviori» momenti tat. ut tandem recte et integre
♦*t , ot quamvis pro veritate facere non destiterit, a definiantur, quae eocltaiae maxime in visibili eius ca­
mo'iothelilatum communione non abstinuit. Nonnisi pite ordinationem, proprietates et conrtituUonvm attingimtl Agitur enim de corpore Christi mutico, ad
posi annos ab orta haero
*i
octodecim damnatus fuit
quod constituendum et osvhnattdum et ab omni erro­
nionoihelisimi» in com ilio Romano sub Martino, et
iM>st triginta annos tantum ovciunenira damnatione
rum macula emundandum tota oidinata fuit domini­
cae incarnationi» oeconomia. Neque sane mysticum
}mt« -uImi* est in Conatantiiiopolitano III.
boe suum corpus minoris fecit Filius Dei quam illud
Cleri irallnam declarationem haud minori solltvisibile et materiale^quiyPabdmm&ulata Virgine anifudinV et «elcritatc damnatam fuisse tum a pluribus
sumete dignatus tat ; namque ipse dilexit eecltaiam et
Oimims (>ont ifn ibus, tum ab innumeri
*
ferme concilii
*
•*eqnMHi) tradidit pro ea. ut illam sanitificaiet et ex­
ixoviih talibus pn dovtrinae contrariae declarationem
u-mo ignorat. 1 \»M memoratam declarationem nul­
hilaret sibi gloriosam.non haiientem matulam au·
rugam, atri ahquid hmuwnodi neque iterum levioris
lum tusi VmtrÎttiurii hoc concilium potuit oonvoeaH.
I t ergo uiini-qne doctrinae historia parallela plane
momenti tat determinare, qiiarn^m praecine ait
fMittatas visibilis capitis, a quo totum
*
cvcltaiae cor­
■ ompleatur. mini aliud remanet quam ut Vaticani
luttes catholicum venialem de pontificia infallibilipus guliernatur et regitur. Non enim agitur «le ab­
Ή1Γ solemniter definiant, quemadmodum duplicem
stracto quodam aut theoretieo fidri artnuln do-,
\ohmtatem et opera
ionem
*
Constantinopolitani definifhdo, sevi de immediato fidei nostrae fundamento,
limeitmt ; et ita dupli -i errori, cuius una eademque a quo fidei nostrae firmitas ordinarie dependet. S>
•*st, ut vidimus, i at io'et natura, unus idemque finis enim magisterium pontificis errori obnoxium eat, nec
etiam laudem aliquando imponatur.
ego potaiim ei docenti immediatum fidei asronsum
N io equidem monotheUsmi faut orta etiam ante praebere ; sed suspensu» haerero del»<o quousque de
('onstantmopolitiinae synodi definitionem, tamquam
eius indicii certitudine per -universalis vocitatae aaTOn*
haeretico
habitos fuisse, em^que antesignanos, in sum rertior efficiar. Quare infallibilitate supremi
praefata synodo solemniter. nominalifer condemnatos ;
magistri in suspicionem adducta, omnium fidelium
quod de gallicanæ doctrinae fautoribus asaerere nemo mentes haerere et fidei asronsum nutare, omnes con­
audeat. Sed quaenani fuerit huius discriminis ratio scientias turbari iwctare ast.
facile patet. Monothelitae genuinam in Christo vo­
Habeat erga mystici huius corporis caput.
*
{«er
luntatem et operationem non negabant, nisi quia quod ih unam structuram omnes coadunamur ; habeat
reajw dupliceiy inficiebantur naturam; nec monoquae sua sunt, et ita habeat, ut sua integritate
thelismus propugnabatur, niai ut simulate monophy- et plenitudine nullus catholico vero maneat ambigendi
sitisrnus ptaget retineri. Ad hoc probandum, adduci
locus. Excludatur sicut monoihelismua a Christo, ita
*
nvrpore. et utrinque
jMMsent i pro Sergii verba m sua epistola ad Hono­ et gallicaniemus · mystico eni
rium; sed satis sit advertere, quod poet monothelismi
maneat doctrina catholica omnia retinens in loco wo.
condemnationem a Constantinopolitano ΙΠ factam, Sit utique in ecclesia magisterii person at us complec­
unius voluntatis et operationis fautores, qui synodali tens tum supremum Îudieem et caput Romanum pon-

MA

MS

rom ommqUMqM toxta sana
*
«Mmm pMfri
*
aam
fungitur·, «fcgt in Christo aaa aat paeana Aaa
*
haa-

ribi propria ndn mtftrohiter.
Sed aicut peraonatus in Oristo eet ea paete
•uperiorô et nobilior·, ndtiaet « *o qaod proprio at
*.
Fidasaofirper ae naturam divinam individeat; ita et supremas * ftwmdhho φΜΟφΟ Ratatiaroa
in ecdeaia magiaterii parsemâtes ait m» ex parte
inferiorum elementorum, eed en parte capit»: ot optnioai
*
tare «ba viadieare eootendit.
maneute unicuique ena proprietate, permeatas ipae
Qoaa oaaai
*
rostro iwtioâo aabtaitto.
accipiat ab ulraque parte quod «ibi proprium eet, ot
ORATIO
totum in unitate componat, «ire elementa dispssaa tint
rsi
rre
*d
peirii doaswi Aiatom· Claret p Clrà
per universam aodeoam «ve in concilie adunata. Ac­
ardUepieoepi TraiaaopalUam
*.
cipiat a membris, ideat epboopia, quod ipsorum eet
Eminaotiasimi praasidea, aminanüaaimi et rayeproprium, ideat verum indicium et verum notum,
magisterii; aed accipiat a capito quod propriam mt reodiaimi patra
capit», ideat supremam magisterii auctoritatem et
Omnia tempus habent, teuipua eet tacendi et temreverenplenitudiuein, quae ab omni errori
*
periculo immunit, B pus loquendi. Ueqro modo, ominantimimi
potens sit per ae sincerum et internum mentis aaesor diaaimi patret, tacui in hoc «aero «χκίΐίό; aed eum
audivi quaedam verba mihi valde displicentia, cogitavi
ouni imperare.
Ita'numquam erit pomibilia separatio inter caput in corde meo quod in ouaacieatia teneor loqui, timene
et membra,, quam quidam tantopere reformidare vi­
illud laite prophetae': Vae mihi gate loom', et aie dent un non advertentes huiusmodi separationem poe- loquar de aummi Romani pontificia infallibilitate.
bi bilem potius fore ex sententia eorum, qui pontificem ' sieut legitur in schemate. Et lectis sacris Scripturis
errori obnoxium affirmant. Etenim si caput, etiam per expositores catholicos explicatis, considerata tra­
qua tale falli potest; vel corpus scindatur oportet, ditione numquam interrupta, post profundat medi­
vel ipsuln corpus cum capite deficiat necem est At
vero magisterium capitis, ex seipao stans in tota sua
plenitudine, necessario sibi iunetum et adhaerens
habebit magisterium inferiorum- Sicut enis, imporeibile est ut natura humana m Christo separetur ümquam a persona ef netura divina; ita fieri omnino
nequit, ut capiti magisterium suum exercenti, qui yere
catholici sunt, episcopi noti adhporeant: secus enim
ecclesia contra aeternas Christi promissiones a sua
indcfectibilitate deficeret.
C
Magisterium inferiorum, quod nuUum sane emet
sine capite, in unione cym capite ipso non solum
officio suo rite et proprie fungetur, sed cum ipso
capite infallibilitatia praerogativae communicabit,
eodem ferme modo quo in Christo operationes quae ab
*
humait
*
natdr
proficiscebantur, a persona divina
divinitatis meritum et dignitatem mutuabantur.
Petrus est qui personam gerit ecclesiae ; quando' ergo
Petrus loquitur, tota, ecclesia catholica per OS Petri
loquitur. ipee totius eccieaiae fidem exprimit, sicut
<'um ipee solus dixit : Tx et Chrùtu» filitu Dei vivi
etc., omnium 'apostolorum fi&em expromit. Licet ergo
•silus loquatur, numquam tamen solus aut separatu
*
existe». Petrus personam ghrit ecclesiae, non ab ec1'lesia, sed ab invisibili eius capite Christo ad hoc
constitutus. Ergo cum docet, 'cum regit, cunj pascit,
veritatis et doctrinae pabulum non a membris accipit,
sed de eo quod Christus in ecclesiae thesauri
*
reposuit
ct singulis mombris communicat et toti corpori communioat. It
* corpus Christi mysticum ad perfectam
cum divino atque invisibili eius capite Christo leau
oeconomiam ordinatur: ita eius corporis constitutio
perfectam cum dominicae incarnationi
*
oeconomiae
linalogiam exhibet.
Conclusio/ Attenta intrinseca utrimque doctrinae
indole et natura, eodem omnino modo se habet de
Romani pontificis inerrantia ad definitionem concilii
Lugduntmsis et Florentini, ac doctrina de duplici in
Christo voluntate et operatione ad definitionem Cbalcedonensem : utraque scilicet tamquam de fide tenenda
est. 2^ In controversia de pontificis infallibilitate
iisdem ferme concurrentibus rerum adiunctis ac in
quaestione de duplici voluntate et operatione, nulla
apparet sufficiea
*
ratio, quare in Vaticano concilio

tationem verborum a*,
patrum, sacrorum conci­
liorum ratiouumque theologorum, quas brevitatis
gratia non referam, quia per alios oratores narratae
eunt, dioo summaque convictieoe ductu
*
assero, sumM>m pontificem eae infallibilem in eo sensu et modo
quo tenetur in. ecclesia catholica apostolic
*
Romana,
iuxta explicationem detain in hac sacra aula. Haec est
fides mea, haec vehementer desidero, ut sit fides
omniùm.
Non timeantur homines prudentia huiu- mundi
suffulti, prudentia revera inimica Dei. Haee eit pru­
dentia, qua satanas transfiguratur in angelum lucis ,
haec prudentia nociva eut auctoritati «auctae Romanae
ecclesiae; haec prudentia tandem est auxiliatrix super­
biae eorum, quae, ut ait propheta, semper ascendit.
Non dubito, eminentiaaimi ac reverendissimi
patres, quod haec declaratio de infallibilitate summi
Romani pontifici
*
erit ventilabrum, quo Dominus
noster lest» Christus purgabit aream suam, et con­
gregabit triticum in horreum, palear autem comburet
igni inextinguibili. Haec declaratio dividet lucem a
terlbbris. Utinam in confessione huius veritatis meum
sanguinem effundere possem et sustinere mortem !
utinam consummare valeam sacrificium, anno 1856
inctoatum, deaceodendo ex ainbone poit praedicatio­
nes de fide et mori! Ego stigmata leiu in corpore
meo porto, in maxilla, «t brachio dextro. Utinam
D consummare possem cursum meum confitendo ex
*
abundanti
cordis hanc veritatem: Credo Romanum
pontificem «me infallibilem. Haec eet -fides mea.
' Argumenta··: .Areblepiseopa·'TraianopoUta··· sedato
*· stprudisse dixit qaaratieMm d* ptatMd· iatUHkilitate, et
post pretadam lagaidUsM· lavaalase id d
* Ide Iam esse
tkst nondum exprès·· detail
.
***
Baae detsltionr· Se rammopare optare, aamqte velati veattlabrea futuram, qua Ieras
Christa· pargaHt viaeaa raus «t eoagregabjl triticum ite
terreum, pale·· satem «ombarel igne isextirxsiSiU. Cuaeluit
dinata legi ia vita * TbereeiM quod Christa· ei apparuerit
« dixerit oaaia b
*!·
muadi mala tV eo praveaire *uod non
iatuUigaat beari
·
**
aacren Scriptura
*
Ob baae rationem ipae
addidit tatblUUlitetem deaegari. Et ratione· ob *
nu aoa iatelligaatar «aerae Scripturae eme 1“ Quia bomine· non ita'
aaarat Deam at eam •.Thereria amavit; »· quia nperbia impsdtuntar, g· quia enat aonnulli qui aidant iatelliger
*
ut
tem» agant.
*
* Cap. VI, s.

ooTOwyuTio ornum skugimma mcumda » m· iero

30

*VataraefikMc mpra, MnftMgtiMiaù M rararaMRerirai A ter. Bgo «atom ipataa nrkw «teea gaadtos qto Me
patra·, ·> annet cognaacamu· « uafitiMiBr hano «ta linlttai· Μη c^a diacmsteatilm, cnmmamnreri,
vnritatetAM
\
aed eam patribo» ooacilu Tridantim, qoi «t ip« teIn vita tapota· IWati·· legitur quod Domini» opportanum omnino doxenmt quMatioMpr iofalli.
*
Nolam unt iatam fnatioiMi de­
letua apparuit ai, et dixit: Omna malum burae mundi bilitatia ducator
provenit, quia hominet non inteUigun^ aacrat Seri- finire, ideoque cum ipei· partioepe «um opprobrii
pturm. Re quidem vera at homines inteUigereut irtiur, quodeumque sit, quod eis resultet, qui nolue­
sacrat Scripturn·, clara et aperte viderant hanc veri­ runt hanc quaeetiooeoi discutere vel definitionem
tatem de summi pontifici· mfallibilitate: quae qui­ emittere. Si patre· tndeotiui crediditoent illud esse
dem veriYat in evangdio continetor. 8ed quare non opportunum, non ei restitissent. Sed ego optime ocio
intelligunt sacrat Scripturae F Tree sunt cautae; hanc quaestionem numquam esse definitam, et ideo
P quia homines non habent amorem Dai, ut dixit consentio et adhaereo omnibus conciliis oecuinenicit.
idem leaps sanctae Theretiae; 2· quia non habent quae hucusque habita sunt, et quae istam definitionem
humilitatem, ut legitur in evatigelio1: Con/stetr tibi, non proclamaverunt Res ita est. non potest denegari.
Iterum eloquentiadmus epiacopua et ipse antistes
Pater, Domiw aadi et terrae, quia abtcondùti kaec a
patriarcha dixerunt concilia Lugdunense et Floren­
eapientibw ft pnukitltbu, et reveheti ia pamdie;
3· tandem quia sunt nonnulli, qui nolunt intelligere, tinum decrevisse plenam ease auctoritatem aummi
pontificis, ideoque infallibilem esse; quia idem sonant
:
*
ut bene agant. Dicamus igitur eum propheta David
Dcw mifêreatur nutri, et benedicat nobit; iUumnei B plenitudo potestatis, auctoritatis et infallibilitati·.
Nunc iterum concilium Tridentinuiu erravit noa proI'tlhim num taper toi, et mivrealur noetri. Dixi.
nutteian», non declarans, non definiens infallibilem
esae summum pontificem. Certe dedatasset, si credi­
ORATIO
disset plenitudinem auctui itatis docendi importare
reverendi patrie domini loannù PvrceU
infallibilitatem in docendo; sed hoc non fecit con­
archiepùcopi Cincmnateneit
.
*
cilium Tridentinuiu. Ergo ego et hi qui meeum con­
sentiunt. non debent accusari doli vel hostilitatis
Enunetriimirui praesides, eiuinentiraimi ac re\esummo pontifici, quem ex toto corde amamus.
rendiwimi patree.
Ego iam quinquaginta et unum annos in America
Antequam xenia vestra incipiam sententiam meam
de hac gratissima quaestione emittere; non poesum septentrionali egi ; ex his quatuordoc im in presby­
teratu et fere 'triginta septem in episcopatu: <t in
quin Malim ratpoudeun iis, quae a venerabili archi­
le.uplis haereticis in presbyteratu ot episcopatu eontro
ep iscopo et patriarcha Hierosolymitano iam ex hoc
vendait continuo habili cum ministris heterodox i»
ambone dicta sunt : scilicet cum callidis et dolosis
sectatoribus Sergii id est monothelitis eos enumeravit, septem dies per hebdomadas et quinque horas |>erdiem
quos etiam dissimulantes appellavit, qui oppoituuitati coi ani millibus prolectantium; et non detrectavi
diKusrionis infall ibilit at is summi pontificis adveisan- suffragium dare iuribus et praerogativis summi ρφη- tificis. Libei< publicatus est, et sanctus Gregorius
t Match. XI.-M.
'
(possum illum dicere sanctum) anno 183!) voluit m
» r».txvi, i.
ex praelo Propagandae fidei iste libellus publicaretur;
• Arta«satBia : .Avchiepiecopu· Cineiaaatenr
*
· aoaaalla ’
ia primis tsfaadvertil contra patriarcham Hierosolymitaaam et ego humiliter exposui summo pontifici, quod iste
in ordine ad comparationem qttam ipse littitwerat inter Mnae
*
lilcer contineret iniurias contra^sumpmmqientificem.
theliUa et Gallicanos. Odiosam esse haiasmodl comparationem, et noluit hic saltem publicarii^tod millibus exem­
neque nota aliqua innri poase illos, qui definitiori pontificiae
mfalbbilitatis odver»ariar, eo vel magis qa<»d de iis agatnr plaribus publicatus ost apud mos.
Omnibus collegis meis iiiAkmeiua appellare |>oejui ajMMitoUcae sedi devotissimi vnnt. Hie natem de se 'ipso
loqantns est et suam devotioarm et observantiam ergo aposto- sem. -i ego non sdmj»r^n<reHtavia‘eni omnibus viri­
iiestu sedem plunbn
*
commendavi. Attamen pro iririlibilllate bus meis quaec unique ossei i delceiit de praerogativis
persou.tli separata et abeolota sutfrqgiam m dare non posse,
nondum satis explicatam esse quid Ht docere ex cathedra, et Isotcssimi patris nostri. Ego cum Iledmi nuntio
piares pontifices penes BrUanainam exeneari quod errorem sumiui pontifie is iv i in urbeirt Cincinnati, ipsum ubi­
docuerint, nec videre se quomodo excusari pomint. Sedulo que comitatus -uni. et quando mille furentium infide­
etiam declarandam atrum praerogativa infallibilitati· importet lium et haereticorum in ve-qiere Natalis Domini ad
nec ne soprenium pontifici· dominium super omnetp terram,
«upra rege· et populea, et optare se ut baie potasthti ab ee- meam domum veneiunt < um lanternis et fustibus, ul
elena renuntietur. Dvlendam quod arctiepiicopu· Cuamfienei· ipsam lombuieient et me interficerent, ego. adunante
nonnihil animadverterit contra archiepiscopam Prognosem in Deo. nihil timui; et tunc dio sequenti in rheda cum
eo quod dixit in sua regione pondum penitus extinetnm esse ipso iens ad aliam ecclesiam, rutu infensiasimi er furi­
•pirilnta Hos et Hieronymi de Prada. Orationi arehiepboopi
Prsgensh se in omnibus assent iri. eumqne «Icat et episcopum bundi isti homines vellent eum occidere, per fem»-Moguniinam honorem eme Vaticani coetus, pici non poeee D stram ihedae nihil timcn« i|>si dixi: (’tinam pro,te
fidem Hiberniae circa pontificiam infallibilitatem originem me occiderent ! et ip-e mihi i-espondit : N\s me nes
habuisse a a. Patritio; opinionem autem infallibilitati contra­ te. Haec dico non ex lactantia, quia veia -uni. sed
riam a pluribus praesulibus et a pluribus facultatibus in Hi
*
hernia teneri. Conclusit infidUbilitatis doctrinam «ic enuntian­ ut respondeam iis qui ace usant no» duci Umore ignavo,
dam ; Magisterium infallibile summi pontificis, seu poti·· quia iis sententiam nostiam .oram Deo ex conscientia
ecclesiae catbolkae ipsius infallibile magisterium eme agno­ opponimus.
scendum tnm in episcopia apostolorum suceeeeoribua per orbem
Nunc addam ad ea quae
*
iam dixi, qucxl praero­
diffusis ecclesiae doctrinam circa fidem et mores una'cum
pontifice tradentibus, tum in iisdem episcopis congregatis in gativas et iura summi pontificis eoiam omnibus
conciliis oecnmeniria. et suo capiti unitis, tum demum in ipso defendi: nempe infallibilem auetoi itatem <xs lecrne
summo pontifice, qui tanquam totius ecclesiae caput et doctor lalliolicae in rebus fidei et morum ; -odem apco ih
atque fidei morumque doctrinae interpres et custos cuique eam propter [sitiorem principalitatem, qua Deu- cam
semper unita manet ecclesia tanquam domus suo fhndamento,
quique in beato Petro apostolorum principe munus confirmandi donavit, esse matrem et magistram omnium o. lreiafratres in fide kcoepit, quando in controversiis circa fidem et ttim; -munium pontificem universalem et ordinariam
mores definit quid ab universi· fidelibus de fide tenendum sit. habere luri.sdictiânem in omnes reckv-ia
*
|>er vrliem
aut reiiciendnm tanquam fidei contrarium. Seu quod idem est, tertarum diffusae; ei in pversonn l»
*ati
Petti data» esae
profiteri se summum pontificem 'lufhllibilem esse
*qnaado
definit
do­
circa fidem et mores, eum ecclerii tamen sive in concilio con­ ‘«lav c* ivigni caeiorutu, ei <oiK whtum <*»
minicum, o\ew scilicet et ag-uu
*;
eitie ense iacere ret© in
gregata sive dispersa extra .concilium.'
'

JguAi

μ.

'

>

λ.

,

to

N «a
*, fc.ainji.ij
*

%

'Λ *

h -L·

’

1

”··ΊΙ·"υΐΜΙ« ·ι«

Mr
*·

in

ta^riarie d» taum otlaacdm,
v^tarfi «ta < Audi»ata» ΜI
* ftaitaftata aiaiMUtas:te«>
qeift HB Inbvit»’dMMtll *IMNQÎB tiOMBI A
BqIIM SWtUÎlB'M
*
·4·ίΜί wi

laborem

mut tupewnb in^ïaki ndl fat——* wm^îmi ^^νΟϊβιρι» .IMntiCiàM
*
iHiiû
Nfei
**
fci tetth-BMit Attifa' wtv>ïMi ieii·
vri ab ijeiua iatMpMtatioM mm Iftrau
*
4» nImi «S; M M» MÜtia tatawt itaa «nm. AMU»
fidei «t monu» btatantta: » fidM ma», ta
*
MM· ta MrtAtaa, deoMta»; ii axer aegrota M,
aempar «vulgarietprotaater. Hjaetalüsnrateurita'.de Ipata «mmmu Maritata poteat alta causera,
fidei revMtatÎM et amena Mttamf» «g» Mpta· al .tara auMaritalitar otabitare; et Dao gratta», tôt»
aadaœ M panonaa «. me. Gragori XVI M Hi IX diriari aaelaaia hoee daraaat Vigtliue ma vio» oon- .

gloriose regnantia gaudenter nhaaripai ia cctalita
provincialibus, qua» i» Cincinnati at Balttara habita.
aunt et etiam in dnobu» oonrilii» planariis ia iste
ultima urbe celebrat»». Iterum appàbo pro veritate

.

datnmteoaoilium, mtaa «t te «xiliom,revertitur
at concilium tuna approbat. ZarimtM aondanusat' ααeÙiw·, non solummodo pereooaa auctorum trium «apitulonuh, aed doctrinam aoruut, errore» eorum ; Λ
huius MSBrtionis ad onuM· notios «pisaopoe : si in iis postea revocat, retractat iudieium suum.
fiiit error, defectu non erratum eet.
Haec m» perturbent coram Deo ot coram vebis.
Nunc ai quaeratur quare ago votum non emittam haec, testificor, omnia caetera omittam, me maxime
neque pro opportunitate Mque prp definitione dogma- perturbant, et nescio quomodo summus pontifex aemtica quaestioni» do infallibilitate, personali, absoluta B per potest dici infallibilia, et'semper ex cathedra doet separata summi pontificis, respondeo : 1* quia, ut cuisse, quando haec in historia leguntur. Non vana
reveroudMaimua et sincerissimus episcopus diftonienprofero, lion ingrata proferri) vellem, aed solummodo
sie nuperrime ex hoc ambone dixit, gtatus utiua quae­
veritatem dicere coram Deo ot hominibus.
stionis nondum posituseet; et, eminentimimi ac reve­
Igitur non dicitur utrum necne infallibilita» su­
rendissimi praeside» ot reverendissimi patra», ego premi pontificis importet etiam supremum dominium
credo ex corde omnem hanc ooutroverwam eliminari supra omnem terram, supra reges et populas. Nondum
potuisse, ai statu» quaestionis ab initio hpius concilii
adhuc definitum est. nondum cum auctoritate a quo­
recte positus fuisset : hoc credo. En error et en lite» cumque praesule dictum est, utrum nempe ecclesia renunciaret isti potestati necne. Scio quod dicitur de
inter nos, quia unus credit summum pontificem do­
centem ex cathedra, ut id dicem, et alius contradicit ; concilio Lugdunensi et de concilio Lateranensi, quod
non intelligimus adhue.rego saltem non intelligo, quid in istis conciliis idem omnino' dictum fuisset at '
dixerunt pontifices Bonifacius VIII, Paulus 111,
intelligatur per itantem ex cathedra
Quaenam sunt conditiones in quibus beatissimus PiusV etc. Sed, ni fallor, isti pontifices venerandi
dilectissimusque pontifex neater censeatur loquutus vindicaverunt, istam potestatem in temporalia regum
ipsis a Deo concessam esae ; a Deo, hoc cretio, non dure
fuisse ex cathedra? Quando aiunt summum pontifi­
runt concilia. Et aiunt insuper se posse exercere istam
cem semper esse infallibilem in docendo, ego libentis­
sime hoc crederem. Tota mea natura me portat erga potestptem quandocumque ipsis placet, terte propter
summum pontificem^illum ex corde diligo, illi me bona» rationrë. non aliter ipeis placeret, sed pro ra­
tionibus quae ipsi» videntur bonae et itislae. ’ Sed tunc
totaliter sublicio ; sem vellem scire, quia conscientiam
habeo, et Deo in supremo iudicio respondere debeo, si hanc potestatem habeant,, omnes populi et oninre
regea et principes ipsis certe infensi.erunt ; et video
prius intelligere vola quando loquitur ex cathedra
quando ipsum oportet audire, et ei obedire, si, ut calamitatem, cataclifcmum imminere eroledae cathoaliqui praetendunt, semper dicit ëx cathedra, si quod- Icae, si talis doctrina ab Itac sacrosancta synodo sta­
cumque decretum vel effatum emittit summus pon­ tuatur. Igitur dicant ÿraesules. dicant ecclesiam retifex, illud sit infallibile et irreformabile, quod hoc, nuncidsse isti potestati, et ego valde gratus et
dicit ex cathedra doceat.
oontentus ero.
Si verbi gratia nunc non praesens admirabilis
Sed nunc video magnam nubem tertium supra ca­
put meum, triginta vel quadraginta pontifie», qui sanctissimus pontifex, sed alius dicet' ecclesiam vv et
a Bbllarmino enumerati sunt, eos omnes hic videor vigore infallibilis potestatis eius, reges et praesides
rerum publicarum non esse mandatorios pipuli, et
mihi videre in hac aula sanctissima, et unus mihi dicit :
Ego fautor fui, per ignaviam vel per negligentiam, populum non posse eos ex loco suo etiam iuxta con­
erroris monothelitarum, e( fui in isto casu infallibilis? stitutionem elicere, non «se mandataries populorum ;
Respondet eminentissimua cardinalis Dublinensts, il­ qui» non videat hoc in ruinam evasurum oecleeiae
lum in hoc casu non fuisse infallibilem, sed non fuisse catholicae in statibus foederatis American septentrio­
nalis? Ego credo reges non esse nisi mandataries )>oproprie haereticum. Sed contra quando audio duo con­
cilia oecumenica et plures pontifices illum appellare B pulorum (murmur); ego uredo quod rex pro pipulo,
haereticum sine adiuncto vel proprie vel improprie, ' non jx>pu)m< pro rege constitutus sit. Honsetc loquor ;
tunc ego anxius, anceps haesito... Nemo est proprie totam meam mentem expando coram vobis. Si in
haereticus, et valde improprium pst esse haereticum. errore sum. potestis me corrigere; si non sum in er­
Sed concilium non definivit utrum sit proprie vel im­ rori·, oportet ut certe hhec vobis innotescant.
Maxime «gravieus sum quod a personalitatibus
proprie, sed eum damnavit ut haereticum : ita con­
clamarunt omnes. Et nunc inutile «t subtilibus argu­ iniuriosis abstinuerint omnes fere praesules, qui ex
mentis · conari ipsum probare non eme haereticum, hoc loco vobis verba fecerunt. Gaudeo maxime, quia
quia tunc non debeo credere conciliis, neque pontifici­ nomprobat istud Vaticanum concilium optimum ex ex­
cellentissimis quae hactenus habita sunt, ubi fuerunt
bus, qui per tot saecula ipsum haereticum habueruntEst dubium pro me. ost rami ficins conscientiae meae, dissensus et rixae; sed hic. DOo gratias, pon habitae
quod hanc quaestionem noti possum solvere, proprie fuerunt (risus). Attamen dolui quando venerabilem
archipraesulem Casseliensem audivi opprobriose dicen­
determinare et defiuireAudio blium ex quadraginta teitibu» super caput tem in venerabilissimum istum cardinalem Pragennostrum clamantem : Ego docui, baptismum collatum aem, quod forte spiritus Hubs et spiritus Hieronymi de
in nomine I«u solum, sine nominatione oeetisaimae ' Praga adhuc perseveret in sua dioecesi. Necesse non
Tnnitatia, «m validum. Tunc tota sooiaaia catholico erat talia’ dioere, quia episcopi et,populi catholjci in

tir,aaitawi»»sJtaMMfcaMiaaMaMfc^aA».. A.·.·..,.,'ù.a.,

■ " .ii

it1—nffiSTwff
N·

OOTGMGATIO GBHBBALB «XAOIMMA MODIIDA »1 mS 1W0

«TO

Wiwaia ipa Njthnat Hwm, ipi flowiaauMwanmt eip noam oenfirmoadi fratrai ia 6d· oèpapt, qnoHicroqynMi Sa Pnga; at idao ήηί nqa deb
*
obiià tiaa «tiam in oontmonià circa fidam «t moraa dofinit
qaod apüitM «ia· fartam adhac vigarat in eadetn quid ab annfeeU fidebbas de fide tenendum, vel tam­
ngiom. Dabant Undari quod non oauMnaarint han- quam fidei contrarium raiaendum, illum magistrum
univemlb eoolesiee . caKhofieee ex toto corde pro­
hùm iatii; «ad nomina «oram pronuntiari non
détournant, ut doioran faciant «ninantiaaimo iati car- fiteor. SumiDW pontifeXf sine quo nihil definiri po­
test, uve definiat cum ecclesia congregata in concilio,
*K.
dùk
*
ÀJwtUior ex corde omnibus, qnae ixte eminentw- rive extra concilium dispersa, definiens quid sit iuxta
eimüe cardinglis dixit ex hoe looo; aamtior ex corde fidem, vel quid ait contra, profiteor quod rit infalli­
omnibus qume dixit emineutimimiM et vere epiecopua bilia Haec sufficiant,
Moguntinua jporum omtioMt dignae fuerunt nume­
ΟΒΛΤ1Ο
rari cum optimis, quae in concilio Tridentino auditae
retvrrisdi patrie dommi Thomae CoeeoUÿ
sunt- Sunt honori isti augusti praesuMs, honori aunt
arcifiepimopi Halifaxieiuû1.
coetui nostro.
Eminentiarimi ac rarotendiMinii prqeridee. emiQuoad argumentum desumptum ex exemplo Hi­
berniae (ego etiam hibernus sum), quod nempe sane-' nentierimi ac revOrendisenii patres.
. Quidquid a me nung dicendum est de schemate re­
tus Patritius docuerit infallibilitatem summi ponti­
formato in genere, ac praesertim de eo quod spectat
ficis, quando instituit ecclesiam hibernicam, ego
neeeio utrum ipsius canones sint authentici necne; sed B ad infallibilitatem summi pootificix, contra animum,
ingenium ac omne quod met est praeter conscientiam,
non pomum adhuc videre quod etiam vox infaUibiinvite aggredior. In amore erga officium ac personam
Mae, loquens de summo pontifice, ab ipso pronun
*·
summi pontificis feliciter regpantis, ac intima cordi
*
tiata fuerit (murmur) ; jx>test hoc nobis dirtee doc­
devotione erga sanctam sedem in omni quod spectat
tissimus .cardinalis Dubiinensis, ted valde dubito
ad magisterium spirituale at
* temporale nec secuhdus
utrum istam vocem protulerit. Nihil, si cum reverentia dioere possum, veniam ad hoc |*
to. nihil sanctus sum quoad bonam voluntatem, ac (Ordia desideria cui­
cumque infra ambitum huius concilii Vaticani. Quo
Patritius ouiisit quod conducere |x
set
*
,ad instructio­
magis paterfamilias.ditior fit et exornatior, eo magis
nem et salutem ]>opuli sibi a Deo commissi ; etiam
et filii congaudere debent ; oohaeredes enim sumus,
canonem fecit ut femoralia haberent *
aceniotes,
et cum illo comparticipes bonorum terrestri» leruxaquando missam celebrarent : qui minora docuit,
lem, ecilioet Romae, quae est mater communis onimaiora omittere non debuisset.
mum nostrum.
Sed ego optinte scio, quod in hac aula plurimi epi­
Per totam vitam meam, infallibilitatem ,Romain
scopi eunt, qui juramento renunciaierunt doctrinae,
*
jontifici
ex cathedra docentis, tamquam opinionem
quod summus pontifex sit infallibilis. Ego non volo
esse sponsor cuiuxcumque praesulis, qui »ua singula theologicam, et quidem probabilisainiani tenui ; m*1
loqui )>oe
*unt
; sed scio. >unt etiam nunc arvhiepwKOpt, quid (x»r τά ex cathedra intelligendum sit, nunquam
perspecte ronslabaf : de hoc theologi disceptabant, et
qui iuraverunl se non credidisse ist-i doctrinae. Adhne
Duareniua. C adhuc xub indice lie e*L
*
Vocatu
ad concilium Vati­
MK'ietas. facultas Sorbonicil, Akalenxi
.
*
canum in re tam magni momenti ac praesertim pro
Ixnanicnsri. Salmanticensie. omnes ritae universitates
catholicae »olemnitei
*
rwqkoiiderunt, hoe non esar dpedegentibus in regione summe proteetantiva unde
trinam mderiao oatholiriu» ; et triginta quinque edi­
. 1 Argumentum «Archiépiscopal Halifeiieatit iaUUibilita
*
*
tione
libelli, mitis titulus: Principia catholicarum
tan Rom. pontiHeis in seasa schematis non satis constare.
Angliac nr<xt regem et rummum ptmtifirem,'triginta Textum. Matthaei XVI 7W es /Wrw etc. tres diversai interquinque editione
*
dieo; quarum una celeberrimo mi­
pretatiouM iuxta patres habere posse ut perperam afferatur pro
nistro Pin praetentata fuit, evulgatae fuerunt in An­ adstruenda infallibilitate. Hem autem dicendum de ii· quae
rive ex Lura sive ex lobanue proferuntor. Traditionem inglia vt in Hibernia ut isti doctrinae renunciare mon­
faltibilitatem in Mnsu eebemetis nullatenus erineere, et non
trent omnes catholicos. Nunc m aliter statuamus.
*
videre se quomodo argumenta huius generi· urgeri hac in re
dicent ipsi nos dolose egisse, et quod nos nescivimus poMint. Archiepiscopum Westmonasteriensem dixisse «piuioneni
pontificiae infallibiUtati contrariam haereti prartmaw» eeee.
doctrinam catholicae religionis.
At respondit ante indicium eocleriae nulli theologo fa
* e*oe
Innumera alia dicere’vellem, sed nolo fatigare
sententiam illam vel quaæomque aliam censura notare, et ex
**
ment
et aures ; solummodo dico quod nullum uni
*
reaponsiouibua a. PoeuitenV.ariae anni· 18M0 et 1H31 constare
quatu timorem exhibui in docendo, quae vera decla­ quod (fallicaaa doctrina nulla adhuc censura ab apostolira aede
notata fait. Addidit contra eundem arebiepiacopum Westmmia
*
rata fuerunt a religione catholica <
*ina
iura summi
aterieueem protestante
*
qui neque toti ecclesiae infallibilitatem
|M>nt i ficis- Et nunc iterum atque iterum oro, ut quae­
tribuunt, longe magis ilM restituro
*
quae uni pereonaq seu
stio ista clara in luce ponatur; clara in luce ponatur
Romano pontifici vindicatur. Se autem illi nullo modo concedere
quid sentiendum de summo pontifici» ex cathedra do- D quod in omnibus doguntibus difficultate· occurrant quae ip·
•olubilea «int. Rediene vero ad traditiouü argumentum ait
ivnte. et quid ,de
Romanorum pontificum
*
••irva dominia seu cjrva temporalia regum et popu­ nullum extare testimonium, ne ii· quidem exceptis, quae alie
gantnr in achemate, quod pontitioiam infallibilitatem evincat.
lorum.
•eu «I tpae <ig ostendat caput solam esse totam rcdetàtm m
*
En projiositio quae fieri |mmsci. nempe: magiste­
failibiiit^r docentem, et, epiocvftoe omne» nve in conciiio nce
rium infallibile sumini pontificis, seu pcMiuK ecclesiae extra nomine j»ifien re anfem niW e»»e. H<»c quippe eat
*
catholicae ipsius magisterium infallibile tum per papam esae infallibilem absolute et independenter a coetu spu
ooporum. E 'contra argumenta omnia traditionis evidenter
ephuO|M)s «{xxitolorum successores |>er orbem diffuses oateudere infallibilem ease coiudicantibu· episcopi
*,
pe op­
in tradenda eadem dcx'trina ecclesiae eum Romano portunitate etiam definitionis loquutus ewt. Et se iis as
*entiri
pontifice circa (idem et mores, tum per eosdem in dixit, qui timent gravissima damna inde obventura bccleriar
Non eeae illo· audiendo· qui dicunt pereant populi
ponti*
oecumenici
<x>t)ciliia congregatos cum suo capite Ro­
fida infallibUittu definiatur. De grariuimo onere agi quod
mano pontifice per eonciliaria decreta circa eamdejm
exemplo Christi et apostolorum non debemus fidelium animamateriam. Ium tandem per summum pontificem qui
bus imponere.. Dimittendum schema quM coaretat ianuas caeli,
tamquam totius ecclesiae caput et doctor est. atque et charitati ac visceribus misericordiae Dei repugnat occlu­
dendo
viam >ia qui foris sunt Coeterum u rea aliter definiatur,
doctrinae fidei et morum interpres et custos, cui sem­
ae ex toto corde çum d. Petro dicturam’.Domine ad quem
per unita manet universa ecclesia tamquam domus suo ibimus? Verba vitae aeternae habe· et nobiacum «a in ooncilio
fundamento, quique in beato Petro apoatolorum prin- Vaticano et uobiacum eria usque ad coMuuuationem aaeculi .*
Coxciu eiJCBBAL·. TOMOT IdL
*
«M

_______ ____ ___

A. 8MNOMB8 PUBUCAR BT Cl EMfGBBGATIOMn 0BNRRAUC8

3?1

ronio» de noro, «t par «M, ttatio pro viritaa tauhui, a
- at proprii» oouli» riderem 4» verto Imo, »t »o ratio­
nem reddere poetem Deo, eœtata et oooactatjp «t
omnibus contradioaitibup poet reditum meum ia pa­
triam. Fere omma hac de re in operibus diri Tbomae,'
Melchioris Cani, vpnerabilis BeUarmini, «ta
**
Λ1phonsi, patris Perrone, patri» Boctix, ao varios librilos, nocnon duo schemata pro infallibilitate eum auim1 adversionibus et responsis io rationibus adnexis
perlegi. Et en oonciusio ad quam coram Deo inevita
*
büiter cogor. .
Infallibility prouti habetur in schemate refor­
mato, non vera infallibility summi pontificiaut mihi
videtur, sed illa in schemate propoiita non mihi ar­
ridet: l° qeia sensu exposito non satis constat; et
2« etiamsi constaret, definitio talis videtur summe
inopportuna, ut pote sanctae sedi apostolicaq, toti ec­
clesiae Dei, paci, concordiae fratrum, et animarum
lucro per orbem terrarum, ac praesertim inter in- B
4 fideli" ae haereticos maxime nociva, ut opinor.
Non «atiji constat (notate, patres praestantissimi,
qilod mino loquor de infallibilitate iH^sensu schematis
tantummodo), non sati; constat; quia ut talis de1*4
«*se
evidentissime in verbo Dei fundata sive
scripto sive nop scripto. Atqui non est taliter fundata
in verbo Dei: ergo non satis constat, ut.fidei dogma
fiat.
Do maiori Rullum in hoc venerabili coetu t-ube^ae
potest dubium. Per dogma fidei credimus in id, quod
dixit Deus, propter auctoritatem revelantis: Parat li~

*

f

.

mina meo, ille docebit tw omnia, èt suffpcret txdrix

super hominem, sed s»U|»er fidoin eiu< Petr» »· imditi
**
cavit.
En -contrarium <x| «»itis m M-homatr <pi«v| '
habetur ov tpsoftre eiiiw <hx lot i* ( *«>n-hmi m«q»<>hh<n;.
Et alia interprétai io ns adimmitm
*.
quim mp
*.t··
antiqui^sirna. «piam maximae am-toiitati
*
e-ι. In h >
saeuilo III Cyprianus in hnne lo< um «quM. 27 de ':q
sts: ..Λ7 eq>> d*t>
Id». qu>» fu es P< ha
*
et
istam petii.m ardtf raba etete
*
am meam . . imh·. m
per . temporum «Ί mi«-cilionum v i ·»- epi>. <q <». m
ordinatu» et isvhvine rail·» dis-urnt. »il e » Ι« μ i -up·
episcopos eoiishtuatur. cl « mnis a-tu- e |«?χ ;ι<· |<ι
Mwlrin pistq «''Itos gulemeiur. * En mte: prêt a’ i·· dri i
Cypriani in hune textum. »M tamen tn -'Innia’e n>>
« itai.ur ut vuh Cyprianu
.
*
non ni ·'<·
* !«'mh -mprr <·ρ
Mxq.'OM, sed Mqier Petrum .solum »umqmim sup
*
petram fundamentalem « oiwtituat iir. ) 't iterum is»«’et
mus ulo Origcne
**
< ommenim n» in Matthaeum X\ I
,,Si vero super tlluin unum solummodo Poirtim o»·.·«,<
serlcMam a Deo aedifnari arbitrari», qmd de brinn
tonitrui filio, et unoquoque m-oMoIqîmn dixen»
Alioquin an audebimus di<ete |i>ita- inftui ■*] kx i ni 111 »
adverMis Petrum non pnievalituiii-«. pr.imalihna
autem aiheous reliquos a|>o
*to
’iw et )>erbxtos? N,»mu
vero et omnibus et- hi
* singulis fit istud quod »upi4
dictum <*i : Pintae infer/ n<m .praevalebunt adversu
*
e
eam; <»l illud qu«
*qiR»:
Sup/r hanc petr(pn aedituab··
erflcsam rmom? An etiam soli Petro dantur a D··
mino clavos ivisti ι .u ’onum nee quisqmim lajhlorum
alius on
*
ibvipieC·' Quod m el alii
*
«ommmïe esiDabo td» r/ur. v rt'jni eatlorum, qm>mod«» <*t m n «u
quae priuwoduiit. «ommuniu Mint, et qmio subnectun­
tur tamqmuii in Pet mm «Ιί<1ην ‘ lia t h i gone».
Qimmodo mitur «um quatuor diverri
*
niterptv
talionibus xs. patium «oram «wuli
*.
«juanim una
|M'ne ciMiimim:» di«’i potest, dii «■ jlnet Vvpirmi.
Origetris et Clny»o
tomi.
*
quaium alia anti«pri'Mma
*
expressissimi
veibis denotat sancto Petn» i«hp»nm
quod m x'hemato asseritur, quomodo num- in dnmmi

es Petrus, et super hanc petram aedificabo /Cilenam

nam hic triplicem interpretationem dant
patrw. nempe: V’ supra fidem Petri, quae datur a
pluribus et antiquioribus ao gravioribus, et fere com-

meâm;

*

„Tu es Petrus, et super hiinr petram ac<liftv<?bf> /

etesiam mtam.1 non «livit >u| er .Petrum ; non emi .

Quidquid Dominus
.. noster non dixerit, etiamsi metaphyrice æ physice
οοφΜΜηυιη), numquam basis esse poterit dogmatis di­
vinae fidei. Pide
*
enim ejr auditu, auditus autem per
verbum Chriati1. In lex· fere omnes theologi <onveniunt, Petronius Thil. Benedictu
*
Staid et ipse
Me). hior Can’iw ubi db it de auctoritate rom iliorum
Iit». V: ..Eides latholna nihil -credit. ni>» quod t<**
a Deo revelatum.**
X une ad iqinoivm venio, atqui neque m schemate
priori nec in reformato nec in relationibus sive scripto
►ixe vwe datis, hoc verbum Dei pro adstruenda infalhbilitate evidenter invenitur atque indubitate m sensu
schematise etgo infallihilit&s, ut in schemate, non
proluatur. Ante argumentum notate, patrw rvveren. diMotni. quod nunc quaestio non wt de variis syste­
matibus infallibilitatia, de quibus locuti Mint reverendc-sinri relatores et patres concilii, qui saoj>e sibi q
i
*
contradicunt, Vhrba volautX-.de non apparentibus et
non existentibus eadem est ratio. Nunc de eo quod
scriptum est tractare debemus.
Quod MitnmiH pontifex ut os Petri. oiaiulum epiacoporum, caput vivun^ae verum ecclesiae viventis ac
docentis sit infallibilis, do hoc et ego etiam toto corde
convenio. Sola quaestio, ut a schemate apparet, eat
an |ver àe, ut est persona publica, omnino indepotvdenter ab episcopis orbis catholici, illis inconsultis,
immo. si rite intelligam, et omnibus contradicentibus
(oA). sic intellexi certissime schema, sed illis saltem
inconsultis, solus, et contra ootum animum solus pon­
tifex dono infallibilitati
*
gaudeat et «pridem vi pro­
missionis divinae, prout in schemate habetur. Haec
thesis non probatur «pridem illo Matthaei XVI: Tu

■

manti ttici potat, t* ihpro CferiMum, a pluribus aliti,
tata Ûlud1 : Feta ata eref C^rtita» 8· cupra
Fetam a quibusdam sliia, rod tag· paucioribus:
quaevis «x hisce probari jiotat ao admitti. Ergo non
«et soU tecti» de fide; hoc fundamentum, quu vuh
adstrui infallibility absoluta, non eet satis fundatum.
Prima interpretatio scilicet, quod fides Petri
obiectiv· sumpta, seu veritas quam Petrus professu
*
est, scilicet) divinitatis lesu Christi, si\ vera petra
relata in textu, dici potest probabilissima, quia ad
*
struitor a longe maiori numero patrum ex antiqui
*
temporibus, inter quos recementur Leo Magnus, Am
*
,
brosius, Augustinus, ChrycoMoinua. Alregorius Ny
*
senus, Cyrillus Alexandrinus, Hilarius etc. Secunda
interpretatio etiam fulcitur auctoritate ac latiombuquam maxime suadentibus. Sic Augustinus aerni.XHl
de verbis Domini ait : „Tu es, inquit, Pttrus, et 'super
hanc petram, quam confwsue os, eu per hanc |M>trum.
quam cognovisti... id cm. Mijier moijwnii filium
l>ei vivi, aedificabo ecclesiam meamEt iteiiiu
tract. 134 ii^ loan. XXI: ..Non a Petro jæini. >ed
Petrus a petra. ..
** ideo ait Dmrriinis: Xm/w
petram aedificabo wlexiam memo: petra enim na'
<’hriMii.<‘ Tertia interpretat io. tllu *>« ili«et sehe
.
*
mati
haNq certo patro
*
>imo.
*
praestanti
et id hlwntisritiM» admitto, habet «ertoiio
*
*
patrono
a,· mehon
*
notae; *
ed'yermulto jMiueioie
*
Mint inter antiquo
,
*
«t
perpturimi talem interpietat ;0t em omnino ex< hblunt.
Sic divus Chiysotomu1’ *
enm 1 in PentuoMen u«t

tum autem Spiritum sanetu», quem mittet Pater in no­

omnia quotcumque direto vobis
.
*

»

» 372

* Ιο. XIV, se.
> BowX, 17.

C

■

D
'

' iVor.M, i/

>

in

CONUREGAT.a OENÉfiïtK SEXÀmmMA 8WTKTH SVmlllW»

fidei erigendum eut et quidem vi huiu« textu»? De A.genuini textus antiquorum j^atrum aut textus eou,Lucae scilicet et loannis. wxlem
«uliotuin tvpi< mandentur V tradantm -}*a nbu» *hum·

alita duobus texti bu
*.

oniiitnu modo duendum. De ü< etiarn jie.legi catena ή
auream divi Thomae., Cornelium a Lapide, Tirinmu et

ahos, ac ne verbum quidem ni tota antiquHa'e inveni
in favorem interpretationi- pro infallibilitate uleolutaac independent i. ut in mhetnate.

o»nnh). quibus propositum h memoratis verbi»
Matthaei. Lu·ae et sajuti loanni- iu,
e.is
*
i Pie lantia»·
summi jjofitifi’i* al
*sdlufac
demonstra:i |«otcs( IniiA
*
«xmquestui
sum. quod in vanum laboravi legende vt
*nvininlem liellartiimum pn> liwe genuini» tiali ioiiie
monumentis. En sola^ responsio te\eivud|»»imorum
letatorum saltem in.substantia Ite um lege D-liafinitiuni.
’
■ .

Non verba iptva, prout sonant aut scribuntur, sunt
qiiyquo modo verbum Dei. nam sic littera occidit, et
omnium novatorum et haereticorum sola regula haec
fmt, cum imiifragium ' inn fîdi^ji pa»si sunt t dive
Past inilpm hanc dis
*
uvomem. rewendiasnuus
an biepixopu» WeMmnnastvncnsi». ni iidbu. et qui­
*
utNixM
<*»t.
non ip>a verba ►
*·«»·
Scripturae, acd
dam aln dixeiunt, quod opimo <«>ntra intallibilnaiem
genuinus sensu» sive litte ali> sive metapho i u- prout
hi mente Dei iwelanli» fmt. atqin· »b ei’lt»iiw> )»atrisummi pontificis pioximn harte-i fueii! . a pi · ha«·
bus senijOi· et ubique eoneoiilant.ibu'· expositus. et
tantitnrmodo latione, qtn.nl ita sentiunt ven Ikdtavqurm no», patres praotantissimi. sequi uiiumenh»
mmib H quidam alii lluvdog! Sed ,»i h}»to;um; non
omnes oljstiingimur. Hir tantummodo vvrn Dri ivvrlegvio m vanum, etiam Iduum coniio.ei-tatum \eiienibdi» Ikdlatmtm m Inih t po»irum fm»»·· ntirt»;.
latio dicenda e*t.
hic solq» sen-U» communis «» l"s-.a»·
{Mitium. hir veium a«'«-olum verbum Dri. uu <pi»d- R et |hi »·ηι batadut me-um die di»-ti»simu» vela'o . » «im
umquc dogma fidei inniti po'.r-Ί fundament urn
«Inarn. quod midi tjuxdogu-li ea’ -ement immola· ; 'ul
••mm rtlftid n^mo jmle.'t 'pmre. pi arte id. quod posiquam· umqm aliam ullo m> lo iv u e. na n e < le iam
lyiii est per plu-quam octodecim stiei ula Hoc primum
xipii. non pnievemiv «Icta mu».
et '*seiitiale
disuitnvu inter no» e: ’protestante» et
limoiHtiu» XI <|i«· 2 iiii t’i mmi ln?M d·· iv.mn
tulit qim Ollllklblls m VHtll!» » ui t:»»· Isdo utia·' prae·
-•mm·» qui foil- sunt et mint, iisqub a l finem mundi.
Cum ho. lantümm-sh) piw eiilb. svili.eî tradilmue
cepit , m iam iu lilui» imp: ι·η«·';·Ιι» q.iioti m »h»p’l a
«Mvle-ia··. na’urnli er lo{uen.d<< penitus impo—ibile w»t
tiombus «. prtu-li· at looduis «avcaiu id» "in u ••eu-uru
-«vunduin ordinem div inné prov idjKihac. qu<»d uni·
et nota root i a ea» pr»>po»H n»m»». qu;»·· «idhu- inlsr
« iilholn «>,» Lili»· Hole » olit i ov et t tint m. d» or· a ήικ ta
quam m erroiem quem» lunque vin a fidvm iiienlerimu».
Hoc voii-tituto. scijsinn communem .-pattum a

Idem rtn»m

-'•de indi-mm picte;utm

fete d'«t m

pint ifi» um et < on» l’io: mu in­

u-ι Iu- repet itui a K-nohcto XIV m » <·ΐι»; i. ut io;i·· de

quirere et diligenter sctutari. primi motri muneris

examine hhioium £ 23. ul>t «itat e\ divo' Aug'i'tnia

• •st. Nam Mt'H-quisqiir moiiuni testi- o uta'jis

quae Mvpiiiutu' : ..ScnhTiftutu nihim amirnt' * nor» </u«i

prav » art ci i- siimm *
rum

• ndex e>t. et quidem a l)eo *
constitutu

»
*
iff

<iv> r

h»

/'a 4i l Iu'fïuhni

: Etinb> Jo. < t·

omritlfit' iht'bu
*
x:

<f‘se t’o>

utintui. r ‘

:. iftiitl hi'1 <rf> rn/te>. i/inxi tnidi

e >h<
*

lui i iiHintntuiiti"'

Sn u'

ιμνχΐ

tt<idiler«nl

·.

îi iim potes! et <mn
i'i

mente >mi

Qn i/ttif-

m ι·ρι» i >pa! n per omnm Hiitriutii sar·

.·<»» «οΐΐΜ·ιΐ'»πη epi-. « .po· u n i

ja-r

ut miuiii ludu-mm *
«h

Ili» jM.'iti', nun. quaoo hùtne

titcr-, ul imim >imi ilia ttahlbuii» iirntmmema. *
quit>u
• di» ιΙκΊ- in s·-lirtimtr icfiiniiuio piopo-iti» probatur

u

m-ii»u

\ tqiii

mu

ta I *<"■ u tί<·ηt 'a i

hi

die 27 w; tenduo -

hiiiii

bl- Olllim liliHo 1 * 11 4- lilil'd «|.·'1ΐΐηΛΙΙΙ

Hl

20.
*
1

norrendix-ùmeuni relatorum ·'

Quinam pa­

in··.. nut Miniihi ixcitilbes. aqt corn ilia ri ho.

ego c\ infant nt im a ie»pi)i ct ho. momento ι.ί.. loide

icpii’bo. uqlla »en»mu a »hih’a »ede ΐι··:ιι^ιιιι <·.-·. En
1 '■
*poiL»U

sa» t m· l‘i >riiiirn! i ar i.ie

‘

I <·ι data p J ! .lai»

..Nuihi len-uta ham datnmim gall) arnim a suijii

Textu» ulla’i. praeter rem ipsum, si'qiyd pnobatit

non e\. ludi.

am

gullh liliHHi qUimiqUnm H11111 o I <;i 1 a f; i a ».H|< 111 sedi ct

n i η l'ai h lu lim’iin -ununi po ttilr i·, «-erfum *
t
»

-♦ *
r-iom·

i<;'e»
*
do

quiil· m |ιιι·ιι!ι>. diam do trimim gaili aiiain. qii.nu et

- nhi. dm., qmdqim) de mon definiendum emt.
h<

inter

«li»»idii

M'limiur aut foveiiim. e: ·· hri»tia;>;ir ι I;.Hit.it>» vin­
cula ρ·;'Νΐι·ρ· abiumpuntu’· 1.
Ita Hem-h tu- Xl\.

Iviiviitr agr.v ut ve;u- fidei

o. strir mdlie» .·: mdhr» rei..·· π nm fm' ’a pr-mdei
*

•

oppo-Hn Viio <‘l |ό:Ί» Hi-limihltt, qi|o III· htM
*

obtiildi

> lr»uir traditmnv. Ut loge e!

od> \ . Si’ III Ipse la· vbll- i 11' IikIiU 1’ d I' rr-o
M.iibu» iii'-fr-i
*

oerta-

H» . dvtimt.i ·» . le-iite dogurita. a qin·ρηΐΐΐι m l.b.i ·

ιρχ· ia-•••bu-. ad»lH’Hv divo Pelio.

vu o-iHil.i. Hicm.o'lv mitano. si·· et unu-quEquc m·i ;m;t

. . . Wm Icni’u! omοιηο.

C'ni i't. \t4j (fitui

d l· H Polled ! to u- X I \ . ρι IV ft'lU S-’Hlent ms VA-hn

Γ in' ci » l<— m» cxvitantm.

ruhru-Hl. tt ιη>η ιΦί fuerunt

.f·'! uh t'i.tf.
■ i iH"H»

venis

um
*

''tvin-, (jitix! rzf/'mm o-’n/.s

'»)<»·

h

miu»u

miqi.am Ι'»·.|Ιιιι!η Mint u-qiir ad sipr tum Hormi-dam

pnntrr bin e»i

dissitm

I'.ig»· iidnl

,·>μ

iiolatam

-o»b

icbitoii»

oituiim»

ct

pmiabu»

ven· iimdi «·»·η d'i

*
hmu

De ha. , tantquiim optnmne ibc--logi· n. u-q i··

Im tn.

m-'do hta'iuni fm! a

evira

x ivlr

ilia lam »ab|taij» ιιι.^ιμ ir>r|«'n·

li»···

m;i<'i]iiiin

Ιμ^Ίιιίι -η'.1··ιη

v-t unuuiqu»
senili»

pr»’Ut plaiKiit

Noti

illiderem quidem utnquam d«svre »Ι»η .ι ιιιη u galli a
0 nam in nilo lo ·»., neque qmd· tn p· ani!tetv « m· umqii

I»· p.«mli.m ·*!

<\ iiii-i- pre-bvttai». sed tamen· num

per sw pim:a e. < Ir-me sale uhi" In ml erprv at lone

• inn max opa i aut via prae-eri im » u m d

>cr ;pt m ;<»■ sa· me cvimn* optime Hi^'rvirr po’t'.st ut

tali

ίd■»ili111hi.

veniali min· :i»se;o. 1. loiitiu mi.·’ | a't· - m » on dio
detamt h· lenvntm mit fn’e i aut a»L»· »at: s·· unium

.ihiiniMv.

. uni
>ed

|m*î

vtïii'
π· a·

>en«u» abunde eoti»te

plu-

pnie-M'rihu. cum votwiisie

agihii.

pnlrum obstat, «nv-gr»!·. ad iidiil valet ul·) .le fide

hhn

'dix ma hgftur. * Nunc, ut omni tempore dicendum,
mini innovandum m eccleoa. tdsÿqtmd. ti^dpum e»t.

contra fidem.

Iu meis ob'enatiohibu» <<ontra schenje «piam enive
pte«.alos sum reverendissimo- rehi’o:v<6. ut quidam

.
*
testante

h<>

ei

fmt;

pe a»> mu. -

po s·· ήρ· r utu }··■ · ato

itii1i;iin r: »|Η .|<·:η -ΐ)1· i o u « g.av i-»;ri·) p<-»«ati

Idem ivliitor no-ter ΐιο,·ι· divi’ Ι·ο ia · nvlo’i» pro­

uixta

difnlhl·) hint i

suam 'v\j
*

«-umjiH

leutHim, omnino lav-'-e

pontiti. i»,

tamquam

♦«usi

qiiétiti logi.x» foi··) IIO.4eae. nom»·· wrum'

' Mstth XXV111. IH
«· In. XIV. iM.
1 l.> 1. I.
1 Lnc.
I.
*
Ί.
(
. & l'f. t. U. M2 eia< obterraiitueii iu cagut de infallibilitau Romani pviititkii acbemati de eccJeMa additum n. 18 t<>).

x/x-

rr.e γη<Ι·."Ί>γ;·ιιι

tlt iHuHstonf >

<··

<pi"d

r> hhtrr ■><. .

pr pi'-t’H

ib timtm

u- pracide,

1 (Ï. . «'ibtihJtmnHii Benedici» MV
diei H inlii 17M.
rui ecptetfibru deest ii» ed. \ at»c.

«·

y
■ 375

9

Ύ

:

' ’ ,

* ’

*

· ■

A \ '

*

4. 8E88I0NE8 Ρυ6ΕΙΟΑΪ^£Τ^κ4^£αΑΤΙΟ£Ε8 GENKRALK8

' nullimodb 'obKrueret

S76
qonvèrtiooeni.'. A»t ejjo A Iç^b moderno», Xed aanctae traditioni· monument»

qui etiam per rmuljoe, per\tnginta tree annos id ter

quae (Idknonstrgpft quod -caput solum ait tota ^oclesia

. protestante· yersatU» sum -et quo· intime cognosco
aeque ac catholico·, ommnq contrarium ateereod|m
jn conscientia mea ccyain Deo attestor, Omne· ptenm
nostri inimici
totum munduui,quorun^.)»qilqrimi
t
\*
ipri mihi 4pm loquebantur,' ni bypsgi» *
demdenuit
quern banc definitionem absoluta^ imsensu.sobeRrittie. Nam ni infall i hi|itatem^Xat i eorieriae. reificet

infallibilite’· :oœn». et episcopi onujèe vel in concilio
vel exffîb nomine ,uideni, *re tamen riihilease, et ego
etiani quoad doctrinam libentisspne dicam: Pfioet.

Verbum Dei volo, et hoc sekim quaere, et quidem in­
dubitatum ut dicam: Flat. verbo, decem millia theo­
logorum jaeculi iVJ sineapeetiséjmi.i divinae tradi*
Itoni» testimoniis valent quidem pre opinionibus »cho-(
-in^lle episcopi» cuie cumuio pontifice. ad hdc a Deo
laeticis hinc et mdê;'red nqlliu» omnino momenti esse
*·,
eonnniNçi
deneganf ; nonpe qpi homini tantuYhmodo 'possupt^ubi d£ cerfitiidine fidei divinae tractatur.
Illibatam praestare longe magie avemebtur. ut
Quae enim indubitata testimonia éx omni antiquitate»
tremui «omtnuià omnium noetruiirrlarimime
quae demonstrentAnqnmuni'pontificem totam infalh
liWlitatem in se habere, et omnibus egrivopis nihil
Afiuh ex ' reverend irai mi» relaionlm· dixit,. qutfd
* nuinquarti dogma definitum Çuit ab ecclesia. contra rase proprium nisi aèrent ire ac credere ricurtaeteri fi­
quod crbrertiottre fieri non possent, qua» refellere om·
dele»? hic fini» erit totius iOnInvvewia|i?^8eil textu»
si a^/nfallibilitateni
num nn|H>Hi»ibJe esset. Sed hew
*
toto corde nego, utpote allati ex sa--ni Scriptura
dissonum }«
*nj>ectae
veritati Dei. quae etiamsi ei una divi Pehi »u<w
*H>rum
omnino referantur, prout in
1 parte irn «terrosa, tiqtjen ex altera parte eet ac dol»et B1 eoclraia hucuscpte intellecta fuit ; nullo modç» dcmon<* m* rvidcntiNsime credibilia. Natj^l^fTonabile debet
st rant hanc prgeroimt ιήιιι excliiMvan). irtflt’penden* ’ ut do«el etiam divus Paulus, obrequium nostrum
m
tem ac |<»talvm.
etiam m rebus fidei^ et pro ea reddere rationem tene- %
s»>mpei fuit prae caeler i- praecipuus
mm et h
* qui contradicunt arguere: ergr et jrosemus
inter ap»tolos et eorum Miivo-voie» in epiacopatu. ut
irMlere omne
*
quasriimque objectiones. laque modo omne/ cdnfiteiitur, et non sine naqieratione ac con­
m humili experientia tn« nullam diffi- ultatem j>er
sensu fratrum in hoc epis<O|>atu insrroneu» factus esc
lotam vrtam ineam a protestantibus contra religionem
)>er octodecim saecula, quod numquam a fide erraverit
rutImlicam prolatam audivi, quam fa illime, quam
nec errare posait ; lune aptissime omnes hi textus ad
totaliter. iijxta mentem meam, refellere non potuerim.
probandam eiu« infallibilitatem quam maximo inser­
vire possunt m nostro sensu infallibilitatis. PetruAd argumentujZ nunc redeo. Potius quam iterum
«xmsulutur Delhi» miniis. eccur. dwnsuiaucioribus ver­
tuncetwef \ere j>etra indestnictibilis. su|>er quàm fun­
bis non adducuntur hi textusX|wu. ctaùpene -sine
data est ecclesia; pro eius fide Christu
*
Dominus
nnmero sint, ut nniltotira affirmabatur ex hoc amnostêr efficaciter oiwl. portae inferi, id <vt hae1'one'·' Quidam tantummodo textus ex tota traditione
resf· omne» contra eum non essent prae\aliturae
afferantur, quibus demonstretur «msensionem epitunc veraciter parceret agnos et oves, et pater et »loctor
mxqmrum sive verum indicium, etiam dimensioni». non
*aet.
fuif
ut revera eat. omnium ehnstianoium.
requiri, nt qui^ irrefonnabiljter definiatur, et tunc
Sed quomodo. qua<
*<>,
contra Imm jinobauda <* ί
saltem quoad doctrinam nulla erit atnpliu» difficult··. C haec inerrantia absoluta, independent m >n»e fratrum
Addiirantur tres vel quatuor ^extus ad probandum
«xxqieratione vel expressa vel tarita. quam Domumqitod ronNgnftio epitroporum nullo modo requiratur,
apertireimi» verbis piomisrt. et quae a to:a autupiitntr
neque expretae, neque tacite; et eauaa finita eet. Sed
hueusquv re-ogmta fuit ? Dato quod omue« textu·
«i hi textus devint (et post aex. mensium examen, ego
Matthaei, Lucae ac loannis, formula aam ti Honuis<lac
humiliter dico hic. coram hoc augustissimo coetu, re­ pH]vae ac professio fidei a (iraei is m «tfm dio Lugdu
vera dfount). et quomodo non tantiim aine unanimi
nonni 11 edita probent infallibilitatem ;xamen nullo
conMHimt patrum, red potiu» contra hunc renauin ac
modo innuunt inerrant iam abeolutam ac indepemlentotum corpus traditionis, huiunmodi infall i bi lita· in
tem ut proponitur in schemate : nil omnino ilu unt de
dogjta erigenda est ?
medii» et conditionibus neeewams huius inerraatiae,
Omni tempore «aerae Scripturae interpretatio,
nullimode demonstrant n«· demonstrare poasuut. ut
mxta rensuin et praxim ecclesiae ac traditionem pa­
opinor, episcopo» sive corpus ecclesiae dcxMm» nullam
trum. robur inexpugnabile ac munimentum nobia erat
omnino partem veram et effierem habere in susten
contra omne» haeretieoe. Promieea Dei aaswtentia
tando. .ut remper fecerunt, hanc infallibilitatem )mi
«ummo pontifici superaddatur, et tunc totum opu» pae : ergo omne» textus allati qu^proponuntur in
(xmsummatum eat
*
Sic quaai naturaliter loquendo
schemate, nihil probant. Summus }x>ntifex ]K>teat rare
unumquodque dogma nostrum demonstrabile fit, tam­
infallibilia, et consensus communis docentis eoclraiac
quam quodeumque problema in mathematicis ; et
sive expressus sive tacitus potest eree medium ac conomnibua obiectiombus adversariorum, etiam episcopo- D ditio necessaria huius inerrantiae, ut ego opinor et ut
rum. facillime respondetur. Sed praeterihittite tra­
hucusque fuit, et contra talem hypotbesim hi textu»
ditionem catholicam in interpretando sacras Scriptu­
nihil innuunt neque demonstrant : ergo ad nihil om­
ras, et tunc nos quoque, patras prasstantisaimi, in mari
nino valent ut contrariuqi definiatur.
magno et extra limites verbi Dei errabimus et etiam
Qubd summus pontifex sit supremus iudex fidei,
extra limites promissae Spiritus sancti assistentia· •ed non solus, exclusis episcopis sive corpore ecclesiae
(marmar) ; si contra verbum Dea, hoc est impossibile docentis, ex ipsa sacra Scriptura extradition· totius
in ecckaia infallibili. Iterum atque iterum dico re­ antiquitatis patet, ut iam dixi : totum corpus vivum
verendissimis relatoribus, dent nobis non Bellarminihil eet sine capite, et caput nihil sine rivo corpore.
num nec eos qui post merces Mercatoris floruerunt.
Nec valet illa mirabilis couiunctio, tam ingeniose exred dent unum tantummodo excerptum ex oonciliis cogitata a doctissimo illo viro episcopo Pictavieoai ini­
generalibus, aut oetendant nobis sensum moraliter tio huius discussionis1, inter infallnnlitatem docenti»
unanimem patrum pro infallibilitate ut ra schemate,
ex una parte, ac eoe qui, novo dogmate definito,
ut adduci ieroenteni possenX pfo primatu summi pon­
audire, obtemperare ac credere tenerentur ex altera
tificis ac pro vera eius infallibilitate, et angustiis ani­
Huiuscemodi debet esse coniunotio inter pontificem et
marum tam terribilibus erit tandem finis.
1 Ct rsMoassi ia tes satesM <sam hateft ia eoafrsgaReverendissimi relatores etiam non adducant theo- teae resraH «s it siU, sapra, soL »-S7.

5’

-377
Λ

,

^ONOREOATIO «ENERALIS 9EXAGH8IMA sfecUKÜA 31 maii 18?»

fideles ;^ed oeraa^ime non inter ipsum et corpus eo- A
eleaiao docenti»,^adamussim eum quid de -iiovo de’ finiendum sit.· Hoc enim in verbis expressis ipsius
reverendissimi relatoris? vera declaratio Petri est,
y non quidem de corpore credentium, scilicet futelibua,
sdd d4 corpore docentium totius ecclesiae, mu quo
hucusque upum et idem fuit in uno eodemqde episco­
patu. EpiVopatu» enim, ut ait ypet^ Cyprianuf de
jtndaie erejerioe, lib. IV. unus est essentialiter, cuius *
m solidum pant tenetur; et bic ejfîscopatus. eum
summo pontifice, de omnibus ad fidem spectantibus
iudieat vt render ludicavit.
Asae/ere solummodo capiti,· nuilfmode corjxïn to/

378

omnino ptiM ^Ummum pontificem : et haec ret infallibdita» in wo vero sjnsu. aci licet in sensu patrum et
ecclesiae ; haec est vera catholica dqctrina, quae habet
tres magnee characteres, omnes charhcteres ' divinae
8velationis, scilicet illud Viucentn Lirinensàa ,.qiiod^ .
>*çwe. quod'temper, quod ab omndçu
*
cred i tup W."
Sed non ampjius de doctrina agam. .
Nunc quaedam verba <ié opportunitate ÿ finitum

erit. Sine coucilio oecunieriico praesumptio Mptqter.
stat pro pontifice, quod «eniper verum sensum ev- - '
etesia?yiocentis, screet- totius epiavopaïuçT'ïîtmciai in
omnibus suis epistolis dogmaticis: eis quoquo modo-auctoritatej»ri\at^ okûstere Montra fidem fore" iwani-r

fretum ret. XTunojUidem ciffipdixo Ambrosio dicere
*ta et Mmul partes nil minus foret quam negare
licet : gVbi Iretrus.uhi e*
vleeia" 4. I|oece m sr^isu mihi
Scripturarii. traditionem et omne qudd venerabile ac
auctoritatis eM m «xdreia Dei. Non equidem sine
mils pontifex foret bon solus. m>1 lota ecdreia do
em,
*
et Petrus jw Ixxinein loqtiutiis ess^t ; ita ut qui ipsun^
causa coiuihum Hierosolymitanum *
on\o
a
tum
fuit;
non audiret. ercleFiam non atidiret ; propivrea eth­
cum aliunde certissime pateat quod Petruwæ Paulus
ac lacobus a Spiritu sancto inspirati, per'se totam B nicus et publicanus censendus re>et. Srel si quid am­
plius addatur? qu<xl excludat verum sensum corporis
controversiam dirimere potuissent! Sed ut nobis
ecclesiae dorent ia. scili
*
et consensum epi4^>porum. hoc
exemplo esM
*nt.
^ck>ias liene fundatas per totam
propterea courba maq^fretam Itei re\elationem’fore ex
*
Asinu
pro tempore dereliquerunt, }>ertuleiunt itmomdictis mihi evidentissime apparet.
moda longissimi itineris, ut non quasi privata aii/to
Hucusque summus pontifex sem(>er habuit omne
ritate. sed magna conquisitione cum divu Petro no­
id quod ipsi diCq Petixi umquam tribuebatur, et quod
mino omnium facta, hoc primum dogma ecclesiae
subditi etiam angeli eun umque suetiori, qui sub Deo
definiretur. Tunc placuit apostulis et e-n tori bus :
ret. praestare present. habuit totum intellect uni c;
.|/μμΛ>/> et teniore
*
.
*
fratre
* qui mint per etvteriam
h>
eor integrum totius mundi catholni: ϊμΉ si quid am­
l icum ext Spirt tui mineto et nobi
*
etc Primum
plius exigitur, nonne timendum ne omnia perichten'opus concilii fuit x.deri
*.
an propositum dogma contur? Usque modo vox summi pmtifuis in omnilm
*
i-ordaret cum sa
* re Scriptura; et ideo lacobus ad dicta
ab ipso divo Petn» approbanda coram omnibus, aperi e suis bullis et em vclxis a^diel>atur tamquam ipMim
oraculum Christi, de eurus vernate nulla fere quaretio,
loquitur: Viri fratre
*
..
tient tmptdm cut....
ne dubitatio quidem interna exorta,ret. I sque modo
Proplrr quod ego iudtco et
*.
Notate, rex rrend isMini
pativ
*·. non propter solam auctoritatem Petri, qui tunc de omnibus ad puhlicoa morre spectantibus, etiam de
guberniis et de rebus politicis loquutus ret. ut }>ar
adfuit et antea loculus est; sed quia, examine facto,
*
sanctus lacobi» verba Petn invenit concordare cum erat, cum summa et apostoliea libertate : sed. farta ha
Nieris Scripturis, et ideo dixit: Propter quod ego Ci definitione, nemo ret qui non videat gravissima |»eri^/ula fidei, ecclreiae ac ipsi sanctae f<edi a}x»sloltcae
inde obventura. Dogmate facto, nec verbum quidem
Sic ]M»r iK'tixiei'itn --accula eemper factum fuit in
hisce de rebus vel de absolutisme, vel de constitutio
tx-cloMa Dpi. sic semper con^iisitione facta in «mnaliMiio \el de repubheanismo loqui poterit. quin fidre
ciliis. hxuti Mint cpis
*x»pi
ni *'onciliis tam particulamultorum inde (‘ericlitotur. et, quod absit. forsan om­
ribus quam generalihua; sic factum fuit in concilio
nino exaneacat amor patriae.
('a:thftginensi. Alexandrino et Romano, longe ante
Multifariae opmionre^praeiWriicia {xditua ira
* Nicaenum. Auctoritas definitiva episcoporum in
tanda sunt cum maxima cautela etiam in ha
*'
*sa
i)
unum collectorum una cum Romano pontifice ad
Italia, sicuti m caeleris regionibus. Oraculum infal­
exemplar primi concilii Hierosolymitani. aeque prolibile |»apae non ronsonum opinioni publicae, liret
l»atur ex omnibua octo subsCquentibus tynodis oecuerroneae de hisce rebus, in exilium fidei ret. In rebus
menicib. Sicut in ilio Hierosolymitano aio et in Chalpoliticis equidem sirut etiam in ‘religiosis fanatismu
*
redonensi. uti habetur apud Labbeum |»ag. 471 \
Anatolius Constantino} olit anus episcopus dicit : ..Epi­ quandoque habet inqieriuni, a*' persaepe eo devenit,
quod homines, aliunde ophini, caeci fiant, inter bo­
stola sanctisaimi Ironia consonat symbolo... et iis
num et malum, verum ac non verum ampliui
*
discrimi­
quae in Epheso sub beatissimo et sanctissimo Cyrillo
nare nequeant.
'got a bunt ab universali et sancto eoneilio, quando
Sed theologi ista omnia diluere de iure (Knaent dimaledictum Nretorium condemnavit'
*
; et poet examen
dixit : ,, Quapropter consensi et eidem epistolae liben- 1D oendo, haec decreta ad fidem non pertinere; ad sum­
mum hic foret error popularis, qui ad nihil quoad doc­
ter subscripsi.
*
Maximus episcopus Antiochenus Sy­
trinam valet. Dato et hon concesso, tamen in ruinam
rorum pene iisdem verbis utitns^et subscripsit; Stefidei cathôlicae foret inter istos populos, quod lure cla­
phanus episcopus Ephesinus consensit et subscripsit ;
rius est Sed ai veritae Dei eat, ita dicunt quidam aelanDiogenes episcopus Cyxicènus item, et aio omnes
tes, pereant populi, «ed promulgetur dogma. Non ita
patres concilii ; Cyrus episcopus Anaaarbi similiter, et
equidem locuti sunt neque senserunt Christus, neque
Constantinus episcopus Boet rorum dixit : ..Consonat
et subscripsi." Sic in omnibus conciliis quae nune' apostoli, neque ecclesia mater; qui antes omnia saluti
animarum ac imbecillitati plurium summa cura a*·
praetermittere neceese est, quia timeo quod iam pa­
sollicitudine consuluerunt : Multa adhuc, dicit Chntientia vestra nimis abusus sim.
*
portare
Examinare atque attestari quod novum dogma «tus, habeo vobit dicere: trd non potenb
loncordaseet cum universa doctrina ecclesiae, et tunc modo9. l’ûuww eet Spiritui eancto et nobie, nihil ultra
*
quam haec nectreana ; .atque
ttolemoiter iudicare ac definire, semper mos erat penes imponere t^obir oneri
omnes patres conciliorum ; ratificare, confirmare, no­
i Éuarrat^ m fnlwwim XL, a- 80, apad Migae, P. L,
vum dogma conficere, et quidem infallibiliter, erat
XIV, 11M.
i Ia. XVL IX
» Act XV, M
» Ct Labbt, IV. IM «dit. wl; Manat, VU. 10.

379

A.. 8E881ON88 PUBLICAE KT

-me hac definitione de infallibilitate absolute Bo- À
nBeveraHiaaimi pat/ea, prosequamur.hodio dia·
mani pontificis, ecclèbia per octodecim saecula it
**
U
cimionem generalem scbematis primae constitutionis

ιΛ triumphavit super 'omnes inimicos: ergo hoc onpa de eocleaia Christi; de quo adbito veniam loquendi
tmus
*
ac reversodisaimUs dominus
gravissimum ao- periculoeiMimiim imponendum non petierunt emineotis
eet humeris nostris. In hoc'potius sequamini, reveren­ Carnarius cagdinalis Mathieu archiepiecopus Bisundissimi paires, ch^ritatqm Christi, et summam sapien- tinus, et reAreodiasimus dodinui felix Dupanloup
*
tiam apdstolorum in concilio Hierosolymitano; nam episcopus Aurelianecsia."
jferditiO' etiam unius aitttnae modo infinito phteDein ad amoonem succssuxa^vocati sunt loannes
Venosa àrchiepiscopus Fogarasiensis et Albaiulienais
]«ndefat cuicumque bono, quod sperandum esset.
Ut igitur finem imponam orationi, obticio huic ritus graaco-rumeoi, Petrus Ludovicus de iQreux•chematΓΝ4· quia non satie constat, et β· quia ianuas 'brésé episcopus Molineuais, loMphus Ceorgius/Btroee' seli coajvtat et charitati ao visceribus misericordiae mayer episcopus Boaueosis et Svrmiensis, Ludovicus
Régnault episcopus Carnatenais.^et Thomas Michael
Dei repugnet, iis qui foris sunt viam quodammodo ocSalzano episcopus Tacentis.
rludtptdo. orientem pellit, occidentem etiam diyidit
uc penculo exponit, omnibus redeuntibus etiam 'in­
*
<
ORATIO
vitatis bellum non, pacem |ndicit ; timiditatem et
°
rrtv/entii patri
*
domiu loanni
*
Vancta
ungorem animarum seminat, ubi fiddb firma (Mit
a chiepûcopi Fo$<ya»ien/ti
*
\ eluti roluniQa; et timorem etiam servilem inspirat,
Ennnentittinu praeeidee. eminentimmi ac re ve
*
ubi nullus erat antea, sed potius summus amor popu- B
rendieeimi patre».
lorum ad jmirem ainantiseimum. Eocleaia ubique Vim
*
Tanti eunt obtutu» ex quibus super schemate ad
itur et nonne ex hisce omnibu· (nuendum, ne quam
discussionem proposito constitutioni
*
primae deooclemaxima iniuria ipsi sedi apoetolicae afferatur?
Haec mea sententièn praesentiarum. Sed ei dc- ria Christi in genere disseri poesit. ut homo anoepe
haereat quem ex illis pro dicendi obiecto sibi eligere
•.iniatur aliter, cum divo Petro ipee ex imo corde <»t
debeat. Plure
*
intuitus sunt heic commemorati et exrijnœrwinjo animo clamabo: Domine ad qntem ibiporiti ; ego illis supersedendo, alio respectu volo super
*?
rnu
tvrbù vitae aeternae habe
*
1, et nobiecum ee hic
m concilio Vaticano, et nobivum eris etiam usque ad echenjate hoc pauca verba facere, ut taliter verita»,
dubiis et contrariis iuxta sepositis atque omni ex
■xmmimmationem tteeculi. Sic jier omnia credo ac
parte dilucidatis, magu
*
elucescat. Pandam sensa mea
<-redidi projeter quod locutus sunj. Parcite.
ilio animi candore, quem verita» obiectna quam in­
Hic autem interrupts dinoeptatio est. et eminenquirimus sibi prehendit.
ti!»NimuB pniiHiA praeeee mortem uniue· ex concilii
Non proferam in medium oalmpnia» schismati­
corum contra sanctam sedem apostoli cani vibrata»,
patri hin
* jx»r haec verba annuntiavit:
sive illae contineantur in libris sive alibi sint con­
..Reverendineimi j>atre<. dolente» vobis significaniiih, quod unus ex patnbun huius concilii, nempe cinnatae. cum repetitam talium commemorationem
non modo sacro huic Iqco Deo dicato derogare, \eruin
rcvcrendi^imu?» dominus Ioan nes Maria Odin archiepiacoput» Novae Aureliae. |>oet morbum diuturnum C et reverentiae sanctae aedi apostolioae debitae detra­
here, ac tanto sacpo conoiliq oecumenico indignam e*e
in dioecesi Lugdunensi, jmtria sua, ipso die festo
Ascension, ■ Domini, supremum diem obierit ; cuius arbitrer. Sed gravissima» commemorabo difficultates
quas ex difficillima positione, quam ego pro sacri mei
anima piis reverendissimorum patrum suffragiis,
muneris officio sustinendam habeo, mihi oerto obven­
prareertnn in sacrosancto missae sacrificio, comniehturas esae praevideo, si schema istud in sua plena
datar."
<
rigiditate acceptatum foret. Ego enim non tantum­
Deinde proximam congregationem indixit habWimodo contra quinque generum haeresce. et in medio
dam feria V eiusdem hebdomadae hora octava cum
dimidio ante meridiem, dicens:
\
schismatis Photiani inde ab illa regione usque Petro..Ptoxima congregatio generalis habebitur feria A politn extensi excubiae ago in agro Domini ; verum
huius hebdomadae hora octava cum dimidio, in qua etiam gregem ovilis dominici ex hoc schismate sacram
unionem, adiuvante divino auxilio, adaugere conamur
continuabitur discussio propositi schematis.'
*
Nunc vounet, reverendissimi patres, poteritis emetiri
et collibrare quantis dubiis, quantis undique conqui­
18.
sitis argumentis impugnaretur sacra unio, et impete­
Congregatio geaaralb eexagneltna tertia
rer et ego ab inimicis sacrae unionis illis in partibu»
\
1870 iunii 2.
degentibus.
Fhria V die 2 iunii 1870 hora octava oum dimidio
ante meridiem, in oonciliqrWpula Vaticanae patriar- D
1 Argumentum: .Arehiepiscopus Fogaraaicnris nonnaUa
*
et quartam schematis
chahs basilicae, generalia reverendissimorum patrum dubia proponit pra«rertim circa tertia
congregatio habita est; cui interfuerunt quingenti capat, quibu· ait, ia eoa rigiditate accepti·, fidem ocdetiae
(Taaco-eathoUoM non param convelli. Ia eocteda Graeca qua­
quadraginta tres patres, nempe 31 cardinales, 7 pa­ tior MN quas habeatur ut partes constitutivae ecclesiae, aitriarchae, 8 primates, 83 archiepisoopi, 382 episcopi, miram symbolum, cotioem, rifeaak, hierarahiam. Ad symbolam
3 abbates nullius dioecesis, 11 abbates generales sive quod attinet, difBcuhatem Greeds facere posse quod eoUus
Romani pofitifide oraculum offertur Uoo auctoritatis ecclesia·
praesides congregationum ordinum monasticorum,
collectivo sumpta·
*
quam hue usque mavimo Ia honore habuerant,
usum mitrae habentes, 18 generales et vicarii gene­ ot in quam ee erudero ia symbole profitentur. Quoad codicem at
rales; quorum omnium nomina, quae per assignatores rituale, snrlsdsm Greooam sub sire legibus rire ritibus edlocorum accurate descripta fuerunt, exhibet indiculus dlotisriaam eoae, et aderieoa doctrina in capito tertio oxpodta
ubi agitur de poteatate totam disciplinam moderandi, eamqoe
jmtrum sexagesimae tertiae congregationis generalis,
extendi ad omne· tino discrimine ritu·, iprias codicem et ri­
qui inter acta concilii asservatur.
tuale penitos convalli. Quoad hieraroUam, G roseo· admittere
Reverendus pater dominus Raphael d'Ambrosio utique primatum Romani pontificia, at admittere etiam epbeopos
e···
apoototoram suttees fi ros; wm fadte igitur pamuros adeo
arrhiepiscopus Dyrrachiensis missam lectam cele­
bravit. Qua absolute, et recitata oratione Adntmw extendi pontificiam potestatem quemadmodum in capite tertio
fit, oaltem ri doctrina (Ua adoptetur in tota «m rigiditate.
Domine etc., eminentissimus primus praeeei dixit :
Conclusit renovandum ooro decretam concilii Florentini, et non
> ΰ vi, ··.

ulterias progrodiondnm.
*

■V.-....

sei

'

*
κ
♦ ·· \
COHGÇEGATÏO QEMERAUS SEXAGESIMA TEBTU 9

Affaam riiqva ex iatia dubii», oommamorabo A Sputas sanctus non «tant, quanto riagis par ari, ibi
difficultates non ilk) aoopo, ut vet umun vestrum illia illum minime, defuturam, ubi tanta aanriorum mal- ·
titudo convenit? Ut is efgo nullo tuaqaagp tempore *
iaacoewbilem persuadeam de cootnrio eius, quod
firme fide et ex oonvictione tenet, non ideo, ted vel
apostolos deserebat, quem illi proedioando suscepe­
ideo maxime ut 4oUm ipee a vobis aapientioribu· per­
rant ; aderat enim illis nemper-Dominu
*
ri magister,
cipiam, et accipiam» quid ad sufficientiam repopénimmo vero neo tunc, cum iam pl^n· adulti erant, ma­
dum fit tantae sacrae unionis inimicis, qui me de gisterii sui ope destituebantur. Docebat ille qui
principiis nostri schematis pro. céêtoîbtnrpellaturi
miserat, docebat ille qui quid. ^oeeruut suggerebat,
*utiL Nam.et a me, uti de se pro suo more praedare .docebat qui se in sqia apostolis audiri affirmat. Ita
nec cari eros quoque Domini sateldotes deserit ; quippe
dixit illiulrimimua primas Hungariae relata ad suos
fidele», et mei fideles qàaerunt verbuiq salutis, et cum demandata praedicationis cura, propugnandaerationem suae fidei a suo praesule desiderant. Igitur que et propagandae sollicitudo quasi haereditario
nos pri^ oportet scire, quid reponendum habeamus quodam fbre ad nos transmissa ad omnes pertineat.
omni quaerenti de ea, quae in nobis eat, fide. Pro­ Omnes «enim ubivis per totum terrarum obleni ifforum
vice nomen Domini praethwnua, atque eodem iuyv 7*
ponam difficultates et dubia prout ea simul afferunt,
et nobis ob ocûlos sistunt adversarii.
tenemur. Etenim dum illis dicitur : Ite, docete omnes
Itaque si schema nobis propositum in plena sua
gentes, non aliquid particulare sed generale manda­
tum proponitur; sicque nntHsteJfem in apostolis in
rigiditate, praesertim in capitibus IU et IV adopta­
tum fuerit, non modo inultorum convictio, quam dé ~ commune mandavit hoc noe omîtes explere voluit."
Haec sunt verba summi pontificis Caeles! ini I.
saQçtae eulesiae constitutione adusque habuerunt,
alterabitur et succutietur vehementer; verum etiam
Sed videamus quid et ecclesia graees. ad cuius fi­
fidee ecclesiae graecae et catholicae non parum con­
dem et hic et illic fit
provocatio,
*
dum adhuc tota ca­
velletur. Nam m m *
iha
grSeea et catholica tenetur,
tholica esset, quoad Spiritus sancti
aasiatentiam
*
fide
quatuor esse partes constitutivas qpclesiae, symbolum
positiva in publicis documenti
*
ita
*
de|x
cra|uierit.
m*u veritates fidei et moruiu, codicem, rituale et
tum relate ad subtectum, cui mfallibilitas attribuitur,
Ineiurchism.,
e
tum relate etiam ad rnodhtn quo eadem exercen et
operari crederetur. Ista desumente reponuntur prae .
Quod iam symbolum attinet, adoptata schematis
manibus'alioquin ininricoitrpi nostrorum, et prae mu·
nosin diM trina >n capite IV proposita, infallibilis de­
niKus nostris, quia sunt publira, scilicet acta, decreta
finitio et declaratio et annuntiatio veritatum ad symMu» spectantium soli Romani pontificis oraculo definitiones conciliorum generalium: nenqx» primo
offerretur; non iam amplius, ut adusque, ecclesiae quidem in concilio Constantinopolitano II. oecume­
collective docenti attribueretur, de qua Christus Do­
nico V, in cuius collatione VIII in sententia de tribu
*
minus a<I suoe apostolos dixitr : £*ittitar docete omnes capitulis, inter alia, haec leguntur1*: ..Licet enim
*
gente
........ ecv? ego vobierum stem omnibus diebus
sancti Spiritus gratia et cirra singulo
*
apostolos
usque ad omsummai ionem sarculi; et alibi1: Cum
abundaret, ut non indigerent alieno consilio ad ea
quae agenda erant; non. tamen aliter voluerunt de eo
<iuhm venerit Spiritus veritatis, docebit iw omnem
veritatem; et m alio loco’: Qui vos audit me audit, C quod movebatur, si oporteret gentes cirrunieidi, de­
et <fui ros spernit me spernit; et tandem·: Si «*finire, priusquam odminuniter congregati divinarum
elesiam non audient, sit tibi sicut ethnicus et publi·
Scripturarum testimoniis unusquisque sua dicta con­
firmaverunt." / Et ulterius progreditur
:
*
.,Sed ri eanus. Tamen hanc ecclesiam collective docentem
sancti patres, (qui per tempora in sanctis quatuor con­
videtur agnovisse et summus pontifex sanctus Caeleetinus I esse solam veritatis infallibilem magistram.
ciliis convenerunt, antiquis exempli
*
utentes, com­
Nam in epistola ad Neetonuni haec habet3: ,,Quammuniter de exortis haeresibus et quaestionibus dis­
obrem hoc tibi persuasum habeas velim, nisi de posuerunt certo constituto quod in communibus
Christo Domino nostro ea docueris et tenueris, quae disceptationibus cum proponuntur, quae ex utraque
et Romana et Alexandrina et universalis ecclesia ca­
discutienda sunt, veritatis lumen tenebras expellit
tholica tenet et docet, sicut et sanctissima magna Con­
mendacii."
stant inopoiitana ecclesia usque ad hunc episcopatum
Quanti autem haec ex parte sanctae sedis facta
tenuit et docuit ... ab universalis ecclesiae catholicae
fuerint, apparet ex testimonio sancti Agathonis
communione quamprimum te expulsum proecriptumsummi pontificis, ex epistola scripta ad imperatores
que iri." Id vero minime negari potest. Spiritus orientis atque in synodo VI ofcoumenica actione IV
lecta, quae his continentur1 : ,.Quae canonice a sanctis
sancti assistentiam ecclesiae propinam, esae prae­
cipuum ecclesiae catholicae praesidium ad id, ut haec
atque apostolicis praedecessoribus, et venerabilibus
apta et capax reddatur ad divinam et caelestem suam
quinque conciliis definita sunt, cum simplicitate cordi
*
docendi missionem rite et infallibiliter adimplendam, D et sine ambiguitate a patribus traditae fidei conser­
atque divino suo capiti et fini, fundatoris voluntati
vamus, unum ac praecipuum bonum habere semper
optantes atque studentes, ut nihil de eis quae cano­
confonniter, correspondendum.
nice constituta sunt, minuatur, nihil mutetur, tuhil
Hix' ipsum declaravit idem summus pontifex Cae­
*! mus I in epistola sua ad patres synodi Ephesi nae addatur, sed eadem et- verbis et sententiis illibata
le
scripta, quam his inchoat verbis
:
*
„Saoerdotqp an­
custodiantur
In concilio VII oecumenico Nicaeno II, congregati
cilium Spiritus sancti praesentiam declarat. Certum
patres' actioneVII ita lapiuntur in definitioneohiecti
est enim illud Ijuod legimus (neque enim veritas men­
ibidem pertractati4: ..Qui nobis cognitionis suae lu­
tiri potest, quod evangelicis litteris proditum extat):
men gratis dedit, et tenebra» caliginemque infidelium
Cbi sunt duo vel tree m nomine meo congregati, Ubi et
insaniae discussit, noeque ab ea liberavit, Christus
sum ia medio eorum. Quod si numero tam exiguo
scilicet Deus noster, qui suam ea leniam non habentem
maculam aut rugam sibi desponsavit et diligenter
« Mattk XXVIII, IA

« io. xvi, ia.

>

• Lae. X, IA
« Mattk. XVm, 17.

1 Maasi. IX. M0.
« LabU, VL 1W ri. vsast ; Maast, IX. M».

» EpUtXin, apad Coastaat; Mansi, IV, 106A
« BfistAvin, apri Doutait; Maati, IV, 1MB.

> Ubbe, VII, «6 ri. vrast; Misai, XI, SM d.

« Labbs. Via Ift» ri. nri.; Maasi, ΧΠΙ, f74a.

7

S8S

A. SK88IONEB PUBLICAE BT ΟΟΗβΜΜΑΉΟΝλΒ 8EMRRALES '

SM

custodiendam w' praecipit et discipulis eu» sanctis A intendeXmt, atque saecuto XV in concilio Florentino
ivnfirmavit dicens: Fotarum ram oansstar diebus
uqM ad ooMs^mmotioasm aôendi-Hanc vero pro­

pnno 1439 celebrato revera etiam ps^fecerint. Quid ilii

egerint ad tutanda sua instituta canonice, ritjmlia,
disciplinaria' quaelibet, pegi na» actorum copcilicnam
missionem non^eluta illi·
*
dedit, aed et nobis ffeoitqui
per eoe credidimus in nomine ipaius . .·.. Igitur Do­ ) istorum legtenti patulum erit Bed non abain^liter
minus noster Iasus Christus .... nos undique sacer­ egerunt et aliae nationes, quae graeco ritui addictae,
ad sacram unionem amplectendam successivi» tem­
dotalis dignitatis praefectos secundum suum bene­
placitum convocavit.... quatenus divina traditio poribus acceayerunt
Alias.non commemoro nisi unam, qua/'mihi earisecclesiis catholicae communi suffragio auctoritatem
accipiat Igitur cum omni diligentia perscrutantes et sima eet, quae mater est, intelligo nationem Bumenam,
quae se Romanam vocat. Haêc namque saeculo XVII 7
investigantes iuxta scopum veritatem nobis pfbpoaitam nihil adiicimust. nihil adimimus; aed ednota in finem vergente, anno 1697, in synodo sua mense
ecclesiae catholicae dogmata conservamus, et eeLunifebruario celebrata sacram fidei ubionem cum sancta
sedb apostolica professa est secundum puncta concilii vemalibus conciliis inhaerentes eorum acta comproFlorentini intuitu sacrae unioni|_stabilita, ea expres­
ban/us." /
sione addita ut sibi rijum, sffSnpluiam et codicem
Haec sunt illa momenta historica quaejnimici
ultro quoque conservare liceret, eo subintelleeto quod
nostri ut dixi prae manibus habent, excerpta utique
iis omnibus nihil insit qqpd sive unitati fidei, siye
ex discretis conciliorum oecumenicorum ecclesiae
totius, dum tota catholica reset, quae sacrae unionis honestati et puritati mcgum officeret.
Nec dicat quis, reverendissimi patres, comme­
defensoribus opponunt, quibusque nos. oppugnant.
morationem disciplinae extra rhombum vagari, neque
1'tinam autem ipsi iidem adversarii vel illum uniad statum quaestionis pertinere; nam hic non agitur
i um factum prae oculis haberent, haec omnia auctori­
de disciplina ecclesiastica Sed, reverendissimi patree,
tate sanctae sedis apostolicae confirmata et compro­
non agitur de puncti» disciplinae ecclesiasticae in spe­
bata fuisse !
cialibus concedo; natb agitur de prinmpie disciplinam
Sed videamus modo quid nobis opponatur quoad
totam moderandi expresse exposito, quod dicitur
u-ecuùdam partem constitutivam ecclesiae, seu quoad
extensum iri ad omnes sine discrimine ritus. Et reapee
codicem, si ista principia, quae in schemate proponun­
hoc est praecise quod magnam anxietatis causam prae­
tur cumprimis in capite 111. ita adamussim. adoptata
bebit illi», quorum vita christiana publica ad nor­
fuerint. Quantum codici ecclesiastico insit momen­
mam statutorum ecclesiae'universalis adusque guber­
tum. cumprimis illi ecclesiae graecae, quae fuit ca­
nata fuit.
'
tholica dum hunc codicem conderet, quillibet vestrum,
Ego qui optime nosv situationem. positionem ’
teverendissimi patres? poterit intelligere. si mecum
meam et ' difficultates, quas forsan nullus vestrum
l>erspexerit in illo codice non tantum sacerdotii et
habet, quibus circumdor, et etiam naturam populi mei
omnium ecclesiasticarum personarum privatam et
ex cuius gremio sum. et cogitandi rationem et con­
publicam vitam et agendi rationem regulari; verum
victionem et consuetudinem et mores, quod vita pre­
etiam fidelium publicam vitam ecclesiasticam eodem
codice gubernari, totam disciplinam dirigi, quin immo C tiosior omnes metrum reputant, non possum igitur,
reverendissimi patree, quin solemn i hoc momento
m illo codice plurima» tum ipsius cultus divini tum
vobis non pandam vehementem animi mei angorem
etiam ritus ipsius regulae stabiliri. Hinc evenit ut
in eo consistentem, quod principia, quae hic projvonuntsvlesia graeca semper suo codici tribuerit momen­
tur. si^ad cuspidem et apicem in finem perducta
tum. eumque auctoritate cbnciliorum generalium, qui­
fuerint, non modo illos qui adusque adhuc in schis­
bus ipsa interfuit, sibi assecurare fecerit.
matis tenebris delitescunt, longius et amplius repel­
Hoc et patet ex pluribus decretis congiorum oeculerent a sacra unione amplectenda, verum etiam ipsos
menicorum in oriente celebratorum, cumprimis autem
fideles graeeo-oatholicoe magna, maxima anxietate
concilii Nicaeni II canone I, concilii Constantinopolireplerent, eo quod plurimi faciunt suas res religiosas
tani II can. VIII et can. V ; ex quibus brevitatis causa
et ecclesiasticas. Quin immo vehementer timeo, utitantummodo medium canonem primum concilii Connam autem etiam vanus esset timor, sed timeo non
rtantinopolitani IV vobis praelegam. Dicunt nempe
futurum' vanum, summo periculo ipeoe etiam fideles,
canone I congregati patres sequentia1 : „Igitur regu­
qui sacra unione Christo lucrifacti sunt, expositum
las. quae sanctae catholicae ao apostolicae eocleeiae
iri, si haec ita rigide adoptata fuerint.
tam a sanctis famosissimis apostolis, quam ab ortho­
Nec dicat .quis, reverendissimi patres, nos non
doxorum universalibus, necnon et particularibus con­
multum debere curare de iis qui foris sunt ; viderint
cilii», vel etiam a quolibet Deiloquo patre ao magistro
ecclesige traditae sunt, servare et custodire profi-. illi quid faciant, non ita nos. Habemus sanctissimam
temur; his et propriam vitam et morte regentes et D obligationem quaerendi et salvandi quod perierat;
nam Christus Dominus dixit nobis per apostolos
omnem sacerdotii catalogum, sed et omnes qui chri-tiano censentur vocabulo, poenis et damnationibus, suos1 : Et alia» otite b«bep, quae aoa rant ex hoe ovili,
*
oportet me adducere. Quomodo, per quem,
et e diverso receptionibus ac iustificationibus, quae et illa
)>er illas prolatae sunt et definitae, subiici canonice rogo, reverendissimi patres, si non per nos? quomodo
decernentes; tenere quippe traditiones, quas accepi­
adducentur, si non curemus? et si non curamus, quo­
modo implebitur eiusdem effati dominici secunda
mus, sive per sermonem sive per epistolam sanctorum,
qui antea fulserunt, Paulus admonet aperte magnus pars : Et erit amem ovile,. et amu poetor f
Sed neque hoc quis dicat, angorem ob defectionem
apostolus."
eoclesia,
*
a sacra unione, non iustiSimilibus contestationibus egerunt conformiter a sancta catholica
graeci et iam serioribus temporibus, cumprimis saeculo ficari ne tunc quidem si (quod Deus avertat) eventu
XIII et saeculo XV; saeculo XIII in concilio Lug­ comprobaretur. Nam huiusmodi deficientes mani­
festant per hoc se non habere salutit animae curam,
dunensi II anni 1274 asservato, ,dum interruptam sa­
cram fidei unionem charitatisque communionem cum ac proinde non esae nostros, ex nostris ; nec tam qui­
ecclesia cat holica et sancta sede apostolica reassumere dem, fuisse, cum numero nostro aocenserentur.
t LaUia, X, <33 ad. vsmI.; Hausi, XV1J ISO C.

’ Ιο. X, IB.

CONGREGATIO GENERALIS 8KXAGE8IMA TERTIA 3 iaaii 1870

M6

Sed txm(ita, reverendieeimi patres,Ad us animae

eet secunda suprema lex; prima eeC gloria Dei, et
'immediate salue animarum; ad haec duo fundata eut
ecclesia:.summi momentreet salus animarum. Ergo
qua- negotium summi momenti, summa
*
cura' etiam
amplectendum, summaque sollicitudine pfoeeqoendum,
et continuo prae oculis habendum remedium divinum
quod Christus Dominus «ms apostolis prleucripeit dum

diceret1 : Etre ego mitto hm sietrt otta inter lupoe
Eetote ergo prudentes .sicut serpentes, et timplves
sicut columbae: simplices in electione- finis, qui nobis
pfhestitutus est; sed et prudentes in'electione medio­
rum ad hunc finem obtinendum. Faciamus quod
saubtus Paulus profitetur
re
*
fecisse ‘(tmnibus omnia
factus xam, ut omnes ChrtHo lucrifaciam. Si mali
sint, reverendissimi patree, quis nunc vestrum eoa
relinqugt ? Corrigamus illos, et si possibile^et, emen­
demus; sed numquam a nobis repellamus, ne coram
iustiseimo indice de manibus nostris requiratur qanguis eorum. Nani et hi mali possunt nobis relinquere
thesauros pretiosissimos, suas nempe futurae genera­
tiones, quae manebunt in manibus nostris; quae si
bene educatae fuerint, poterunt esse eccleeiae catho­

.

M·

Et oanooe XXI' dicitur > : *
,, Dominicum eermoten,
quem Cfj.nstue'SaeotM apostolis et discipulis suis dixit,.
quia qw voerecipsi me recipit; et qm «m spernit, mf
spernit, ad omnes etiam qui post eos secundum ipeoe
facti eunt summi pontifices et pastorum princijMs in
ecclesia catholica, dictum ene credentes, definimus, '
neminem etc.
Quis iam non videt, hia omnibus declarari aperte 4
es^ 'quae a apostolus Paulya declaravit episcopis
Miletum convocatis, dum ipsis valediceret venturus
.
*
Hornam
Attendite. t«M
*
et tmireno gregi, m quo
eoe Spiritus sanetur posuit SpieooptfÎ regere •ecclesiam
Dei. Quis vero ab his non perspicit non parum discre­
pare principia, quae habentur·deposita in oapite III
schematis nostri?
J
<
Igitur ut terminem quod volo, ne doctrina, quam
'sacrosanctum hocce concVftini generale oecumenkum
definiendam, enuntiandam,^docendam esse statuent.
B in ullius populi fidelis ansam et ruinam spiritualem
converti possit, neque nos qui 'in, durissimis circum­
stantiis vereamur, implicamur dubiis inextricabilibus,
putarem desistendum esae a doctrina in hoc schemate
deposita enuntianda, -Atque sufficere doctrinam enun­

tiatam in concilio Florentino et ipsa ecclesia gr^eoa
licae devotissimae animae, et tristitiam illam, quam
parentes forsan ex sua malitia attulerunt ecclesiae, consentiente definitam : idque ideo primo quia hoc
supplebunt et convertent in laetitiam, ut gaudium concilium Florentinum non videtgr adoptatum «wee
per concilium Tridentinum, et sic desideratur ille
ecclesiae sit plenum.
nexus historiae ecclesiasticae, qui in lonciliis in oriente
Sed videamus modo quartam partem constituti­
celebratis tantopere eb tanta harmonia elucescit. Prae­
vum eccleeiae eatholico-graeeae, nempe hierarchiam.
terea putarem istam doctrinam omnino Sufficientem
Si doctrina ista, sicut,est pro)»oeita, enuntiata et defi­
ease ad conculcandos, retundendos, refutandos et con­
nita fuerit, (*iieJre mei non invenient in illa totam
demnandos omnes etiam adversarios et haeret ictis
illam doetrinatn a sacro concilio pronuntiatam, quam
illi tenent. Vos. reverendissimi patres, scitis omnes quicunique ab isto tempore pullulassent.
\
optime, graecam ecclesiam ei usque fjdelee catholicos
ORATIO
etiam suae fide), suorum patrum, suarum synodorum
reverendi patrie domini Petri Iguiovici
eicleeiasticarum. quas a sanctis patribus, qui ecclesiae
de Dreux-Brézé episcopi Molinensis ’.
catholicae luminaris fuerunt, pie hereditavit, esae C
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac revetenacissimos, et hodiedum esse valde sollicitos. Haec
rendissimi patres.
ecclesia graeco-cat holies nostra, quae primatum summi
Tacendi aut loquendi anxius a verbis faciendis
pontificis tamquam successoris beetireimi Petri prin­
cipis apostolorum, vicarii leeu Christi in terris, cum libenter abstinuissem, nisi in levandis quorumdam
iure honoris et iurisdictionis divinitus Institutum .verborum et quaestionum ambiguitatibus spes aliqua
Inter nos consonantiae affulsisset : multos quippe, ut
veneratur et filiali obsequio prosequitur, suos quoque
mihi videtur, nonnisi inanis timor a doctrina sche­
episcopos credit ease apostolorum successores, atque
mati^ amplectenda removit. Quapropter, pauca verba
eosdem potestate a Christo Dntiiinp institutos esae
regendi pascendi et docendi iuxta illud monitum de unione primatus et infallibi litatis. ac sicut con­
sectarii ex principiorum connexione proferam. l'bi
sancti Petri ’ : Pascite qui ia cohis eet gregem Dei.
enim magisterii primatus admittatur, subito a bene
Fidei suae haec documenta haurit ex positivis insti­
tutis suae eccleeiae, ex codice qUem summa veneratione intelligentibus ad necessitatem concluditur infallihibtatis.
prosequitur ; in quo inter alia (ut non omnia com­
Nec obstat, ut apprime exposuit Hierosolymitanus
memorem) attingam quid illa credat hoc sub respectu.
patriarcha, quod politice aut civiliter definientibus
Dicit enim: ,,Ερύοορι» igitur vobis praesidet, tam­
nuda tantum debeatut obedientia quin inde infalli­
quam Dei dignitate oonstitutua^jpii clerum sub pote­
biles aestimentur. Talis quidem obedientia saeculari­
state sua tenet et toti populo praeeat. Quanto magis
bus definitionibus sufficit, quin etiam extra magi­
aequum vobis eat, quorum clarissima fidas et spes
sterii casum ecclesiasticis. Quoties autem- iam non
certa est, venerari in antistitibus Dominum Deum,
atque hos esse Dei episcopos arbitrari." Alio in externam solam applicationem administratoriae pote­
statis intendimus, »•4 intrinsecae veritatis defini­
loco · : ,,Presbyter i et diaconi.praeter episcopum nihil
*
agere pertentent ; nam Domini populus ipei commissus tionem, ipeamet ratione patet primatum edocendae
veritatis doctorem requirere infallibilem. Nec aliter
est. et rationem pro animabus eorum redditurus eet."
ipsis)herodianis apparuit quando solo lumine naturali
De hac eadem fide praecise.hoc anno sunt mille
anni, a quo et patres in concilio oecumenico VIII Constantinopolitano IV congregari taliter effati sunt,
canone XIV dicentes * : „Eos qui a divina gratia ad
episcopale advocantur officium ... omni honore dignos
ab omnibus principibus et subditis sancimus haberi."
i
•
»
•

Xatth. X. 1«.
I Oor. α. M.
IPetr.V, (.
Cassae afesMioo ta, apa* Maasi, I, N a.

• lathe, x, aat m aMi Mansi, XVI. lata.
Oeam, aaamaa. mana UL

<

i IU
*.
« am. XX. aa.
• ArgUBeata· : .Kpiseopaa Moaliaeasia lataHMlitaton ex
pilastx taesadere, sagistrea verarem esse isSirt, et sagrobbb aegislrsai tamam veraesaL U vWsatee QalBeaare Axius
Bamago poetiad aoaaisi griiaas partse oeepslsre. ses iprem
adqne primam eue. Ma vero urnmam. Per daAsIttoaesi isMUUHtatis aea itespetirea teri soeMas potestatem, aea violari
taa efieeoponn, ,«Mempsr ladites east et qaMoB MAlUAUre,
si aaa ee^ «apresw secl aise capita ladioreL Bapremam aatam
Mieem enta· tafslHWls· esse ota agsstoUoe tas maadro
teagtar.·
as

'

4«?
<

A,

8E8SÏONE8 PUBLICAE ET OOE®M»ATJONE8 GENERALES

· ex oônfessionê magisArii'veritatera magisterii deduce--A . Qgolieerin dednrsu faeeqlbrim Christi vicarius et
i bent,' : Abutar ecmm»; quia nerer j», et in veritati ipee crucem pro ckthedjr &alUu et protendaris manus
' viam Dei dtfeee. SÎagister ergo veritatis verax esse ad populos oredesMMjet'.non contredicAtesad se illos
debet, et ideo ver^f 'quia magister, et
* in 'quantuitn' - traxisset et tui veritAteth, niai ·<' iaterposuisant^

, *

* X(,

ydootores, exaltationfem (xmtificiam a,terraper^nfal-- , .
supreme verax. «Porro in magisterio Veraritatm · lilulitatis' privilegitiin depriçentas! Nostrum ,ergo Set
supremam guUnqdo 'vocabimus nisi mfallibilitatacvf ex officio docendi nobis proprio oônfiter^ coram po: ,
secus licentiarp habens falli facilem, nullam'eiirqon- * polis et regibus prgecottem verifittis sqpremum in

.magister jp tantum,vérax, et *
i magister
sufheiAii
*

trinpçibilert auctoritatem eperqeret, infelix doctor, aut ’universo mundo. E^t leeu'ore ventas libere prodiens
41, *
'dominationem falsi tatis iufelicioc imponeret, nec veri- ( et ex iftstro fideliter et qpté diffusa et reges et po- '
. tatis teneret primatui, quin potius.'erroris.. Unh puloe et nos liberabit.
; ■ ·
■k yerbo: aut supremam magisterii potestatem, Petro .
-Bed
'Sed 'dictum
*diotum
fuit
*
fuit et
et ad
ad satietatem
setietatom repetitum,
repetitum, ex'
ex - ■ negare cogimur, aut jnfallibilem praedicare.,
hac infallibilitatis cum primatu- identifications puti' Cuius argumenti xif etiam in contrarium inclinan­ ■ dam praedicari despotism· papal is enervationem tam­
tibus satis, iel»t. quiiad illamdedinandam primatum quam si ex hac solemniter agnita connexione papa
'
a suprema auctoritate separare tmaverunt, quasi deincepaJnèntes. corda, motus -omnium chris^fideprimus soluai in docendo constitutus fuerit Petrus, lium ferreo iugo pçemendi potins evaderet. Qui talia
fingunt
non ignorant certe, sed obliviscuntur
a'nullo *
non summus ; et ubi supremas partes poncesaerit Chri,
~
stus, praecipuas tantum conati sunt agnoscere. Haec B plusquam a despotismo ecclesiam abhorrere; et ab ipea
' 'autem gallicans vox, non gallica; e contra quae papaubicumque liberis incedit gressibus, monstrum, hoc
. lis apicis designationem «omnimodae summitatis tanta prudenter sane et pedetentim, sed omnino expulsum
fuifae. ' Mirum ergo foret supremo ecclesiae pastori
voluit commendatione praedicàre, ut Petri .suoceeeoreni lingua nostra numquaip primum aut maximum et doctori a suo. divino fundatore despoticae potestatis
auctoritatis privilegium esse reservatum. Sed niliil
pontificem nominaverit., sed fupreiinim : gallice etes mm de summo pontifice loquentes dicimus le souve­
veritati consentaneum miniis.
rain pontife, italice U tovrano pontefice.
Et ne in scrutandis traditionis, ecclesiasticae hi­
• Hoc verbo a saeculis tradito inscii forsan aed storiae. et sanctorum patrum monumentis immorer,
divinae providentiae dispositione profi-entur. pontiquod melius doctioribus convenit ; liceat in tantis
ficis potestatem in ecclesia regiae, ut olim apud nos sacrae Scripturae textibus duos vel tres excijiere, qui­
bus attente perpensis liquido apparebit, non promis­
iu civili gubernio plena non arbitraria vigebat, aequi­
perari : quae vof Iu touveraineti (la aovranità) ad cue certe, ut in convulsis societatibus, nec in bipartita
principem reapse desiit pertinere, sed transiit .nécne vel tripartita divisione supremae auctoritatis, iit in
ad (xipulum? (fertissime plenae potestatis, qupd 'modernis, sed ita hiérarchise regimen ecclesiasticum
sonat, exercitium iam non est unius, sed inter plures fuisse constitutum, ut episcopis sollicitudinis pars
dividitur ut ex. gr. in condendis legibus patet. Con­ sufficiens, immo tremenda nimis eoram-aeterno iudicc
futatio illa quorumdam inter nos doctorum ex voce remaneat. Ad gubernium quod attinet, sine dubio
ipsa populi nostri et regiae in primatu pontificio C nec solvere nec Jigarç possunt episcopi, quin ipsis cbndignitatis confessio in novum argumentum insurgunt crediti ovilis ciavee ab eo. cui soli in regno caelorum
infallibilitatis. Scriptura quippe sacra.ex testimonio commissae sunt, directe vel indirecte fuerint traditae
veritati perhibendo notionem ipsam regiae potestatis Sed traditione facta, qui in iis est, gregem Dei
pascunt potestate propria, ordinaria, nisi in radice,
j
evincit; ad quid enim gladium portat rex? ad quid
leges condit ? ad quid legibus, ut obsequium merean­
fti exercitio saltem immediata,' et 'quod fatendum
foret, nisi cleri querelis temporum circumstantiae
tur, aequitatis et iustitiae iura vindicet ? ad quid ad
iudicandum sedet, nisi ut veritatem in dicendis et
saepe saepius obsisterent) nimis extraiudiciali· l.i<el
ergo ubique terrarum universae ecclesiae episcopus
agendis tueatur?
(Inuus enim potestas cum ad hoc finaliter ordi­ eadem potestate otdinaria. immediata et extraiudiciali
nata sit, ut famuletur veritati, supremum veritatis gaudeat; attamen propter multitudinem Christiani pi­
famulitium manifestandae supremae potestatis exerpuli ea nonnisi extraordinarie et raro, et plerumque
iudicialiter utipir.
*
citio non sine profundioris sacramenti intentione
Quis diebbs nostris provinciaer civili regendae
aequiperatur. Unde ut ex ore prophetarum et ex pro­
pria sua attestatione Dominus noster nulla princi­ praeficitur, qui eadepi ac nos libertate, fixitate. digni­
paliori causa rex agnoscitur, niai quatenus pjaedioa- tate, reverentia ex parte capitis gloriari valeat ? Om­
tor, annuntiator veritatis
:
*
Ego autem oonetitutue nia nec uno excepto civilia gubernis mente pertustrans
tum rex ab eo taper Sion, montem eanetnm eiue, prae- quaesivi neo inveni. Gratias igitur potius Deo agadmnu praeceptum rias. Pariter an esset rex inter- D mus, qui in regno suo a Spiritu sancto delineatam cum
rogatus, de regia dignitate Christus ad praedicatiotanta suavitate adimpletam dat videre hierarchiam.
nem veritatis continuo concludit * : Tu dicis quia rex qua ne iustitia subvertatur, excelso excelsior est alius.
sum ego. Ego in hoc natat tum, et ad hoc veip m et super hos quoque eminentiores sunt alii„et insuper
rex imperat universae terrae.
*
mundum, ut teetimonium perhibeam veritati. Post­
remo crucem patientis cathedram docentis efficiens
Quoad doctrinam certe verbum Dei non est alli­
regium titulum super inscribi voluit, ut inde discere­ gatum. Et doctrinae penem nostris porrigere non
mus plane regium esse auperaxceUentisaimum ohari- licet tantum, sed unicuique pro captu suo frangere
tatis magisteriuih. Si autem regium, certe liberum;
iubemur. Revera fas non eet, ^nonnisi ex ipsorum
cuius veni libertatis, nisi illius de qua ipee dixit
:
*
licentia fratrum cathedram ascendere, ne praedica­
Cognoecetit veritatem·, ei vtritat liberabit oos; sci­
tionis nostrae in nostra iu» conculcetur. At scriben­
licet ab inimicis internis et externis, a visibilibus et tibus, dum libri publico favore gaudeant, universo
invisibilibus hostibus.
*
orbi verba facere fas est Sio eorum quae Christus,
praesente Petro non sede quae nondum erat patribus
i Mare. XII, 1«.
pro quibus Oodesiae nati sumus mandavit, traditio
>PlU,l
apostoboa viva resonat
• faaaa. XV1U, W.
Quae scrvitai «tgo et que» uuane, si tali sonwuUi
• leans, VBL It­

♦ ■ A,-'
-,

88»

:<

.

J

.

■'i··

CONGREGATIO OOnttAUS 8EXAGI8UU TERTIA » had 1870

----- ,V------------------------------------------- - ---------------- .

dootorum, immo qt indoctorum, aliqua-vqon dieeor-, X
dante, ut ad oonaonantiam reducatur sufficiat recnnat
ad vicarium epnMUnmatori» fidei nootrea; quin
dongati ab invioem uniuactùbeque sententiam (quo·,
modb -secure non intelligo) exquiramus? Ex’ verti» ■

,·

■

1 1 1
.

'.880

- Non aaosalemur ergo quasi iudieierum hostnbcmn
necsssariam praerogativam dissentiendi iua, quod ipse
pontifex'bon sibi vindicat/bisi in' discordiis nospi
.
*
Satius est quando veritatis vicanus de thesauro ee- ;
demae, cuids claves hebet, noviter fôiéan et explicitly, ‘

eyjuq^liois certiore» facti sumus, tfobiaaim usque'ad • exprsaeaardeMrinam, aed abeqdb dubie veterem, pro­
fert, ut ingenue fateamur, qui ab ipsa ex hobia
'nnaaummationetn saeculiadfuturum Christum, dum
. mandata eiua -praadioamua Ex verbis Pauli ifidem errarunt, ne in fide errent', eam iudicio suo aaeentivo
novimu^, quiq, opartrt ti Itqtretu esss^ Nulli ergo • cdrroborare teneri. Non «Irod eef infaUibilitai jotv^x nobis speeiatim, aed adhaerentibus cut (Mi pro­ tificia, -cui totis adhaeream» visqpribt», nisi gratia
missio data Mt7\ne eius fidea deficeret, assistéetiae gratis data, nihil extra mandata Domini Petro -ee
divjhae seruwtas.
,
'
apoetollwradita definiendi, ut qpi inter nos traditio­
nis custodes'fideles sunt et non novatores agnoacamus.
Scimus equidem genuinum fidei nostrae deposiΛιιηί in omnibus tioetns numquam ^lefutunini, sed in
Vocem exinde extollat pontifex praedicans pyaequMis, exorta contrihereia, nescimus. Sciemus'vero
ce^m Doming ini conquisitione facta inter discrepan­
tium iudicum *sententia
^
irreformabile» qUae ipai
postquam vocem protulerit fidelis ille aenus bt pru­
dens, quem constituit Dominus super' familiam suam^ placuerint, declarans, vel urgente Jiberandbe veritati»
ut fratres confirmet in tempore suo. Et hanc vocem casu seorsum quid credendum sit mdicans; ex infalli<vnfirmet. affectanter repeto, quia dum ineluctabilem, B bili capitis cum membris oqmunctione fidenter crediconfirmantis potestatem adstruit, confirmatorum gnt», nihil ab eo ita separate iudicari posse quod a
pluribus ex nobis
conficiendum corpus morale non
plurium saltem firmitatem implicat. ,
,
Revera enim multorum vocem confirmat summi» imparibus opinatum iam non filent. ,
Procul ergo ab ihfaUibilitate |>ontifiaie vox trpa­
pontifex, etiamsi primus et solus fratres alloqui vi­
rata, prdbul etiam pertonalù si de persona privata,
deatur. Alioquin mentito sibi verbo Domini, cessaret
in eccleeia-fidelis custodia mandatorum corpori non non de publica intelligitur ; procul denique vox obsdirinus quam capiti promissa. Abesset Christus ab ovili lutaK ^(lia ut appritde diçtuni est, non agitur nisi de
relativa ad corroborandam Scripturam et traditionem
aut a domo p&stdris summi, sine cuius aseensu ex
potestate. Attamdn excluso ab ii» vocibus permnalu.
omnium catholicorum confessione ipaa concilii ofteumenici decreta robore carent ludicea igitur,.veri sunt et abeoluta superexposito sensu utpote falso et non­
nisi ad fovendum odium apto, iis in disceptationibus .
episcopi, qui tradita ecclesiae vel noti tradita autu­
scholasticis saltem ad sinceram doctrinam evolvendam
mant, indicio proprio licet reformabili quotidie con­
licite, veraciter, immo et proficue uti posse arbitror.
demnantes aut approbantes. Sed quidquid in contra­
rium prolatum fuerit, iuSicis etiam manent in concilio Suprema quippe potestas in quavis monarchia per­
congregati, quando ipsis inconsultis, sed de multorum sonae physicae et individuae principis competens m
doctrina ciim sua. ex verbo Domini oonforuiitate fre­ ecclesiastica insuper nulli potsat delegari ; et ponti­
ficis indicia vere absoluta Sunt. quia ex ipei» a nemine
tus, quid eeqtiat ipse amplectendum pontifex pro­
O nemo solvi potest. Ab adversariis autem nec in hoc
ponit.
Exemplum habemus in tribunalibus civilibus, in
genuino sensu haec verba inteUiguntur ; abrepti siquiquibus nec interveniente' quidem superioris gradus * dem in adrniialionem quorumdam guberniorum,, ad
ip»oruni effigiem regnum Dei, ecclesiam aciliret e(for­
indice, statim, eonlplepr votorum numero ad senten­
mare somniantur. Inde commentum illud senatus pe­
tiam requisito, relique Iudicum vota non valent nisi
prioribus conformia et ad maiorem rei iam iudicatae riodice ailumiuds ctrius voci fallibili. fallibili» vox
eoiemnitatem. Esto autem quod ad verum iudicis exer­ iregis concordans veritatis fieret tuba et dimidia huius
senatus potentate aucta pontifici» dimidiata potestas
citium requiratur mutandae sententiae possibilitas; ex
adversariorum sententia mirandum illud eveniret, ab ad leges vi ineluctabili condendas apta assurgeret. Nec
loquor de prabtenso illo conciliorum iure pontificem
ipsorum sensu certissime, ut reor, alienum, scilicet
quod Romanus pontifex non confirmantis umquam, minitatione depositionis ad amplectendam plurali­
tatis sententiam coercendi. Si enim ecclesiasticam
aed confirmati semper partes haberet ; et in con­
monarchiam cleri saeculares a démocratie ita tem­
ciliis generalibus insuper, nisi prior sententiam pro­
meret, nonnisi partes falsi nominis iudicis Et aseer- peratam suspicarentur, ut tales doctores existimant,
eam temperari a vera et reverendissima epiaoopab
tum probo.
Cum ecclesiae dispersae, immo in concilio con­ Ύ aristocratie, pauca spes salutis nobis affulgeret. Ex
plebiscitis quippe didicimus eoe qui non anarchie
gregatae. quae credenda iudicat, proponit pontifex,
gaudent, uni libentius quem pluribus fidere.
eius sentential dopec a pluralitatis saltem aseenau fir­
Sed quidquid sit de variis guberniorum formis,
metur. nulla irreformabilitate ex istorum doctorum D
quas Dominus hominum disputationibus tradidit, et
sententia gaudet. Et qiiid ? ai praevaleret doctrina
unanimitatis? nec umbra iudicis ipsi remaneret, cui quarum nulla in quavis regione melior est ea. quae
nec maiori nec minori patrum numero essentiel gentis moribu» aptior, aeternae lustitiae et veritatis
licitum foret. Nor vero credimus pontificem summi legibus magis famulatu?; nunc sermo est de revelata
et divina institutione ecclesiae, quam nulli nec papae
iudicis munere fungi, etiamsi de miitanda patrum
sententia nec cogitet, nec cogitare possit. Supponatur nec oUncilio oecumenico immutare fa» est. et de
dualismo in suprema auctoritate usque ad XV mw
enim, quod raro aut numquam evenit, in aliqua ven­
tate definienda, tacente pontifice, patrum spontanea culum inaudito ab ipea amovendo. Quam opinionem
unanimitas; suprema sua iudiciaria potestate papam divinae constitutionis subversivam et tot et tanti»
reprobationibus confixam ut moribunda videretur,
spoliare quis arbitraretur ? quamvis ex nostra de in­
nunc redivivam-et palam grareantem sepelire concilii
separabilis corporis et capitis ooniunctione doctrina,
Vaticani non solum munus, sed, incunctanter duo.
nulla tunc de genuino ecclesiae corpore remanente du­
officium eet.
bio, infallibility sua aid nihil aliud pontifici deser­
Ne sermonem protrahendi lentat irini occumberem,
viret, nisi ut unanimia concilii decreta confirmatione
multa scripto quotidie notata domi reliqui : ei enim
muniret libentissime.
sententias nostras in longum protrahere pergamus.
i-lCer. XI, IS.

- 391

X. 8ES8IONJJ8 PUBLICA-» EXOOWGfiSOATIONgS GKNIRALÉ8

&M

sicut ab initio" synodglis convocationis fecimus, ab A dide et humiliter, ut infirmitatem Aeam decot, ex·
'patientia
*
ac bep^Volentia
. » ultimo indicio praeveniemur ubi non erit iimduiajiioni ponam, rogans vos, ut 'me
vestps dignum existimetis. Molitus enim, neque aliter
loous sed -visioni nec infsjlibilitas aut falli
possum, de memoria Içqui, aliquando vel invite ex»
- minabuntur, quia neb falere neor falli foi
cidit de ore verbupi foçaan milita castigatum et vestra
. felicitas, quapn omnibus, qui hic endemp}, Deus con­
atténtione et auribus mirius dignum: sed credite,
cedere dignetur per misericordiam suam. Amen.
libenter illud semper revoco, libenter ego corrigi pe5*
"
ORATIO
Λ '
tior memor'eius1 : Non nobis, Domiar, eoe nobis,
reverendi pàtrw.domini losephi Geargii Stroumager -ttd nomini tuo da gloriam
. -*

episcopi Bornentit et Sgrmientu1.
" Eminentissimi praesides, emii^ntissimi ac reve­

,

'
'

*

s.

rendissimi patree.
-, Gravissim^momenti quaestio discutitur, cui et ipbe
longiori tempore conscientiosa et immensissima opera
studui; et ecce adsum ut coram Deo et hac sacra
>ynodo studiorum meorum rationem et effectus can-

Sancte eet vestrum omnium, qui hic congregati
eetis, intentio: credite mihi, etiam men recte eet, eo
tentum tendens ut glonaDei, et eoclesinn matris uti­
litas promoveatur. Non'sumus eiusdem omnes opinio- ·
nie, sed tamen fratres sumus et alter alterius bene­
volentia et charitate semper digni, et semper ut
existimo obligati alter alterius onera portare; ideoque
vestra benevolentia et charitate fretus rem exordiar.
A pluribus reverendissimis patribus conquestum
B est gnunssiinahi hanc, quam tractamus materiam,
abrupto et quasi iHogieo modo tractari : iis et ipse
accedo. Nam in divina eeclreifce constitutione omnia

1 Argumeutum: wKpisoopus BosataMM et Syrmieuie pa­
trum benignitatem ia primis expostulavit; de memoria eo loqui
et fieri atique posse at vertam aliquod »x ore suo exdderit
quod minas dignam concilii mafabtate sit; bonam nihilominus
voluntatem suam eme. nec suam sed Dei gloriam untoe Quaerere,
retractatam autem velle quidquid pias reverendissimorum patrem
eius elerqenta intitno et indivulso inter se cohaerent aurescant offendit aut offendere possit.
Non diffitendam illogico modo et ex abrepto discussionem nexu, atque in hac sua cohaesione aeriiet mutuo adju­
praesentem introductam eere, et per ea quae exponuntur ia vant et perficiunt, et ad finem dhinitus praestitutum
schemata ecclesiae constitutionem destrui, et reparatione facta mirum in modum conspirant. Interno hod rerum
inter caput et membre ren episcopos, ea scindi quae Christus
coninnxit et coninxeta eree volpit etiam in docendo. Non pla­ ordine quacumque demum ratione turbato,omnia tur­
cere sibi quod, pontificia potestas episeopalis dicatur, duas bari, et quaedam in divino ecclesiae corpore membra
quippe potestates sub eodem' respectu re iarioem excludere. nativo suo \igore et significatu destitui oportet. Ego
Nec suba^ribere re posse infalllbltitati personali, sed iis ad­ de quibusdam constitutivi^ ecclesiae elementis hoc
haerere quae pluribus in locis s. Cyprianus scribit de Petro cum
ceteris apostolis, quae utique de Romano pontifice cum ceteris respectu loquor sequens iudicia relationis, quam ve­
episcopis debent intelligi qui sunt haeredes tetius dignitatis nerabilis Deputat io de fide nobis exhibuit. Et quia
et auctoritatis quae apostolorum propria fait: Vmtm episcopo
eadem in folio qua
|o
*
de episcopia loquitur, dicens de
h»m esse, etnsqae a singulis in sobrium partem tawri, et id­ iuribus episcoporum pari i m in schemate nostro trac­
circo episcoporum potestatem non posse intra limitée propriae
dioeceseos restringi Confirmari haec ex controversia inter a tari, partira tractatum iri : ego ipse mox do episcopis
Cyprianum et Stephanum R. p. et ex modo quo Cyprianum ex­ loquor et dico: mihi ea. quae in schemate nostro con­
cusavit Augustinus, nimirum hondum rem faiase in concilio tinentur, omnino insufficientia videri. Nam ut divina
plenario terminatam In huiusmodi controversia expendenda illa relatio, quae inter venerandum ecclesiae capiA et
et elucidanda melius ingenii sal vim exacturum patriarcham
Hierosolymitanum, quam in comparutions illa institaedda inter inter episcopatum, et iura utriusque intercedit, clare
MouotbeHsmnm et Uallicanismum pab vago Galticani-mi no-’ pateat, haec duo gravissima obiecta una simul ^t e\
mine doctrinam comprehendendo quam multi preeelarisaimi professo tractati debent.
viri tenent et doctrina et pietate insignes. Ininrinrem eese
Mea enim sentëntia. haec duo ille indixisa unitate
*
fratre
haereticis assimi lare et ingeniosius quam verius ana­
logiam prolatam esse inter ea quae longissimo tempore ad in­ ooniunxit. cui data est omfns |x>tes:as in caelo et in
vicem distant. Gallicanam ecclesiam de Christi religione optime terra, quive solemni occasione magisterii jjotestaten»
meritam esse cheque filios istis praesertim diebus se apoototicae in ecclesia sua fungens ad omnes in communi ajn>sedi addictissimos demonstrasse. Plftnitudinem potestatis in Ro­ stoloe dixit : Eunte» docete omner genter; ad omiire
mano pontifice omnes admittere, etiam illos qui infallibiUtatis
doctrinam, profit in schemate proponitur, negant, et plenam in communi dixit * : Erre ego vobircum tum omnibus
potestatem illum exercere docent in convocandis ooadltis ge­ diebue utque ad consummationem ncculi Hae. duo
neralibus, iis praesidendo, eoremque decreta confirmando. De­ in unum ooniunxit ille, qui aeternus est in ecclesia
finito bifallibilitato superfias st inutilia eoneUia omnia generalia sua onjiiie potestatis et auctoritatis fone. quique illam
evasura (levis quidam motus bie factus est postremim hniusmodi assertionem negantium). Nolle se suo suffragio ad capot IV ipeam nqeaionetu, quam a Patre suo aeterno haemlna­
cooperari, ut praesens concilium ultimum sit (nota
*
motas negan­ vit, omnibus in communi apostolis communicavit, ei
tium factus eat). Praeiedieari inri episcoporum in ordine ad ma­ ligandi et solvendi potestatem iis omnibus dedit.
gisteriam et indicatam, cuius nofi eut tantam approbaro, expli­ Horum veritate verborum omnes quicumque in eecare, confirmera, sed vero m proprio indido indicare. In oontilio
Chaleedoaeam faiase quidem renas veneratione exceptam epi- . elenia Dei episcopi sumus gravivimo magisterii
stelam a Leonis ad Flavianum, at idem obobquium redditam ‘P munere defungimur. Horum veritate verborum capiti
falsae Cyrille Alexandrino et ipsius Leonis eptetolam examini nostro coniuncti seu per orbem divisi seu in qpncilio
sublectam faisoe. Defendit epiaeopnm RotttaburgvuMm a congregati Spiritut sancti adaistentia contra .quosvis
contradictione de qua aecusatua faerat a card. Dubtinensi, et
quamlibet oontradietiocem evanescere ai Matas gaUices sedulo erronés tuti et securi sumus ; horum veritate verborum
attendatur, qusm minus recte renum faisoe abeque controversia omnee considerari debemus temqpam ministri Christi
tenendum dixit. Tridsatinoo patree, tieet sù ommrin neu de­ et dispensatores mysteriorum Dei.
fuerit infaliihiUtatsm definiendi, prudenter tamen ab ea quaeNativam horum verborum vim et significationem
stmge abstinuisse. Nonnulla etiam addidit 'de unanimitatis
nreesaitate ia huius generis quaestionibus, st domum bane de­ considerans s. Ignotius, ut notum eet in suis epi­
finitionem ansam praebere adversariis, quorum unns ex Mani­ stolis, frequenter episcopum in medio gregis sui com­
chaeis iam seripdt desiderabilem definftinaem infalHMtitatia, ut parat ipsi Christo, et dicat inter gregem et episcopum
facilius destruatur eoeleeiae catholicae auctoritas. Murmaren
*eam intercedere unionem et relationem, quae intertibus autem patribus ad haec verba, ait alienem mateatiam so
referre. Manichaeum ease qui ita loquitar, stes librum penes! cedit inter Christum et Patrem eius aeternum. Dicitis
M ewe, pome iUum patribus exhibere, infernale opus illud sanctus voci episcopi in medio gregis ite obediendum
esse, et m omnino reprobare.K SttimoMere se pericula quae1 esee quemadmodum obedire oportet voci ipeius Chri­
ex definitione obvAteat, euoe et plurium aliorum patrem sti Dei : quae quidem gravissima verba, et gravissima
timores non ease contemnendos, et in memoriam revocandum
Christum reliquisse oree nonaginta nerem, ut nuam illam>
« Paste. CXHI, ».
quaereret quae pariaret
*
t Matth. xxvm, D-fiO.

’

COKGREOATIO GENERALIS SEXAGESIMA TERTIA a taüî 1670

SM

comparatio ’certe nullo modo excludit primatialem A quasi luripdictio episcoporum ita ad limites dioecesis
illam dignitatem et poteetatam summi pontifici· a eorum restricta esset, ut nullo modo in reliquam ec­
Deo institutam et in toto'orbe terrarum manifeatam clesiam pateat? Meo quidem 'iudicio, praeter hanc
iurisdictionem insita eet vi character» et ordinw epi-'
ut in erclaia Dei unitas oonaeevetur et salvetur. Sed
mea extern sententia haec v«j^a excludere videntur acopa!» virtuale quoddam in reliquam «viariam ma ■*
Quod dittuale tus quidam viri sancti, vin graves.
udncursum paris episcopal» iuriadktionii}. Namduae '
viri ad singularia in ecclesia Dei complenda per Deum
iuriedictionea uno loco et sub eodem respectu exer­
citae gemet mutuo impediunt, et naturali rerum cursu vocati, in commune eodetuae emolumentum iterum >
altera alteram successu temporis 'aut impedit aut iterumqiÀexèrcuerUnt. Ita Kiictus Cyprirfhys, de quo ?
G regor iup Nypseuus dicit, eius auctoritatem, eius in- «
plane tollit; in magnum communia bohi detrimentum.
fluxum suminum fuisse non tantum in, celebri afriMihi «altem huic refragari yidetur ijlud quoque Gre*
gorii Magni, qui, si bene memini, in epistola ad cana ecclesia, sed per totum occidentem. Ita saiv tu
Basilius. de quo Gregorius Nariantenus diei!, qimd
loannem leiunatorem vetat se epiaoopufn episcoporum
non contentus fuerit lahore
**
mio* et vigilantiam -mun nominari, quia existimat vir sanctus, illud quod sibi
solum suis tribuere, sed ad totam eceleriam extenderit,
ultra mensuram tribuitur, fratrum suorum potestati
cordis et animi sui <mu1<m extendens quaqua'ei su.
* ubi
et auctoritati deiogare1.
Ei
1 Caeterum haec methodus duo haec obiecta de Christus virtutis et gratiae suhe lumen bifudit
notum est sanctum loannem Chiy>ostotniim gravi>primatu et de episcopis simul pertractandi etiam se.
patriius familiaris erat. Ego citabo unum aanctuni β simo modo monere epjMopos, ut ihariîatem et vigilan­
**
suae d metes»
Cyprianum eo quidem libentius, quod-ex doctrina tiam suam non restringant ad propria
.
*
limite
quia, ut sanctu
*
vir di< it. quemadmodum <*t
huius sancti, et ex eiusdem agendi ratione manifestum
officium episcopi orare non tantum pro sua eeiJesia,
fit ecclesiam ita constitutam, ita diversorum elemen­
torum ad unum finem conspiratione temperatam ease, verum etiam pro universa mloia. ita et vigilantiam
suam et euYam extendere deliet quaquaverMi.
*
ubi m
ut in eadem consultum sit non tantum recto ordini
et rectae subtectioni, non tantum perpetuae usque ad Christo creditur et ubi adot Christi ecclesia. Et ipa?
*
finem mundi durationi, non tantum sanctae et indi­ • summus pontifex Caelestinus in epistola ad paire
Ephesim» monet ipsos, ad omne
*
in communi a|w>visae unitati, verum etiam modestae libertati, et spe­
cialibus ecclesiarum singularium et episcoporum
stoloa dictym eèae : Eunte
*
dtmte omnee yrntee; et
ruribus; ita ut in eeclefeia Dei, mea saltem sententia, , subiungit * : ,,Subeamus igitur omnes eorum labores.
quibus omnes successimus in honore. *
omnino illud exclusum habeatur, quod absolutum aut
Sed qUae fuerit «ancti Cypriam, quoad ea quae
esae aut dici possit. Scripsit sanctus Cyprianus in
dixi, mens, apjiaret ex eius agendi latione »'U ex
hooce libro gravissimis utique sententiis et verbis. Uti
celeberrima illa et notissima controversia de relxppar est; loquitur de divino in ecclesia'primatm lo­
tizandis haereticis, quae inter illum et «murtum Stcquitur de necessitate perpetuae cum sancta sede
*
com­
phanum summum pontificem agitat· ««t ; quae quo­
.
*
munioni
loquitur ut par est de cathedra unitatis,
adductis classicis Matth. XVI et Ιο. XXI verbis, e niam. triennio accidit post librum scriptum. vivus
quibus hodie tanta cum vehitudine et securitate C quodammodo, m quibusdam saltem, hiuu> libri com­
mentarius dici potest. Ego hanc •'ontrover
*iam
nun
quidam personalem et absolutam pontificis infallibi­
litatem deducunt, cui quidem ego saltem subscribere tantum ideo affero, quod obtectum de quo tractamus,
illustret; *ed praecipue ideo «piiu hin
*
controversia
non possum ; quampiam ex toto animo et ex corde sub­
sanctae «edi H|H
*toli«
ae gloriae est et honori; quia
scribam iis. quae sanctus Cyprianus in libris de unitate
ex hae controversia discemus etiam ha·· vice imditioinde deducit, quae singulus catholicus cre­
nem divinam in sua integritate et puritate in «amta
dere. doeere, tenere et si opus «it, sanguine suo ob­
signate del»et. Sed sanctus Cyprianus in eodem textu «ede apostolica servatam, quia ex vô Ivw sequPur.
*um
sit «»ia»uh- -an<tat
*
msh*
ct contextu dum praeclarissima haec de Petri primatu quantiqere |μίί< ulo
etiam tunc contraire, « um foran hi* ita admittere aut
loquitur, loquitur una de iuribu
*
et apostolorum et
conscientia urgere videatur, quia haec controversia du­
episcoporum, dicem
*
:
*
iterato
*
,.Ηιχ
erant utique et
<-act eri apostoli quod fuit Petrus, pari consort to prae­ cet «piam difficile, unuio vero «piam moraliter fere im­
possibile sit. ut m magno contentionis wstu etiam vir
diti et honoris et potestatis"; et altas relate ad su­
sanctus inter debitos tuus et modestiae limite^ «ar
premum (Mtaoendi munus docet. non solum Petrum
*
hos e\sed omne
*
apostolos pariter ease pastores et totam cOmipcat. Nam sanctum ( ypr.anum limite
jer orbem ecclesiam unum gregem, ut unanimi om­ cestmwe, quimpiis epistolas eius legent, agnoMMux» certe
debet; et ideo sanctus Augustinus recte dixit virum
nium ajKwUolorum éoneetuàone pascatur.
Neque dicatur, ut mea saltem sententia minus hunc et sanctum egregium suum excessum martyrio
.
*
m
recte hot
*
loco dictum est, hoc solum de apostolis prae­ D abolere debuisse. Verum. revervmlisMmi jatrv
haec veriaexo» sunt, ut certe «unt .*
illud non minus
dicari. quasi episcopi non essent veri apostolorum
verum eat, quicumque <Otitroven
*iae
huius serum no­
*ucceaaores, quasi non essent haeredes totius illius
vit, quod saeculo ad minus tertio saltem nihil scitum
dignitatis, et auctoritatis quae apostoli· propria erat,
fuerit de personali et absoluta Romanorum [sjntifiut summus pontifex est verus «uoceeaor beati Petri
et verus haeres plenitudinis eius potestatis quae cum infallibilitate: nam seius concipi non {«osset, quo­
modo sanctus Cyprianus cum toto concilio Africano,
sancto Petro propria erat. Ideo sanctus Cypriani»
quomodo sanctus Firmiliam» cum tota Cappadocia
continenter loquitur etiam de episcopis et dicit, epi­
scopatum in toto terrarum orbe unum atque indivisum et Cilicia, sakwto Stephano veritatem do<«nti et «olem.eese, cuius a singulis m solidum pen tenetur
.
*
Quae niter praedicanti et definienti nihil iftnoivtw. quo­
modo inquam contraire |swent
quidem sententia et doctrina sancti Cypriani docet
Neque dicatur, quod hic lo
*i
«lictum audivi. qua«i
ne illud, quod itidem hoc lort> dictum est minus recte,
•
non actum fuisaet de re gravi et de re fidei. Mea
t Cf. epistolas ad Maaritis· imperatorem st ad Eulogiam sententia equidem de re gravissima et de re fidei ac­
et Anastasium episcopos.
tum eat; de r· gravismma et de re fidei, cui oontros Lib. De unitate eecleeiue, eap. II.
• Verba cwas — tenetur Ms habeatur in ed. Vatis., so farta
■ Ct oratioae· epbeopi Aareliaoea^a, C L, oui. 4A4 a.
good orator bis illa racftarail.
» Eÿ. XVIII, a^M Cawtaat ; MaaaL IV, IMS a.

SM

A. eeaeiONBB PÜBUCAI rr COWGJU^QAtïOMe G)BaaULM

-----------------------<......_—

..----------L--------- ------- ■-------- ------------------------- -

>anui ·. Cyprianus infausto saodo libra aaa ds
unitate serlsaiss prolusit Et hie arihi inaidit ides
per qiMndMi ceoiUeBtiMMNMn
Imî
expressa, qai dicit ia unitate uigunti^ nullum oesnuütti poses «naau
.
*
Mao aotarn indino coouûtti
potest in omni re axoassos, etiam ia ro mantimima
et gravissima, cam eo saltem discrimina quad ex­
cessus ia ro gravi eo fonastior et ia frAtibos sois
tnstior ait ; quod sanctus Çyprianus soo paeprio experimente didicit, dum in libro do unitate snnlesisa
adeo' unitatem urget, ut dicat in enelmia sola catho­
lica baptismum haberi pome, in eocleaia tantum ca­
tholica filio· Christo generari posas, inzoodaaia tan­
tum catholica Spiritum sanctum bft)Mri at charieniatum eiusdem dona diatribai pome; duin hxtra uni­
tatem eodeaiae non adeat Spiritus sanctus, non dona
illius, neque Christo .filii generaptur, aed generantur
lilii Belia).
k
/

*N

■---------- --------------- ------ I------ ■

propria· eoae virtutis vi, viatrix «anait, «t mando
snaatissunos martyres, wmismoree et mssaiaaarios de­
dit; injuries sruiiitimians « de urohein Dat merttiaeimia apssaopsa, ut Bornante at aliis, qui ai madma ter­
tias ax tumulo rssumxismnt at ia medie Matrum
m sectaro potuissent, certa obotupoisssat, ei pro tan­
tis eeiilmi^bonis eo Aadem paromtimant, at coram
toto concilio eum priscis haaraeoarchis, Sergio, Pyrrho
etc. comparantur. Gravissima iniuria hac compara­
tione, quod maximo dohndam sst, nostro sancto fini
et nostrae intentioni infertur, quae eo tendere debet,
ut pax inter nos, et tranquillitas, reoonoiliatio effec­
tum hebeat ; quae ban quidem comparatione, meo qui­
dem iudicio, numquam affatuabslar.
Illud mihi in sermone eius maxime serium at
omni omnino attentione dignum visum sst, quod dixit
da plenitudine potestatis. Bed ignoscat mihi et ille
et alii patres : non agitur inter nos de vocaKulis gene­

Igitur agebatur de re gratissima, de re ad fidem
ralibus et vagis, quibus singulus nostrum maiori vel
spectante; agebatur de re gravissima, quae illustrie- minori ratiocinationis artificio suos proprios sensui
simani illius temppris ecclesiam africaaam, aaiaaam substituere potest. Verum agitur inter nos de re
et italicam commovit ; agebatur de re gravissima, quia positiva, agitur inter nos de positive ecclesiae Dei
constitutione, prout ea ex manibus aeterni sponsi
sanctus Stephaniis Asianis aut excommunicationis
Domini nostri lesu'Chriati prodivit; et in hanc rem
-ententiam minatus est aut eam edixit, quemad­
non alia argumenta valent, quam argumenta ex divi­
modum Dionysius magnus Alexandrinus apud Eueebium testatur. Agebatur de re gravissima, quia nae "Vadit ionis peou deprompta: his nonnisi argu­
sanctus Stephanus solemnissime definivit asbil amo­ mentis vinci possumus et libenter vincemur.
vetur; et aliaquin illud, quod de sancto Augustino \. Imparia enim sunt ea alia, quae adducuntur ex
rebus, quae tamqusun certae et indubitatae projsitiunhic loci in eandem rem allatum eet„meo iudicio verum
•t. et sententiam meam confirmat. Nam sanctus tur; dum earum certitudo et veritas primum probari
Augustinus excusans sanctum Cyprianum, hoc dicit, et demonstrari debet. Nas utique aeque plenitudinem
non fuisse eo tempore adhuc quaestionem sufficienter potestatis beato Petro et eiu: sucaeesoribus attribui­
Ascuesain vel exhaustam ; non fuisse tunc temporis mus, et utique notum est de hac re in concilio Tridenrroi concilii plenarii auctoritate, cui ipse Cyprianus tino disputatum fuisse. Verum hanc plenitudinem
potestatis inter caetera summus pontifex exensA
ivesisset. definitam'. Igitur hoc ecclesiae non solum
pluribus occasionibus; exercet solenmissinie con­
sfricanae, verum totius ecclesiae lumen, nihil suo tem|Kire <wee vidit de absoluta et personali Romanorum C vocando inncilia generalia, exercet eis praesidendo,
jKintificum infallilnlitate, verum de infallibilitate exercet decreta et canones confirmando^. et illis hac
ratione divinum at irrefragabilem characterem inden­
pontificis cum reliquo ecclesiae corpore in intunovet
nidiiulso nexu constituti.
—
do. Sed ea quae in schemate nostro, seu in expositione
Liceat mihi hae occasione aliquid dicere reveren­ schematis nostri continentur folio, .ni fallor. 3'2, 33.
dissimo Hierosolymitanum patriarchas, qui nudius 34 de conciliis generalibus, summopere iuita meeun
sententiam afficiunt indolem et naturam conciliorum
tertius eloquentissime disseruit de parallelismo. qui
generalium, et hoc est secundum constitutivum ele­
i^xta eum interoeilerel inter sic dictum gallicanismum
mentum quod considerabo.
<-( inter priscum monothelismum : dicam sententiam
Summa est, reverendissimi patres, conciliorum
1 meam modeste et humiliter, quia impar ei sum omni
generalium utilitas, summa quandoque et ineluctabilis
-uli rrejiectii. Ea quae dicta sunt, a reverendissimo et
praeclaro antistite mihi videbantur ingeniosius ma,, necessitas. Spiritus ecclesiae, meo iudicio, spiritus
gis. quam verius dicta: et certe insignis antistes de pacis qt concordiae est, pro quo Dominus noster Ieras
Christus ultimis vitae suae momentis tam effuso molo
quaestionibus omnibus et de quaestione hac quam
Patrem suum aeternum deprecatus est. Spiritus ec­
tractamus, multo magis luxts meam saltem senten­
tiam meruisset, ai insignes sui ingenii vires exer­ clesiae spiritus consilii et fraternae consensionis <-t.
cuisset in hoc gravissimo sancti Cypriani facto ex­ cuius nobis exOmplum apostoli Hierosolymis reli­
querunt; spiritus ordinis et debitae subiectionis est.
pendendo et ad principia sua varie applicando.
Seil mea saltem sententia hoc facilius erat. ' Fa- D sed una etiam spiritus sanqtae libertatis eg, eius
< iliue est enim orientem cum occidente tot saeculorum libertatis qua sanctum Paulum usum fuisse cernimus,
dum Petrum reprehendit; quod uti Paulo ita etiam
tractibus a se discerptis inter se comparare, quia hac
m^gi" Petro gloriae fuit, qui scivit humilitate hanc
m re, venia sit verbo, magis abundare possumus in­
reprehensionem tolerare.
genio nostro, ttisi» velimus dioere arbitrio nostro.
Dum in conciliis mparalibus episcopi ax toto ter­
Quid autem ex huiusmodi comparatione lucrari pos­
rarum orbe catholico circa caput suum congregati in
sit. ego saltem non video. Quin immo video eiusmodi argumentationibus et comparationibus iniuria· unum consultant de gkxpa Dei promovenda et salute
multas, invito certe praeclarissimo antistite, cumu­ animarum ; mihi quidem hoc spectaculo nihil divining,
lari ; iniuriae erga fratris eadem sancta intentione, nihil maius in 'ecclesia Das excogitari posea videtur.
qua ille est, animatos, qui sub vago at indefinito galli- Ideo, reverendissimi patras, Hiaroaolymi· mox sub
l aniami nomine cum priscis haeresiarchis comparan­
initio ecclesiae apostoli concilium celebrant, daturi
exemplum -posteris quod ecclesia omdb in aevum
tur; iniuriae clarissimae et illustrissimae iuxta sen­
imitetuf; ideo Mmctus Gregorius Îfagnns quatuor sui
tentiam meam ecclesiae Gallidrum, quae ultimi· hisce
temporibus ex acerbissima peroecutiooe. gratia De: et temporis conoids evaageiiorum libris comparat; ideo
Durandus in concilio Viennensi sommas theologus st
canonists, interrogatus qaodnsm anet remedium malis
t Dt bapNeese, UK Π, sag. U.

a*r

„ coKOUGATio Granuus uxagisdu. tkktu a iuk ιβτο,

m

obviandi· socistarie ehristisaas eo fpari·, raspoadit, À toto torrareas orbs spsscopatam. cuius a singulis in
aoUaai alitat! niti frequento· conciliaram gcMsalxem solidum pars tonetur. Meo quidem indicio^ episcopi
odabraMMUi ; ideo coactHuui CaMtMtMM· M taa- numquam haie suo iuri renunriare possunt, quia eo
tw ludat fase concilia gensralia et «ore» ftuetaa ipso ipsam etiam «mediorum gunsraiium auctoritatem
ad raalurr extollit, «ad etiam 'legem tulit de damuuali st libertates· periculo exponant.
Dictum aquidsm hic fuit 0 in expositions sche­
oooctliorom ceMratiooe. Quae quidem lex delendum
eet quod ohmrvari noo potuerit; nam. meo mitem matis dicitur, contrarium doceri in epietoht Leoeu.
ludicio et mea convictione, moitié mali· hoc modo Magni ad Haviaaum. Varam mea sectantia et ex
obviatum fiiieeet, et fore etiam fatali meruli XVI omnium conciligram actis, quas utinam hic usent et
reformationi. Unde eet quod ipm Piue IV pontifex, legerentur I ex omnium diro quotquot in ecclesia Dei
spiritu Caroli Borromeai animatu», cunctatus non celebrata sunt conciliorum actis boc apparet, episcopos
in iudirendo in concilio nullos alios limites novisse
fuerit per legato· euoe declarare, quod libenter consen­
tiret in decennalium conciliorum periodum, vi id quam eos, quos ponerent sacrarum Scripturarum et
traditionis divinae oracula..
«
pgetularetur.
Verum quidem eet concilium Chalredonense audita
Verum, reverendieeimi fatre», stabilita personali
Leonis Magni epistola uno ore et laetabundum excla­
et abeoluta Romani pontificie infallibilitate, mani­
festum meo ludicio fit concilie generalia pene super­ masse : „Petru» per Leonem loquitur, omnes ita cre­
flue et inutilia evasura {tigna tmprobofiome). Nam dimus, ita sentimus, omnes huic epistolae adhsereiure merito quodammodo quaeri potest : ut quid epi­ B mus"; tributum i uste datum primae sedi, sed
scopi ex toto^terrenim orbe, ex dissitissimis orbis tributum etiam datum sancti Leonis ingenio et elo­
quentiae. qui mirum in modum doctrinam catholicam
catholici partibus, relictis gregibus suis, missis san­
ctissimis ministerii sui functionibus, in' unum fre­ in epistola sua exposuit : qua quidem in re sanctus
quentius convenirent, si in medio eccleeiae semper
Leo consortem et comparem habuit ("yrillum Alexan­
adesset personalis et abeoluta auctoritas, quae semper drinum, cui eodem modo per concilium acclamatum
fuit. Cantarum qui acta expenderit concilii Chalcepracato sit. sMnpbrque sufficiat ad omnes contro­
versias fidei et/morum definiendae, et tranquillitatem donenaia.' nullo momento negabit epistolam !>eonis
successu tempori» expensam efed amussim sacrarum
ecclreiae ne fors turbatam restituendam?
Mihi equidem, reverendissimi' patres, videtur, Scripturarum et traditionis fuis·· examinatam. Ideo
immo mihi indubium est, sanetuoreiie Romanorum omnes quotquot huic epistolae subscripsere, in hunc
pontificum iui concilia generalia convocandi; sancta modum subscribunt : subscribimus quia haec epistola
mihi est certe eorum inviolabilis libertas ea quando •aerae Scripturae conformis est. quia haec epistola
voluerint convocandi : sed cogitandum quod omni iuri confprmis est symbolo Nicaeno, conformis symbolo
etiam respondeat obligatio, quae aliquando, adeo Constantinopolitano ; et divinae providentiae munere
factum est, ut in concilio Chalcedonensi non tantum
urgens esse potest, Ot ab eius implemento totius ec­
unus alterve episcopus de orthodoxis huius epistolae
clesiae salus et tranquillitas et innumerabilium ani­
dubitaret, sed episcopi magnarum provinciarum ut
marum salus dependeat.
Ego suffragio meo capiti IV schematis nostri dato C epitropi Illyrici et Palaestinae, quibus concilium ei
nollem .ullo modo cooperari videri, ut hoc concilium
tempus et occasionem et subsidia dedit, ut epistolam
oua«i ultimum esse videatur; qpod meo saltem ludicio examinare et libere iudicium suum ferre possent. Et
ideo hoc respectu episcopus Rottenburgensis frater et
eo magis dolendum foret, quod iuxta meam senten­
tiam ecclesia, tenere gentium et .populorum mater, amicus meus liene et ingeniose dixerat, «incilium
Chalcedonem» ne momento quidem dubitasse de iure
priscum suum vigorem et priscam suam foecunditatem vix alio modo recuperabit, quam frequentiori episcoporum dubitandi. Cumque eum’honoris causa11
nominaverim, licear mihi obseri are eum frustra
conciliorum generalium celebratione; cui ipea provi­
dentia divina annuere videtur, quae in expeditissi­ contradictionis argui in antiqui» suis et reoentissimis
mis illis viarum et itinerum compendiis etiam eccle­ scriptis, quemadmodum in hoc loco quidem factum
siae suae insigne medium dedit unitatis suae, magis est. ideo quia emi nent insimus Dublinensis indubitata
ex erronea gallica versions in errorem ductus est.
quam hucusque factum fuerit, exercendae.
Verum ut concilia generalia sublimi finp suo etiam illustrissimus amicus suo tenqore uberius liane
respondere possint, sancta utique M inviolabilia esse rem explanabit1.
Caeterum in concilio Chalcedonensi in epistolam
oportet ante omnia iure primatus divini; sed eodem
modo sancta ease debent et salva iure episcoporum a Leonis veri nomini» iudicium exercitum fuisse,
(murmur). Mihi autem ii» quae in expositione sche­ duplici testimonio externo probari iuxta meam senten­
matis. puto, folio 34, 35, 36, dicuntur de iudicatu tiam potqot. Et primo quidem testimonio ipsius
episcoporum, mihi videtur huic iuri episcoporum pree- D Leonis Magni, qui in epistola sua 93 alias 63 hunc cir­
iudicari. in specie gravissimo episcoporum iuri de citer in modum loquitur: ..Gloriamur, inquit, et Deo
magisterio et iudicatu divino. Quidquid enim adusque immortali gratias agimus, qui nullum nos in nostri»
dictum est. quidquid hoc obtentu observatum est, mea fratribus detrimentum sustinere permisit": praesententia et convictione, ad essentiam iudicii, qfcod supponit igitur Leo Magnus detrimentum psrii se po­
tuisse in fratribus. Immortales quoque gratias agit
episcopi in concilio generali exercent, buc spectat, ut
non tantum confirmare, explicare, approbare, verum Deo, quod quae prius erant eius indicio definita, irre­
etism pro conscientiae «t convictionis suae episcopali» tractabili fraternitatis universas assensu sint accep­
tata. Gratiae agit Deo, quod contradictores in-concilio
ratione quandoque etiam removere possint. Niai enim
hoc admittatur, naturalia vigor et virtus verborum Chalcedonensi fuerint, quia boc modo, inquit, fiet ut
Christi minuitur: £rmte» docs/e omiter graltt: nisi mundu» non possit dicere, vel assentatione vel ex quo­
enim hoc admittatur, naturalis vigor et virtus im­ cumque ignobili motive episcopos praestitisse assen­
minuitur verborum Christi: Qiridqmd tolvtritu an sum epistolae meae. Tandem concludit significantisferro, sofidum mt m oeelis, el gtridgnsd liffaverUû μ aimis hisce verbis·: ,.Multum sacerdotalia officii
terns, erit ligatum at ta egaiis,' nisi «aim hoc ad­
• Ot spsarala· NsapsU garriar siris· asa Barasa, esi
mittatur, mihi videtur naturalis vigor vritaram sancti triste·: Aftasis rptrssjri BMsatasyssaia
Cypriani minui qui dicit, nauta et indivisum ssss in
•
CXX teris Sto"» srasU Lésais «M. Bdtaris.

,,w mmuspswwi

3Μ
X 8ΒΜ0ΙΜ PUBLICAE BT OOEttÈteMtOEM MUeUM
_ ,_________ *_. .
_.
» _
.
-■■'>■»_________ ..___ ______ .

4M

mentum spisniissrit, obi tie amnmoruat smvatar A date at aihil in eaaaitie dmidsretar cites aoaaauctoritas, at is nallo inferioram petatur imminute munem ant fata oommnusm petram eoamnsionam:
libertas." Eons quomodo Leo Magnus ipm earn indi­ et beo tertiem et eltimam est momenhim db quo quae­
candi vim, qua episcopi in concilie fraaatar at aoa dam dieam.
tantum approbare sod etiam reprobare pnaaiat; agno­
Miram videri pateat, roversndimimi patrua, hae
scit, et quomodo cam ipsa libertatem couoüii et de re qnm regulam fidei taatopare atfieit, vel amqaam dubitari pome; tantopere ia hanc doctrinam
auctoritatem ia oonnaxiaee ponit
Altorum testimonium externum dammam aa BaL consentiunt Omnium patrum effata, et quotquot in eolarmlpo. Bellarminus ia eaa historia conciliorum <dmia Dei usque ad bodiarnaas diem celebrata eunt,
lib. 11, si bene memini, ut difficultatibus obviet « conciliorum praxis et consuetudo. Ego existimo pro­
quaestionibus opncilii Chaloodooeoai» de vero episto­ videntiae divinae munero factum eme, ut hanc in
lae Lbqpis ad Flavianum iudioatu, boo didt: hanc rem prostarent m» solum singularia sanctorum pa­
epistolam ad concilium Cbalcodooenso mimam non trum testimonia, sed integra etiam volumina, inter
fuisse definitivam, verum fuimO solummodo instructi- quae volumina ego refero libium sancti Irenaei advam. atque ideo concilium Chaloedonenae potuisse voro (yersus hOermes, Tertulliani de praescriptionibus haere­
ac reqliter iudicium exercere. Sed cum id hodie nullo- ticorum, et quem laudavi sancti Cypriani de unitate
modo admittatur, admitti debet ex Bellarmino, con­ ecclesiae. Omnes ob id traditionem et doctrinam divi­
cilium Cbateduonense vere et realiter iudicium exer­
nam determinant et definiunt, provocando ad con­
cuisse.
sensionem ecclesiarum apostolicarum ; et ei sanctus
Ego, repeto, huic iuri episcoporum numquam Irenaeus consensum tantum affert ecclesiae Romanae
renunciare pomum, quia hoc est originis divinae, quia propter eius potenliorem principalitatem, non hoc ideo
hoc muneri episcopali inhaeret, quia hoc datum «t in
facit quod reliquarum ecclesiarum successione» super­
aedificationem ecclesiae, et hoc ius proxime attingit
fluae aut mmus necessariae sint ; sed quia, ut ipee
auctoritatem concilii et libertatem : quam libertatem
loquitur, longum nimis foret in hoc tali volumine om­
tam sancte concilium Tridentinum custodivit, ut eam
nium ecclesiarum apostolicarum sucressionm enume­
laesam putaverit duobus saltem xpoabulis a proponen­
rare.
,
1
tibus legatis sees. XVII prolatis. Et quamquam
Otnnibus his magnis viris traditio ecclesiae Ro­
Pius IV pontifex per legatos non semel eed iterato manae visa est similis grandiori alicui flumini, cuius
l>atribus concilii Tridentini declaraverit his duabus aquis totus terrarum orbis catholicus irrigari et foevocibus, proponentibus legatis, non agi ullo modo de cundari debet. Ast eodem modo magnis illis viris
libertate patrum minuenda, verum de confusione evi­
traditiones , reliquarum ecclesiarum apostolicarum
tanda ; concilium tamen Tridentinum, episcopi in pri­
vi^e sunt similes rivis, quibus grandius hoc flumen
mis Hispaniae et Galliae eo usque non quieverunt, continuo nutriri et foveri dehpt, nisi, ipsum arescere
quousque hae duae voces libertati concilii praeiudi- et successu temporia, quod Deus numquam permittat,
cantes sees. XXV solemniter retractatae non fuerint, deficere vsfit.
< t ita explicite, ut nulli episcoporum iuri et auctori­
Omnibus his magnis viris videbatur testimonium
tati, ut concilium dicit, canonum et decretorum futuris primae sedis apostolicae in rebus fidei summi eree
temporibus numquam praeiudicare possint. Ita bene momenti, summae auctoritatis. Verum ut huius testifecit concilium Tridentinum et sapientissime, quod- monii vis divina et auctoritas divina elucescant. omnes
has et similes quaestiones non definiret
.
requirunt ut consensum reliquarum ecclesiarum
Dictum eet ab uno reverendissimorum patrum, 'et apostolicarum et reliquorum episcoporum accedat ;
si bene memini ab archiepiacopo' Westmonasterienri,
adeo ut, iterato dixi, sanctus Cyprianus ecclesiam to­
quod concilium Tridentinum occasionem non habuerit tam gregem uhum appellet, qui communi unanimi
huius definitionis faciendae. Verum Deus immorta- omnium apostolorum et episcoporum consensione
lis ! concilium Tridentinum si occasionem non habuit pascatur.
Verum duos saltem hanc in rem afferam, et qui­
huius definitionis faciendae, nulla umquam occasio
erit. Ut notum est, tunc agebatur cum protestaa- dem Vincentium Lirinenaem, quia ex professo hac de
tibus, qui totam ecclesiae auctoritatem negabant, qui re agit, e* quia auctores expositionis sum folio, puto,
omnem in ecclesia potestatem et omne iua «idem quadragesimo adducunt. Alius quem adducam eet
-urripere volebant.
sanctus Augustinus et hunc ideo, quia ea quae sancto
iuxta
Aeqde dictum est, reverendissimi patres, per hanc Augustino contigerunt, cum adiunctis nostris, *
definitionem, si facta fuisset, his controversiis quae meam saltem sententiam, analoga sunt Igitur quanin G alliis et in Germania subinde enatae fuerunt, tum ad Vincentium Lirinenaem, aurea iUius regula
finis impositus fuisset. Meo quidem indicio et omnis quod semper, quod ufagne, quod ab omnibus, in ore
quicuMqoe historiam concilii Tridentini probe dis- D totius catholici orbii est, et in omnibus sciolis et in
l useerit, qui noverit historiam eius temporia Galliae, omnibus oodmiia, st in hocce etiam Vaticana Sy nodo
Germaniae, Hispaniae, concilium Tridentinum fa­ toties quoties resonavit, Vincentia» Lirinens» tria ab­
ciendo eiusmodi decisionem non tantum non pre»-' solute necemaria dicit, ut aliquid de fide et traditions
venisset oontrovetsiaa in Gallia et Germania enatas, divina definiri et stabiliri possit
*
: et haec tria sunt:
quae quanto nocivae want, propria virtute serum ec­ cefaefaf, mritwuaiifa» el consensio. Et, resarendissimi
clesiarum sanatae sunt; verum novis et gravissimis patres, hase tria unum sunt, neque ullo ratiocinationis
controversiis tum in Gallia tum in Germania tum artificio, peque ulla dictionis subtilitate haec tria ab
in Hispania occasionem dedisset. Et ideo ego existimo invicem separari pomunt Nara in conmnaioois com­
concilium Tridentinum sapientissime et prudentissime munis necessitate fundatur universalitas; universalitas
fecisse; et si quod votum ego hic publice edere pomum, etiam coomnsiooem pramupponit, nec una neo altera
illud est ut, quantum saltem possibile, vestigiis oonfieri potest absque vetustate, id est absque auctoritate
eilii Tridentini insistamus, quiadUnd.sapienter et pru- · eius qui encirniam sanguinis sui pretio redemit, et
denter agendo erexit monumsatnm amo perennius, totum mortalium genus ad unam fidem at gloriae
nulla vetustate temporum obliterendum. Ad qum asternas partioipatioeem vocavit

prudentiae et sapientia» regulas certe iUa pertinet per
Pium IV, spiritu sanati Cyoli Besromam imbetem,'
■rosromnnml»v'-M,.la....l,,,,,,,,

, /,

«οι

ooMauKUTio œoBAUB UDUGsany. nnuoMiim

«m

* if» dixit, eamanaèaaa.
Un, ivmnb4M·· patre^ Vinrentiu» tirise· < hie, aiai am omaiam, «
au apMM regulam ma fidai d
* eoaueneion» ita fe- Nam aaaaa (quad aoaite
*
Dum) m malaria Dai m^ni·
qaitar plana quamedmedw aa· feqaiâaw, «at quam
ΟΜΜΜΜΗΙ ^ΜΜΜΜ
*
*
JBMt
μΙιΜ^ΜΒ BOB tetM
*

ÇMtÎM fonti ·■·. 1
* îp
*
tarn iMBtuam «arte paaaat fieri a
* Shad, quad
vetuatate magnopere eurasdum «at, at ilhid tenaamaa, Domis·· is attira··· paria at aanaardi·· ««medium
i· 4nmhnîq*mmi ΙνμβΙ··
quad aatataai «at fer» «maiam aaeardotum «t »a»gi
Pcaaam meha «κ aaMte Aaguatiao ad<hmare,qui,
atroram doetriaia «t dafiaitumibu» aonfaru·· aat. Bt
hoc iure aaarito, qua dottrina divina, quia fidaa Ma at rinrui limiiiiii patribua soiam «at, ia prmlaro
«at iavantum humanum, aad
divisam, quod ■no libre «attira apwteim» Maafefaari infer aarieaima
omnium noatrum teotimoniia ftdeiri, qaodqu» quavia ilia visoala, qua· bomisam Note ararfmfem fidti at
creatione omnium noatrum opéra «t conaentiooo contra •cofeaiae catholicae devinctum tenant, adducit qui­
dam cum Irenaao raciawicnam aacardotum in apoquoavia defendi debec.
.3
Et tdeo Vineantiua Urinari· oap. XXVII oom- atolioa rede uaque ad prementem «piauopatiun. aed
monitorii aui commentarium «criben· in illa praeclara adducit in primo loco rnneaniionem gentium et po­
■ancti Pauli epoatoli verba: O Timothee, «fepotifam pulorum, qui per eoctatiaqi repreeaantantur, cuiua
ciutodi, deviiem» projette» tocwM nomtafe», in hune auctoritatem dicit miraculi» inchoatam, ap» fotam,
modum exclamat «t quaerit: „Quid eat hodie Timo· eharitata nutritamt vatuatate firmatam. Adducit «tiam
titrtu, quid eat depoeihun nutodi f" Et co responaum : illud principium Vincentii Lirinenei·, nempe catholi­
..Veh generaliter univena eccleaia, vol apecialiter to- 1 cae eccieaiae nomen, quod inviti anctae huic «oturn praepoaitorum corpu·, id. eat opiaooponun, qui ofeaiaa haeretici tribuere debent1.
Verum adducam unum celtem adhuc ex macto
integrate divini cultui acieutiam vol habere ipri de­
bent «41 alii· infundere debent." Itaque depoaiti divini Auguitioo. Ut ipee profitetur in libri· coi», retracta­
cuetodea, iuxta Vincentium Lirinenaem, eat tota eo- tionum et in cpiatola ad amicum auum Honoratum,
deaia et totua praepoeitonim, id eat, epiaooporum deacivit a materna religione atque longiori tempora
corpu·; et ideo Vinceotiue Lirinenaie addneana illam in caatria manichaaorum delituit; quibua manichaeia
Agrippini Carthaginenaia epiaoopi novitatem, quam familiare erat, ut aanctua Auguatinua dicit, eccieaiae
ipae induxit rebaptizandi haaretiooa, cap- IX ita contra catholica· auctoritatem traducar» ri iuventuti in
hanc novitatem argumentatur :, Jaduxit, inquit, novi­ primi· eruditiori eo inviaam reddere quod dicerent in
tatem contre divinum canonem (id eet contra Scrip­ eccleaia catholica omnia auparatitionibu» eaae plena;
turam), contra univenalie accleriae regulam, contre nam in «a creditur, dum ipai maniohari blaaphemar•enaum omnium oonaaoerdotum, contra morem atque rent nil aliud dooari ri teneri, niai rationi· principii·
inriituta maiorum"; atque ideo eubdit: „Cum ergo conforma ri intelligentiea humanae pervium.
Sanctu· Auguatinua daacribena auaa et fallacia·
undique ad novitatem rei reclamarent, tunc (verba
probe notanda) beatae memoriae papa Stepbanual maniohaaorum, ite eaa daaoribit ac ai non tentum de
apoatolicse aedi· antiatea cum caeteria collegi· au», •uia temporibua, aad etiam de noatria temporibua lo(notate| aed tamen prae caeteria reatitit-" Et ratio­ queratur. Sanctu· Auguatinua par gratiam Dei et
nem quare prae caeteria V incentio· Lirinenai· hunc lacrymaa auae matrix catholico· effectu·, ut eccieaiae
adducit, quia vir aanctua dignum judicavit, ut quan­ catholicae et fidei catholicae raritatem vindicaret,
tum caeteroa divina loci auctoritate auperebat, ten­ et iuvantutem a parvaraitatie periculo pruamemirri
•cripait librum pramtentiarimum ri vere divinum,
tum aUpererri fidei devotione.
Sed mea aantantia, quod rem plane definit, eat dignum qui teratur ab omnibua, ri imprimi· a
quod idem Vinoentin» Lirinenaia eodem capite VI iuventute, diurna nocturnaque manu, librum de utilicommonitorii oui loquano de «ancto Cypriano et aancte tete credendi. In quo libro magnua hio vir auuuno
Stephano eumdam plane in modum oxcuaat «anctum ingenii acumine argumento perpetuo uaqua ad conCyprianum ae aanctua Auguatinua. Nam compara­ «ummationem aaecnlorum valituro demonatret, eotione inter eum et donatiatsa effecte, hunc in modum olaaiaa catholicae et fidei catholice· auctoritatem non
exclamat1: „0 rarum mire convaaaiol Anetaraa «iua- aolnm utilem aed etiam oaoeaaariam «aaa, ut gantea
dam opinioni· catholici; oonaactatorea veto haeretici at nationm rite «xooli, et in medio oometeti· humane·
iudicantur ; abaolvuntv magiatri ; eoatdamnantur dia- «ea virtute· «nroaantur, aine quibua numquam nac
ripttli ; oooocriptorea librorum filii regni «runt; temporalia nac aeterna populorum falicitaa etare
adari turea veto gehanas auempiot. Nam quia ille potaat. In hocoe libro de oonaaaaMma do qua loquor,
tam damena «at, qui illud aanetorum omnium «t in pinribua loci·, repp. VIII, XIV, XXII ai maaaini,
loquitur. Varum hunc locum ideo adduxi, ut inde
epiacoporum et martyrum Innun baatiaaimum Cy­
prianum in aeternum dubitet «aaa regnaturum F diaoamua, quantopara feritati «t vanitati humana»
Aut quia tam morifegua qui donatiataa «t alia» aootoritatia iugum grevé vidaatur; ut ax «o diacamea,
quantum aontoritatia principium mafevoferam homi­
huinamodi paataa, quae illita» auctoritate con­
cilii rebeptiaare m ieotitont, in wmpilernnm ngget num mterpratationifete patent; ut inda dfecamua,
aratum oum diabolof" Itaqua Vinmntia· Lirimaai· quam cauti et providi «m dobaaarae in attributi»
aodam modo «xcmat «aot»n Cypriannm, quia ii»
in concilio aotamnifer dafiaite nan fuit; pnriqnam
* Vtebe Aagaritel ·»·
«
*
«pMaiam JfeaMmb «■« IV,
varo definita fMt. tfenatfeteo hnmatfei. donfeMba .
ratei Ja mtariM reta reriMa. urite rari rife fre.
filii gihmnm, denatiotae ardant in infarno.
Igitur Vineantio Lirinasti, man «altam «antant ia,
nihil notum ftut da paraoaali «t abaoluta Romanorum
pontificum infallibilitate, neqna, man mitem iodicio,
opue habuit at ia aiu» obaaquium principium anum
d» iiraniari aaaaanaioam «narraret «t debilitaret.
Mae nhm metentia «t, «i «ia» vara» deotriaa» at
«■atigife inhamare müniaa, carte aihil dafiafemm
1 /haMManadB—Aa·^ te·^. Bt/

' CMNrii>«aMMa>Mtea I&

■■

***
Srito

**** ***** ****,****
^Î!remî

,***
raâiÎîÎd

«η

,- * 4 · ·

'

a.

■' i

'■

oMioro roauoA
*
η <x>W|WM9ni mémiim /-1

«μ

auctoritati· definiendis, na, darn egtiasa fids et eanata A apiaties· «t msrito supeeat; qui mw «wpli
Wit ÛWÜM MMWÎWiM MfMMMB
*
YÎM Am M MmH Petri, qui imm isapess es humuitate
•rarifigi vuMt, ai apes fuerit « nostros Mgana ot
vigoMM MgM
*
triuMNi wi M
iA
*
mmmbmm 4mm*
mb immiiMMii et ia imijib· m4mm4L Um mA4
ImmIHmA
* ** *
b*M£
tM
mmUSAmm
nt
*
M
vidatar Cm^m* *m 4
**
φ
mAmmb Mibeiie
*
mM4m*m
ia bMeflitaA
*
M ahM£
*toÎM
w^wMtiaM^ (paaditatii
*
MMttloraa
* rf> 4ίΑΜφ *
4f
tlMi
it
lflb
i
MM fM·
*
rogativam maluerit imn, potu· qussn dte modo MM MMaditaM· MHÿtM
*
Ml MIM
*·
jftMMBMlt
μμ*
Α ρμμ >·> jvafrtM φμ4 M Z)
* m ... 4mm4I tBi
definire.
Si autem maaichseia aesculi IV et V aneeeaait *MB
*M
φΜ4 9&
*·
M
MNMB« at M *0BW
totius eooiesiae auctoritatem ia invidaaaa adducere, ai /«an oam genu fleetatar.
Ihadana, rsvarendieeimi petrae, concludo, ot dieo
ipsis succernit sanctam Augustinum, tantum Iusm·
ecclesia· catholicae, at Honoratam et pluma, ut ibi apem maam amo in vestra bonitate, ia vestra quantum
dicit, soadssnicis etadiia vanae eftatoeeeduoero; non ad nostros angores aequitate, in vestra sapientia, qui
dubito, reverendissimi patras, àgo anitum non dubito, sapsentiores me ostia. Confido in vobis quia omnm nos
copiosos nostri, temporio menichaene, id eat scolarise haeredes et vicarii sumus, non tantum potestatis,
catholicM hostes, nihil non actum, ut eam, de qua verum etiam cbaritetia et benevolentiae eius, qui
agitur' definienda doctrina, ot populis «et iuvectati relictis nonaginta novem iustis, perditam ovem quae­
invisam reddent, calomniantes enoIasiam netbolrism sivit, at eam benigne humeris impositam in ovile
*
superstitionis
plenam ease, et camo credi, et ultimum * suum duxit,
auctorilet is st fidei fundamentum unius solius ho­
OHATIO
minis credi indicio, qui dicitur esse pernobilis et om­
'rsuerendi pétrir domini Ladoriei Regnaedt
nibus humanae debilitatis conditionibus expositos.
epiecopi Csmlnm'.
Nec dicatur, quod in vanum loquor, nam in mani­
bus meis libor est inscriptus : Indigentiae noetri tem­
poris, in quo talio unus maninheeno summo 'ingenii
acumino et eruditionis apparata dicit, desiderabilem
ease hanc de qua agiter in concilio definitionem ; de­
siderabilem, quia hac admissa ifaoiliu· dsstnsstar
ipsius ecclesiae catholicae auctoritas ot iafallibilitae
(usarwnr). ' Manichaei sententiam refero, manioham
dixi: reverendissimi patres dignanter credere; ipse
ostendam^ ai cui videro placaret. Ego certe illud opus
reprobo, condemno ; infernale opus eat, ego illud legi
summa animi inquietudine Ot flans: alienem ergo
sententiam refera. Credito mihi, non sunt vani nostri
timores, non sunt vana pericula, quas nos prae­
videmus. Ego saltem dicere pomum coram Deo, qui C
me iudicatarue eet, quod definitione hac do qua
agimus, in effectam dedudta, gregi meo, cui praesum,
multa pericula tint orrends
Schisma orientale, iam non amplius graecum dici
debet, sed proh dolor schisma atevioum, quorum octo­
ginta millionea ab eocissia catholice extorres vivunt,
'qui mos autonomise, suis particularibus iuribus ad­
dictissimi eunt, ot nihil aliud tantopere aversantur,
quam illud quod vol snspirinnem ingerere istis possit,
quod autonomias ot inrium usorum periculo ait. Ego
inter Slaves meridionales moror, « quibus octo cir­
citer millions· echismsdiri. tres autans million·· cathoUoî KIDk EgO M
* ^OM
*
*
Mtî
4tVÎMM MMMMOldM
*
gratiae agora, quod gone Creatorum qnam tantopsrs
diligo, ait retholire, et peaaum dicare ia tota cordis
MM *>ÎMtM
OM
dl
**
*pM
ÜM
**
ddM
*M
MMe
V«VM M h
*M
4<fiUtM tM
â*
*
hfebMip ******
M»

*
M

*d
&h

AbMMMM
*

IqMM *

Dee prosiiretinetuai reliquam Hiaveram asaaeasu pene­
tret «t ad anitotom eeeieriae aadaaat; vereer ne nero
nobis patiente ixqpendent, at 0« scotiis quidam misere
*b tt&itM
*
Ι
***
μμ* i**m*
4 mM
>
*
mmmm mH
*
(ψΜ“
cumque novit historians neatri taaaporie) aummo at
gravissime humeuitetii et oaanfo tntoëns culturel
detrimento.
* Sed ego apero quod Deminue hae «vertatis nabis,
φύ bodi
*
buniM ****
οΜ
mo jMfatit Mdbàk w ipetM
μοΙμβμ flbs οομΜμΜγ μ4 dflftMBMD
*
ΜF
** mb*
oordik *
t onitM non omWoMm» mA 4
* 4i
* te 4ÎM·
*
■Νφ
ditfo&dMktnfg 41 φΜΛ^ροίΜ ffin4 WntMii Wn·
*
JM
vidÉMRg ψΜ tot
*
boMOMltM Al 8
*M
*
MM
Mb
mm pooloMv dLwHM Imo *mm Om* JMt mjAmAm*

Eminentimimi praeside», emineutimimi et reve­
rendissimi patres.
Forma novi acbematis de supremi pontificis pri­
matu; ordinem proreus diversum ab eo, qui nobis pro­
positas fuerat in schemate de ecclesia, prae ee fert
ot exprimit In bob enim priori schemate iam de in­
fallibili ecclesia· magisterio tractatam fuerat, ante­
quam de primatu et inerrantis summi pontifiais
ageretur; hodie omnia incipiunt a primatu. Porro
haec mutatio est gravis momenti, quae ei celerius et
facilius quaestionem absolvat, mihi dubitandum vide­
tur an eodem modo sit doctrina· sanae et antiquae
ooneona traditioni.
Luceat mihi, reverendissimi patres, de hac re quae­
dam observationes vostro aapisntiasimo iudicio sub­
mittere, advertentoe quod non sit in mea intentione
expostulare ut premens schema deleatur, sut ab
integro reforusetar, quod non sineret angustis tem­
poria, et plurimis pqtribua minime gratum ; aed ut
per quaedam additiones, et etiam ai ita loqui fas eet,
transpositiones, servata de infallibilitate eummi pon­
tificia doctrina, aà ordinem prioris aobematie de ee-

cleaia, quantam fieri, potest, redeamus, ideoqise scopum
nostrum felicia» attingamus Has modificationes in
fins earmonia summatim et brevissime indicabo. Nunc
statius'meas obeei'sationes profero.
Prima observatio. Non mihi oongruum apparet
ut de primatu summi pontifici· agatur, antequam
mentio fiat ealtesn modo analytioo et historico de in­
stitution· eeaMns Christi.

ocMraaaoAno exnaAuraxASMnu hmu imux .

«μ

■guidsm nobia psammussn lait gant, absolute do
oriri
άΜΒ|ΜΜ^Β· M
pri^B HMBtÎMM
prwMta φΜΜάΜΜ» Matt· μμ·β*ι bbwbi 4i cmIbmb Caria 4a iaMMbili omissius magMuiii potestati aaa
qdsm citius prs|ansqyur aha·» Bod quio aamaa primutai ia aaa sxtenrisMUsaspSo adaaribaratar iapotest tempera guns Pntdi posuit ia ·■» poSsatsOs? hlhbi lites Qast am oaut seta» aa aapaoma BonoQuod àd Mapaa praaaaaa attinet, nobis mrhibatur B0NMI JMttifitMB pjtWtBtB
φΰ tb
ram aaocsmeribuamoa futrutet prahati, at qsudam uncapot aaaa corpora vol earn corpora Haltingeati Quo­
modo hoeoe rorpus captti apparasti aaM at aptendsati probati? Facte boo rassMoa, aaa quae diota feaBbt
postea adbassubit? Carta hoeos corpus riribilo orit, da qaibusdam propter dadaetam. Me qaM de um eel
at non anffiiwrat eorpaa myatioum, rod hoe opus aoa •Kero propter euosssum, aramphiai adducor· rote.
facile oonfmetar at partae huius aedificii aoa aine Non mirsmar tesusn, primatus aaa potestan propirn
aaagao labora unientur. Undo mea humili aaartaatia personam aaqmtur, infallibilitas latorh, at ait mnctua
raid· exOftaudujn fnimst, at a vaoerahilibes patri- Baamaoaa Sateaiua, aoa ssquitar parsonam aad
bus Deputation!· nobia propoaitum fauatt sparimen muaus publicum coufinnaadi fratres ia fide.
lampbaa da Maistre qui voluit infallibilitatem
rorum, quae in hoc novo futuro schemata de «dasie
proponentur, ut indicate possimus an oum prion, quasi totam · potestate dimaaaro, concilia generalia
novum concordet, et m forma a nobia ex amboM in- ati inutilia habuit, at in poatariun non aaM adunanda
certae at praematurae afferantur animadversionis, ita praedixit Et revera ri ipsius ex omni parte admitut postea, in completa de ecdasia Christi textura teretur sententia, prophetia suum sortirstur effertum.
* Illustrissimus autem arrhiepiacopes Mschliniensia
proponenda, multa deriderentur et deficiant
Secunda obssrvstio. IHustrissimi et doctiarimi quamvis lossphi de Maistre ingenium valde miretur
relatores, arohiepisoopua Machliniensis et epiaoopoa et laudet, tamen ex rerum st factorum vi, ab illius
Pictavieneia, praeclare asseruerunt numquam in oon- auctoris systemate et compacta de potestate suprema
oilio Vaticano agi pome de infallibilitata personali, notione; actum docendi marito et sapienter seiunxit,
separata, arbitraria, absoluta, tantoper» in ephemeri­ et expresse affirmavit ig^allibilitatia praerogativam
dibus dictia et acripti
*
permulti· commendata: vana-' tam pro eodesia quam pro peps doctrinam tantum
que haec «yatemeta ceu potius deliramenta uno verbo respicere, et in· exercitio magisterii doctrinalia con­
tinari. Ergo denuo assero non earn de infallibilitata
expunxerant
Sed quae in sermoM ietorum oratorum, omnibus pontificia tractandum, antequam do natura et insti­
sssentientibus, audita fuarant et eocaptata, in eobe- tutio·» magisterii doctrinalis agetur, nam ia hoc tota
mate hodierno non leguntur. Verbo praetereunt, eat gnaeetin ; et non potest aliquid affirmari de magi­
•cripta eola manent Quae a reverendisrimia relatori­ sterio, nisi prius dicatur quid sit magisterium illud
bus diota eunt nec typis mandata, nec in manibus in ecclesia.
nostris sunt Quid eveniet? Fideles et clerici nihil
Quarta st postrema observatio. Multa confusio
aliud in decreto videbunt nisi propositi schematis tex­ exorta st inducta fuit ex his verbis : infallibilitas per­
tum, in quo revera ponuntur bsec verba peg. 13 ad sonalis, fides Petri, uni Petro ete.
finem [ool. 7 a u] : „rive «pectetur in Romano ponti­
Certe ad personam Petri in ordino ad fratres spefice tamquam capite ecclesiae, sive eta.": quae neces­ C males directe· sunt promissiones Christi : quod Chri­
saria verba minime sufficiunt ad enuntiandam et ex­ stus uni Petro dixit, numquam. retractavit, et quando
ponendam doctrinam, quae nihilominus in hac parte omnes alloquitur apostolos, ibi est Petrus semper ubi­
saltem manca et incompleta remanet
que primus, et in infallibili eccleeiae magisterio spe­
Tertie observatio. Ex fidei professione concilii ciali sua praerogativa gaudet et in omnibus princi­
Florentini pontifex Romanos vicarius Chrifti est om- palitatem habet. Ne amplius disseramus ergo de
■ nium Christianorum pater et doctor, plenamque pote­ puncto, de quo praeclare loquuti sunt doctiarimi rela­
statem habet pascendi, regendi «t gubernandi uni­
tore· et praesules ; seilioet ri non potest concipi lapis
versalem ecclesiam.
angularis seu fundamentum sine structura ipei ad­
Sane per potestatem pascendi intelligitur pote­
haerento, non magis dicatur concilium «se supra
stas docendi; sed verbum poscere in suo naturali et popam aut papam supra concilium, cum in tempore
etiam biblioo sensu, ut dixit quidam praeolarissimu· ut ita dicam normali concilium sine papa non sit con­
relato^duplex obtentum habet et multa includit. Vox cilium. Poet tempestatem et infausta schismatis
illa poseere, ai in sua ordinaria at genorali oomprehenadiuncta, papa probet vel improbet concilium, ot
rione sumatur, convenienter ri consueto loquendi causM finis imponitur.
/
Semper meminisse debemus verborum cuiusdam
modo designat eupremam potestatem anu primatum;
primatus vero iuriediotionem plan sir, supremum ex praeclaris relatoribus: fides Petri est fides eccle­
gubernium cum summo honora tenet et sibi vindicat. siae, non bonum privatum esd oommuM depositum ab
i· et directe sx promissioni.- D ipso custodiendum.
*
Ideo pontifex debet, quo opporInfallibilitas autem
bus Chrieti actioni
mali attribuitur iuxta heac tuniori indicaverit modo, fratrum suorum fidem
verba Domini Metri Ima Christi ad Petrum ot in oognoocero et sxqoirare, mu per sensum privatum auf
persona Petri ad omnes ipsius· sneosssorss directa1 : pautioularom inspirationem, esd adhibendo media ab
Non ds/Mof Was fsm . 'confinM fretnt hat; « ipsomstCbriato ordinata; non illi tamen imponendi
<ΜηθΒρ8 Bd BpMtoioB ΒΟηηηφΝ fBMMBOtB· piBMBBte ' suat modus et conditiones eaquiritionis, Inde snim haePetro’: Eiorim tfoeete... «ew epo «oMecüm mms. roticoram, schismaticorum, appellantium otatim ansa
ElgO infallibilitas OX institutio·» divina' primaris st - praeberetur, neo etiam aaoMasor Petri, quocumque
directe magisterio doctrinali compotit st ipsi ebdssiae, COBtB SOClceMticO BM^OBB dtfMsdBCS potiet· Tue
qua· suo sopiti unita regit ot gubernat: mu habst eaim corpus dominantur rapiti, quod naturalem ordi­
tamen infaltibititelotei aliam ab ea, t**— Christus- nata, quem Christus in noolmia sua constituit, pertur­
dootriBBli
Bdnuttit. DoottÎBB
baret et destrueret. Attamen summus pontifex non
priBMhw «t hkWMo «sifit hontrtti M nb—qmum
potest segregaro mmetipeum a fratribus, mc unquam
Porro, rsvwenifississi patres, ipri indicate quas ■titur illa solitaria indspendentia, do qua nobis
. locutas set illuotriesimus solator archiepseoopus Caeselionai·, qui sub boo impactu ultra limites progredi
■Ira. XX. M.
mihi risas osL Boo ssegtse ia scriptis patrum, aaqus
• a^xxvm. i»
*
' gp» »

: ·

tm
duais iafnllibilitaese, qaod eartsMsum ast, et de tac
venimus
Quando sanctus Leo Magnos voluit at decretum oasnm cou vaninet, et diosat pncdti: Oiim in symab ipso tatam statim a patribus concilii Ctateedoawtsis acciperetur, aoo eoa iare ordinario privavit catholicam ; M auac a novi dogmatis ptdtasulgatione
numquid dicendum erit: eredo summum pontificem?
nec privare intendit, uti videre eat in illius ad Ttaomirabuntur plurimi anxii, fluotaaatsa Dum e contra
doratum celeberrima epistola; ei ipsi patres Ctaksedooeaess non existimaverunt eo ab ordine consueto m de infallibili ecclesiae magisterio in suo loco
deviasse, videndo, comparando non ut ia dubium naturali agatur, omnes intelligent infallibilitatem,
Leonis epistolarum doctrinam vochreot, aut pontificis quae sancta· competit ecclesiae, ab ipsius capite numauctoritatem declinarent, absit : sed nt illam veritatem quam abstrahi aut avelli poses. Facile hanc admittant
compertam ac testatam haberent, iudicando, diosofa veritatem, quae ai clare, aperte definiatur ut in novo
post lectionem symbolorum et epistolarum Cyrilli et schemate, dempto tamen verbo dogmata, dempto
Leonis: Cyrillum veritatem dixit; Petras per os etiam anathemate indirecto, omnium fere senten­
Leonis locutus set; Leo et Cyrillus idem docuerunt tiarum erit consensio,-et pax in finibus nostris. Tune
nullo modo opus erit loquendi de obiecto infallibili­
(verba ex ipeis actis refero).
Sanctus Irenaeus, sanctus Augustinus cum Afri­ tatis; quae si inextricabilis quaestio tangeretur, esset
profecto clare elucidanda et praecidenda.
canis, et alii, quorum brevitatis causa omitto testi­
Quod si volueritis, reverendissimi patres, legere
monia, ita egerunt ; et etiam nunc episcopi succès-, B
sores apostolorum quibus praeceptum a Domino in­ quae scripta sunt in adnotationibus a quibusdam ex
nobis propositis pagina 21% et seqq.1, facile nostram
culcatum fuit docendi et raritati teetimonium per­
hibendi divino muneri numquam defuturi sunt, et sententiam perspicietis- Dico nostram, quia non est
unius patris sed novem patrum, quod per accidetis
enint ubique testes veritatis, uon testes muti, sed
tsetse uniti Petro, primatum Petro exercenti, testee et proreus involuntarie non fuit in adnotationllvuadunati Petro, devincti Petro; quod oecerearium ad consignatum: cui tamen sententiae duplex breve ad­
unitatem veritatis et magisterii, ait ait sanctus ditum a duobus patribus fuit propositum.
Et finem impono sermoni meo, quem Maria
Thomas in sua Summa contra gent., lib IV, cap. 76.
auspice patrona Carnutenai, breviter offerre lentavi.
Hia praemissis tum circa unionem ecclesiae cum
suo capite, tum circa necessitatem exponendi a priori
ORATIO
quid sit infallibile ecclesiae magisterium, ignoscite
mihi, patres reverendissimi, si quaedam modifi­ reverendi patri» domini Thomae Michaeti» Sahan<·
epitropi Tanenti»
.
*
\
cationes in novo schemate noa quoad singula capita,
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
sed in genere vestro sapieotissimo iudicio submittere
audeam. Christi sequamur
exemplum,
*
qui ab initio rendissimi psUree.
Schema quod nobis proponitur disceptandum,
evangelicae praedicationis totius suae ecclesiae for­
mam praemisit, praeparavit, fortiter delineavit, et de quamvis per quatuor capita divisum sit. in duas velul.
hac forma discipulos edocuit antequam primatum c partes dispescitur; in quarum prima de Romani pont ificis primatu, in altéra de eiue inerrantia loquitur.
Petro definitive post resurrectionem suam conatiDogma fidei M Romanum pontificem habere tum
t uerot dicens : Patet agno» meos, posce ones ment, nam
1» duodecim elegit quos et apostolos nominavit; honoris tum iurisdictionis in universa ecclesia prima­
tum; quod quidem a concilio Florentino definitum «>t.
2° discipulos septuaginta binos misit ad sacram prae­
De schemate in genere loquentes nihil est tit
dicationem : en hierarobiae sacrae vindicatio ; 3
* omni­
bus dixit: Quod tu aure auditi», praedicate nuper diutius immoremur. Restat ut de infallibilitate lo­
tecta: en .obiectum missionis; 4' Petro admirabile quamur; in qua quidem quaestione in contraria.·
suae fidei testimonium exhibenti dicit: Tu et Peint, partes abierunt sententiae. Quidam quandarn per­
et tuper hanc petram etc; petra siquidem a Christo sonalem et absolutam adstruunt pontifici/infallibili­
tatem; quidam e converso despot icam et tyfannicam
praeparata, a Spiritu sancto· electa, sed non erit angu­
laris neque fundamentalis, nisi quando ascensurus auctoritatem, si infallibilitas pontificis definiatur, in­
ad caelos super eum Christus firmavit aedificium, duci dicunt Neutrum ex his schema nostrum perhibet.
cuius portae per Spiritum sanctum linitae coaptantur, sicut legenti patet pagina 13 [ool. 7], ubi ne verbum
ita ut splendens, vivida, indestruotibifis fiat structura. quidem neque de personali neque de absoluta neque
de despotica neque de tyrannica auctoritate invenitur.
Propono igitur,ut in prooemio pro generali modifi­
catione et ordine post ista verba pag. 4 lin. 7 [OOL4C,]
..firmitate consurgeret" exponatur summatim at modo
historico ecclesiae institutio st forma, ostenso iam D m
ddmdt
summi pontificis primatu, sicuti Christus, qui primo
intuitu dixit Simoni : Tu voedberit .Ctphm, nihil tum
addens st promissiones in futurum reservans · In
primo capite poet quaedam indicative verba da unitate
et duration· tau perpetuitate erqimiae affirmetur
ipsius potastaa et simul potestas summi pontificia at
natura ipsius primatus, firmamentum unitatis. Secun­
dum caput emet de vi at afficaria primatus; tertium
rit, et >»»n désira a Atasstsl Mere
de perpetuitas· primatus; quartum de infallibili * aaM h
magisterio ecclesias cum suo capite supremo, ponti­
fice Romana

vos rogo at obsecror, ut de
* mfallibilitai· uoolseiao
tractetur antequam aeearatur infallibilitas ———*
pontificis. Quando fideles decretam oonoilii Vaticani,

uti Mna nobia proponitur, logent).fanon et probn-

y. «λ.
40·

ΟΟΚΟΜΘΑΠΟ GKXKBAU8 UXAeKUMATUTU IMim

410

---------------- ------------------ r---------------

- —

Alii voUsat at sstaq—■ 4
* poatifm· aaataritat· la- A Ros—M— a—■· —asper —tata raemt ; quis dubitat
tua— aa— qua— ut a—Mosoram Petri, ita quoque doaÙMtitaMtW ttHW d· «eoelMMtM
*
*·
NgWMB
font, m monarehioa et, ni aliq—aire ariat—rati— trin— agoatoha— magistrum qa—atioanmq— do fido
*?
-riva da—rati— elaownto te—para ta H— M
t
*
—bo- HmUmOI ÎBÎtUibÜMI bftbMM
B aurea— igitur ipascopus, aeeiasi— usu inter­
liram ofMBMOMt'ia qnil
B
*
naaq—aq— —s—tia mot
et theologia doctoribua discaptanda relinquitur: Ux pretante, illo est cui Dotum— in Patro ait: P—re
«aim.debot aaaa brevi», concinna, msi—fate plan·, ogaoa, pares ones. Pugnatum —t liquidant vehe­
•icut apud iurisconsultoscoaveait. Da o—tara ni— menter aou a grascis solum, sed ab aliis pluri— totius
—t at «liquid etiam dootorib— et acbolis oonoedatur. orbis episcopia, ut hoc Roman— ecclesiae privilegium
labefactarent: atque habebant pro — illi quidem «t
Denique tantum «beet ut haec pontificia infallibili­
ty episcoporum iuriadictiooam Undat, aient pleriaquo imperatorum arma et maiorem eodaaianun numerum ;
numquam tamen efficere potuerunt, ut aut Ropieni
viaum eat, quin immo ipaem magia magiaque con­
firmat, aiout ex ipao nostro schemate pagina 9 pontificia potestatem abrogarent, aut in alium trans­
ferrent episcopum. Qu— piofecto oninik satis osten­
[coL 6] luculentissimeapparet.
dunt non humano aod divino prorsus decreto ecclesiam
Quaenam autem ait apiacopali» iurisdictionis im­
Romanam et c—teris es— praepositam et Petri
minutio in definitione infallibilitatia pontificiae, om­
nino non video. Infallibility una eat ; est illa quam privilegia iure sibi suo vindicas—, et eam demum
petram es—, super quam Christus universalem conChriatus eocleaiae reliquit tamquam fidei nostrae de­
positum. Sed quomodo hoc fidei depositum debet enu­ B struxit ecdeeiam, adversus quam port— inferi prae­
cleari ab ecclesia docente contra gliscentes errores? valere non poasunt Hanc fidem provinciarum me­
ridionalium Itali— populi semper coluerunt ; hanc
Respondet divus Thomm : „Nova editio symboli ne­
fidem a maioribus acceperunt, hanc, inquam, fidem,
cessaria est ad vitandum turgentes errone. Ad
illius ergo auctoritatem pertinet editio symboli, ad quam divus lanuarius martyr semper vivens nuo
cuius auctoritatem pertinet finaliter determinare ea sanguine fovet, defendit et magis ac magis in dies
quae sunt fidei, ut ab omnibus inconcussa fide tenean­ xe^rroborat.
Haec est fides, quam professi sunt omnia familiae
tur. Hoc autem pertinet ad auctoritatem summi pon­
noetrae1 luminaris, quam quidem ad nos usque con­
tificis. ad quem maiores st difficiliores ecclesiae quae­
stiones referuntur, ut dicitur in decretal, extra de stanti et numquam interrupta traditione semper fir­
missime asseruerunt, et adversus denegant— qifoalibet
Bapt, cap. Jfaiores. Unde et Dominus Luc. XXII
Petro dicit; quem summum pontificem constituit : e fontibus divin—revelationi» invicte vindicarunt. Et
ne dioadk de divo Thoma, qui hanc de pontificis uiEgo pro te rogavi, Petre, ui eoe dejiciat jidet tua;
fallibilitate doctrinam non ex corruptis gr—eorum co­
et tu aliquando couvamu confirma fratru tuo». Et
dicibus hausit, sicut nonnullis ««serere placuit, sed
huius ratio «t. quia una fidn debet ease totius ec­
clesiae, secundum illud 1 ad Cor. I : Idipmtm dicati» ex ipso sacrarum scripturarum fonte, quemadmodum
ex verbis a me superius allatis liquido ostenditur;
omne», et non tini ia nobis tchitmala; quod servari
non posset, nisi quamtio fidei exorta determinetur cuius ipsissima verba, si in schemate nostro relata
per eum. qui toti ecclesiae praeeat ; ut sic eius sen­ C fuissent, forsitan meo quidem iudicio, universa haeinostra disceptatio metam optatam assequi potuneet ;
tentia a tota ecclesia firmiter teneatur. Et ideo ad
solam auctoritatem summi pontificis pertinet nova ne dicam de Alberto Magno, cuius auctoritas in hac
quaestione semper integra manet, quamvis ampliori
editio symboli, sicut et tunnia alia qu— pertinent ad
significatione explicata fuerit a Roccaberto, qui nttotam ecclesiam, ut congregare synodum generalem,
pote ordinis universi magister doctrinam in nostris
et alia huiusmodi1.''
In hoc verbo finaliter tota eoclesi—tici regiminis scholis communem praedicabat ; ne dicam de i i»
oeconomia venalur; ad pontificem ergo pertinet fina­ solummodo, sed quotquot hac de re nostri scriptoieliter determinare m quae sunt fidei vel cum episcopis extiterunt, universi hanc doctrinam piofresi sunt, ut
amplissimi cardinales Turreciemata, Caietanus, ()rin concilio congregatis, vel cum episcopi» per orbem
dispersis, vel si c-asua et necessity urget, ipse etiam sius, Gottius, loannes ile Montenigro celeberrimus
solus tamquam interpres traditionis ecclesiae, ac in concilio Florentino theologus. Melchior Canus,
proinde ab. episcopis minime separatus. Nec ex eo Prières, Bannes, Afamachius. Cerbonius. Conteuquod pontifex infallibili» est, ullo pactoraequitur eum sonius, Billuartus, ut1 dé aliis pene innumeris
sileam; dicam praecipue de yncto Antonino, cuius
pro suo arbitrio omnia per se et citra iudicium alio­
rum episcoporum vel aliis mediis destitutus definire nomen vellica·» non desinunt, qui contrariam senten­
tiam tuentur. Nec vero in hoc argumento explicandas
velle aut definire debere. Secus enim in re tanti mo­
menti Christus desereret suum vicarium, cui dixit io
eam copiam, quam po—em, persequar, aed adverpersone Petri: Nuper hanc petram etc. et portae D sentium tela contra sanctissimum virum quam
inferi etc.
maxima brevitate repellere curabo.
Textus sancti Antonini hic —t : ,,Licet papa, ut
Non excludit igitur episcoporum consilium ponti­
ficia auctoritas, sed pro re nata quandoque hoc con­ singularis persona et proprio motu agens possit errare,
silio utitur, quandoque non utitur, semper — pru­
tanren papa utens concilio (seu, secundum ali—
dentia'divinitus inspirata: Spiritu
*
meu» qui eet in edition—, utens consilio) et requirens adiutorium
te, ei verba mea, quae pond in ore tua, non recedent
universalia eccleai—, Deo ordinante, qui dixit Petro :
de ore tuo et de ore semsrns tui, amodo et aeque m pro te ngm etc. non pote»t errare"
.
*
Practerquam.
*
lempitemum
Quod st legum Christi interpres null— quod hio textus a nonnullis ostenditur apocryphus,
aenior vt quam perpetuus accleei— usus ; ecclesia vero ab omnibus interpolatus, inter quos nuperrime a
in fidei religioniaque qu—ationibua, ao in oaeteria gra­ clarissimo viro Francisco Palermo ; tamen ex prin­
vissimis oontrovoraiia non ad Antiochenum, Alexan­
cipiis tanti doctoris contrarium evincitur. Loquebatur
drinum, Oooetantinopolitanum, Epbeainum, Pari- ■anctus Antonin— de eo quod in pluribus accidit. Et
sieneem, Toletanum — Bracato—am episcopos, sed ad
I Aa—m AsaAfim, ·» »·, q. 1, art. ta.
• Is. UX, «L

> AMM a4 Pr—hostMU srdiaasa, — <a— rrverea*aba— eteme parti—t.

• et < Tatis.
I
• Ct Μ··||—r»m * I—» ΧΧΠ.

411

À.

8M8IOM8 PUBUCAI IT

fflUVUU»

.412

cortÎMimam Mt peparu in re taati
*
lOomsati, ouïes est . aoMaeu unusquisque eradere dabat ; qsas tqjsta obli­
definire ea, quae uve ad doctrinam aire ad mores gatio ia fidriibas ««U· ***
·
■ umquaml^Maet aumpertinent, uti consilio, mu concilio. 8ad quaestio nunc M pcetSF» fide deficere.
mt, utram ex sanctd A titantoo exelodantor alia media,
Denique boo inmutins privilegium ia pontifice
quibus pontifex ipm solus tamquam eccleeiae fundo· luouleatiMune ootsndit sanctus Antoninus ia IV parte
mentum et magister possit ea, quae eunt fidei, eius operis, tit 8, cap. ΙΠ, abi loqueris d^privilsgiis
definire,
summi pontifias: „8extum est, inquit, quod fides
Videamus quaenam sit hac de re macti Antonini universalis ecclesiae noa potest dafieare, dicente Do­
sententia. Ipee in tertia parte suae Summae theologi­ mino Petro: Ego rogavi pro t·, ut aoa deficiat fidet
cae, tit. 22, de ttnfw summorum yonti/iewm, ubi ex tdb. Et quantam quidem ad personam Çetri, intdliprofemo loquitur de pontifice summo, incipit osten­ gitur de defectu finali, ut scilicet qaod noa periret
dere altimimam dignitatem successorum Petri, cum persistendo in negationis peccato; quantum ad ec­
ipae aptet omnia quae de Christo prophetice prae­ clesiam autem, quae intelligitur in fide Petri, veram
dicantur in Pe. VIII : Jfmuuti rum paulo mima ab simpliciter «et, quia non poteet fida ecclesiae defi­
angelie, gloria et honorefwonairti eum, et eoeutituieti cere. Ratio, quare fides ecclesiae in generali deficere
cum euper Opera manuum inanem. Dicit ille, Roma­ non potest, est quia a divina providentia ecclesia rogi­
num pontificem quem Christi» ipee euum vicarium in tor, scilicet a Spiritu sancto, eam dirigente ut non
terris reliquit, eme natura angelis minorem, eed aucto­ erret. Et licet papa in particulari erraro pomit, ut in
ritate et potestate praecellentem ; quia angelus non iudicialibus, in quibus proceditur per informationem :
poteet neque solvere nèque ligare; papa vero habet alias in bis, quae pertinent ad fidem, errare non
ligandi et solvendi plenariam ei universalem potesta­ potest, scilicet ut papa; in determinando, etiamsi ut
tem. Coronatus est gloria et honore, quia positus est particularis et privata persona. Unde magis stapdum
in sublimitate omnium dignitatum ; unde merito eat sententiae papae de pertinentibus ad fidem, quam
nomen accipit beatissimi et sanctissimi. Coronatus eet in iudicio proferret, quam opinioni quorumcunque
magnitudine auctoritatis, quia ipse iudicat omnes, sed sapient um." Hactenus illa Quod quidem in aliis
a nemine indicator. Collocati» est super omnia Dei innumeris locis idipeum confirmat etiam auctoritate
opera, quia disponit de omnibus tamquam sibi in­ ranqti Thomae, sancti Hieronymi aliorumque eccle­
ferioribus; aperit caeli portas, ordines depromit in siae doJorum ; ita ut ex eodem sancto Antonino haec
omnes cleros, et firmat imperia
veritas were dici poteet eodesiae universalis traditio.
Hinc ex sancto Antonino omnia alia privilegia
Haec sunt principia doctrinae sancti Antonini, ex
eruuntur, quae pontifici competunt, inter quae eius quibus evidenter deducitur, quod cum papa sit uni­
inerrantia in rebus fidei et morum. Ipae enim quando cum caput et .pripoepe totius .eodesiae, et super omnes
io cap. II §2 de potestate papae loquitur, compara­ habeat potestatis plenitudinem, cum ad ipsum per­
tionem instituit inter pontificem et montem Sinai, tineat editio symboli et dedaratio credendorum in
ut inde concludat neutrum posse ab hominibus vio- dubiis occurrentibus, cum ab eius ore debeant fideles
lari : ,,Significatur enim, ait ipse, summus pontifex
accipere, cui internum etiam mentis assensum
per talem montem. Primo enim ratione generalitat is, C praestare debent ; si quandoque sanctus doctor recqrquis sicut mediante tali monte descendit Deus coram
rore videtur ad consilium seu concilium universalis
toto populo ludaeorup^ sio.Christus mediante potestate ecclesia^ hoc, nisi dicere velimus ipsum gecuin ipee
summi pontificis in lege nova descendit Deus nuper et cum suis principiis omnino pugnare, concludere
toto populo Christianorum ... Tertio ratione legalis debemus quasi diceret, inter alia media quibus sum­
veritatis, quia sicut de illo mpnte data est lex, ita ab mus pontifex uti potest ad sua decernenda decreta
ipeo papa omnes leges et iure exquirenda sunt."
esse universale eoderiae'concilium ; medium vero non
Hinc ex auctoritate «ancti Antonini patet : l*
quod
exdusivum non necessarium non indiepensabile, cum
Christus per pontificem descendit in ecclesiam, ut per M solum idipeum facere pomit. Et haec inter­
ipsam in, fide firmaret ; et si verum est tritum illud pretatio confirmatur habita ratione temporum in qui­
apud scholasticos proverbium ,.propter quod aliquid bus scripsit sanctus doctor, temporibus scilicet tumul­
tale, et illud magis", necesM «et ut pontifex, ex quo tuosissimis conciliorum Basileeneis et Pisani ; et quia,
procedit ecclesiae inerrantia, ipee in fido errare non cum eius propositio affirmativa sit, praedicatum sin­
possit. 2
* Quod sicut mons Sina fuit medium per gulariter accipi debet, ita ut alia media non excludat.
Immo ex ipsissimis verbis textus nobis obiecti hoc
quod lex Dei fuit populo promulgata, ita pontifex est
instrumentum, per quod vere Dei lex Christiano ipeum evincitur. Ita enim loquitur: „Licèt papa ut
populo communicatur. Sed lex I%i non solum con­ singularie pereqna et proprio motu a;^n» possit errare,
tinetor praeceptis morum, veram etiam fidei regulis; tamen papa utens concilio (vel consilio), et requirens
ergo secundum sanctum Antoninum summus pontife; adiutorium universalis eodesiae, Deo ordinante, qui
est medium a Christo constitutum qd fidei dogmata dixit Petro: pro te rogavi, non poteet errare," Ibi
adserenda : quod quidem officium imptae non posset, enim aaignatur retio cur papa errare non pomit, et
si ipee a fide posset umquam deficere. \
haec ratio non petitor ab assistentia concilii vel con­
Sed manifestius in eodem capite eamdem senten­ silii, sed ex verbis Christi Dei: Ego rogavi pro te
tiam tuetur sanctus Antoninus, ubi demonstret sum­ etc. Quamobrem non equidem intelligo quonam.con­
mum pontificem esse caput supremum et monaroham silio factum ait, ut auctoritate et rationibus unius
in ecclesia Dei, ex quo eruitur ipsius inerrantiae privi­ quantumvis sanctissimi Viri, ex contortis eius verbis
legium: „In tota universitate Christiana, inquit ille, et contra hermeoeutioae regulas interpretatis nonnulli
debet esse conformité» de his, quae pertinent ad veri­ sint, qui ab huiusmodi definitione terreantur. ·
tatem fidei et bonos mores circa necessaria ad salutem.
Et multo minus mihi arridet opinio eorum, qui ad
Sed talis conformités non posset salvari, nisi in ordine hoc, ut ad definitionem dogmaticam non deveniatur,
ad unum caput seu unum praesidentem, ad quêta in medium afferre solent concilii Tridsntini pruden­
spectat sententiare quid credtadum et quid non cre­ tem oeconomiam in quaestione de intemerata beatae
Mariae virginis oonoeptiooa. Agebatur in concilio
dendum; ergo etc," Ex qua auctoritate eruitur sum­
mum pontificem esse in ecclesia Dei fidei regulam et Tridantino de illo dogmata definiendo; in contrarium
unicam, qua firmissimo intellectus ot voluntatis afferebatur divi Thomae sententia. Sanior vira fuit

41»

CONGMGATIO GKNKBAUB 8XXAGK8IMA TEBTIA » inti 1870

414

opinio roliaquaro Doamaiosni· viri· mm· sabolae op»- A aoa ijsriasat; ita at dicare reap·· poasimu· doaniasmtioMM torn, quam pesto· Gregorios XV siasdam tarn tai·· nortfi am hyim «m auctoritati· mj*
·
rthatea theologi· alia
*
sea aartoritata permisit
tien···, qua· civil· consortium rt familiam ipaam
Quantum autan· ab 31a diatat haao a nobis iarti- laiaarrima psrvaait. Sesuri anim potussuat vin imtata diwsptatio ox ao vol maxima patet, non hic agi probi non modo ad aurem admorsrs Muumuni. qui ut
4a opinion· ab «odaria tolsrata, immortiam parmi···, cancer serpit, sed patentius venenum spargere atque
red da opinion· oui repugnat oooloai·· traditio atque •vomere vira· pertilentiminiuni erroribaqstiia. Opertat
gsouinus Scripturarum reasn·, da opinion· in aodesi· igitur concilium boooe Vaticanum in Spiritu sancto
tribo· abhinc laeculi» orta, oui contradicit antiquitas congregatum huic malo quam citissime occurrat ; ne­
pana tota, neonon rotaram ipsius Galliae theologorum cem· omnino est ut auctoritatis principium rt infalli­
atque «ancti nomini· virorum, da opinione ab ipsi»bile magisterium in suo pontifice considerare non
mot auctoribus, paucis exceptis, reprobata, neonon a desinat; et nos qui speculatores in domo Domini
P° otificibus summis Innooentio rt Pio, atque ab uni­ sumo·, oportet ut medelam modernae societati tri­
versis pene aliis ecclesiis unanimiter reiecta.
buamus, non autem ut earamdem societatum morbis
Venio nunc ad protestantes rt ad catholico· in­
nosmetipsos accommodemus.
firmo·. Si ecclesia sua benignitate uteretur, ne ad
Hannibalem non ad portas sed intra nostra moenia
huiiumodi definitionem deveniret, ut facilius possent
habemus. Quis enim nescit quantopere studeant nostri
protestantes ad sinum ecclesiae revocari; neque protemporis sycophantae ad evertenda omnia sive rectae
testentibus satisfaceret, neque catholici· provideret, R philosophiae, sive socialia regiminis, sive fidei dooqui hanc definitionem a nobis avidissime expectant.
trinaeque principia? Ad quae quidem apostolico stig­
Vel enim protestantes in humilitate atque in cordis
mate inurenda atque damnanda sicut semper praesto
animique sinceritate, auxilio divinae gratiae freti, prifuerunt pontifice·.summi, ita nunc qui apostolicam
(1_ vatum sensum relinquere volunt, rt tunc nihil est ut ab Petri aedem regit pontifex noster amantiasiinus. At­
ecclesiae sinu amoveantur.et magisterii infallibilitatem
tamen tritum est etiam neotericorum effugium per­
admittent, sive ecclesia in concilio, sive in solo papa fricta fronte dicentium atque in vulgus effundentium,
loquatur; vel perfricta fronte in suis erroribus per­
pontificem summum haud ease infallibilem, ao ptoinde
tinaciter insistere voluerint, rt tunc sd sinum sccledamnatas ab illo doctrinas tantumdem valere, quan­
siae non redibunt, non iam propter huiusmodi dog­
tum intrinsecae ratione· quibus damnatio ista funda­
maticae definitionis promulgationem, sed ex bonae tur. Quod si ad damnationis ipaiu· vim et vigorem
voluntatis defectu, siêut aliquando Bohemias populis requiratur consensus sive expressus iu concilio, sive
evenit. Isti usum calicis enixis proribus postulabant ; dissitorum per orbam praesulum ; nullus aut fere nul­
ecclesia eadem benignitate usa eat, ut communionem
lus inveniretur damnatae propositionis effectus: et
sub specie vini illis permitteret : sed experientia docuit interea error magis magisque rueret in peius summa
ipso· in errore perdurasse, quia non stat usus calicis animarum atque populorum pernicie. Si igitur trans­
prohibitus, sed rebellionis ac superbiae spiritus, qui actis temporibus, quibus nondum aderat effrena do­
illo· a catholica ecclesia pervicaciter arcebat.
cendi scribendique prurigo, conveniens nondum fuit
Quod si etiam inter catholicos nonnulli saeculares c buius catholicae veritatis definitio; nunc necessaria
viri in suis litteris ad episcopos datis definitionem, omnino est, ut error protinus compescatur, et veritas
ut dicitur, pertimescunt; hi vel ex ignorantia vel ex
ipsa in hac tenebrarum caligine magis magisque elu­
praeoonoeptis opinionibus vel praeiudiciis, in quibus­ cescat.
dam etiam ex mala fide originem ducit Si autem in
Hannibalem'non ad portas sed intra moenia habe-,
suis muneribus ac donis obsequium sanctae huic aedi
mus; nam eo tempore quo imperantes vere summi et
praestare non desinunt et ex hoc suam sententiam nomine et re et potestate subditi erant ecclesiae,
dictatoriam, ut ita dicam, imponere satagant, ne ad praesto erant pariter ut ipsius ecclesiae leges atque
hanc definitionem promulgandam deveniatur; satius canonicas sanctiones sua auctoritate firmarent, et ad
erit si catholici ex corde sint, verum obedientiae obse­ praxim efficaciter deducerent : ex quo infinita bona
quium praestatun, si veritas haec quandoque in de­ ecclesiae non minus quam civili societati dimanarunt.
finitionem pergat. Durus non est hic sermo rt unue- Sed nunc res ad triarios pervenit. Posito semel in­
quisque portare potest, portari potest si Scripturarum fausto reparationis principio ecclesiam interet statum,
sensa fidelibus aperiantur ao veterum traditione· neoesee est ut ecclesiastica hiet archia arctius vinciatur,
enucleentur; portari potest u non in reoentiore· acavalidius confirmetur, magnificentius extollatur, ut
demies atque universitates introducantur luvsoes, red mediis humanis destituta sed maiori Dei auxilio freta,
sub episcoporum quoad fieri possit regimine in «ancto- atque inerrantia «ui capitu suffulta maioribus «ecurirum patrum pacificum hooorandumque consessum; tatis atque obedientiae ligaminibus obstricta possit
portari potest si fidele· instruantur super dogma de- 0 valut agmine facto contra ecclesiae hostes insurgere.
finiendum, rt ut speramua Deo dante definietur; rt atque feliciore omine validius, alacrius atque oelenu»
sublatis piaeiudiciis praeposterisque rt falsis hac de ro dimicare.
ambiguitatibus catholicum dogma in sua olantate ao
Nécessita· igitur dogmaticae definition^ nostris
veritate omnibus exponatur.
hisce temporibus ex efficacitate motivorum multo
Neque hase definitio urgenda non art ut aliquibus magis apparet, ita ut neque inutilis neque supervaca­
placet, quasi Hannibalem habeamus ad portas. Beimus nea dicatur sicut in tempore antiquo: hinc eoclesise
autem fljjkibaleai devictum fuiere see _tam » pru­
gallicanes traditionem, Feoelonis hulnilitatem, de
dentia Abii, quam Scipioni» aidare. Hannibalem Nouilles atque Sorbonensium exemplum, necnon epi­
utiqus non solummodo habemus ad portas, ssd nuno scoporum illius perillustris ecclesiae in conventions
temporis praecipue intra nostra moenia habemus. Uni­
sscuta inter Pium VII rt Napoleonesn I sacrificia,
cuique enim in comperto est qua vi, quo impetu, quo humilitatem, obedieotiam admirantes nostris votis
•atamoo furore in ecclesiastica immo etiam in civili unanimiter affirmemus. Nam sicut illi, suorum tem­
societate auctoritatis ouiuslibrt fundamentum op­ porum nsresri tetre penitus oognosceof·· illud ^nega­
pugnetur, st contra ipsum neoterici omnss debacchari tioni· exemplum orbi universo dederant; ita ipsum
ssnsireent omnes si nostri· hisce diebus virisseut, rt
•uiimi pontifici· inerrantiam non minus toterabilam.
. > testam ·*
. Vrtta.

.

4lk

SMMOmtB PUBUCAE IT

•ed eeclmÎM bono oongnmatens tmmo atilMmam
diximeot. Hœ fiaoto pastoribw ngn gregibus onio in
veritate et in charitate amico foedero oomunotis, regio
ilia sicut thesauris et virtute eaetaeue omaee natiooas
praecellit ; ita obsdisatia, davotieae, afleota erga banc
apostoticam Petri sedem magis magieque aooMmctam
μ me osteodet. Ego noat perrinereoc Deque rebel·liones, neque turbae, neque fftpulos, neque reges,
neque · Gsribsldium, neque Luciferum tiadso; eed
valde timeo dismtaiooee inter episcopus: fdipoum
dinamu omtue et no» eM mUr nos seNsmata *.
Dicamus igitur cum Bomueto': „Abeat declaratio
quo libuerit ; maneat inconcussa prisca sententia Paririensium. vetuatireimorum temporum eodeaiae galli' ranhe sententia." Et nos fraterno amori amplexatos
repetere non pigeat latiori quadam significatione et
pro temporum nostrorum necessitatibus aurea'illa
Hieronymi verba ad Damarum papam
*
: „Ego nullum
primum, nisi Christum sequens beatitudini tuae, id
est cathedrae Petri, communione consocior: super
illam.petram aedificatam ecclesiam scio. Quicumqus
extra hanc domum agnum comederit, profanus est. Si
quis in arcsNoe non fuerit, peribit'regnaa'te diluvig...
Non novi Vitalem, Meletium respuo, ignoro Pauliv · num. Quicumque tecum non colligit, spargit ; hoc est.
qui Christi non eetpantichristi est... Jjuamobrem ob­
testor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi sa­
lutem, per homousipn Trinitaten^ut mibi epistolis

tuis, sive tacendarum rive dicendarum-^typootareon
detur auctoritas."
*f>ro
Heec
mea sententia vestrae sapientiae iudit ioque Atbmitto.
li ic autem interrupta disceptatio est, et eminent inimus primus praeses significavit patribus illu
*
strissipium sc reverendissimum dominum Thomam
Grant episcopum Southvarcensem in Anglia supre­
mum diem in hac alma urbe obi isse, ipsiueque ani­
mam piis eorum suffragiis ac praesertim in missae
: sacrificio commendavit.
™
Dein proximam congregationem generalem in­
dixit insequenti die habendam, dicens:
..Proxima congregatio generalis habebitur cra­
stina die hora octava cum dimidio, in qua continua\itur discussio propositi schematis."

PosVbaec bonsueto riguo
,
*

patres dimissi sunt.

Ooncrscatio gon

OOMREBATIOnB

416

sOe., sminsntissimus primm praeses patribus
amtantiavit indices erreaetinaum m manors functos
rsiatiosssm quaedam ad pvaeeidiam traMsnWssot '
m*m

queas ieesst ex ambosM sabasesetarium pertegere. Re­
latio sutam eeqnens det:
«EaaiMntiasiiai praesides, ominentimimi « i»·.
varetetissutei paties, aliquot eoorilii patias gravibs
*
de oaneis veniam a concilio disssdsodi potionat,
scilicet: 1· Ignatius Philippas Hams patriarchs
Antiochiae Syrorum, ob diatasMm gratiasimumqae
morbum modo eliquantisp
*
relaxatam, ita at nano
proficisci valeat; 2· lauture· Elliot Bet-etme epi­
scopus syncellus patriarrhes Syrorum, qui in astate
iam provecta Motives calores sufferre non vatet;
* loeepbus Mater archiepiaeopaB· Aloppeusis ritus
3
marooitici, ob gravissimas controversias et inimidtiM
internationales durante eius absentia in dioecesi sua
exortas, et rm gravissimi momenti cum gubernio
Othomsoioo proxime ak ipso tractanri··; 4
* Fraaoecus Kerri! Amherst episcopus Northantoniensis in
Anglia, propter calorem ingravescentem, qui ei
temper debilitatem maximam et aegritudinem gravem
affert; 5· loannes Zwijsen archiepisoopue episcopus
Boscoduceneie in Hollandia; 6· Michael Deinlein
archiepisoopue Bambergensis in Bavaria; 7
* lacobus
Jeancud episcopus Cerameosis: hi tree ob graviores
eorumdem infirmitates, in provecta eorum aetate et
aestu insueto magis periculosae, ludices excusationum
allegatas discedendi causas satis fundatas atque
probates- agnoverunt, atque praedictorum episcopo­
rum petitionem exaudiendam suasere."
Huiuamodi relatione perlecta, idem primus prae­
ses rogavit ut qui easdem discedendi Ausas appro­
barent. et petitam discedendi venten/ concedendam
judicarent, per actum surgeodi manifestarent assen­
sum suum. Burgentibus autem pene mnnibus addidit.
..Declaramus allegatas discedendi ouqsss a congre­
gatione generali fuisse admisse
.
*
'.
Deinde subiunxit :
,,Reverendissimi patres, continuabitur nuncTgeneralis discussio schematis prim» constit utymfts de
eoderia Christi."
~
'
Et continuatione discussionis indicta, ambonem
successive ascenderunt episcopus Elphinensis, episco­
pus Augustae Vindelicorum, episcopus Pittsburgensis
et episcopus Surensis.
(
ORATIO
\

rçtweadi petris dommi Lourmtu (iiUootp\^
A·
epieoopi ElfAinaui»·

7870 iunii 3.
Emidshtiasimi praesides, eminentissimi sc reFeria VI die . 3 iunii J£70 hora octava dum varendissiipi patres.
Pauca tantum et brevissime de schemate noetro
dimidio ante meridiem, in conciliari aula VaticauM
petriarchalis basilicae, generalis reverondissipaoram animadvertam. Et primo liceat mihi assensum meum
patrum congregatio habita eet ; «tii interfuerunt D exprimere de opinibus/quM ex hoc ambone dicta sunt
de eodeaia nostra Hibernica ab eminentisrimo archiquingenti triginta et pma patres, nempe-29 cardi­
epiaoopo Dublinsosi et ab illustriqrimis praesulibus
*.
nale
6 patriarchae, 9 primates, 84 archiepieoopi
371 episcop. 4 abbates nullius dioecesis, 12 abbates archiepiscopo Caessliensi et episcopo Galvienai. De
generales siro praesides congregationum ordinum mo- dioecesi mihi commissa cum gaudio dico, quod nec
unum catholicum ibi oogneeoo, qui iam papam innasticorut^ usum mitrae' habentes, 16 generales et
vicarii generales; quorum omnium nomina,-quae per
' Aigeasatem: .gpiisspui Tlphtemste sdteenrs as dixit
assignatores locorum accurate 'descripta fuerant, ex­ saiteMH DuUiupaai, arshteftessps CUmUsssi st^fteeops Galhibe# indiculus patrum sexagesimae quartae con­ viAsi qaaat Isstisssata·· sestesiM Ktaresaste «tioa scatter··
gregationis generalia, qui interacts ooooitii asservatur. teteUMMatsm.X>mveaiio as ma aribtepinnir Wwtaramta
Reverendus pater dominua Lodovicus, Dubreil rirate Mte preterite teteUiWHtette teâaiüo MattelÜ· Britaairi regal aegis pretetere qma sbtetaxa ric. Sekssss riM
archiepisoopus Avenionenris miusnn lectam celebravit
te saaibu grsbui, deotiteaa stes st Seripteres st traMital
Qua absoluta, et recitata. oratione Adswmu Do- ssaforasa sssa De spportaaltete gsgalthate aaltea tea ksri
• * I Cer. I, tft
> Bpist. XXV, UK I.
• cnwwre eifHe o·. ed. Vatie.; hateatar Hess te eedtee
Verbalis· tesauMrlpte.

SPMstteasa press spa Mate reastlatari ksretei areMdteeee·.
ria base tterit tetxskuste. Obtestteass pare appeMRlar. sas
(pare am tribe· Letter·· et CMvteas regteriato psiasHlaa

te sodrete tapetstaat, st airsri re assaaDos epteospre sasdsa
este ebieetioase seas facere st ooetre tetelHbllititea sfcrre.·

4W

COXOBUnO ΘΙΧΟΑΙΛ OUGimU QUARTAS Ml 1W0

411

fallihi ho aon srodst, aao HUB iavtisadt· tiiaan A obiastM·· aaaa fsosriat at aario ia baa aaoro ooeoUb
qai ilafigitiras· infallibilitoti· t laatai araipiatf profsraatf & apeetacate· daploraadust quod Deos
Quoad aaatkoUa
*
ia ia^ario Britauien orodo, pro ■MMfifiOM * Mbit SMOVOOL "yllt MUMtttÎMtBU *C
iadabia haUbo eon SaatriaaiaM «rehispireopo Waatiwvaraidiaeimi pataen, quid ia laàcM fiat, quid ia ebaro,
anaaatariaaai, quod dafiaitio iafallibilitati· oonvar- ai iataasa apiaeopi aeons· troditaoaia eeaieaiao oaatoimms wu ΒΜφκρ
**
prattovebita
dsa a iudicio privato aabuartMtar * oonoalaaatorf
Claras Mater ia Hibarata dootriaat iatellibili·
Dixi, reverandiaami patbua.
tot» taeaaruat aaoaper ao doeusrant; at oaaaiao
ORATIO
emaaum re·. quad da apuoopia Matris ah iUaetxssrimo
rweroadi pafris aisnsasï Faecsah· Dwaltel
arabiapiaoopo Ciaeiaaataaei neper ax boa aaabaae antjMcopt
Vw^ttaonMi ’·
aartuai eat, aaaapa quod ia iuraaaaato avili pottatati
Rminsntjasiuu pratauidea, eminantiaaimi ac revupraestito declarare volebant aa papam iafallibüasn non
luniiiaainii petraa.
*
credsra
luraawatum quod in oertis reran adiuattia
Data advenu licet kboraae valetudine conor ali­
aliqui epàBopi at catholici Hiberniae psaastaro .taaabantur, hoc eolum de pontificia infallibilitate affir­
qua verba de detmibilitoto iafallibiiitatis pontificiae
in medium veetran profana, ut sanam epiaoopali
mabat ; nempe quod non erat dogma fidei catholicae:
quaestio'nomquam erpt de fide privata iorantia. luremeae oooecientiaa satisfaciam; nihil mihi in animo
•at, niai breve examen illine argumentationi·, quae
mentum istud et omnia similia ab aliquot anni· prop­
pro definienda pontificia infallibilitate ex sacris Scripter ruvieteotiam nostram a pariameoto abolita eant
Quod ad millions· Hibernorum pertinet, qui in
turis adduci solet. Antequam vero tum ipsam aggre­
Anglia, Scotia, Australi» et America
*
eccleaiea catho­ diar, meum eeee mdioo ad illa verba paucis respondere,
licae principaliter conetituunt, non dubito quin omnae quae nuperrime unum ex reoaratissimie Deputatioex avita traditione papam infallibilem credant, et cum
nis patribus, venerandum epieoopum Ratisbononsem,
debo et fidelibus patriae eoae huit» veritatis defini­
ex hoc amboae enuntiantem audistis Hie enim in
meam ipeiuq'dioeoeaim Augustanam singulari modo
tionem laetissime accipient.
De malis, quae « definitione eventura timentur
respiciens, a·eruit doctrinam et fidem circa summi
praesertim in Austria, Germania, Helvetia et Gallia,
pontifici· infallihilitatem in Bavaria saltem in qua­
- multa in sensu diverso immo et contrario diota eunt a
tuor ipaius conditis dioecesibus ex antiquissimis tem­
plurimis illustrissimis oratoribus. Hi omnes ex sin­
poribus continuam et coaetantem. Magnopeee, reve­
cera convictione sine dubio loquuti eunt, sad tamen
rendissimi patra·, doleo quod cogar huic assertioni
certitudine, ut patet, de istis futurie^loqui non pote­
in medio vesttum oootradicsre.
rant ; et ei ex solis illorum sententiis de opportunitate
Reverendissimus pater minime ea prohaese mihi
definitionis iudioare oporteret, fateor quod dubtus om­ ' videtur, quae probare voluit; siquidem pro fulcienda
nino haererem. Ex quo autem summus pontifex, qui
sua assertion» aliquos locos allegavit ax operibus sex
est caput concilii, et ad quem ex officio pertinet
auctorum dpetissimorum, qui in Bovaria et partim
rationem habere et iudicium ferre de bonis et malis,
in mea ipsius dioecesi publice docebant; quorum
quae sive ex definitione sive ex' definitionis omis­ C primus Albertus Magnus ex saeculo XIII, deinde
sione futura sunt, ex quo decrevit quMstionskn de beatus Canlsius et Layman ex saeculo XVI, tum duo
infallibilitate ad concilium admittere, etatim cessavit
canonist·· Reiffenstuei et. Schmalsgrueber ex ,saeincertitudo et haesitantia mea; et nunc credo firmiter culo XVIII, denique ipee praepositu· capituli mei
Allioli, qui nunc adhuc in vivis est. Ut look citatos
quod per Dei providentiam et per episcoporum inter
■e « cum sancte sede unionem definitio fiat pro
ipsos silentio praetermittam, quid sequitur exinde?
maiori Dei gloria et pro maiori ecclesiae pace et in­
quod ex sex continuiasaeculi» afferuntur sex auctores,
cremento. Refinitionem infallibilitat is non solum opqui, ut ex operibus/eorum desumitur, doctrinam de
’portunam, sed in praesentibus rerum adiunctis ne­
infallibilitate pontificia propugnant. Inquirendum
cessariam -duco et propter rationes iam ab aliis ora­
fuit potius, ut mihi saltem videtur, illud quod per
toribus luculenter expositas.
saeculorum decursum · singulis episcopalium sedium
Doctrii^m in quatuor schematis capitibus propo­
praesulibus constanter et continuo circa quaestionem
sitam probo omnino et teneo, utpote sacris Scripturis
nostram tenebatur; inquirendum fuit potius quid in
indubie fundatam et sacra ecclesiae traditione et usu
scholarum decursu theologiae studiosi docebantur,
in omni saeculo probatam; et vehetnenter desidero,
quidque per parocho· fideles. Ast ut ex variis theo­
ut haec doctrina' statu periculoso liberae opinionis
logicarum institutionum libris, qui decurrentibus in
quam proxime eripiatur. Difficultates quae contra
1 Argaasat··; .Kplssopas Aagartag VtateUesre· «eluurc ^petrinam afferuntur iamdudum a probatissi­
nils ia prisds aaisrefaartit tri» ea qaae ab spiwops Rstte
mi s catholicis scriptoribus et multotiea in hac ipsa D bsaresi 4M· testait. qsb· ait astsapta· ·»“ ■°· "41
aula solutae sunt ; et ri quibusdam patribus non satis protere·. A4 rea. vare 4svsaMs laHliWHtatis tetauorea aoa
solutae vidertoif, illud evenit meo saltem iudicio ex sati· atteaAm «brervavit ·· qase ia Beriptari· Msanaat pre
iaMUWMtaU aaivsrei ancistarii ; i··» st SxeaSplam ait oeror·
criticisme enamelit
*
quem illi patres adhibuerunt in rere h taiptaris te amte iateaaii is reta· *
tei. st Mida·,
senau Scripturaram et documentorum ecclesiaaticonun tes nsa S« tan» Fstraan M p« ip··· es» «steris epnteUs
decernendo contri sensum et traditionem ecclesiae, testea prepaaitar ia vsrtes .vias» est Dyiritai saaete st uUr'.
scripturas et doc^tnte theologica ad opiniones suas latelUMUtato teftassres ex Strip·»· testireaaib qas· pra­
tensi aaa aid iatereetar argteasate dsssaaat st qaiteai asa
flectere oonhqtes sicut faciunt protestantes. Omnes ates rfl Bette at qassüibsl sxaepdaa··· sxdateat. Cate esaobiectiones, quas in hoc concilio audivimus aut legi­ ehutt 1· i était Christa· iatelUMliteti· psasregativa· eat
mus. eae ipsae sunt, ut bene notavit illustrissimus is saps tii «eisstes repite aat ia aaiveres «agisted· ooUo•rchiepisoopus Baltimorensis, quae a Luthero et Cal­ rers; 1· Master· ex Beriptaris saMt iatelUMliteti· prae­
rogativa· Airscte st iatsteats aaivstss tgistesie tribatea
vino et eorum asseclis contra primatum Petri iam et, t· sseetero ax Striptaris sapttaa smMm cayqt ia 4emilliee allatae' sunt et toties profligatae ; et si vim grisatel Msi rabas astivros haters part·· ♦· Xsa reiligi tx
aliquam habent contra primatum magisterii, «undem Bsriptari· iatelUMUteti· prasrogatire· Ka yretiioi iatesm1
at (pre «X as re atesMs terirere iateiUMUt ptit ?«· Bi
habent fero omnes contra primatum regiminis.
•di apid tateiBMUtes rrapdtt, ·· (au *
te sMtehre te
Quia igitur non doleat quod episcopi, qui sunt titei· aegiitert «reteatar asrstrli «rasai, st tgisterii
doctores, iudioes et defensores doctrinae Christi, istas latelUMUte· asa propris ssi aetaate stv
*

Conor·, omasn. vosros UL

tl

*
419

*

À. ΟΜΚΗΠΒΒ PBBUCAIJR

φΜΒΜΪφΚΒ^

4M

.. .—t------------------

OwOMBÎâ Μ00
Ι
*
μ «WbftBtVt JMbtlk
*
tfettlefÎM ft
·
*
• MM £μ9Μ£Μ6ΒΒ^9| Mt fltfRI
*9*
*M
dios βΜφν dMfbMtw jMMtioM· d· ieftU^Si· leventur. Quidatom igitur de unisoni salictarii occis-

tetf KMBÛ JMBtlfiMI 4K OÙM|l
*
*Mtîl
)0Q
sorti, ideôqM siugulie relinqui aat Imm not iBam
aequi opinionem. Fideles nostri ipsi ps» Im nMÜi
imbuebantur ad normam porri cetsehimai · hate
Canisio editi ; at ia isto parro aateohiemo nil do q&-

étions nostra lagunas, Uads igitur siren haae quae•tWttffll 90IMtftlM ft COMtlMB doOttlM d·
summi pontificia ia claro at fidsHhoa Bavarian pro­
gigni potuerit, ago pro mea unharillitato omnino non
iatelliga.
|

Reversodireiffine prassulsuo argumento adiunxit
eo de certitudine assertionis eoae propria experientia
MN fdoctttnia Qttod ttd Mltt <Κθ90ΒΜ·Ι JBrtÎMt, MM
rererendieoàane pator ibi par aliquod temporis spuriam
paroeciae cuidam praefuit. Nereio aa iUi occasio data
fuerit sere quoad fidem totius ietins diomomoc satia
soperque informandi, huius dioeoeeooe $nao 847
paroeciie ot aippUus 1800 eooerdotibue complectitur.
Egomet ipeo boat camper infirmae, sum per
duodecim foro annos epieoopue huius amplissimae
vineae, in qua cum catholicae magnat proteatantium
numeras, nec non ipaiue darwiniatai asssolao cohabi­
tant An per boo tempus residuus vigil et fidelis ser­
vus fuerim, ego nescio, Dem rest; at testari pomum
clericos fideleeque mihi concreditos credere infallibili­
tatem magisterii in ecclesia positi, nec non picato et
integerrimo obsequio sedi apoctoliooe et summo pon­
tifici eem addictos: est illos etiam credere parti­
cularem infallibilitatem summi pontificie, ego pro
mea conscientia, revoreodireimi domini, testari nequeo. Scio autem permultos ex clericis meis aoademque melioris et optimas notae, quorum opinionem
cognoscendi oocesiooem habui, opinioni infallibilitatis tamquam absolutes et independentie nequaquam
adhaerere. Haec pauca quoad testimonium meum
sufficiant
·
Quod ad meam ipsius opinionem et fidem attinet,
semper ex partibus stabam illorum, qui infallibilem
auctoritatem pontificis ex cathedra loquentia affir­
mant, et propugnant; numquam autem pro meis
studiia theologicis, ot pro mea scientia ex sacris fonti­
bus divinae doctrinae mihi potueram persuadere, hanc
infallibilitatem esse personalem atque absolutam, seu
independentem. Nunc ad rem.
Merito quaeritur praeprimis utram thesis exa­
mini nostro submissa in sacris Scripturis ita fundata
sit, ut Romani pontificis infallibilitas tamquam veri­
tas divinitus revelata declarari· et de fide catholica
credenda proponi posait. Equidem laû^pre non poe-

sum, quod defensores infallibilitatis pontificiae in
tractatibus suis saepissime omittunt praeprimis in illa
reflectere argumenta, quae pro infallibilitate qniversi
magisterii ex sacra Scriptura suppeditantur, vel etiam
in oas propositiones theologicas, quae circa infallibilitatam iam prostant tamquam fide catholica
credendae.'
Verum enimvoro nihil magis eat Moaasarium or­
dinique in veritate investiganda magis coneenteneum
quam, prout dootismioue Canus episcopos Camariensis
ait, ut a notioribus ad eu quae minus eunt nota profi­
ciscamur. Quare in ooomosu eum isto doctissimo
auctore, nacnon cum auctoro libelli duobus circa meosibus abhinc ad defendendam .pontificiam infallibilitalem editi et intitulât· : De Romaai pontifici» supre­
ma docendi potentate diepatatio affirmo haud dubie
ea quae Petro et quae apostolis univervi» diota sunt ita
• Aretor tais» opresaU set pater KlmtMSrKProiUt
NrepoU, typte VtaosatU Msafraii. saao IXjer ia 8
*.
Mp

aiastiei inMlihilitate «t
mimm

smxm

^Tipttri
*
potatf
MnMm·

MMM tttkfct jjiyfaj BMtri 8kh
tWÎ^
*
MK φΰλνι dÛMt·
M ÎMMMQÎMt
*
φΜΒβίο 09 isteMiHtitBt·
Π1
**
■ΜφΜ
*
MflMtM.
fuerit
provisum. Huc sp actant pcauprimia illa reaotMma
*·
Vfrt
*
φΜ
SflVftOr MNttf ImM CWmÜM dÎMMtfMB
n hoe mundo ad discipulos euoe dirigens, ilUe 8pirify MUKUMB PVMÜtMIB
*
βρΪΠϋΜΜ VWtUttM ptOtnit
**
tat, dsdarane1: /Os am decebit aaeia ctsuMuref
wMl MMM| fMMKMMfMf Aw· wMf/ *09 falflMf·
•mm puribAeM aie ses
*,'
dorobot em cauneae auriftoe
MM
*e
*
ÎMsdeO^M
pCMMMMNMMKl iMMChrôtU
*
iteravit post resurrectionem suam iisdem suit apoataiie, cum asemreurus in coelum sotemniasimam ipsis
miesionegt illam impertit, qua fungi debebant
*:
Date
ari mibi omnis poteaiae im enato ot in terra, canta»
docete... servare omnia, qtaareMmgne mandavi vobit:
et κα ego vobiacum amn usque ari «mummofâmem
iatnii; vel ut apud evangoiietam Lucem legimus5:
Vos testee critis borum quae diri vobis. Et ago mitto
promûaum Patri» mei m vos. Voe autem sedete «h
civitate qauaduaque induammi ririute ex alto. Ex
his aliiequo quos praetermitto Scripturae locis dariseipte apparet, universo apootoloram eorumque suc­
cessorum coetui in exercendo divino magisterio
emiotentiem sancti Spiritus ad revelatam veritatem
immaculate conservandam a lesu Christo fuisse proniireain, et reapse per effusionem sancti Spiritus
impertitam.
Quaeritur porro quomodo res se haberet, in quan­
tum videlicet ex mens Scriptura cognosci potest, circa
exeteitium huius magisterii quando agitur de dijudi­
candis controversis circa fidem ot mores. Unus tan­
tummodo casos in sacra Scriptura refertur, ex quo
modus procedendi io huiusmodi causis cpgnosci licet.
Cum enim, ut iu Actia apostolorum
*
legitur, seditio
facta esset Adtiochiae, propter quod descendentes de
ludaea fratrss docuerant: Qnia nisi ctmancidammi
oenmdum morem Mogai, mm potestis salter,, escen­
derunt Paulus et Barnabas in Jerusalem super hac
quaestione: Coaveaantat apoetoli et seutorM videre
de verbo hae. Magna facta edt conquisitio; Petrus
primus sententiam suam exposuit, deinde larobua
quid indicabat enqutiavit, aduciens unam tantum­
modo prohibitionem, quae fidelibus easet imponenda.
Quo-facto, illud quod decretum fuerat, scriptum est
ad eoe qui Antiochiae, Syriae et Ciliciae erant, fratres
his expressis verbis : Apoeioli et oeoioree fratre»...
placuit nobis rollectis ia ttmtm ... Visum eri Spiritui
Mmcio et nobis. Patet igitur ex hoc uno sacrae Scrip­
turae loco, quaestionem Antiochenam decisioni non
unius Petri, sed eius et oaeterorum qui aderant apo«telorui% iudicio et definitioni fuiam submissam ;
itemque hanc decisionem factam esse praevia con­
quisitione. Patet porro apostolos in unum cum capite
collectos decretum suum emisisre tamquam omnidni
consensione, Spiritu sancto resistcote, factum, non ob­
stante praerogativa principi ipsorum a Domino tra­
dita, neque obstante eo qaod etiam Petro circa evangelium in gentibus praedicandum particularis a
Domino iam facta fuerat revelatio.
Ast, ut breviasime dicam, haec quae modo exposui,
, i la XVI, so.
’ lb- XV, se.
•
«
5
·

ik xvn, 1
*.
Matth xxvm. i·-»,
IssaXXIV, 444».
Cap. XV, 1-SS.

Λ» «arta snut, «l ssdfintat aBqgs·· mfmhmsdk ens i

prsftaMsMA.qPK q·
·
*
pariati «AmimMi
*
Mid
*
4rffa4M
ÎBMWtMMMlÎ fids m4nÜÎM
det satinqaaa
*·
mnlafhasaa·,' apatoiaamdm a
*
ctaduntar,·
KesnnilNMdiqasatisaram (aatatattaMm-i Sommrm pM4t0K )b m4mmm ·Μϊ·μ Mmî priM^
UkvW ·ΒΜ4·#ΙΜ ImAmIW· Sfat JMflBMtMM
*
Mt tsMi ^pM Mt MtÎM μο!μ4μ MpM» M mm4mb chti·
••quantae· 1· «mMm wamaaün · Christi inerit·- '•ItMMMM SIMM MEMtit· QmI BiMMI pOMÜM
ÜNtitMMM pMBtU
*
Mt ' MMjam MpMMM
tMMl βΜ·ΐ·ϋΙ. i* mbAhm* ·4μμΜι
* MOitfM MkhefitB 4mMB Mt H4k MBtlMMMMWM •mM· 4ôpMti 64m μγομ4β« 4·0ομβ4ϊ » Μ m fi4t
9
*
mi4·»
*ipelMi
ptU
obtfaMt
àrfhllîW· * CbriMo ieMâtetw» S
* ijMMfe hit* 41· •mvm4k 44S
·
*
vi
mm* fl4w ndMMt» 4
* m4mm jmp μ9μβ laanas, ita a aulla verita rnthiaBm agitari posait,
dhpsna m nbue fidri «t ·οπβ infallibili· aat; MM M MMtt· MHBk Αμ4μΜΚΜ|1 MsInM· potM^ MC
&·3μοΜ» Jmém ia mmîK» gawdi oeagragata «t .qnàdqaam dsfinitam aai damàatum ia «aivarso orbe
cagitari qnsat, aim definita·· eat rasectam tarit a
iada fidri iafaUibÜM.
Ttaaasamaa igitar ad «nqmiaanda «a srgenwnta, Petro. Hba est- UK a ssihi videtar, peûMtpalitea
*·
Ml MOtMBM KtMMttMg ψΜΜ ptUOdteOBt
qnaa ad prabandsm asmmi pgutifiiùs infhllilnlitatam Mttedb
*imi
ooolmùa patr
*
doomta: cathedra Pari
«s sacris tfcriptaria laaiiaatà. Inter ilia tras Scrip- «atiqù
*;
sd h
*BO MolMMMlpmp
*
tUTM foCQ·, Μ ψηλό· MmMVW ^OBtififM· infid- pMebtt tS4it MVtîtMÜMM
libi|itoti· MgBflNBtBtiMMB JjMOI ÔMMMBtf procul Mr potiorMi priMÎ|MlitMm mqmm Mt o®mu om·
dubso iUa qui apad Marcherais hgitar, primum tanat ! > venire eosisriam, hoc at, «ce qui «ont undique fidriee,
in qua amp
*
ah hia,qui mat uadique, comervata *
t
locum : quara primwa de ΐΠϊ· vertes: Tu « Prim·. ■
Est «tua omnam eoutrnvaeieai Christen Uee •a, quan ah apostoli· eat traditio’. Hao mihi videtur
vertes fttro et raoMSMrib·· «ias illam regimini·, conclusio es testa nostro eminenti aaosasario deri­
iuriadictwai· «t magisterii principatum, quum prima­ vanda. At illud, Ctaiatum in ooatitaado Petro tam­
tum vocem··, pcomimorio modo trediiiime Veium quam. ftmdaaaanto molrnim ran its diaposuiase, ut
quid ex hista varbis eruitur circa infallibilitati» prae­ circa ns fidei * Boron illi tamquam pryno abrogativam, quam simul cum primatu Priro riusqae •olatam potaatatam definiendi tradiderit, ex textu
noetro neoaario oomoqui mihi non videtur.
■uccaaribuB traditam «ea affirmant f Diraote et un­
Trenemma ad brorit
*
examinandum alterum
mediate in verbi· loxtuq noetri ciroe hanc praaogativam quidam nihil exprimitur; via autan indirecta Scripturae taxtpm, pempo illum loanni» : Pare otw
*
«tc. Hia· tauta aet «ri
m
*
locu> «ininen·, qui ad
et mediata eoilioot p
* modium raciociaatâmi· defio- me
■ora infallibilitati· mmrtinnan Miam «x hoc textu probandam praerogativam primata marito allegatur.
derivant. Dicunt-enim : *
i p
* Petrum firma advena Hia enim praoknanmie vari»· Chrieta Petro * vucMmoriboe «ui· illum nepa tradidit principatum,
porta inferi oooMa coorirtit, Petro data at nana
bi«
*
apud Matthaeum praniucrio tan­
«ot potaeta in vera tUk eam «errandi; ecqua v«ro qaa ipa v
alia eat haec potata·, niri potorta defiai
q}i,
*
qoee- tum modo contaient. Cum varo boo textu loanni·
nam fida ab univerae eccleaia tenanda «itf Hin in nihil aliud exprimatur, niai quod iom in verbi· proPetro huia potaatatio ma omni pcrioulo «rrandi 0 mimoriia divena aolummodo utrinque metaphora oouvaoet ; oeque poteataa apta eat ad eceieaiam in v
a
*
tinetar, mihi licebit ad exemplar Bellerini aliorumque

dum. Ergo etc. Hecè eat argunMntationia aubataatia,
quae quamvi· a diverri· quidam quoad formem varie­
tur, apud omn
*
aadem reman
.
*
Quid vero da hac argumentatione ditandum, reverendiaaimi petrep T Mihi videtur hoc argumen­
tatione pim «x taxtu nostro proberi veil·, qunm roappo
inde probari poemt. Omnino certain *
t in textu
noatro enuntiari firmitatem fundamanti «oclaaia·
eiukque perennitatem; itemque omnino certum eat
extra boo insigne fundamentum eceieaiam habari non
pone. Porro eum quodrii fundamentum autaintae
debeat aedificium super illud excitatam, Miam ab illa
petra, quae *
t fundamentum ecoleriae, Mcvari . debet
eccleaia, eocMaiaeque fide·. Concedo igitur Petrotamqu«m fundamento «odaria· datam «em poteetatom in D
vera fide accleaiam «rvaadi; neque, mine· concedo
.hanc iUimitatam potentates! consistere in definiendo
quaenam fides ab ecclaaia tenenda sit > quiituun im­
probabit hes s•sortions
*
? ’
Ari alitar-m re· habet , ei dicitur potariatem illam,
de qiia loquimur, nimirum definiendi quaenam fxiee
ab «celeria tananda rit, in uno Patro tamquam ' fun­
damento eoderiw reridere. Haec coadario «x textp
noriro nequaquam nicmmrio oouaequi videtur. Iam ri
metaphoram v
bonun
*
penaquimur, qua Petri prima­
tu· in texta aoetroenuntiatar, dio
·
*
cogimur : qu^mr'
admodum cuiuaqu· aedificii «olidit·· praeprimM.a
soliditate fiimierinMi pendet, eadriiam simul a firma
teheariou· fundamenti oum columnis aadifirii •arum­
que soliditate; ita quoque ea poteria·, quae Priro
tamquam fundamento inari ad conservandam in vara
f

memorare; deveninm enim, fuae illum textum
examinando, ad «undem oonclurionem, quam ex
texta primo eminenti derivandam existimavi.
Tertius denique «aerae Scripturae loou·, ex quo in­
fallibilius sumini pontificie derivatur, «at ille qui
legitur Lucae : étalon Simo».... Ego autem rogavi
pro te dtc. Defensore· infallibilitati· ex boo textu ita
concludunt : Imo· rogat pro uno Petro ut fidm «u·
numquam deficiat, ritnulque fratre· suos confirmet.
Oratio Chriati pro Petro «t omnino efficax ; *
go Petru· in encoemoribuB eui· «et infallibilia. Praeprimi·
mihi ridetur a patribta entiqiumimi tempori· huic
testai mitem illud argumentationi· pondu· non ea
*
attributum, quod illi· duobu· textibu·, qui iam pra·ceaeerunt Sunt quidem Tbeophylactu·, Ambrorii»,
Cyrillus, qui textam norirum ad magisterium summi
pontifici· rafantnL Ari praeter hos patra· «unt ipri
Mimmi pontifice·, qui aaejM saepius hunc textum Petri
■uMmoribue applicarunt, in quibua Oelasius, Priagius, Hadrianus, Agatho, Leo.
Hac praamima animadversione, meam «ententiam
prodero. Nemo .potari respectu contextu· verborum
negare, lasum Wbi· illi·, de quibus loquimur, OMitn
eee, ut Petrum admonent praeprimi· illius gravis­
simae tantatioaie, in quam proxime mquenti nocte
fidm rius traheretur. At uon minus oartUm mihi vide­
tur, quod Xasus mmiun· * rogatarum «ee pro Petro
ut eiu» fidas oon, deficeret, hoc meerairi «imul proptaraa quod «um tamquam patiam iam «legerat, sup
*

,

> X Frira· Cknsatog
*
m> ·*
• S. *
Ir
M
aiv. teM·
*
Mh. ΠΙ. «sp DL

«·

titrait
rogeei pro ft etfaan Petro merito aptant» («·ι|μι»
dttto ttfiti
B*0 MB MMMMfÛNB 4ΜΝ^ ί*
priaopeta aMiari·*» Qummbi a*iai dMMtetyfe Ivraai
Chriataua earn oratio·» aaa Patio, ia aaoeaaMribaa
aampar viva, non mia» pcaaata eaae, qnam ai panaaW igMMii Boh aanttMt* fidat ahai bob astSa^BeNtar,
fail a ill* gravissimae taatatinaii aaataf Qmmo «an- aaatw paiMpa aoa vincant». It ai tantum aoatnan
pino MNtaun aoDetieio ttttw* MatiwB otiaM iwpeot* ad aaaaaaaana ei» appUnu»·, mmiiem, qtna ad
Patmi a oratione Chriati aaaavit constantia fimaead jcfaMtaM Prtii Μ μμμμοπμβ <ub àatatpratari·
la entalaaado aaaa hait» tataa, liewt mihi, ro- qaa fidai àaaaam, ia aaaaana ana praoMaaae coovMwndÎaùaû patata, apanalitaf taflaata0 tti iBaa fidaan» nnaan eaL Ast banc constantiam et firmiuinterpretation»·, qua» ia BaUanaiai treotatu 4a taai omnia» ideal eaae » activae iatalübalitati·
Romano pontifioa lagimua, quamque rerermiiimimi praerogativam aamdatnque shaolutam, idaoqw in
patrea Deputation· adnotationib» aidiaaatia aoatri textu noetro leeum particulare iafallibilitati· donum
inaaruanat: «Duo, inquit venanbilia Bailarminu·, PvtTO et auccaaaoribua auia abaoluto modo trodidime,
privilegia Petro Dominât impetravit Daam/ut ipee aaaawio vix concludi poteet
non poaait umquam varam fidem amittere, quantumAct mihi obiiciunt: qua ratione poteet Petrua con­
vie uotaratur a diabolo: altarum, ut ipee tamquam firmare fiutrea auro in fide, ei nulla infallibilitatis
pontifex non poaait umquam docere aliquid extra B praerogativa eet munitua? fteapondeo, loquor tantumfidam, eive ut in aede esus numquam inveniretur qui modo de infallibilitato absoluta. Pranprimia affirmo
doceret contra varam fidem. Ex quibat privilegiis, Christum Petro et auoceaaoribua eiua non monitorio,
aio pergit BeUarminua, primum fbrtaaee non manavit md imperativo modo dixime confirma fntnt tuo»:
ad posteros; at aeoupduai *
iqa dubio manavit ad qua ratione Petrua ipee poet suam oonvanionem fra­
tre·, erilicet ooapoatoioe, in fide roboraverit, ex
poateroe, aive atmeaaorta.
**
Ita venerabili· et dootieScriptura liquet; neque minue eat Patrua in euoomaimue vir
.
*
Hano licet doctissimi et veneratirnimi viri inter­ aoribue auia semper vivus, incoocumum firmitati· et
pretationem pro mea parte minime laudare pomum. robori· fundamentum, · quo principaliter totius eccleàiae fideique pérennité· et unita· pendet. Revocate
Nil'dico de eo quod BeUandtnue, illod quod ex ef­
ficacia orationi· Christi concludendum putat, nomine igitur, revarendiasimi patree, in memoriam, quae
duorum privilegiorum daeignat. Aat naario qua iutta super illo textu iam exposui : illa quae ad ilium locum
de ceuae in verto textu· noetri duplicem aeneum vim­
•iaimadvurti, in explanando hoc textu necesaario
que duplicem effiohciae orationi· Chriati ingerere ipei recurrunt.
licuerit: dicit enim dubium ease num primum pri­
Hi· bcevibua facti· expositionibus, neceme mt, ut
vilegium, scilicet veram fidem non amittere, etiam ad quae de dono infallibilitatis universo magisterio di­
•uooeaaorea Petri manaverit ;■ id autem eme osrtum, vinitus tradita ex sacris Scripturi· colligantur et iam
alterum privilegium scilicet nihil contra veram fi- de fide catholica creduntur, eum illis quae ex iisdem
dem docere, in auooemorm eme tranemiaram. Re- < Moria Scripturi· de peculiari Petro et auoceaaoribu·
spondeo 1° aut Christua noluit rogare ut auooaaaorm eiua divinitua data infallibilitatis praerogativa erui
Petri etiam veram fidem non amitterent, aut oratio poaaunt, componatur. Venio igitur ad haa quinque
non fuit ita efficax respectu suooaaaoram Petri, ut conclueiooM: 1· laaue Chriatua potuit quoad donuui
periculo fidei amittendae liberarentur : duplicem infallibilitatia ad servandum et definiendum deposi­
alternativam unus aene approbabit. Beepondeo 9
* ai
tum fidei ita d»ponere, ut donum illud aut in ec­
dicatur aut affirmetur primum privilegium a Christo clesias magisterio Out in ecclesiae capite collocaret ;
Petro et auccaasoribus eiua-eam impetratum inaequali 9
*
ex sacria Scripturis cognoscitur, et quidem
modo, alterum autem aequali; profecto ego non in- directe et immediate, hoc donum infallibilitatis
a Domino poaitum eoae in universo ecclesiae ma­
talligo qua ratione eiuamodi interpretatio, utpote om­
nino arbitraria, poaait admitti, oum in textu ipao gisterio, idemque de fide catholice iam creditur ; 3°
nihil inveniatur ad talem diotinctiooem reddendam
item ex aacria Scripturis aumme certitudine cognos­
probabilem. Dici potiua nereaae aat, aut privilegium citur,. sammum pontificem in definiendis rebus fidei
in textu nostro Petro impetratum fuit mere pcreonala, longe suprema· partoa habere; 4° aat naceasario ex
aut privilegium ipei tamquam capiti renlaaiao, ideoquo aucria Scriptoria concludi non poteet, donum infaiet auccaaaoribua Petri impetratum fuit. Atqui ai fuit libilitatia in uno summo pontifice ita eoae collocatum,
privilegium Patro simul oum auroaeaoribua auia im­
ut modo abeoluto poeeit iafallibiliter definire; 5° po­
petratum, verba textu· ad Petrum et sucoeesores eiua sito autem quod in solo eocleoi
·
*
capite plena infal­
nonnisi aequali modo applicanda aunt.
I libilitatia potaataa divinitua collocata ait, tunc illud
Mihi videtur, reréreodiaaimi patre·, non lioara « quod fido catholice de unitate magisterii creditur, om­
non eaae rationabile, efficaciam oratioma Chtpati nino subvorti mihi videtur; at infallibilius oniverei
quocumque modo ia dubium vocare. Hoc autem
. aaegiatarii eaeot non amplii» propria et vera, sed
pceito, id maximi intereat ut aignificatio voua itfieid potiua mutuata.
relixiaixp,ut in textu graaoo invenitur, aoouratiMima
Reverend imi ini patree, acimua omnes e capito regi
examinetur. Relate ad hanc aignificatiooam Mnotua uniroraa oorporis mortalia nostri membra, eique
Chryrôetomoa ait
* : „Cura Chriati factum eat, tie fidm obodire cuncta et in eoUicitodinie eiua partem aaaumi.,
Petri evanaaoaret." Huic metantia· etiam Bellarminue Porro acirnua principalem animi noetri immortalis
adhaerere videtur, dican·', leaum rogaare pro Petro partem in capite manifestari. Quis sutam unquam in
ut veram fidem non amitteret; et etiam «anctu· Leo corpore vivo reparit reaideutiam illius immortalia sub­
concordat interpretationi huic <fioona‘: „8peciali· a stantiae, quam animam vocamus P Non aliter res ease
Domino Petri cura «uacipitur, et pro fide Patri pro- habere videtur circa divinum donum in corpore
____ __ _
I
mystico Chriati, «ancti Spiritu· 'meiatentiam, quam
< Dt B—m» feagt· Kh. m, aat.li
infallibilitetem vocemus. Haec infallibilitas inhaeret
* 8Ma.WleMaMh.XXVL
corpori magisterii, manifestat .vim suam longe prin­
* D» >«mm« ρμ0|Ιμ
HL
cipaliorem in huit» magiaterii capite; eed hano in* tee. M, Ia Mtatt · htt apaMaU.

4M'

(XlMBMASSO aMMAIdB MKAMKKKQUAKTA BtaaiilE
·
*

fthttAâiÈMfeiMi
is
^mBmîb*
NSdtaNt fcota®. NWOletoMMB dbVMMft Mrt® MftMB >
oar· MÜH BOB «Hautat. i
Qmm fateatea, qua· m aahMMta progaBitar,
ow sftMtafcMi isimimitstMi poetifioM
*
m£m*m
MB Btetadat, JC· eOBaeSSBtlB M OOaaSBtire Μ·ρ»
bub. & mb ietMirtetnr, at ibnmmUmmm» ·νΜ>
Bpireopos Mtohlinismia hio dixit, at mi intendatur
abeohstM infallibilitatis propcaitio, opus Mt at nobis
proponatur alia tamia, qt
*a
mbbmi dirn m verbornai interpretationem exdudat : at bee tacit Dobs.
Vo· autem, reveteodiasimi patres, à quid insipianter dixerim, ignoscite mihi, quasso; ai quid contra
fidem, damnate; si quid conaidsratiom vestra non
indignum, bene, precor, accipite.

4M-

tate Reanota poretifta· aanweata ate, ftante
*
*
asm
aasaoaa ate,.rt iata taon eutiagustur m per detinitianaaar Miaium (μβπμτ); tad dqfiait» pabahun
•fit
*
fllMM
MMfeMtMbÉMB· ψ·Α ΜΜΜφΜΜΒ for­
ai· aaüagetear («armer).
Si pradsnta Mata· «t aigaï· qsibuada
*
serto
tampaetetem praavidsat ; etiam te ms ta «ignis. tarn
osrtis quam ainiatria, qana prasoeulia haboMes, certe
pagavidara debente· magna· leaipiatal· oritaras ama,
« proh dolor i tassa naufragium multaram ani­
maram.
Mihi dicere liceat, raaarabilae patres, quod coarpeteos aim index indicare de ii·, quae expediunt vel
non expediunt arga illam regionem, in qua venatui
•um in exareitatioo· divini ministerii par spatium
plusquam triginta annorum, Si indicare vellam de
iis, qgg· utili
*
Mint vel' non aunt in fbgionibus mihi
ignoti·, ineipiene forem; bed ita non ast, quando de

ORATIO
retwemit patria domim Mit^ælù Domeatr
tpitoofi PittAtrfOti»'·
■ region·, de dioecesi man loquor, ·
Eminsutissimi praaaida·, eminentissimi te reve- Hi» poeitia, acianter dico, infallibilita· prout ha­
rendisnmi patr··.
betur in acbemat· magni damni te perturbationi· erit
Si vos forsan taedat vocant tueam audire, magia causé in noatra regione.- Ut, autem haec mea asse­
me taedat os meum aperire. Silentium libantor ten
*
veratio probe intelligatur, prae oculi· habendum est,
maiorem partem nostrae' reipublioaa gentium prorem, niii pressus conscientia intime ad loquendum
ductu· fuerim. Nolo coram aupretoo iudioe in die taetentismum profiteri, proindeque catholicam reli­
iudicii stare, quin quid Motio da re tanti momenti, gionem oonatanter · falli· praedicatoribus oppugnari.
nempe de infallibilitata Romani pontifici
*
prout in Argumenta autem, quibus illi frequentissime et
schemate, vobia humiliter aad ex corda exponam.
maiori cum successu utuntur contra eccltaiam ca­
Mea-aantentia cat, novum dogma do infadlibilitata tholicam, circa Romanam pontificem vereantur. Ar­
Romani pontificia (manmr) conficiendum non etee. gumenta, quibua illi utuntur, exponere necessarium
In primis quia ecclesia extitit pura te immaculate per non videtur; sed illa argumenta, quamvia faim et
tot saecula aine tali dogmata, ac proinde mihi videtur 'absurda, innumeri· contra ecclesiam catholicam praenullam sare netmaitetem.
iudiciis locum praebent, te qiiamplurimo· ab aa am­
Sed fiunt qbieotionm, nempe quod magna cpotroplectenda deterrent.
versia surrecta eet circe hanc quaastionem, quod
lamvero catholici ministri tam episcopi quam
magna ait confusio, discusaio et scandalum in toto sacerdote·, dum haec falsa argumenta pro viribus reunivereo mundo catholico circa hanc rem ; ac proinde C futare conantur, in eorum praedicationibus tam puquod si ante· non fuit necessitas huius definitionis,
blicis quam privatis, tam verbis quam scriptis semper
nunc omnino adeat.
asseruerunt Romanum pontificem ut hominem specta­
His omnibus respondeo, quod baeo omnia probent tum et peccare (murmur) et errare poaM. Ipsum qui­
societatem catholicam paratam non eam ex toto hanc dem sicut Christi vicarium plurimis praeclariseimiaque
definitionem accipere. Qua cum pace, gaudio et praerogativis praeditum eam; sed non eere de doctrina
lubilatione ab universo mundo catholico accepta fuit oatholioa illum infallibilem esae, et nullum cstbolicum
definitio immaculatae conceptionis beatae Mariae vir­
illud credere teneri (murmur). Ac proinde praelati
gini· I quia omnm parati arant illam definitionem ac­
inter nos doctissimi et sapientissimi, qui adiuncta no­
cipere. Sed coBtrovarsiaa, diacuMionas, perturbation
*
strae regionis bene cognoverunt, in scriptis suis et
animorum, quae sublevatae eunt ex probabilitate te concionibus publicis infallibilitatem Romani pontifi­
possibilitate tantum huius' definitionis, ostendunt cis non solum non admiserunt, sed potius eam reiecemagnam eam contra illam oppositionem. Et 'ai ex
ruot et quasi quodammodo impugnaverunt (murmur >.
discuMione tentum huius rei tot commotiones, tot
Satis est hic dicere inter alios illustrissimum et
mala, sicut dicunt, tot scandala orta sunt, quid erit si
■everenduaimum England epiatopum Caiolopolitanum
definitio consummetur?
virum eruditione et eloquentia celeberrimum et
Sit exemplum nostra Amarica septentrionalis.
loannem Hughes archiepiacopum Neo-Eboracensem
Quando eam. reliquimus ad hanc-almam urbem per­
virum ingenio et prudentia praeditum, et reveren­
gendum, eam reliquimus in pace profunda et tranquil­ dissimum Patritim» Kenrick archiepiscopum Baltilitate magna. Sed ex quo haec quaestio de infallibilimorenssm, dacua te ornamentum nostras iuvania ec­
clesia·, quam iUuatravit per multos annos suis vir­
• ArgMMBta
*:
.tatateM MesteUtaMls tataUHtttetl·
triti Issa stt lai||irtMi atastaa >ri|iMtiu Mm 1· sk tutibus et scisotia, et qui quamvis huic sanctae sedi
••■ue· tasMStatta·; ·· «b ssaatala qme peassartta ia studiosiasimu· arat, utpote collegii Urbani alumnus
teaks MgtaBMrasI· ibisatas laa frasettaiter. Itaaa praeclarissimus, attamen : „Noo placet, dicit in sua
ssm iirWtaiB tea·*
t Us regtalbm, at mveataB M grate· TheohigM dogMotae, ea loquendi ratio, qua Romanus
staatibM eatenaiSBil masste··
*
arasteasma ut taSBt tetteM
pontifex * solo infallibilis praedicetur.
*'
mb mm fliM
mMMImb ΜΜφΝ
Quod illi non placuit neo nobis plaouit ; haec fuit
t!·
*
ΙηΒΜΜΜΜ» PNfMàlM· MiMI fcb
BMibl
qaaa sriri sx yrspadteMsMaus piMMt yssMirtta in AsMdsa, ■empar nostra saltem externa ratio agendi. Nunc si inesBpaniieBra iaattteM via
*
Mt later eatteMeoa Aassriaaa taiibilita· Romani pontifici· tamquam dogma fidei
* tsrteHs
*
Hates. * tait > nteime Mtbiteas us Matos
declaratur, qneanam erunt oonaeqirentia· inter no·?
*
testa
sai te ia tel
*
.
*
sa
Bis aate
*
saiateUstasM 1
*
aS
Noa nempe conati erimua illam doctrinam tamquam
^MQpB
CMtM
MÜMMI JMtBMMttMl IM
dogma fidei praadirare, quam paulo· ante menam in
at Mrsadaa M Bfliitee feta tsHtear sis qaa al eatteBssB •odem amhana praadicavimus illam do fide non ssm
•aitesaa retate. . ......... ten toiailms tatete Tttatetal
(lunter). Et amplius noa MMrimu· calumniam
b peKÜArift Ιβ^ΜΜΝΙΜβΑβ Imi sk Ιβμμμο*
protestantium asse contra qatholioo·, quod catholici
late
tetataia abytaBMate.
*

touchantes oredsro P«pam mm infallibilem. Am* hano

asiaMsr dion ot probaro vein dogme do infalHbüitoto lanteni pontifiant nob»· prop miturn fa-mhamnto
nocivum earn tem in am «m in mnhw aliis dhmaai
Ma faadatntia 4 marinae, qua· parites ount in nutem
Me» dioeoMii QMBpttftitar prie
*
ex fidslibue, ox qmhsas aauhi aunt esnvmri ad acatram rtiigiaMUi; aeeundo ex prcSsstaatibm on quibo» multi
aunt bona diapooiti arg· retigionani oatholioam; tertio
ex inimici· religioni· anatine. Vidaamua nunc quoanua affectas hase dsfinitio producat inter illo».
»
Imprimi· inter cutholiooa, qui bom aunt, hare
definitio nec bonum nec mulum affaettun prodocet ;■
qui· quamvis nullum numquam verbum audierint de
infallibilitate Romani pontificia, attamen obedientae
libantor arant vocibus pastorum : aed timeo pro nro·
phyti». Litterae excepi ex quibusdam neophyti», quae
'argumantufn ruat at suam vim persist.^
‘ Haeo eet ratio, reverendissimi patiès, cur fare too pareuMum faciunt quoadam apostaturos esse ai '
omne» nostros regioni» satistite» psrsriasun habeant dogma de infallibilitate Romani pontifici» definiatur.
Sed praecipuum damnum M inter protestantes,
actum ease da catholica religione (murmur) quod
«pectab eiusdem progressum inter proteatantee: (de hia qui bene dispositi aunt erga religionem catholicam.
Haec definitio arit forsan fini» illorum oonvereioni» ;
qui» potest,saw index, ills qui nihil mit cire· hano
et'illorum convenio «rbt nostra spes, nostrum solarem, vel illi'qui par triginta anima sacrum miniatotium, eicuti iam erit corona noatr·, quia ex conversis
rium exercuerunt?) ac proinde per viscaro misericor­
diae Dei, qui vult omnee calvo· fieri et ad cognitionem protestantibus numerantur inter nos qui iam eunt
veritati· pervenire, a robie enixe poto, quare tpm mag­ episcopi et multi sacerdote·. Protestantes etiam bene
num malum nostrae nascenti eocleaiae affingi
*
debeaL diepoaiti ,»i difficultatem patiuntur iri credendo inEstne tam magna-nedsssites huius definitioni·, quae fallibilitatem eooiesiae, quae adeo clara,- evidens et
fieri debeat cum tanto detrimento religionis apud baturalie est ; quomodo parati erunt credere in infallino»? Nulla eet neoeaaitaa, niai illa quae orta aat ex bilitatem Romani pontificis, quod valde obscurum et
difficultatibus plenum etiam doctissimis inter catho­
ipsa discussione huius quaestionis. Accurate perpen­
licos videtur?
dendum eet, quod, favente Dso etpulla calamitate ad­
Praeterea protestantes, qui inimici sunt nostrae
veniente, in spatio triginta vel quadrtefinta annorum
numerum catholicorum maiorem futurum «eae in ecclesiae, argumentis fortissimis utantur, et quae prae
America septentrionali, quam hic et nunc in tota manibus facile habebunt, ad inficiendum animum
Italia inveniuntur; cum hac consolatione tamen ut
illorum qui bene dispositi sunt erga nostram religio­
nostri catholici non tantum nomine aed etiam de facto nem : et hoc non solum facient sed hic et nunc iam
C faciunt, et hoc faciunt cum magno detrimento nostrae
catholici eunt, vblo dicere ia praxi religioni· ,
religioni· Certum est, mihi'videtur, eicuti sol lucet
Praeses cord, <k Anytlii: Reverendissime pater, in firmamento, quod occasione huius dogmatis infallimagis prudenter loquaris de Italis· fidelibus.
bilitatis Romani pontificia proteatantee bene dispositi
inter nos ab ecclesia nostra se alienabunt.
Sed dixi favente Deo at null· calamitate ad­
veniente. Qnsanant calataNm advenire potest, quae
Ad hoc confirmandum dicam, quod clarissimus
pulcram illam spera de medio tollere posset, nisi istud
archiépiscopal Bsdtfmoronai» praevidete,' sicut fere
dogma dp infallibilitate Romani 'pontificis ! Sed qui­
omnes no» praevidimus, difficultates magnas et
dam forsan putant nos timete ubi non est timor, nos graves, et magnum detrimentum ex hae definitione
forsan falli et decipi; utinam ita foret 1 Alii forsan infallibilitati· necessario oriri contra oathblicam ec­
putant nos minus esae addictos sanctae sedi. Hoc non clesiam in regione nostra, excogitavit in bonitate cor­
est ita, venerabiles patres ; non est in tota ecclesia, dis sui aliud schema de infallibilitate Romani ponti­
prout aeio. jooetu» praelatorum, qui magis addictus ut ficis proponere. Meo· laudati prossulis erat definire
vel pari modo addictus sit sanctae sedi, quam oostu» infallibilitatom Romani pontificis modo implicito et
praelatorum statuum America· foederatorum : pluri- ' indirecto, et qua de causa hoc facere volebat? Ad
b»s operibus hoc manifestarunt. Sed, amor quo pt-oss
evitandas nemps funestissima· consequentias quas ipse
quimur vicarium Christi non est casons; periculum, praevidit orituras case ex definitione explicita et
magnum contra ecclesiam sponsam Christi et contra formali Romani pontificis infallibilitati·. Nam dicit·
ipsum caput eius visibile praevidemus, et illud evitaro D clarus ille praesul: „Formali» infallibilitati· Romani
volumus. 1st· ratio est, quare foro omnes nostrae pontifici· definitio oum vi sua ad omnia etiam retroacta
regioni» antistites si non centra doctrinam infallibili­ saecula protenderetur, facile universum historiae ec­
tati», certe contra illius opportunitatem' fero ornas» clesiastic·» campam totumque bullarium theologorum
eiusdem menti· erimas. Paties concilii Vaticani per­ oavillationrbn» et haeiptiooram impiorumqise adver­
pendero debent quasnam bona et quasnam mala dk sus Romanos pontifies» criminstionibo», iam fere
definitione derivaro posnsnt in universo mando. Hase sopitis, aperiret-'1 Haso, surit verba reverendissimi
definitio profutura erit pro regionibus catholicis, esd archiepisoopi Baltimorsasis in sqo opuaoulo1 in sche­
hae regione» non sunt tota'sodssm; magna par» «t ma do Romani pontificis infallibilitate, et haec verba
forsan maior pan eocleaiae oorriponitur regionibus, confirmant quaecunxree dixi ds malis nobis imminen­
quae mixtos sunt plus minusve oum protestantisme. tibus a proposita defirotioue.
Maior pars epieooporam haram regionum, qui sont
- Numquam in tota ecclesiae historia maior fuit
veri iudiOM.ia suis dioeoesibo», pro casto tonat hanc opportunitas dafinisndi iufaUibil>tgtomRomani pontidefinitionem positam «·· non pro bono (oolsrianim fieia,»i.haso infallibilitas apta fuissot ad srrors» oontra
•ibi commissarum.
sodesiam de medio toUsndos, quam in spoeha concilii
Sad scopus meus est loqui tantummodo ds has
■ lXt.Lt.M4i> prspasNmesi aHMeiisss|i BaNrosseasia
regione, in qua positus sum epiaoopus, et confidenter 4·
fUshai fnMfafe

definitionem enanti'erimus dioare pal··: we ena­
vimus, mandaoto quasi foeti asrinm (asternar); at
nemo non vidst quibus angustiis « mb vos, ake 4kpositi oriam coutradiosre aooraotipraa 8od ham
humiliatio matt· nihil ant, smtinnro poaMmwa; nihil
«rit in Bompatutima maioram ■alomm Nam prptaatantes disteri auntcatholicos adsuamragulamfidri
•liquid addidisse, at proiada noa ram am mutationi·
in religione ; st hac de caum invictum illud argumen­
tum, quo usque adhuc contra protestaatta usi aumua,
nempe da mutationibus protastaatismi at da
* immu­
tabilitate religioni» eatboliodO, ut qua· probant protoetantiamum earn humanum opus, at oatholioam reli­
gionem Üaurn pro riuotore , babera, hoc invjetem

«I»

OÔNGNBGAT^ GCnHtAL» 8BXAGM0U QVARTA > fanti 1«M

4M

Tridratini. Na
*
taac taofe
*
«Hua oootrarRor»·
·
*
A iafallibilitata Romani pautifitisux cathedra leq
.
***
*
pontifie
«t aeriam Romanam quamvis fa tairaima ·*
Own pati
*
sacri oorecilii Vaticani profitaotur aran­
«tarit raformatioraa contrà ipaaœ acdesiaan dabaUan; da
*
vaataratioaaaa, srandem obsdiwtiam, samdem
tira· taaap
*
propitiem mt Bouaap pontificem ax- davutioM
*
erga aanctaan sedeoi; aad mu om
a
*
toUaca, «un ooraibw privilegiis praemunire, «t pno- eodem ssoau afficiuntur tina infallibili tatam pcattieipra privüagio infallibilitaiia. Quara ooociliam Tri- fitiam. Definitionem hui
*
iafalljbilitati· alii putant
•ase possibilem, opportunam, immo nacamariam ; exi­
dsretinum boe non fecit? Non invenio niai de
*
,
*
ration
vol quia trideotini patree non putaverunt stimant alii bane definitionem, pro nostris tempori
bane definitionem 'opportunam **
,
val quia infalli- bus perieulooiaaimam, non habere suffici·
*
motivum
*
bilit
Romani pontificie multis difficultatib
*
cir­
in Scriptura mere, in traditio
,
*
et idcirco nullo modo
cumdata orat. Eaedem ergo ration
*
quaa valid
*
sam ad dignitatem dogmatis fidei divin
*
et cstboli* evehi pores.
fuerunt pro concilio Tridentino pro non eonfitiendo 0
Adsunt in venerabili coetu nostro conciliari dissen­
hoc dogiùate, etiam pro nobis valid
*
*
ea
debent.
Re· cum ita oint, veoarabile» patra·, enixe precor siones maximi momenti, qu
*
vocari possunt ali
*
ut haec definitio, pfeut in aobemate habetur, non fiat,
*
practic
et ali
*
dogmaticae. Disasoaiones practic
*
quia non puto eam pro bono universali toti
*
ecclaversantur oiroa opportunitatem definitionis, qu
*
pro­
;
*
•i
et verba venerabilia episcopi Diviooeneia tam ponitur; dimensiones dogmatic
*
attingunt ad eius
*
plena amori· et eloquenti
*
dicta non tam in auribue possibilitatem theologicam «c veritatem. Omnia qu
quam in corde meo eunt. Praeolar
*
ille vir eum eam- B eaae referunt, ad quaestionem practicam, id est, ad
dem expoetulationem feoimet, quam ego nunc facio, quasstiooem opportunitatis omittam, quia de ea re
poauit coram aculis concilii Vaticani exemplum
iam multa praeclare et fortiter dicta eunt ab oraton*
sapienti,
et benignitati· concilii Tridentini, decli­
qui hunc ambooem ascenderunt, et multa forsan
nanti· definire ut de fide immaculatam conceptionem adhuc dicentur. Quaestionem dogmaticam solam
*
beat
*
Mari
virgini·, eo quod familia religiosorum tractare intendo, et cum ad hanc tractationem per
•ancti Dominici, qui per inultum tamporia «getium amorem veritati· et paci· unios impellar (De
*
testis
est), spero quod vestram benevolentiam mihi non
illud dogma impugnaverant, illam gratiam enixe exdenegabitis. Eminentiaaimi * reverendissimi patre·,
poatulavit
,
*
Iam non, eminentiaaimi * revareudiaaimi patra·, supportate me implentem ooram Deo et Christo ei
in nomine uniua familiae religio·
*
peto a concilio coram ecclesia officium episcopale, quale me
*
con­
Vaticano Ut dogma de infallibilitate Romani pontifi­
*
scienti
innotescit.
ci·, prout
schemate habetur, non definiatur; aed
Ad sedandos animorum mot
,
*
ad reconcilianda·
hoc peto in nomine quorumdam eminentiasimorum
opinione·, qu
*
inter ee primo aspectu pugnare viden­
*
•anet
*
Roman
*
ecoleai
cardinalium, hoc peto in tur, nihil utili
*
quam clara et praeti
*
expositio doc­
nomine plurimorum praelatorum, qui repraesentant trinarum oppositarum. Mihi liceat ergo adumbrare,
magnam et foraan maiorem {patra roelamant) eccle­
quam fidelissime potero, ideam doctrinarum, qu
*
siae partem, hoc peto in nomine nostrae A meric
*
sscroaanctum concilium scindere videntur.
eccleuM, in nomine neophytorum nostrorum, qui ad- C
Doctrina affirma
*
infallibilitatem pontificis ex
huc lacte indigent ad vitam catholicam sustentandam, cathedra docentis continetur in schemate examini
in nomine millionum proteetantium bene disposito­ patrum subiecto, quod habet ia in manibus; et decla­
rum, qui requiem quaerunt in sinu ecclesiw catholic
,
*
ratur Romanum pontificem supremo omnium Chri­
et hanc requiem invenient, niai foraan alienati sint, stianorum doctoria munere fungentem et pro aposto­
repulsi sint occasione hui
*
definitioni·.
lic· sua auctoritate definientem, quid in rebus fidsi
Accipite, reverendissimi patres, ea qu
*
dixi et morum sb universa ecclesia tamquam de fids
eadem veritate et sinceritate qua protuli.
tenendum vel tamquam fidei contrarium reiiciendum
sit, «rrare non poase. Quamvis dicatur post haec verba,
ORATIO
quod haec infallibilitas eadem sit sive spectetur in
reverendi patri» domini Htvid Moret
Romano pontifice tamquam capite ecclesi
,
*
sive in
epircopi Snrenti» '.
uni raras eccleats docente cqm capite; tamen auctores
Eminentiaaimi praesides, eminentissimi et, reve­
schematis nullo modo .admittunt ut necessarium ad
rendissimi patres.
efformanda decreta et iudicia summi pontificis con­
- Prae oculis habemus spectaculum consideratione cursum fratrum suorum episcoporum catholicorum,
dignissimum et instructione plenuaimum. Quaestiones sive hic consens
*
sit antecede
*
sive conseque
*
vel
*
gvavimim
proponuntur de primatu eiusque dotibus, > concomitans. In sensu schematis suium
*
pontifex cum
et petitur a concilio Vaticano definitio dogmatica de ' indicat et decernit de fide et moribus pro ecclesia uni> Argsarastare: .gfiitnfse Hsrreda dtasssttaaea qs
*
ia
fravisstare bre qraastta
*
·
*
reran
Uba praetie·· sare aaa
qaaa opportssltal·· dsdsltiista rradrisat, stiu ' vare lag.
aatireaqaa· poreiMlttatrea thwtagtal
*
ddtaittaata rasrd vet­
iat···. Nes de *
ratia
q
paeti·· red de dsgraetits taqai
ee vsUa. Agi ti tafelMWhtsta reparata, sbatiats, fereaaaM.
Nos peso·· n pstrib
*
d rsfsgssre, aaaaqaa aaaaaatiss srgssrests verita amtia sata aanlbat Mas·. Astrartta treaprib
*
•rroraa aat· reacUta artes asbe,' varitst
*
*
est
ia reredhta
dadsltare. NaUare «arati· sata VattasserereadBare ts re
*· «itltitia, red ia tara «adita ia Area farta· dividi pMx
ft
*
s
ia rasiaiitat
*
qt retsaritat·· vid arat. Hk: aat
*
■ireritatia argareaata «xpasara sggiaaaas ast, st ait aaa «aaa

SMfsrms at jaatlirta daarata v
* babrant lafaMadi μη·•aas st ad haa radad taafaataa a AataaiaL drataattaa
adsaritatla avtsd argapiaita, dva directi· dvs badtawtiq
tpq * serfetasa taas «s taadMta
*
tam «x .«MÜtaraat
Mtta. Aigaaapta varo —inrititia lanaaaludaatta ····, aaaaar·

«btaaa sbmMaai istradaci la arelada, natati···· lari Ia
•yartata at diti taa aeq···
*
, credo «rejaria· ', a
*
dtaadan ait , credo qafaaa". at «aamatibaa aar base Mtatio
feats dt nepraiaMta
*
asae, a^atarisai ddd bsa eaae. lada

•ffanaa Ia qaal
*
atya— panaabimr, at ia «a
*
aabtaa···'
fsstaabitar «oetari· Cbriati. Hta aat
*
aatti reaqaari aid
•aat, st aa
*
alta vere ditia iatarireaaa baa basa Mtaritati.
Piataidas iasafas latamgavit orator, saat aatamat babaa
* t
dtoaaretaal laaaa infsaaaa st tiaire sd refragia. Atqai id
lari aaa pssadtxit, g
* aaa retia ciara «t sUqaats dt qaaaatia.
Ntada fraadfitaatar b
a
*
iatradaata» aaa·, at ai
*
*
aadi
*
tagfc
partraetataa. flari bare aoa pvtaia·· dixit, «t qa
*
dvtt qtid dt «aditare, qâre stas «tara «t «aigre <
ba
*
dsa
tartadMs, qa
*
tara M «a· aaqs· ·» «taalast Basa «reata
*di
aag
« datarretaari «pas «as «t aibil bws
*
baa saqw
feats· aaas. (N
*rare
reansar iatar fstres saditsre «at dare
baiaa dtaest.) fati a reatilia drtaittaM tafelMMmatire «

bsa i|m reaiarissta
*
dretarare ns ditare rafta· rea· freti*»
Ae
*M
*
AeAeil
tf·
*M
**νΜμ!·γ
•ipada rod
*
/ara ar ia taafre>

' 4SI

A. MMSlOraa PUBLICAE CT ΟΟΜΗ^Μ>»Τ«ΜΠ8Ι fijpnnULEB

4M

venali «it solus; «olo· iudieat, «ela
*
dsMnût. Ergo A qm fidem et unitaires labsdMtaro'ooaabaatar. Ani­
marum sarcire damna, erreatae ad viam veritati
*
re­
quidquid dicatur ad dtantdoandns mn
sa,
*
ad con­
cilianda opposita, com in verme affirmatur infallibili­ ducere, morsa ooaapcrksre, leges salutares statuses boo
tatem pontificiam non sees reparatam, bate affirmatio fuit opus oonoÜMKum. Ia hiaos ooaoiliis superbi
errorum auctores et eorum asseclas vieti fuerunt.
eat in verbia magia quam in reboa. .
Haec infallibilitas exiatit separata com «matons Sed brevissimo tempore gpst aperturam concilii veritae
pontifex seorsum et separarim ab epiaoop» indicat elucebat, condemnabantur errores, patres una voce
et decernit : qui eeparatim iudioat, habet indicaturam proolamabant antiquam et. immutabilem fidem.
Quoad concilium Vaticanum nihil parile invenietis.
separatam. Huic separationi non obstabit, quod epi­
scopi in boo systemate debeant sequi eummum ponti­
Ante convocationem concilii omnia in paco dege­
ficem ; sequuntur obedipntes et non indicantes. Ergo bant et numquam fuit strictius at firmius vinculum,
q«o devinciuntur mesura capiti, episcopi supremo
pontifex solus indicabit, eeparatim ab episcopis indi­
pastori. In hac pacatissima concordia fratrum exurgit
cabit : evidens est, quqd base indiciorum pontificalium
infallibilitas est infallibilitas separata
de facto particulari, quod revocaro non nscssss puto,
Sed est quoque absoluta. A)beoluto opponitur exurgit quaestio de definienda a concilio infallibili­
oonditionatum ; ut non sit absolutum, debet eese oou- tate Bomani pontificis. Aliqui reverendissimi epi­
ditionatum. Ubi est, qualis est conditio imposita scopi suam opinionem patefaciendi officium habere
pontifici decernenti de fide et moribus pro ecclesia? crediderunt Sed ante concilium nullus potaret prae­
In hoc circulo nulla invenitur conditio. Ergo infalli- B videre et dicere qualis esset sensus, qualis esset agendi
ratio'concilii circa hanc gravissimam et difficillimam
bilitas, quam docet schema propositum, est infalli­
bilitas absoluta
quaestionem; et tamen, occasione data, statim pro­
Sed «t pariter et essentialiter personalis, nullo dierunt spontanee et oum magna unanimitate et con­
alio ex Hominibus necessario concurrente ad actum stantia facta de quibuo memini, id est postulate, ob­
pontificalem, milio necessario pontifici adstipulante, servationes, scripta, orationes contra definitionem pro­
nullo auxilium illi necessario praestante. Actus pon­
positam.
tificalis omnino et solummodo pendet a voluntate
Hio ergo, eminentissimi et reverendissimi patres,
pontificis ; et cum in voluntate sit praecipue persona, in hoc sanctissimo templo, hic iuxta confessionem
infallibilitas pontificia est pure et simpliciter per­ beati Petri principis apostolorum, sub illa eplendeusonalis. Concludere ergo licitum est, quod idea in­
tissima corona, quae in aere attollit et semper pro­
fallibilitatis pontificiae posita in schemate, est idea clamat voces Christi: Ttt u Petnu, et mper barv
infallibilitatis separatbe, absolutae, personalia.
petram aedificabo eocleeiam meam, hio circa omnino
Sed cum ex doctrina schematis infallibilitas sepa­
necessariam, omnibus carissimam auctoritatem summi
rata, absoluta, personalis ait attributum praecipuum patris erumpit scissio inter fratres, in duas phrtes
monarchicae potestatis, quae pertinet ad eummum concilium scinditur, et habemus maioritatem et minoritatem, ut deveniamus tandem id unanimitatem.
pontificem, cum summus pontifex sit causarum fidei
solus et supremus index; inde sequitur monarchiam
Uno verbo, quaedam facta publica ; ante concilium
pontificiam esae puram, esae indivisibilem,'eeee abeo- C pax et concordia inter episcopos1; in concilio autem
lutam, et nullo modo in suo supremo exercitio ab circa quaestionem fundamentalem, gravissimam, emi­
episcopali potestate temperari posse; quamvis episcopi nentissime precticam, circa quaestionem, quae debet
sint veri principes, qui non possunt auferri ad nutum ease notissima, circa regulam fidei dissensiqpes et con­
pontificie, quamvis sint quoque in aliquo sensu fidei flictationes inter fratres. Exemplum unicum in
iudices.
historia ecclesiastica !
Contra hanc doctrinam schematis exurgit in con­
Nunc oportet dicere qualis videatur esse doctrina
cilio Vaticano alia doctrina, quae propugnatur a mul­
generalis patrum eorum, qui non accipiunt defini­
tis patribus pietate, doctrina, devotione erga sanctam tionem in schemate propositam. Non sum organum
sedem et eummum pontificem aequaliter commenda­ illorum venerabilium patrum, nullam ab eis accepi
bilibus. Illi venerabiles patres suam opinionem, suam missionem : unum volo dioere, quod mihi videtur eese
doctrinam patefecerunt primo in postulatis
*
quae doctrina minoritatis. Haec doctrina non affirmat
direxerunt ad congregationem competentem et ad auctoritatem absolutam concilii generalis supra pa­
summum pontificem ipsum ; secundo in observationi­
pam, haec doctrina non negat omnimodam pontificie
bus quas transmiserunt ad congregationem de fide.
infallibilitatem; haec doctrina docet Christum Do­
Observationes illae in caput addendum de Bomani minum elegisse duodecim apostolos, illis praemisisse
pontificis primatu a patribus factae duo volumina 246 b. Petrum ut caput, sic constituisse unam suprepaginis in 4° constantia affermant
,
*
quae hebetis in mam potestatem in ecclesia sua, supremam potestatem
manibus. Volumen secundum centum et triginta octo
*
D in duobus elementis consistentem, scilicet in Petro
observationes continet, et inter illas septuaginta quin- habente iura primatus honori
*
et iuriadictionis, et
que observationes impugnant definitionem infallibili- in apostolis illi subordinatis sed fruentibus cum illo
tatis propositam.- Aliis viis plurimi patres concilii auctoritate puticipeta docendi, pascendi, regendi ec­
suam emiserunt opinionem, nempe per opuscula typis clesiam universalem; et hio ordo divinus in ecclesia
mandata et quae vobis sunt notissima; denique per aeterna debet semper perseverare, et Petrus vivit in
orationes in coetu nostro habitas, et quas auribus pontifice Romano, et apostoli semper vivunt in epi­
vestris audistis. Haec manifestatio sensus et doctri­
scopia
nae episcopalis praebet nobis factum in actibus con­
Ex·hac institutione Christi, ex hac unitate in­
ciliorum oecnmenicorum omnino inauditum, factum divisa supremae potestatis ecclesiasticae concludunt
novum, factum stupendum. Ante conciliorum gene­ reverendissimi patres, non dari posas aeiunctionem ca­
ralium celebrationem in ecclesia grassabantur errore
*,
pitis a membris, membrorum a capite; non posse
separari papatum ab episcopatu, . episcopatum a
■ Haas areata psstatota sets lest
*
to t. U relata seat.
papatu in docendo et regendo ecclesiam : et sicut in
‘ Babstar ad satos· t U, MB-IOM.
• Bea *s<ie· 1BB, at te asstia sdittees vitare set Ia
vstoatos mmüü patritas listritats nacras 1M psr emeres
Me signabatur.

* MevsreaMreireus arator Isa sata reaailia· «pas usa·
st^reat: D» «sarite ptafrri ri ie Is peia rangions·.

U8

OONGRBGATIO GXN1RALI8 8DAGB8IMA QUARTA 8 lunii 1870

propria; patronos habet apud episcopatum univer­
salem.
Sed hm est condemnata! Miror sane quod talis'
accusatio potuerit in boc venerabili coetu in Christo
fratrum assurgere. Formula Antonina condemnata
fait I Quando si placet ? Anno cum proscripta fuit
propositio Petri de Osma docentis, ecclesiam Roma­
nam errare pome?
Sed quis ex nobis non proclamet, eocloiam Ro­
manam semper custodire immaculatam fidem? Qui»
ex nobis ideam separationi
*
ab ecclesia Romana matre
et magistra sustinere vel momento posset? Sed for­
mula Antonine fuit condemnata, cum Alexander VIII
hanc propositionem proscripsit : „Futili» et toties con­
vulse est assertio de Romani pontificis sujier con­
cilium oecumenicum auctoritate, atque in fidei
quaestionibus decernendis infallibilitate." No· non
negamus auctoritatem Romani pontificis super con­
cilium, etsi non profiteamur hanc auctoritatem esse
absolutam; nos non negMrtBvuynimodam pontificis
infallibilitatem, cum adr oondi^bnem normalis exer­
citii sui eam reducimus. Ergo condemnatio facta ab
Alexandro VIII ad nos non pertinet.
Sed dicet qui», nostram' doctrinam proscriptam
fuisse, cum cassata et annullata fuit declaratio cleri
gallicani anno 1682. Hanc declarationem tuendam
non suscipimus; liceat aliis abire quo voluerint. Non
defendimus pariter formam propositionum in decla­
ratione contentarum, et imprimi» forniani huius
quartae propositionis: „In fidei quaestionibus prae­
cipua» summi pontificis esse partes, eiuaque 'decreta
ad omnes et singula» ecclesia» pertinere, nec tamen
illius irreformabile esse iudicium, nisi ecclesiae con­
sensus accesserit." Haec propositio non est satis ac­
curate posita, et supponere, videtur non sufficere ad
irreformabilitatem iudiciorum summi pontificis con­
sensus antecedens aut concomitans episcoporum, et
ad formulam simplicem et obviam, ad formulam nobis tamen sic correcta exprimi posset modo mag» tem­
perato. Ab illis reverendissimis patribus qui causam
a doctors sancto Antonino Florentino data. Sic se
habet haec formula: ,,Papa utens concilio et requirens agi dixerunt rioherianismi et febronianismi. res|>pnadiutorium universalis ecclesiae, Deo ordinante, qui dendi veniam postulabo, quod forsan doctrinae
illorum novatorum ab ipsis non fuerunt satie ex­
dixit: Rogari pro te, errare non potest."
Quidquid sit de difficultatibus nuper exoctis super pensae: si bene fuissent exploratae, numquam nobis
*
quibusdam paginis sancti arcbiepiscopi, difficultates obticerentur.
i Oportet me nuuc ad illam obiectionem devenire
quae tamen a docto theologo elucidatae fuerunt, textus
quae clamitat, doctrinam quam defendimus, esse er­
citatus qui tanta continet, fatentibus omnibus, est
roneam et haeresi proximam. De qua auctoritate pro­
authenticus. In hac formula omnia principia et consectaria doctrinae, quae exposita fuit, continentur; et cessit haec accusatio? De ecclesia? De summis pon­
quando volueritis, reverendieeimi patree, haec demon­
tificibus bi cathedra loquentibus? Nullo modo. Haec'
strare satagite. Liceat ergo dicere hanc formulam accusatio "provenit ex theologis magni momenti,
magni nominis, magnae auctoritatis, fateor qui­
Antoninam eeee compendium totius doctrinae nostrae;
nihil ultra, nihil eitra nos intendimus affirmare. Et dam, sed qui impares sunt ad dirimendam per se
nunc permissum sine dubio mihi erit poatuldre a plu­
solos talem quaestionem. Suaresium er Beliarniinuin
ribus coepisooporum nostrorum, qui hunc ambonem veneror, eorum scripta in manibus saepissime habui.
ascenderunt, cur hanc doctrinam accusare et condam- D et profiteor me de eorum lectione multum profecisse.
Sed super Suaresium, super Bellarminum, post divum
nare non dubitaverunt? Haec doctrina ostepsa fuit
quasi sit particularis et' nationalis, quasi esset iam
Augustinum, post divum Thomsun, Boesuetium re­
condemnata, erronea, haereri proxima. Quomodo pono : et doctorem maximum libenter audio docentem,
possunt tales vituperationes formulae Antoninoe in negotiis fidei quidquid de fide non est, id est, quid­
inuri? 'Hos excessus ferre quis potest? Èum ne po­
quid non condemnatum ab auctoritate legitima tam­
terant eius in sede venerabilis successor, eius venera­ quam fidei vel proxime vel remote contrarium, in
biles fratres qui suo sanctissimo habitu gloriantur? dubium remanere. Ergo in dubiis libertas, sicut in
Dictum fuit, doctrirftm expositam eas» particula­
necessariis qnita»; ergo inconcussa manet ab omni
censura expers sententia illa, quam profiteri videntur
rem et nationalem. Sed nonne videtis episcopos ex
Omni natione, qua» sub caelo est, hanc doctrinam concilii Vaticani patres' plurimi, et quae merito potest
adoptare et tueri ? Nonne multi et doctissimi et piievocari doctrina Antonins- Et quando sanctus An­
rimi et eminentissimi epiacopi'e Germania, ex Hun- toninus suam doctrinam cum verbis citatis exponebat,
garia, ex Anglia, ex Hibernia, ex Helvetia,, ex Ame­ quid faciebat, nisi «dserere et declarare doctrinam
rica, ex Lusitania, ex Italia ipsa, ex orientalibus par­
praecedentium aetatum, doctrinam generalem eccle­
tibus. hanc doctrinam in suis diotis, in suis scripti» siae; quid faciebat nisi commentariis illustrare doc­
professi sunt? Non est ergo haec doctrina Gelliae trinam ipsam sui magistri divi Thomae, quae in hi»
Coon. omasi, tomus m

magisterio ordinario ventat» dooant episcopi ana
mente, una voce com papa, sic quando papa aolua con­
troversias dirimit, cauaaa fidei iudicat, fidam definit,
anum iudicium, euam definitionem non , habere vim
imponendi emaneam fidei, actum fidei divinae et
oatholioee mb poena anathematis, niai aooesssrit -de­
creto pontificali epieooporum oonount» ot assensus vel
antecedens vel concomitans vel subaequena, vel ex­
pressu» vel tacitu».
Haec doctrina nihil aufert primatui et supremae
potestati Romani pontificia, quia suprema auctoritas
poteet eme a consortibus participata et tamen stare ;
nihil aufert infillibilitati pontificiae, quia summus
pontifex semper habet medium dandi -veritatem ab­
solutam mia decretis, nempe per concursum morum
fratrum epieooporum catholicorum. Et aie promima
Christi effectum luum plenissime obtinent; Petrus
semper stat ecclesiae fundamentum primarium et
principale, centrum fidei et unitatis; episcopi quoque
sunt fundamenta ecclesiae mb primatu Petri, docent
una cum Christo inter illos praeaente omnibus diebus :
Qui cos audit, Chrittum audit, <pii vo» rperuit,
"Christum tpemit. Sic exurgit unitae illa ecclesiae
Christi, unitas multiplex et una, Composita et indivise,
unitae characterem habens rerum .omnium divinarum,
qiiae semper in numero et pondere et mensura dis­
ponuntur; sic tandem constitutio ecclesigp evadit mo­
narchia non solum in vocibus sed in rerum veritate
temperata et moderata.
Talis eet, eminentissimi et reverendissimi patree,
pro viribus meis adumbrata doctrina, quae praevalere
videtur in minoritate concilii. Cum infallibilitas sit
dos suprema, privilegium speciale ecclesiasticae potes­
tatis; infallibilitas dat suam formam constitutioni ec­
clesiae, definitio infallibilitatis est in vero sensu defi­
nitio potestatis ecclesiasticae et totius constitutionis
ecclesiae doctrina, cuius expositio tandem potest reduci C

*
λ
4M

ύ

·

À. ÛMIOntB PUBU0A1 «T (XWMtATiom fflonuuB

«m

Ad has propomtionm stabiliendas, quomodo proverb» ooocludi potiet : oompoùtio symboli pertinet i.
ad minimum ponti finem, quia editio Symboli fit in esditia? Verbi gratia, verba Christi Domini citetis:
synodo eeu concilio gsesrsli, quod ab eo congregatur? Tu es Petras, et reliqua: ex hoc texta ita argumen­
Doctrina, quam Antoninam appellarim
,
*
act tamini. Fundamentum sedifioii asterni debet esse star
ementialiter doctrina favens iuribus epieoeporum, quae bile, aeternum, invictam; atqui hoc fundamentum
omnes facultates, omnia iam episcopalia affirmat st bwm potMt mi tab, abi pApa (beetar iafaUibilitata
propugnat Haec ' fuit gloria ecclesiae gaUioanaa, personali. Haec eat propositio, quem probari eviden­
adiunxism semper obedientiae filiali, probatimdmM tissime oporteret, et quae ■“■edam probate ori. Nam
fidelitati usque ad affusionem sanguinis erga sanctam si Deus praeparavit pontifici Romano omnia modia
sedem, revendicatiooem conetantiasidiam omnium conferendi veritatem omnibus decretis suis in concilio
iurium episcopalium. Hic, in hoc ooetn sacratissimo et adi utorio fratrum suoram episcoporum, si in casu
doctrina Antonina advena fronte pugnat contra doc­ humanae fallibibtatis, quod Deus avertet, episcopi
trinam infallibililal» pontificiae, separatas, ab­ qui sunt quoque fundamentum ecclesiae, episcopi qui
habent quoque it» docendi, auxilium ferre possunt ec­
solutae, personalia. Illae duae doctrinae repraesentant
. duo systemata regiminis ecclesiastici, nempe systema clesiae Romanae; aio Romana ecclesia semper servat
monarchiae temperatae et systema monarchiae ab­ immaculatam fidem, si^qxmtifOx statim errorem abiicit et reparat, sic fundamentum eodeaiae immobile
solutae: et de hia systematibus, id est, de constitu­
tione ecclesiae Christi hic res agitur, et hic consistit stabit sine privilegio infaUibilitalie personalis.
Ne longius protrahatur haec oratio, non attingam
sumina res concilii nostri. Nam quaeritur an episcopi B
debeant esse, sicut usque nunc fukrunt, veri iudioes illos textus evangelii, quibus probare assuetum est in­
fidei, veri iudicee omnium causarum fidei cum eummo fallibilitatem personalem summi pontificie ; qui tamen
pontifice, et salvis omnibus iuribus primatus, Quae- eam nullo modo implicare videntur. Pariter cum vul­
ritui an episcopi debeant semper eme vere et per se tis probare supremum dominium et plenitudinem
participes, sicut fuerunt in conciliis generalibus, po- iurisdictionis pontificie Romani ex decretis concilio­
tesiatis supremae pdacendi et leges ferendi. Quae­ rum Lugdunensis et Florentini, demonstrare oportet
ritur an posiibile sit eoo a secundo gradu, in' quo Deus quod horum conciliorum met» fuerit affirmare potoepiscopos constituit, descendere et devenire tandem stqtis plenitudinem in sensu exclusive participationis
episcoporum et conciliorum ad hanc supremam et
meri indices primas instantiae, uti dicitur, vel sim­
plices ccBuliarii summi pontificis. De vobis ipsis, de omnimodam potestatem, et tunc pugnarent concilie
Lugdunense et Florentinum cum omnibus praeceden­
vestra dignitate, de vestris, iuribus, aicqt de bono ec­
clesiae, eminontiasimi et reverendissimi patras, hic, tibus concitpg, quae, salvo primatu Romani pontificis,
admiserunt indicaturam episcopalem, quae est vera
repetere liceat, hio ras agitur.
Doctrina minoritatis habet ius, ut vidistis, emiparticipatio,supremae potestatis decreta condendi et
leges ferendi. Et hoc ius episcopale semper recogni­
jienlissimi et reverendimimi patras, aaae affirmandi,
esse defendendi, esse ponendi in conspectu, in prae­
tum fuit quasi ius proprium et ius divinum.
Tales eunt aliquae ex innumeris et gravibus diffisentia doctrinae adversantia Si ras aliter m haberet,
tam multi patres, tam venerabiles, tam docti, tam pii C cultatibos, 'quae omaino dilucidare necerne est in hoc
«sept rebelles, et hic non emmt audiendi. Haec neoesvenerabili coetu. Ad praecavendas bas difficultates,
ait|s eàdiendi'patres, qui raiiatmt definitionem pro­
aliqua media iam proposita eunt, quae mihi videntur
positam in capite IV schematis,nbstri,‘evidentissime attentioni vestrae proponenda eme.
probat, quod cum impugnatur definitio proposita, non
Ad probandum quod difficultates causae in­
impugnatur doctrina divina, catholica, sed solummodo haerentes non debent impedire assensum nostrum
definitioni propositae, reverendissimus relator in me­
systema theologicum. Liberum est ergo omnia argu­
menta directa et indirecta Contra hoc systema con­
moriam nostram revocare voluit difficultates, quas
gerere. Possumus demonstraro doctrinam nostram, concilium Tridentinum invenit, quando voluit condere
qute oum amore, uti debet, omnia iura summi ponti­
plurime decreta, et in particulari canones circe sacra­
ficia et sanctae' sedis docet, amplectitur et fovet, pos­
menta ordinis st extremae unctionis Ad demonstran­
sumus demonstrare, doctrinam nostram invictissime dum quod hoc exempluqi ad rem non pertineat, petere
demonstrari per Scripturam saorqm, per traditionem, audebo,- an adament in concilio Tridentino multi pa­
per praxim ecclesiae,, par sacros canones et praecipue tres, fere forsan centum quinquagies aut ducenti,
per actqp et agendi ratieaem omnitim conciliorum qui negabant ordinem et extremam unctionem ease
'
oecumenicorum.
sacramente. Nulla ergo paritas inter praesentem cau/
Haec argumenta a pluribus venerabilibus patribus eam, et ea quae acciderunt in concilio Tridentino.
cum scientia et eloquentia iam praelibate suat, et
Per aliam viam alius reverendissimus pater volbit
magis evolventur quando tempus specialis tractationis D difficultates exurgentes abigere. Adsunt, diotum fuit,
advenerit Sed, Mictio pro tempore argumentis direo- obiectiones insolubiles contra mysteria fidei nostrae,
■* ■ tie, possum ex nunc bellum inferre in vestras partes, exempli gratia contra mysteria Trinitatis et Incarna­
et vobis probare, quod in vostris sluoubrationibus nihil
tionis; et quando certa eat revelatio divina alicuius
usque hodie probatam habetis. Omnih prasetantiasima veritatis, nulla obiectio debet emensum impedire. De
vestra argumenta probant propositiones, quae eum non quaestione, an adaint veras obiectiones insolubiles
*
/.'sint per es évidentes, a rohistiebent pjgpbari, et tamen contra mysteria fidei nostrae, nolo tractare. Sufficiat '"/*v

dicere, Ijuod demisso medio praefato, agére debemus
quoad constitutionem ecclesiae eodem modo, quo agi­
mus relative ad mysteria Trinitatis et Incarnationis
Domini rergo constitutio habet rationem mysterii, erit
mysterium. Et quando protestantes, quando philosophi
modo. De hisce veritatibus nulla controversia est inter nobis obiicicnt, quod per novam definitionem consti­
catholicos. Probare vobis inchmbit pontificem esse in­
tutio ecclesiae immutata est,et de monarchia temperata
fallibilem per se solum, plenitudinem eius iurjeeffecta erit monarchia simplex et absoluta; quando
dictionis excludere omnem episcoporum partioipationobis obiicienf immutationem factam in symbolo, eo
. J "Mm ad actus, supremas auctoritatis «dteiasticaa.
, quod fideles qui dicebant : ' Credo ecclesiam, dicere

' ' tion sunt probatae, et non probari posse mihi riden­
tor: sic vestra argumenta nutant et oadunt Quid
/lebetis demonstraro? primatum summi pontificis,
plenitudinem eius iurisdictionis in infallibilitatieius,
quabdo iudicat' cum oonCurw episcoporum ? Nullo

J

..... - -e-—...... -....... ■· ...... λ... .>...1«.. .........................

OT

»
·
OOMGBMATIO GfiOBAU
*
OUGÏfilÜ QUARTA ItailM

n

4M

debebant; Credo papaa^ rasp oafsee aaffinaret: ta
* A cilium m ipao dsnsoaetret an aaas saparius Romaao
•st myeterram fid· nostra·. Par haoe example, reva- poatifioa, quia pontifici daret iura. Hoc casu, hoc
raodiaami pate··, possibito «at vidsra, in quais»· eventu, concilium non daret ius ullum pontifici, aed
abyasum partrahimur, « ia qusm pertrahitur nobi·- rscognoaoaret in pontifies R tires nn ius^quod ipee a
laau Chriato habet (stgan approbationis at simul ptanouraaodaaia Christi.
ManmvMt asaiiçae yfrw, et mmm atf: Sunt tni namm). Hoc solummodo aanan concilium Vati­
canum definiat iafallihilitatem Romani pontificio.
iniunosa nvaioritati.
Non lioet ita loquendo ut tu fures, tantam iniutiam
BwwradiwimiM mtor Quid ergo factami·? ad·
venit na tempos diaputatiouibu· finsm imponendi at irrogare univorso concilio...
Biurrandiseanui orator. Poasumna continuare
suffragia fsraodi ? Non puto, aminantiaaimi et reve­
meam orationem F
rendissimi patna. Cum in concilio genarali tale· adAminsnfiasimui continui»· Sslio. Uno verbo, ne
aunt diasemiooes, tale· oonflictatiooss ; oartum eat
veritatam non erne aatia eliquatam, quasationsm non sermonem dirigea ad unam aliquam ooncilii partam.
Loquere ad congregationem univaream (tigna appro­
pervenûae ad illam claritatem, quae omnium mentae
bations). Hoc tantum potes ; ot pontificis erit decer­
unanime· efficere potesL In his quasstiooibu» tarn
altia, tam implicati·, tam gravibus, festinatio asset nere quid agere oporteat, exploratis suffragiis patrum.
Reverendimimnt orator Meno mea clare patebit,
periculosissima et pro honore ooncilii at pro booo eodeaiae. Nonne a multi· ot venerabilibu· patribo· iam si mihi liceat addere aliqua verba. Peto licentiam
nunc et saepe saepius conclamatum aat nimis festinare · finiendi. Hoc intereat honori meo, peto licentiam
finiendi.
concilium, et Mum curaum praecipitare magi· quam
Cum oedfeeet emmentimimne praeeat, orator prnagere? Quando ordo naturali
*
et logiaa queeationum,
quae seae referunt ad ecclesiam, derelictu· est, nonne eegmdat ret, ssmpar tamen eodem modo, mrmonem
dictum fuit obscuritate· et difficultate· maxime· oci- nimiram dirigendo ad tmom tantummodo concilii
pariem, ad illam guam appellabat deaioritatem. Ser­
turta ex hac ordini· logici perturbatione F
monem aman l· gebat orator et fortune hac de canae
Sit in exemplum concilium ipaum vaatrum. Voe,
eminentiaaimi et revorendissimi patre»? aub capita foeda ipsi non erat a praestituto dicendi modo rece­
vocati et congregati, efformatis sacrum concilium ; sad dere: eo vel magie good tum ob citatum narditatit
quid est concilium generale (wwvur) ? Quatre aunt defectam, tam ob dietantiam ambonnn inter et praeeius nature et origo ? Qualia eat iurisdiotio «tue, et eidiam non actis oisus ast mtellexime, gone a oarqualia «tant «iu» iura F Unde veniunt, quo ae exten­ dmeli Bdio dicta fnenmt, gnigne ideo oratori percent
dunt? Totidem quaestiones quae iam deberent ease eum logni passus «t.
Reverendimimne arator. Non potestis ergo ad­
reeolutae, et quae non equidem eunt introductae («urmittere quod vestra definitio ait actus supremae pemar), Petitur a vobis motu· rapremae conciliaris
potestatis, scilicet definitio iunum omnium summi testatis et infallibilitatis. Sed tunc obius valoris erit
vestra definitio? Qualis eius autyvntas? Nulla,
pontificis et constitutio dogmatic· de eius infallibili­
tate.
omnino nulla per se sola; suum totiurralorem, suam
Sed quid responderetur homini sio ratiocinaati : C totam auctoritatem a confirmatione accipit pontificis.
potest·· quae definit naturam, iura, limita· alius Si in veritate solus pontifex suum absolutum domi­
nium, miam personalem et separatam infallihilitatem
potestati·, in hoc actu superior videtur alii potestati ;
nam definitor semper definito superior «t. Ergo con­
velit declarare; in hoc omu, aient in aliis casibus,
cilium Vaticanum quando determinat iura pontifici· quando agitur de definitionibus fidei, rommus pon­
Romani, quando in vero ssum dat iura pontifici (nnr- tifex, ut vulti·, erit solus iudex ; et profiteri oportebit
ut dogma catholicae fidei potestatem absolutam et
mur creant)., actum ponit auperioritgti· supra pontifi­
cem, actum ponit supremae potestatis at infallibilitatis.
infallibilitatem personalem pontificia sub solo testi­
Vobis ne, eœinentiasiœi et reverendissimi patras, vobis monio, sub solo iudicio. Nunc venit mea vera sen­
ne placet haec conclusio? (fere omnsr pafree: Non, tentia.
non, niinime). Admittitis banc conclusionem (repeSed dicetis, nihil tale erit quia ex omnium catho­
hmt: Non, non, minime). Non puto : quia si admissa
licorum confessione concilium generale cum papa «t
esaet a vobis, reverendissimi patres (patras; Minithe, suprema et certe infallibilis auctoritas, cui omnes
minime) haec conclusio, cum vobis ipsis certaretis; et debent obsequium fidei : ergo papa non est solus qui
telum vestrae definitioni· contra voamatipsos vertere­ definit, at decernit cum concilio : „Sacro approbant»
concilio."
tur. Nam in definienda absoluta infallibilitate psrRespondeo hoc verum esse; ierunt est concilium
sonali Romani pontificis actum foret... (tigna vsbemratia improbatâmie).
cum papa, papam cum concilio esse supremam et inEmineatietimae prmmi praeter tmtmnabulam D fallibilem auctofitatem, cui omnes assensum fidei
debemus ; sed si re» ita se hafiet, quare hunc divinum
sonof, et etatim argent ex emmentietimie proeoidibvt
emmentimimae candraolis Bilio mt :
ordinem, hanc divinam institutionem perturbare vul­
Reverendiaime pater, fas non est ita loqui, et
tis per vestram definitionem, per vestrum novum
dogma, attribuendo scilicet et absolutum dominium
verba dirigere ad qiiaOdam ooncilii partem, ac si in
suffragio ferendo in boo concilio quiaquam distinguere et infallibilitatem absolutam soli pontifici ? Hoc numdebeat inter dure partes....
quiun fecerunt antiqua concilia, numquam separarunt
Orat» aortam defeetn laborant non tatie aaii- concilium a papa, nstjue tabi imponere ÿoluerunt .do­
minium absolutum unius. Concilium generale etiam
ciase entissenlisstsmm praesidere vitat eet; ab sss
enim gni mnboni proxtmtoret erant gttaetivd, atram cum papa potestne commendare, confundere, perver­
ribi protegm fat esset. Ai licet comretvr protegm
tere ordinem a Christo fundatum, ordinem in ecclesia
orationem enam, tamen ob eretoent reverendittimorvm a novemdecim saeculis vigentem ? Si non adesset alia
pafpvm mtrmar nomandiantvr negat etat neque emi- difficultas quam haec quae vobis in his ultimis verbis
nmtietmu praetidit verba, gm protegaebahr dicent:
proponitur, certe esset motivum omnino necessarium
Non . ita est, reverendissime pater ; intolerabile protrahendi discussiones, et numquam ferendi decre­
prorsus illud eat quod dicis, quod in hoc concilio deve­
tum praecipitatum et numericam maioritatem suffi­
niendo ad definitionem hanc, quae proponitur, oon- cere. Cum talia-sint dubia, cum tales sint divisions·;

votum per maioritatom nuaMriqpm «mat parieuloaueimuiu, et fotian praeveniret germen pertorbetiome in
.
*
eocteaia
<
Avertatur ergo fatale et funestum propositum, «t
requiratur omnibus viribus et madia unanimitas fra­
trum. Nullus hic habet ius dubitandi de ainoaritate,
de amore veritatis et ecclesiae st sanctae sedis, quae
vigent in cordibus nostris. Ergo si unanimitas non
adest, hoc provenit ex defectu luminis; ergo fiat lux.
Sed fateor nullum sperari poms lumen in via, per
quam gradimur.
hoc ambone pronuntiantur a patribus oratio­
nes doctae, sapientes, eloquentes; hio orationibus datur
responsio talis .qualia per alios oratores et doctos at
sapientes, et quas efferunt venerabiles Deputati con­
gregationis de fide: poet eae reeponaiooes, quae saepe
non respondent, silentium observat magna para con­
cilii. Ecquid non requiruntur alii modi, qui cum non
«ini contra ordinem impositum concilio, tam multum
inservirent ad lucidandas quaestiones f Postulatum
fuit ab eminentissimo.et illustrisaimo cardinali
,
*
cuius
nomen honor erit nostri concilii, postulatum fuit ut
eligerentur duodecim episcopi, sex ex maioritate, sex
ex mi non tale, et ut inter episcopos electos institueren­
tur et haberentur collationes et diaputationee frater­
nae, praesenti concilio. In hia collationibus dis­
quirerentur forma scholastica et modo syllogistico
omnes textus sacrae Scripturae hac de re, «t traditionis
omnia facta quae sqge referunt ad'primatum Romani
pontificia : per haec media argumentorum vitia facile
detegerentur, et facta historica in sua vera luce pone­
rentur. Disputationes huius naturae in aliis conciliis
generalibus fuerunt usitatae et perutiles.
Sed quaestio principalis cum in concilio Vaticano
versetur circa constitutionem ecclesiae, circa ius pon­
tificale, circa ius episcopale; esset pernecessarium
quoque instituere lectiones publicas in concilio eorum
actorum conciliorum oeeumenicorum, in quibus agitur
iudicatum episcopale et iua episcoporum participandi
sub primatu potestatis supremae ecclesiasticae, et
ferendi semper iuridick suffragia, id est vere libera.
In illis conciliis lectiones actorum praecedentium con­
ciliorum usurpabantur, quando neceasitaa postulabat ;
et si tanta exempla secutum fuerit concilium Vati­
canum, certi esae possemus quod b·® lectiones actorum
concilii Ephesini, Cbalcedonenais, V, VI, Vil, VIII,
in quibus constat de iure e|>iscoponim, hoc ius smerPt" cum magna luce, cum magne potentia; omnino
disparebunt nubila et cavillationes, quibus in vanum
hoc ius obscurare, imminuere et infringere tentant
adversarii potestatis episcopalis. Et ita patebit om­
nium oculis caelestia harmonia constitutionis eccle­
siae; patebunt proportionee illius aedificii divini,
et nullus audebit inferre in ipeuiri incautam manum.
Sed ad instituendas has collationes et lectiones
tesnpus, et longum tempus necesae est. Concedatur
ergo tempus necessarium ex hac parte; secus decre­
tum ferre sine unaniihi patrum consenso est maxime
periculosuni. Labor improbus exigitur, ut poasimus
ad hanc uniamniitatem devenire; labor hic expansus
in tempore opportuno non erit inanis in Domino, eed
contra foecundus et fructuosus. Deus miserebitur
nostri pro voluntate, et dabit tandem lucem, veritatem
et pacem.
< Coaftrsada has de re eant epamala: D» i'tmnimitf
dare iu concilf srrewtaifa»»· st: D» FaasnfaiW aurali
ndrssseiri deas Ise wasdss ftur It» dgWNaw deg»srifure,
prino· Parisiis edita· xb 1. Deata,-aUed NsapSU * /retritas
De Aacslis.
• Videtor alludere ad petalaton sniMatiaatni eardiaalls
üdiwarséaboig ean deadest· allia patribus, «ae petabastar
istas eeUatioaaa Hoc sata· rafertar ia t. U, TOS-OS.

A

Dixi, eminenti mimi «t reverend iarimi patrua, dixi
et liberavi animam meam; et peto a Dnmino nostro
lasts Christo, in cuius nomine congregati sumus, qui
praesens est in medio noatri, ut illustrantur corda
nostra, ut veritas eliquata per plenarium concilium
solidetur, et at omnes eoobaiae catholici concordis­
sima auctoritate firmentur. Sic concilium Vaticanum
eoum finem assequatur, vota optimi patrie adimple­
buntur, et probabitur adhuc quod in concilio generali
adest illa efficaciminm auctoritas, 'quae et malum
corrigere et bonum extollere meline potest.
Hic autem interrupta disceptatio est. et subsecretarras ambonem ascendens iussu eminentissimi
primi praecidis. sequens monitum perlegit :
..Reverendissimi patres, exhibita fuit nobis in
scripto postulatio p|usquam centum et quinquaginta
concilii patrum, qui persuasum habentes discussionem
super schemate primae constitutionis ecclesiae Christi
esse, iam omni ex parte exhaustam, ac protrahi
amplius non posse quin inutilibus repetitionibus tem­
pus perdatur, efflagitarunt ut iuxta numerum XI
decreti diei 20 februarii de fine eidem discussioni
imponendo congregatio generalis jnterrogetur. Qua
te permoti interrogandos consuimus' reverendissimo
patres, an velint discussionem generalem propositi
schematis diutius adhuc continuari nec ne."
. ' Et post haec addidit :■
„Itaque reverendissimi patres, qui desiderant ut
discussioni generali propositi schematis finis impona­
tur, surgant."
Longe ^nior patrum pars surrexit ; unde eminentisaimus primus praeses dixit :
„Longe maior patrum pars surrexit. ac proinde
potestate a sanctissimo' patre per decretum die.
20 februarii nobis facta utentes, generali discussioni
propositi schematis finem imponimus."
Haec verba generali plausu excepta sunt, licet non
defuerint nonnulli, qui tum postulatum tum con­
clusionem aegre se ferre retenderint. Post haec, cum
patres undique surgerent, significatum est a pnmo
praeside congregationem nondum esse absolutam, et
hoc aliud monitum subsecretarius perlegit :
,,Notum vobis est, reverendissimi patres, quod
sanctissimus dominus noster ad implorandam Spiritus
sancti gratiam uberrimam praesenti concilio et miseri­
cordiam caelestem universo mundo, hoc Pentecostes
tempore soiemnem in basilicis et ecclesiis Urbis ex­
positionem sanctissimi sacramenti cum supplicationi­
bus fleri iuaserit.
„Idem sanctissimus dominua noster vobis, leverendisaimi patres, significari voluit, quod ipse, comi­
tante sacro cardinalium collegio, fena secunda poet
Pentecosten, hora sexis cum dimidio post meridiem

ad basilicam Vaticanam descensurus ait, ut solemni bus precibus et benedictioni sanctissimi sacramenti
intersit.
..Reverendissimi concilii patres, qui voluerint huic
solemnitati adesae, masque preces cum precibus
Mnstissimi domini nostri iungere, praedicte hora ad
/basilicam Vaticanam accedentes occupabunt loca in

vcappellis pontificiis ipsis assignari solita, induti
habitu praelatitio, id est cum roebeto et mantolleta."
Demum eminentissimus primus praeses dixit:
..Proxima congregatio generalis habebitur feria
secunda sequentis hebdomadae hora octava cum dimi­
dio, in qua fiet discussio specialis de prooemio sche­
matis primae constitutionis de ecclesia, «que finita
deinceps procedetur ad discussionem specialem primi
capitis.
,,Reverendissimi patres,, qui de prooemio vel de

UI

OOHGWM1ATIO GKHKBAU
*
UXAGSBIMA QUABTA S MS 1KX>

W

■teguli· capitibus loqui voluerint, potarunt tetnrim A f Florianus arAiapimapna Toloran—
aua nomiqa dare, ita tamen m iapetitions tua elara t Bsnvenatas arohisqusoopas Gnnatanaii
exprimant, da qua 1arte arhamaria indiscusaslh· qpa- - f ÎlModorVI ΛφΪΒΝφΜ ΙιΜΧίΜΡβΝ·
oiali loqui velint, «t ut Idqwmfm de aliqmi part» f IcMph
*
schematis putatae habaaat fastndatioM·, qua· texta f Ioann·· Tamres archispssoopus Ksrtntieasis
AMM? tpMMfMM
numerum VII dscreti dies 90 februarii pcnssidibaa t
f'Putres Dufal apiaoopm Datemte.
poet habitum sermonem «shibanda· seat.
..Praeterea moosutur reveresxiissimi patte», ut t Ioann·» M.'Barbera «pèecopu· Dnliahsuais
liquentes omne· iuxta nonnam disoomitai prasscrip- t Andrea· «pmoopé· Argentines»».
tam i* demuto diei 90 februarii numero X sedulo f Ludovic» Gabriel, spiscopus Adriaoopolitanus.
intra fine· propositi argumenti tam in prooemio, t Carol» epiaoopua Astsaàs.
quam in singuli· oapitilps m cohibeant"
f Marianos archiepisodpa· Bsgiesnets,.
Haec omhia ut clarius a patribus intelligersntur t Staphanua episcopus BetMamenaia.
eminentissimu» primjn presses iussitex ambone par t Eugenia· epiaoopua Bssilssnsis.
subseoretarium repeti, et postea signo dato dimissa f loseph epiaoopua Maroopolitanus.
cqpgregatio eet.
t Couradua Martin, epiaoopua Paderbornenai».
t Ignatius epiacopqa Ratisbonensia.
Abbas vie. generalia can. reg. Lateransnsium.
B f losephus Maria epiaoopua Canarieoste.
90.
t Timotheus episcopos Artnidalenaia
Voatulatum plurium eomeUU patrum amiMaMmtari· f Μ- I. F. Allard episcopus Samariensia Ο. Μ. I.
praeatdlbua axhlbltum, ut gmsrslt dtMMriaut te f Antonius episcopus Belentensis de Pat> ·
acharna ooaetitnUoal· primae de aanlaala ChiMl
flata imponatur >.

Eminrarissimis ac retwendiamnia oordtnoKbsH
proctidibtu concilii.
Patree infrsscripti pemuaaum babsntas, discussio­
nem super acbemate constifu,tionis de primatu Romani
pontificis generatim spectato, de quo reverendissimi
patres ex omnibus regionibus iam locuti sunt, esse
omni ex parte exhaustam, ac protrahi iam non pome,
quin inutilibus aeque ac fastidious repetitionibus tem­
pus teratur, ab eminentiSaimis et illustrissimis pruesidibua humiliter et enixe postulant, iuxta decreti
20 februarii tenorem, ut de fine praefatae discussioni
imponendo congregationem generalem quam primum
consulere dignentur.
Thomas, Indiarum patriarcha.
Marianus, archiepiscopus Valentinus.
Petrus Cynllus episcopus Psmpilonensis.
Costpas, episcopus Tirnaonensis.
loschim, episcopus Salamantinus.
Franciscus di Sales episcopus Arcenais, auxiliaris
Toletanus.
Constantinus, episcopus Genindensis.

f Carolus A. archiepiscopus Bituriceosis.
f Claudius M. Dépommier évêque vicaire apostolique,
t P. I. Μ. I. Piobon ep. Helenopolitanua, vie ap. Sutchueo merid, te Steis.
f Francisco» Lsoutaan epiaoopua Flaviopolitanus.
t Ludovicos Faurie episcopus Apolloniensis.
f A. A. Dupond, ep. Asotanau, vie. ap. Siamanaia. '■
t Stephanite Charbonneau ep. lassmsi», vie. ap. Mayssurii.
t Bernardus Petitjean ep. Myrîophitensis, vie. ap.
laponiae.
t Christophorua Bonjean Ο. Μ. I. ep. Medensis, vie.
C ap. IsffnensM.
f L. I. iTHerbomes Ο. Μ. I. episcopus Melitopolitanus.
f Ivo M. Croc episcopus Larandeneis.
f Zephyrinus GuUleruin ep.. prsef. apostol.

t loeephus Hyac. Sohier ep. Gadarenais et vie. ap. Co-,
cincinae septentr.
t Felix Bidel ep. electus Philippopolitanus, vie. ap.
Coreae.
f
t Georgius Butler, episcopus Limericensia.

■+ Paulus Angelus patriarcha Alexandrinus lat. rit.
t Raphael archiepiscopus Brundusinus, administrated

f Aloysius episcopus Veronensis.
f Robert us episcopus Beverlacensis.
perpetuus Ostunensis.
*
f Melchior lo Piccolo episcopus Nicosiensis-Herbi­
t Antonius archiepiscopus primas Salernitanus.
tensis.
t Clemens, episcopus Pisaurensis.
t Renatu· Carolus episcopus Rosenais.
D f Carolus episcopus Regiensis in Aemilia.
f Ioann. loeephus episcopus Bragensia.
t loaeph episcopus Guadalupensis.
t lacobufi, episcopus Hagulstadensis et Novicastrensis. ' f Ludovicus Anna epiacopua 8. Claudii.
t Ioannas Baptista episcopus Verulanus.
t Antonius episcopus Urbaniae et S. Angeli ib Vado.
f Vincentius archiep. Smyrnensis. vic. sp. Asiae
t Eleonoras episcopus Montis Alti.
minoris.
t Leonardus Grande epico. Asculi Satriani, et Cerif Franciscus Xaverius archiepiscopus Surrentinus.
niolae.
'
f Petrus-Paulus episcopus Foroliviensis.
i Abteham Bsciai episcopus Cariopolitanus et vicar,
t loseph archiep. Tranensis et Nasarenus.
•post. Coptorum Aegypti.
f loannes Marcellus ep. Olenensis, vic. ap. Abyssinian.
t Edmundu» Franciscus Guierry ep. Genabensis, vic.
ap. Tsche-Kiang.
t loseph Maria episcopus Faliacodunensis.
1 Postaistu Ulat, psraaltis lUsttasty foiUs sxhiMt··,
repsritar iatar d<ts ooaoüü, ssb sumt» Mk.
f Ioan. Bapt. losephus episcopus AtrebsUensi».
« Tsa ia Λ Vatio. <aast ia CsUsct htniasl Isgttsr
f Innocentius episcopus Eugubinus.
•pssMiesà saaiM psrpstsst ; origtasis hsbst A. P, M Sri
f Stephanos spisoopus LausahMosis et Geoevsnsis.
?
•

■·

.

·

t
f
f
f
f
f
t
t
f

eeaaia. ...
JtaMMMMi epieùop·· TirartMMMi
f lottKMB 4|M00pM
M MjVOMMM·
f 1μ4β*ιμβ epMoput BImmm.
t Maria Ephram epssoopue Noaeadnos.
D. Routerions Mar. Hugi^oa Aapacmmft abbas
Franciaous episcopos CaroMaoeioaàa.
mUImi MoomcL
Fr. Epbram van der Meulen abbaa de Monte OliInline opieoopae. Nepesinus at Sutrinus.
Patrua episcopus Onaatalianaia
B varum, et vio. gener, de Ttapp· antiquioris ntbrCaaparua, episcopos Antipatraoria Lp., auxil Cumationia
rienaâa.
JL tergo ease ttcrei^u:
laaoaMoa Vitali episcopus Ferentini.

Fr. Bustaciûus spieeopue Flsnthernpolits
lONph tfNMOpQ· VàtatffNMMB»
Petrae Maria spéesopus Caaahaûa.
loeeph, episcopos Lucerinas.
Lutfoviot» epieoopue Ca
* halaaaia L p.

f
f Antonius Rossi Vaocari archtepiacopt» Colossensis.
t Francisons Leopold» Zelli abbss nullius 8. Pauli
de ürbe.
f Modestus Dealers episcopus Vanoouvurionsia.
t 1. Petrus episcopos Sedunensis.
t Henricue abbas Benedict. Einsideln. in Helvetia.

t loannes archiepssa episc. Boooodooensia
f Gerardus Petrae episcopus Harlemenais.
f Petrus M. Vrandten ep. Colopbonieosis, vic. epost.
Batavias.
f Carolus archiepiscopus Antibareneis et Scodrensis.
f Nicolaus Adamet ep. 'Halicarnaosensia, vic. ap.
Luxemborgonaie.
ç
t lulianus episcopus Dignensia
f Antonius episcopus Foroiulieosis et Tolonensis.
f Aloysius, episcopus Fortalexiensis.
f Petrus episcopus 8. Sebastian! Fluminis lanuarii.
t Ludovicus EUoy ep. Tipaaitanus, opadi. Ooeaniae
centralis.
t Alexander archiepisoopua Urbinatenaie.
f loeeph Armanduf ep. Bellovacenais, NovioiteneM et
Sylvaneotenais.
t Ludovicus, eplsoopus Ruthenenris.
t Felix episcopus Lemovicensis.
t Eduardua Ioan, episcopus Kingstoniensis.
g
f Renatus Coriaopitensis et Leonenem episcopos.
t Petrus, episcopus Aniciensis.
t Ludovious-Maria, epsaoopus Aturansis at Aqniawie
t Claudius Maria episcopus Pel «esto·»
Texas.
t loannes Bapt. episcopus Antinoemia
t Franciscos episcopus Caroassbndhsis
*.
t Michael O'Hee Rotsensb.
t loannee Bapt. episcopus Cydoneosis.
t Ludovicus Besi episcopus Canopeos».
t Amedeos episcopus Clevelandemia
t Ludovicus Maria episcopus 8. Deodati.
t Martinos loannee Spalding arohiepisoopt» Baltimorensw.
t Fr. Michael Ang. lacopi ep. Pentaoomiensia st via
ap. Agree.
. f Fr. Pauli» Tosi ep. Rbodiopolitanus, vic. op. Patnae.
f loeeph Hippolytus, episcopus Conceptionis.
> 8absaripttmb katas lose (basai Town
*
eaai ·£Vatis,
kaae kaket : AufaaM·» Ksafaerd yissipiM Viré» Olli I, 4s
<ua as allé· quUsn vesttgiu ta sottes erigiusH
• IMsaaL

„Exhibitum 2 iunii 1870. — Pramidee <anaoarant, patras in oongragstiooj^aoarali die 3 iunii

ea do re interrogandos ease; quo facto longe maior
patrun/pan surgeodo desiderium suum «praesit, ut
finis imponatur diequesioni generali., Et factum ast
abaque contradictione. — 4 iunii 1870. Seoratariua."

31.
YVOftMtOlAO MOtt
*

*
ÙlMPVMftOttl

gen oralis de M
waaato
*
oonattfcslioute prtasao de
acai seta Ofcrieti

a

1870 iunii 4.

Eminentissimi ao reveraodiasimi Domini.

Ex ipea conciliorum natura sequitur facultatem
voto rationum momenta, quibus innitatur, addendi
non eme privilegium quibusdam patribus resecratum,
sed ius cunctis commune, et eo sanctius servetur opor­
tet, quo gravior eet causa in quaestione versans : om­
nium autem gravissime est definitio, quae doctrinam
aliquam populo christiano ut a Deo revelatam pro­
ponat Ius istud secundum tractandorum ordinem
nobis praescriptum in congregationibus generalibus
exercetur: idcirco salvo patrum, qui eentantiam dicturi
sunt, iure suffragiorum maioritato pollentes discus­
sioni finem imponere nequeunt: quod cum hesterno
*
die
factum sit, haec vobis, eminentissimi et reveren­
dissimi praesides, hisce significamus, ut nostra de iure
patrum voto rationes addendi protestatio testata fiat
ao maneat.
Eximia ceterum veneratione persistimus eminen­
tiarum vestrarum reverendissimarum humillimi, de­
votissimi servi veri
Datum Romae 4 iunii 1870.

f
t
f
f

Fridericus card. Schwanenberg m. p· arohiepiscopus Prageneie
Caesariua, archiepieoopus Bwuntinus.
loeeph OthmSrus card. Rauecher m. p. arohiepieoopus Vieoneps»·
Georgius arcbiepiscopus Parisiens»,
loannes Paulus archiepieoopus Albienais.
Eduardus archiepiscopus Siracenais.
Petrus Rioardus Kenriclc, archiepiscopus Sancti
Ludovic·.

■ Haas sabssrirtie isset tsn ia sd. Vatic, qaaa is OsUmS.
LasseaL
• CL Acta seagrsg. ·* “ sefsa. ■

nonmno οοπκχ OBimm ran dkxjm earn.
#
*
-7

mb

---------- —---------------------------------------------------

GtagaviM anhiepimpM Mmmmîi M
MiehMlv ΜηΙήφβκορΜ BMAbugM·
·
*
ψ Imam ^mvm> βρίβοβρ·· Οομμμμμμ

.
**
Megaridi
t Tk
a
**
U OeunaUy *
Mdri
p
a
****
Hilihri
t David Maaiaaty apâmep
*
Eamaaa··.

m

MMfe

'laonuaa a». p. arrhiapiamp·· Alba-Iulinai·.
Imam Boptuta Fundi MUqpÙO0|MI CiarinMlohMdM V« WMm BpÎBMfNM WhMÜ^pMMk

Augtetiaaa Vient epiacopua Saaoti A^tetiai
FlfâdM
Fraaciaou· Xavarina archiapiacopua Laapoliaaeia
• latini rite
.
*
Ludovico· m. p. araiiiepiaoopu· Cnloiwria «t B
·
*
■ MMM.

*
J L f GuHHm* apimep

f laMphan Geergi
*
*
Btnràaaag
aup-apiaeopuaBo·MB M 8ytMMML
Ticnhua Boger· ipieoopa· Cbathana·····.
Falix, apiaoopu· Aiueiiaaau···.
Paahaa, apitoapua Mataa
*
Toean·· leliai apiaoopu· SoMaioMuai· ot La»'dhUMMA
t PMloa, apiooopuo Adioeauai·.
f loaaM· Patrui epaaoopte Xioiauaia.
t OuillainM· «piaeopte OotoiauMMi·.
f Fridariote apiaoopu· Augtetodenauaia, Cabillou·
*
■B A MltÎMOÔMBM
*
f Igtetina Mrok epiooapui Marianopolitanu· at Mar
*
·.
*
qtetton·

t
f
f
t

Iteaphw Atyriua apiaoopu· Tamnriana· ’■
Bigiamundu· m. p. epiaoopoa Quiuqua-Kedariaaai·.
Eduatdqa Fitxgernld apiaoopu· IWrioulaaua.
Gabriel ÿiariteay apiaoopu· Palaaapalitanai
B
A l*rgo> MM Merafar».'
Antoaiw loaaphua opiacopua *iV>ni
na
Baapououm riva «mo dot·· par MontariM· 00aImam tfMicopM Imuîmmm»
oilii cardinali Sohararwnbarg pro OMtaria : ..Piaaaidaa,
ladiahm Biro m-p. apiaoopa· Raathmariamii
ouaa fini· dieoeaaioai d· aohama^· in geoara aaaat im*
Ioanna
Perger apiaoopo· CteaovMuaia.
Fridariooa m. p. P. da FOratauberg aroèiapiaoopua poeite·, oennihea rit» aarmtia, quae in dacaeto diai
90 MrMrii MotoritBt
*
mamaî postifiei
*
coMtituts
OÎomnnateia
arant, exhibitam proteatatiooam admittar
*
non poma “
t FranciK
,
*
epiaoopua thviotwnai·.
f Carole», apiaoopu· Lueioomaia.
t Ioann·· epiacopua Vaaprimiaoei·.
Staphanua m-p. epaaoopoa Magno-Vanriintaai·.
η.
Pancratia· epiaoopua Auguatana·.
OmIMm
mM Ib Mm· M pctseM M taMIlS»
Alexander epiacopua Caanirtianai*
MttM Bmm·! peMtMii pvtvMa MbMM·
VaUotiaaa epieoopo
*
Guroami·,
Ioan ne· Vakriaaæ m. p apieoopo· Bodrioaona.
(
a.
, Eanaricua apiacapo· Saberimai·.
OBATIO
f Aloiaiua uchiapiaoopa· Mediolananria
marendi pafrw Fmkmc· ZtofMi IM Jacobtui
locobua Mhximilian
*
apàmopu· Lavnatiaa·.
Ο
oMotw SencTi Pauli da llrb·1.
f Stephana· Pankovica m. p. apieopo
*
Mnnhanaianaia
Ex
infarioribua
hùiy^iâêrteanoti concilii aubt Philippe· apiaoopu· Vormiaoai·.
■Mliia ambooem aaoaod^ut libaram toatimonium parf Ioann·· Petrea apiaoopa· BogeUanai·.
hibaom raritati. Ven
*
qua aao ait rarbo, lerarwxliaf Amatu· Victor F. apiaoopu· Vapiaoanaia.
•imi patronnai prqMnjt utor libartatia vote haooa in
f Gulielmu· apiacopw CUftoaiaoaâa.
aula, ubi nulM riia liberta· ■■· potat niai ea, qua
t Ludovico·, apieoopo· Laoatopolitatuia.
Chriatte noa libararit Parait·, inquam: ma ooagit
f loaeph apwoopu· Ninnaianai· et Tallanaia.
commentariolum .quoddam nupar typi· impraaraat
t Henriow Led. Car. aprieopua Sunoaia
t Flavian
*
apiaoopaa Bainoaneia et Lexovianaâi.
•t ia publico parvulgatnm', ia quo auepicio da ta»·
rali quadam coactione in noabnliia ooomliarium p»
f Carolua epiaoopua BotMbargeaaia.
trua nlraribm ilimminete aat. Liberum itaquateatif Léo apiaoopa·,BapaUanai· et Santpaanai·
f Franciaoua, Adolphua apiaoopu· Agathopolitanna in monium offarra veritati mihi faa rit in compacte
omnium vaàtnim, dum aa quaa bravitar dictura· aum,
partibua infidelium.
ex ultima manti· et oordia parauaaiooe ac fideli 000f Carolua Philippo· epiaoopua Maaailienaia
f Georgiua Errington arohiapiaoopa· Trapaauatinea. ■rianti·, aponte ac libera depromo. *
f Georgia· Smiciklaa epiaoopua graeci ritua catholic
*
Bea de qua agitur in aoiaamate primo de Ckriati
aoolaaia nohi· proporito, ai qua gravia, ai qua tem­
Cririenai·.
pori congrua, ai qua iudicatu naoaamrie, ai qua utilia
t Georgiua apiaoopu· Pareptioua et Poland
*
-f Henricua epiaoopua Wratialarieate·.
D et amolumaeto futura, ea certe ait. Poatquam enim
portae infari aubvertara conatae fUerint aaeouli·
t Ioann·· Hauriou· apiaoopo· Oanabrugenaia.
antaactia divinitate··, humanitatem et gratiam Sal­
f laoobua, epiaoopua Gratienopolitante.
vatori· ntetri, atque aacrauMuta novae legi· diaoavf Auguatinua, epiacopoa Briatetmi·.
t Stephan
*
Aemilio·, epiacopua Elnanasa.
ptea, ipaumqua human·· naturae libarum arbitrium
f Felix de Le· Ceeei apiaoopo· Coaefantinianua et ad violentam cupiditati· lagem raduoara, nihil autam
contra «celeria m catholicam profaoarin^ dum in a
Hippooeuai·.
t Carolua Ioann·· epiaoopua SaagaUaoai·.
concilio Tridautino frauda
*
dataotaa, unpatu· conf GuiUdmoa apiaoopu· I^udovioopolitanue.
ftnoti, «t anner
*
pene dogmata adaarta fuarunt;
t Michael apiaoopu· Pittaburgeaaie.
totam vim collegerunt decimo aeptimo aaeculo coutra
t Aloyai
*
epiaoopo· Eporedieaaù.
f Petite Alfred
,
*
apiaoopu· Caduroaoaia.
' HteC aratie habauda arat ia aeagngatiaae r*e»r»a, ·Μ
*
Bernard
*Mao Qpaid, apiaoopu· Boffeoaia.
·
teth· iaqaarih ia·
*
*
attanta
raaoteiavit revaaaadiaiteaa
t L B. Iran
**
epiaoopua Oraoeoaia^
paM ab Matanm ·
ΜΜ μ*
*
f Bartholomaeni epiaeopua Tergeetinua-Itetinopoli.
*
tan
t Mtobaal m. p. epitoopoa Tr
ailvnnianai».
**
irin oil Da lut» la-a», U a

4B7

A. UMSGUB FÜBUÙÀ1 «T <3
MB 4t *MpK> Ιοφ&ΜΤ, Md
* 4i ·1>0ΐ

Non «t protato timere quod dsbeaœus, m inMM ist»
sggrateo exiiam «ram eonsequi ratent: mbjm»
nalabrai enim contre pstnra, et eartara Mratei nmnef «n oirfamwn.
Verum, qui· ignmet, multa et grevtesinra mate
inde orta este, «t «pectem austeritati· atque uaitatte
in eocteeia quodammodo in multorum aseetibue depra­
vatam, atque in ipete raleriee oeetrte tala· inveniri,
quales perbelle Petrus in eptetoh secunda capit· U
describit, qui domràarionra MtfMaate, tibi pin­
çante·, sectes won metMMt introdnesre bterptanantes
(versiculo 10), at inferio· veruculo 18 aupirbe «uni-

MittÎMM ·8ΒΙ^
φηη
in aa aanntio·· tantummodo addant, at ooOooutio
in tama dialogi ecptieatur intoe Christum at 8imoara.' Ergo petra aat Bterps. 8ed qnaanam eatpetre
■■μι ΜφΜΓ ·οΛ·ι··ι « non ent inià^ni.

super quam srigitur aadittetoun, niai fundamentum?
Fundaëteuti autem boo propriam eat aam ataWa,

quoaduaqua duret .donraa, Draua van, de quo agitor,
ait aedifimam spiritual· aeehaia·, qnod in aeternum
duraturam mqne nd eooeummatioMm saeculi alibi
•raritür, at ouine beate aat fida·.
Patrua in ao
quod aptatur in fundamentum eocleeiae, ad gratiam
quoque eligitur stabilitatis et inenantiae in fida. Idtatii logoaitei, et verriculo 19 libertate·· promtetem- ipaupi argumentari libeat quoad mora ;.nam sanctitas
tei, pelliciente· rriM MataMe·: itn ut super con­ •t morum doctrina numquam peribit in eoclasa. Prae­
stitutione ipaa ecclesiae, quasi a Christo non dora non clarum illud lumen doctrinae Boeaoetiu» non alio
aperte non iudubitato stetuta fuerit, nonnulli, pau- B modo rem intellexit Siquidem in meditaturae ,70
cimimi etsi, tamen varia/abeant in sententias? Altera •uper evangelia inquit: .Jmmutator nomen Simonia
ex parte quis non perspiciet, mysterium iniquitati· in illud Petri, ad indigitandum stabilitatem, quae non
iam inceptum in die
*
invalescere, et mantito virtutis •olam Oli, aed universae quoque ecclesiae promitte­
pellio euperindutam superbiam per late patentem batur, cum vellet Christus aedificare ecderiam super
mundum ferri concitatissimo cursu ? Qui ergo potest Petrum, tamquam super petram et immobile fun­
fieri, quin viscera charitatia vestrae episcopalis tot damentum." Vidette itaque, reverendissimi patres,
quomodo infallibilitas eocleeiae super infallibilitatem
ingruentibus et praesentibus animarum malis com­
moveantur, dum ego ex omni ratione, scientia, pru­ Petri posita sit, ita ut ni adaeratur Petro, denegetur
dentia, grado, et, quod pluris eet, gratia Spiritus eccleaiae. Valut enim immotam esse domum e fun­
sancti vobis inferior, tantis miseriis miseratione damenti stabilitate recte arguitur, ita eocleaiam eeae
infallibilem optime ex infallibilitate Petri demon­
permovear, et vix' possim me a lacry mis temperare ?
stratur. ■
Sane valde commotus sum, quando unus e reve­
rendissimis patribus paucis diebus ante, micante corde
Aquila illa ingenii neo minimam habuit suspicio­
dixit : Sohss ansraomm Mpremo lix pato. Ut ingenue nem pugnautiae illius, quam nonnulli vident inter
fatear, humillime arbitror salutem animarum · vobte ecclesiae et Petri infallibilitatem. Non contulit enw
Christus ecclesiae duo media veritatis tuendae et fidei
postulare, reverendissimi patres, ut accurate, diserte,
sine ambiguitate, solemniter edicatis primatum Ro- servandae, sed unum. Sicut enim intellectus et volunmani pontificis ei usque praecellentes praerogativas; tes quodammodo in toto corporo apparent, etsi a capite
quemadmodum in sacris litteris. continetur, et tota oriantur; ita ecclesia immaculata in fide semper fuit
retro antiquitas ratum habuit, et sensu· 'communis et est et erit, quia Petrus in fide firmatus fuit : eadem
fidelium tenuit eo tenet. Ea quae nobis in schemate igitur est inf|ilibilitaa una et altera, aeu potius una
proponuntur a doctissimis Deputationis de fide pa­ quia una; nec in eo verborum lusus est Quando enim
agitur de morali corpore ex personi· rationabilibus
tribus, rem totam complectuntur. Siquidem'institu­
tionem, perpetuitatem, naturam et rationem primatus constituto, oqius uni caput eat et oeeteree membra;
definiunt ; cuius et consectarium necessarium eat in- neceese prorsus est idem de corpore cum capite, ac de
fallibilitas in ite decernendis, quae ad fidem et mora capite affirmare. Neque ideo distinguitur numero
infallibilitas Petri et ecclesiae. Namque in confesso
spectant Huius tamen consectarii declarandi oppor­
tunitas minus perspecta videtur nonnullis, iisque est apud omnes, id nos de capite dicere, quod alii de
sanctissimis et doctissimis huius sancti ooneilii patri­
capite cum corpore coniuncto. Si poneretur caput sine
bus. Hoc autem ipsum non alia ratione contingere oorporp, iam ecclesia amplius non existent, inante
potest, nisi quod argumenta, quibus veritae adstruitur, emet fide» nostra, vana Christi verba, caput ipsum ad
nihilum redigeretur. Si fingeretur corpus sine capite,
non sati· perpenderint.
Re siquidem vera, quid clarius eg «acris litteris iam rediret difficult·· ; vita enim a corpore dilabare­
quam inerrantia iudiciorum de fide et moribus a tur. Non de eo disceptamus, sed quaestio eat, num
Romano pontifice latorum? Tria loca consueverunt vita intellectus et voluntas a corpore in caput, sive
allegari, et tria loca'rem omnino conficiunt. Quid a capite in corpus influat ; aut, ai placet alio modo
Matth. XVI a versiculo 13 ad 19 enarretur, optime rem statuere, nam sapientiam Dai deouteeet, aedifi­
vobis perspicuum est. Interrogentur discipuli a cium , stabile ■eum fundamento mobili erigere, aut
Christo, quem illum ipsi «ese dicant: quaestio sane corpus orbare sine capite vivo.
Nec dicant, interprotationsm hanc era metapho, est fundamentalis et caput religionis Christianae.
Iam vero, omnibus apostoli· tacentiben, Simon «mfss- ricam- Namque verba Chriati petra, aedificer
*
metaphorica suat, ideoque appellant ad relatam simili­
sionem illam divinitati· . Domini nostri Issu Christi
concipit et enuneiat, quam curo at
ws recu­ tudinem, in qua sensus groprios, obvios et naturalia a
teret ei, red Patéf, qui tes ooeli· est. Hoc habere am­ quovia critico hic soles cognosci debet.
biguum nemo potest; ipsum locutum esae ex afflatu
' Rem autem ipsam ace tangamus in verfate Chriati
Spiritus sancti, et quasi experimentum facira illius apud Lucam capite XXII versiculi· 31 et 32. Expres­
promissionis, quam statim Christus Simonem beati­
sio· hio renovatur eadem promissio et iisdem extremis
ficando dedit : Et eget dica tibi etc.
probatur. Sane Christus alloquitpr Simonem, et
Quis eet autem cui dicitur tibi 1 Simoni profecto : praevidet Satanae aggressions·, in epoptotos, aed
haud amplius tamen hic nominatur Simon, asd Pe­ statim «abdit : Ego etUem rogati pro te, ut noto da·,
trae. Petrite vero · petra dictum omnibus comper­ fieiat fide· Am. Nonos clarum eet, promteaam fetes·
tum est; atque illico Christo» petram advocat in •oli Petro firmitetem.in fide, dnaa Christas pto eo

·.

auTione α eamnu fwvatdi kuhbitai

m»

«μ

---------------------- —------------------ ------------ - ------------

•oto oravit? Λ» · rétoBigatar mmm· eeeed· tantatâOBÎbvB *tMpe>
pMBMMttBf MStÎBW WÎMt P··^
*
· Æt ta eifefWMta 0MNVW
*
4M^VWM /tatFM
tea·. Sed.ei Petro inbet Christ· at mfiiMl battra
mmb; yerfeeto ipuem aatoa mtaa, iafialtlâlmà at
iauMtw ia tii· reddidit: Si «ami «■·
·
*
«era th»^RBtaM> dMlto t* flMMI
Ot φ·
*
WWO
fide Chyetas loquatur, at quinoas iwum propri·
hui» led ait, dioet illwtrissun· Baaawtiaa ia
op. «itato: „ïgo sutam rogati pro ta, iaquit elo­
quentissime· epieoop· Meliianeia, pro ta speeiatim,
pro to detonainate. Hand nquidtm as · Chriat
*
' cMtaros neglexit, «ad aa ration·, uti patra dooant,
quia capito tinnitor statuto impediebat quomin·
membra vacillarent. Quare Chriatoa dixit, rogavi
pro to, aoa rogavi pro vobss." Et post pauca con­
cludit: ,,Itaque ista Christi oretiooe Petros accepit
-.fidem constant··», invincibilem, immobilem atque ita
copiosam, ut apta fuerit nedum ad confirmando· in
fide chriatiaao· omne·, sed etiam ipeoi fratre·, apo­
stolo· nempe et episcopo·.
**
Ergo ia sententia darie•imi epiaoopi exaudita fuit oratio haec Christi.
Sed etiam citra eius mutantium patet exauditam
fuira ex loannis capite XXI versiculi· IS, 16 et 17,
ubi invenimus impletas fuira promissiones Patro
factes, prout referunt Matthaeus at Luces. Siquidem
Salvator noster in terti· sua apparitione, Petrum ad
trinam amoris confessionem compellens, pastorem
agnorum at ovium auctoritate sua divina constituit.
Nemo est qui dixerit, his verbis Petrum ordinatum
fuira episcopum, relate ad potestatem ordinis
Etenim deterioris . fuisset conditionis quam castori
apostoli, quibus tunc temporis iam collatum fuira
Cpostoldtom omnes admittunt. Data ei igitur fuit
tunc a Christo potestas iurisdictionis, quam quidem
perfectam et plenissimam fuira constat, ex triplici
mandato : quidquid enim ad trinitatem refertur, hoo C
perfectum eat. Hanc vero potestatem fuira universalem manifestum est, quia omnes omnino complecti­
tur, oves et agno·, matres et filios, pastore· et plebem.
Iam vero, hoc est, Petrum ponere fundamentum ec­
clesiae, et pastorem pastorum constituere, pro quibus
implendis vidimus promimto fuira firmitatem in
fide. Ergo de facto Petrus in fide firmatus fuit.
Facta fieri infecta non poesunt.
' Verum aiunt in textu graeco non reperiri talem
agnorum et ovium -distinctionem. Qui haec dixit,
certe vel linguam graeoam non novit, vel numquam
textum graecum legit. Namque in novo Testamento
graeco ex recognitione Knappii et emendationibus
Theile professoris Lipaiansis 1848 deprehendimus
dictum em a Christo, prima vice poses ogaot meo·
td dpvia; secundo, rege pastoris mraere wolyatve ora
we·; tertio poser pra meet. Ita lucidius quam in
vulgata triplex dignoscitur collatio potestatis. Primo
quidem Christ» contulit Petro potestatem episcopa­
tus per vb posce ora meas,- deinde ragimen super
episcopo·, per rb rege partent suasere ora meos.ultimo confirmationis in fide missionem ed episcopos,
per vt> posca ores mero. Atque inde explicatur quo­
modo impleto· fuerint promiauooas Christi, ot donum
inerranti· in fide tributum. Tunc autem accepit
Petrus clara regni cadorum, quae cum ianuas regni
veritatis recludant, in raritate constitutum Petram
apertissime demonstrant.
Ad traditionem quod attinet, evolvat qui cupit
librum, cui titulus Btgoit toeerdoiMmt Boataao poatifici anertam, praeclaram sane opus Caeleatini Stoadrati ordinis sancti Benedicti abbatis Sancti Oalli,
> Msttk. XV, 14.

Omh&» uaannau rasus
-■ ■'’ '■'■'λ'.' :·:.-'. '

\

pwfeta MtaÜHUM SMtta
*
RmMMM
**
CM
diaalfe; qui testiusouia pormuite «eneRiaras·, patrum
et dactosum eellsgit at aupaadit, prohetqde therim
•uem «a aotto eummaran pentifirare ah asm· eeataaueo mu> «eque ad eua tempero, neo mm vulidi·aiaus theologia·· ntieaihua Ibi atiam ridra est, quid
•cissi· aiusq» capiti potestati· ait m tempnialia
rogues chrietianesum, ubi bullam Uaaat taeateaa aa^
datam diliganter saponit.
Verum eet, conatam fui·· aliquae· a rerarsndiesimi· putribus euaeque vero doctissimum, sibi et vobis
persuadere, primi· ralsaiss aaaonlis praesertim in con­
ciliis gemralibua *
ae ullum vestigium extare fidas
huius in infallibilitato Romani pontifici·. Siquidam,
ut ipsi videtur, pqtra ehalcedonon··, atque in sexto,
septimo ot octavo ad examen revocarunt et indica­
verunt epistolae dogmaticae «adis epoatolica·. Sed
ouiquam preaeoMeptae opinion· exuenti liquido ap­
paret, petra priorum saeculorum quam maxima ad
concilia convuni·· non ideo, ut ^fidam team peculia­
ram quodammodo profiterentur, sed ut eam cum fide
Roman· «odeei· compararent, auditaque et bene
percepta suprema pontifici· maximi senteotia, fidem
suam componerent, edearerant, et ara eamdem
fideliter praedicaturos promitterent. Id significant
■ddamationas illae : „OmMe ito credimus... Petrus
per Leonem... par Agatbooem... loquutus eat,
*'
vel
quaecumque alia hia porro similia Idipsum eutetn
patet non prae ad optatuA finem deduci, nisi pre·,
vio examine et quodam indicio eubieotito ad animum
colligendum et ad nutum annotas aedis accommodate
dum; praesertim ccm epieoopi, postquam confirmati
sint a Petro, indices recte existent in rebus fidei in
conciliis, et testes Issu Christi (non tamen propries
opinionis vel suarum dioecesium niai per accidens ad
sensum fidelium comprobandum), prout apostolis
dictum fuit. Evincitur ex eo, quod semper Romani'
pontifices
censoria auctoritate in concilia
*-■
* ipaa oecumenica Osi sunt, et de facto ipsorum decreto minuerunt,
mutaverunt atque etiam abrogaverunt ' numquam vero
tale legimus factum a conciliis respectu Romanorum
pontificum. Iam vero si infallibilitas activa eccleeiae
umquam manifestetur, id carte eet in conciliis generolibra Sed quis negabit, eorum decreta ante approba­
tionem papae non em irretractabilia, irreformabilia
et infallibilia? A quo ergo sibi ipai mutuetur eccleaia
infallibilitatem, etiam lumine captus lucidissime
perspicit.
Perpendite quod factum novimus in concilio Constantinopoliteno I. Agebatur tunc temporis, praeter
causam Arii et «Macedonii, de quaestione fidei intsr
Paulinum et Meletium, ambo antioebenam eoclaaiam
occupantes, verbiaque propemodum ipsis Trinitatem
confitentes, sed sensu intimo discrepantes. Nec tam
facile visum est doctissimis et sanctissimis orientis epi­
scopis, quos inter eminebant Athanuius et Résilias
Magnus, dirimere coi formulae, utpote catholicae et
a sabellianisme, apollinarismo et mscedqnianiOmo dis­
cordi,adhaerendum eseet. Immo dum Athanasius, re
diligenter inspecta, mente sua proreus divina judicabat,
ambes partes ane catholicas ; Basilios, luminare illud
inquam praeclarissimum totius ecclesiae, Paulinienos
in Ssbellii doctrinam incidis· aperte declarabat. Et
tamen, ut unanimiter referunt Tbeodoretus et Rosomenus in historiis, ac Rufinos in epiat. au Macarium,
•anctus Demasus papa du· misit epistolas, unam ad
Paulinum, alteram ad eoclest^s orientales, probans
Paulini fidem de consubetentialitate ot aequalitate
glori· in Trinitate, damna» vero oppoeitam partem
Meletii Apollinaria labe confectam.
Coacta itaque seranda oeoumeoic· synodo, litoree

A. —moil· PUBUOA11T <

4M

■ -U ilV

'

. r—

4M

-------------————

ttb OVMtttoKbei Mb MMI UWK Midi*
· 4 t labet apaeûolecum peianepe.· ·
*
Agatboeom Petrus
tflilMHI MfBltM
*
BJBtEfibM MMtMftbNfOtilMMB pM
*
toqmbotur.
**
*C eMptieilV MMpt
tM
*
*
MBt
* Wt
it
ί®®
übiaam quasso «t rimetin et emqubitin in «psMMI
ftohn AfMibQBÎB? Qwd MtMB MtttM MMdttbun
MybKOl 4Mm* egerunt nullim emo rnbsris nmi quitura canotas
*
**
pcwideMi
*
MMÎH
Aeteei Mt
* ÀtbMtM
*
ot B
·
*
Lee Π probavit, apad amam te eonlsan ait
ItftdhM i* mmbM
* MptiM
*
MtioM Π1 : **
*ti
l4g
«1ÎM MtMN MbtÜM MfMMÇM Amm; at fatari·
lasiwilie periulgulsiii ·«· asminem «tiee· mati- •^Mtaiw·· MtbtÉtM
'u*
i · Dmt Mbii mm*
*
mncrimimi papae ve­
tOt·, MjMMti
*
NTUMtyMMlhttM pwditttM
*
ilMgri-» synodus, nam rsnpiet litares
tati «t iiwmnti·· Bomam fiM
*
o
*
ui
<t «ord· teris Wornea, an minea? Sanata Synodus reapoodit :
repugnaro pee·; taatamqoe ata·
,
*
it Eoummm Sdquinsv, recipimus ot protemm “
pontifex doctrinam wan a ooooiliie haariat, at eooAtque te concilie octavo, aotioaw I, mox ut beta
alia a Booaao pontifies fidei vsritetea adMoaaU 8i eet epistola ladriaai, sancta synodi dixit·: „Omveta Athanasius st Resili ns papali infallibilitati hu­
niboa placet libellus a sancta Romanorum eccleaia ex­
militor ee aabaaoaraat, aaa video quid Morbitatie ot positas."
molsstise ia ipaia imitandis atbe poaaL Tanta vero
En praeclaros investigations, et fidei Romanae
fuit obediendi Damato nanaaaitaa, ut quae patria ad­ pericula in conciliis factat
denda Moaueriat gymbole Nioeeuo, omnia de vsrbo ad
Costorum quod aiunt, rem utpote practicam deverbum ex anathematiemis sancti Dunes eampserint, ] 1 buiom upper, ubique, ut ab omnibus servari, nonnisi
ut cuilibet ea comparanti liquido.patebiL JSt tamen, sophisma est. Nam ponitur te supposito fuisse iam
notam eat, lymbolum Constantinopolitaaum Éomae definitum, quod verum non est RabelliosMS autem
per plura saecula cantatam non fuieae; quia naoeaae aeque ac defectiones a fide contingere noceo» mt.
haud erat fidei veritatem confiteri, ubi fides firma- Nihil porro ex iis ad rem, de qua inquiritur, an sit reet immaculata eemper permaneit.
. velata doctrina.
Infinitus prope evaderem, ai cuncta vellem in me­
Plora audivimus obiecta, neo une scandalo (in­
dium proferre. Sed ut obieotia reepondeam, satis aft genuo fateor), quae tamen ex ee ratione proficis­
relato ad Chalcedonensom synodum unum tantum ad- cuntur, quam vestra cudi venia breviter explanabo..
notare.
Gaudebam sane, reverendissimi patres, nam quod
Actione V iota roperiuntur verba1 : „Omnea reve­ a Deo factum est laetitiae nobis osse debet, gaudebam
sane, in hoc concilio Vaticano nullae adesae nec im­
rendissimi opiecopi praetor romança et aliquos orien­
tales clamaverunt .. Definitio omnibua placet. Haec peratores, nec rogi, nsc principes temporales, aed
fidae patrum ; qui alitor capit, anathema ait Paacha- neque legatee regnorum et rerumpublicarum. Sed
sinus et Lucentius opiecopi vicarii eedio apoetolicae maxima sollicitudine vexatus eum, et acerbissime tuli,
dixerunt: Si non consentiunt epistolae apostolici et dum magno animi moerore conspexerim in hanc sanc­
beatissimi viri papae Leonia, iubote nobis rescripta tam aulam clanculum irrepsisse quandam se celebran­
dapi ut revertamur.... episcopi clamaverunt: Al­
tem mundi reginam, et eo temeritatis prorumpentem,
teri definitio non fit... qui contradicunt, Romam ( ut a sanctis huius concilii patribua reverentiam et
ambulent. Magnificentissimi ot gloriosissimi iudioM obedientiam expostulare videretur. Nomen quoque
dixerunt: quem sequimini Leonem an Dioeoorum? suum nec ipsam puduit coram sanctitate vestra desigReverendiesimi episcopi clamaverunt: Ut Lqo sio cre­ nare, ex quo vobis compertum fuit ipsam eeee reginam
dimus, Leo recte exposuit Magnificentissimi et tenebrarum harum, reginam amatorum mundi, iuigloriceiesimi iudices dixerunt: Ergo addito defini­ piorum et iniquorum, ut ait Augustinus, et eorum de
tioni, secundum iudicium sanctissimi petris nostri quibus dicit evangelium · : Et mtatdiu eum non
.Leonis duas esse naturas unitas'in Christo inoonverti- copwovtt. Quid ergo hic loci habet opinio corrupta et
biliter etc." Itaque in concilio Chalcedonensi, papa perversa huius mundi? Habemus evangeliuiu, ha­
concilium coegit in aliam sententiam flectere, et suae bemus sanctorum patrum doctrinam, manu tenetuus
epistolae .in omnibus subscribere, et commune pa­ apoetolicae traditiones, ad petram veritatis stamus.
trum votum solus impugnavit, reiecit, et mutare com­
Haec, haec inquam, et nihil aliud audiamus.
pulit doctrina et auctoritate iudicis. Ubinam quaeso
Improba tempora defluxerunt, quando ut rax
examen et iudicium episcoporum super epistolam magnos spiritus, gerens se gloriose iactaret, episcopi
sancti Leonis est ?
usque ad terram defixi, humiliati sunt. Avertat Deus,
Quoad sextam synodum, abunde mihi erit paucie- ne in hac rerum omnium perturbatione, assentationi­
bus gratiam huius saeculi aucupemur, per comitatis
sima referte.
1* In epistola ad Augustos Agatho ita loquitur de simulationem Christi'et ecclesiae causam prodamus.
,Ut D vestraque dignitas et auctoritas in indignam vilitatem
testimoniis sanctorum patrum a se allegatis
:
*
nihil profecto praesumant augere, minuere vel mu­ deducetur ; scriptum est · : Reddite qtqw swst Coesoru
tare, sed traditionem huius apoetolicae cedis, ut a Cotton; sed nullibi reperimua: reddite quae sunt
praedecessoribus apostoliois pontificibus instituta eet
,
*
mundi mundo; eo vel magis ai deneganda inde ve­
sinceriter enarraro."
niant, quae sunt Dei Deo. Sed si tandem aliqaam
opinionem publicam perscrutari velimus, ad cathor
* In epistola ad synodum de legatis ita dicit
2
:
*
„Apostolicae nostras fidei confessionem offerre de-, ligem recurramus.
beant, non tamquam de incertis contendere, aed ut
Quod autem sensus communis fidelium eemper
certa atque immutabilia compendiosa definitione ita intellexerit et modo intelligat, aperte testantur
proferre."
anxietates, disceptationes, curae et preoea, quae in
3° Atque ita factum eet, ut a patribus acclama­ universo orbe catholico excitatae sunt, statim ac a
tum actione XVIII ita
* : „Summus nobiecum conoer- nonnullis in dubium revocari <visa eet sbnteutia a

jnRwWlM M
|
*

«WW W "I· *

*μ^ΜμΙμτ.

Nm ·*
■·

> Lates, t IV, f. 14M st ssqq. ed. vsMt; Msasi, t VII,
p. 108 asf.
> Maasi, tXI, ρ,Μβχ.
• m« «a ed. Vatis.
« Maasi, t. XL P.SMB.

• *IMA,
.

«Mo».

• Maasi, t XII, p. 10M c.

• Utri os», sd. Vatie.
• Maasi, t XVI, p. M n.
• Isaa. L 10.

» Matta ΧΧΠ, »t.

4M

<

ΟΒΙΤΚΜΠβ IB ΚΗΒΜΑ PBITàTIM RHDHT11

MMto popui·' «ieMM» at···'
*
·· huawqte «Mit· i «t oasnia ad reepsrti
ti·
*e
0 ahn qnem a ma pire
Λ vraetete Qnid? Noaae ho· ■iaatyime aevo th·»- nia
*
at sesti·· dieerentur. Venias· vestram, patres
logMM
Vtt
IB fltfeoliB? ft MUBMBtMoni ‘M iwmimInmù, iatptero, m
tam· qais ne
*
vite, totam modo «Bsgitari plebem . longiore aanaone quem eflene aaauevaaim defatigare
chHetiftMtfftp M BMxfanoptN
Hm NM|to eoncilio
vidsar. Mihi attem aonaaduti· rogo ut star libertate
postulare, at infallibilita· Romani pontifie»· loan '· qua
*
«paapopum iaeonrilio «paeoopo· alinqumtam, «t,
Chrieti viearii adearatnr? An putetis anxietate· iataa ut ait Bometim, futura potius queat prementia tam
• dubitata»· prooanere? (Minim· ganti
*·,
*revar·
pM NQgMflMBlMBp
COBfitî M
* * MOpO Mb
*·
ntttM BOtt ftbVTBtttNHBt MO *lM|QOd ψΜΜΙ
diaaimi patre·. In hao alma Urite, cuius fida· pro·
*
dicatur in universo mundo, tantilli pueri non alio oflanatonam oreare debeat, dicturum: multo minue
noming papam appellant, niai Dram in trrra. Non •minantimimo praesuli Dubünianti, cui me magnis
agitur d· noro dogmate, quando ·· uacitaa αρνη baneficii· devinctum agnosco; quatnqua aampar, a
in «eerie litterio continatur. Agitur · oontra de defi- triginta plusque andia, suepexi, at atque sd «tremam
nienda et declaranda doctrina certissim· revelata, ad vitea halitum, me suspecturam ease, spero et confido.
quam tuendam christifidelea «nixi· precibus Deum «t Quibus praemissis rem aggredior.
3. Meae *
·
«i
obesrvationes, numero oantum tri­
concilium suppliciter peretringunt.
Quid ergo'adhuc quaeritur an at opportunum? ginta octo in synopsi indicata·, in qas» tam revere
Opportunum est id, cuius contrarium nsc unue « prae- animadvertit aminMtiasimus Dublinieou·, agnosco;
aentibu· patribus affirmare auderet. Opportunum mt 1 maque nihil in iis ecripareee quod non esoserun,
id, quod inftri portae confringit, «t fidele· ad fidei et, niai in quantum «x boo ssrmons contrarium con­
integritatem revocat. Opportunum «at id, quod «ri stiterit, adhuc non eantiam, profiteor. Tria loca as
cleaia· divinam firmat oonstitutionem, dignitatem iis desumpta culpavit verbi» saverioribua •minenti»'
episcopalem extollit, praerentisumum Dei auxilium simut praesul: Primum, quod pagina ducentesima
propugnat, unitatem corroborrit, paci· asternae foedus eeptsmdecims dixerim, Mwteros apostolos eodem quo
Petrus fundemsuti nomine designato· fuisse ; id quod
conciliat.
Fortaaaia eœleeiae boat·· balla redintegrabunt, at ei videbatur infirmera probationem primatus Ro­
validiori impetu in nos daaaevient? Pomibile, ob­ mani pontificis, quam ex hao voce theologi afferuntt.
scurum autem et ambiguum. Hoc vero certum «at, Id autem non mihi, esd divi· Paulo et loanni vitio
quod si (ut a Deo omnium patre humiliter petimus) verti debet. Quod autem illud minime intaodiseem,
probant verba quae .adhibui, et quae hic exscribenda
unanimi ore et corde omne· in idem iudicium
venietis, 'universus tenerum orbis in admirationem duxi. Scripsi enim : „ Verba Christi, Tu es Petrm etc..
ostendunt quidem Petro prae casteria apostoli· privi­
et reverentiam raptus ed pedes vestros corruet, nomen
*
legium Christum oontuliass,. ut ecclesiae primarium
que vestium immortalitati commendabitis.
Reverendissimi patres, in medium allatum est fundamentum esset; id quod ecclesia in eius primatu,
exemplum sancti Cypriani episcopi et martyris in­ tum honoris tum iuriadictionia, semper agnovit."
victissimi, quasi nec resciverit de supremo tribunali Negavi quidem, vi istius vocabuli fradomratem inpapae. Cyprianus itaque a quovis metu vos redimat, C fallibilitatis donum Petro prae caeteris apostoli· col­
et revocet ad fortitudinetb. In epistola LV ad Cor­
latum fuisse ; cum nemini unquam in mentem venisse
nelium haec calculo aureo aculpeoda: „Non aliunde dixerim, illud privilegii caeteris spoatolis, eorumque
haereses sunt exortae, Ot nata schismata, quem quod successoribus, vindicare, eo quod eodem vocabulo fun­
sacerdoti Dei non obtemperatur, neo totus rft eorierie damenti insigniti fuerint. Deinde ostendi falso in­
ferri ecclesia· stabilitatem « fundamenti firmitate
Dei eacerdoe et index vice Chrieti cogitate·."
derivari, cum Christus-significaaeet ·· aliter utriqu·
Vos ergo ex aequo et bono indicate.
consulturum ; verbis nempe sd omnes apostolos, Petro
b. '
cum caeteris connumerato, directio : £oce ego vobiecmn
CONCIO
emn, omnibue diebm, aeque ad ooneummationem enePetri.Rioardi Kenriek ardtiepiecopi Sancti Lndovici cnli. Vix dici debuit n
* hac argumentandi ratione
m concilio habenda at non habita ob indietum finem probationem consuetam primatus ex verbi· Christi : Tn
dieeneeiodie generatu ‘.
er Petrus etc., infirmare, aut attentasse aut attentare
voluisse. Ipeum autem eminentireimum praesulem
Eminentissimi praesides.
Eminentissimi ac reverendissimi patres.
istam probationem non tantum infirmare red omnino
1. Eminentissimus archiepiecopus Dubliniensia in tollere, sua argumentandi ratione, quando nempe de
•ua concione «hoc suggestu nonnulla dixit quaemeum oaetori· spoatolis eorumque euoceteoribus, episcopis,
honorem graviter laeserunt; quibus ut statim respon­ locqtus sit, postea ostendam.
Secundo loco asseruit eminentissimus Dubliniendere mihi liceret, poet finitam eiuedem cqncionem, D
aut saltem sub finem congregationis generalis, ea die •i·, idque emphatic·, verum non esse quod scripserim
habitae, ab eminentissime praeside frustra postulavi. de versibus 16·
**
et 17“* capitis XXI loanni· evanHinc Mt «t hodie ambonem aeoendam, veri
*
de acha- gelii, nempe, quod voces agnae et avec in vulgata ver­
mate ndbis proposito in genar· facturus; contre ac sion· inibi occurrent··, — «x quarum discrimina
mihi in propositi· erat; eya pro certo habuerim, fore argumento arguto, potius quam solido, nonnulli dedu­
cere «olebant, eptecopo· aeque ac simplices fideles
> PreWt NsapeU, bri· tetre
*
· Aagste ia via Pate
*
curae pastorÿtiae Romani pontificis, tanquam Petri
Criai A saas MDOOCUX, bse pratastste ·*«·.· .Qa«4 baM
«•aris teteS» M terit, assaris U M irsspsreaa, sa tes ■ucoeseone, concreditos fuisse, — in textu graeco uni
ssstett qasd te tertia teU, in tne ssagisgatM· finMa etdemqu· vocabulo apo^teut respondeant; ideoque
•tesassteai espar asteas»· prias te gte satteUss la fate fundamento id argumenti carere. Ifitod «stis mirari
Cato isiptete bapssite rit. 1 qaadngiata pla· niaarrs eftpotui eminentieeimum praesulem eiusmodi assertum
•espte «si sea sentes *ν1Μ
Ιρ·1··
ι
* is ta·
se
*
st vsrte
tearsat, aret tere
*
inq·1»· tes ·■· «vtes, ■«
■
*
«m areum fuisse proferre; praecipue cum, inter loquen­
te friaates has se v»«pte
*pte,
stega· te teteate
*
ma­ dum, id ipeum dicere mihi visus fuerit, mutato no­
te· tel···»·, spariaa
*
*
atente
asm f tnsffM·
*
mine κρ6β«η pro προβ4χια.
Oraaou· textus a
texit: teas emteate ateasts, at saaaslUt qas· ia maritae
Tisobsndorfio ante aliquot annos ed antiquo· codice·
•re preMa
*
team testa
*
b«tnsaX >s*m β iaril 1W
denoo rereuaitus, — cui viro «dam, ei bane mamini,
*
tt

T

4·

A.

PUBLICAS ST CQSOBBGATIO&B8 OEXKRALK»

4ββ

aummna pontifex litteras coa»ràia«datitife-4ad«git, .oÇ'^ yirtuta theologica fonan aocipwarda

opus curis'felicioribus post fingentes labores abaqlt^- nia loca sanarim fiénejeê^teu eenfit
Uprt, — .me i wfaixims ostendit. Septimam eiusdamj mrrondbmm, exprimunt. In Lucae ΧΧΠ, 32, de
aditioM^i, ·αηοτΒ69 in luqjm datam,, prae mambos «quo agihjj; hunc, verum esae ssawum oonsuetus vocis
ax qtta integrans-locum legam‘. adiecta ad usus et ranrm ediuncta mihf suadere
videbantur
*
ot
rüÉo
\*
Obnati responsiones’versiooe vulgata, ut
* vadhuc videntur; et eminentissimus praesul nihil
-"MnUmiAos potest eminentiesimum DublinAoseaplur ’ adduxit, quo hoc meum assertum Infirmetai,
i» re aliquid humani passum esse. .Praeterea : In arcu1'3. Nu® progtgjior Ù probuixium «uinentiMi4«·φ Vatican^, ubi **
*
"
' muni Üubliniepqpm. ^ua anrumaotandi ratione, onisuper solium pontificie in Oteli
· Peint etc.,
culi ilK Greece exhibentor)l'apofkhto, npir'éutem oe^i vim quam Chne(i Serbie: Tt, *
innate communiter' ceneenj theologi, ib abetuliaee.
legi potest.
' j
»
In opusculo lie potSificia iafalltbiiittite, eiusdem
uuo·
**
EmineoH
praeeul negat éjuwopo·, t^nquam
*
lurie■*
fere tenoris jc observationes praedictaq, quod nuper apoetolonirri eucceenoree.'universaloui in ecbleei
Neapoli imprimendum^uravi, errore typographi, vox 1 rfletionem, quam h\ a Chrietp aoceperaBt, habere;
κρ6βατβ( (oco xpo^dtia, )diter ac accipsissetn, ac in quod quidem^verum eet, ·■ dje eingulis epiaoopù extra
/vjiopei hgbetur. occurrit. Atque, hoc'tiaud pbetante, concilium genebale dicatur/ eed bpn eet venitu ai de
verum est in graeoo textu, imeditione Hahnaea, sam- corpore epiacoporum, nive lin concibki. nive extra con­
d^m vocem χρίβατη ufrique vocabulo agnae ei ovet, cilium intelligatur. 8i poteataaequae apostoli
*
data
irum praedicandi, ad
in citato loco, respondere. Hoc solum discrimen, ex B est, in universo mi
varis ista lectione, habetur; quod in tettu Tiachenipeoa sit restringendi, quamvis eam ad finem Usque
sacculorum duraturam dederit Christus, probari ne­
dorfiano nil omnino inveniatur quod voci ovit respon­

..

t.

*·,
Mb

quit privilegium, quodcunque fuerite^etro per verba:
deat ; cum
aut apAigalos Mit ovicula
,
*
mi­
nime autem otw significet^ in altero autem textu
Tu et Peint etc., datum, ad suos>succeasoree. BoniaHahnaeo. vox πρόβατα otrm designat; qyo nonob­
* nempe pontifices, descendisse. Probatio igitur ex
no
*
stant
vulgatae version ia auctor variandum duxit»
verbis Matthaei XVI. 18. 19, desumpta, cadit eo
nunc per agno», nunc per otvs eaodem vocem fipeo quod verba Christi in eiusdem evangelistae capite
XXVIII. 18, 20. interpretationem minus litteralem
πρόβατα reddendo. A«ertum meum, quod verum
non ewee tanr emphatice repetiti» vicibus dixit emi- accipiant. Agitur enim in utroque loco de potestate
nentissimus Dubliniensis, verissimum esse constat, ad sacrum ministerium pertinente, et non de aliquô
quicumque ξχ his duobus textibus adhibeatur. — De divinae eorum missioni^signo, quale esset miracula
ventionibus orientalibus, quas allegavit eminentissi- patrandi, linguis loquendi, ahaque huiimmodi effi­
uius praesul/ioqui nolo, cum satis sit veritaU^n asserti
cienda facultas. Aut ergo tota illa ministerialis |K>temei demonstrasse. Ex pospMtfkçndis'autem appare­ sta»'ad eorum successores transiit, aut nulla, quod
bit, parum referre quem sensum vociÊus istis tribuere certe dici nequit. Non ego igitur in(irmau proba­
velimus, cum nil eainde in probationem pontificiae tionem primatus ex verbis Tu e* Petru
*
etc., quam
infallibilitati» aut pontificii etiam primatus, contra explicite agnovi; ned eminentia sua. negando uni\erac in observationibus dixerim, inferri posse facile C salem iuriadictionem apostoli
*
conce^aam ad eorum
ostendam.
successori transi isse, id praestitit. ’
*
Tertio looo me culpavit eminentissimus praesul
Privilegia autem omnia ministerialis. tum Petro
quod dixerim de voce fide
*
in LucaXXll.32; nempe tum caeteri» apostolis {om^eesa. ad eorum successore»
uunqusm vocem istam wlhibitam fuisse a Domino descendisse, mc prolo. nulla in praenem· facta in­
ad orpin» doctrinarum indicandum; in quo solo Sénsu quisitione, quaenam wta fuerint, aut quodnam inter
argumentum in subsidium pontificiae infallibilitatis ea discrimen . aut quo genero probationis ostendantur
exinde deduci fxiseet : et haud plus una aut altera vice collate fuisse.
■ pro virtuti»
*
fuipeniatunüis act^, quo Deo sese revelanti
Çuodrunque ad mimsleriuiu^aacrum m eolesni
credimus. adhibitan; esse. Per istam yooeni, prout ex (’hnsti pertinet ex eius instituto, ad eam MMiiper j^r
Domini loquelis colligi posset, asserui fiduciam seu
tinere debet : ahoquin ecclesia non efu«et talis quali'
confidentiam ut plurimum indicatam fuisse; quem ab eo instituta sit. Privilegia proinde.apçstolis consensum et non alium in looo allato vocem istam habere oesSa, quae munus eis demandatum respicient, eadeni
ostendi, regulae inhaerens, usum vocis consuetum sunt nunc, ac quando pruno fuerint collate; id quod
retinendum, nisi rerum adi uncta aliter suaderent, t dici debet de ii» quae ^mnibu». Petro incluso, data
quae htx· in casu, significationi consuetae /avere ad­
fuerint, et de eo quod Petro singulari modo (oncessum
verti. Istam assertionem meam haeresim Calvinia- sit. Die resurrectionis Christus omnibus apostolis.
nam sapere dixit eminentiasimus praesul, vim ver­ Petro semper incluso, missioifeni'dedit, verbis: Sicvf
borum quibutf usu» sit forsan minus advertens. In D mM me Paler, et ego mitto tw: et postea, quando
cuius probationem adduxit locum ex loannis XI, 27
in oaeloS ascensurus esset, verbis: Docete omne»
— verba nempe Marthae, quibus se in Christum gente
*
etc. Haec autem verba ad omnes directa, eo»
credere professa sit, quod de fide, sensu catholico respiciebant, non tanquam ad singulos dicta, sed tanaccepta necesee eat intelligent.
quam collegium quoddam constituentes; quod *
el ex
Optimus tamen praesul non animadvertit in mea eo probatur, quod Thomas, qui non aderat quando die
observatione non agi de vera fidei supernatural!» tan- resurrectionis Christus apostolis apparuit, eamdem
quam virtutis theologicae natura definienda, sed tan­ tamen missionem, eamdemque peccata remittendi,
tum de vi vocis fide
*
qualis in diotis Christi usurpata facultatem, cum caeteri» acceperit, ut omnes agnoesae consueverit. Ex viginti novem locis euangeliorum scunL Collegium hoc apostolitum persona moralis eit
in quibus vox ista fide
*
oqeurrit, ut inspicientibus constituta, quae ad finem saeculorum duratura est ;
Bibliorum Latinorum concordantium facile patebit, et cuius identitatem non magis minuit perpetua
duo tantum sunt, nempe Matth. XX11I, 23. et
membrorum s^cceesio. quam nostrae personali iden­
Lucae XV11I, 8. in quibus vox ista fidei pro fidei titati officiat continua mutat
*
elêmentorum ex qui­
bus Corpora noatra constant. Sic semper hominibus
1 15. potxf τα αρη'α μ»ν — pmm agnos meos
adest testis vivus, oculatus et auritus, eorum quae
15. Itoiftnvf rà ^po^arra μον — pasce agao» MM
Christus fecit et docuit ; adeo ut verba loannis 1. Epi*<**
17.,?
t" ftçojàttà μον, — pasce ove» aeaa

5'

UT
Z
ORATJOKtt W 8CHKMA ΡΒΓΓΑΤΪΜ ΜΗΙΒΓΓAl
---- ----------- -----------------·—.7 · v .----·>
--------------- ~

UR
,---------- ■

■tfdaq I, 3μΜψ·τ àanrpar· poeeit : guod eadnme at A axagaaacn inhaitaMn,. dam acriberum obtarvatioa··
) aadroôMM, aaanafimaiii coÛa. QuatUonqua igitur qua· tam aaribar. iaanpavit «miaenUmimo· Dublf-

poJmtateÀ\in aua origin· acoapaiit, aamdam mute
*
hâta..
Divinam mimioœm — Md quii ma Pater
— et univarmlem luriadictiooam — tfotela. omaea

aieoaid, aUtar mamam; aad Ta pteutiu· inapeota.
cenaeoabhao intarpntatiooe raoadëadahi. Ratiorum
matataa «enWptX· affaro.

Regula intarpratabdi Scriptura· nobw imposita,
base eat: aaa contra tinapimam patrum oonaenfum
non infgrpratari. Si unquam detur tnoqanaua iata
'
Iqde infero, Petri coeterorumque ajnatolorum aue- unanimia'chibitari poaaiL bio tidnen defxdente. tagula
ceaaohte, apoatolicum collegium wnentuente·, omnem iata videtur nobis lagam ponar· maiorem, qui ad una­
poteafatem nunc habere, qdkn baouit iatud collegium - nimitatem accedere .videretur, padroni numerum, in
Scripturae interpretationibus sequendi. V\oc
quando primo a Christq institutum eat. Singuliepiecopi, srorelm considerati, ex itoatituto ipeiua collegia, posito, a communi hodierna exphcaQone sorborum
Aomc pe/rwR etc. discedore nectes» art.
localem tantum in auia ipaonuu dioeceubue ordinariam
iur^betionem habent; dniverti autem, ^tmiveraam ;
, Ii) eximio bjxrtculo, ,.ad instar monuerripti^rai*o,
noneo praeciae aenau quod iata iuriadictio universalia praaooX et p^ribue anta^uoa fere menaee jono da
mveniipus -«ffcinque di verae· imerpretntioM» vérlu
ex amguli· localibua iuriadictioaibua quasi compona­
tur; aed quod univerai, tire diaparai et q ae idvioem retro in loco ^llatcT, ..quanin/ prima osdsrit" - verba

— collegium apoatolicum nunc habera dicaoMt ; quo negato, aut infirmato, tota cornât
i chriatiaia.
A
*

separati, sive in concilio generali adunati, collegium B exscribo „super P^rum aedificatam ecclesiam, quam
apoetolicum constituant. Hinc verb^ Cypriani. „epi- sequuntur- prtra^ septemdecitn, et inter istos Ongoscopatus unus est. cuius pars iu solidum à singulta nes, Cyprianus, Hieronymus, Hilarius, Cynllus Alex­
,
**
tenetur
lucem accipiunt et Vacilem explicationem. andrinum I>o Magnus, Augustinus, Secunda inter‘pretatip verba illa ..super habe petram aedificabo
Si eminentissiinuS praesul Dubliniensis his acquie
**
,
**
ecciosiah^meam
intelligit, ecclesiam aedificatam esse
pendum non ludira^erit. negere saltem nequit sin­
gulos episcopos in conciliis, generalibus jurisdictionem super omnes ejAstolos, quos Petrus propter primatum
universalem habere. Hint quidem clarissimus vir, in se tepraesentabat. Et hanc sequuntur octo patras,
archiepiscopus Nisibenus, sub finem secundi volumi­ et intdr Jstos Origenes, Cyprianus, Hieronymus.
* vereiorus Gallicae historiae suae cynciliorum gene­
ni
Augustinum Theodoretus. Tertis interpretatio araerit
ralium, ostendere conatur, episcopia derivatam ease a verba illa ..super hanc petrani aedificabo ecckeiam
Spiritu sancto, vi suae exsecrationis, dum localem
*,
meam'
intelligenda erae de fide, quapi eonfrasus
fuerat Petrus, ut scilicet haec fides, haec professio
eorum jurisdictionem a Romano pontifice repetat,
fidei, qua credimus Christum «use Filium Dervivj, «it
Schola autem theologorum cui adhaereo censet omnem
episcopalem jurisdictionem, episcopis ineras a Christo aeternum et immote fundamentum ecclesiae. Et
immediate derivatam; ordinariamque eips restrict io- haec interpretati^ est omnium solemnior, quam se­
nem localem non nisi ex ecclesiae instituto ortam esse; quuntur patres doctoresque quadraginta quatuor; et
inter istos, ex Oriente, Gregorius Nisrenus, Cyrillus
rum debita tamen subordinations eius ad Romanum
pontificem, tanquam collegii apostolic) caput, sicut Alexandrinus, Chrytostomus, Theophy laetus; «x
et *univeraae ecclesiae. Dico igitur verba Christi ad Occidente, Hilarius, Ambrosius, Leo Magnus, ex
Africa, Augustinus. — Quarta interpretatio asserit,
apostolos dicta omnem suam vim etiam pro eorum
successoribus habere, nihilque pono unde labefactemur verba illa, ,«super hanc petram aedificabo ecclesiam
*'
meam
intelligenda esse de illa petra, quam confessus
argumentum quod ex verbis Matthaei XVL
18,
*
edufuerat Petrus, i. e. Christum, ut scilicet ecclesia in­
tvre «olent theologi, te probationem primatus Ro­
mani pontificis: ad cuius tamen examen nunc pro­ aedificata sit super Christum; et hanc interpretatio­
nem sequuntur patres doctoresque *
exdecim. Quinte
gredior.
4. Vratram^yidulgenttam postulo, eniinentiarinn patrum interpretatio nomine petrae intelligit etiam
tu' morendissinn patres, ut me pluribus certe haud ipsos fideles, qui credentes Christum esse Filium Dei
&rri>ura loquentem aequo animo audiatis. Nil haere- constituuntur lapiddi >ivi.%x quibus aedificatur ec­
ticuui, aut quod haeresim sapiat, ut ex dictis emineiv- clesia." — Hucusque auctor praedicti opuavuli, apud
timmi Dubliniensis timere possitis, proferam: nil quem legi possunt verba patrum, doctorumque quos
quod *
principii fidei adversetur; nil quod rationum allegat.
Ex hoc sequitur aut nqlluni omnino argumentum
,
momenti
*
pro virium tenuitate, fulcire non conabor.
in probationem primatus ex verbis raper hanc petram
Vniim est quod monitum volo: me pro me ipso loqui,
non pro aliis, ineque nescire si quae dicturus sin), iis aedificabo rrclreiam ^neam, aut nonnisi tenuiter pro­
etiam quibuscum in quaestione praesentis discursus babile, suppeditari. Nisi certum sit per petram,
coniungor, non sint displicitur^ Si inter loquendum Petrum apostolum, ro propria personi, non autem ut
aliquid durius mihi dicere contigerit, mementote et primarium apostolum, pro omnibus loquentem, inimitamini exemplum ducum quibus patientiam per­ telligi debere, nulluqi omnino argumentum suppeditat
istud vocabulum, non dico in probationem pontificiae
suaserit celebre dictum : ,.Percute, sed audi." Modera­
toribus eininentirtimis congregationi» niorem geram: infallibilitati», Md •tiani in lubudiui» primxiu» Romotibus autem non cedam?
tnuâ epiaropi. Si maiorem numerum patrum in hac
Primatum Romani pontificis in universa ecclesia, re «equi debemue, tunc pro certo tenendum rat, par
tum honoris tum iurisdictionis agnosco: primatum petram, fidem a Petro profaraam, noti autem Petrum,
dixi, non dominatum. Primatum autem ei, tanquam fidem profitentem, intelligi oportere. Et hic liceat
Petri successori, i nesse tota traditio ecclesiae a sua mihi innigne interpretationi· miuu» ingenuae exem­
origine testatur; quo solo testimonio adductu», eum plum afferre, quod praebet 1 i bell ne a rev. architanquam certissimum fidei principium et dogma, epiacopo Edemeno nuper hic Romae, eingulari privi­
accipio. Eum autem e verbis sacrae Scripturae probari legio, editu·, quod pace venerandi viri dictum volo;
posse, ab aliquo qui sequi velit regulam in earum cum in re tam gravi verbi· clarioribu·, modo veria,
interpretatione adhibendam, nobis traditam in fidei utendum ait. Libellua iete, ab undecim imignibua
ter
professione qqam sub initium huius concilii, aliaaque theologi·, quorum agmen ducit doctiakimu· )*
toties emisimus.' nega. Verum est me, principiis Perrone, litteri· «ummo pontifici commendatu· eat.

w
*

■

’

a. snaioirM pubuoam n oo«WMA
K)n»
*

·

t *
'...

'

■

.

·

I»,

.

hhulb

------------------------------------------- :—. i .
——»-------------A auta rit do·
·
*
quaammqns, at iàûd q

«usque, km dabso, pwinma esadptua a ingula qura
•piapoppa at iatar.M par typograpbiaai aaaronaa ega
*
municarent impadit, ni velint alia qeem Botara
typograpborum span ati.
. ,
Alliti· ditabas praecipuia intarpratatflaDbua, qna
par petram, Petram et fidem Petri, intalhgeni, at
facta obdbrvntM»·, priteem ante Arienam hearaaim
communem fuiaae, alteram autem poeta proanipu·
invdluia··. ob aqntroversiam da divinitate Chriati
exortam, proaequitur raveraodiaaimu· aaçtor, cuiua
•lucubrationi· varia, paginis 7"
*
et 8··, haec eant:

fisationaponi ■ da * A<dj final >iw de
•i daûnagu
*
at in lohguna temp·· duratura agatur,
print dafodit terram, aequadum atPaaxwm vivum, ut
aiunt, pervenarit; in qa dtinda fundamenta, id eat
primam partam atraetarae, ponit Admiaao boo
daplim tenau fundamanti, emeat oaanib iata mtarpmtntiocufl variet·· ; pluraqua loca Scripturae, qua primo

aapeotu aacum vix oopciliari pceae videantur, lucem
magnam laocipiunt Fundpmantum eoclaeiae, ut ita
dicam naturale et primanum, eat Çhriatu», «iva ^iua
persona, mu fidae de divina eiua natura, raapiciatur?
Fundamentum anhitacfonioum, eeu aiBliriato peri­

„Qusntum sutam ba duae evangelic· testa expoaitionee inter m oôhaareant, facile quiaqua in^eiliget^bi haec bane perpendat. Ad unitatem ccoatituen- tum, mal duodecim apostoli, inter quo· ratioto pri­
* atu· taninet Petro»; et.ric conciliantur lora'patrum
dam ' ac conservandam Christo· Petri peraonam, m
eiuaque in primatu «ucoeeaore· tanquam centrum qui ibteUexennt eum, hac occarione, sicut contigit in
poeuit, ut omnea fidele· unitate fidei a cdtamunionia as quae poet aarmonem a Chriato in aynegpga Capber•iniul 'ooniungerentur ; at quoniam unita pedum id naitica rafertur, loannia VI, communi interrogationi
communione omnium, tydelium, eed pramertim in uni- B oqtmium nomine, respondisse; et pro omnibus prae­
late fidei, quae communione potior aat, coneutit, mium oonfeaaioni· accepi··
In htic verbjPelra^xnsceradrium omnino erat ut non in mera Petri pertona,
sed etiam in fida quam praedicavit, et eocleaaastioi
aedificii fundamentum peoeretur at unitati· centrum
constitueretur. Etenim ai tantum in peraona Patri,
et non etiam uxeoliditate eiua fidei,, aedificii fun­
damentum poriram fuiaeet, deficiente Petri fide,
eccleaiae unita· non aervaretur, et iuxta proféraient·
fidei varietatem plutea quoque efformarentur eccleriae. Si ergo Chriatua voluit, unam eaa· eccleaiam,
unitate fidei et communioni», ri ad unitatem hanc
perpetuo servandam in ratione fundamanti ao centri,
Petri peraonam poeuit, eiua quoque eolidiaaimam
fidem, qqgm professus eat ac praedicavit, uti fun­
damentum ponere debuit; aliter sibi propositum
finem in constituenda ecclaaia aaaaquotua non fuiaeet.
Quapropter cum et' Petri peraona, at fida· ab so prae­
dicata ait eccleaiae fundamentum, illam ipsam petrae
soliditatem, qu» peraona Petri gaudet, eamdem eiua
fidei esae triburindam' patet, he, hac deficiente, totum
corruat aedificium. Utraque ergo horum Chriati ver­
borum expositio eat eiua intentioni id condenda eocle•ia optime conaentanea, et una ad alterdm clariua
exponendam inaarvit. Patre· itaqua priorum aMictilorum, qui ea varba ad Patri peraonam applicuarunt,
* non aolum (Mundam expolitionem non axduMunt, aed
implicite auppoount; agnomenta· enim Prari per­
sonam ease immobilem fundamentalem petram totius
eccleaiae aedificii, iam implicite eiua fidem quoque
in eadem fundanrihti ratione agnoaosro debenti eum
eadem fidea ait unitatis fundamentum totiua aadgiciL
Illi autem qui Petri fidem petram eam in fundamento
eccleaiae a Chriato poaitam tradunt. Patri peraonam
non excludunt, aed aolum qua ratione Petrae petra
et fundamentum eccleaiae intelligeodua sit, apertio·
docent ; hinc pluris eorum aunt qui utramque expoai\|ipnem tradunt, uti videre aat apud S. Auguatinum."
Omisso quod aocfoir in hia obaarvationibu· «op­
ponat id quod in quaaaotmem venit, nempe Christum
eooleeism auam funda··· in fide Patri peraonali;
•xindeque aequi ancoaaaorum Petri infallibilitatoa^
unum tantam notabo. Inter loca patrum qaae, par aax
•eptemve paginas, citat, plura sunt qua· vsl de Petro
profitent· fidem, id eat, da Petri fide aubieotiva, vel
de fid· a Patro professa, id est, de fids Petri obieotive
•umpta; intalligi possent. Ut autem valent argumen­
tum, auctor probare debuit da rabieotiva, non autem
de objectiva fide Petri, patres ab eo citato· locutos
fuuee ; id quod ostendero nsglqxit
Mihi de hao interpretationum varietate cogitanti
omnes poaae in unam coaleaoere viaum est, si ratio
habeatur discriminis inter fundamentum cui inaedifi-

,plication aervatur Petri primatui, tanquam~prima*
rjum tpiniatariale fundamentum; aervatur propriété·
verborum Pa^i et Icannia, omnea apoatoloe communi
fundamenti nomine insignientium ; aervatur veritas
locutioni· a Paulo tam emphatic· adhibitae, nempe,
fwsdemanritm enim aliud nemo potari ponqre praefer
id quod potitam eri, good eet Ckrùtae Itmu
(I Cor. III, 2) ; eripjtur adversarii· fidei telum quod
tain efficaeiter in noa vibrare oonaueverint, cum
dicant catholico· non auper Chriato, aed super mortali
homine, eccleaiam aedificatam eaee, credere; M, quod
in praeaena eat minime «pernendum, aubtrahitur
advocati· pontifici·, se «olo, infallibili·, fundamentum
argumanti, quod ex locutione figurata et incerti aennas, ad vivum uaque adacta, ed&oereaolent, ad proban­
dum eum non tantum supremam eed etiam abaolutam
auctoritatem a Chriato obtine··. Quidquid ait de hao
mea sententia, obvium est ex verbis Tu er Pttnu,
eto. argumentum peremptorium in probationem etiam
primatu· «duci nequire
.
*
De aliis verbis Christi ad Petram : Patet agao»
meo»; patet ovet mtae, dici potest, Christum per
triplicem istam commendationem oetendisae Petrum,
■ .Patra· ax panaae samiaa a|—taïwan psvBtatar: T»
et ObrWrn tUiat Dti titi. - Qtes h> «· Mnt, tt tt^tr
kam (Miram ttü/lettt ascMeat msem — Meat Ipas laasa
•paaSaHs taavit, «t tam· nendi «rosllaraatar, eaatar····
•e
iis aarUU ■·■« vamMs: Ita at Mmei. «ei nviatat
te patran Ortesnp, PaSsi hugitm ate aimra r At aarantam
natapbaven patra· rasta Usitar ai: a|di|laai· witiMiesi nean·
sqpar is
*
& ffisraaptaas, te Matth. a XVI, v. IK IA — .Meat
tata qaaatan Uaaatar yea· ad agasteten Patron propria parttaan vidamtar, aaa taana habaet Otastraai totailaetam, ai
*
ana rataasrtar ad aaatasiaaa, aatas IU· aaaaaaitar te ifm
(aatana paraaaam, prsptar priera qean te diaaipaii· babeit,
riaaU est: ΠΜ date elatet rqpm raiimm, at * qm bataa-

■M*
·
L IqMta te anur. PtaL CVm, a. L - .Maat te
φΙίΜΙΐ 4MB MM
*
ftÜM φΜ MMfVI
M tat» fW
drteartita· te term, «tiaraeaaaaat tetamgali, aatas Patra·

inp ·ΜΙ: Ite et OrMeq *** 1M ate< et * dHtar: 7W
dato risen rqpni aaaisnan, tsnqean Mgeadi M salvsedi sata·
esaspsrit patraishmi <ra at flted era pie anaibm dtearit,
et bss «en anate·· taaqean patranm farse· ipatas aaitatte
•asspsril: Hsa aaa· pro «méteen gaie mit·· sat te anaitm *
Maaq * tana
*
avaagatem CXVm, *
. A .TIM, teqait, debe
riavaa ragsi aeatwon: at at aalra at Mgas. Bas Navettes···
m aadtvtt, aid «asteris Del «adivit, id sat, IDs te tepaa, nas
te lanterism: flto te ismsseiteatta, eaa la trotta Qaad Petro
dtettar, apaatalte dteitar.· A Anteerim, te Plilnan ΧΧΧΠΠ,
a. W.
* Paatqean qaea «apro lagmtar typte anadsrantar, teeMi te tesaat Paratas
*
Bidbwti, qai saasdsn prow lie·
«sprinte. Jdsst sapsr eadsn taadararot· priama M ai «agat
Petros nata paattaa aaadMar, tans te as patra, d· qm asrasa
rite «X drap treüt, st tapw san tata «saatndtar at serate
Muter Ute araiastte lasanum, id ast, separ Christen, at iras
psmaraat te «atesaeaL
*
Apra, te MsM. Ub. ΥΙΠ. a ΙΑ *

*;'

’

;«μΜ(»»^μβ.»β»μ BUONtal

'-

'4M —

*
triplica Mio
*
anga^tM, · privilegia quo Μ aqiosto- A
iorum eooaortiumvocata» tarât, mb esaadiae·; idqM
ia %aeanuun maim ·■ erga Draainam pr»· eaotoris^noria ai nuar
.
*
,
**
JMdttvr
ait AugratiMs,

····.♦ \
debent 4» an Nto> anM· eaeberaa, eum caetera· ost­
wn· onefirtoitqira oaeri — inAartur, aliquid ■·golare Patte hia mkl pentei·»·! ftm ‘Id quidem
«eu· «t, «d abquid a don· uxttnotdinarie qâsd par

.Mgationi trinra brina acetario, m mima· amori
liagua ramai, quam timori, «t plus alicui·· videatnr

M rarba Patte. protoiaenni faim, ctamnaitar caajdi<ur, admodaaa divereum.
\

mon immiqana quam vita praaeaM
*
>. Argumentum
quod affert BsUanninua, qood verbe ιφηο· MN, *
t
ooar uram oomphotantar omnem gregem Cbribti, iden
*
.
qua oataodant potaatatam par^ao^rarba coUatam ad
oom extfeadi, ail probat; nam nontaUntgeaeraliars,
Mo regendi Moeuœ magia exprimant, quam qua» a
Panlue ad preebytarça Mileti «oadoahta direxerit:
Attendite vota, «t univereo gregi, ài quo oos posant

Aura di« potato Çhriatum pro solo Petto oreae», *
tfeatariaqua, tanto dieerimisrobiioiandi·, nullum preeaidium pbraviaeaf Ueata tue tatam at a caaten '
«tarent^ nallo «xttardinario adiatorio maaiti, Patte»
antom, pro quo aiagulariipr Ctuiataa oravit, tam
enormiter lapaM ait? Vere ratio qaanôam eieeli,
■
direxerit verba βηίφοτ hale earn ridetor. Pro omni- y .
bea quidem orarii, ut nomme ait pro earto habeto. y

Spiritu· aoaota epùçoporepgare empâta» eotdmi Patg> autem intimavit,, verbe ad oum nngalaritet ·
Ik^quam aoqpù
ivit
*
ano aoopeôee. Act. XX, 38 ·.
dirigendo, eo, ucut clariga poot reapeoaiqpam Petri
Verba Oravi pro te, etc. aeneum iha. communitor ■ ν.33, in v. 34 emet djcturua. MagMrum negaturum,
tributum, non habere, «d de Petri lapeu, paaaiooia aie eum lapaoa immiMntia monuit, coavotoioneMquo
tempore et (ubaequenti eius conversione, intelligi B aiua praedixit, par aumque enatoroa etiam ooufirmadebere, retendere conatu» eum''in obmrvationibM tam iri. Verba Domini aie mtaUeota planum «enaum
praebent. Praetor iteratam Monitionem Petro datam,
mei» *. „Est interpretatio, ait auctor opnaculi ad in
*
praedictionem oonvetaioui» «iua continent ·, quam cum
star manuscript! impressi, famoaiaaima et colem
*

niraima, quamque tradunt quadraginta quatuor antiquiaaimi et subséquente· patre» et doctors·-" Ita enim
intelligebantur per sexpriora eosleaiaa anecula. Quod
autem poeto» alium significatum acceperint, id
factum fuiaae videtur, ex more scriptoribus eocleaiastici» usitato, verba acripiurae eaneu accoqunodatitio
potius quam litterali caepe interpretandi.
Praeter ea quae in observationibus hac de re
habentur, «ducere piaret nonnulla quae meam aanten4iam de sensu iatiue verbi Christi confirmare ridenur. Ex eo quod Salvator, omne» apostolo· allocutu»,
eis annuntiatu Setanam petiisse ut eos tanquam tri­
ticum cribraret, deinde ad Petram vocem direxerit:
Ego autem rogavi pro te — quae neoeraario intelligi

Petra», poetquam m a» revenus oaaet, oarte recoleret,
nullum dubium ei reliquit de venia quam conaecuturua
•àset, to aie, foraan.'eum a dasperetioa·, ob gravissi­
mam illam culpam quam admisiraat, immanem aervaverunt.
Praeterea singula verbe in iata Chnsti ad Petrum
allocutione de Petri yiocaranribu» intelligi nequeunt
quin aliquid maxime 'absurdi exinde sequi rideretur.
Tu «ten» etmvertm, \ reapiciunt certe convereiouem

Petri. Si priora verba, oravi pro te, et poeteriora.
amjirma fratre
*
tuo», ad suooeaaore» Petri «eleatem
vim, et munu» tranriime probent, non videtur quarenam intermedia verba, tu autem amvemu, ad eo»
etiam pertinere, et aliquali reoau de eia intelligi, non
C debeant
1 Ia loaaa. vvaagvL « CXXIT, a I.
Haec dicentem non me multum movet incusatio
• .AH»· ha»ab tpre Ckriate liiiMf, qri peto n Ptorea
illa, quam nuper in me, tacito tamen nomine, direxit
aealeaiM «·■» peator»»» nveatitatt : Pati», «eia iaqeit, 4Ui<t·
a» pta» bia, Paee» «ve» hum. Atqa» vtaa «altae fetori»
reverendiaaimuaElphinenaia.emioentiaiimi DublinienPMterita» M aagtatria »»afaa p»ti»tet«a tritatt. Bt bate·
aia veatigia promena, cum dolorem cordis sui axpnrei amuwataa at, qaed «eu·· ptriate atqa» ÜJ» llfval et
meret, inter episcopos ease nonnullos qUi textus aeerra
*
eolvut.
8. Barlttaa, Cbwtt. audit., « ΧΧΠ, ». *.
Seriptuné, aliaque loca in probationem pontificiae
«Neu «ala ate» eam» tater eana» apaatalm tata· aedo,
aiaa oateaUrea pareoaaa aaatiaat Patre·: talfc aaia aaeiaatea
infallibilitatia adducta, aensu haereticorum inter­
clavae ragai oaelerea tatea aaai (Mattb. XVI, 1»}. EI aaa
pretari non veritos fuisse. — Si haec in viridi, aiebat
•i dicitor, ad Caere dicitor·. Aaa» aaaf Pacer aere area.
*
optimus ille vir, quid in arido fiet ? Sit haec ad eum
8, Aagurttato, D
* Apem thrUUam, ». XXX.
aliosque responsio mea. Valida argumenta infirmari
■ .Nae uagii valeat ad prebaadaa paatidciaa tatrvaatiaa
Varta Cbriati ad Patna (Laça» XXH, 11, IIQ ia «albe» «1nequeunt : invalida autem nocent, potius quam patro­
■rere argaaaaatoa torenlt»» a» yateat ataa reateattae advaretL
cinantur, oauaae in cuius probationem adducantur.
Habita relic»· reran adtaMtoran ta qelba· Cbriatoa »a preIrenaei, Tertulliani, Augustini, Vincenti i Lerinensis
teüt. at vatborea qaaa dated· ad euam κραΑΛ» direxit, ace
exempla secutus, fidei catholicae probatione· ex tradi­
vidMar nata» aiiquid adeaaiari·· ragtarea prttota», tone Ftore
oollataa aat fnniaan Ad»»·: irait· ntaa
*
draaa iarereatia·
tione potiu» quam ex Scripturarum interpretatione
ta va fanai» ai area tatireataa. Itattoa aaat qa» aaa «d
quaerendas duxi ; quae interpretatio, iuxta Tertullia­
inntoaa· taerinra. «ai abHritodaa «reet, ra|traaiaa tartarenum, magi· apta eat ad veritatem obnubilandam quam
tor, ataalqaa tarin»tin, ran p»M hgaan rearerata M, *»
matmm nirtila cantrantaram Bafavtt icitor Cbriato» pre D demonstrandam. Inter testimonia ex traditione de­
Petre, «ai, at paaa «aateaia apretatt· reaarea di»tte|tabatar,
sumpta, nonnulla reiicienda cernui; ut in commate
prat aaatetfe «Han · Bâtera vribraada· patebatur, M para
Irenaei de potiore principalitate, quam ecclesiae Ro­
aetata defeature» ptaavidebatar. Bagavit Ctatatoa at raa
didinat Mae ai·, M ret, at.Bdaatoa^ qa» Ctaato taeaaqra manae vindicaaae communiter creditur; sed id prae­
•dtaaaarat, anatae aat ta preplierai raa «attereat; at pret stiti, adductis rationum momenti·; quibas, non oontaprari. ta re revara»», Id red, »»av»areb arareris anins» ad­
tnmaliia, «ad rationibus, occufri debeat.
dant. Has prraatitlt Patara peat Dantai rerarvacriaran, ran
Metaphorice· argutiae abiiciende» duxi; «ad fidem
ran aratreta dtaripelta aoaaatiarit, »
* « vaabte (Laaaa XXIV)
conciliorum patramque appellavi; quae ista· cum
11ratal: Varan axil Dintere vare M «ppareit Mn. Mra Igitor
antiqua ecclesia· univenalis doctrina et praxi non
Drerira vqs iata adbibita vbMv?are stare da dda, rirtate
cohaerere, sed ei» potius coutrâdicere «tendit. Hone
naare» ttaaiaqtaa, qua Dae «radtaraa, ta qua «rara aaaal aS
agsndi ratio magia apta est »d protestants· ia
itaran taatare in ata· dtatta iraairit; aad de tdraia qaa ai
gremium ecclesiae reducendos, quam argumenta, quo­
taaqaan nagtan» braaaqra adbaareaat, verba Cbriati recipi
rum principia ipai reboiaat ; et quae, quamvis catho­
dataat. Quad si acaaaiM bred veteras, at tarte 11 weI tuna
jatreqarian, aa vette «Mar tateUraartai; to Haqra aware
lici· minue instructi· irrefragabili» ease videantur, «x
Paire tagaaNm ftetm», M «at, ea «rai ipaatelaa larawqra
■eeculornm trium experientia inventa sunt ad contro­
•areaaaMaa, aptoaapaa ran
·,
*
ta Ada «aadatandi, tavaaaatat,
versias finiendas parum apta.
Id «ma a»Ban tepeait Mereaibaten « Mattei at Htlaiull
Sio huic parti praestatis sermoni» finem impono,
•arere rigattrerirat reredaadt· Ot IU, 10(0 n.

......... VW·"' ιυ .|W"Hi ιη.ιιι m·
;

■■

, ‘ ■

.

·

■ ii R ·ιιι Η ■■ il ι ιι
’·.’·'

·i

■·

·'·

■

■

·»

■■

1 α»a. mmmonm pobucâ» n nniiy·yatkhmb «mbbamb

«m

argumantis brevi resomptia. r Btban· ia eacr» d tùnomiMsn eaovore 'poasasn, ,q«od danaulam, /jum
Scriptura tastimoaia luoulentiMime auisiosiia omnibus toties in pabl^um aopar prodiit, mnaoem αί trun-'J
apoRtolia datpe «t divisai amirtenties omnibus .pro- cntaa ex boo ambone tradiderit. Integre fratria no· ,
miaaaa. Haas loca tiers sont, «t nullam interpretandi Sentis sic M habet:

varietatani admittunt. Non habenm val unum Ipcum
Seriptùraa, da cuiua vlro aadan non disputatur, in quo

aliquilbeinamodi -Patro, aaoraim ab aliis, promittatur.
Et tamep volunt auctore· aobematia ut Bonoa^ pon­
tifici, tanquam Petri eôooaaeori, aiaaanmua. potestotam, quam Petro datam Jaiaee nullo certo aa^rae
Scripturae testimonio probari pomit, niai in quantum
i eum caeteri» apostolis eam aqeeperit ; quaqua ai mor­
um · oaeteria vindicata, aequaretur divinam amisteotiam ei» promissam non niai par eutq'daadam aaaa,
quamvis locai. adducta catendant, eam-ei, non alio
modo, sicut neo' alii» verbi», quanr «Ueteris fuisM'
' promimam. . Privilegium quidem Petro prae alti»
magnum datum fuisse agnosco; non Scripturarum,
. aed totiu» christianae antiquitati», adductu· taatimonio : cuius beneficio eum infallibilem eaee constat ; ea
tamen conditione, ut fratrum consilio utatur ; eorumque, in supremo hoc munere oum eo consortium,
iudicio adiuvetur, et eorum, quarum caput est et o»,
nomine loquatur. Nemo tamen eet qui non videat
quam longe distet istud privilegium a votis eorum
qgi, haud sine contumelia adversantium, antiqui» viis
ecclesiae insistentium,, pontificiam potestatem, divina
sus origine magnam, deinde decursu saeculorum in
immensum auctam, «olam esse in ecclesia velint *.
5. Sub initium suae concionis eminentissimu»
praesul Dubliniensi» de opere a fratre meo olim arohiepinoopo Baltimorensi, Anglioa lingua goripto de pri­
matu tedu apottolicae honorificentissime locutu» est ;
pro quo gratus, ut par erst, extiti. Decursu tamen ser­
moni· mihi videbatur mortui commemorationem vi­
ventis fuisse exprobrationem. Retulit enim se ex eius
lectione ante triginta plue minusve ai^os didicisse,
quae de Honorii condemnatione in concilio sexto facta
sint, nullomodo officere sententiae de pontificis infsllibilitate. Reverendissimus archiepiscopus Baltimorenais postea de eo meationem honorificam fecit;
taonnullaque ex eius theologia dogmatica citavit; ex
quibus apparere posset non eam intercedes· differen­
tiam inter sententiam quam ipee tam valide propugnat
et eam quam fratris mei fuisse ego, littaris ad eum
directis, asseveraverim. De utroque pauca dicenda
habeo.
* V -

Gravem querelam adversu» revervndiaaimtim Bal* Uttaris ad PsristSMSas airhtoptoMpoto Ito M
*"
ecSsbrii
MM datto, psstitex dU vtedteevtt srdtaute· iittetete· te
risgslM (UoMiMft I* ichMMte 4
* Bmmm pwHftM
•i esapel·»· irlteerls· as toamtMs· OSMiSma nni•eoltrik Cbb hto· 4Mb
mUb ImBb étBtfcMBi···
patotentatenst petaattol·, vHsroMr
*se(ri

pisHIi· esa·

rsmsa Mdtaorteai seu ^tossp·· «alaBeataiqm dtesamaM stUs ί

shrtottoai. Inta sMtsssm WM De suris Asaasnn fri tM
·
*
Ms» sans· Ismae vfadl, ysmtM sst sadhasts» anaW···
-•mais· saisit····· œ·» sessae ssB^ssgsâlsei As
/Ut sabtatar; etoe at ans stt alM rissstam Ms vis·»
*··
HisiiUs·· at sgtssapsa «Massa qat ils srisMAas gessWA

■ »Νο· tamae placet ea ^oqoeadi ratio qua pontifex
oo odo infallibilia praedicatur: nam dq/ao, tamquam
privato dootaro, privilegium inerrantia· Mno fere ex
theologia oatbclioia noooitar propagnoeao: noe tau- *
quam poatiln selas aat,·» quippe docaarti adhaeret
epieooporum collegium ut oampor rontigiam liquet.
**
φηο aequa Bsltimoreoai». Varba desndesegnentia,
nulla alia interposita periodo, omittenda duxit, quam- '

via, ut athtim patebit, ea ad planam qoriptoris eantentiam exponendam .maxime neoomaria meant 7.
..Pontificia» autem definitione» ab episcoporum
collegio excepta·, sive in ooocûio, sive in aula aedibu»,
vel rabacribeodo decreti», vel Bhqd renitendo, vim
habere et auctoritatem infallibilem nemo orthodoxus
**
negaverit.
,
**
Haec verba nullum dubiam relinquunt de mente
scriptoris; quae pipinde omitti non debuerunt, cum
prior periodus citetur, quin fala· de eius sententia
opinio tradatur
.
*
Z
Hano autem sententiam ei non casu excidisse con­
stat ex risqua» spripeit in Opere Anglioa lingua scripto,
ex cuius lectione se tam multum profecisse testatus
sit eminentissimu· praesul Dubtiniensis. Haec quae
lecturus sum' dssumpsi ex opere ipso, in bibliotheca
collegii Anglici in hac urbe asservato. Versionem
eorum latinam ad litterae ^uasi exactam, ne, formam
venustiorem ambiendo, vim minuere viderer, sic trado.
..Personali» fallibilitas (papae) tamquam privatae
personae, sive scribentis sive loquentis, libere agno­
scitur ab advocatis ardentioribus praerogativarum
papalium ; sed eius officialis infallibilitas at cathedra
strtoue affirmatur a multis; cum alii, ut Gallicus
Coetus, anno 1682 habitus, asserunt eius iudicia posse
emetidaUionem recipere, usquedum eis accesserit ausensua et acquiescentia magni (idest maioris partis) epi­
scoporum corpori· In praxr, nqn est locus difficultati :
cum omnia eolemnia iudicia a pontifice huc usque
•misse aasansum collegarum acceperint. Si de nova
definitione qpasatio «na|, a fidelibus generatim pro
jera haberi debet, usque dum episcoporum corpus ei
non contradixerit, aut sese opposuerit" *.
6. Priusquam ad alia progrediar, nequeo diffiteri
me in omnibus cum sententia fratris mei, quam com­
munem esae theologorum scio, non concordare. — De
assensu eoclseiae, ut aiunt, dispersae, censeo eum
negativam potiusquam positivam auctoritatem habere.
Nulli errori, qui veritati revolata» coatradioat, ecde> b se» Maeli siste habet inMqinu· Balttasmds
■agnas saetam. Ms Masi Maaasvit teaata· Iterantia··.
M qasd baa b qaasstton» M saepe appaBatar, abaqaa dsasab eiMsta, aafla parted» MspsaM A privitegfli patttar-

•dtoste, vka vastas·· b «a aSSan·· layHait — Adltesr·

flMrt wrtMi {nmAmIni
βμβΚΙββ

te iMm jmia

bhî

ob4 βΒβ

AmhK, ct mbk
φΐΒβοΒ

aatt Se tfàatr, Mpi dstaea,
Curia Mgse, MssMs MM,

■ .TSa pqsMhl HMp (etlhe paps) b bto private tofadtf, wiMg w spsaldng· h Mr teroadsd by the assat

•SaHMa, bssvt wist, sas· sates sgtssagalss at aalaa·

asdm admet· at papal pa· MM as . tan bto atMal Mdt
IdMr «■ saMeM b steeaglp ·>«■·< bp amy: AHto esses,
M Wt JFNMB ·Μ··ν w
MMM MM MB

>MM· vtasrit. JM» rfatfs»
*·

asset vteerii proUteb, al et aaMa stn amsaMes. Ms ·►
sisaia, a qn «sMei atviM» gabsia
*
sWeesasatetivi Massa
•ai aassfta tebat Issa see, aMstasla sst, ·η·ι
Ι··
*
steatelMi
* la «tna·· mitas tesMsaM s» etaMsintivn pasMisata·
mm
a. sa
VMllWsV
WMw
pw»··

patssMan M ia tegtntsi sam faite· MM·,»· Msa
artitsasia·; Ma sasspar a leds·· gobesaater; H qest evftantsr ssppialt, psa
*tesn«tatss<eM··
*·>
«■
·
*
«·
asesssasls stlem seqeitse sa stes ieAfilbfltaatSv q
*le fartsBesas»
et qasm p Mia st, a aaMbes têtu·· Mpft.

■ap ·*
■
tt teteadnari, as tas« as It to rot smtstest by tto
saeant sad atearisn ri Ito gw tody st btotapa. Pmatoegy
ttas· Is as rasas tor IHMte. alms d mtaam MgmMs
WW JnwMM····· WJ MB yVBMI M··^
MMm*
bî

Iris

J Ult

bC

ft sw 4ΜΒβΜΙβ^^

to ateuli tapnsmad by the MMM at tow· that it to aaoM
as tong M ito tody ri btotops dM soMMBtoate aad eppese
M." Kemfah. Ate·»
Ote «to
*
M
**
·. IMMélpMa MM,
*

V'

ORATKWMIX 8CHIKA nUVATOi KXflÎBITAI

<

4M

'•ia, riva disperse «W ia βμμϊΚβ aoDaota, '«Matin A reiieitar Mutantia adeo eohasnitar in iota ballq «sum- ' ·
p mit, quin 'pdrtoe inferi aoutre «am prenvalnimp data Testem «Wnta omni oerta hdp ia're uxapptierèa
dicartator. — Divinate taaMR aMtetenfiam bahat ia mniream, naaepa raverandissinMun dentinum Martiiia aoiip qaaaCbrirtat apostolos ddbsrat, qune omnia num loauèrn Spalding, arAièpëwnpum Bakimreaai
torqui ia 'opere de quo poetae diosudi ooomVte
wuMn Milicet Mtw
*
vtritsUtai —S μ

<f diatrim sub· — Spirits· aanotM ni soram occasio aptipr, isso IMS, Baitimori impremo^pdat*
mamoriani rsvocavir, manta· eoram divino «no lumùto quam treq aliae aiusdamlibri oditioMa «ùhnûteaa
fuiaaant, te quarta boae votis fidelium data sit,
■ illustrando — ia quem finacn date est,potiusqaam
'
nova ravaUnda. Ut da lu· tanqnay taatca auriti, spo- sio'ait:
„Diatuf tamaupa^atum petipstatau temporalem
' atoli, aoramqua «μμμοτμ, taetùnooium law potant, \
sibi arrogasse; et, ipsdti aevi sMculi», iuarege^domom·» est ut nuüam «ntantiaài quae «ia ooutra"p^nendi, aorumque subditos,iOramento fidelitatis ,
dicerat, atiam taoando, approbare poaaant.

/

.

. (Quando autem -quaestio ait de nota fidei defini­ solvendi potestatem sibi vintiiUaaae? Esto: quid inde
tione, censeo- concilium, vjuod- vero acoitaqm pni· ■ sequitur? An jeta potpstatis temporal·· aoostao pro
venalem reprsMantet, neoeaaario requiri. In an «nim praerogativa pupates essenligirunquem habita fuerit ?'
•olo haberi poaait conqubitio, ei quid dubii ortum Quimmo, nonna'habita set tanquam appendix acpsdsnfuerit. Silentium in quibusdam tantum, iisqua favo- talu, — rerum ediunotorum potius sequela? Atme
rabilibuh adiunotis, ptb emansu haberi debet, aed non -dantur exempla talia, ita dictae usurpationis in decem
in omnibus, praecipue eum dissensu· evaskrp» ait «ut B primis saeculis? Potestatem -illam quis Romanorum
inutili· aut periculosus- Sit in «peplum pratams pontificum per tpta haec ultima aaeeula,aut axer-'
controvemia. Si pontifiai placuisset ae ipaum, sanau cuerit aut sibi vindicaverit? Si haec duo facta, certa
*
probari possit quod
schematis, pro infallibili definire, non data fuiaaet sint, et sunt certissima, unde
papatum agnoscere, eius potestatem temporalem agno­
occasio magnae conquisitioni, quam, convocato con­
cilio, et epiecopi· in unum collectis, et sibimetipaia scendi nerareitatem imponat? Haec certe numquam '
invicem lumen et animos afferentibus, dari vidimus. doctrina eocltaee catholicae erat : alioquin, ubi quis'
Perpauci ή iis qui novae definitioni, ^in rerum posait invenira^definitiooem quae eam doctrinam esse
adiunotis difficillimis, tam fortiter obatitarunt, ausi declaret1 ? Quinque ex universitatibus catholicis
fuissent pontifici repugnare, aut, si eis ad id animi celebrioribus (Sorbonne, Ldvanienais, Duta^na, Vomnon defuissent, scivisaent unde sumere arma ad plutensis et Salmanticen·»^, dum a Pitt, Gubernii
tuenda iura sua, tam gravi periculo exposita, apta et Anglici nempe primo ministro, ex officio inter­
rogatae fuerint, solemniter et unanimiter hanc sen­
efficacia.
Insigne exemplum quod silentium ecdeaiae in tentiam dBmQ*verunt> et e‘ contradixerunt Anne
omni saltem cesu pro assensu haberi nequeat, suppe­ ecclesia catholica, — anne ipsi pontifice· — eas hanc
ditat historia sententiae de pdfieetate Romani pontifi­
ob.causam damnaverunt? Nonneostholici, ubivis fera
cis in regna, quae suae ipsius ditioni non fuerint gentium, una voce esun reiiciunt ; suntne eo minus
eubiecta. Per quatuor saltem saecula, post bullam ostholici? Fidenter Mbero. idque te bene perpensa,
1'ram senctom, invaluit ista sententia; qec aliquod C perpaucos ex catholici· hodie invenit^ posse qui eam
quod sciam superest monumentum quod ostendat alios 4 non reiiciant ; pauciores adhuc qui eam teoesnt ; et \
quam qui exinde damna passi sint contra eam remon­
quod Romae etiam, saltem publice non tradatur
*
?“
et rasse; iique non tam potestati ipsi quam exercitio
Tacitus igitur assensus episcoporum per quatuor
eius in eorum damnum, restitisse censeri debent. Ex «altem saecula non effecit ut sententia de potestate
*
quo bulla Bonifscii VIU prodiit usque ad -initium
1
Hie
certe
M···
«t
ssrtor.
Xd
teoMasm
scssstttesesaeculi XVII, per quatuor integra saeouuh, ista de­
4sas a·· iMairitar Maitis: astkit at sit varies· dlviaitas
finitio potestatis pontiffciae vim habuisse videtur ; et
revteeta, at st talis «vtisario eeoMaa ssagistarto iMftas
ad fidem pertinere etiam · doctissimis theologi·, qui VrofoMtar. At reterta· IU· tansaus teetriaa **
*·
·pr·
*
··
»
*
Osctanatet saas
saeculo deoimoseptimo floruerunt, dicebatur. Puta­ a Bsaitteto VIII, «ea ^ab sstetts tire··
bam quidem olim, verba bullae Unam oanctam cum ah tendtas ·“> teaauhaas. ABsqaia Sasrteie· ssss pre toctrias toOaits haMt.
sententia quam tunc tenebam de pontificia infallibili­ <
· .Bat ths fSfMV iaratoi itself with taaperel psaer;
tate composti pome, contra ao nunc oenaeo. Singulari •ad, in the ssiMI· ·(··, it «Islned th· ri<ht to top··· pria···
quadam Dei providentia mihi videbatur factum ease, rad to ehsstvs ttair sahjMto be· ths oath «faltocimte,—Bs
ut pontifex non daclaraaate omnem humanam crea­ it s·; what ttaa? Wm this MtetoiM ·* toaapwal pswar
svw vtovred as sa temtisl ptaregative tt th· papaap? Or
turam ei in temporalibus ratione peccati subtectam waa U set tiadisVsi toaraip te sa seeHsatol sppastegs: tbs
fuisse: sed, re maturius parpens·, sensi istim expli­
srtotars ot pteallar sireatostea···? Are ttaes say mnpls·
cationem meram effugium fsee viro ingenuo omnino •f sasb slhgsi aMreaiim· taring the tret tan «uteri·· ot
)
Ns
Mstasp? Baa this pvm tern iraiJsli, w «van nlslasi,
indignum. Verba suam significationssn trahunt ex
hp Ito BaniM paiHMh ibr the last tares «otaries? If tame
intentione loquentia xpA^inteUigantia audientium. tare fteto are mtiahtai, — as ttap esstaHp ere. — tarn hew
Nemo negare potest mantem Boniftasi fuisse in illa ■testate that a taW ta the papeap iavtevee arenguhimof
bulla, potestatem tesnporatan sibi vindicare, samqne 1« tsespiwl power? Th· Attar wae asver «ertotaly a doosententiam fidelibus proponere, de salutis nenatatata Mm it tae Shnssh. If B ana, «tare is tee preM; «tare the
tearte Mtettaa teat Mada B a tntafai? Mve taadtag «r
tenendam Nemo negaro potest verba bulla· hae mmu the
·
*
tadvtastttoe— (tirtieta, Leavatas, Iteuaf, AMs aad
acceptata fuiaae ab omnibua, qui tune temporia vive­ Batananaa) - »Mn Mrielfr otiM m W «r. M
.
*
prias
bant Si si restiterint subditi Philippi Pulchri, areat ■titatar of eseat Britata (lltat, ssdsmoiy and aeaataMeaiy
dtastahsed
thta
«Ms·, red antatetoed the Mtatrary. DM the
numero pauciteimi, relata ad unii·rem christiani­
•atetee «tarte, dta tee fo/oo oroo «state «tare tar the 4btatem, oum pare admodum parva Gsdliee hodierna· dntasr? Be art Mteslta sU asar tee werii «« ataret saueius imperio'parebat; ipsiqus pauci auctoritatis exer­ teaaailr dtotata it sat are tear tes tas «ritaBs tor tab ?
citio potias quam eia» iuri divino assa oppn«siste I toestasdr «Mirt,-ttri I da k ae «Arise·»,-that there
haberi possint Ecelesia igitur par id tempus videtur are vesr tow sMtatea at tea |rs««at dap, ah· da ate reta»
«te aptete·! test ttasa wa stat tower wta asatotata B; ata
bullam Dmm aanctaM atesasu suo probises, nemine that B is ute didmded, st best ptahitair
*.
*
·»
in
B>
fera spieooporam contre eam redamante.
9Üio^
tiki
None autam ab omnibus, haud etiam axMpti· A A staltahsp ·< BaBtaere, Bearth adtttas, IMA p. an, MA
ardaatioribua posvtifissae mfallibslitaris advtaatis,
• ▼·· tasas asa.

OoM·· umnmsA rosam m,

.

. ■’V

·

ooMpantja,

tit eadem aandqoo exMarit, nomum «m^.·
irenett,. litteras ad summam pontificem,
m dlii(ne inferrs ^eUaat episcopos <a-"

pdteotaa. ipsa., sit ratio ori»., Potestas ipsa suum fun- ’ tmm ‘ unitarum placitis infallilhllstaram favare.
darienttun habuit in raram adiumtA; et, «t pluri- 'Habetur iir AiWiotbapa «Uogii Atnÿiqaai ia bats
mut^, inltphum commune oraUft
*
Ratiÿ petatis non > Urbe, oui ab auetore, inscripto manu propria miis e^kt, — utpoatifiom msarobant,-Λ divina auofc<i|tas, plains,anno ίββΤ, dum Rosrapsmet,Aonodatus
eis tamquam psimatun tandntibua inueelmiadirinitue . qûa ^oomlsno litteris ad summum fbntifiosm directes
datySsod ex raram' adiunotia, oonqenti^io orbo ohri- cum enoteris èfÿeoopis sobacripat; 'non osrteanitno
• stianp, orta. Publico, iure agnita net ; idooque orat aliquid .doOtrinalitar statusndj aut entanciaadi^sed
legitima. Pontifioibus inerat, non quia tanquatu pon- ' raam
— .ipooAim
—.t.— venerationem ot affectum erga .ponti­
' tjfioel eam a Christo aooepireeot, md quia praeter eos ficem demÔMtrÎ^i. — ffaoc eunt vbrha Bhltimonemo meet <|i eam, tunc temporis, forts nsoemariam, rensia': ,.Attamen ia quo cdnaiatat diacrimen inter docendi, exercera potuisset. Eam divinas ordinbrioni Ofoeptam
farendo, aliquid^uimaai posai suat pontifiera; quod facultatem authoritativam'primi corporis ministror*
..·_axpcobraie
------- > . iniuotum
—.— —
. ”
—■ .·iam
— -·----- ....
rum
eis
«mt
Eam'
ia jdiouatpram dirigé
Christi, nempe'apostolorum;
nompo apeotolonim, ot
«t illam
illam corporis
corporis
dinem abiirio omnm quit
agnoscunt'; eam rori- B pastorum qui divina ordinatione eia sucoebserunt, in
quamvis id fieri peras munere praedicandi, docendi et bsptâandi ; et qui­
viocoro poora pauci tutum
non mit impoasibila, û podtifet pro infallibili habea­
bus, in iOtis sacria &uneribus fungendis, prpmiraa
tur et fidei danda iit vferbio rebwrondiaaimi arcbi- . erat divina assistentia, omnibus diebus usque sd oonepisoopi Weotmoorateriensis^dum in minoribus esset, ' sunuqationsm saeculi ? Si haec (potestas nempe epijn concione Loodini ante aliquot annos habita.
acoporum. —
Tr.) libertati rationali opponatur, cur non
Praeclarus illa vir in ista concione, si lecta in illa (pOteotea nempe apostolorum. Tr.)? Praeteramephemeridibus bene recordor, — in| quo quoad sub­ nunc primum discimus, Romanam Concellariam
stantiam certe non fallor, asseruit pontificem utpote (forsan cutqam acripeerit d’Aubigny, et translator ver­
■> vices lesu Christi gerentem Hgem etiam erae debere ; tendo erraverit. Tr.), — de .fidei articulis rententicm
huioque asserto non officere quod per plura saecula definitivam dedisse. Credidimus semper id miratu
nullum dominium temporale habuisset; cum ius ad fuisse conciliorum generalium exclusivunr; et quan­
id semper possederit. Si haec vera sint, quod vehe­ do es non celebrarentur, id ad Romanos pontifices
menter nego, sequitur pontificem qoa—tantum par­ pertinere, cum assensu seu acquiescentia corporis epivum dominium, in sua ditione Romana, habere, esd scoporum in mundo sparsorum. Credidimus etiam, in
etiam ius aliquod ad universale in foto mundo. Cum nostra simplicitate, nec .eos quidem semper controChristus est rex regum,' pontifex qui ut eum reprae- renuas decidere solere, rad in iis tantum casibus in
sentet iuxta Westmonasterieneem, rêx erae debeat, quibus doctrina revelata clara et explicita emet: in
debet eunf repraraqntanTin tota ipsius Christi ditione, C aliis autem rebus, eos sapienter concedere rationalem
id eet in universo Orbe. Novimus quam feliciter sententiarum libertatem. D’Aubigny autem noe melius
consecutiones educere valeant pontificiae auctoritatis edocuit. Ille nobis persuadere réllet, Romanos catho­
advocati, etiam ex locutionibus figuratis. Quid si
licos, quoad manus et pedes, corpus et animam ligatos
principium adeo gravidum, ut a Wostmonaaterienai erae, neque iis etiam cogitare permissum1.'*
profertur, pro fundamento habeant? Huic iuri noa
Do fratris sententia in re Honorii ut pauca dicam
restat. Nop est mirum se, collegii Urbani alumnum,
magis officere potest quod per nonnullafaecula id sibi
non asseruerit, quam quod ab initio per plura saecula et sanctae aedis studiosiasimum, eum mitius iudiid non habuisset, et etiam id ipsi competere nemo nec casre. Rte enim nondum erat adeo magni moment r
somniaverit. Haec retuli, non ut eximio viro prae­
ante exortam praesentem controversiam, ideoque non
judicium afferam, eed ut ostendam sequelam ex prin- erat eliquata eo modo quo nunO videmus. Hac occa­
cipio evidenter erroneo, cuius falsitatem in decursu sione utor, ut verbum dicam de sententia reverendissi­
praesentis concionis probare conabor — necessario mi Bottenburgensis in perdocta aua conciliorum histo­
educendam, — quam etiam ipse reiiceret, eum cautum ria tradita, quam cum ea quam nunc propugnat haud
reddere debere non plus rapere quam oportet eapere in facile componi pone dixit eminentissimus Dubljnienre pontificiae infallibilitatis.
Haec sunt quae me a communi saltem, loquendi
■ jhwbat la test wastes the diSmaco betwora the
ratione discedere cogunt, quando quaestio sit de novo Mtharitative teaehiug of the tat body of Christs adulators
aliquo dogmate catholicas fidei definiendo; ad quod 1 ths syosUss, sM that sf the body of pesters, who by divias
censeo concilium, quod universalem ,rrelasiam vere end baptising, «ad whs in the dtaotaago stüsbse earéod datte
repraesentat, exigi. Nunc ad rem redeo, quamvis ea
wees yrsodsed tbs divins raatetuMO aU days, eras ta the osaquae dixi ab ea noa omnino aliena eiat
outeaanttan of the woeid. And if tbs tatter wre opposed to
7. Non multum, si quid forte, a fratris mei aaitaaal liberty, why was MS the teaaar? Besides wo testa,
sententia abludunt ea quae reverendissimos Balti- tar the tat fine, that tta Braaaa ihiaiiiy liriiil raarttateo
moreoaia, Martinos Ioannas Spalding, «ripait ia of Mb: Wo had always thought that thia was the ontaaivo
previnra of general osorefla, and whan that ware not in asoHutoria rtfonoOtiôttit, ex cuius quintg editione, tea, of the Basra· peniMb Wish aha raaseM er ai|aiinrane
auctoris euris recognita, ot Baltinsori, anno 186®, ia of the body ad teabags itayawii ever the world. Wo bad alee

lucem data, haec exscripsi, ot oadsm qua fratria mei
verba fidelitate latine oie verto; praemittens istam
ante viginti sex annos primo apparuisse; et contra
historiam ‘reformationis a d’Aubigny compositam,
exaratam fuisse. Liber hio 'ia omnium fero catholi­
corum statuum foederatorum manibus venatur, tum
ob copiam materiaram quibus abundat, stylum fami­
liarem quo scriptus sit, st austeris magnam apud not

'

IB oar rio^Baity baitond, that even thora did not ahnye

iMf « Mstrevertsd pointa, but only ta seras tn which the
terehtag ed revelastea was steer and aayMt: and that ia
other aatton, they wisely aliened a mranabte tedtads ef
oytetan. But D’Aubigny hot IhagMuy tatter! Ha errate the
havO-ra to beBere that Brass ratteitae we brand band and
hot, body and soul, and ttas they are ret sitewod even to
*
aobrat.
ffiatery # Us r^Sraraitew by Martia fetat «yateteg
arehteetay ef Baittatora, » revised odlttea. BaMtaran 1UM,
p.yU,veLl.

,

<.·

. -

okATioi» nr Barnau priva·

Al- ,
------- :---------------- —- ----------

' sja, «t Galliae forsan ssssiimi pa^us qaaas ea opero Λ
ippo notitiam eius «sasontos. Ana» annum ipsspn opus
legi, «x «OqM prim
*
didici, quod propria oxammatiq
deinde confirmavit, litteras Honorii ad 8srgium not>*
null
continere quae cum Sana doctrine componi
. etequeanh'
*·'
*
,

.

-

Wsetmonastarieoeom nuper 'in hoc coetu perorantem;
èt dubius {meri quid plue mirari, viri eloquentiam aut

sario credmdm, nos» sint concilii decreto munliateo
seu definitae. Haec autem distiàetio est -mare edsolaetica; et nullum .omnino diecrimen inter ùtj-iueque
ganeris veritates supponit, quoad’ obligationten cro-‘
dendi. ; . «
·
"
ologia,uipoteicMctia,sata'fida
*
Th

esuoredan-

'*

dortun corporo cauta distinguenda. 'Fidei vsnt
tas
*
*
ordine
systatnatieo proponit.; eaaqoe, pro suo probandi

χ

gaotfe, uve positivo sive Khplasrioo, probat , plurasardedtiasimum eius animum in promovenda et quasi que conclusiones ex veritatibus explicita ceu implicita,,
imperanda nova . definitione. Lurijfit
*
rarum ordo, revelatis educit, quse ad distinctiontan earum diri »
- dejectu
*
verborum proreus felix, gratia eloquii 'sin- solent conclusiones theologicae. Ictae oot^lurionea,
lari«,
*
g
eummaque auctent
**
et animi Mndor, quae cum non sint immediate et nscribnrio cum veritptibue
,jn eo' loqiMtite splendebant, me quasi ooqgerunt in revelatis connexae, adeo iit qui eas necaret, ipme veri■ ■ -·■ vocem Animpere .-JTalis cdm sis, utiaam sorter esces! taÜBt negem censeretur, non-poasunt ad gradum fidei
, ■, Eum tamen dum audirem, mihi in montem venit quod veritatum evehi, seu ut tales'fidelibus proponi sub .
. ,
de Anglis in IJibernia considentibus olim diri eoo- dispendio salutis aeternae. .Quae propositions· eis con­
suevit, eoe nempe ipsis Hibernis Hiberniora
*
eesec^tradiqant^ possunt-quidem ut erroneae damnari; non
Reverendissimus praesul set certe magu,catholicus B entem ut haereticae;.
quam quotquot‘huc
‘
usque ebtbolicorum
* *’
·'
noverim.
------- -- Mul’ ­
In concilio Vaticano ista distinctio non videtur
lum dubium de'pontificia infallibilitate
*
— personali, servata. Inde factum eat, UT, quoq nunquam antea
separata et absoluta, — aut ipee habet, aut aliis ut in.· conciliis evenit, >epieoopi' in varias sententias
habeant permittees vult. Eam doctrinam esse fidei" abeant: non certe de fidei doctrinis, quarum sunt
*
' ' asserit, eamque ut talem a concilio Vaticano definiri testes et custodes, •ed de eenteutiis scholarum, dispunon tam postulat quam praedicit ; more formtr prophe­ tantes. Aula conciliaris in' arenam theologicam «in­
tarum istorum, qui eventus a se praedicti dent operam versa eat ; patronissutriusque sentedtiae, non tantum
ut fiant — Me quod attinet, quem sexaginta fere in A pontificiae infallibiKtatie, bed in aliis, hinc inde
annorum, experientia, ex quo primo rudimenta fidei <|igladiantibus^ eo animorum aestu qui theologis
ediscere qoeperiiq, seque bene in hac re instructum . potius quam episcopia mos est, neutrieque autem con­
forte reddiderit, quam qui a viginti circiter annis venit. Omnes enim agnoscunt Romanum pontificem,
cum corpori episcoporum unitum, esse infallibilem.
nomen eocleeiae dederit — asserere audeo, 'eam sen­
En fidei doctrina ! Eum ae solo infallibilem esse, non
,
tentiam, ut in schemate iaoet, |non eSbe-fidei doctri«tiam. nec talem devenire posse per quamcumque defi­
omnes admittunt ; nec omnes sciunt quid per istaiu rei
nitionem etiam conciliarem. Depositi fidei sumus enuntiationem significetur: aliia alias interpretatipnes
custodes, non donpni. Fidelium 'curae nostrae con­ afferentibus. En acbolarum opiniones, seu sententiae,
creditorum doctores quidem in quantum sumus testes. quibus, ut par eet, utrinque diversimode contradicitur.
Mihi obiici potest tn^ sic argumentando, defini­
Msgnaylla idearum confusio, quae in tota hac C
controversia obtinet, mihi videtur ex notione parum tionem de beata Maria immaculate concepta per bul­
accurata nonnullorum terminorum et ex neglectu
lam Ineffabili
*
Dnu, labefactare ; cum ista sententia
discriminis, quod nunquqm e memoria excidere débet per plura saecula libpre a pluribus negata fuerit, et
— inter theologiam tamquam scientiam, et veritates poetfe in articulum fidd per praefatam bullam evecta;
revelatas de quibus tractat, tanquam fidei nostrae consentiente et plaudente episcoporum corpore, ut con­
stat ex eorum scriptis actisque, pluribus etiam ex ii
*
obiectum. Mentam mesun psmris exponam.
Omnes veritates divinitus revelatae eunt fide pontificiae definitioni adatantibus. Respondeo in­

,
,

divina credendae; quae, ut tal^i ab ecclesia, sive in genue, pro 'me solo loquens, quae forsan nec amicis
nec aliis probata erunt. — Pro-pleniore responsione
Conciliis, sive ordinario suo magisterio, fidelibus pro­
ponuntur. Inter veritates istas alias sunt explicite, ad observationes meu in synopsi, remitto, quarum
aliae implicite revelatae. Hae ultimae ad eas solas summa haec est1. Agnosco beatam Mariam Virginem,
restringendae sunt, quae cum veritatibus explicite singulari Dei beneficio et intuitu meritorum filii sui
*
revelati
necessario nexu oonnectantur, adeo ut qui eas lesu Christi, ab omni reatu ob peccatum Adae in sue
negaret, illas quoque negare censeretur. Sic ecclesia ipsius conceptione fuisse servatam. Istam sententiam
in suis definitionibus semper est testis, et iudicium
ad depositum fidei pertinere non nego; quam tamen
nonnisi testondo effonnaL Damnat errores qui doc­
inibi, quale illud Scriptura et patrum scripta ex­
trinis explicite revelatis aperte contradicant; et ses hibent', invenire nunquam potui; nec unquam queminsuper qui consectariis «xiis necessario edoctil ad- D dam nsctus sum, qui eam inibi contineri mihi oetenversentur. Theologi oommuniter censent argumenta der» possit. Assensus eoclesite. ut <Ècitur, dispersa·

. ia fidei varitatum probationem minus valida in ipsis
etiam conciliis generalibus adduci posse, quamvis in
ipsa fide declaranda concilia snare non possint. Ratio
set: fidem declarando, cuius capaces sunt episcopi,
indocti aequa M docti, si quidem de facto agitur, sooheia testatur: fidem, argumentis aut ex ratione aut etiam «x Scriptura eductis, probando, theologi potius
quam testi
*
partas suetinst
Inter limitas supra enuntiatos continenda mt fides
divinitus revelata, de qua socieris, ut testis, indicium
affermera possit, et e* oontrudioentos tanquam haere
tiens peroeUate. Inter iit
·
*
veritates explicite aut im-.
*
plirit
revelatas, quae «x ii
* intemni itolwjli iudicio
-definitae sint, dicuntur eam catholicae fidei, ed
, distinctionem varam quae, liost sint revelatae st neose-

probat definitionem cui iste assensus datus sit, non
contradicere alicui veritati revelatae; cum, ut iam
antea dixi, ecclesia, sive in concilii
*
collecta, nive
disperne, aliquid quod fidei contradicet·, toleraro
nequeat.
Pia sentsntia'fidelibus cordi semper erat, quem .
affectum ecclesia fovit; et, fasto Conceptioni
*
insti­
tuto, fere sanrivit. Eam tansan nunquam tanquam
fidei dont ri nam tradidit ; ot neganti aeotentiae notam
haaraaqoe ab adversariis inuri districte probiboarunt
pontifices. Eam fidei doctrinam aaao neganti, non
video quomodo responderi possit ; cum obtimrot eoclsstem errorem contra fidam divinitus revelatam tam

,

tesmtetaem, p. *
·. *

[Mn x Ο, !
·!
*

471
7

■

A. 'BS88ION18 PUBUCAK BT OOMBBQATKMHB GJCNKBAU»
—\ —- ------------- 1 .
.... < —------ .

472

diti tolerare' non poriiiasai qmar,.aut quod ad fidai A quinque eius editione» separarim e praelo prodierint
deposi tum'pertineret non scivisse, aut icrorepimaai- praoterquste quod ramjuan» 'admodum parvulus, aliis
*toUraioee
fjatum
videretur.
ofuaouUs saepius adieotw sit Reverendissimus vica­
9. Bis dictis ostendere progrSdior sententiam de rius spootolkua in Anglia, Ooppinger, sub initium
pontificia infallibilitate sensu schematis, utrum vere pressentis aesculi dnodsoMS eum imprimendum cara-,
sit necne, non tere doctrinam fidei/ mo ut talem per vit ; et alius vicariusApoatolicus, Walmesley, vir eum- *
- conciliarem etiam definitionem fiddibu» proponi tnae eruditionis, scriptam rebquit sententiam suam de ■
i P°
\
*
?
.
i . '
hoc libello, quem, ut claritate et iudicio compositum,
Definition» fidei non eant pietatis incitamenta-; amicis commendavitj De. pressenti quaestione haec
multo tninqa /sententiarum - scholarum, pro 'varia habet libellta iste.
,^fon eat de fide papam ease, infallibilem, ab
earum fortuna, triumphales .evectiones. Sunt fidei
' doctrinarum auctoritativae expositiones, ad novato­ ecclesia asoraim consideratum, Miam ÿ fide tradenda :
rum effagia ut plurimum pseecavanda, et nunquam inde sequitur definitiones papales, seu decreta, quipinovam fidem hdelibus impcAunt.
1
cumque formam' induerint, aeperatim a concilio gene­
Hoc posito', dico pontificiam infallibilitatem non rali, seu acceptatione universalia ecclesiae, id eat, non
accedente eiusmodi assensu, neminem obligare sub
. 'esae doctrinam fidei.
«
1. Non habetur in symbolis fidei; non traditur haereseos poena, ad assensum interiorem" *.
Totus libellus impressus eat in appendice ad coni­
tanquam fidei articulus in catechiamis; et non-invebitur ut talis in aliquo publici cultus monumento, il mentationes historicas Caroli Butler, quae in biblioύ

Ideoque ecclesia eam huc usque non docuit tamquam
de fide credendam ; quam, si emet fidei doctrinh,
tradere et docere debuisset
2. Non tantum iam non docuit, aliquo publico
instrumento, ecclesia; sed eam impughari, non ali­
cubi sed, excepta forsan Italia, fere ubique gentium,
* idque per longuta tempus permisit : cuius est testis
omni exception^ maior, approbatio Innooentii XI
fidei Expositioni a Boasuetio confectae bis data, in qua
Expositione non tantum nulla eius mentio occurrit,
sed quae dicuntur de rebus inter theologos disputatis
quae liberae sint — ad eam referri plane apparet.
ΐί( de populis lingua Anglios utentibuf dicam, notan­

theca collegii Ahglici hac in urbe habentur.
De Statibus unitis A meritae septentrionalis lest is
ajest rMerendissimus archiepisoopus Baltimorensis,
qui suam^n hac re tradidit sententiam^ non in opere
quidem historico, ex qud iam nonnulla citavi, quod,
utpote alios quam catholicos lectores nacturum,.
liberiorem forsan rei explicationem permittere videri
posset ; sed in concione, quam in sua ipsius- ecclesia
cathedrali, dum episcopus Ludovicopolitanus esset, ad

fideles habuit. Magno cum rei ecclesiae emolumento,
conciones istas deinde iq librum collegit, et juris
publici fecit. Liber saepius recusus est; et ex eius
quarta editione, Baltimori, anno 1866 typis impres­
sus, asservatur in bibliotheca collegii Americani in
dum est in nullo eorum libro symbolioo seu catechistico invenitur ista sententia inter fidei veritates hac urbe: cui ab auctore ipso, manu propria eius
relata.
nomine inscripto, dum hic esset, anno 1867. dono
Omnis copia librorum de fide pietateque tractan­ oblatus est.
v.
De ecclesiae infallibilitate inulta egregia perorat :
tium usque ad initium praesentis saeculi, et postea, C
ex Anglia in Hiberniam, Btatusque unitos derivata deinde, obiectiones contra esun fieri solitas refutans,
est.ln pluribus eorum negans sententia tradita est ; dicit :
in nullis sententia tamquam d» fide credenda inveni„Anne dicimus ipsum papaiu impeccabilem, aut
- tur. Ante annum quidem in Anglia et ^tatibus unitis tanquam personam particularem, esse infallibilem?
prodiere nonnulli libri, duo aut tres numero, quod Nemo ex catholici» theologis talia unquaih aut dixit,
aciaga, quibua mentes pararentur sententiam tamquam aut somniavit. Anne dicimus papam tanquam per­
ad fidem pertinentem recipere. De eo qui in Statibus sonam publicani, et munbre suo fungentem, quando
unitis in lucem publicam editua eet, deinde in linguae loquitur ut ecclesiae os et eius caput visibile, infalliGallicam et Germanicam versus, a viro pio et aelanbiiitate donatum esse? Nullus theologus catholicus
tireimo, indocto tamen, scriptus, reaarjre possum
infallibilitatem eius etiam in iis rerum adiunctis. un­
istum erroribus adeo gravibus abundasse, in primp quam propugnavit, nisi res, de quibus definitionem
saltem eius Anglica editione, ut risum potius quam ediderit, cum doctrinis fidei morumque intime con­
stomachum movisset aliis quam mihi, diversa foraan
nexae essent ; et si Deus eum in errorem labi permi­
in re praesenti sentientibus. Cum ab auctore rogarer sisset, adesset periculum ne tota ecclesia aberraret.
ut aliqualem commendationem isti libello, episcopia Multi isti doctique theologi catholici, qui infallibili­
aliquatenus iniurioao, darem, nolui quidem optimum tatem pontificis Romani tuentur in hoc casu, senten­
virum controversiis angere, et silentii charitatem in- tiam eam tanquam opinionem, magis minusve cercaute promisi.
D.tam, non tanquam fidei catholicae doctrinam ab
Noscebatur quidem apud nos scholam theologo- Oocleria definitam, ot omnibus eredeqdam tradunt.
it fidei catholicae articulus, ret tamen sen­
rum, quam nltramonianeneinm nomine communiter Etsi non *
designare consuevimus, rententiam pontificiae in^alli- tentia apud catholicos receptissima: ego qiioque in
bilitetia alio sensu, privilegiis pontificiis favorabi­ eam maximo propensus sum, praecipue: ob intimam
liore, quam castori theologi, tueri
*;
iataque sententia, pontificis cum ecdeaia relationem, ut in concione
post versum in linguam Anglicam opua de papa ab » altera patebit Attamen non ot aliud quam opinio,
insigni viro losopho do Maistre scriptum, apud popu­ at nullus catholicus nudaret magnum Bossuetium,
lum derumque plurimum valuit, et etiam nunc valet, exempli gratia, fidei minus orthodoxae incusare,
non tamen ut fidei doctrina, red,ut sententia libera,
quae magna pro se rationiun momenta habere videa­
s Jt is as mitre et Mth te hsBsre that ths fap» te ia
tur, magnosqu» etiam auctore». Ut ad rem redeam.
tiwiilf iaAUMa, MfarMad ftsst ths share», area ia exfosa■ Per duo fere saecula habetur in manibus catholi­ dtag tte faith : by «Mcqreare papal jataiticte «r Merere, ta
corum lingua Anglica utentium, parvus libellus, cui whatever term proasa»a4, tatea siaMveiy he· a gtesral
titulus : CaUtdUcormn Romaneneim principia, in iit (ineatil, re aalvaroal seMpteaw of tte share», ohUga Mas,
rerire pain of heresy, te aa tetertor asaret.
*
— Aasree rertahr
quoe Dettes regemqtie «XMorermmt. Adeo pervulgatus
priat^lte, *
· re/temoa te Oti aai fite I·
*
Drk’a eOttwe.
est iste libemus ut, inter annos 1748 et 1813 triginta Batte
*»
HMorioal Maawire, voL IV, awoafta, p. ».

47»

ORATIO»» IM SCHEMA PRIVATIM EXHIBITAE ,

4T4

quamvis eam negaverit, dum ecclesiae infallibilitatem . . quiosi. De iis sbb utroque respectu diei potest, quod
haud minus nerfose quam eloquenter propugnavit'' *.
DudovicsM.XVI iqserlpait vexillo nonnullorum edtum
Vix notandum eet distinctionem illam- scholasti­ qui, .eub-.nosnine Brigatae reu Legionis Hiberam··,
cam itfter doctrinas fidei et doctrinae seu dogmata. in,suis et suorum antecessorum a tempore Ludo­
..catholicae fidei" adhiberi non posae, ad infirmandam vic) XlV, castris stipendia mereri consueverant, «o
oonolurionem, ex hib tot tantiaque-fontibi· derivatam, nempe ..semper et ubique fuisse fideles". Quod autem
sententiam nempe pontificiae infallibilitatis funalibus rem‘de qua in praesens agitur bene intqlligant.'aut
non fuisse traditam tanqjam fide divina, credendam. eenteqtiam de ea effoouare possint, nimis ridica lupi
Eius mentio time tantum occurrit, quando ad advtaaa- est ut poufutafione egeat Id etiam verum est de con­
riorutn obiectionea solvendas nsepreario referenda ventu Corcagiae nuper Habito, de quo sub initium suae'
esset, ét semper asseritur eam ad fidem non pertinere.
nitidissimae concionis reverendissimus - Cassi Uepais
locqraa set, cum dubitari possit.-an ipse reverendiasiIn iis rerum sdiuhctis admitti-nequit viros gtavisrimo», pteebyterali et episcopali eharaMere insignitos, muswpiaoopua ^Corcagienais, qui ei prataediree diri­
usos fuisse verborum _ ambagibus, quae'adversariis betur’rem intellexerit, cum in hoc noetro coetu plure
*
innotescere minime potuissent ; qualis reset afholaelioa sint qui ancipites haerent, quid pir pontificiam in­
illa distinctio inter fidei doctrinam et dogma fidei fallibilitatem intelligendunii an verbis schematis stan­
catholicae. Dixit Elphinensis. Cinoinhateaai repo­
dum sit, an potius mitiori eius interpretationi quam
nens, catholicos non negasse pontificiae infallibili­ reverendissimi» arcbiepiscopus Mechliniensia, exemtatis sententiam tanquam fidei doctrinam, sed negasse ) pium Pictaviensis .secutus, in eius explicationem
eam esae dogma fidei, seu catholicae seu definitae. Si attulit. Callidi enim schematis veri, auctores, - - non
haec vera sint, quod minime credo, iure meritoque loquor de episcopia, de quibus loquor, statim patebit
gobie exprobrari possit, nos sensa nostra in gravissima — bene noverant, plure» ex patribus mitiorem explo­
re, distinctionibus scholasticis adhibitis, celare non nationem, quae temeti nondum in schema relata sit.
auribus aequioribus ease accepturos, et incautos, pro
refugere.
Jiunc de fide Hibernicae ecclesiae dicendum restat.
definitione qualis in achemate proponitur,.quoad rei
In doctissima sua concione, cui huc usque non saltem substantiam, suffragia laturo»; quos forsan
fuerit responsum, nec responsum iri, fidenter assero, clarior eius sensus expressio, ab ea dissentientes habi­
dixit reverendireimue episcopus Sancti Augustini, in . ture foret. Sed ad' nostrates redeo.
Non autem de populi fide, sed de antistitum dooAmerica eeptemtrionali, quo nemo in hoc coetu,ob­
servatione dignitati episcopali semper et a quocumque torumque sententia, in hac re inquirendum est.
debita sit dignior, Hibernenses catholicos suos ipsorum Episcopatum clerumque Hiberniensem nunc autem,
presbyteros infallibiles credere, proindeque non esae demptis clarioribus quibusdam nominibus, in senten­
mirum eos, ut asserebatur, pontificem Romanum pro tiam pontificiae infallibilitatis propendere non nego;
infallibili habere. Nonnullis videbatur verbum exag­ quamvis mihi non suppetierit facultas eorum senten­
tias exquirendi aliter quam ex hac occasione Romae
geratum, festivum potius quam rerum protuNsee.
Attamen verissimum est, et nedum ait Hibernis mihi contigerit. Ab initio autem non fuit sic; in
opprobrio, maximo est honori, et principiis catholicis C cuius teetimonium adduco plausum quasi universalem
quo scripta, a summis viris
qui quasi ecclesiae
apprime conveniens. Hiberni sacerdotes suos infalli­
Hiberaiensis columnae videbantur, -- prodeuntia,
biles credunt, quia eos tanquam ecclesiae infallibilis
ministros, proindeque cum ea in suis ad populum con­ quae, me .adhuc iuvene, deinde viro facto, et presby­
cionibus concordantes habent. Eo praecise sensu, et teratu aucto, contrarium prodebant. Praeter ista
non alio, quamvis ob sitiorem eius in hierarohia eccle­ scripta, quae a viro summae eruditioni», maioris adhuc
ingenii, pietatis fenentioris et teli animarum vere
siastica gradum maiore etiam reverentis, Romanum
pontificem, pro infallibili habent. Aliis nationibus apostolici, episcopali dignitate insignito, reverendissi­
mo nempe lacobo Doyle, episcopo Darensi et Leighin multis eos inferiores esse agnosco; in hoc autem,
lenensi, et a presbytero Arthurs O’Ijeary, e familia
eos nullis cedere, quod fidei catholicos addictissimi
s. Franeieci, in lucem edita repetitis vicibus, in
sint, et devotione erga Romanam sedem maxime obeeomnium manibus versabantur, et omnium puncta
tulisse visa sunt, habemus responsione» archiepiscopo> .Do W« aioaa to rey that svsa the pop· Is iwpeoesW·
rum Dubliniensis et Tuaiuensis, Murray el O'Kelly,
er tafalUWe la his private ut tahlvtaaal «ayseltyt No rethoHe
et praedicti episcopi Darensis et Leighlinensi». ad
divise ever so aaeh as «reaered of adyta
*
or thtaktag so. De
interrogatione» eis propositas a comitatu parlamenti
we aeaa to say that the pope, viewed ia hie pahUe sad ofletal
eapaeity. when he speaks oat, as the orgaa sad vUU· head
Brittanici, menae martin, 18'25.
of the ehareh, ia gifted with tafclHMUtyt No eatbeUs divipe
Haec omnia in linguam latinem versa, sdiecto
ever deftadsd hia tafUUMlity, «res under saok eirauavtaaese,
•alere whea the aaattore ea which ho uttered tea tedaltirea D textu originali, inter appendices ad hanc concionem
were taUssately coaaretod with the dretriaes at kith and
legi poterunt; ct nullum dubitandi locum relinquunt
■orals, sad whs·, « he should he pensittod hy CM to tall
quaenam tunc temporis fuerit eententia episcoporum
tato error, there would hedaagvr of the whole ehureh hetag
Hibemensium. Id etiam patebit ex placitis totius
also led astray. Three asarereas aad learned rethoUe thael
Hiberniae episcoporum anno 1815 renetor sedi ex­
gius who «atatote the tatalfitelity of the Rosssa peril ia
thia particular ease, ooesider It so if reatur of ipimis, asm
hibiti», quae quamvis ad praecentem controversiam
or tees certain, not ea one of catholic /Utt — (the ItaHes an
non pertineant, sicut responsiones iam dictae, osten­
hy the arehhiehop Marell) - dein cd hy the ehureh aad chtidunt eam quae nunc dicitur, praevalere'sententiam,
gstory re aU. Though not aa artite· o retraite kith, it to,
non semper obtinuisse. Si aliud sonare videantur quae
however, the (Sacral belief aareag rethoUes: aad tosyaalf ere
iMliaod streta^y to adreret» ita maduere, ahtody re areent
ex synodo Turlreiensi citata fuerint, forsan in ea, aicut
of the tatireato oeaMctire batwere the pretif aad the aherch,
in secunda synodo Baltimoreasi contigit, omnia ad
aa will be ahewa ta a asheegaaat tartare. Still it la aa opiate·,
nutum delegati apostolici fiebant ; — praecipue cum
for ail thia, aad no cathode would renters to shears the great
nulla quaestio praeter disciplinarem exorta esset; et
Borenet, for maple, with hetag wearing ia rethedoxy fn
non de turibus episcoporum, sicut.in coetu anno 1815
toayisg it, vrhHe he so pevrerihHy aad re ategreaily retohMahed the tatalMMHty of the ehareh.
*
Lrefwte an the Ashabito contigit, aut de sanctae aedis auctoritate, verbis
dare·· af ostMMfp, daNrerad As the refhsdrnl cf Lereaevll·,
saltem, amplianda, aliquid dicere aut decernere locus
hy M. J.gpMtag, d. d. anhhtohag at Beltireare. feaitt edi­
datus sit.
tion, retond and enlarged. Baltiarera IMS, MM.

ΐΒΒβιοηι pobu(u» «
Qaed ad clsram psrtiast,es<hasiareabepiascpse
dMMMÎtot fideter Mgo
*
UmImMB *
U
Ml»·
nam MrtMrtiMi hautièssutf Nm «art· « mmiaari·
ia Gallia at Hiapaaia, ia quibus, ante fundatum, aub
finsm aassali «lapai, coUagium ap^Maaati·
*
ia
Hibsrnia, at plariimsm dieriplinM thsolagMM add·
*'

osrint, ssntentiasqoe procal dahio ulihinra· mtarten
scholarum, at non alia· dema· ssaum dataimaaat. Id
collegio autem Maautiaac laoteres thaslogia· ab initio
fan oeuua Galli arant, quorum Batata· stiam kmqs

Β&ΜΜ·0&
<
*
|ρίΜφβ^
taed ctiMi MMpto β·ΰ
**
DtNfeiMÎ, iMtb Mpmhàt.

mUMm»

Disit imnoîmmi spimpei GsMumîb Mtho1mm m Hibsrnia at Aa(tia ad ssaaqaalia an cam

yntMlBBtAM
φΒθ4 UUÎttet
*

fVMMb MB
MMNB Μβ1ΜΜ
*Μί

IVMMBtM
VÎfÎ βΙίίφΜ^ P
*

plana anno·, tanabaatar, ssd qaod gubsraii AngÛaa

modsratores civil· balltun, aisi ista oonosasio facta
faissst, tiaaaranL In boo varam dixit; sad nihil ad
rara: ot veritati· quam sounoiatit veram comam

ridetur ignoresss
post eorum mortem, at collegii instituto, in alum­
Anglicane gubernio ssmpar maxime odio·· sxtitit
norum maaibua'vanabantur. Initio mutatae celebria
istius collegii sententiae, — ai quidem mutata ait, papulis potestas, quam ai doctrina fidei emet, papam
nam de boc niai ooniaotando nil novi, — ipaa adstiti; aeae infallibilem, videri pomit protestante· melli»
mecumque simul reversndiasimm Caaailianaia, at qui eogooviam quam ipsos catholico· Anglo· at Hibernos.
Neverant enim Romanos pontifice· sommam potesta­
nuper hiç adarat rsvsrendiasûaue Cloafsrteosi·; qui
tem in rebus temporalibus aibi vindicte··, et plures
omnes tunc quidem in iata domo, scieotiis at religioni
dedicata, cum oonnnau ambulavimus. Haec arat reges Anglos de throno deturbaro, solutis iuramentis
B fidelitati·, quibus subditi erga eos tenerentur, atten­
occasio quam refam fopsan non exit inutile.
*
Quadraginta fera dnni elapsi aunt ax quo inibi tam·.
Eam potestatem in Angliae regno, Romano pon­
sub doctissimo viro Ipanna O’ Hanlon, tune thelogiae
lectore, nunc sitioris scientia· theologica· in isto col­ tifici competere iuramento publice dato, repetiti·
legio moderatore, dabam operam disciplinis theologi­ vicibts·, negarunt catholici; quod si non fecissent,
nunquam ad libertatis civilis consortium admissi
ci· adducendi·. Tractatu· de ecrieria, a viro veneran­
dae memoriae, Delahogue, uno ex profugi· e Gallia, fuissent aut debuissent. — Quomodo fide· sic guber­
tempore revolutioni· magnae, nil habuit de Romani nio Anglicize data conciliari possit cum definitione
-pontifici· infallibilitate, praeter theaim hisce aut papalis infallibilitati·, cum certum sit id iuris sibi
similibus verbis conceptam : „Non-est de fide papanb .competere; Romanos pontifices saepius solemniore
modo declarasse, et nunquam ei renuntiasse, ipei
ease infallibilem."
Anno 1831 praefatu· theologiae lector, O’Himloa, viderint qui ex episcopis Hibernensibus, sicut ego
•ponte sua nobis dedit thesim : Pupo er aslhedra ipm, illud iuramsutum praestiterint. Nodum solvere
loque·· est infaUibiU», non ut nobis eam parsuiaderet, nequeo: Davus sum, non Oedipus. His non obstanti­
* libertas civilis catholicis a viris qui
sed copiam potius faceret gravem hanc sententiam/ bus concessa est
rationum momenti· hinc inde allati·, cognoscendi. ei psr longam vitam maxime adversati essent. Time­
Suam ipeiu· sententiam, ai bane memini, non aperuit, bant bellum civile quidem, sed illud non metuebant,
aut nobis aliquam partem in ro iata adeo controveraa eo sensu quod bellum eiusmodi potestati gubernii
acceptandi obligationem imposuit. Non diffiteor me C aliter noxium futurum esset quam pacis per aliquod
esse inter eos qui partem affirmativam amplexi sint. temporis perturbationem allaturum.
Ree autem nova et huc usque inaudita non omnibus
Eventum belli timebant non exitum, de quo nemo
inter professores placuit, sdso ut unus ex iis. Scriptu­ cordatus incertus esse potuisse^ Maluerunt summi
rae sacrae lector, qui postea presse· colngii evasit, illi viri esdere potius quam vincere, excidio inclytae
displicentiam suam verbis olanoribuCooodiscipulo nationis, populique in suis etiam erratis, ut ipsis vide­
meo, episcopo nunc Clonfertensi, a quo id accepi, batur, fatis melioribus digni. Utinam quam modera­
aperuerit. Adest etiam in hoc coetu vir gravissimus, tionem animi illi viri exhibuere, exhibitura sit maior
, qui per plure· anno· antequam collegium istud in­ paro episcoporum qui haec audiunt; et intuitu
gressus fuerim, tbedlogias tradendae inibi operam malorum quae ex infausta hac coutrovereia inter nos
dabat ; — qui ul Nsstor episcopatus Hibernici iure •vsnire possint, Stobis, numero quidem inferioribus,
meritoque habetur, cum tres fare hominum genera
sed maiorem numerum catholicorum repraesentanti­
tionse cognoverit ; et qui cum eximia scientias theolo­ bus quam ipai qui nobis opponuntur, in rerum adgicae doctrina, humaniorum etiam litteraranugtoriam iunctia summam moderationem exigentibus, et ab orbe
roniungit, et usum pressulum quos commemoravi, catholico mala arceant quas praevideri nequeant «rtte
aliorumque doctissimorum hominum, quorum clara at animi horrore, nae tarda paeniteotia reparari poterunt
venerabilia nomina, in cordibus Hibcrnisoaium et
10. Nuno autem de casu morali nongulla dicere
fastis inscripta sunt, habuit. Singulari animi modere- habeo. Casus iste, ut bene nostis, eo tendit ut epi­
* tione, summus iste vir suam ia hac re mantem non scopis iB memoriam revocet, grave peccatum adaperui^ ; adeo ut pro eo loqui st in sum partes trahere misaum iri a quooumqu· apiaoopo, qui vocem affir­
eminentisaimus Dublinieoais non haesitaverit; dum mativam pro pontificia infallibilitate dederit, ri ipae,
qui meoum sentiunt enmqus novarent, eumque inter proprio suo avsrte, ut dioitar, rem sedulo non examinos proeliantem ridere cupierunt, et aum, quasi aaaast; cum par sum novum iugum fidalibus impona­
alterum Achillem, ssoesim a nobss cadentem doloari- tur st incommoda gra vitei me exinde secutura a
mns. Inopinato prorsus gaudio ma implevit, dum eum pluribua diosreotur. Graviter illud tulit Weetmonadicentem audirem, caput cum corpore oousungi debars •teriensi·, iniqgiam dignitati et honori episcopali
in fidei indicii·; non, ut vult West inonmteri meis, afferri querens; quasi ipss nsget episcopos posse
quod caput ad se, ipsi suam ipaius infallibilitatem •nare, aut grerip paeoati roatu· fdre immun··, ai psr
communicando, corpus trahere debeat ; ssd quod caput incuriam ospitantiamva, auum in hae re iudipitrm rite
corpusqus eonradctim fidem «ancti· supsrtraditam etformeèa neglexerint
testando unanimiter declarare debareat Bi · suggestu
PoteruatM aoquiasosre mutentiae, quam forsan
deerendeoti gratulatus nam verb·· : ..Vindicasti Hiber­ nunquam ad trutinam revocaverint, magistrorum ia
niam." 8i testee fidei Hibernorum poqdsraadi enat, scholis diotis adhaerentes ea fiducia quam par ast
ut pur «st, non autem numerandi, iirorendiaiireus discipulos doctioribus exhibsrsf LibsUus a reverenarchiépiscopal Tuamssteis, ratione mitem testimonii. diaimoÿ arehispieoopo Edmssao aoriptus, et ab

ounoni a tonnu pktasuc κηβμται

«i

*
wtefa
^MtfafanM thefatgfa ^nfattfa mmm* J
tei1, faite bteri jate toteMi tefa «tete·
niMMHB mWMMB fafa*
fai pfabfafaMHI F
***
tîffafaa ûfafaliMfafafa» wt mhb fa fifaat mm tebfawt

aaMsik gMriataiaa Iggpaa IM agikar ds Petri lagea,
• Christe oaaata; «4 asm i» es Friras repeasreaeri
ahttati»··· tegtaOT ssd pasta» epsra Christi et eariesiassMtSBta·. Ista verita haberi proaal Mae altas·
at akieese» s^aiBaataas; quad asmge te» vaaam
«ta» οβΜβ tahii «teMB faMtaa, aasipere qta taie •astata» nains eri i^sage «iea et •gaeaas, ^sea reps»·
posait. Na» nage dootriaam acriptai»; M «ta» rentat prisma queas «dtaet. Ne· pude » Ambresiaa»
han»· hàa A qwÂM· «saura «ob. Fm··· ·· loeo da aM> esrissita dhtaiata engtarisa, ri qaad
striare probare «Ma haa ia ta an» caaaManaria i····- ab iis par paasssatasa «t
Ktri distasMo «ta»; idsoqae aia· aaotoritati aoa aima ftdsa*
Mthfafaft
4*·
Quod dicit D. Nardi varum eri, ri ipee, adite
data. Praeter axsmpiam iam allai»·, qaando do
aaoau vsrbi Peta locatu» mub, dao alia affero: aliod Iaso Aatbrosiaao, expartas sasa. Observatis velim
«x patrum testimoniis; aliod a» retinoiaandi modo locum tatam addactum futaes ad ostendendam Petrum
quo uaua «L
®
eam «rimi» idsatifiran. «r qaed verum asse omnm
Inter loot quae citat ax patnlmsdreumpta babatar agnoscimus, alia tamen qaam schematis esos· ;
non aatam ad probandum Ambrosiam par Priram
vulgatissimus textus a Ambrosii, quem aubiungo, ax
apostolum intallexiaas,4· qnornullum dubium more­
paginis 31 at 33 sumptam:
„In PaaL 40 num. 30 haao dioit : ,Jpaa cat Petra» tur. Nisi ewilmia cum Petro idantifiostur ia citato
cut dixit : Tu n Petrus, et super haao petram aedifi- I i loco, esoeu schematis, aullum «rgumpntnm ia eia»
cabo eoclaaiam meam. Ubi ergo Petrus, ibi ecdada; subsidium praebet, quod de omnibus alii» citatis diei
ubi ecclesia, ibi nulla more, aed «ita tâtera». Et ideo debet, ex quibus aee unus rententis m illam explicit·
addidit : at portae inferi non praevalebunt « : et tibi. tradit, quamvis asm ratiocinii ope ex ita deducere
dabo elata regni caelorum. Baatua Patrua oui non oonetur scriptor. Hoc solo sxemplo ostaoditur quam
inferorum porta praevaluit, non caeli porta aa clouait, periculose aliis in retarum locis citandis caeca fides
aed e contrario deatruxit inferi vretibula, pater· fecit adhibeatur; cuius insigne documentum in appendice
'caelestia, caelum aperuit, inferos clausiL“ Sana ai ubi •d hanc concionem invenire sit, quod, quamvis ad
quaestionem non pertineat, hoc smart um mount abunde
est Petrus, seu ubi sunt aiua successores Rooiani pon­
tifices, qdTomnea primatus praerogativae obtinuerunt, probat, et fini quem mihi assequendum proposui,
intervire potaet.
ibi est «Mesia, et abaque mortis periculo vita aeterna,
totum ecclesiae aedificium neoesaprio in eorum fide
Exemplum falsae illationis ex pagina 74 sumo,
fundatum dicendum eet ; quapropter ea indefectibilia ubi auctor probare intendit concilium Constantienee
eeee debet, atque ita ipei, pbrtte inferi devicti·, in agnovisse papam supra concilium asae, da quo nunc
vere fide Christ ifidoles continentes, eis caelestia pate­ non inquiro. Id probat hoc modb :
„In sy nodali epiatola, quam, sacro approbant·
*
faciunt.
1
7
Hunc locum sibi obiecerat reversndimimus epi-j concilio, edidit Martinua contra errqrm Wiclatfi at
scopus Aurelianensis in primis suie litteris, at eo modo Hus, ad Germaniae praelatos directa, inter articulos
quo sibi conveniret, exposuit; nihil dubitans textum < : credendos proposito» unus est : ,.Quod papa sit caput
'
*
Eadem igitur habitudo summi
Ambrosii alio quam sensu obvio aooipiendmn ease, ecclesiae catholicae,
cumque revera indicare ecclesiam cum Petro, in rebus pontifici» est ad universam ecclesiam„ et ad concilium
fidei controversis, identificari, quod nedum negaverit, < geoarale asm repraesentans, quae inter caput at cor­
aperte agnovit. Inter alios qui praedicti» litteris pus intercedit; et ex capite motum, omnemque in­
response dederint, eminet doctissimus vir Franciscus fluxum obtinet corpus: ergo ex ipsa Conetantienri
Nardi, unus ex auditoribus sacrae Rotae, et huius synodo, totam vim gubernandi ecclesiam generale Con­
concilii etiam officialis. Veritatis potius quam par­ cilium obtinet, non immediate a <
*hri«to, eed medianto
tium studio cedens, ille negat 8. Ambrosii verba capite Romano pontifice: haec autam componi non
eum sensum habere uqem iis inease Aurelianensis pomunt, cum iis quae in eestionn quartae, et quintae
inter alios credebat Verba eius Italico sermone quo decreto leguntur, si eo sensu accipiantur quo an ad­
scripta sunt afferam, ne aliquem suspicio subiret me, versariis sumuntur.
**
Vitium istius ratiocinationi» hoc est. Papa gdbit
ea vertendo, sensum variare·. Postquam explicatio­
nem Aurelianensis sensu supra relato dederit, addit:
vices Christi, in quantum Christus ei contulerit pote­
„Del resto il valore dalle parole di 8. Ambrogio statem eum, tanquam caput visibile, fidelibus reprae(in Psalmum XL., Enarr. n. 301 nop- credo sia
• Mere sue pis se palehrs Aabroai·» Hsatitaat Pstrria
quell" che indica.io illustre vesoovo, e basta leggerne
ea· eeeMa Sa ia lib. 1, a «, Lame, teqasm *
· vria» Ssil conteste. Ivi trattaai della caduta di 8. Pietro reptoaa tarit: .Dtxl··» ia lita· aUo, Ia rides iUs, M «as·
sanata da Cristo, e come Pistro in essa rOpprerenti 1 tata» glrestas set, typaa uninis» ρν»ι·Ι»ι«·, Pspalas«erisil cristiano cadente, poi rieorgente, par opera dalla risa eeagrsgarit, st Miastar pspstas Uls si »ll»alg|al· sea. chiesa e di Cristo, eenxa dubbio quelle parole hanno (vagalas Pspala» iUs sato Ispreeas, papal·» IDs sato «reca­
les··, piiaspae· aystieo tapdmrstar la tarifes, Ms· peri
un altro più amp» sil alto significato, ed è ohe Pietro ■«•■sato bapttaaatta a»sali» torperis ri aMatis sbiMax ia·
più che oontraaegno è vsramente il rappreeentante aaa lap»·, ssi 1··«relato steps ■■•pit ssss atos raga.
*
— Pte
della vera chiesa e la sua imagina vivente e operante. Mb.b ta la·» tap. t 4Mt ··■ 4s as··· riaMato agit,FsrNon credo ohe a Ambrogio in quel luogo penseesiS' tasds stta· ta type OTlteri» Otas seen· riaeais et Aatreas
vartis ritataa· Mritae «are aretea hngasbsi; ri Everest··
ad altre cAréee crréfréae, · come da esse sAdiatingue reptatam· larosdtetessstaetat IMasstate. Hvc atariv· Mtaria
la cattolioe per la prereoxa a govarno di Pietro
.
***
•SMSto care gtasri· «sa· salaria: Mas·» Ule aaiMm, tare
,,Νοη easreeo tames verb· a Ambrosii eum habere e«rpm tata··»! tatate ml· aarira avaritfe eri : febris asriva
UMta Sri; tetate aârire taxaris Ml; febrisaretreaBbiti»art;
sensum quem iis tribuit illustrissimus episcopus; et
• AlMK orator ad Isaepbi CUrdoal, atebtepirespi llmrel.

Mi titfaMv JDMMfavtj
*
ia-e», tu p.

«

X» to-

4*

--- »-·«---- «OT reOeW^^^^VH^
------ 1---- ’ FfLH

JBMMMÎ
i» —

rervaairal «t asarigtor Pnsniat» Marii, «ditor» di rerea Mela.
Stetode sdisteM Xtefta 1»

fetate sarin I rares «te ret.· - He ta Ise» «itato: ,<ta Mails
eri ta torre» are reta; «ta taMsite sw, tori
*
ri «sacrerit
ta taferiM· torrera·: afcat asripta· est: «sreaedeM ta taferaa· rivets» (Pad. L, ΓΤ. M). taps psrereetor repw
«•ma ri ta taferaea oarit, Cbrtesa» reps» «sriariaa. Ata
«aaaeAs «apar «reiari»· sa«H. Mates ses! Patres, ri motsbatar sam sa» e- Tsfe«te ad Osipba» tassa» riasgaga» priasipis «esarrisr. Ipsa ari Pstn·, sas,·

4Τ·

X 8B8UOJTM FDXUOAB «T

MBtiMfedi· OhfMtM MtMB tOMM ^ÜMitadÛ·· P&&
etMÎB MU
îtt φΜΒίΜ· M& M^M 4MAmM
* pΦ
**
Mt OOtJMM MM
*
M ftllflte fetÎMtMtMM MMt^ÎM
*
•uppooitar, cam id · patroaùa advaraaatra aaadaatia·
MgMUFa QuiM^UO (WflgMMl potMtMMB MMFMtp MO
oamem dàUgMtit potertatMi Wbew mmmAm Mt;
•ad aam quam, addactia ÎMnMatà, ai coUataai
fuiras oataodai^ poaaâL
dasadart ouutem influxum obtinere potoat eooiaaia iaunadiato a Cbrirto
ipao, corporis vero capita, non medianto capita viaibili, nempe, Bomano pontifioa, niai constat Christum,
in .gubernanda raa eodeaia, nil aibi rerarvusae; quod
supponit, aed non probat, auctor aluoubmtionie.
Loquens de oaau morali, revareodiaaimu· Balti^morensi· aaa eruit autpen hand minua requiri ad
ferendum suffregiumknagativum quam affirmativum
ia re pontificia· infallibilitati·: in quo mihi arrama
> vi»u« eat. Qui consensum euutn denegat, ut novum
bonus fidelibus imponatur, nullam obligationem oonthliit ; dum qui araensum praebet, niai ipae, rationum
momTntis omne dubium removentibus adductus, iudicaverit sententiam affirmativam nou aolum veram
,<wae sed etiam divinitus revelatam, eamque ut talem
fidelibus credendam proponere expedire, peccaret grevissime. Assensum cohibendo non affirmat, ut dixit
Baltimorensis, quatuor articulos coetus Gallicani,
quod assertum viro adeo ingenuo minus dignum mihi
aliisque videbatur.
Et quoniam de celebri-isto coetu mentio facta ait,
et in virum doctum gravempe acrius invectus ait alius
reverendimimus orator, ob confutationem ab eo edi­
tam historiae sic dictae istius coetus, liceat mihi pauca
dicere de utroque opere, quae non tantum legi, sed
inter se diligenter comparavi. Historia cocftel Galli­
cani, quae tantopere laudata est, me iudice, eat libellas
vere famosus ; cuius auctor in mortuos stylum acuerit,
cineree eorum qui nullam omnino connexionem cum
praedicto coetu habebant, aeque ac qui eum regebant
et gubernabant, turbando.
Eum plura citata loca detruncata tradidisse, quae
cum textum integrum non exhibeant, falsum in­
sinuant cum non explicite tradant, ostendit dotpinus
Loyson. Haec praestitit doctus ille vir, ea animi
moderatione qua insignis existit ; et quae, cum animo
quo informatur alter ille liber collate, eum vindicem
veritatis, non autem falsi insinuatorem, esse ostendit
Hinc illae irae, quas apud adversario· commovit
11. Infallibilitatem pro charismate habet Weatmonasteriensis. Si id verum sit, ei asaentior, personae
id doni vindicanti; cum aenau atricto sumpta, vox
ista nonnisi de persona praedicari posait Usus qui­
dem invaluit infallibilitatem de ecclesia praedicandi ;
melius tamen inerrkntiaa vox adhiberetur.
Deus solus est infallibilis. De ecclesia solummodo
asserere possumus, eam non errare in doctrinis fidei
docendis, quas eius custodiae Christus tradiderit ; quia
portae inferi non «int contra eam praevaliturae. In­
fallibilitas proinde absoluta et omnimoda de aa prae­
dicari nequit ; et melius forsan ab iata vooe abatineretur. vocabulo inerrantia in eius locum adhibito. lata
autem eccleaiae Hsematlsa non videtur esae quid
positivi, ei cnelitua infusum,
quod de persona
morali, qualis est ecclesia, dictum, intalligi nequit, —
quamvis Spiritus sancti gratia semper adiuvetur, ut
veritates quas Christus eam edocuerit, fideliter cu­
stodiat et proponat. Ad id praestandum habet medium
HesAsesbss Assisrtptee sra
*
l araambtis ^te d^rpt 4s

JVwkv ds MU, par M. OSvia.
JÎ’asssusM· da si>vy< dsrtwsss dsMM; «Tapete dssdsM·-

*
IhM
J. T. Lsgssa, dsatear a
* ptadMaaar da ierteaaa

(MlMàBOnM 4M0MAUM

4M

aft··, minima aartam .maaamatoaam, ia traditi·· «n- ·
•Ιμμφμβ fwtieelMiMi v
MMtet» SrAmbm
igtatf tMnMtjâ» mm ÎefaUÂüitMt m· Mt Amîmm
asratita· iaatamm, «t vah Waataaanaataciaasada, qao
vmtaSra divinitas revelatas care· amaqiiatar at eogao- ,
aaat Nihil aliad sat in mm ssatoatia, qnam traditio
MobMM
CwmImm M <ÜtÎM MMlNrtM cModitaa, an amrae varitatibm revelati·, aoramqa· costΜφΠΙΒ UMMCliAtM M MOMMfio MBM ·χ ü· My
,
****
oontredioantos, tolarat, aut aliquod quod non ait
verum, suprema sua auctoritas·, fidalibaa proponat.
Id mihi nuper dicanti obaaest vir catholicus, infallibilitatom non esoa miraculosum aad supernatural»
donum; gratiam nempe manari pontificie annexam,
qua mediante, abaque mireculoao aliquo Dei inter­
ventu, varum a falso, revelatam a veritate naturali,
discernere poaaiL
Cum Humanus pontifex, tamquam episcopus, nul­
lam aliam ordinis gratiam habeat quam confratrea,
eiusdem episcopalia muneris consortes, gratia illa alia
eam naquit quam personalis. Ista autem gratia non
rntvat ab errore eoa quibus etiam largissime con­
cedatur, ut constat ex sanctis, qui in magno schismate
ex utraque parte stabant, quamvis virtutibus emine­
rent, at gloria miraculorum etiam fulgerent. Si
papaHs infallibilitati· gratia personalis sit seu charis­
ma, pt eam vocavit Westmonasterienai·, miraculosum
Dei interventum exigit, ut pontifex, quando de fide
moaibusque aliquid definire intendat, ab errore im­
munis servetur.
Aliunde ostendi potest novum hoc commentum
charismatis reiici debere, ex sequelis quas praebet.
Posito quod infallibilitas sit charisma, in quo differt
a Spiritu privato, quo nonnulli se duci existimant,
et quem ideo praecise reiiciunt theologi, quod nullum
detur medium, personae quae putet se spiritu divino
duci, externum, — quo probetur spiritus, siquidem
divinus sit? Nil de conditionibus pro exercitio pon­
tificiae infallibilitatis statuendis vult audire Westmonasteriensia. Asserit : Eum qui dedit charisma
daturum esse media ad id debite exercendum ; aut
efficiet ut ista media adhibeantur.
Haec est via vere regia ad veritates fidei assequendas, quae tamen suis periculis tum pro pontifice
tum pro ecclesia non careaL Hac persuasione semel
imbutus, pontifex, quo sanctior eius vita, quo purior
intentio, et farventior eius pietas, eo magis et sibi et
ecclesiae, quae ab eo suam infallibilitatem in hoc
systemate mutuatur, periculosior evadere potest ; prae­
cipue si inter consiliarios suos vel unum invenerit,
eadem illusione laborantem. Quid pontifici, haec
accipienti, opus erit fratrum consilio, doctorumque
sententiis, monumentorum ecclesiae perscrutatione’
Credens ae Spiritu divino immediate duci, ecclesiaeque
per ipeum eum communicari, nihil eat quod eum
retardare debeat ab insistendo viae quam semel ingreesue sit. 'Haec consectaria principii a Westmonaeterieosi poaiti falsitatem eius probant; quae tamen
si infallibilit·· ait charisma, naoaeae eat exinde eequi\.
perae,
12. Inter alia quae mihi stuporem iniacerunt dixit
Waetmqnaatoriaoaia, nos, additamento facto sub finem
decreti de fida, tertia aaasione lati, ipsam pontificiam
infallibilitatem, saltam implicit·, iam agnovisse, nae
ab ea recedere nunc nobis licerel.
> AMSarasata· bsc aaat: .Qassdras vere satie asa ··
,
*
haseattra· pnvftatem tsviteia, aH H qasqaa «rrrera *Μtogteatw «ai ad Otera ptra ateasvi *
··
;Μ··
auram
•Oteil raraaarae rarrauM «·>■ samSteMtema st asasta faAa·
pesa·· s^raraedi sp^atsara, para IsaMa dtes^aa asa araraassa·
trat, ab bas raarta seda paaasalptaa rt pasidbete· aurt
*

. ΟΒΑΤΤΟΜΜ IN tOOMA HUVATIM USSUI

«η

Bi bran iatelhnarim *
·«
■
■»■

• ·
φΜΜμβ*

raiatoeaaa,A

mmmK

·
*
ftbrtSMta·

ariaa

*
sobt

HpMHBtflbvB

*

VOTUM

rai «rat, ilhad iterura inayâeato «MMHnAmt, —
dixit. Mia ehrieribra, f
* 9M aidhra rarainn
Braaaaatiratma e waaraatimime aigaar ana neardaatriaam edeaari; «ad eran quMuar eafdtibm «t qti* Nt
V
*d
^MBBtBBI ΒΟΒφΒΜίΒΗΙ Mt ί·φβΒΙ ΦΜΒφΗΒΗΙ
Appraaaando tatta la importaram deO’ aaamrati«Μ OOtWÙdMI BOBWBNBlMIp
djM^pÛMNM
■Mit»
*!
pool
QbbI μΙμηΙ
fen
magie quant. doctrianhoi ehraueMrara habara. Aat
dtôtptM rat ipae, ■ vara dixit WastaaaaeaMriate·»; FWVMotp jMtt Ibo Αμβββ4ηΒβ> wi 4ooibbA& ■ pwoio ÎB
BCIhBHBBBi MB mOb OHM
•at nos aciaaa in an tam iadarit, quod de viro tara CQMtlio MbUMtO HI
ingeauo miairai suppouara lioat.. UtoumqtM fterit, Campo amoebaeas al asio dovaee ad alia ooaeianm di
cardinale come di vmaovo, m mu naaifaataaai oib
mm dmhtatioai fidantoa, pluroa suffragia am ûti
dacrato baud danagaada aanpeaniat ob iatam tiarau- ohe nell' intimo dall'aniaao mio muto, non sensa
lam; aliis, inter quos agomet, doioa parari mataan- dolore par tutto cai ohe da varii maai vaggo, sento,
aaparimmto, e cba quindi pue raaara tnttora da Dio
titaa, at aliorum voluntati boo in re aagra sedan­
tibus.
pannaaao agii uoasiai di agira da nomini, pensi coma
In his omnibus non eat maos <uaa aliquam ax dirabbeti dai eoolmtici. rudapiàtatitu ra hornius·//
roverandiasimi· patribua maha fidai inoumre ; quoa B Dal canto mio ho naUa mia dispesi ordinato atroordiomnea, ut par eat, veneratione débita prosequor. Bad narie pteghia^e! Quando da me ■ è manifestato
extra concilium adeam dicuntur viri religion, — for- quanto Ia commum mi mggariva, resto tranquillo «
abn et pii. — qui maxime in illud influunt ; qui, oalli- MKggHttO ΒΟΗ βοΑο ΙΒ(θΟθ0^Μ·Ι NMMB Ôt O&MfMMMI
dit^i potius quem bonis artibus confiai, ram enchaîne fidei come deva ogni oattolho, quando Pietro ha par­
iato, M imbeodlitatam wioam io obaequiMm doctorum
in maximum ex quo orta ait dieoriman adduxerunt ;
qùf ab inito concilio effecerunt ut in Deputation
*
tt moÿûarorwu In^H Coo diatinta,'partiale, verace
conciliares ii aoli digerantur qui eorum placitu favere etima mi oonfsrmo boriandoh umilimimamento b
aut noscerentur aut crederentur; qui, nonnullorum ex mani
r
eorum praedecessoribus vestigia prementes in acbama’ Santa Maria in Vallicella 90 maggio 1870.
tibua nobis propositu, et ex eorum officina pro­
Dell' Emimnaa vostra reversodieaima eoo.
deuntibus, nihil magia cordi babuiem videntor quam
Quamvis geneticas rarum tbeologicaram ordo, et
episcopalem auctoritatem deprimere, pontificiam
,
*
ut do ecclesia
autem extollere; et verborum ambagibus incanto· consueta servato methodus postules»
decipere velle videntur, dum alia ab aliis in eorum priua, dein de Romano pontifie· institueretur sermo ;
explicationem dicantur. Isti grave hoc incendium in tamen cum ali» tint vim hominis, ali» Dei qui
ecclesia excitarunt ;et in illud insufflare non desinunt, omnia fortiter snaviterque disponit, opportunqm^
videtur ut posthabito schemate de eochaia, in aatoscriptis eorum, pietatis speciem praaaafarantibaa eed
veritate eiua vacuis, in populo· spargendis
coaaum agatur de praerogativis, quibus omimt.
Zelum habente· plue quam scientiam, vallent boni suprema illa cathedra, ad quam propter potentioram
isti (Viri in divini architecti formam, aliam, ut ipsis principalitatem, oeeterar omnm convenu· tenentur.
Quaestio de Romani pontificio infallibilitate
videri poscat, meliorem et fortiorem inducere; cum
triplici sub reepectu est inspicienda : 1· » expediat;
ipse unitati totius et uniuscuiusque partis libertati
aiipul consuluerit ; nec etiam vicario a s* posito totam 2· an in depetito revtiationia contineatur ; 8· tandem
suse potestatis plenitudinem contulerit; acia» quid quomodo do medio sublatis aequivocationibm, dirai
asaet in homine, et nolens ut aliquis in ciero, id eet, tee sententiae componantur, ut omnm unim fiant
sorte eiua, quae est ecclesia, dominaretur.
voluntati··
Determinare an aliquid expediat, pandet a pru­
Iam frustra quaesitum eet ut haec tristis contro­
versia in concilio non excitaretur; ef aeque frustra denti raotoque examine circumstantiarum, in quit·»
quaesitum eet ut non definiatur, nisi poet examen ree ipsa venatur.
quod de testimonio traditioni· hac in re nnllum
Miserrimi· hisce noetris temporibus, tot» mun­
dubitandi looum relinquent, Ut id fieret, deputat» dus potit» est in maligno, ec totarrimum indictum
petram ex utroque parte atantinm, aequali numero, sst ballum religioni, eochsi», ipti Deo.
Tantorum malorum cama est, quia ut quieque
et auffragiie eorum qui cum iie ia sententia concor­
liberrime suis indulges! onpiditatibua, ossum itiicit
dant, eligendorum, iam ante tern fere aaassaea postu­
lata act ab emingBtieaimia congregationis generalia aut divinum aut humanum imperium, quod illud
praesidibue, petitione ad id oblata ab iaaignioram vahat rofienero.
Una poat aaaftagissa tabula eut, ut neoteries
wdittBk AAtiltîtîbsBÇ φΜ·
ΜβρΐΜ
b
*
aliis in congregatione genarali iterata aat : et nonnul·- nostri philosophi, qui hominem exlegem essa, sibsqm
lia etiam eorum qui pontificiam infallibilitatem tuen­ sufficere contendent, aapsaat atq» intelligent, eupretur, arridara dicitur. Agitur'«ûm de ra qu» totiue nsa erratorem et dominum existera, qui in terril
eccleaiae monumenta exquirende expoaeit, et qrae posait qui pro » hgatitmo faagamntar, prtindoqw
animis tranquilli· potiua quam commoti· teaetari omnem potestatem sees a Deo, et qui etiam humari»
debet. Ait quidem eminentieeimns DubliniasiaM eioe> potastati rmsstit, Dti ordinationi Mamtere. Haec
modi examm in tempos nimia longum, ad diam aeque pateat» ti in humani·, multo magia in iia qeae annt
indicii universalia, eam axteaanrum. 8i ita rit, malim ad Dram.
Si Da» spiritus aat, in apiritn et veritate oportet
ab omni definition· abatiaera, quam prneprnperseri
edfonaaro. At dicitur: honos et auctoritas saactm Duum adorare. Ut id aeeeqmtnr, oportet etiam in boo
sedis definitionem eaiguat, neo differri potest quin mundo, ut existât aliqui·, qui mm ait simpler p·»ambo laudantur. — Respondeo verbis Hieronymi, uunor, md nomû» et auctoritate Dti loquatur, non
vocabulo alio pro aotiaaimo nutters tee eubetituto:
> Βοή Μ
*·)·
tota eat a* aatemtitetann castitato·
Maior aat mlm orbis quam urbis — Dixi.
■Ma ira raton DapataMsuls As Ma «s « un· MK ,

Oenum amenai» raaraa UL

4M

ΟΗ8ΚΗΠΒ PVBUCAl IT

ia dsssrto, «d nsqn· ia fia·
*
ori·· terna, atque ]hnMt
MMi
**
otMibw bIBb
μμΜ ynwc
Iras quia voravit Patra
*
amatae familiae fMue
etiamsi vox at, «it vac clamanti·: Parata via
*
Domino interiori spirit·, root
*
facito somite· eta lenae «t mutavit in illud Petri M«
*nt»
nomini»
cboarvaatia diviaorua mandators
.
*
*
laaaaaa
vara ia suaris Itttari» signifisut magni aliquid in pereoaa
■artno offunditur, quaudo noa audiatar.
iUa evonism; at qeeaaedmodu
*
laeob oum Deam
*
vocata»
E contra ronerabitar fess
*
tom·, at qui audi­ vidit, voratae fuit faraol, ita at Cliu· Ion
tantor inania ubi psrsuadeant, habosu aoa pontific·
*
fuit Putraa, quia futara» asset oum Chriato varum
viventem natUam aaimarum nostreram, at qui au
*
o^ firmum fandraoeotam aorisema
Deiads Chriatu» rslisto ptarali numero, singula­
audit, Dauia eodi(.
Qua in n, quanta rapientia Dara egerit, solo rem adhibuit, Th, Ms, et ««M/iaab<!, debo. Hoc argu­
rationi» lumina apprima dignoscitur. Si omnia quaa mento nil dari··, nil magia apertam; nec infirmari
*
in mundo aunt, unum principium sibi vindicant, a potest, quod patret etiam asseruerint, Chrietum dixia
quo ducunt originum, lux a «ols, rivi a fontibos, omnibra quod dixit uni, quia phrasim hanc ad­
fractu» a radicibua, quanto magia homin
*
principio hibuerunt patra» ed -rignificaada privilegia apoato-'
indigent a quo caeleatia et terrena rimul moderentur.
latra, non vero primatu».
Bmpoodit itaque Petra·: Tu ea Chriettu fili tu
Si Spiritu» aanctua emittens lucie auae radium
afficiet, ut aperiantur' oculi caecorum ut rideant, ex Dei vici, quae verba idem sonant: Tu qui formam
hoc uno deiecta erigentur, inveterata renovabuntur, babae homini», veramque geri» perfectam naturam
atque omnia redibunt, a quo eumpaére principium.
•ola peroonalitate carentem, * unigentitu» Patri» ante
Qui» scit an Deu», a quo tecta consilia et irata •accula natu·, ee Verbum caro factum.
rant opera, non permiserit ut mare et venti commo­
Ex bao singulari divinitatis Christi confessione
verentur, sed extollens dignitatem auctoritatemque edita 'ex ore Petri quaedam consideranda veniunt,
sui in terris vicarii imperet meri et ventis, atque quae ad rem nostram mirifice faciunt.
Divinitas Christi tam ab apostolis quam ab aliis
optata fiat tranquillitas magna? Hac spe erecti,
i uvebit, ut de Romani pontifici» infallibilitate agatur, ex doctrina et miraculis Christi argui poterat, nulla
ac ai Deo placebit, dogmatica edatur definitio.
vero emis
*
fuerat explicita et publice confessio.
Dogmatice definitio cum haberi nequeat, nisi Vqluit Christus ut ederetur ab uno Petro antequam
eruatur ex revelationis deperito, infallibilitatem Ro­ ipsi primatum promisit, et fuit Petro a Patre aeterno,
mani pontifici» probandam aggredior ex eaeri» litteris, qui in oralis est, revelata ; ita ut Verbum genitum ab
intellectu Patris in splendoribus sanctorum, gignere­
ex traditione, atque ex ip
*
non interrupta Roma­
tur per divinam revelationem in intellectu Petri, et
norum pontificum agendi ratione.
Cum ex Augustino edoceamur, no» credere non per eius confessionem fieret verbum exterius prolatum.
Cogitare ne quis poterit, Chrietum Dominum
poeoe nisi ratiqnale» anima· haberemus, neo non
vera» et legitim
*
raro ill
*
consequentiae, quae si publicam hanc ex ore Petri suae divinitatis confessio­
aliter educarentur, aut aliquod flagitinm, aut aliquod nem ad pompam tantum excepisse, vel ad sonitum
oriretur absurdum, mirum non rit ei in exponendi·. verborum attendisse, nihil vero in mente animoque
atque enucleandi» sacrarum litterarum testimoniis, 0 Petri indidisse? Quam parvi faceret dona Dei. qni
ratiocinatione potius utar, quam auctoritate.
haec sibi persuadeat.
Chriatum Dominum ot promisisse et contulisse
Noa autem auctoritate «anctorum patrum, quo»
Petro primatum non modo honoris sed et jurisdictio­ deinceps allaturi erimus, assurers non dubitamus, per
ni» in universam eoolmiam, prassertim poet concilium haao confcsaionem in mente Petri Chrietum consti­
*
principium illud, quo eius fides solidantur ita,
Florentinum, catholicum dogma «t : quin immo sicuti tuis
collatus fuit ad constituendam unitatem ecclasiae, et ut cum Christi divinitate tamquam principali petra
sicuti hera unitas ssmpsr coostitusrot primam, in­ unificata, constituerat fundamentum, supra quod
trinsecam indefectibilis sedesi
*
notam, ita et pri­ erigeretur, et substeqtarotur integrum aedificium ec­
matus semper permanens in sroleeia, debebat a Patro clesiae. Ecquid aliud significare volunt Christi verba,
transire ad suoosssovea Hio vero primatus eum esset quae immediate sequuntur: Et ego dico tibi, quia tu
iurisdictionis, debebat, et neomaario quidem adnexa « Petrae, et taper haae petram aedificabo eodetiam
habere iura, officia, privilegia, et oum omaibra iuri- rasam?
bus, officiis et privilegii· ad suoosseoro» tnrairo.
Omitto 'Christum Dominum syriace loquendo
Prima promneumis verba habentor in rapite XVI idem' vocabulum nempe Cepha usurp
**
ad signi­
Matthaei a vetusculo 17 ad 90. Interroget Christo· ficandam petaonam et rem, st sicuti graeci ha^snt
apostolos: Vos rafs
*
qnsm me erae didtiet Respon­ •dqpst ad indicandam masculinam personam, rem
varo famine! goneris nempe petram, inde in nostra
dit Petras: Tu ee CJhrwtas ftlins Dei «iri.
Responsum istud datam fui·
*
nomine omnium, D vulgata habemus Petrum et petram, etenim cum vix
probaro nituntor illi, qui contendunt, datam apostoli· edito confessions a Petro Christas immediate rabiunquod Christo» dedit «ni Petro; ne proinde, qu
*
xsrit: Et taper tame petram, «t quidem taxativo per
subiunxit Christas, diroota fuis
*
ad omnes apostolos. pronosnsn damonatrativum,. aperto declaravit fidem
Ut loquatur aliquis nomine altanus, et apnrâtim •missam ia divinitate Christi verum cooatituere fun­
alicuius oomaunitotss, dsbet babors erandntam Unde damentum anlndaa
probatur, Petram ab apostoli· recepi·
*
meniiitam
Ex boo testimonio probari primatum oonveniunt,
istud? Ut mandatos boo apostoli darent Patra, non vere infallibilitatem, quas excluditur a verbi»
aliquo modo dsbuisssnt pruevsuirs interrogationem quaa seqmmtor: Et portae mferi so» pi—ratebunt
Christi. E contra ex. contexta dignoscitur, inter­ adoonm eam, Hm prramsssk» •io lirat argumentari.
rogationem hanc extemplo factam fuis
*
a Christo, Tnfallihilit
*
est ubi et coartas quam prusvalare non
atque extemplo rsspotwi retem datam a Petro, Con­ ponunt inferacum portae; atqui infallibilit
*
haec
firmatur ex aliis Christi verbis, qmbus declaravit sociari
*
dato est et non Jtetro: ,«rgo ai Patras eam
Petro, noa ex caros et oanguih·, idsst non su
*
menti· habet, non habet sam in ee, osd psr eosleeiem. Ratio
vi aut stadio illam dedis
*
rraponrinnsm, aed quia qua probator minor, claro patet, quia qaodoumqns
inspirata fuit a Patre qui ia raatio est.
relativum non longiori, *
d viciniori refertur termino ;
Quod Christus loquet
*
ait «u Uste Patra, •t oum propinqaior ait seolasia, edserow ea
*
eunt

0BATI01» nr KBDUniUHI ΚΧΗΙΒΠΑΒ
lutarmh ad ereieriem, bob vmu ad pstsaaa, QnaeA Chriatas fieri et fiodte, et'oaqa» ia i Mériteras», «
ratio robcraCar aeeSeritato patrwn, qui reapqe 'UM aaaapr aBBBdita e Patre pro mg» ana reverentia,
elwraW MB twtaVBt Md MbWmMB» ΜφΜ fttÎMi MB ideaqae et fiedie etiam effieex. Dt aaa defioiri fidas
IbB Bti^M MB 31·» βΜμηβ μ ΦμΙβμμβ* cmb
4MB CkviBBM * 4bB
*
MMP
▲t ema» evanescit difficultas, ai Christi vurbe
Imw
PBt îlK wW βΙμπμμ m· mb·
fttti hW· «MB
*
apMtotiu praptv We ·
MOBNB BMMl OMfthMÎC CWmCM
*
ΜφΜ OMMdlt φΜΒ(
*
vmbbIv’ ftMvM
His
font virtue etpoSsntie totius acdaaiaa a aa fundandam Mmmbm postifio·
ut contre ipaa, no reperbiesimm quidam isfarorum fiatribae bob arat danda fidas, aad aoafimaada. Cenportae, uti iUas vooat Augostim», erunt paaevalf- fimaatar aatam qui val aliqua tentations panstara». Eccleaia fuit eemper davidioa ilia lama, a que tar, val ia aliquo dabio vomatur. Christa· igitur ia
pendant tailla dypei ornais amatura fortium ; at qai Patro amgnavit apostoli· ooasolatoram, magietnuB,
in sam tala iniaoerit, contre immittentem revertentur. dootorem, a quo at veritatem agnososreat, at fortes
Soliditas varo indsficien· ecclssiss pandat a eofr fioNBt in nonfussion· varan fid··. Quid plarnf Apo­
ditata^undementi, quod art Christi divinitas a Patri stoli una oom Petro receptari erent Bpiritam sanctum,
confessione manifestata ac declarata atque umficata, atq<M sb so illuminandi. Ergo si ax ocutioM Chnsti *
et haec ratio eit, ab quam patres verba illa modo ad in fids Petri bob fuit aliqqid maius, quod non erat
in apostolis, potuisset Chrislns dicere uni Petro, st
eoeleeiam, modo referunt ad ipsum Petrum.
Quin immo ut Christus ostenderet quanta foret· quidem imperativo teodd: Confirmo frritree teeoef
vis et potentia non ecclesiae, sed ot illius qui conatiQuod reapse uni Petn demandatum fuerit a
tuendus erat ad supremum ecclesiae regimen : prose­ Christo ut confirmaret fratres, patet ex testimonio
quitur inde: Et tibi dabo dores repu coelorum, et loannis capite XXI, atque ax illis verbis, quibus
quodnemque ligaverit eager terram, erit ligatum et Christus contulit primatum Petro : Pasce over, pasce
m oaelie. Metaphoram clavium supremum significare agnoe; eo nemo «unquam inficias ibit per oves, sive
dominium, res est apertissima apud omnes; quomodo per matres, significari pastores, per agnos, sire filios,
vero usque ad oedum haec pertingat, explicat a Tho­ significari fideles.
mas, cum declarat clavium potestatem significet· vim
Graecum verbum woqsulvnv, quod dicit pasrrrs
iudioandi in terris, qui sit indigbus, vel dignus ingre­ ctem imperio, aperte acclarat esse Petrum in ecclesia,
diendi in regnum caelorum. Hunc explicandi modum quod supremus pector in ovili. Pastor habet imperium
iam praeiverat Tertulliano· qui dixit, sententiam, quas super universum gregem, ducit gregem ad peecua
datur in terris, antevertere illam caeli, ac Deum quasi salubria, avertit a noxiis ; ei aliqua ovis aut agnua eb
ratum habere, quod ab hominibus operatur in terris. ovili discesserit, curet ut revertatur, ai aliqua ovis
Ligare idem est ac habere vim ferendi leges st aut agnus epidemico morbo laborat, segregat ab aliis,
praecepta; princeps ligat subditos per leges, magister ne totus inficiatur grex, si lupus accesserit, illum
discipulos per prseoepts servanda in doctrina, quam avertit no rapiat, mactet, occidat gregem. Ut perfecta
tradit.
habeatur comparatio, haec omnia a Petro et suis suoPotestas collate Petro ligandi quodcmnque, nullo c meocribta sunt agenda super universam ecclesiam.
limite definitur, nullo teemino contrahitur. Immerito
Ex bene perpensis triboe testimoniis tam pro­
vellet aliquis eam ooarotare ad potestatem remittendi missionis quam collationis primatus hebetur, a Christo
et retinendi peccata, oollatam omnibus etiam aposto­ Domino omnimodam Potro faims oollatam potestatem
lis; nam in illa Christus determinavit materiam, ferendi legos, quae qbligent in ooosrisntie, anathemaquorum remimritie peccata, supra quam illa asset tisandi devios ot contumaces, confirmandi fratres in
exercenda potestas: atque etiamsi Christus Matthaei fide, pascendi oves ot agnos, permanere immobile
cep, XVIII dixerit omnibus apostolis: Quaecumque fundamenttun, ut in sim soliditate permaneat aedifi­
aUigaeteritie, erueet ligata, verba haec diota apostolis cium usque ad ocaoummationem aesculi. Pni nicest ne
una cum Petro, vel referenda sunt ad condonationem Petrus, poterunt dain «us eaooseeores tantis fungi
iniuriarum, ut melius ferret contextus, vel confirma­ muneribo· absque infallibilitatia praerogativa ? Nonne
tiva sunt potestatis remittendi et retinendi peccata. dedeceret divinam mfdsntiam, bonitatem, omni­

Concludendum est igitur Petrum ex allato testimonio
constitutum fuisse in ecclesia non modo supremum
legislatorem, aed et dootorem.
\. Christus, qui uti Deus annos aeterno· in mente
habet, cui nuda et aperta eunt omnia, ignorare non
poterat, quae et quot pansuri essent apostoli, nec non
in ministerio eorum sMoemtoee. Ne exterrerentur in
postarum, voluit eoo admonere per illa verba: Eoae
Satanae expetivit vos ni criirmut aicut triticum,
voluit tamen ipsis praebere modum quo fortes fierent,
et vincerent; hinc Aiunxit: Ego autem rogari pro

potentiam Dei, tanta hominibus imponere onera, quin
suppeditaret vires ad omnia et singula sustinenda f
Concludendum eet igitur in primatu ipso ita con­
tineri infallibilitatia praerogativam, ut haec ex illo
fiunt tamquam «mesqueos necessarium.

i (totam qui ·■» ss<svH mnrttaK SMirntee eapet, et

•egtaaa nm ab tamam esi Artas pentere vittata
• Cteienvaa m ssetasta qetst, aicaifaar·: Coa mi vn·

te, Patre, ui bob dafirirt fides tue; et fit aliquando virm· et peeuitaaiteB, tare aeMda bat Mes taa et as ea
opnosrsas confirma fratree tuae. Super quae verba MatreMbantar tatam NmuaBI ad vumseMta Me vocato­
te» asneareu· Asant tabsse vta atvaiUi bsrwa, eaOtoM: ud
haec adnotanda veniunt.
Duriori métaphore non potaret uti Christus? ut . aeutaissMt tadsea Qui Otamt veeataiem ·οααιτ·Μθ etgeàteere
manifestaret quibue et quot aerumnis obnoxii forent,
non modo tyrannorum pervacutionibus, hanrst Irorum
• Kmi 4MMtq JbMf yri·
··
**
Μ ΒΒΜΜΒ·Μ·ι BMmk
erroribus, aed st tantationibue et dubiis, quae suboriri
Mmmb
b»mMbi BImb ft
wBnBbi MB
*
poterant ciri» fidam.
oBstBg ΙηΒΜΒΒΒκμβ b» mmBBibb AmmbsAv ft
soft
Hisce omnibus opposuit Christus orationem suam, ftttiibBv ttftüft
*
ei. BmB ft Dm fMt· iMM· watfaM· ftl··
Mm Bsenai peotltre· fsanmt snare sMam
qua obtinuit fidem Petri numquam defecturam, qua MBrt βββ
te Ms. Qui Ads tea am aede saotmAta bgssteteres
*
sUmi
confirmaret omnes.
•mgqtii CMeauB mare teastler, quanto tern emtio tam»
Oratio Cbrieti smiesa ssomI, semper samaiMt, quia
··

4K1

a. muons

CAI IT

.dsoagaraat apoatoli?

Mt P*tra* dafiaitivam dare aaateatiam, votait toman

argumaato, imaaarifo oggerant aptatolam haae faim
in ilia anamliu snhésot*· examini data approbatam,
quia apoatolicae doctrinal ant oannino «referai·;
quia eriam poet concilium ad novum aubrecta fuit
examen.
At Leo misit euam epistolam ad concilii patree,
atque hinc necaaro erat^ut legentur; eed inter legero

anctoritato ana «urrexit Patna, silentius indixit om*,
nites
tatioaam dedit, qua bornant omnre, tegalia
•veniaae mortifera Sententiae et varbre Petri Actorum
capite XV vataicalo7: Ftrs fratret tw aril·
*,
quia atque examinaro magna intercedit differentia, nec
locum habere potaret examen, ai conclamatio imme­
per μ mm ab antiqiria dsyôssa Ona mi noM elsg
*
assdir· /assies wrbum eoass/eMi at credere, acquie­ diate facta fuit Quod conformia fuerit apoetolioae
verunt omnes ; dain editam fuit at a Isoobo promul­ doctrinae significat, Leonia sententiam in deposito
gatum celeberrimum illud decretam : liasses eet Sps- fidei contineri Et ri in gratiam Illyricianorum ac
*
ribs
sosscto, et ssobw. Ergo, quasi iam triumphum Palaestinensium permissum fuit examen, boo confir­
egerint adversarii clamitant, non Petro data fuit in- mativum fuit et non iudicial
.
*
fallibilitas, et ei Petro, cum omne
*
ement apoatoli,
Hoc ipsum accidit in Africano concilio, quando
per ecclesiam recepit, quam exhibebant apoetoli omnes pariter per Augustinum conclamatum fuit : „Rom
*
rimul collecti *.
loquuta est, ergo causa finita eet."
At bene mecum perpendant adversarii. Chrietas
Praestat nunc referre verba concilii Florentini,
non Moreto eed palam et coram omnibus apoetoli
*
qnae nil aliud optandum relinquunt, nisi ut ultimum
primatus praerogativae contulit Petro ; audierant ipei edatur decretum : ..Definimus sanctam apostobcam
dixiree : Super hanc petram aedificabo ecâetiam sedem et Romanum pontificem successorem esse beati
meam ... quodcstmqvc ligaverit... amfirma fratree Petri principis apostolorum, et ipsi in beato Petro
tuoe ■ ■. putee ovet et agetoe. Sensum verborum scri­ pascendi, regendi et gubernandi univeraalyn eccle­
pturarum Christus iam aperuerat, unde ignorare nec siam etc." Ex quo sic argumentari fas est. Concilium
poterant, ac proinde omnem Petro submissionem, Florentinum definivit aperte ipsum Petri primatum
quia bene noverant datum fuisae Petro quod deerat cum omnibus iuribus et privilegiis transisM ad succes­
.
*
ipsi
Et bene decretam editum fuit illis verbis: sores. Atqui iam superius a nobis probatum inter alia
Vitam etl Spiritui tancto et nobit, quia per assisten­ privilegia infallibilitetem contineri. Ergo si non
tium divinam mens Petri una evenit oum illa omnium directe, in obliquo saltem haec infallibilitas a Floren­
apostolorum, ac rectissime prorsus visum est Spiritui tino concilio definita fuit.
Anteaquam ad non interruptam Romanorum pon­
sancto et nobis.
Cum apostoli et primi et clariores sint interpretes tificum agendi rationem descendam, ad e* quae contra
verborum Christi, P
0»
*
in posterum dieaantire non Liberium, Honorium, Vigilium aliosque ab adveresriis
potuerant sb illis, a quibus incepit ipsa traditio ; C afferuntur, unico hoc argumento respondeo. Nil ad­
attamen cum etiam ex adverso patrum testimonia versarii conficient, ni prius probent pontifices istos
proferantur, in genere prius, dein quid speciatim de vere realiterque errasse in fide. Probare autem boc
patribus sit sentiendum exponam. Ut in sacris litteris numquam poterunt, eo quod qui pontificum istorum
oportet distinguere quando Christus loquutus est de causam defendendam susceperunt, sunt numero
maiores, fide certiores, auctoritate praestantiores.
m ut homine, quando ut Dee, aio et in sacris litteris,
Limites profecto excederem quibus coaretari debet
et apud patree de Petro habetur sermo quando ut de
apostolo, quando vero ut de supremo ecclesiae capite. nostra haec proposita thesis, si testimonia proferrem
Pro thesi nostra fiat satis ostendere, patree illorum omnium Romanorum pontificum, qui nulliuseruiese, fidem Petri fuiree fidem divinitatio mode dubitarunt hac fuisse praerogativa exornatos.
Consulatur opus praeclarissimum Petri BsUerini
Christi, fidem Petri- unam cum Christi divinitate
baaim constituere ac fundamentum ecdeaiae, fidem de vi et primatu Romam pontifiât cap. XII § 4, qui
Petri numquam pares deficere, .fidem Petri transires probat loannem VH, Adrianum I,"'Nicolaum I, Stead suce successores, ac numquam defecturam in ipsis. phanum VI, Innocentium Π, Urbanam III, expli­
Haec omnia, Meteris praetermissis, asseruit cando verba Christi Tu et Petrut, probasse per fidem
sanctus Hilarius de Trimtate libro I, renctaa Grego­ Petri, quae perseverabat in ipsis, potuisse declarare
rius Nysssnus de Trsaitnfs capite ultimo, qui dixit: quae ad universam ecclesiam pertinebant, et quidem
..Confessio Chriati, red edita ab ore Petri, at propter quae ab omnibus erant credenda. Ac ai deserent om.hano Petrum fundamentum ecclesiae", renotus Am- D nes, nonne sufficeret *. Leo, qui asserit iure et privi­
*
brosiu
de Inamatione cap. V n. 34, sanctu
*
Epipha- legia a Christo collate Petro non defuisse in eo quam­
nius haeraai XIX, n. 7, sanctas Augwbnua tract. Vu vis indigno haerede?
ia loannem n. 39, dujuoatotnua hom.LIV aliae LV
Ecclesiam infallibilem ease in dscernsndi» factis
in Matthaeum, CyriHus Alexandrinus lib. IV do Tri­ dogmaticis doctrina est, quae admittitur ab illis etiam
nitate, luvenalia Hierosolymitanus episoopos ad pres­ qui pontificiae infallibiUtoti adverrentur. Non omnia
byteros et archimandrites Pe la retinae Atque ut hasretioonun opera examinata et damnata fuerant in
patribus addantur doctors
,
*
sufficiat sanctu
*
Thomas, oecumenioia concilii
,
*
pleraque a Romani
*
pontifici­
qui n. 3, art.4 ait: ,.Saper banc petram scilicet con- bus, eoramqu
*
iudicia irreformabilia hodie etiam
*
fereioni
aedificabo eocleeiam meam." Et hoc repetit habentur.
Innocentius X 'damnavit quinque famosa
*
pro­
in supplemento q. 38 art. 1.
Quod patro
*
reserunt, concilia confirmant. Lacta positione
*
*
excerpta
ex libro lanynii, cui titulus
in Chalcedoososi ooocilio Leonis epistola unanimiter Aupwfimi·. Aloysios XIV Galliarum rex sub die
14 iulii 1668 ana
*
dedit epistola·, ut bulla pontificia
exacutioni mandaretur; atque episcopi Galliarum in
* AyyriM vrtM BiBm·!·· vt t* MMltaribi MBrii M
**

AsqaUMa fiate Ml M MmMfcMM» «■
■
**

>

ORATIOMB IM 8CHKMA PRIVATU ΚΚΠΗΤΑΒ .
comitii» habiti· eaaa ltt7 daeiareraM laascaartil bal- A quorum piariqee episnpi, corona oiroamdatua, qui
hua aaacptam faire ab ipiaanpàa toti·· «hmtiaai etMtio
*
ebMÜio ipsi Μκροτ adsMt ptMMnt ; ιβοφκι
orb··, ae fidatee oaam taaari Mbieatoa ere cathedrae dtoat oratio, quia ûÿatoria, qua· par mtivanum orbam
■aaeti Patri, atqm naivarsalre «MMaa oaaiaMtiMt paraguatar, mysterii· rampar fundantur pre·· pro
ere «a
*
apostoliaa tod·, contre quam ao· prnovale- Roomhm poetifio·.
baat inferorum porta·.
S valare poaaat comparatio, dicaram ia iafallibtliContra QnaansUem Oratorii prebÿtarua «dita tatia praerogativa tamquam dote a Christo acekaiaa
fait a Ciaaaapte XI balk üui^amtae. Cooculant ad- auaa iaomlata, idipsum evauire quod aaoidit ia aacraverearii diotionarium theologicum clarimimi Bargiar, mantia. In auaoipiante requiruntur disposition·· ; aed
qui anumerat omnea epiaoopo·, qui atatim as bullam tunc agnoamtar Deum gratiam impertiri, quando a
raoipâabant · renotiarimia etiam regiouiboa Romam ministro aacramantalia actio ara ritaa ponitur. Ecclescribebant, at oatenderent quo intimi animi aenau illi •ia eat aubiactum, doporitionas aeu media quae ad­
adhaevsbanL
bibentur, eunt atudium, oonailium, pre
.
*
Sed quando
Racectior «t illa Pii VI qua· incipit Auctorem dignoscitur per divinam aaaiatentiam. an boo vel illud
fidei, qua damnantur octoginta «t quinque propor­ ■it orthodoxum habendum ? Per Romanum pontificem,
tion·· synodi Pistoriensia. Bulla hasc ab universa qui infallibilitate donatu·, illud declarat ac definit.
praeaertim Hetruria immediate accepte fuit, dein ab
Sed plura contra banc eaaertionem oggerunt adaliis epiacopu, uno tantum excsptq nempe Nolano,,
cuius argumenti· magnifice repoauit clarissimus Bol- B verearii, nempe quod Romanua pontifex definiret
geni. Noluit utique aliqui· ex principibus aaeculari- •olua, immo ex ee solus, et tunc Romanus pontifes
bus illam recipere; non obetante tamen civili hac «pararetur ab episcopia, et episcopi a Romano ponti­
contradictione, ab omnibua usque ad haec noatra tem­ fice; haberetur inde duplex infallibilitas, una eccle­
siae, altera Romani pontificia; episcopi non saw
pora dogmatica et habita et praedicata fuit
Poet haec omnia, oui manifeate non patebit non subscriberent tamquam iudioe·, nam episcoporum in­
fallibilitaa passiva eaaet, non activa; tandem Christi
medo expedire, sed neceeae omnino eaaa ut de infalli­
bilitate Romani pontificia dogmatica constituatur promissione· factas eam pro infallibilitate ecclesiae,
definitio’ Qua preetermisaa dicam cum Horatio:/ non vero unius individui.
Quamvis haec omnia simul collecta primo intuitu
,,Multa renaaoentur quae iam cecidere oadentqcMc
Non modo renovabuntur, quae duce Arnaldo a lan- quandam praeaeferant difficultatem, ad singula tamen
seniatis prolata fuerunt convicia contra bullam Inno­ non tam difficulter dari potest responsio.
oentii X, a gallicanie, ne excepti· ipsis feminis,
Romanus pontifex est uno· et multiplex ; et sicut i
contra Clementem XI, a regaliatia et politici· contra princeps in sua ditione est multiplex quando totam
Pium VI ; aed et illi qui in Christiana religione eunt, repraesentat communitatem, ita-et Romanus pontifex
incipient dubitare de veteribus, nullam habebunt quando repraesentat univeraam ecclesiam. Quin immo
fidem novis, ai data occatione altera quaedam bulla Romanus pontifex uti caput ecclesiae constituit unum
morale corpus cum suie membri·, idest cum coetu
a Romano pontifice eaaet edenda.
Reliquum nunc «at ut agnoacatur, unde infalli- C omnium ; ac sicuti corpus physicum ut sit vivum numbilitas haec proveniet, quibua assequatur mediis, quo­ quam a suis membris potest dividi, ita Romanua pon­
modo propositae solvantur difficultate·, ut dissentien­ tifex numquam a suis membris, scilicet episcopia
tium componantur mentes, quibua terminis con­ dividi potest, et sicut caput influit in membra, ita ut
haec iussu capitis dirigant proprias actiones, quae cum
stituendus ait canon.
Infallibilitas haec non provenit neque ex inspira­ capite unifioantur.
tione, neque ex revelatione, sed «x divina aaaistentia,
Constituto hoc principio, Romanum pontificem
quam infallibiliter eceleaiae daturum Christo· Domi­ unum eaas eum episcopis morale corpus, hoc fit relate
nus promiait dicens : £oee ego vobieatm eum itaque ad infallibilitatem, ut infallibilitas Romani pontificis
ad amnmematûmem aaeesili.... C«m vraerti ille in definiendi· quae pertinent vel ad fidem vel ad
Spiritui veritatie, docebit um omnem veritatem... mores unum fiat cum illa episcoporum, quam ipai
tenentur recipere, ni velint interrumpere reciprocum
Qui eoe audit me audit.
Haec aaaiatantia consistit in adiutorio tanto magia illud commercium, quod semper servari debet inter
valido quanto magis occulto, quo disponuntur media, membra et caput. Ergo nec umquam solus, nec um­
quibus re ad felicem exitum psrducantur.
quam separatus ab episcopi· Romano· pontifex suas
Tria hac super re adnotanda sunt Primo promis­ exhibet ac declarat definitiones.
sione· a Christo facte· essa ecclesia· ; aed ecclesia non
Item dici nequit duplex infallibilitas, primo quia
est quid ideal· aed comrstnm, non invisibilia, ut ecclesia doceo·, quae debet gaudere praerogativa in­
vellent protestant··, aed «st visibilia ; ac proinde fallibilitatis, constituitur a supremo capite quod est
debent esse qui ecclesiam visibiliter repramsntant
Romanus pontifex, una cum episcopis ; deinde( vero
Horum omnium primus eat Romanua pontifex quia aienti una eat doctrina, quae definitur, ita una eat
infallibilitas.
„ubi Petrus, ibi eoelaaia
.
**
Secundo assistentia head latet in occulto, donec
Epiaeopi quando coacti sunt in concilio, sunt veri
placeat Deo quod opertum aat revelare, et praedicatur indice·; etenim illi dicuntur veri indicée ad quos
super tecta, ut qui audiunt contenti non sint externam •pectat examinare esure, et suam dare sententiam.
quandam praestare obediantiam, aad teoaantur capti­
Hoc fit ab episcopia in concilio, caure debent exa­
vare inteUeetum ia obsequium fidei. Qui poterit minare, et super illas suam aperire mentem. In
forensi iudicio debent conformari pluralitati suffra­
omnium fidelium mente· unius voluntati· efficere,
niai qui confessionem Petri retinet in Chri«ti divini­
giorum etiam illi, qui antea fusrant adversas senten­
tate, qui Chriati vice· gerit in torris, qui in Petro im­ tia·, quia existimatur veritatem in pluralitate inveniri,
mobile tegit fundamentum ne ruat aedificium? At •acus numquam definirentur causae. E contra quando
unus hic eat Romanua pontifex.
aliquid a Romano pontifice definitur, omasa de
Ordinaria asque ao idonaa, quae debent adhiberi veritate certiore facti aunt, quia Dana in auia aarmedia, sunt atudium, coamlia, oratio. Omnia haec vandia promisais non fallit. Hoc miado recepta inRomano pontifici non desunt umquam. Theologorum, failibilitas ab episcopia quando identificatus cum ille

491

1
A. 8Β88ΜψΒ8 PUBLICAE BT CONGREGATIONES GENERALES

4M

Romani pontifici», quis audebit umquam earn vocare indifférente, très saint para, a* j'ai pria la liberté
paaaivaas?
de vous la pràaantar, traduite du polonais, ao ajoutant
De medio subl
tia
*
aequivocationibus, meatae quae dss nouvelles qua l'archevêque donna à son frèrs sur
dissitae erant, bene componuntor, et quando Romanus sa situation persoaneUa, sur celle daa prêtre» déportés
pontifex uti supremum ecclesiae caput, idonei· adhibe­ et sur l'admirable réaiatanoa de la plue grande partie
tis mediis, divina assistentia adiutus aliquid definit dMtergé en Pologne contre las mesuras impies du
pertinens vel ad fidem vel ad mores, eius doctrinq gouvernement rasas.
atque infallibilitaa fit pariter omnium episcoporum
En me prosternant aux pieds de votre sainteté et
constituentium unum morale corpus cum ipso Romano en implorant votre bénédiction apostolique pour moi
pontifice, doctrina atque infallibilitas fit etiam eccle­ et pour les mien», j'ai l’honneur d'être, très saint père,
siae. Integra manet dignftas atque anotoritga Romani
Rome, oe 5 juillet 1870.
pontificie ; nihil detrahitur dignitati atque auctoritati
de votre sainteté le tree humble fils et serviteur
episcoporum, qui perseverant ease veri indices: atque
Jérôme Kajaiewics, supérieur de la congrégation de
etiamsi antea adversae fuerint sententiae, debent
la Résurrection de notre Seigneur Jésus-Christ.
reminisci, etiam ex adverse sententia quam maxime
profuisse causas, quia uti Deus fecit de tenebris lumen
Extrait d'une lettre de monseigneur Felineki
splendescere, ita voluit ut difficultates fierent, quia
archevêque de l’a-tovie écrite de Jarotlau·, lieu
ex earum solutione magis veritae elucesceret
de ton exil, à ton frère d Rome, le 1
* juin 1870.
*
Componunt
promissiones a Christo factae tam B
Il se présente enfin une occasion favorable pour
plurali quam singulari numero, quia Christus semper
adest Spiritu suo illis, qui pro tuenda vel declaranda vous écrire franchement. Vous dites qu'il serait bien
ecclesiae doctrina aut consilia dant, aut ea petunt ; à désirer qu'une voix de notre épiscopat puisse arriver
et quando congregantur simul, Christus est in medio jusqu'au concile, polir donner témoignage non seule­
eorum, ut devotam omnes gerant voluntatem, qua ment de notre attachement personnel au saint père,
mais aussi de notre foi inébranlable à l'infaillibilité
recta videant, et adimplenda quae viderint con­
valescant, Componuntur promissiones factae Petro, du siège de saint Pierre, de cette Pierre sur laquelle
ut eius fides numquam deficiat, ac infallibilitate Jésus-Christ a bâti son église, et à laquelle il a donné
donatus in definiendis quae pertinent ad fidem, sit dèe promesses si solennelles et si précises pour tout
les siècles à l'avenir.
vox clamantis hoc vel illud dogma dignatum esae
Quelque grand que puisse être votre désir de voir
Deum hominibus revelare; in iis autem quae pertinent
ad mores sit vox clamantis christiano populo agere Vépiscopat polonais donner son témoignage à la foi
quod Deus praecipit, ut fructus bonorum operum in pe l immense majorité du concile et exprimer con­
jointement avec elle see vœux pour la définition de
aeternitate assequantur.
Hisce itaque bene perpensis, his terminis canon ce dogme, soyez sûr que pour ma part je ne désire pas
esset instituendus: „Si quis dixerit, Romanum pon­ moins ardemment de manifester cette foi et d'élever
tificem uti supremum ecclesiae caput et doctorem in ma voix en union avec les représentants de 1 église
definiendis iis, quae pertinent vel ad fidem vel ad C universelle pour la défense de cette vérité, qui heureumores, divina assistentia adiutum aut falli aut fallere sement est aujourd'hui professée généralement par
posse, anathema sit."
notre clergé.
Quando dicitur Romana» pontifex uti tupred^m
Pendant près de vingt ans de ma carrière ec­
cccletiae caput et doctor, assignatur a quo tantum clésiastique il ne m'est jamais arrive d'entendre, soit
definitiones procedere possunt et quando eese exhibet jlans l'enseignement du clergé, soit dans celui du
et loquitur ùft supremum ecclesiae caput et doctor peuple, soit môme dans les discouti privée, une doc­
constituens cum coetu episcoporum unum morale cor­ trine opposée à celle que le concile actuel désire pro­
pus; in defintendi» quae pertinent vel ad fidem vel clamer comme dogme. Et quoiqu’il me soit actuel­
ad moret, en materia, in qua cadere potest definitio, lement impossible d'entrer en communication avec
divina auittentia adiutus, ut agnoscatur principium notre épiscopat dispersé, j'ai néanmoins la certitude
a quo definitio procedit; nee falli nec fallere pone,
morale que tous les évêques mes confrères de la Po­
ut designetur effectus divinae aasistentiae, qua, cum logne et de la Russie, aussi bien que tout le clergé,
a'Deo procedat, non fallatur ipse, nec posse Deum sauf peut-être quelques individus trie rares, partagent
permittere ut fallantur alii.
entièrement la foi de la majorité du concile, et atten­
Deus auctor pacis et amator charitatis det omni­ dent avec un désir ardent la définition d'un dogme,
bus, quam mundus dare non potest pacem, et corda qui va fortifier davantage les liens unissant en un
nostra mandatis eius dedita, atque hostium sublata seul corps les differentes parties de l'église dispersée.
formidine, tempora fiant sua atque immaculatae vir- D
Il n'y a qu'un seul évêque dont je pourrais avoir
ginis Mariae protectione tranquilla.
quelque doute, c’est Mgr. Staniewaki administrateur
de l’arohidiocèse de Mohilew. Il y en a ensuite un
d.
autre, Mgr. Jusxynaki évêque de Sandomir, dont les
VOTUM
sentiments à cet égard me sont tout-à-fait inconnus.
reverendi patrie domini Çigûmtmdi Felituki
Les allemands, aveuglés par des avantages ap­
archtepiteopi I’arMnensM1.
parenta de la décentralisation et du régime parlemen­
Très saint père.
taire dans l’église, peuvent bien ignorer les périls qui
Le vénérable archevêque de Varsovie, Mgr. Sigis- menacent l'église, tant de la part de l'esprit indivi­
mond Felinski vient d’écrire à son frère, le révérend duel que de la pprt de l'ÉtaL Le premier, n'étant
père Julien Felinski, une lettre au sujet de la question plus contrôlé par une autorité infaillible, ne tarderait
traitée actuellement dans le concile, de l'infaillibi­ pas à produire une multitude d'individualités hétéro­
lité pontificale. J'ai pensé que la voix d'un pasteur gène» s'éloignant de plus en plus du foyer central.
L'autre, c'est-à-dire l'État, s’ingère continuellement
ai cher à la Pologne, par ses vertus et par son mal­
heur, venant du fond de son exil, ne vous sera pas dans les affaires ecclésiastiques, moins aujourd’hui
par les organes du pouvoir administratif, que par ceux
1 Hue veto
*
asaetiastae isatis ((asasatataa, ah aeêsm
du pouvoir législatif, oe qui est encore plus dangereux,
nutiaaai est ai eaoutartia roedlil

η -ι»»«

ORATIONES IN SCHEMA PRIVATIM EXHIBITAE

i i i »" ■>

’“".ly wi y

4M

car c’est plus durable. Quant i noos autre», accablés A
1· Ne pouvant me concerter avec les autres évêques
qua noua sommes par une persécution înooMiantt, ex­ pour adresser une lettre collective, je n’élèverais
posé» à de continuelles tentative» de nous séparer du la voix qu’en mou propre nom. Les ennemis ne
rentre de l’unité, noua ne pouvons nullement (ne tarderaient pas à eu profiter en alléguant cet acte ex­
pas1) reconnaître l'immense importance et la néces­ ceptionnel comme preuve que je suis seul à partager
sité de cee liens spirituel», qui noua unissent au rocher ces sentiments, puisque je suis seul à parler. Voici
de saint Pierre et noua font participii aux grâces ce qu’ils pourraient dire pour persuader ceux qui ne
et aux promesses accordées à l'église de Jésus-Christ connaissent pas notre gouvernement: Si un évêque
Bien que la dispersion des pasteur» et l'abandon déporté au fond de la Russie a pu trouver un moyen
des fidèles dénuée des secours spirituels soit une pour faire parvenir sa lettre à Rome, ceux restée dans
,
**
et les
grande calamité pour notre église, tout cela n’est rien le pays n’auraient aucune difficulté *à le fair
encore en comparaison du péril qui noua menace de autres, déportée comme lui, pourraient le faire aussi
la part des ecclésiastiques (heureusement très peu facilement.
nombreux) imprudents et de mauvaise foi, qui pour
Or il serait injuste et imprudent d’exiger une
des motifs purement personnels ae font l'instrument démarche aussi hardie des évêque». vu que les lois
des ennemie acharnée de l'église, et tâchent d’affaiblir, russee mettent ces sortes de correspondances à l’égal
sinon de rompre entièrement, les liens qui nous unis­ des crimes d’État, et les assujettissent aux uiênift»
sent à Rome. Si le besoin de fortifier l’autorité du châtiments. Une semblable démarche, sans être ubSaint-Siège dans l’église n'est partout ailleurs qu’une B tolwnsni nécessaire, fournirait au gouvernement une
affaire th'xdogique et canonique, il est aujourd’hui occasion de priver les dernier» et peu nombreux dio­
cher nous l'affaire la plus vitale; car pour nous il
cèse» de leurs uniques pasteurs. Quant à ceux qui sont
s'agit de la vie ou de la mort.
déportée, on leur ôterait les moyens de subsistance
Et si, par impossible, le concile n'allait pas définir et on le» enverrait encore plus loin.
la nécessité de la plus étroite dépendance de toute»
2· Si je réussissais à faire |*arvenir maxoixau ron·
les églises particulières du siège de Rome, tant sous ci le, et si je n’y faisais mention que de la question
le rapport du dogme que sous celui de la discipline, de l'infaillibilité, en omettant le
* besoins si nombieux
cela pourrait être pour nous un coup mortel, car le de l’église de Pologne, notre clergé et toute la nation
gouvernement ne tarderait pas à en profiter pour pourraient me reprocher avet' raison cette indiffé­
rompre les derniers liens, déjà si peu nombreux, qui
rence apparente pour l’état malheureux de l'église de
nous unissent au siège apostolique.
notre pays. D'un autre côté, étant entièrement isole
("est pourquoi tous nos catholique» zél<
*
tour­ dans les circonstances actuelle
,
*
et forcé à tout écrire
nent leurs regards vers Rome comme vers l'étoile de mon propre chef, je ne saurais, malgré la meilleure
polaire, qui nous jnontre le port de salut. Plus grand volonté, faire connaître au concile les besoins et l'état
sera l’éclat de cette étoile, plus grande sera aussi notre de notre église.
joie et plus vive l'espérance, que la faible barque de
N est-il pas plus prudent, dans cette conjoncture,
l’église de Pologne, agitée aujourd’hui par une temde faire ressortir encore davantage, par un silence
pète terrible, ne eera pas brisée et arrivera tôt ou turd général, cette captivité morale et physique dans la­
au port tranquille.
quelle nous gémirons, et qui ne nous laisse pv même
Ce n’est pas seulement mon opinion personnelle ouvrir la bouche dans ce moment solennel, où tout
que j'exprime ici, c’est aussi celle de tous nos catho­
l’univers catholique représenté par se» pasteurs, répon­
liques qui n ont pas étouffé la voix de leur conscience. dant à l'appel du père universel, s est empressé de
l’appuyer par se» conseils dans la sublime entreprise de
Chez nous il n'existe point deux écoles théologiques
combattant de bonne foi pour de» principe». Il n’y a remedær aux misère» morales de l'humanité '
que deux campe, dont l'un est immense, quoiqu'oppriCependant, ^quoique je ne croie pas opportun'
mé. persécuté et privé de la liberté de parler, d’adrreeer une lettre officielle soit au «aint-père sort au
l'autre peu nombreux et méprisé, mais comblé de fa­ concile, je ne m’oppose nullement à ce que le contenu
veurs par les ennemie de l’église. I^e premier est plein de cette lettre soit communiqué confidentiellement à
de foi et entièrement dévoué au eaint-aiège. l'autre ceux qui pourraient s’en servir avec profit.
ayant la conscience de eon apostasie et répétant
timidement ce que l’ennemi du catholicisme lut
. Je considère avec un sentiment d'admiration
suggère. Le premier cherclie le bien de l’église, et
le modèle parfait d’un bon pasteur que noue present»
ne voit d’autre planche de salut que l’union étroite notre illustre primat. C’est un grand bienfait de la
avec le saint-siégè, l'autre se sent coupable, et pour providence, que dans une crise aussi difficile le Seig­
de» motif» impurs déaire voir poo juge garrotté, pour neur ait daigné mettre uir tel pasteur à la tête de
être mieux assuré de eon impunité.
' D l’église de Pologne, et nous donner, à nous autres
Ah! s’il m était donné de prendre part au concile, évêques, un tel exemple ot un tel guide. Que je serai»
arec quelle consolation et quelle joie j’y ferais ce» ob­
heureux de travailler sous sa conduite fraternelle au
servations, espérant que l'égard aux besoins de l’église bien de cette partie du bercail de Jésus-Christ, que le
menacée de Pologne déciderait peut-être quelques-uns pasteur céleste a daigné confier à nvee soins indignes!
de» pères, qui ne considèrent cette affaire que sous
Ma position personnelle, aussi bien que celle du
le point de vue théorique, à abandonner l’opposition ! clergé déporté en général, est toujours la même. On
Les partisans de l'opposition ne causent de joie qu'à peut juger de la quantité des prêtres dtqorté» par ce
nos ennemis, qui seraient bien aise de pouvoir les seul fait, qu’il y en a 150 dans un seul village nommé
Tounka, gouvernement d’Irkoutxk. J'ai reçu une
orner de toutes leurs décorations.
Néanmoins, malgré ce désir qrdint de communi- ' lettre de l'un d'eux, où il me décrit l'affreuse position
quereBre observations aux confrères délibérant dans dans laquelle ils se trouvent à cause d'une indigence
la ville éternelle, je ne crois phe-epportun d'adresser extrême. On a réuni dans ce village les prêtres de la
une pareille lettre au concile ou au saint père. En Sibérie orientale. On poursuit la même méthode dans
voici le» raisons:
d'autres endroits: partout on réunit des prêtres dans
une localité isolée et l’on en éloigne les autres dépor­
t Dus» tas reestas sited ai donretea rel graasaattes
tés, tant pour paralyser V influence du clergé sur la
erthsdnaai natos ti»·

. A 8E88IONE8 PUBLICAE ET 00MG1EGAT10ME8 GEMEBALU

496

4M

popultôoDziocale, que pour priver'las déportés catho- A cardinalis laoobus Maria
liques des. secours de la religion, et pour les oon- ~
Bisuntinus, Thaddaeus Adiat episcopus Monthtramdre'en quelque sorte à embrasser le schisme, ou reysuais, Augustinos Verot «piaoopus Sancti Augu­
du moins à; perdre tout sentiment religieux.
stini, Valentinus sWiery episcopus Guroemia, Bene­
Ce désir d’empêcher les catMiqAs d’accomplir dictus Thoknas episcopus RupeUensis. Oratorem
leurs devoirs religieux est poussé si loin, qu’on a nominibus publicatis, idem subeecretarius i ussu
étendu la défense d’administrer les sacrements, at emineotissimi peimi praes id is subdidit :
même de célébrer la messe, non seulement à tous les
„Caeterum monentur reverendissimi patres, ut la­
prêtres déportés, mais aussi à ceux qui sont allés de queatos omnes iuxta normam discussionis prae­
leur gré assister les éveques^n exil. C’est ainsi qu'on scriptam in decreto diei 20 februarii num. X, sedulo
*
mf
permet personnellement de dire la^meese, mais intra fines propositi argumenti tam in prooemio quam
on a défendu aux catholiques de venir l’entendre sans in singulis capitibus se cohibeant"
une autorisation spéciale du gouverneur de la pro­
Dein patribus annuntiatum fuit ab eminentiesimo
vince. Chaque dimanche et chaque fête h police veille praeside cardinalem Bisuntinum sibi reservasse pote­
à ma porte pour ne laisser entrer personne sans un statem loquendi, cum ventum fuerit ad quartum
pareil billeL Quant à Γadministration des sacrements, caput ; et ad ambonem successive vocati eunt episcopus
on la défendue même à l'abbé Zabiello, qui a été Montereyensi· et Angelorum, episcopus Sancti Augu­
nommé mon chapelain par le mfbistre, et qui est du stini, episcopus Gureensi», episcopus RupeUensis. quiblagonadefny. (de bon B bus postea accesserunt episcopus Sancti Christo{ihon
nombre de ceux qu on ajippeDe
a

augure I.
de Havana, episcotus Wheelingenais. et episcopus
Bchnensis ; qui dicante congregatione veniam pe­
La démarche hardie de l'abbé Pietrowiox, aussi
Inrn que {opposition ferme et presque unanime, quoi­ tierant. '
que
seulement, du clergé du pays a arrêté
ORATIO
I introduction projeté? de la langue russe dans le
reverendi patra domini Thaddaet Amat
ntuei et les sermons, et l'ov peut espérer qu'on ne
epieoopi Mont fregerunt et Angelorum b
renouvellera pa
* de si tôt eette tentative, qui a pro­
Eminentissimi praeside», eminent isaimi ac reduit un? grande irritation dans le peuple catholique
verebdxssinu patres.
nuis t miner «^appui nulle part, excepté un très petit
nombre de mauvais prêtres. mcpcJere il? tout le monde.
Paucissimi» verbi» adnotabo, quae mihi videntur
Pounu que non
*
*
trouviojyt
assez d? force et d? observanda super prooemium bmus primi schematis
vitalité en nous-mêmes, la pervéeutloivactuelk ne nous de ecclesia Christi.
Et 1° in secunda periodo ..Ideo enim etc." mihi
ebranlera pas. elle servira même à ..doua fortifier, eu
excitwit un plus grand tôle. comm? on en voit déjà
videtur quod verba narra? Scnpturac. qua? citantur,
de «nombreux exemple
.
*
En somme ou ne peut }ta» non retinent genuinum sensum, et direndum jMtius
dire qu? nous perdons courage, au contraire, malgré
foret : /deo enim, prtwquam ckri^iciaretu^. rogavit
le ph
ent
*
très peu consolant, on espère généralement intrem ct pro apostoli» et pro ijâ, qui per verbum
que l'avenir sera meilleur, et cet espoir soutient nos C eurum credituri erant ta ipsimi. uf omne» irewm escent
Sequentia potius omitterem, add si magi
*
plarervt
forces affaiblies.
etiam illa retinere, ita dicenduuk ft »tcui ip»e hlius
• larosla». 1 juin 1870.
et Pater unum ntnf, ita et omim m ipeui unum
iSigne i Sigismund Felix.
r

2° Ex hoc ipso sicut eti&m ex alii» sacrae Scrip­
*tura textibus clare apparet, Christum ipsuip.'qui fidei
et charilati» auctor «f-ea^ et dicitur, esa^etiani earum,
propne loquendo, principium, ideoque hoc verbum,
Fena MM unda die 6 iunii hora octava cum dimidio p? mnpium nempe, in suo genuino sensu applicari non
ante meridiem in concihan aula Vaticanae patriarposse. mihi videtur, apostolo Petro, ut fit in sequenti
« hahs basilicae, generalis reverendissimorum patrum
periodo, lmea4 pag. 4 [4 C&]. sed potius dioendum,
congregatio habita est. cui interfuerunt quingenti saltem jueo iudicio, centrum Christus enim irbdieato
trigint^trejpatres. nempe 35 cardinales, 5 patriarPetro instituit perpetuum utriuaque unitAi» centrum
ac visibile fundamentum, non vero pnneipXuqi. Nec
« liae. 9 pnmstetq^JÎô archiepiscopi, 362 episcopi
*
4 abbates nullius <^jmi». 12 abbates generales sive emnvaliter constare videtur ex .synodahbusx defini­
praesides congregationum ordinum, monasticorum, tion bus.
usum mitrae habentes, 21 generales et vicarii gene­
3° Periodus quarta incipiens ..Contra quod funda** . quorum omnium fSbinina, quae per assignatores D mentum" eadem pagina 4 linea 10 L c «], sequenti aut
ra!
locorum accurata descripta fuerunt, exhibet indiculus simili modo mihi videtur reformanda: Ei quoniam
fiatrum sexagesimae quintae congregationis generalis, portae infert, ad funditu» evertendam eocleeiam, »i
qui inter acta concilii aseervatur.
fieri pomit, maiori m diet odio undique contra eu»
Reverendus pater dominus Aloisius Vacoari archihmdommiww divinitu» potitum meurgunt, wos ad
episcopus Colossensis missam lectam celebravit. Qua catholici gregi» rutodiam, tncolumilalem, augmen­
ab-olutk. et recitata «ration? Adsumus Domine etc., tum, noero approbante concilio» iudicamu» neceeurium
eminentissimus primus praeses dixit :
eme doctrinam de mttitutione, perpetuitate ac natura
.
verendissimi patres, progredimur hodie ad noeri apotiolici primatu», in quo totiu» eccleeiae vi»
discussionem propositi schematis primae constitu­ et »olidiia» conwtity eecundum antiquam atque con­
tionis de ecclesia Christi in 'specie, incipientes a stantem « «moerso/t· eodeeiae fidem etc., ut in
prooemio eiusdem, de quo nonnulli ex reverendissimis schemate.
}>atnbiis veniam loquendi petierunt, quorum nomina
Ratio mutationis quoad primam , phrtem eat,
reverendus dominus subeecretarius ex ambone re­
1° quia sensus periodi clarius apparebit ; 2° ut constet
citabit."
Tunc subeecretarius ambonem ascendens tabellam
perlegit, in qua inscripti erant reverendissimi patres, tribe· âtotribetM «sat.
23.

rca^o
*
Oon

.-

IS

ganerall· saxacestma quinta
1870 iunii Ç.

4W

CONGREGATIO GKNERAUB SEXAGESIMA QUINTA « iaaii 1870

4M

m™ illad nain· odiaa «al iaveniretur apod bataradoxoa, val ap
d
*
àadnlieoa, auppooo maloa cathplko·.
Porro non mihi ridetar qood ait ratio *
>Π·οί·ο·
ad affirmandum tam poetise, quod ait maiua odium
Sontra nnotam aadao ax parte haaratioorum. Intar
protestantes rivo, at baoam opportanitatem at ooon■oMa habao rideodi quid inter illo· agatur. Pom
mihi dicaro f·· «it, quod noo mihi aconrotam ridstur
dinar·, quod inter protestante·, aaltetn protestantes
America· qui tarn numeral aunt, quod inter iUoa
maius nunc «it odium contra sanctam sadem, quam
ante· ; st revora credo quod minus ait odium.
Equidem pauci· abhinc earn· istud odium contra
sanctam sedem ente manifestavit in multi· occasioni­
bus in America : ssd illud odium arat contra temporals
ORATIO
ragnum sanctas aedis ; quia inimici noatrae religion
*
rnxretadi patrui domini Auguctmi Vérot
ib» calumniam spargere ubique conabantur, quod papa
eputopi Sancti Auguitini ’.
vellet mittere exercitu
*
in Américain et ornum reEminentissimi praesides. eminentissimi at re- B gionem subiugare. Sed ills error non meretur seriam
confutationem.
veraodisaimi patre·.
Ceeterum mihi videtur necessarium dicere, quod
Quae dicturus autn. spero dicturum aine offen­
sione alicuiua Certe nulla vel remot ranima eet intentio annuntiatio concilii generalis nedum maius odium
contra •anctiaaimum nostrum patrem excitaverit ; ut
aliquem quam remotissime offendendi.
·
Poet praematuram, ut mihi videtur et aliis, gene­ e contrario quandam admirationem et vene.rat,ioneiii
ralia disclusionis conclusionem quidam ex adversariis erga illum produxerit. Sic verbi gtatia prasbyteriam,
qui maxime hostile· et infensissimi sunt contra sanc­
schematis putabant melius ease omnino silere de schetam sedem ; tamen responsionem aliquatenuv ilecNiteni
mste. Non sic mihi visum fuit, et credo quod magis
dinstiano et episcopo.dignum ait. veritatem, saltem et congruam dederunt litteris invitationis sanctissimi
patris, quod antea numquam factum fuerat. Ciroa
meo indicio, subiective intellectam defendere, quamschismaticos graeco· nil habeo dicere, etiamsi nulu
diu occasio seee offert. Et sic. reverendissimi patres,
videatur ex us quae audivi px hot- ambone. quod nec
libertatem sumo vobis aliquas animadversiones ex­
inter illos maius odium sit hodie quam antea erga
ponendi circa prooemium.
Duo puncta mihi videntur reprehendenda in pro­ sanctam aedem.
Ego, reverendissimi patres, ingenue fatebor, quod
oemio et correctione digna, prrhium minoris momenti,
istud concilium mihi dederat magnam spem concilia­
secundum multo maioris momenti. Primum invenitur
tionem aliquam obtinendi pro protestant i bus et schis­
in illis verbis schematis ,,Contra quod fundamentum
d11 nutns positum quoniam portae inferi maiori in C maticis orientalibus, nempe si facta fuisset e concilio
expositio clara et mitis et mitigata, quantum veritas
*
du
ixlio undique insurgunt, ad catholici nobis com­
patitur, circa illa puncta, quae inter catholicos et
missi gregis custodiam <Mc.‘* III» verba ..quoniam
jxirtae inferi maiori in dies odio insurgunt
*
non protestante· controvertuntur ; illa puncta acilicet circa
milii iidentur omnino et ngorove conformia veritati sacras Scripturas, quas protestantes mentiuntur nos
interdicere populis, circa sacramenta et circa papam,
historiae, id eat non video, quod sit consentaneum
satis historicae veritati, quod magis odium hisce tem­ quae est materie ciroa quam maximajnendacia ubique
poribus extiterit contra sanctam aedem, quam antea; sparguntur. Mihi videtur quod ai fana fuisset a con­
cilio moderata et mitis expositio illorum punctorum,
tunc saltem /ianua aperta fuisset pro conversione
<* Argasaeata
*
: .Kpissepas 8. Aagwrttai sos qai Mkeaaati
•Averssatar «est_yrss
ataraa
*
Abesurioais (sasralis ooaria- multorum haereticorum ; saltem sic mihi videtur.
.
*
•ions
oonsiUna latis·· stetis·»·! * ia poetar·» a leqaeaio ;
Quoad catholicos non aatis mihi videtur consen­
siki t«
es
*
potis· vtesri coavaain spiseopo at vsritsts
*
pandat
taneum veritati dicere, quod nunc illi aliquod odium
qnotia· se praatet oeeerio. Natavit aataa 1· vsrte .ooatm
qaod faadaàaataa AirialtM psalta
*
*
gaoets
porta· iatkri contra sanctam aedem ostendant. Equidem scio quod
ri
*
*s
ta dis· odio ndiqM iasergast sta.' veritaii UstaricM multi catholici, id est liberi muratores, carbonarii, et
aoa raspoaters et salas tea odia·· aaa variteari aeqaa «x alii omnes id genua, quidquid possunt, moliuntur
parte protestantes· Mqae ax parte paeado-catteUeeram. Hlae
contra rempublicam christ lanam ; sed non praecise
*·
rapprit··»
at ia eraraSstio·· parita eat aaster· Asci·
*.
—
P* Diri la prrnfjo deetriaaa i* tarittatioas psrpstaitate ac contra sanctam sedem. Equidem invaserunt dominium
aatara aacri prtaaataa proponi «Meatae aatiqsa· ac eaastaa- D temporale sanctae «edis ; sed illud factum fuit non
tea» aaivenalii Keteu Ate
*
At ravan tradi Aoetriaaa qaas supra principia theologice et moralia, sed supra
,aoa «M ««eaataB antae·· at reastaate
*
rediaise Ad·
*,
sad
politica principia, et non praecise ex odio maion erga
*
Menda
plarita altnaoataaora
*
Ooeparaat kk ekasm•are patra·. At stater dixit sAkiklta
*
rite· fria
*
GaUfcaateai sanctam aedem et eius divinitus institutum pstmatum :
*
vMstela
at idoine aaa a
e
*
qasnaAsa da aaa semspaa- sic saltem mihi videtur.
daata^^t· *
oatanl«
ialtn
Daa dixit systeassta ttealagi
*
Quoad Alitem catholicos veri nominis, mihi etiam
ana ... Al saagsM ear
*.
Mite enter·
*
ateaalt, tear aaa psrvidetur, quod nullo umquam tempora extitit tqaior re­
tiaera ad ItecasrioaMt «peritia· prooa
*ii
*aJteqaa Bias· ad
*
lactea
fejqao ipra leqaskatar. (te
*
da «tagrite oapitkas verentia et obedientia erga sanctam sedem quam ante
e
*
nr
erit,jrâa· axpaadl pearit str·
*
tee val illad oapat tat- concilium, ante annuntiationem concilii. Episcopi
qaaa tt «tedaata· «eateriee deetriaa
*
ratera· an as. At multis occasionibus Romam venerunt, et certe, ut
•sac videads
*
*
stra
raate taatar, ta tradaada daririaa d·
praeterea satia ample dictum fuit, ostenderunt suum
isatttattea· psrpstaitate et asters apsstaUei priaates nosdsa*
da
aakia ms mm ak aatiqaa st Mestaat · reteris · Ma. U perfectum obsequium erga sanctam sedem. Ideo non
aates viitraita
*,
st ideina oratore
*
dasosadsra as aatea
*
mihi videtur quod illa animadversio in prooemio sit
opes tsss, si psta· qaa
*
ds praes
!·
*
teqasrstar, sak»·ganta conformis statui praesenti mundi catholici. Sed illud
capita sxaaiai «aMiàarat ...' Agaorit enter tagitiaiteta
*
•teervaliaala a pnaadda tacts·, «t naarvata siM bgandt fe- punctum non est tanti momenti ac secundum, ad quod
nunc venio.
caltate ta sliis Mksnstta psrUM·, la·
*
dkwdi tarit-

contra ecclesiam portes inferi Maes parare, dem ad­ A
venu· ei
·
*
fundamentam iiasugant ; « ita ooeformmr
ait an· Scriptura· in qua dicitur, «m contra eocfeaam prasvalitau·· non «na. Et quoad seoqadam
partem, quia yi· at saltas ancimiaa a Dao potio· dican­
dum pandare ; ouins tamen pnaaaidwm et soliditatem
in ecclesiae fundamento aeu primatu Christus collo­
cavit : quod potion modo exprimitur par verba sub­
roganda: ia qaao (nempe) Ma état νύ d toliddar
rxmmttit
Atque haec eunt, emineotissimi et reveraodisaimi
patre·, quae vestro sapisotiasiiDO indicio humillima
submitto.

Coxcu. esxUAi. roirüv LU.

Mi

4M

Λ. 8K88IOK» PUBTJCAX ÏT COMGMBATIOM» OOBiLB

WO

.—--- -——---- 1------------ —--------------------— ---------------------------

Prooemium dicit ae reU
*
idoctriaam de inetitu- .
ORATIO
tione, perpetuitate ac natur
*
sacri apostolici primatu
*
reverendi patrie dontou Valentini fFrnry
proponere ..secundum antiquam atque coaetantem
episcopi Gmtcomw1.
*
univenali
eodeaiae fidem"; haec eunt verb
*
contra
aia
Eminenti
u
*
m
praesidium, eeninentissimi ao
quae aliquae animadversion
**
debeo, reverendissimi
illustrissimi patre
*.
*,
patre
Ipimiliter vobis propooete.
Veniam loquendi petii, ut quasdam assertiones
Non mihi ridetur quod illa verba, nempe quod
privilegia aanctae sedis, exponantur secundum anti­
prooemii schematis, de quo nunc tractatur, examinem,
quam, constantem, universalia eodeaiae fidem ; ^illud quae acriori et acerbiori crisi exoptatissimam ansam
erit obiectum aliquarum animadversionum, ut robia praeberent concilium Vaticanum saltem de minori
ostendam, saltem conabor ostendere,' illa
*
*
voce
non adhibita cautione vituperandi, nosque arguendi quod
eatis conforme
*
eeee reali statui factorum seu rebus notissimum illud principium neglexerimus : Princi­
ut eunt. Prooemium atatuil, quod in hac constitutione piis obsta.
institutio et natura sacri primatu
*
proponentur iusta
Hucusque nutnquani in hoc inclyto senatu proprio
antiquam et constantem universalis ecclesiae fidem.
marte locutus, patientiam auditorum hodie prima et
Nunc, reverendissimi patre
,
*
contra illam assertionem ni fallor ultima quoque vio
*
(rubmisM réprobation^
sunt meae obiectiones.
ligna) appello, sperans succinctae, in quantum licet,
Mihi videtur quod schema exponat illa iura argumentorum expositioni illam non defuturam.
summi pontifici
*
non iuxta antiquam et constantem
In prooemio nobis proposito, in fine paginae
fidem unnersalis erelesiae, aed mihi videtur quod illa
prioris et initio subsequent!
,
*
legimus assertionem :
iura exponantur secundum placil.i ulframontanorum
*
..Sspientissimu
igitur architectus ad hanc fidei et
rumorre rt voca: Non, non ; qttiinu rapondit
communionis unitatem in sua ecclesia iugiter cou­
orator) : Peto ab omnibus licentiam illud verbum ad­
senandam. m beato Petro apostolo instituit perpe­
hibendi, siquidem et verbum gaUicanirmu» admissum
tuum utriusque unitati
*
principium ac visibile fun­
fuit ex hoc ambone sine ulla omnino reprehensione.
damentum" ; in addit
*
citatione invitamur conferre
Nceciu aliud verbum «d significandum idem ; et cum
verba divi Pauli in epistola prima ad Corinthio
*
III. 10.
omnes illa verba intelligant. non video cur illa non ad­ Propter duo verba ..sapientimimus architectus", seu. ut
hiberem. Cactorum si forsan cogitaretur aliud ver­ adhuqpmeius loquar, propter unicum verbum ..archi­
bum, illud certe libenter adhiberem.
tectus" ad hunc locum provocare eat supervacaneum
Omnes sciunt quod duo sunt systemata catholica
esset ; utrum vero ex hoc loco pro ipsa thesi argumen­
*
theologi,
circa...
tum haunri posait. examinemus, et propterea verba
Apostoli citat
*
in toto contextu nostram in memoriam
//'? emwrmftxsrmus praeteri oardinalu Bilio puleal revocemus.
tintinnabulum. rt turgent ait
Iam initio huius epistolae sanctus Paulus christ iaReverendissime pater, haec quae dicenda aggre­
noe vituperaverat dicens: Significatum eet rnibi
deris, non pertinent ad specialem discussionem pro­ quia contentiona ment inter eos . . Vnuequutqur ve­
oemii, tantoque minus pertinent ad incisum illud de strum dicit: egoquidem sumPauli: renantem Apollo:
quo nunc loqueris. Cum ventum fuerit ad peculiaria rgo 1'rro Cephae; ego autem Chrieti. Divimu eet ( hri*
capit
doctrinarum, quae exponuntur in capitibus etutf Capitelli in loco, quem prooemium citat. Apo­
sequentibus, tunc tibi quemadmodum caeteris omni­
stolus de eadem controversia loquelis ait Seque qui
bus fas erit, immo si ita sentis ex animo, officium
plantat eat aliquid, neque qui rtgat: erd qui incremen­
erit expendere utrum peculiaria illa capita, utrum hoc
tum dat. Deue. Dei enim tumui adiutoree. Dei agri­
vel illud caput revera referat constantem et antiquam cultura atie, Dei aedificatio eitie Secundum gratiam
universalia ecclesiae fidem. 8ed nunc agitur tantum
Dei, quae data at mM, ut tapiem arrhitrctue 1 ni­
de expendendis hisce verbis, utrum bene habeant damentum potui; aliui autem tuperaedificat: ututnecne, utrum recte dicatur quod in tradendis, in ex­
quieque autem videat quomodo eupaaedif icet : funda­
ponendis tribus hisce, nempe institutione, perpetui­
mentum enim aliud nemo .potat ponere praeter id
tate et natura sacri apostolici primatu
*
nobis fixum
quod potitum at, quod at Chrirtue feres Supersedeo
certumque esse debeat ut ne unguem quidem rece­
exegetio
*«
huius praeclarissimi textus expositioni,
damus ab antiqua et constanti universalis ecclesiae quia opinor tempus nostrum nec theologicis prae­
lectionibus, nec piis meditationibus absumere opor­
fide. De hoc tantum loqui debes, utrum base verba in
prooemio bene habeant ; cum autem postea disputabi­
tere: interrogo tantum quemcumque haec verba in
tur singillatim de hoc vel illo iura acnstolioo primatui suo contextu legentem aut audientem, utrum ullo cum
adnexo, tunc examinabis, tunc diem poteris utrum fructu ad dilucidandam propositam theaim adhiberi
revera doctrina exposita ciroa hoc vel illud ius ait possint, Christum instituisse apostolum Petrum per­
conformis, sit consentanea, sit consona'necne antiquae petuum principium «t visibile fundamentum unitatis
et constanti ecclesiae fidei. Sed nunc Haeo, quae fidai at communionis. Textas autem citare qui theaim
dicenda aggrederis, locum non habent, et potius per­ non probant, immo alterius gsoeri
*
*
argumentatione
*
tinent ad generalem discussionem, quae iam clausa provocant, decreto concilii hand consonum esse qui
non videt? Sed iam rem ipsam aggrediamur.
<«t Idcirco, si taihil aliud hac de re, de prooemio,
Prooemium dicit, Christas in divo Petro con­
dicendum habes, rogamus te, reverendissime pater, ut
< x ambone descendas.
stituit perpetuum principium ao visibile fundamen­
tum unitati
*
fidei et communioni
.
*
Pedetentim hoc
Orator. Eminentimime praeses, agnosco legitimiassertum exaruih
mua
*
| non logomschiae pruritu ducti,
tatem et accuratam expositionem tuarum animad­
nec in vanum aerem verberantes, sed propter illos, qui
versionum, dummodo mihi relinquatur, ut dixisti,
ut prooemium ait, contre hoc fundamentum in dies
occasio de illis tractandi in alia parte schematis. Sed
odio undique insurgunt, ne illis ipsis anna praebea­
nunc, iuxta ordinem, propono ul illa verba expungan­
mus, aliosque provocamus ad dicendum : nihil probat
tur de schemate, illa verba de quibo
*
iam locutus sum : qui nimium probat. Interrogabimus proinde quid sit
et non habeo tempus neo facultatem amplius dicendi
sspttaamXataM· tirtian eMtetanm qeaiteai (a).
aliud, et descendo de ambone.

oasGBKATio gkkhuu» axAuanu quota i m m

wi

tea

*,
principia
«t yù sit principi«w fidei, φύηφτίη»- centro ao· Maetitaitar. Ne
**
*·
dieea
*
Christa
tah
·?
*
Quae «sta
*
*
hei
unitatis prinpia cc
*
uaioius,quis
**
principiem unitati· fidei «t •aitati Menta
*
oommeaioaus. Principiam noe eet idem ae prind- oipiamT lUo qui dixit1: Tu « Petrue, at κφτ be
;
an illa oni haec
patos; qai haa notio·
*
confundit ocima corollaria «r petram aedifiêob»eceieeieeu **
*in
facta, id *
t ille qui a Christo petra ooaiie deducta confundit. Vox principium, «item ot ego prn
stitaiter? Noaao principia
*
haiue unitatis ta
*
pran­
opinor, tres di»ur
*i,
inter * autem intimo cche
i
**
tea, aignifioatMMo habet. Principium 1
* idem «t m dero ot corda omnia
*
ptaetianta modo aspn
*itur
*
Domini, cunni sarerdotis, post ultima
*
initium, origo, auctor; 8· idem «t eo conditio eoa in otmtior
*
elementa
*;
subsutenti
* norma, finie, direotivum manam T Baferro partam tentera liaeat Orot ————
8
*
reis
ai dioere f
* eet p
* quod cogitandi rei egendi ratio sacerdos st saimarum pontifex ds omaib
ina,
l
quae per
determinatur. Quaeramus modo nam sanotas apoato- apostolis, et do eorum unitate, ot de *
:
*
Ego cimitetem, q«M
*
loram princeps divina institutione eub uno altarova illos figurabatur, eoUioitu·
respectu principium, immo perpetuum principium dediefi mihi, dedi tie: ut emi tatam eicut et reae «aam
unitatis fidei et communionis dici postit : examinemus Matw. Ego ia eis, te ta m me; ul aM roarnaamtei
quoque num ipsius divi Patri et eloquia et epistolae ia uaam, te ooguoeMd maadus qui ta me misiitei, te
diUrieti eos sic·
*
te me düeedeti.
tali aeeertioni patrocineatar.
Quantopere dolandum in prooemio schematis,
Quis est origo, auctor, ideoque principium fidei?
quod inscribitur Conetitutio doguudioa grima de se­
Ad banc quaestionem in hoc conaeasu uberius respon­
*
Christi, hunc preeoeUentem locum, ad quem
dere sane iniuriooum esset: duo eloquia sacrae Scrip­ des
turae adduxi·» sufficiat. In evaagelio sancti loan- sancti patres libentiaim· respiciunt, obiter tantum
nis1 legimus ludaeoe Iasum, qui ili» dixerat : Si M» et transitorie tangi, et quaestionibos et responsioni­
bus ex iUo promonentibus attantioMm nullam prae­
credideritie q·
*
ego m*
, morteoMM m pernoto veetro,
beri, quaestionibus ot responsionibus nempe, quis
:
*
interrogas
Tu quis es? Issue autem respondit:
Ρτνηηράαη qui et loquor vobtt Ituito habeo de vobie auctor? quis principium unitatis? Qui apostolis suis
loqui, et iudioare: eed qui u
* imrit euroe eet; ei ego omnibus dedit claritatem, ut unum tent. Quam clari­
tatem ? illam quam dedit Pater Filio. Qualem
quae audivi ab eo, haec loquor m mundo. Quis ergo
secundum talia effata principium fidei? Et dirue unitatem ? Aequalem « qua Pater st Filius uniuntur.
Petrus tam longo aberat talem sibimet adiudicare Quo medio? Ut sicut Pater in Christo, ita Christus
ir apostolis.
praerogativam, ut potius secundam epistolam inchoa­
Et quaevis fere linee aurei opusculi sancti
verit his verbis
:
*
*
Sruu
Petrue, sert
·
*
et apoatolue
leeu Chrieti », qui coaequale» eobisc»
»
*
earfiti eunt Cypriani de unitate eooiesiae, eandem confirmat esntentiam. Tria tantum brevissima loos adduxisse
ftdem * «ftstsa Dei noetri, et Salvatori» leeu Chrieti.
Ast forsan divus apostolorum princeps si non sufficiat Sanctas episcopus martyr sequenti modo
*
: „Dicit Dominus : Ego et pater unum
principium fidei, saltem principium communionis iure argumentatur
merito appelletur, auctor, origo scilicet communionis tumui: et iterum ds Patre, Filio et Spiritu esnoto
fidelium. Novimus historiam ecclesiae et novimus •criptam eet: Et hi tree tm
n
*
swte. Et quiaquam
historiam congregationis seu collectionis fidelium. C credit hanc unitatem de divina firmitate venientem.
Quis fuit primus omnium a Domitio nostro leeu sacramentis ooelmtibus cohaerentem, scindi in ec­
Christo invitatus, edoctus ut eum sequatur? nonne clesia poase et voluntatum collidentium divortio sepa­
rari?" Comparat deinde sanctissimus auctor ecclesiam
?
*
Andre
Ille, teste sancto loanne, invenit primum
fratrem suum Simonem ex collectis asseclis ; testis eet cum tunica Christi de superiori parte consutili *
d p
*
et sanctus Lue
*
quod Iceus elegit duodecim apostolos
totam textili, et ait: ,,Unitatem ilia portabat de
superiore perte venientem, id est, de caelo et a Patre
et alios septuaginta binos quos misit in omnem civi­
tatem in praeparationem evangelii. Quis erat prin­
venientem, quae ab accipiente et president· scindi om­
cipium unioni» aeu congregationis horum fidelium?
nino non poterat" Haec verba et insuper illa no­
*
: ,,Episcopatu· uni» est, cuius a singulis in
Nonne ille tantum qui dioere poterat
:
*
Non vos me tissima
elegietit, eed ego elegi voe de mundo, ut eatie et solidum psre tenetur", set superque demonstrant de
fructum afferatie et fruetue verier maneat. Ipse quali originis unitate sanctus Cyprianus loquutas
fuerit dio
:
»
*
..Christas ut unitatem manifestaret,
•anctus Petrus ad nostrum exemplum idipsum pro­
ponit his verbis
:
*
Necmdum eum qui vocavit voe, unam cathedram constituit, et unitatis aiuedeui ori­
ginem ab uno incipientem sua auotoritate disposuit."
nanctum, et ipei <· <
·
*
amvenatione euncti eitie.
Ergo quis principium? qui sua auctoritate originem
Quod ai ergo vocabulum principium, originem,
initium interpetramur, deviare nullo modo licet a ab uno incipientem disposuit in cathedra ipsa quam
verbis, quae in Apdcalypai legimu·
:
*
Ego eum alpha ipee instituit. Quaestio haec etiam illi solvenda proet omega, ego pnocipeum et fune, dicit Dominu», D ponitur, qui asseveraret etiam in prooemio dici,
Christus sapieotissimu· architectus inatituit Petrum
qui eet, qui erat, et qui veuturue eet.
qua principium. Nonne idem est ac dicere principium
Sed audio defensorem schematis obiicientem : non
Christus constituit principium Petrum? Quis non
dicitur principium fidei et communionis, eed unitatis.
videt contradictionem in termino?
Non inconsulto quae huc' neque dixeram et quae
notissima videntur, praemisi. Nam ex his «ponte
Sed prout superius indigitavi, vox prmdpium et
alium sensum habet; denotet nimirum subsistentiae
fluit aptissima conclusio : nonne auctor fidei et com­
munionis, auctor mediorum quoque quibus fide et elementum seu conditionem: verbi gratia aqua piacommunio conservatur? Nonne scimus illpm ea quae oibtss, aer animantibus,' radix arbori vitae copditio
fundaverat, ad finem saeculorum usque perdurare et principium. Hoc sub respectu schematis auctoras
velle? Sed fid
*
evanescit ubi intemeratae ventatis hoc verbo usre fais
*
argumentari liceret ex verbis
unitati non consulitur; et communio solvitur quae
> MstU. XVI, ta
>
•
•
<
»

.Vm,
*
C
S
-M.
Os»-1, 1.
te XV, U.
*
1 FStr. I; ta
Osp I, 0.

•*
is xvn. n-m.
• D, uuOete eutmim, e». VI st VH. «A Mlgaa (P. L.

IV. BM.]
« te. cap. V (IMA 101).
• Λ. *«ή
.
IV (IMA 4M).

X 8MMOXB8 PUBLICAS ST

SM

nempe dicitur ..primatae a quo totius ccahauc vie
qui nagat peùaatam ia ccelent nothnlire mnuaoperc
necaesarium em ad unitatem fidei «t fidelium ooo- fioatum: ri ipri tamquam lapidee «M tuperaedifi«rvandam, eccleaiaeque vira «t mlutem indimolnhili ακάά. Ad hunc finem, ad boo principium fidei et
nexu cum primatu cummi pontificie case ooniunctam. communionis homines perducere, hunc scopum oculis
Sed caveamus, ne forma, qua hanc pereuminnem ed- fidelium verbo et exemplo praefigere «t officium
etruimus, praemeditata aut fortuita «aggeratione magistri a Christo in ecclesia instituti; et quodem
aoatholicis aneant praebeat noe manendi : Nonne tacto esMu supereminenti omnes sumus in ecchsia doctoree.
dicimus vco Salvatorem non caelo, ssd Bonae quae­
Sed perducere ad finem non est finis, sicut manurere, vos catholicos ceu papistes non a Christo, aed a ductio viatoris ad metam non ari meta. Unus tan­
papa salutem «poetare? Nonne ros qhliTiecimini ver­ tum de se dicere potuit1: Ego tam via, ego eam
borum Petri do Christo dicentis
:
*
Non eri in alio astaret, ego eam principium ri firns. Iterum rogo,
aliquo salw. nee aliud nomen eri sub aerio dirfum
eminentieeimi ac reverendiasimi patres, non adhominibus, in quo oporteat noe catax fieril
scribatur logomachiae pruritui tantus contra unicum
Et revera ponderare et meditari iuvat verba divini
verbum impensus labor; sed fervor defendentium eet
magistri non oaeteris apostolis tantum, aed et Petro
simul excusatio oppugnantium.
*
dicentis
: Ego tum vitis, voe palmite». eicui palmee b
Sed non impugnare tantum, verum etiam emennon potat ferre fractam a eemetipeo, atri manterit date officii mei est. Quapropter provocans ad argu­
m vite; sic sec vos mei m me maneeritie. Ponderantes menta prolata super his, quae hucusque de prooemio
vim talium effatorum, sollicite evitare debemus quid­
tractavi, sequentes propono emendationes: 1· omitta­
quid suspicionem immo iudicium provocat, ac si nobis tur citatio textus I Cor. Ill, 10 ; 2’ effatum ,.primatus
non Dominus noster leeus Christus sit vitale ecclesiae a quo totius ecclesiae vis et salui dependet" mitigetur
principium, qui apud noe manet usque ad consum­
addito verbo ,,magnopere'' ita ut dicatur: a qao totiue
mationem saeculi, qui Spiritum sanctum misit ut nos eocUeiae vis et eedut magnopere vel praecipue de­
introducat in omnem veritatem, qui in sancto missae
pendet; 3° omittatur vox ,,principium" cum suo
sacrificio se quotidie pro nobis offert, qui oeu fons adiectivo ..perpetuum", et eius looo dicatur firmam
vitae aeternae eet nobis praesens in sanctissima eucha­ vel permanent centrum seu vutculam undati» fidei
ristia et in sanctorum sacramentorum septifluo fonte et communioni». Concordat haec mea propositio cum
noe vivificat, munit ac corroborat. Quapropter vis et brevi dogmatico summi pontificie Pii VI, quod in­
salus ecclesiae modo supereminenti et omnem com­ cipit Super soliditote, et haec habet : ..In hoc apoparationem excedente a lesu Christo dependet.
stolicae cathedrae principatu firmum voluit Christus
Qui« nescit primatum summi pontificia neces­ onnstrictumque tenere unitatis vinculum."
sarium eeee, ut doctrina Christi eiueque veritates et
Multa sane gravia de hoc prooemio insuper essent
leges conserventur, ne perversi homines illas depre­ dicenda, cum sit introductio in totam doctrinam de
vent, immo evertant? Sed vis et salus doctrinae, quae ecclesia Christi, et secundum titulum schematis
ex illo manat, teste Apostolo, non dependet nec a aliud prooemium praeter hoc, quod statim ad unicam
plantante neo a rigante, sed ab illo qui incrementum
tantum transgreditur thesim, haud expectandum
dat. Ut grex Christi vigeat, visibilis summus pastor,
videatur. Sed timeo ne protracto sermone taedio fiam,
aeterno pastore sic disponente, est necessarius ; sed qui ao nimis minutiore verba premere videar. Quapropter
bonus pestor vitam quidem ovibus dare valet? Vitam
profundiorem discussionem eliis committens, pauca
eis dare ille tantum potest qui dicit
:
*
Ego vitam tantum puncta saltem 'obiter indicabo.
aeternam do eit: et non perilnmi ms aeternum, nec
Loquitur schema prasprimis de odio, quo portae
rapiet eat quitquam de manu mea. Ergo tuato cum
inferi contra visibile fundamentum ecclesiae insur­
moderamine tantum dici potest, et proinde etiam tali
gunt. Quis nostrum nescit non contra primatum
cum moderamine dicetur : ,.Primatus a quo totius ec­ solum, sed et contra totum magisterium Petro-apoclesiae vis et salus dependet," et cum debita circum­
stolicum undequaque insurgere hostes? Nonne autem
scriptione tantum sub hoc respectu adhiberi potest
haec pugna praeprimi’ et maiori cum acerbitate
vox ..principium" in thesi, de qua sermo. Qui aliter
directa eet contra invisibile ecclesiae fundamentum,
probat, non probet, sed reprobationem provocet ; et contra Iseum Christum eiueque divinitatis profes­
argumenta in relatione de observationibus pro defen­ sionem, hanc fidei petram? Nonne de iis aggressibus
denda hao voce allata vix ullum convertunt.
praeprimis et prae omnibus conqueri deberemus, et
Sed principium insuper denotat normam, se­
omnem pastoralem sollicitudinem in id impendere, ut
cundum quam aliquid fieri debet, regulam quam quis obstacula removeantur, quae incremento ecclesiae
in cogitando vel egendo sequitur. Examinemus num opponuntur, et pericula arceantur, quae vitam in
sub boo respectu vox ista in textu citato aptum teneat Christo et pro Christo in tot regionibus e medio tollere
locum. Principium directivum fidei nostrae Deminue minantur? Perbeoe soto noe omnes aemulari in remo­
ipse indigitavit verbis·: Haec eet vita aeterna: ut vendis obstaculis, quae magisterio ecclesiae, defen­
cognoeoant te totum Deum verum, sl quem mieitti sioni iurium pontificiorum opponuntur: tanto magis
letum Chrietum. Principium directivum commu­
intimo animi dolore compulsus silentio praeterire non
nionis nostrae nobis indigitavit praecepto
:
*
Diliget possum tales episcopos, qui, tacte orbe catholico, annis
Dominum Deum tuum ex toto corde, et proximum nuperrime elapsis acriter praelia Domini praeliarunt
tuum tient teipeum Ad quod tendere debeamus sanc­ pro iuribus ecclesiae et cathedra Petri, et novis, si
torum apostolorum princeps set claris verbis innuit,
non avertuntur, obviam eunt, in hac aula publice
scribens· : Sicut modo geniti infante», rationabile eme
infensissimo gall iconismi nomine fuisse accusatos a
voce, quae de Hieroloeolymis
*
quidem, at certe non
> Act IV, 11
• loaa. XV, «-A
• Isaa. X, »
• Issa. XVII, 1

• Lea. X, 17.

■ leu. XVI, S; X,
Apec XII, IX
> AUaUt ed étatisas· patriarchae Hierseetywltaai habi­
tais ia «Magrecatisae giairsM tte Sl sreii 1
*70.
Ct lapm,

• iPMnO, t-1

mLSU-M.

COMBBGATlO GBNBRAL0 8KXÀGB8DU QUOTA <taofi 1β«

■M

Μ

de Gabari» «t ’aseate Oimti snnasit. Siacare Mm i ••■ufi quae ante diXi ^pfisari peasant’: ..MagM**
fatear asegis qw> base atateeuh, pie· nam ea qsssa «sss vi» fViaiaiaae indipa. Cogitas asagnam febrias»
* me «Hâte euat, ms alfod Hmira, na»ps ülod ia- oeastraara estaitadiaua? da fandaassoto prias cogite
diffenatMam peactieam, qui non qoasrit fidam, baaailitatia Bt quanta» quisque ruit et dispcoit
*
aaolem aedificii, quante erit aatas
*
praaospt
«t aaitoaam Chriati, st proptersa qisoqae •uporimpottar
non quaerit principium unitati· fidai at coanraaioiup, aodifinium, tanto altius fodit fnadauasntum." Rase
at an, quae hie daoernimus. Argumentis argument
*
de voce prooemii „viaib>ls fandaaentaa" adnntama
•officiat.
opponere poseuaas, ineoltatioaibo· saltam patient!
*»,
Bed haae adnotetio mihi simul viam sternit, ut
spoliatiooibos abnagatunam.
finito «incera expositione argumentorum, daaidarium
Qoamdiu bioaiine· magisterium a Chriato institu­
tum impugnant, certs illud timeat; quamdiu illud quoque meam sincere exponam. Hoc dssidsrinm «at.
timsnt, (altam indirecta eius vim at aaotoritatam iit arceatur in condendis concilii Vaticani dscrstis
tropica mystioaque dicendi methodo· ; ne una» patrum
agnoscunt Sad u palatia divitem at casas niricularam, d universitates at scholae, ganaratim li
asseraret clara in decreto adtase, quod alter etiam ver­
fabrica· et officinae operariorum nobis occluduntur,
balibus additis explicationibus minimo invenit : névé
quia doctrinam, quam tradimus, et salut» remedia unus petram vicevana decimet in decreto non in­
quae administramus, haud indigere putant, quid veniri. quae tamen alteri insuperabile obstaculum
tunc ? Nonne haeo desolatio peior omni peresquutiooe ?
foreut : alia» enim diceretur esae canones, in quibu
*
De hac desolatione plus quant de apart
*
hod» undique 1 I quisque frustra dogmata quaeret, aed inveniet pariter ■
dogmata quisque sua.
.
*
insurgent» pugna conqueri oportet. Si pericula
humanae societatis simul et ecclesias imminentia
Scimus nec divo Petro arrisisse difficiliorem di­
probe et mature ponderamus; huic desolationi, hisoe cendi methodum, ita quidem ot ce haud temperare
periculis mederi ecclesiae in synodo congregatae com­
potuerit de epistolis sancti Pauli adnotare’ : In quibut eunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti
petit et convenit.
Sanctu· Augustini» loquitur de insigni aegroto et tqatobtlea depromat. Memor» aimua potius gaudii
qui in terra i acebat, βζ de excelso medico qui de caelis apostolorum Domino dicentium’: Ecce runa palam
ad hunc aegrotum descendebat. Medicus hio Filips
loquerit, et proverbium nullum diris. Mune «rimas
hominis nominari amabat et transibat benefaciendo, quia aris omnia, et non oput eet ui quit te interroget.
ut huic aegroto dicere posset1: Si verbis mew non
In hoc credimut quia a Deo exitti.
credo, crede taltem operibm quae facie
*
ac ad pro­
Sit venia verbo, sit venia sermocinanti.
prium exemplum provocans viam salvationis indicare
poterat, dicendo’: Dianie a me, quia mitis sum, et
ORATIO
humili» arde: et invenietit requtem animabut vetirie.
reverendi patrie domini Benedicti Thomae
Idem qui tunc languebat, nunc quoque infirmatur,
epieoopi Bupelleneit
.
*
quia caelestem sprevit medicum, terrestre sequens con­
silium. Nonne eodem modo medebimur ei, quem
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
caelestis noe- docuit medicus?
0 rendissimi patres.
Dicam paucis verbis quid in prooemio, mea sen- '
Caecus pulchritudinem aedificii, fundamenti
tentis, sit addendum et quid sit corrigendum.
firmitatem, et opificis irtgenium tunc tandem mira­
Primo, quid addendum. Aasentio opinioni illubitur, quando amoenitatis et commoditatis aedificii
expertus est. Fiduciam aegroti medicus sibi con­
stri»imorum patrum, qui affirmaverunt et demon­
ciliabit non de propria fortitudine loquens,. aed ad straverunt dispositionem schematis propositi, ac
infirmi miserias misericordissime descendens, ad proinde discussionis ordinem esse satis illogicum, et
exemplum gentium Apostoli, qui dicera poterat’:
parum consentaneum sive traditioni conciliorum, sive
Çhws mfirmahr, et ego non mfirmor? Factu» tum praxi theologorum, sive exemplo ipaiusmet divini fun­
datoris ecclesiae. Quomodo enim de priumtu recte
mfirmit infirmat, ut mfirmo» lucrifacerem. Omnibut
omnia factu» tum, nt omnes facerem calvo». Infirmus tractari posset, nisi simul de episcopis et eorum
misericordia medici sanatus magnitudinem virtutem­
iuribus ageretur? Quomodo de- magisterio summi
que eius mirabitur. Christus Dominus prius caecum
pontificis separatim a magisterio eoelevies universalis ?
His et aliis argumentis necessarium censeo summasanaverat, inde eum interrogat’: Credi» tn Filium
Deif Bmpondit ille et dixit. Qms est Domine, ut
riam proposito prooemio praemittere expositionem de
credam m eumf Et dixit ei letm: St vidùti eum, divina tum institutione tum constitutione ecclesiee.
Hai ic autem eo maiori fiducia proponam, quod com­
et qui loquitur tecum, ipse est. At ille ait: Credo
Domine: et procident adoravit eum. 9ed sufficient
pendium exhibet doctrinae, in schemata prim
*
vice
ter dicta sint quoad odium quo mundus fundamentum D tradito, iam declaratae. En igitur illud quod prae­
ecclesiae prosequitur, et quoad modia, veris periculi· mittendum esset, meo saltem iudicio, isti prooemio his
opposite, de quibus, ut censeo, ptuepriniii etiam agen­
aut similibus verbis:
dum esset.
Aeternet Dei Filiue, propter not hommet et prop­
Emendationem desuper proponere idem esset ac ter noeiram teduiem moarnatut et potem, doctrinam
prooemium, et non illud tantum, immutare; cui veritati» caeteraque takitit remedia ei auxilia, quae
superfluo labori supersedeo, ümun quod adhuc humano generi per peccatum mieerabiliter lapeo,
attingo, eat in citato loco ..visibile fundamentum."
euperabundanti patia attulerat, ditcipulit tuie tra­
Videtur hio tropus non apprime quadrare ad veri­ didit, praedmam hoereditatem, et maeetimabilil
tatem ipaam significandam: fundamenta enim quae
> tea X 4s vertis Doaial [sUm ΙΛΙΧ, P.L. XXXVni.
videntur, sunt fundamenta denudate domus -nondum
MI *}.
extractae aut in ruinam collapsas. In memoriam
» nFttr.m, IA
desuper revoco, verbis sancti Augustini, quae huic et
• Isea. XVI, SS -SO.
> Issa. X, »*■

• Matth. XI ».
» Π Csr. XI, »; I Car. IX, S.

• Issa. ». te»

’ l|isssf» MagsUsaai· propssait «MadsUsa·· aseaato»
festta» te Wtes «atets, qs» iadptt: Jaasataadaa vUsS»
jrosssds»* et* *·<» sd verte .ooaWerisv smns prvswt
ters* (pagtes sagitae). Prspssoit stiass sasedatisa» asae*
te fsctaa », M Syri·»· qaarta· (b) te fsgtea 1*

M7

A. ΟΜΗΜΠΗΙ PUBUCAI BT
——............. .

----------------------:----- «■ ■

-------

pretiidapoeiium, gentibue mmAm Agni cMtaett· get- A potestate

sibi ομβμμμ Mgutat at saodaraatar eoeisaiam; «past»· suat oauass, ait maori· Cypria­
*
ostenditur, qui ab apostolat omHdbtti igitia DttHHtt ao Rtietifief noster tanti no·1, et F· «
theeateri haimdee etriem effaruure tandm· mm· BlbM ttMBÎBÛ OOBMDMM jNMBtW, Ht MfliMM CWtlti
*
jd
MMMMM MMMM40WB> guf M^wK MflWÎM
une menât rat tir.... Quam unitatam firmiter tonare
et vindicare datant· maxime epocopi, qui in eorlmia
fMI iioàtHMM MM MAflMMFWt tl mImMi M®W· flfr
ΑμΛΗι WVMIW> MÎ dFWÎMÎM flB MM
ttCFGp psostdanns, ut apmeopatum quoque ipeam unum
quad metituit, Immov
wbrit at titid atqne indiriaum probamus" ; et addit glorioaos doctor
M VMMM taiisbtte COtJMS ΟΟβΙβΟΟβΓ·, MM
*
MMoAfW
pulcherrima verba iam commemorate : ..Epiaoopatua
MNMMWfa MNMt ad MMMM MM<NN IM fnlMae,
unus aat, coin· a singulis in aolidum pan teatetur."
emramentanun earumdem participatione, eanrMMW· Hinc «meludandum mihi videtur rim et ariutom toque paetarum regimme, et as
*
aaarf ipee ieuMOe
tiua aodaatae non unice dependero a primatu. Eocaput, atgue vitae eupematundie ρτύκάράα.
cleaia eupar fundamento aummi pontifici· aedificata
Quapropter rdigioeam ex tie, varietate Uti gen­ fuit, aad innititur etiam oolumnia epiaooporum, et
tium, linguarum et morum déviait, eedeiatem fan­ hpù engahrie ipaiue aat Chriatua leaua.
davit et ordinavit, atgue per apoetoloe tune earumgne
* Eadem pag. 4 prooamii lin. 11 [c lt] lagimua,
8
nuMNorw ingiter ad ameummattimem mqm atorerii parta inferi maiori in diae odio contra fundamen­
m wwvmo mundo at ex omni treaturaaMgendam, tum eodaaiM undique ineurgere. At vero ut iam nodocendam, umctifiamdam regemjamque Mandatât, «I * tatum eet, nedum aevo noetro auctum fuerit odium
ana- erect gene eanda,. populne aoeeptabilie, eectatpr advenue rnacthm aedem, ridetur e contra additum
bonorum operum. Societatem autem iUam, ad quam fuiaee notabile incrementum amori catholicorum erga
oiins oomxKMihr, ecdeeiae titulo ipeemet ineigmtam dem. Hoc teatantur ubique locorum aolemniorm et
• declaravit, regnumque eoum erne euper ternam, et ovile frequentioiee huiua amoria manifeatationee ; et inter
et domum praedicavit1.
ipeoamet acatholicoa veterum inimicitiarum im­
Èt haec at, quam adumbravit veterie teetamenti minutu· eet ardor. Saltem difficile demonetraretur
eynàgaga, quam prvpbetoe praenuntiaverunt, quam porta inferi maiori odio temporibua noatria in auc­
laudent euangelica oracula et apoetolioae vocet, pro toritatem aanctae aedia insurgere, praesertim ai atten­
cutitfomore tanta tormenta pani eunt mcrtyree, guam datur ad infauata, quae anteoeeaerunt, tempore, ad
cuncta retro eaecula, ab adventu Chriati tuque ad not, tempestates exeuntis saeculi XVlII. Unde rectius
omneeque populi extare proclamant; haet eet electa dicendum rideretur, portae inferi ineurgere non deunice et aeternum dilecta rponea, materque m ri- eietiuti, suppressis vocibus ,,maiori in dies odio uncentium, eodeeia Chrieti, guam aoquieivit eangume dique“. Si haeo admissa et sapienti vestro suffragio
ruo, extra guam miegra manere, cognoeci et coli non comprobata fuerint, sequentem peragraphum pro­
potat eiue religio, nec gmeguam chrietiani nomûw ponerem ut adneoteretur formula superius a me pro­
honore et praerogativie légitimé gloriatur.
positae:
Secundo, quid in prooemio corrigendum. In pro­
Hanc igitpr perenniter maneuram aedificare vo­
oemio, prout m hebet, heeo mutande eme censeo.
C ient domum Dei viventie, m qua euoe inhabitare xniue
1° Voci ..principium
'
*
quae legitur in fine phrasis merit faceret, ad hanc fidei et comnnmionie unitatem
peg. 4 lin. 4 [c»J substituenda' ridetur vox ertttnrm.
iugiter ooneerwmdam, m beato Petro apoetolo mTraditione enim et usu frequsntiore recepta eet, et etituit perpetuum utrimque unitatie viribüe centrum
insuper expromam et verissimam exhibet «anctae et fundamentum, nuper cuiue fortitudine aeternum
aedi» apoetolioae imaginem, quatenus eet unitatis ec­
eximeretur templum, et ecdeeiae oaelo inferenda eubclesia radix et vigor. Sicut enim a eentro prodeunt limiiae m burae fidei firmitate coneurgeret. Contra
et ad illud convertentur radii omnee; ita ab aposto- good fundamentum divûtitue potitum, quoniam por­
iica aede exeunt et ad ipeam redeunt radii omne
*
ec­
tae inferi ineurgere non deeietunt, ad catholici nobie
clesiastici regimini·: centrum eet ad quod propter committi gregu cuetodiam, mcolumiiatem, augmen­
4>rincipab'orem potentiam neoeane eet omnem eocleeiam tum, tacro approbante concilio, iudioamut necettcrium
convenire ; et ipeiue fidei doctrina inatar «anguinis in eme doctmurm de inetitutione, perpetuitate atque nu*
ecdeeiae
corpore a centro ad extrema membra, et ab pxtremi» tura meri apoetolici primatue, a ^uo totiu
membris ad centrum profluit. Quidquid sentit caput, eia et udue praecipue dependet, cunctit fidelibue cresentit et corpus reliquum ; quod sentit corpus riciasim dendam et teiieiadan declarare, tecundum antiquam
et sentit caput: una vox, una mena. Unus idemque et coaetantem univenalit eiutdem ecdeeiae fidem, atspint.us est qui caput et membra dirigit.
que oontrarioe erraret proecribere
* In ultima phiaai lin. 21 [o „], poet haeo verbe
2
Heeo eunt, quas vestro indicio, eminentissimi et
„sacri apostolici primatus a quo totius ecclesiae vis et D reverendissimi patres, simpliciter et humiliter sub­
m tto, unum intendens scopum, ecilioet pro meo mo­
salue" addendum arbitror praecipue, ne rideamur di­
*
primatum summi pontificis, cuius amor et
cere nihil ad eoclesiai· vim et salutem conferre omnia dulo tueri
auxilia a Christo Domino ipai impertita et apeciatim honor in hoc amplissimo coetu neo possunt nec debent
ordinem episcoporum, qui a Spiritu sancto positi sunt talis vel talis esa privilegium, sed omnium sine ulla
regere eocleuam Dei. Ipsi sunt, ait Nicolaus pon­
exceptione commune ius et commune officium.
tifex·, speculatores civitatis Dei, pastores gregis do­
ORATIO
minici, columna domus summi regis, magistri popu­
reverendi patrie domini Hyacinthi M. Martmee
lorum legitimi, rerum fidei et moram indices, qui sub
epiecopi eancti Chrietophori de Havana
.
*
Romano pontifice, risibili pastorum principe, divine
' Ia SMoSatiaM a rsvinvadiaaino aretor· ia acripti· aUUta «tolarettaÉ»!· praastoiba· tea prostares tagntor: Λ
4«œas proe^^ieevit, ac i^i es ^r«r«iœ Ss^Sitiitt at^rgratœuaa,
ctew «sad fUd dapssitam ffhish— re «fi Ari, penumm ta­

rer.' qua tana rerta naqa· rroSuh» ia miagngatiae·
gasreU.
• Meata, XV, ΜΠ e.

Eminentissimi ac reverendwaimi praesides, emineutissimi M reverendissimi patres.

> Dt mtU. axtemu cap. IV et V [P. U TV, WO).
• Hm verba» aMitaas «st, qaia are fait tea tatoUactaa
a atsMgrephia
« Mptatopu A Ctaiatsfltori he Bavaa m <n flatibm
tatta patriba st prosati readtatioai laagia yroseatfata pres-

so»

COMOBSGATIO 0KN1BAUB «RUfflMDU QOTHTA « taaii IBtO

sto'

Quoniam constitutio de aooteaia Chriati in daa» A tnssretor tempiam, d meleeto» caelo inferesUe ei
*
parte· diviae est, opportunum indicavi, prooemium limito» in Mae /ades firmitati amearperet1.
hoc, quod entia brava videtur, diffurius at exteoaiu·
Contra quod ftmdammhrti dsesasta» po»4um,
facere, at ipaum et locten praebuiaaet prima» oon- quoniam portae inferi matari m dim odio undiqur
•titutioni, et aditum apRiat ad aequantem conficien­
consurgunt, ae hoereimae pravitatis sedatores et fau­
dam. Hoc anim videntur axpoatulaaaa varii reveren­
tores huic eodesiae aatholioae vieMU capiti, uoew
dissimi patre», qui iam circa haac ntu loquuti eunt;
erroribus ac oovtUationibus invectis, omnem fere vir­
et crediderim, ni meae exiguitati» me fallat iudicium,
tutem ei vim ex se apendi adamer» lentant,
quod pauci» verbi» scripei, possit utrique conetitutioni
infracto et infirmato, totum enrjmine corpus validiori­
convenire: quod ex vestra venia legam, ratione· ex­
bus malitiae armis impetant: ideo, ad catholici gregis
pendendo port lecturam, in quibue enixu» sum pro hoc stabis eommiaai custodiam, mootamitatem et augmen­
prooemio concinnando.
tum, ad profligandas htsereem, ontneaque errores de­
Cum rex pacificus, oetemusque sacerdos, Do­ pellendos, et ad eodesiae et episcoporum tutanda
mante noster leetu Christus repmon noms, quod sacratissima iura, quae, capite debilitato, sarta
iustitioe et pacis rsl1, reter Aomteer ûwWuerr detectaque manere non poermet, ad veram denique fidem
crevisset, ut omne» qui ex veritate sunt, audiant ver­ populi Christiani contra novos mnltiplicesque. multi»
bum eius·, ac ή» ea manentes salri fiart·, poet de­
etiam modi» invectos ac rulgafos, errores firmandam,
victae ac spoliatos principatus ae potestates, ecclesiam tauro approbante concilio, indicamus neceararium esse
proprio sangtsme fundatam instituit, m qua, veluti B doctrinam circa hoc mgstirum Christi corpus ac eius
in domo Dei viventis
.
*
fideles omnes uniae fidei ei naturam et proprietates, quam temper tenuit ipeamet
communionis vinculo ad invicem connexi, ipsi etiam
ecclesia, denuo solemni declaratione ae definitione
capiti uniti temper manerent. Quod etiam adeo <r- ommbui notam facere. Quod, ut ordinate et tient
dentissimo cordis affectu desideravit, ut, priutquam
ipetue exigit rei natura, perficiamus, ab ipso capite,
glorificaretm, Patrem enixe rogaverit ut credentes m a quo in universum coeptu vita provenit, incipere de­
ipeum omnes unum essent, tient ipeemet Filius et cernimus: ut doctrinam de institutione. perpetuitate
Pater unum «wtf1.
et natura sacri apoetolici primatu», a quo etlim lotiuc
Hic proinde rex pacte prmeepsque paetorum, qui eccleeiae vit et «alu» dependet, eecundum antiquam
est caput omni» principatus ac potestatis·, quo salutiet conflantem enudem eccieeiae fidem omnibue
ferum nostrae redemptioni» opus usque ad consum­ fidelibut firmiter tenendam ac credendam exponamue
mationem caecali perenne redderet, quod ante pac­
ei proponanuu, atque contnrioe. eotque dommico
tionem suam apostolis omnibus promiserat’, poti
gregi adeo pemiciotoe, errore» debito amdemmaiumit
resurrectionem abunde implevit: nam ipsosmet, quot
iudicio proecribamut, ac proinde totum hoc myeticum
m novihsima coena novi testamenti sacerdotes nuti- Chrwti corput, euiu» membra nobie ipeemet in beato
tuerat', qgse ecclesiae pastores etiam instituit, dane Petro regenda, confirmanda, docenda et pateenda
illis Spiritum sanctum, ut, evangelisanfes ubique pa­
tradidit, tvrae fidei clgpeo munitum, integrum ac in­
cem et bona, peccata remittenda remitterent, et reti- colume contra inimicorum in diei furentium iacula.
nenda retinerent·. Quod etiam cumulate perfecit, C ip»o favente Chrieto, coneervemut.
cum, aeceneurue ad Patrem, mi
it
*
illot m wtivemm
En ergo, eminentimimi nc reverendimiiui patre»,
mundum, praecipient illi», ut docerent omnet gentei prooemium, quod pro meo exiguitate acripei, in quo.
eervare omnia, quae mandaverat illit, ac certat eoe ut vobia patet, Chrietu» Dominue aub appellatione
reddent, cum ipeie omnibue diebut futurum ueque ad regia et Moerdoti» proponitur ; et id ita proponitur,
contummat ionem aaeculi10.
qui· in antiquo Teetamento prophetae illum sub
I't autem omnium, five paetorum cive fidelium, dignitate regia aliquando venturum saepe saepius
in eo credentium fidei et charitatie unitae, quam in­ dixerunt, et qui· in novo Teetamento ipee Chrietu» Do­
temeratam eervare debebant, ut lalvi fierent, in tua minus eeae regem eaae dixit, et regem non ut eunt rege»,
eccletia iugiter contervaretur, velut poientàrrmue rex,
huius mundi, et regnum habere, non quomodo sunt
sui regni elavet, quod uni Petro etiam promieerat11,
regna huiu» mundi. Nam vobis notum est quod cum
ipeimet, eiue vices in. terris gesturo, tradidit11, ut eaeet in conspectu praesidia romani, hic admiratione
nemo, niti ipeo aperiente', in hoc regnum miraret;
suffultu· viden· iuetum illum coram tribunali con­
velati aetemui pontifex m tummo eodletiae tuae aa- etitieae, dixit illi1: Ergo rex es tu· Et Christus non
eerdotii et apoitolatue apice eum collocavit, ut, per­
negavit se regem ease, sed hoc fassus est, et dixit :
fectiori modo quam Aaron pro populo iervitutie,
Tu dicit quia rex tum ego. Ego in hoc natus sum, et
potestatem haberet m praeceptis, doeere filio
*
adop­ ad hoc veni in mundum, ni testimonium perhibeam
tions testimonia, ei m lege tua lucem dare credenti­
veritati. Christus ergo est rex veritatis, at regnum
bus'·; ae denique, uti ugneniimimui architectus m
ipsius in hoc mundo eat eccleeia Christi, id eat regnum
eodem beatimimo apostolorum principe perpetuum veritatis; in quo veritae usque ad consummationem
utrimque imitatu principimn ac visibile fundamen­ saeculi pura, integra, incorrupta, incontaminata, inte­
tum inttituit, super cuius fortitudinem aeternum ex- merata conservanda erit, sub protectione huius regis
Christi et aub tutela illius, quem ipee in terris vicere■matas, UMqaa prepaeait sU kabetar ia smadatisae pria·
gam et vicarium suum ease constituit.
pagtei» ·><·■
Quia autem Christus Isau» hanc regiam digni­
• Bsb». vn, «.
tatem et auctoritatem contulit summo pontifici, idaat
• i·, xvm, n.
beato Petro et eiue euccseioribua, cum eum constituit
• lirat
*
« I Tta. m, Λ
clavigerum regni oeelestia, idest regni huiu» mundi,
i Ia XVI, SI.
quod Christus habet in hoc mundo, ideat ecclesiae;
• Osios,D, ie.
quia Chriptua ergo, qui est clavi» David, dixit Petro :
• Mato. xvm. ia
• laaXXn, IA.
Tibi dabo claves regni caelorum, quod erat dicere:
• Is. XX, «
Ego sum darie David, qui aperit et nemo claudit,
is M»«U. XXVIH tt
claudit et nemo aperit ; et etiam ipse eris quasi clavi»

v

u lb. XVI, IA
ri Ia. XXI, U.
• BadL XIV, ».

■ A L·» «srev IV ia Mat, Dosu gpp. Π1
• i·, xvm, n.

, ι

Α. 8Κ9βΚ>ηβ PUBLICAS BT IΜ WKWlXj Μ,ΤΙ< >ί Bl φ0ΙΙΚΑΧ>>β

611
Ο

D»id habens darem mei regni, ot aperias ipee soin·,'A dedit iMiliaern at priaematare aüM wrffrmadi, iBaa
quin alius veniat movere manam tuam, ut daadaa ipee docsadi ; quid valtis? Videtur miU dia antiqua arena,
eoius, quin veniant alii dicare tibi, te opus habere quam historici dsssribaat ds baronibus, qui se prae­
aliorum opera ut claudas et aperias; ml te alaudis sentabant coram regibus at dicebatat illis: Bex, nos
et orno aperit, tu aperis et nemo daudit: qeod eet ■amas qui singillatim sumas tantum qnantem tu ; et
simul eoUsrti sumus plus quam tu.
regia potestas in praecepti·, ut dicit liber Biodema
Ergo, venerabtlas patres, da iuribus episcoporum
otici, quam dedit Deui Aaron pro populo servituti·,
Christus lesus loquutas est, et haec iura satia ex­
nam haao sunt verba quae de illo dicit
:
*
Fooit Det
*
Aorou eemdem sibi, dedit 0i in preuniptii m pressit. Primum qpim dedit apostolis iura mosrdotii,
:
*
Hae faoitt m meam
potestatem, docere Zaoob testimoma, et «s logo »» quando in eosna dixit illis
facem dire ZsnasZ. Quapropter nihil acoommodatiua oonomomorationom; deinde dedit illis iura episcopatus
eme credidi, quam incipere boo prooemium pro con­
ordinarii, quando in die resurrection·· dixit
:
*
Sicut
stitutione a dignitate regia, quae eet in Chriato, ot mioit me Fator, ot ego mitto eos.. Arxipite Spu+i
post vemre ad dignitatem aeterni sacerdotii, quam fam seuctom. quorum nmieoritie peccata etc. ; portée
habuit in natura humana, et quod mt principium, dedit illis iura apoatolatos extraordinarii, quando
origo, fons, radix omnis dignitatis sacerdotalis, quae­ •mensurus ad Patrem, dixit illis
*
: Eunice m mundum
cumque illa sit in ecclesia Dei.
unswrsum praedicate evangelieun omni creaturae Et
ludioavi etiam opportunum eme describere iura ideo, venerabiles patres, nulla nisi una est ecclesia
episcoporum, quia tot tantaque ex hoc ambooe dicta apostoli» in toto orbe ; non quia desunt ecclesiae quae
sunt de iuribus episcoporum, ut crederem quod ali­
ab apostolis fundatae sunt, sed quia nulla ecclesia
quando discedentibus nobis ex hao aula, lapides haereditate possidet iura vere apostoli»; quia
sanctuarii de iuribus episcoporum loqui continuabunt : Christus dedit apostolis ius episcopatus et apostolatus
ergo de iuribus episcoporum iustum et aequum eet, ordinarii, et dedit illis ius apoetolatus extraordinarii,
ut aliquid dicetur in hac constitutione, sicut illa quia dixit illis: Ite in totum mundum, praedicate
deadripsi. 8ed quid sunt iura episcoporum, venera­ evengelium omni creaturae, fundate ecclesias in omni
biles patres? De iuribus episcoporum iam discepta­
orbe terrarum; et hoc ius descendit cum illis ad «ebatur ante annos 1837. Prima disceptatio de iuribus pulchram. Ideo dicitur quod episcopi sunt sucoessores
episcoporum evenit, quando duo filii Zebedaei vi­ et haeredes apostolorum ; sed non secundum totum,
dentes ee plus amatos a Christo, et formidantes princi­ quia deest aliquid illis, quod habebant apostoli et quod
patum divi Petri, de quo iam loqui audierant, ac­ bos non habemus. Ut ait sanctus Thomae
,
*
baculum
cesserunt ad lesum, per matrem suam dicentem
:
*
Dic portamus circumflexum, ut indicetur quod nostra auc­
ut ht duo filii mei redeant tonis ad dexteram toam et toritas habet eure limites; ideo Romanus pontifex,
alter ad neutram in regno tuo. Sed quid ad haec cuius auctoritas non habet limites, non portat baculum,
Christus? Statim Christus solvit quaestionem dicens: quia ipse dominatione sancta et principatu spirituali
Neeciiie, quid petatie, id est, discrepatio vestra pro­
hgbet potestatem universae ecclesiae.
venit ex ignorantia iurium. Post pauca alia disputatio
Sed ecclesia catholica apoetolica et Romana eet
de iuribus facta eat; nam inter discipulos contentio C illa quae possidet iura apoetolatus universi, ordinarii
facta est, quis eorum videretur ease maior. Iterum in orbe terrarum; quia Christus dedit Petro hunc
lesus quaestionem indirecte resolvit advocans parvu- apostolstum, huno principatum, hanc dignitatem quam
lum iuxta ae, et constitue·» illum in medio aposto­ non dedit caeteris apostolis. Et quia Petrus in hao
lorum et dicens illis
*
: Niti effidammi tient parvulae urbe vitem finivit, quia ibi e vivis discessit ; hinc non
itte, mm mirabitu m regnum caelorum; id est, re­ solum iura sacerdotalia, non solum iura episcopalia,
solvit quaestionem dicens, si haberetis humilitatam, non solum iura apostolic·, sed iura veri nominis apo­
non disputaretis do iuribus. Et idem hoc evenit, stolat», quem ipas habebat, successoribus relinquere
quando in coena tertio disputatio orta eat, quando debebat.
quaerebatur quis eorum rideretur ease maior. Et laus
Ergo, venerabile· patres, ad haec tempora iam
item resolvit quaestionem dicens
:
*
Prmdpee gentium devenimus, in quibus oportet ecclesiam in Spiritu
dommantur eorum: et qut reopm swit inter eoo,'bene­
sancto congregatam loqui fidenter, audacter, non ti­
fici vocantur. Vot autem non oie: eed qui maior eet m mentes inimico·, nec illos qui gladium contra hos
mbit fiat aient minor. Eooe ergo quam antiqua sit vibrant, neo illo· qui gladio linguae contra nos insur­
gunt Et quare timmnus illos? Est ne veritas, illa
disputatio de iuribus, et quam antiqua ait reaolutio:
scientiam et humilitatem prae se ferre debent dispu­
qua· definienda est ? definiatur :■ quia veritas Domini
tantes de iuribus episcoporum et praesertim, venera­
manet in aeternum ; ei quidquid dicant inimici, quid­
biles patres, quando disputatur de iuribus coram illo, quid adversarii blaterent verita· Domini manet in
qui in terra vices gerit Christi.
D aeternum. Et tanto plus hoc necessarium esse ar­
Nam magna sunt iura episcoporum, quando epi­
bitror, quia dicuntur fideles et non sunt, et non pauci
scopi coram comitiis regum disputant, contre tjran- ministri Christi appellantur, de quibus premimus
nidem advocantes pro populis, et defendentes iura dicere oum sancto Bernardo, quod ministri Christi
ecclesiae. Video Leonem Magnum redivivum, video appellantur et Antiehristo deserviunt; qui pauco ab­
hinc tempore libros et ophameridss in publicum proje­
Ambrosium e sepulchre resurgentem, Lupum exeun­
tem obviam et alios praeclaros sanctae eotdesias gpi- cerunt et palam proclamarunt, in quibus et patre·
eoopos in ecclesia Dei, qui do iuribus ecclesias jct concilii arguuntur de criminibus in libertate, de
fidelium et veritatis disputarunt, et non timuerunt criminibus in modo agsodi, et etiam de conspiratione
se sistere coram terrae regibus et principibus. Quando praehabita ad proclamanda iura, iura quae, dicunt
autem video, ignoscite mihi, reverendissimi patres, illi, quilibet non habet, et ad auferenda iura quae,
ignoscite mihi obsecro, episcopos disputantes d/ dicunt etiam illi, aliqui nabent Nec tollemus ture neo
iuribus coram illorum capite, coram illo, cui Deus dabimus iura. Iura quae Christus publicavit suo ore et

< taMite XLV, 7-M.

> Lae. XXII. l».

■MatteXX, Sl-B.

« i·. XX, n-ss.

• LaaXXU, SS-SS.

> Mare. XVI, »
• Amom Mssisp kgplsmsatem < XL a 7, ad A

• il xvm, i-i

CONGREGATIO GENERAL» 8KXAGEBIMA QUINTA ·raniilSTO

BIB

BIB

qua· dedit Patro ao ai» aueoaaaoribua, eadem favente A opinio, quae exiit in looam extemporum circumstan­
Deo publicabimua, at. Spiritu «noto afflant», da fida tiis, in qua dicebatur quod concilium eant supra Ro­
eaaa omnes decernamus; at ipee summus pontifex eua manum poutifioem, ax qua alia ooosectaria in lucem
definitione ne declaratione aolamni ooafirmabit iura proferebantur. Auctores huius doctrinae revers -Galli
etiam, quae nos habemus, quae aunt ad docendam eo- erant, ex universitate Sorbonneou erant. Petras do
nleeiam Dei, ad administranda mysteria Dei, ed ad­
Alli^oo at Ioannas Gerooniua. Sed notate c od base
ministranda ilia quae Patna apostolus appellat patri­ doctrina per fate centum annos veluti iaou etiamsi
monium Dei, haereditatem Dei, eàdem iura nota in quibusdam Galliarum et Germaniae act. ilis haeo
profitebatur. £t quid vultis? 'Mirabilis coincidentia
faciet.
Sed absit a nobis ut universalitatem iurium in est, quod in regionibus illis, in quibus par centum
nobis instituamus. Nam antequam divus Petras e annos scholastici hano doctrinam audierunt, luthé­
vita discederet et divus Paulus, ambo in suis litteris ranismes et oalviniamua in lucem prodierunt Sed
dixerant quae sunt iura episcoporum. Nam divus Pe­ notate quod doctrina, quam in concilio Constantiensi
trus in sua encyclics ad universam ecclesiam haec ait
* : et postea in Basileenai proclamaverant aliqui patres,
Ρακ-iie <pti in vobie ai gregem, notate verba, ^repeat eet vera catholica doctrina tunc expressa. Ex hac
qui in vobû at, non alium; et sanctus Paulus vale­ doctrina quae facit concilium papa superius, ad illam
dicens episcopis et presbyteris Ephesi haec dicit illis
*
: Lutheri nulla est diatantia nisi illa quam habet axis
Attendite vobis ei univerto gregi, in quo tns Spiritui a polo. Et sic poet centum annos disputationis mageanctue potuit epieoopot regere eodetiani Dei; notate B nus materiae cumulus iam erat, et venit Lutherus et
iterum verba m quo, in illo, non in alia Ergo noe ignera admovit et tota Europa exarsit. Sed interna
sumus in uno grege, et suooenor Petri est in toto adhuc non habemus hoc quod dicitur gallioanismua,
grege. Quia tamen iura et privilegia Romani pon­ non. Anno 1662..........
tificis poet quatuor saecula infirmata veniunt a pes­
Emineniueimui^pra^fe^cardinalis De Luca pul­
simis doctrinis haereticorum et a pessimis doctrinis
tato tintinnabulo Argent,1wc vèrba facit:
illorum, qui non volunt haeretici appellari, sed ovi­
Reverendissime domine, multa quae nunc dicis ad
nam pellem habentes in lupino corde omnia per­
rem proprie dictam non spectant ; ideoque te rogo ut
ficiunt; quia haec iura infirmata sunt secundum
ad propositam materiam redeas.
eorum intentionem, nobis competit illa iura expen­
dere in prima constitutione de ecclesia, antequam pro­
Orator. Statim. Ergo, reverendissimi patres, est
cedamus ad ipsam ecclesiam definiendam, stabilien- caesarismus ille qui impetiit iura Roniani pontificie.
damque veritatem quae circa ipsam
est.
*
Nam fuit rex qui convocavit1 gallioos episoopos, et
Nam summus pontifex est fundamentum unitatis, iuseu regis uniti declarationem emiserunt, et ex tunc
non sicut venerabilis antistes, qui me praecessit, iura sanctae aedis debilitata sunt apud reges, apud
dixit, fundamentum sed fundamentum visibile, quia principes et apud magnates; et qui illa debilitarunt
fundamentum invisibile est Christus; Christus, ille per hanc pessimam doctrinam, et etiam illa facta sunt
lapis angularis iactus in monte Sina, super quem a sancta aede valde improbata. Nos debemus procla­
etiam lapis angularis Petrus iaoet, et super hano pe­ mare iura supremi principatus, supremi apostolatus
tram, id eet, super hunc lapidem angularetn, fun­ quae habet in ecclesia Dei, et ut iura nostra sint sarta
damentum immobile aed visibile surgit totius ecclesiae tectaque in ecclesia Dei, conserventur et in corpore
' aedificium et non aliter. Loqui de fundamento in­ ecclesiae sint, et ut quod summus pontifex accepit
visibili, loqui de fide Christi, quae est invasibilia, ad regendum, ad conservandum, ad docendum, ad con­
loqui de hac re est nihil loqui.
firmandum, integrum conservetur a iaculis inimico­
In hac quaestione loquimur de fundamento visi­ rum, qui undique illud impetunt, et si possent illud
bili, et hoc fundamentum dicimus quod eet Romanus destruere vellent.
pontifex, sicuti habet prooemium ; nam Christus in­
ORATIO
stituit ecclesiam de hominibus qui vident, qui pal­
reverendi patrie domini Richardi WAdon
pant, qui tangunt, qui sentiunt. Ergo oportebat ut
epitcopi WheelmgentJ
.
*
homines haberent fundamentum quod viderent, pal­

parent, sentirent ; et si non viderent, quomodo cre­
derent in hoc fundamento, quomodo haberent hano
unitatem ?
Ergo, venerabiles patres, ne longus sim, tantum­
modo dicam, quad quando in hoc ambone dictum est
de doctrina illa, quae impetere videtur doctrinam de
primatu Romani pontificis ao reliqua.quae ex eo
exurguut, quando de hac doctrina aliqui loquuti sunt,
tillerunt in medium hoc verbum gallioaniemue; et hoc
verbum non mihi arridet, quia dum dicuntur gallicani, non satis distinguitur quid sit hic gallicanismus, et involvitur in hoc praeclarissima' ecclesia Gal­
liarum, praeclarissimi antistites, praeclarissimus cle­
rus, qui pro gloria Dei mullis abhinc saeculis multum
laboravit.
i
Et mihi venia reverendissimorum episcoporum
Galliae liceat de Gallis loqui, quia in iuventute mea
per plurimos anni
*
in Galliis commoratus sum, et
studiis sacrarum litterarum operem navavi. Quid est
quod dicitur gallioanismua? non est gallicanismuS.
Scitis omnes quod in concilio Constantiensi exiit
> I Petr. V, 1
• Ari. XX, M

Ooaore. emraau-

tomus

UL

Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
rendissimi patree.
Mihi in mente non erat hodie loqui ad coetum pa­
trum venerabilium, cum sperarem alios fore qui de hoc
proo^nio vellent loqui, et cum in laboribus episcopatus
fere triginta annorum in regione vasta et fera as­
suetus non fuerim usui linguae latinqe, nec habuerim
tempus praeparandi ea quae volui dicere: opero ut
bonitas veetra me excuset, et tamen spero quod po­
teritis ea intelligere, quae de hoc prooemio vellem
dicere.
Primo ego loquor, prooemium hoc vallem omnino
praetermittere, quia nec necessarium est, nec convenire
videtur, neo consentaneum mihi videtur eese dignitati
summi pontificis, et ad systema tantum sustentandum
hic habeamus. Primo non necessarium, quia ea quae di­
cuntur iam dicta fuerunt in prooemio illo amplis­
simo, quod iam publicatutn set initio concilii ; nihil
hio videtur addi : et ergo mihi videtur prooemium omi Hse vnliu· aMttaa est e stseagraphis, qeie sertira*
aea Beas tateDisareaL
■ Algu·**—: .BfteMpasWhseltaigsMbsaMBartlsMSSNfesait tertis», 'sartus, lui*e* qalata* rt M*a* isxtass,·

515

A. 8E88IQNE8 PUBLICAE KT ΟΟΝΟΜΒΑΠΟΝΕΒ (HMKRAUBI

»1»

twcMMrium, «ea «i ordo requirita· Λ1 qai requiri praecipuam caimm, ear rogaverit Patrem. Rogavit
ridetur eeeeoutu· faiwe», null
*
«Mt neoeeeita· ul quidem Patrem, ot ocumb anu^ esssot et unitate
hoo prooemium uobie truderetur. Sed nue oonreaire huiusmodi, sicut ipae et Pater unum wnt Sed uairidetur hoc prooemium, qui
*
dum ooonrio feret eam do teàe ipea caoaa base erat re) sa2tam haec praecipua,
*
eocleei
Dei loquemur, eponee Ghriutiroxhiberi poMrit ut credat mundus quia ta ma misisti, non tantum ut
populi·, ut illum rereru ugnauouat, anu raga et tine fideles habitarent in eoohsia Mices et Dao obadisotes,
macula ; tum oorpuu Christi mysticum rideremus om- eed etiam ampliori de causa ut credat mundus : haec
nibus monstrari, ut otium omnes in boo oospas ruleunt •rai causa· pro qua Christus rogavit Patrem, quia ad
adoptari ; etiam de corpore Christi loquemur, quod est hufcq» finem venit * ut credat mundus, ut omnes per
Mohma, in quo omnes membro essa deberent : hoc est ijpum salvi fierent, credentes non perirent Et cum
quod populis in prooemio, si fieret, proponendum es­ unitae esset necessaria, hac ergo de causa rogavit
set Nem tam quidem hoc faceremus, quod in pro- Patrem, et enixe rogavit et iterum atque iterum roga
*
Otmfo Mheiuqtie dictum eet; tum emet signum vit Patrem, ut omnes unum emant sicut ego et Pater
*
)mta
in gsotibus, quod poetent omnes ndere, et unum sumus, ut credat mundus quia tu me misisti. Et
ridente· Christum agnoscere. Tum quidem multa et ergo mihi videtur non posse hoc dici ,,ideo enim,
etiam optima, et etiam cum omnium gaudio pos­ priusquam clarificaretur, rogavit Patrem."
semus monstraro populo et dicere de ecclesia Christi.
De textu sancti Pauli .^apieotissimus architectus"
Sed prooemium non est de eccleaia Christi, eet t nqn loquor, quia iam de eo dictum est
simpliciter prooemium de una parte ecclesiae Christi :
Linea 6 pag 4 [c«j legitur: ,.super cuius for­
prooemium ergo mihi noq videtur saltem consen­ titudinem aeternum extrueretur templum." Sed
taneum dignitati Romani pontificis. Nam quidquid mihi videtur gratuita omnino assertio ista ..supra
ut de necessitate primatus, quidquid de institutione cuius fortitudinem". Nam quando Christus Dominus
illa a Domino facta, est etiam pars eccieaiae; et mih^ ad Petrum dixit : Ta es Petnu, rf super boor petram
multo magis consonum dignitati summi pontificie aedificabo ecclreiam meam, notandum est, quod non
esset, si tum de pontifice esset quaestio non id primo dixit, aedificabitur ecclesia, eed potius de sua in­
loco, non ante etiam ecclesiam Christi. Cum haec dico, testate omnipotenti loquens. et volens nobis mon­
non est quod ego non habeam erga summum pastorem strare quomodo de rebus, quae in se nihil sunt, ipse
etiam amorem et reverentiam. Nam schema hoc non tamen aedificaret ecclesiam non egens fundamento
est Vitnmi jxjntificis, sed est schema a patribus De- eiusmodi. quo egent homines, ut firmamentum sit om­
' putationis nobis oblatum. Quare ergo hoc schema in nino forte et tale, ut possit sustinere aedificium;
manibus noatns datum est? \Eo praecise fine ut
tamen'Jlle sapiens architectus talem aedificaret aedi­
systema sustineatur ; et ad hunc finem assequendum
ficium. talem ecclesiam ut in aeternum duraret, ut
omnia illa quae possent dici de ecclesia sponsa Christi, portae snferi et saeculi non possent praevalere adomnia quae de corpore Christi mystico, omnia quae >versus eam; et in hoc magis ostenditur potentia Dei.
de aedificio, quod Dominus positum voluit in monte Et mihi videtur hanc fuisse etiam intentionem Do­
nt omnes viderent, omnia haec praetereunda sunt, eo mini, quando loquitur : Super ba
c
*
petram aedif>oab>>
fuie ut systema quiddam praesentetur? Nam ppst
Nec etiam super omnes vos. apostoli, quo· elegi ut
illa quae iam in primo nostro decreto de fuie dicta fructum afferatis et fructus vester maneat, sed ego
f sunt. facile quis diceret : Ubi est ergo haec ecclesia.
omnipotens Deus, ego aedificabo ecclesiam, quia
de qua'dictum est quod pominui fundavit eam. ut
etiamsi posuero fundamentum hoc, tamen eget j»oreset omnibus medium revelationis cognoscendae? tentia omnipotentis Dei. Hinc mihi videtur non
Vbi ret illa ecclesia, quae fuit omnibus signum in dici, vel ex hoc textu vel etiam ex aliis. ..super cuius
nationes levatum? Ubi est ecclesia, quae in se evidens
fortitudinem extrueretur templum", quia gratuita
argumentum evidentiseimum est ventatis chrwtianae? omnino assertio videtur.
De hac ecyletna qihil, aut saltem tantum de una parte
Quae dicta sunt sub linas 12 Ce l0) de portis in­
humane ecclesiae. Ergo pro his rationibus mihi vi­ feri, quasi insurgerent contra pnmatum Petn et
detur prooemium hoc non eqae aptum ; sed potius pro­ huius sanctae Sedis, in omnibus assentio iis, quae a
oemium. eiusmodi fieri debere, quo quidem ecclesiae primo patre qui loquutus est, dicta sunt ; quod non
characteres nominareptur et omnibus ita coram oculis tantum non sit rerum hoc quod dicitur, aed etiam
positi, ut unusquisque diced : revera est opus Dei.
contrarium verum esc Nam qq4d volunt homines eat.
* Dicitur etiam in"linea 3 rei 4 [· lf] : ,.ut saluti­ ut ecclesia Christi destruetur ; et mihi videtur quod
ferum redemptionis suae opus usque ad consum­ multi, qui ex ·ο praecise volunt systema boc vel iLlyd.
mationem saeculi perenne redderet, sanctam aedificare nempe quia homines timent ne haec quaestio definia­
ecclesiam decrevit" (Pastor scilicet aeternus). Et nunc tur, mihi videntur omnino errare. Non timent ho­
stiam quaero a patribus rererendiasimis, an haec fuerit minee, rei saltem valde pauci timent (timent, verum
causa aedificandi ecclesiam. ’ Potest ne dici, quod est, quia memores sunt quod olim sanctae obedientiae
Christus ha^. tantum de causa vel etiam hae praecipue censuris obnoxium fuisset, quad forsan nunc ent
de causa ecclesiam aedificaverit, ut opus suum usque systema solum, aliud a quo nunc inter homines multi
ad consummationem saeculi perenne redderet ? abhorrent) ; sed quamquam de his loquuti sumus, mihi
Quanta s^nt, quam magna, quam multa opera Dei ! videtur, quod omnes non ita timeant. E contra hi
Ad quid ergo ecclesiam sedi^teVrit tantum, ut us­ quantum ego potui «hre ex/experientia plusqusnt ù?que ad consummationem saeculi opus suum
renne gfrita Anorum fere constanter ‘inter protestantes,
redderet? Aliae fuerunt causae cur Christus Dominus mihi videatur de hac re non valde timere, et tantum
aedificaverit. Et hae erunt causae quae in hoc pro­ nobis ludibrio rertunt quod, uti dicunt, huic systemati
oemio debent tractari.
eradimus. Et ego non timeo, aed potius contemno.
In linea 8 vel 10 [b ιβ], dicitur: „Ideo enim,
Circa lineam 15 [c lt] dicitur: .Judicamusneces­
priusquam clarificaretur, rogavit Patrem etc." Chri­ sarium esse, doctrinam de institutione, perpetuitate
stus ideo rogavit Patrem, scilicet ut omnes fideles ao natura sacri apostolici primatus etc." Sed ut iam
virentes in eodem fidei et charitatis vinculo ooutine- dixi, haec omnia dicta sunt in primo prooemio. Ibi
rsotar. $sd e contra ipsissima verba Christi demon- dictum est quod dSsdoctnni» catholicas ecclesiae, ds

HT

COBGMGATIO OKMBBAUB 8KXAGE8IMA QUINTA · Mi 1870

11·

doctruus Christi Dos loeuten «Msn ia molio; «t, A aiam loqosodi patii at noaaaDa, qoas bin undo
at mihi TMMtar, how omnia oao caasa boo in loo· audsaboBt, axelaransn at in ana vara luce pro ossa
repetuntor.
infirmitate pnsisreqi Ut eons vsrus fatear, at dicam
f
Ia lia·· paulo post [c M] „u quo totiu» scotesiaa oom revarsatia erga comms evotore» sapssatiasimo· qai '
via at aalns dspsodst"; base atian oat aoartio qua· pralocati sut, asnlte bio dicta aodiviara» aaqaivoca,
ridetur ooatradioas· hie, qua· ab apoatoto Paulo pnma eedfiaa st minas ’net·, qua iatigoat espboaùüoa,
ad Corinthio· XII, 14 dicantar; uh· lût dicit «x- 1 qua· non in au tearitato psasat veritatem, sad
praaaa, qood nollua mambrun dicar· potaat alii· cor­ mqgis insarviunt ad aam ottntaadata. Hinc erit
opari· protium at rite axçlitentur «tian ip·» vocabula,
pori· monbria qood non aint oscassaria, qood om­
nia membra alii· mambria iadigeot. Et da hao n •tiun ipsae piira···, qai· «x laete harum explication·
loquendo quaero ab omnibv· pracaantibo· patribos, peodei intelligsatia ventarum. At hie ago unice perpoteatna caput, quanquam ait id quod aat tn bomina paodo, quae ad hniaamodi prooutium pertinent.
Et imprimis, improbate «et dispositio, qua huiuapraeappnm at omnino neoasaariom, quid taman potest
oapat aine corde t Quid tamen potaat aine pulmoni- modi constitutio praemissa sst ooaetitutioni totius acba·? Et da hoo, quando «olamus docere fidabs quid olate··. Quamvis potuerit tmeteri huiuamodi quaestio,
tenaodum ait et quid doceatur ab eocleaia Chneti, •eu materia hoiusmodi, ut in primo schemate factum
quomodo poterimus docara illos quod 'eodeaiae totiu· erat ; non abs re tamen est, immo rei naturae magis
vie et salus dependeat · capite, quando ii» contra­ conforme, ut hoiusmodi materia traptetur ante doc­
dicere videatur eq quae dicuntur ab Apootolo primi· B trinam in genere d· ecclesia: et hoc patet, tum ex
ipsa Christi institutione, tum ex ipse recte ratione.
christiania Corinthii»?
Ex ipsa, inquam, Christi institutione. Perlega­
Et in hac etiam phrasi, poet verbum ,.dependet"
dicituV ..secundum antiquam ao oonetantam univar- mus, patres eminentissimi et reverendissimi, attente
aalie eocleeiae fidem". De hi» boo tantum volo notare, evangel·um, et videbimus Christum Dominum in­
quod facillime sansus perverti potest. Nam ai virgula stituisse beati Petri primatum antequam nihil dixerat
ponatur poet „fidem“. tunc haec verba possent etiam de ecclesia, nullum privilegium contulerat apostolis
*
Ne sit nobis grave considerare quae habemus
intelligi de eo, de quo loquebar, nempe ,,» quo totiu» sui
Christo baptisato, duo discipuli
ecclesiae vi» et salus dependet secunt|um antiquam .... iu evangeUo.
fidem". Tunc sensus videtur revera dici de perpetui­ sudierunt a Ioanna Christum ease Meseiam,; -unus
tate et natura «acri apoetolici primatus, cum ad doc­ ex iis erat Andiees. Hic adiit ' lesum, apud
trinam de institutione etc. secundum antiquam in ec­ ipsum moratus est una die; ab eo egressus occurrit
clesia fidem refertur.
ei Simon Petras frater, cui ille dicit, invenimus
Tantum verbum addam de iuribus, de quibus Messiam; et narrat loannes1: Dnnt eum ad Irmap.
multa iam dicta sunt. Nolo loqui hic de iuribus epi­ Quid, patres eminentissimi et reverendissimi, quid
scoporum sed de iunbus populorum, de iuribus Issus ? En verbs loannis : Intnihu auttm mm Irmt,
iliorum, quibus missi eunt apostoli et apostolorum dtnt : Tu et Simem fdnu lana, tu rwohers» Crpho»,
successores. Habent ius quod nihil illi» imponatur, quod mterpretaiw Petrqi, sed petra. Consideremus
nisi id quod a Christo clare doctum est ; habent ius ut C huiusmodi verba quae digna sunt consideratione, et
ecclesia Christi meliori modo coram oculis eorum po­ multum iurant ad exclarandam reqi, quam modo trac­
tamus. Christus nondum vocaverat ullum apostolo­
sita sit : et proinde ne inspiciemus vel hoc systema vel
aliud, sed potius illud faciamus, quod potest magis ad rum. Christus nondum ne verbum quidem fecerat de
ecclesiae Dei progressum tendere.
ecclesia Ocburrit ei Simon ; intuitus, ait evangelium,
NonZsunt alia, mihi videtur, de quibus neces­
intuitus eat eum Iasus. Quaero a vobis, reverendis­
sarium sit loqui, tantum de eo. quod videtur mihi simi patres, quid significet huiusmodi intuitus Ie»u?
figura omnino mutilata ubi de ecclesia sebem· lo­ Significat altum mentis consilium, quo Christus mo­
quitur. Dicerem . <>ed<5m'S ecclettum . <* qua liebatur msgm aliquid facere, sicuti cum legimus de
qwri laptdre rirt tuprraniiltoantur jideiee: cum ex Petro moliente sanare claudum, dicitur in Actibus
Prtrue mtgnu '· rum. sic dicendum
figura ita mutilata dicitur m ea quod debeant residere apostolorum
seu contineri. Haec dicenda habui, reverendissimi est, huiusmodi intuitu leeu significari mentis con­
silium ipsius. Quo autem spectabat huiusmodi menti»
trre.
;*
et vestro sapientissimo iudicio subiicio.
lesu consilium, declarant illa verba quae sequuntur :
ORATIO
tu modo es Simon filius Innas, tu vocaberis ('ejihas,
rrrernsdi patrie domini Saivatone Maguwo
id est. petra. Ergo consilium lesu illud erat, ui.de
rpucopt Boliumtie'.
Simone faceret petram. Immo iuxta consuetam phra­
Eminentissimi praesides, eminentissimi af reve­ sim Scripturarum vocari idem est ac esse; hinc de
rendissimi patres.
D Christo dicitur1: Qui vocabitur Pileut Dei. et de
Non eo animo veni in congregationem ut verba loanne Baptista1: Et tu puer, propheta Altimmi
facerem de prooemio schematis nobis propositi : ve- oocoberu^ id est, talis .manifestaberis. Christus ergo
per illa verba iam constituebat Petrum fundamentum
■ Arnsssata
*
: .Eptaopas BoMasasto taa see ta
* alterna
asasla· rasfoatere s» vails terit il» qai aata leqaati fssesat, suae ecclesiae.
•t sk Us iaesapit qai ooaqaastl saat
MasUtaUs hase 4a
Procedamus, proeequamur legere evangelium
Beaaaa peaUies ÿtaanim ttorit eoaatitatiaei da missis
(rumoret rt tvres. Ad prooemium). In evangelus tum
Bas aats
*
rafSUsas ainis sk argasssaU s» s ris Ha ttsnaarinats
Matthaei tum Luose tum Marci habentur nomina
renters visas est; hiae ra
ene
*
la varti· salas partitas st
apostolorum, habetur apostolorum electio. In eligen­
nalti tataUigiUU TOCS texssaat sd pvaasassMS, sd *
···
.pre·
*
PKta
tern, saktetet'omtor. <ata taateasaia
*
ia k. Pstn »·- dis apostolis Christus exorsus ter » Petro. Omnes
*
slta
aaa sit ρτάκ^ΜΜ Mitais· sad osatea
;
*
st fi sip era·
enim enumerant primo Petrum. At sati· non ret
Priaeipiaa riqniteai naiqplsx sass adaatavit, aliad s«<teaa
(ramores) ; dignum ret consideratione quod addit
*
■itare
Dri gratia
,
*
aliad fonsste, qaed aaetoritatls peia*
dpia
«st a «aa varii·» dianaat, M «as saklato wektas ess­ Matthaeus. Quid MatthaeusMatthaeus non modo
ai· mat aaeasss sat. Hae ysstrena MS·· Bsaaaaa paattt··
*
priaclpisa e···. laoitaaata
*
pariter ·■·· qaad Stater .eeotra
< Cap. I. 41 et s«|q.
»aed ..-. naieri la die· «die . . . ate.'-, at Iliad ,» «·· tstiae
• Art. III. A
eetiaeiM via «t salas dspsadet". At Ma ata talari· M etata.
> Ua L ··.
ptarita· ta· inscrivit.
*
• Ik. I, T·.
HP

S19

A. 8B8MONM PCBUCAB ST OON«H»ATIO®»I C9MBA1M
*
f»-'

------ ■ 1

"

"·

‘-

M»
"

1

■"

primo looo poauit Potrum, nd expeeaaa dieit1 : primm i wiilateia daritet, «st «mm «altatis, q«ia «at aataaa
oor caetera ad •«itate» «easpagiMatar «t ia ««itate
Petrm («ρΑτος).
Quid nt, ominmti—'nii «c mumodimimi pain·, eosiserventar.
Ia oivilibas priaeepa «nasi «t cama unitati·,
quod huno tous addidit Matthes»? Si nihil aliad
voloisast aignifiean niai primatum quamdam ordini·, «st principiem unitati· ; ia ipaa fenilia pater «at prin­
nampe quod ante ceatero· fuarit tentum Putma olaotua cipiem «t «ausa unitati· familiae. 8i tollatur prinoap·,
a Christo, aufficiabat quod primo looo MoanatNtar, euinavi· natun· sit, sive ait priaeapa ahaolnt» aive
et hoc plane aatia oral. At Matthaaaa atpiwna dicit oonatitariooalia, hio non «at qnaaatio (debet ia qualibet
primw; at no dioamoa bane roeam inaaam ama, societate «ese priooipiam, in quo ressdsat numme
frustra poaitam in evangalio, concludam» oportet ali­ potest··), si tollatur dlud principium, noa amplius
quid aignifioai· pro Petro, quod non ecat commune erunt regna, civitatos; omnia, immo omnm subditi
dispergentur, et «ruat tot regna val tot statua vel tot
cum oaateria apoatolia
Christo· igitur tuno Petrum oooatituit voluti familia·, quot sunt capite vsi quot aunt etvitotes vel
ptimatem apostolorum, protoapoatqlum : aunt verba provinciae. Item si tollatur pater in familia, non am­
ipsi» Matthaei. Hinc datur intelligi, patron eœinao- plio· exiatet ea familia, oad erant tot familia· quot filii
tiaaimi et teverendiaaimi, cur Petrue primo· confess» erant Hino patet quod Romanus pontifex, mu primae
ait divinitatem Christi ; quare ipsi prae cMteris facta ■ucoeasor Petri, eat non modo«antrum unitatis, sad uni­
ait revelatio epecialia de divinitate Inu Christi. Hinc tatis. veram principium ; st ita etiam fessi aunt ipsi
melius intalligitur antithesis verborum Christi et I protestantes, qui noocunt saltem necessitatem alicui»
:
*
Petri
T« et Chrithu Filnu Dei, ait Petrus; et principii «altem ordinis et honori·, et ipee Maimvicisaim Christus: Tu ea petra. Non dixit: tu eris burg» p-yo—f— testatur, Romanum pontificem esse
petra; aed, tu ea petra; quia iam erat posita in funda­ principium et fundamentum unitatis.
mento suae ecclesiae a Christo Domino. Omitto
Improbarunt aliqui putres illa veri
*
prooemii
,,contra quod fundamentum divinitus positum, quo­
caetera (Vocet: Deo gratias!)
At considerandum est, patre· emioentinimi et niam portae inferi maiori in dies odio undique in­
reverendissimi, in hoc textu evangelii Matthaei con­ surgunt". Hoc verum eet. sapientiseimi patres. Omnes
tineri omnia munia, omnes praerogativae, quae ad ecclesiae inimici, hostes ecclesiae sciunt, immo aperte
primatum pertinent : non est hic locus ut ea evolvam fatentur, ut saepe legimus, frustra eos conari ad de­
(murmur), aed continentur omnee praerogativae, om­ struendam ecclesiam, nisi prius subverteretur eius
nia munia primatus. At nondum Christus aliquid fundamentum, quale est primatus Romani pontificis.
dixerat afiostohis, nondum eis dixerat
:
*
Qiuservmqae Hinc contra huiusmodi fundamentum maiori odso in
aUigaveritie super terram etc. Apostolo Petro ante dies insurgunt.
omnia contulit primatum, contulit ei'claves regni
Etiam dictum est, esse addendam locem prae­
caelorum ; idcirco ante omnia Christus huiusmodi cipue tftu dicitur ,,a quo totius ecclesiae vis et ealos
fundamentum posuit, super quod erat aedificaturus dependet'1. Fatemur, vitam ecclesiae non unice de­
suum ecclesiam. Hinc rite de primatu Petri agitur condere a Romano pontifice, quia dependet etiam ab
antequam agetur de ecclesia in genere, de privilegiis : operepraeeertim episcoporum ; et hic non dicitur umiv
episcoporum, quia inde coepit ecclesia
pendet, sed tota via pendet. Et rite id dictum est.
Et ratio ipea, aiebam, hoc docet Eocleaia est quia consideram», patres eminentissimi ac reveren­
societas; cuiuslibet societatis essentiale bonum con­ dissimi, consideramus fundamentum quale absque
sistit in unitate. Unitae ipaa est essentia cuiuslibet dubio eet primatus Romani pontificis respectu ad ec­
societatis ; non enim potest concipi societatis idea sine clesiam, regere universam domum, non partem
unitate. Hinc fit ut principium unitatis, centrum domus, non regere praecipue domum ; aed regit do­
unitatis prius concipiatur, quam ea quae ad unitatem mum. et regit domum totaliter ; quin tamen inde se­
reducuntur. Quomodo enim possunt reduci ad uni­ quatur, non regere domum pro sua parte columnas,
tatem sine principio, sine causa unitatis? effectus quae eriguntur in domo. Sed rerum est. quod funda­
haberetur ante suam causam. Igitur ratio ordinis mentum regit totam domum, quod a capite dependet
exigit ut ordinis principium ante caetera consideretur, tota vis corporis, licet non unice, licet etiam agnosci
ante caetera existât.
debeat aliorum etiam pars in huiusmodi s»tenSed dictum est, primatum non eese principium tatione, in huiusmodi vita
huiusmodi unitatis ; sed tantum centrum unitatis.
s Haec sunt, patres eminentissimi et reverendissimi,
Nolo facere quaestionem de verbo: aed hic non tan­ qua· vestro sublicio iudicio. Ex tempore loquutus.
tum agitur de verbo, agitur de re; et primatus Petri fortasse min» recte loquutus sum.
non modo est centrum unitatis, sed etiam unitatis
principium. Oportet multa declarare, oportet decla- D
Post haec eminentiasim» prini» praeaes discus­
rare praesertim ut intelligantur quae dicta |unt. Prin­ sionem specialem prooemii clausam esse an-untiavit
cipium est quaedam causa; principium aliud est his verbis :
efficiens, aliud eat principium formale. Si loquamur
„Cum nemo ampli» veniam loquendi do pro­
de principio efficienti eccleaiae, quia neget ease Deum, oemio petierit, declarem» diaouasiooem specialem de
esse gratiam Dei ? Per gratiam utique omnes vocamur prooemio absolutam ease, aalvo deputatorum iure, ^i
ad finem,- per gratiam Dei compaginamur nos in quid respondendum consuerint. Emendatione· pro­
corpusiÇhriati. Sed principium formale cuiuslibet positae quamprimum typis impressas reverendissimis
societatis sive ecclesiasticae sive civilis aive domesticae patribus distribuentur, ac poatea more solito suffragia
eet principium auctoritatis, est ille in quo auctoritas de iisdem iuxta decretum diei 20 februarii ex­
residet ; quaS auctoritas eet vinculum, quo ligantur quirentur."
diversa societatis membra. Hinc qui auctoritatem
Deinde addidit :
retinet non modo est centrum, aed est principium
..Proxima congregatio generalis habebitur craatina
unitatis; est principium unitates, quia ab eo ad alia die hora octava cum dimidio, in ή» fiet discussio
specialis de primo capite propositi acbematis. Sed
• Cap. X, 1. .
quoniam un» tantum veniam loquendi patiit, dein• Matta XVL IS.
oepa procedetur ad diacuaaionem spacialam capitis ae. · Λ xvm, 18.

G

■ Λ'(

.

.

MI

·

■■ ' .·

......... ........... ... .

.,, ‘ ,.... .

■' ■'

OOMGMGATIO ΟΟΤΒΒΑΙΑ ftXAGKSDU UXTl T M 1870

cudi, dc Φ® taatrai <te» wiiiwiihi patra hao- 4
tanna loqpaadi reniam pstasraat. QoapropSsr «a finita
gradus fari amni ad diseassicram aartii capitia."
Hisca wm» Manibea abaotatia, patra £imM aaaL

’

" ■’

’ ·· ' '»'dw»S«wi

Mt

vahtares determinare; quod ei enorme proreus mo­
mentum oonaidaro, quod doctrinae propositas iasst
intuita fidalinm, epiacopocum, «onieeia» et ipsius
macta» aedi» ; quod ei denique ob oculo» meos vereatur
dignitati· quine ooamlii, quae diligsntiaumtim sx34.
aotimimum < aoMicitimimum ieram omnimh sgalMn
expostulat, rau omnino comprimor, et quid aut quo­
1870 inaii 7.
modo loquar, ne aine omni utilitate loqui videar, fare
Faria tertia dia 7 inaii 1870 bora octava com‘di­ nescire me fateor.
midio ante maridiam, in conciliari aula Vaticana»
Accedit iapi < iatud, quod doctrina do apoatolico
patriarchal!· haailiraa, generalia ravarendimi rurum beati Petri primatu tam olara et cordibus omnium
patrum wngrsgatio habita eat; cui interfwsrnnt quia- mtholiooram tantopere imprsra et ceriaaima simul
gsuti quadraginta ot emo» patra, nempe 86 ear- eat, nt aliqua ad pramaos caput primam ednotare
dinalm, 6 patriarcha», 7 primates, 76 arohiaptaoopt, euperflnmn poakit videri. Nihilominus tamen illa quae
383 epiecopi, 4 abbate nullios dioaoeai», 14 abbatss a pluribus huius concilii patribus alio loco animadgenerale» siv» preasides congregationum ordinum mo­ versa eunt, et qum enimadverteoda omnino oanseo,
nasticorum, uaum mitra» habentm, 17 generale» et cum ad boo primum caput maxime quoque pertineant,
vicarii general·· ; quorum omnium nomina, quae per prastsrire minimo possum.
Assignatores locorum aoouiate deacripta fuerunt, ex- 1 i
Dogmatice declaratio et definitio ita exhibetur :
bibet indiculus patrum sexagesimae eexta» congre­ in beato Patro apoatolioum primatum · in universam
gationi» generali·, qui inter arta concilii emercatur. Dei ecclesiam institutum fuiam, idque per duo cele­
Reverendus pater domino· Augustinus Barecinu berrima effata Salvator» Domini nostri Issu Christi
archiépiscopal Salmasieosis ritu» chaldaloi miram stabilitur; hunc primatum oon honori» tantum eaae
lectam celebravit. Qua absoluta, et recitat· oratione sed at iurisdiotioni», sumque immediata et directe in
Adsranu Domine eta., eminentissimus cardinali» De beatum Petrum fuira collatum, non for» indirecte et
Luca primi praesidia munere fungena loco cardinalia mediata per ecclesiam, quae primdtum in Petrum ut
De Angeli» abaentia, patribus dixit:
suum ministrum contulerit. Haec definitio quae in
,.Progredimur nunc ad discussionem specialem se verissima est, st quam intimo et fthpissimo corde
pnmi capiti» schematis propositi de ecclesia Christi, omne· fidele» amplectuntur, aufficiens quoque Cen­
de quo veniam loquendi petierunt aliqui reveren­
senda foret, ai caetera· parta· quae ad eam aine dubio
dissimi p»tre»„quorurn nomina reterendus dominus pertinent, simul enunciatae essent vel potius preemiasubeecretarius ex ambone recitabit."
eae. Primatus tunc demum intelligitur, si simul di­
Tunc tabellam subeecretarius perlegit in qua in­ citur super quos sit primus vel princeps; fundamen­
scripti erant reverendissimi patres: cardinali» Fri- tum perspicitur, si cum. certeris fundamenti» con­
dericus Schaarsenberg archiepiscopus Pragensis, feretur; pastor supremus conspicitur, si caeteri simul
Aloisius Moreno episcopus Eporediensis, PdtAis considerentur.
Maria Ferré episcopus Caaalensis, Salvator Magnaaoo C
Dogmaticae definitionis ea certo exposcitur prae­
episcopus Bolinensis, qui omnes ad ambonem ab emi­ rogativa, ut sit clara proreus atque itii determinata, ut
quaevis dubia, quasvis quaestiones, quantum fieri
nentissime praeside successive vocati sunt.
possit, excludat. Hanc vero claritatem vel perspicui­
ORATIO
tatem determinatam in praesenti textu adeo non in­
emmentisymi ac reverendissimi Friderici cardinali» venio, ut, cum de caeteris necessariis altum sileat,
Schwartrnberg archiepircopi Pragentit'.
non msnoa tantum, sed et in obliquum versa appareat,
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­ immo minus rectum quid edicat. Legimus verba ,,ad
rendissimi patres.
unum Petrum Christus dixit : Tu es Petru» et super
Fateor sane, reverendissimi patre», si nunc ad hanc petram aedificabo ecdeeiam meam" Haec,qui­
consideranda capita de apostolioo Petri >et summorum dem, si verbum qt litteram attendas, verissima sunt ; si
pontificum primatu provocamur, id praeter meam et autem rem ipsam consideraveris, dubiis et quaestioni­
bus praebent locum : dam Petrus quidem eminenti
plurium patrum exspectationem fieri. Nobis enim
schema offertur, quod ab antecedente, rei quod prius et peculiari sensu est fundamentum ecclesiae, sed non
exhibitum fuerat, paucissimis tantum verbis dis­ solum et unicum praeter resteras apostolos. Sanctus
crepat ; fere eo solum quod nunc tribus csfÿtibu» Paulus testatur1, domeatico
*
Dei ruperaedificatur erre
distinguuntur ea. quae initio uno capite erant com­ taper fundamentum apoetolorum, ipso ntmmo angu­
prehense. Frequentes itaque illae adnotationes, quae lari lapide Chrirto lau; et consonat Dominus noster
ad doctrinam propositam a non paucis patribu» scripto 1) sio sd omnes apostolos dicen»
:
*
Sicut mirit me Pa'Commissioni exhibitae et typis impressa·
,
*
nobis ab ter, ita et ego miito nos; si me Pater posuit Iapidem
eadem communicatae fuerunt, in irritum reciderunt: angularem summum, lapidea eritis etiam vos. Haec
dignae enim visae non sunt, quae aliquam mutationem nisi simul exprimantur, ratio lapidali» fundamenti,
inhamatis, nisi unam periodum excipias, inveherent. qnod est Petrus, clare ab immeritis cavillationibus
Insuper celerrime praesens conciliaris consultatio praeservari non potest. Super oonfraiooe Christi
nobis imponitur, cum tantum oratorum numerum ad­ Filii Dei vivi, qua jkaeivit Petrus, extruitur ecclesia ;
.
*
huc expectaremus, qui de proposito schemate in et reeteri apostoli, testante Christo apud loannem
genere erant dicturi. Quod si iam recordor quantae idem tenuerant : Cognoverunt enem qnia omnta, quae
gravitati» sit res dogmaticas omni tempore et loco deditti mihi, dbe te nmt; et cognoverunt quia a te
exivi, et crediderunt quia tu me misisti.
1 Argaarataa : .Osrtiasb» Pngsssfe ooaqsssUM ia pris»»
Schematis textus porro dicit : „uni Petro dixit :
•st «asi pnstsa aasa st fiasteai aHrtva pstrasi sxgsetetio
quodeumque ligaverit rupee terram erit ligatum et
asa Stseasate |·»·ι·Ι1» pis»■»tare Muodsa staetats ftarit.
AMMlt posera setara » priso sat parea sat aikU ailSm,
m coeli»; et quodeumque tolveri» rupee terram, erit
st de is irrttra smMw tot patrsm iteavstlian sortpte
i trial! ta-ao.
•xkiMtM st typis tapratai, A4 sapat «atra pttraa Ssraira
pripoait saredatkaaa assaadaa pagia· Mpttaa at aagMatl*
• Ia XXL »1
• Sapra, V U, sst ata sq,
» ft. XVn. 7,

m

a. mnoMB purucae n oœro^WAïiom flWuiB

-------------------------------------------------- ,---------------------------- ,

ft·.»»...

■

—:-------- ■ »

m

............ —------ —

•oMws at as «Ntt»
,'
**
aeiatad quidam quel verbum A tiqM··' aggrem «t «η Mm Mtn lyid»
**
i* Spirit
*
Mtû MSfNfBt
*
»
*
MMdk
f*
ipsum difficultatem patitur at Mgabitar. Nou «aim VtttBM
uni Patro, asd etiam omnibus apostolis eadam rarba modum amiptia, triaatalam ataum etiaen brevi eanaona
*
diet
fuima norim» cena. Apod Matthatnia ΧνΠΙ at tdiinere amati·, revnrmdimimi patrua, rogo.
oom apoetali rmspiunt arte· nltuH1: last
Immü* tcbitt
*
*
MMpun
d· wolp·
*
Chrieti
dieo adbie, paaaoaMgM aUigaeeritie "r>r terra», omnibus fere numeric absolutam eeb tama ooeeetitum»i ligata af » oasio, at ^pusMsmsgr·» adeentte tioais, at ncoi ree de ipeo ebearvatioem dedimae Tunc
»per terra», «rant éclata et â» oaaio; quae earta idam additum fuit caput aingulara iaacriptam décret·
tenant. Ergo ab qua» diota aunt Patro, SKplioanda at titulo, at nuperrime ilhe derelictis, propositam habecomparanda aunt ; ao magia qaod oom Domino· statim mue novum m integro aohqma, inaeriptam: Coaetitatio prime de teriMe, quod tamen ro ao veritate
de conjunct· multorum operatione loquitar, eia dicit
:
*
Vbi dao vel tne congregati » hnm aat, ibi rtt» ta act schema de primatu Romani ponti firia De>
cingulari capita illo quoddam opinaaosotam meum,
madeo eorum.
leta ofaasrvaada ceasui non quidam aa mente, ao licet fuerit en parte relatum, hebetia eub amnem 87
ai in textibua allatia primatum Petri doceri nullo Synopsis analyticee observationum, quae a patribus
modo diffiteri velim ; iterum enim iterumqua dadaro in caput et canonm de Romani pontificia primatu
maximam probandi vim iit inorno. Ast naMsaarium factae fuerunt1. lilina mai opinamenti nunc motiva
mihi videtur praeverti et praecaveri illae obtaotiona» sapienti vestrae oonaidarationi exponam, ex quibas
quae e similibus effati· ad omnes apoatoloa directie B permpiati· me impelli Quoque ad opinandum, nom
contra vim probandi pro primatu faraw denran pos­ usquequaque aptum, non aufficaana videri caput pri­
sunt; et in ea omnino sententia eum, ut non profe­ mum hodierna die, praetorquamquod cogitaram, in
ratur tamquam uni Petro dictum, quod reapae dictum diacuaaionem adductam.
eet etiam et caeteri· latae vero obiectiones sponte eue
Vel ex principio acharna originem ecclmiae asserit.
excluderentur, ei doctrina do eodeaia ac de vi et mu­ At nullam aeu non adaequatam istius ideam exhibet,
nere apoetolatue, prout iure decet, definitioni de pri­ cum tantummodo aedificii symbolo indicet, et a
matu praemiare emet, aut definitio et publicatio Christo Redemptore incetamn autumat ; quae tamen
huius decreti eo usque differretur, donec universum de non satis accurata dici ]>«rit De eccleeia Chrieti
ecclesia schema ob oculo· noetroe venabitur. Sin istud inscriptum erat primum achema; nuperum titulo
vero minue placuerit, ad probandum premens caput donatum de eccleeia: primatu» Romani pontificia, d»
requiri videtur, ut per brevem saltem comparationem quo achema tractat, utique eet in ecclesia et super eode caeterorum apoetolorum fundamento et iurie- clesiam; at quid vocabulo ecdeeiae significetur et
dictione compleatur.
*
intelligatur, non dicitur, non explicatur, neque origo
In eo utique venamur, ut in hoc eabroeancto con­ et institutio ecclesiae demonstratur. Summa re­
cilio characterem apoatolicum eceleeiae catholicae at- verentia et obsequio proeequor omnes venerando·
teetemur : Cretio. eOacto» catholicam et apoeiolioam collega· in concilio, et pari modo premtantiasimoe.
eccleeiam, quod in celebrando incruento aacrificio con­ ^ptree ad lecto· in Deputation·. At huiu· omissionis
fitemur. Apmtolioa autem vocatur et eet eccleeia, non c aeu preetenniasionis congruentem rationem pro
quod a sola Roma apoatolica eocleaia descendit, cum imbecillitate mei ingenii perspicere non potui.
et ipea a duobus apostolis Petro et Paulo coniunctia Attamen ratio ipsa, facta et regulae sanctorum
fundatam eaee constet ; aed eo quod ab omnibus et sin­ patrum, dicta et praecepta rhetorum et dialecticorum
guli· apostolis quaacunque suas et omnes derivat ec­ apprime docent a declaratione seu definitione rei, de
clesias.
qua agitur, ease inchoandam tractationem.
..Traditionem apoetolorum, inquit Irenaeus’, in
Profecto non pro catholici» tantum fidelibus con­
toto mundo manifestatam, in omni adeat eocleaia stitutio elaboratur et publici iuris fiet, sed pro uni­
respicere omnibus, qui vera Velint videre : et habemus versis habitatoribus terree; uti apostolis, quo· sancta
annumerare eoa, qui ab apoatolia instituti sunt epi­ synodus nunc repraesentat, et ipei mandatum est
scopi in ecclesiis et successor·· eorum usque ad nos“. docere omnes gentes, proptereaque in fines orbis terrae
Cuius communis apretolici fundamenti oblivisci non verba eius exire debent. Et meum opinameutum est,
decet, etiam cum de primario Petri fundamento trac­ enixa animi mei vota sunt, quod nec vocabulum nec
tatur et decernitur.
iota unum in actis publicis synodi Vaticanae depre­
hendi posait ab iis, qui ex adverso sunt, quod carpere
ORATIO
.
valeant.
reverendi patrie domini Aloieii Marito
Caput de quo tractamus, ut prooemium, ecclesiam
epiecopi Eporeiieneie
.
*
supponit vel mente conceptam vel fundatam a
Eminentissimi et excellentissimi .praesides, emi- D Christo, eiuaque originem repetit tantummodo a
nentiesimi et reverendissimi patres.
Christo Domino, a quo in primis promissum poste·
De ecclesia, quae columna est et firmamentum collatum dicit priqiatum beato Petro, utique in ec­
veritatis, quaeque illdminare debet omnem hominem clesia. Ergo hi|A capiti, quod initium dat nobilissimae
vementem in hunc mundum, nobilissimam tracta- tractationi, adnectitur necessario idea, qua explicetur
notio et exponatur definitio ecclesiae. 8ed et illa non
> Mstth. ivm, ia.
sati» accurata dici poterunt, nec plene convenire cum
’ Tb. ven. Ml
sacria Scripturis vetaris et novi Testamenti, neo cum
■ a«v. u
.
*
u». m, <·». ·
factis Christi et apoatolorum.1 trruxatu : .1>1ιιπ>·ι lyfengimsie Ia hse Rta «·■
ptu
itt—··■ ttxlt aoUoew at ssaUesaiaa· MMUatM
Et re quidem vera Constans iugiter doctrina docet,
oocMas. Id sate· eaa pluibaa rrolvuet, et alls addent
eccleeiam Christi esee catholicam etiam quoad tempora
all·»· oamlao a >r»te«it« ugsaMats, sar···· «aid. De-Leea
divini Redemptoris adventum antecedentia. Prima eodixit: ilgaososs qaa·» nvanadta·· astsr: lam alais va­
cari· sxtra Mtas· ; id·· at bm st Mam Hvirredtai·) fatr··
ts r«csat St ad anipMa· ··»·· rtatlat nd···
.
*
Ubaattaia··
a fstriba· bas· varia sxMfta amt, st staler nspiadit sxpoasiaM m ratio
*··
qaibu iaaitaatar MsaadatiaM· qaas ftepoasre iateadebat ; iddre· «·■ vtaia Miaaatiaaissan· yna•idaa· abaqa· asere m Isatarem o·»·1 tedtnaalan texts mm

•bnrv»ttue·· HnluaeoSi vm refenastas· es»·1 rslbrtar ia
Msaistioalbas R, I, t 11' Oia sata stais loafs· ait,
ta sia· Intiaai patra· tas»i· stfci vial Mat, «t flari··
*
•batanaaiaiaat

1 Sapra, LU, wLaMao.

«M

CONGREGATIO GENERALES SKXAGR8DU OITA T hail 1BT0

<Mui initia proftoto patenda ab esterais divinae A
aapimtiaa ognarltis; nam inquit aiaadam rapot laaoa
dVMtM1? DOMMMM dhkKt W
fâtMt MMB M Iv
*
■eqo Mas penan to. Poetato · ma at dote tA
*
ganta»
(MM

ft

ρΜΝΒΒΜΙΜΜ IlMM tWMMOf

«M

at pcrebnhra·, earn ftaqam ait ia oosteitxubna ipsis
ad iaatnactionaaa ptobfaan, at ana Noa etiam in
oataehiamia (signs impatieutien) dicatur figura eoohaiaa, extra quam abut in dihrrio mow poteet aalrari; paranaanwi mihi aat naoaaaario...

tonne. Undo Doctor gentium scripsit ad Ephssioa
*
:
SmmmMmîmm praaeaa Da Laacs, padaoto tats·
blegii f^a « apuo cate aaemdi antefatataxteni, pme- aaMo,
turgent oil;
dmtinamt ma to adoptionam /altorum,- at alio loco· :
Ignoaoaa queaso, raoarandiaauna pater, ignoscas;
Omnto aubtomf Daw Mb pedibue mm (Christi), ot
extra anatam propositi argumenta iam aimis vagaris ;
t^a^aa^a dd^et o^t^nat taqp^tr ^mneam eooisee^i^^t, ^jea^ae o^d
idsoqne noa ot oaanss mvarwaadiaaimi patres rogant,
oorpau Maa; quae commentando aanotaa Augu­
ut ad propositum argumentum redaua, acilioat ad
stinus in Pa. XXXVI adorait
*
: „Ex omnibus fideli•jmmImu M fro·
*
gMMraltn (Ιμχμμοομβ propouli
bua at aaigelia fit uaa civitea sub uno regs." Ex hac
·οΙμμΙϊ*β
antam catholica doctrina uni laraa lam habemus aoBerareaaditeimta» enator. Parcet eminentia rostra
captionem «octaetae pro dirurao sorum statu, ax quibaas
noalaamt, militantia acilioat, flentia at triumphantia: reveranditeima, mihi parcat; eed motiva tantum ad­
quae diviaio era aooeptio adao communia et vulgaria duco et explico propositioni· meae, quae eat immu­
«vasit, ut in nostris cstschiamia gaoaratim ait relate tandum caput I, am eidam adiioieodum, quod de inB atitutwaa eccleeiae dicat cum adnexo primatu apo«t edocta.
Altarem deinde aoosptiooem nomina ooobaiaa atolioo in beato Petro. Si «ninmtbeimb praevidi bua
habemur minue latam quidam, eed ampliorem adhuc, plaçai, tantum adducam aut legam ipsum caput quod
iuxta quam hoc vocabulum significat ooUacticoam propono; si hoc non placet, neque verbum ullum
omnium fidalium viatorum ab initio mundi neque ad
Caput L — De rearitattoisr eederiae or cpoetoliri
•eius finem. Hoc sensu aanctue Gregorius Magnae,
cuius effigiei praesentia in hoc asero oouaaaau ho- primotas m beato Petro
Aeteruui Dmu at Pator mtarrtrordurww·. cam
nvetamur, homilia X in sraagalia dicit, audaciam
universalem incipere ab Abel insto uaqua ad ultimum Vario eno, qnod pernnt ante anenda, asusu qmtm m
«lectum, qui in fine mundi nsacitaras «t ; proptarasa- haareditataan proatriseril, et m poaMastotaem frrmmoa
qne etiam in oateohiamia habetur haec petitio: Haec tervus1 (eitotamee brevitatie oauta omittam), altieeiecclesia eat no antiqua Γ cui raqxuadetur: Incepit m» eapientiae tuae ameiliit eandem eedeeiam
quando Adas promissus fuit Redamptor. Ex quibua decrevit, -at elegit noa tu ipao ante mundi oonetitupronum eat memorari communiter quoquo eccteeiam tioneas, nooque praedeetanoost m adoptionem jiho.
*
Sine oninia Mbieeii Dent ηΛ pedAn
*
eitu. ei
dici ante Christum extitiaae, eaque designari coetum rum
populi Dei cive ante legem datam, aive tempore lagia ipmtm dedii oafni ΜφΜ omnem eerletiam, quae eet
inrpM ipMM, Mfer omnia quidem vimbilia et tsviaiet neque ad Chriatum.
Profecto in multis locis veteria Testamenti nomen bdia; et postquam Adam in nmmam illam meidit
ecclesiae iuxta vereioneto Septuaginta interpretum ad- C oalamitatem, ut eanctitatem et iuetitiam, in qua
bibetur in sensu, ut significet populum Dai. Et ipae creatae fuerdt, amitteret, et alia eubiret mala, quae
•anctus Stephan us (Act. VU, 38) eodem sensu istud ipeum euoeque poeteroe omnee faciunt mieeroe, per
mbarioerdia et veritae
vocabulum usurpet dicendo de Morae: Hic eet, qui Sedemptorie
itia et par oeculatae eunt
,
*
et m
fuit m ecdeeia in eolitudine cum angelo qui loqueba­ obviaverunt aibi
terrie facto i
it eodeeia, in qua per fidem illitu
tur in monte Sina et ram patribue nostris, qui accepit
i eunt, quotquot m ipeum tperaverba vitae dare nobte.
Cum igitur et Scripturae veteris et novi Testar uerunt -Ms veteri Teetamento; non enim aliud tub
menti et sancti patres ecclesiae originem et initia oaelo umquam nomen datum eet Hommibue, m quo
,
*
blinde omnia, quae de Redemptare
altius repetant, quam quod enunciatur in aeternate; ealuari poaaept
et in catechbmb ipeb plebs edoceatur Christiana, 00- promiaea, praefigurata Habentur vel a propHetie
cleaiam Christi initium habuisse a feliebaimo in­ praedicta ante ac poet legem Mogei datam, paeeim
stanti, quo. Adae promissus a Deo fuit Redemptor; eancti patree referunt ad eiue eocleaiom, cuise ploret,
accommodandum in hao parte caput videtur eo magia, tgpoe depreHendunt, uti Fva, ana Xoe, de qua ipee
quia et aanoti petras et aoriptoras eoolMiastioi, immo beatue Petrae, bt profecto mleeia a prophétie praedi,
*
civitae Domini
,
*
et verbi Dei praecones paasim referant figurae qui­ oatur civiiat iueti, urbe fidejie
,
*
Hortae condone
,
*
aciae antrorum or­
bus ecclesia in Scripturis adumbratur, ot parabola· vinea electa
dinate?, regnum eampitemtm
.
**
Quare origo eccleeiae
quibus in iisdem delineatur.·
Altiammae eruditioni vestrae apprime notum «t D non in notaro vel padit aut legibM Hominum quaeaeptem praesertim typoa scobaiae in litteris veteria renda Mt; eed tota omnino dtvwsa eat, et er oowdliie
Testamenti a aanctb patribus depreteodi, quatuor divinae eapientiae at bonilafie pronae repetenda.
nempe ante legem /moaeiogm (riqno impatientiae), tyeigenitM porro Dei Filiae ooneubetantiaiie Patri,
quae sunt paradisos, Era, ut aperte commentatus est promieeue m lege veteri Meeeiae, et ipee erpectatio
sanctus Augustinus, area Noe, d· qua ipae aanctus gentium, cum m plenitudine temporum cero et turmo
Petrus apostolorum princeps, st veterum patriar­ foetae eat atque Habitavit in terna, non modo coecharum uxores; tempore autem legb moaaicee tree leetee hommibue veritatee nuneiavit, doctrinamque
insignes typi eccleeiae notantur, quorum unus fuit
ipae gens iudaica, alter templum Hierosolymitanum,
tertius lapis, quem, rex vidit 'abeciaeum de montibus
• Ps. LXXXIX, 11.
aine manibus, qui tactus eet pestes magnus et implevit
» M. TV. 11
universam terram. Quorum quidem typorum Usus, ut
1 Px Π, T-k

’ ffiar. Π. <1.
• Osât. tV, H.
• ib.n ».

M7

IM

etas, qui mieerat Hhmt, rnd pmnürqfmm tgpii eignificare ecclemam wM ac psnMis, ft divinum pro­
position euum adumbravit, taospsl facere ft doom,
et per altos MMpttam mmm μνκμπ ac doeurt «μ»·
davit, aigue ta ee ipsum eredentee coutasusf st coag­
mentari merit ta mm ebrietatem, quam appellavit
eccleriam' xan, populum et ietniiUm mm',
regnum coelorum
,
*
ovile suum
.
*

oImmmi

dieMMi

Petro nurnut imponendo agnae et ovet pernendi, fisHss eriliori et pmtoree, et confirmandi fratree', qribm onmibut egertierinee 9um conetituere m vibr
NI φΜΜ ΝΒΜΝΓΜΝΙ JVMMtMM

dare, et fundammtum ponere cum prophetis et
epoitolii
pvjNtaM·

Z^itar flMMFVfor Donmmn, çu mmi Aoumm*
Id autem Chrietue Dominue multQiiribue œ lucu- vult ealvoe fieri et ad agnitionem veritatie venir e,
lentierimie factie complevit; mon poet miracula, ecdmiam iuetitmt cum divina mierioue univenmn
termonem ta monte, ac teeettum ad pernoctandum ta genae humanum per fidem et legem eoam, per sacra­
oratione Dei, ab hoc redient vocavit ad te, quoe votait menta et gratiarum Spiritui macti diffurionar Ja­
ipee, et fecit ut eeeent duodecim tecum, et mieit iüoe cendi ad vitam eetenumi, tique secuudum divitiae
praedicare cum poteetate curandi mfirmitatee et sapientias tum pariaret dedit apostolos, ipeontmque
eiiciendi daemonia
.
*
Mox Paeoha eeamdo celebrato, euceemoree episcopos, quos Spiritui sanctus potuit
eum egremue abiieeet ta patriam tuam, vocavit duo­ illam repere, et prmeipem tormndem Petrum per­
decim, dedit illit virtutem et poteetatem caper omnia petuo item victurum in tuooettoribut, ut fideles omdaemonia, et mieit praedicare regnum Dei
,
*
eoeque nee uniut fidei et chaitatie vinculo contmerentir.
Quae quidem omnia, ut apertissime oonetant ex
plura mirabilia edocuit ac magieterium edocendi et
praecipiendi impoeuit inclamando: Qui we audit me factio et dictio divini coctoris et fundatoris, in ecclesia
audit; qui voe epemit, me epemit. Tertio autem cele­ constituta fuites, et ab apostolis apprime intellecte et
brato Paecha, poetquam tranefiguratue eet ta monte, exOquuta perhibeat eorumdsm facta, qui ludaris pri­
et alia mirabilia operavieeet, dieoipuli venerunt Ca- mum tum Gentilibus in omnem terram fidem et
phamaum, et revident vocavit duodecim, monita ta- legem Christi annuntiaverunt, et acceptis potestatibus
etitutioneeque ipeie ampliavit, irretractabili decreto in universarum gentium beneficium uri sunt; qui
eancivit, quemcumque ecderiam non auditurum, ha­ mandatum ribi factum principibus synagogae et praebendum ette tient ethnicum et publicanum, ideoque sldibps imperii opposuerunt, et decisiones de fide
*
:
iudicium eocleeiae euoe m terra iudicium Dei futurum sanxerunt, fratribus qui erant Antiochiae scribendo
ta caelo, mox adiunxit: Arnen dico vobit, quaecumque Visum ut Spiritui sancto et nobit, nihil ultra im­
alligaveritie taper terram, erunt ligata et i» caelo; ponere vobit oneris, quam haec necessaria, de moribus
et quaecumque eolveritit euper terram, erunt eoluta praescriptiones edicendo (ut denuo citationes omit­
et ta caelo. Deinde e mortuu reeueeitatue, una eab- tam), dcdiscipiina, cultu et ritibus disponendo, quali­
batorum cum foret ruent elautae, ubi erant ditcipuli, tates necessariae ministris ecclesiae declarando, eoeque constituendo, praecepta dando de peculio ecclesiae,
lejnu itetit in medio eorum, et dixit eit: Pax vobit;
tum attendit manui et latui, dixitque eit iterum: correctiones ac poenae infligendo: facta quidem ac
Pax vobit; eirut mieit me Pater (qui e caelo ta terram %gee apostolorum, quae colliguntur ex ipeorimg actis,
ad vitam aeternam hominibus largiendam me mieit), C ex epistolis sanctorum Petri, Pauli, laoobi, loannis,
et ego mitto to
* pari auctoritate et ob eamdem finem. ludae, et Apocalypsi ; ex quibus insuper evincitur,
Hoc eum dixisset, insufflavit taper eoe, cum or­ apostolos generatim sibi attribuere poteetatem fa­
dinatione poteetatem eit conferent imtituendi eeu ciendi praecepta et leges, corrigendi et puniendi.
Atque hisce omnibus profecto consonant testimo­
ordinandi tuccettoree, et dixit eit: Quorum remieeritie
peccata, remittuntur eit; et quorum retinueritie, re­ nia et fÿcta omnium hominum apostolicorum et con­
ciliorum, quae una cum sanctis, patribus perpetuo
tenta nent.
Tandem undecim, cam abiieent in Galilaeam m commonstrant ecclesiam eiusque hiérarchisai, ricuti a
montem, ubi conttituerat illit, Irrue accedent locutui lesu Christo aedificatam et instructam, iugiter ab
eet eit dicent: Data ut mihi amnii potettae m caelo et apostolis pro salute ao omnium gentium bono exer­
iH terra: euniu ergo docete ornnu gentu, baptivantu citam et t^snsmissem per episcopos, qui in eorum
eoe m nomine Patrie et Filii et Spiritui tancti, do- locum successerunt, qui sacramentum confirmationis
centu eoe tervare omnia quaecumque mandavi vobis. oonferrs, ministros ecclesiae ordinare, atque alia plera­
£t coce ego tvbiecum tum omnibue diebue ueque ad que peragere possunt : quarum functionum poteetatem
reliqui inferioris ordinis nullam habent (ex Tridenconeummationem saeculi.
Itaque per praedicationem etwipelii, baptivmum tino).
Hucusque expositis, qüae capiti possent adiici,
et mandata, eccluia tua divinitue ordinata et apoetolie
coneiitutie 'eiuedem reetoribut cum divino magieierio mihi visum eet referri notionem et originem ecclesiae,
docendi, gubernandi, volvendi ac ligandi, tient umet et melius forsan enucleari quae non sunt satis ac­
Deui, una fidet et unum baptitma tantummodo haberi curate, ri bene audivi, exposita vobis. Atque ri hoc
potiunt. Chriftue Dominue uni ef illit tingularu modo concinnaretur iuxta sapientiam Deputatorum
proreue praerogativae dedit, primo nempe, quemad­ caput hoc primum ; tunc schema do eocleaia et apoetomodum Abraham et lacob patriarohie, nomen Simonie lioo primatu colligaretur schemati de fide, quia in
commutando m Petrum' ; tum poet eecutum ad oran­ ecclesia divinam religionem, de qua in prima consti­
dum eidem coram aliie apoetolie nunciando: Tu et tutione de fide, cum ipsa prorsus colligatam mon­
Petnu, et taper hanc petraà aedificabo ecdeeiam strabit.
Hanc emendationem sapientiae iudicii' vestri sub­
meam, et portae inferi non praevalebunt advertue
eam, et dibi dabo elavet regni caelorum
,
*
tie ipeimel mitto.
'
>
•
>
•
•

Maith. XVJ, ia
Ttl. □, 14; Art. XI, M; Pa Π, 8.
Maith. ΧΠΙ, SS.
I». X, IS.
Mstth. X, 8; Mare. HI, 16; Lee. ΓΧ, 1.
Maro. V, T; Lae- tX, 1.

< baa XI, 14; Ia I, 41.
• MsttkXVI, H.

Hic autem eminentissimus praeses cardinalis De
Luca patribus ait :
,Reverendissimus dominue Victor Augustus De-

champs archiepiscopus Mechliniensis unus ex Depu-

H»

OOMOUGATIO GKHERAU8 8KXÀOB8Otl SKXTA ï h«H 18T0

IM

taris pro rebas ad fidséa spatCaatibus vaniarn patüt A antarn bodiadua multam turbata· tant; earum fidae
loqtandi, ot aaûnadvesaioaibae .a doobos reverendi·- ' periculo obisota fait ab aliquibus, qui et in Gerraadk et ia Galba at alibi uom ax raritatibus funda­
•uni· oratoribus hodie prolati· rap umlaut *‘
mentalibus fidei vel poblico ia dubium rooavarunt,
ORATIO
vel atiam proterve negaverunt Urgqt proinde tem­
retarsadi patrio doaum Victori· A»gutU Dedtamp» pus at hora, ut varitse solamniter proclamata liberet
fideles ita in fide titubantes, iuxta verba Salvatoris1 :
Eminentissimi pcaeudoo, aminsntissimi ao revaFarsta liberabit see.
rendiaaiini patiné.
Diro 3
* ordiiasm decretorum nostrorum non ao­
Eminentiaimua orator, quoan primum audivimus lum respondere necessitati animarum, asd miro modo
badie, et illustrissimus pater, qui post eum locutu· etiam conformem fora ordini ipsi rerum tractandarum.
eat, do ordine decretorum nostrorum tractarunt, et Et revera, quid a nobis praestitum fuit in prima con­
dixerunt neoessarium orne, *
sntsquam agatur de pri- stitutione dogmatica? Exposuimus acilioet relationes
mata sen de suprema in eoelaaia porestat», tractari et concordiam rationis et revelationis; in memoriam
de eocleaia; antequam agatur do primatu, aiunt, revocavimus fundamenta, fontes, principia fidei sicut
agendum eet de eocleaia more theologorum, ut me­ et fidei regulam, quae eat verbum Dei scriptum et non
lius perspicietur intrinsecus nexus rerum.
scriptum, utrumque a Issu Christo commissum auc­
Respondeo : a conciliis non conscribi tractatum seu toritati viventi a se in eootaia sua institutae; quae
cursum theologiae. Concilium non agit modo syste- B auctoritas nobis sine corruptione depositum illud
matico de omnibus illis quaestionibus, quae reduci custodiat, eiuaque sensum adaperiat Hoc in prima
possunt ad unam aliamve materiam dogmaticam ; sed constitutione dogmatica.
partes concilii sunt dare et fortiter exponere veri­
Et qua de re quaeso agit secunda constitutio ? In
tates oppositae erroribus hio et nunc vigentibus. Anne secunda constitutione, face «acre Scripture et tradi­
patribus mcaenis consubstantialitatem Verbi definien­
tione praelucente, ostendemus ubi ait in ecclesia su­
prema auctoritas, quam Christus in ea constituit,
tibus umquam in mentam venit, ut conscriberent
tractatum ad modum tractatus sancti Hilarii do Tri­
iuxta haec sancti Augustini verba1: „Petn apostonitate ad Arianoe ? Anne patres tridentini proteetanlatus principatum tenet, dignus certe qui in aedi­
tium errores in re iustifioationis condemnante· um­
ficandis in domo Dei populis lapis sit ad fundamen­
tum, clavis ad regnum." Duplici igitur modo et
quam cogitarunt de restaurando sive reficiendo in­
animarum necessitatibus et naturali rerum tractan­
tegro tractatu de gratia?
Sed dicet qui» : in primo schemate tamen agebatur darum concatenation! omnino congruus et aptqs osten­
de ecclesia Respondeo : in primo schemate non haberi ditur in decretis nostris ordo occurrens.
tractatum de ecclesia; agitur ibi tantum de iis mate­
Et haec, pro momento Xaltem, sufficiant ; quae
riis. quae respondent erroribus quibusdam reoenvestro iudicio fidenter submitto.
tioribus.
ORATIO
, A st, perget alius, quomodo definire possumus ea
reverendi patri» domitti Petri Mariae Ferré
quae spectant ad primatum, antequam examinaveri- c
episropt Catalentit
.
*
mu« ea omnia quae pertinent ad episcopatum? Re­
Eminentissimi praesules, eminentissimi ac reve­
rendissimi patres. ·
Unam tantum eamque brevissimam circa caput
primum animadversionem sapienti vestro iudicio sub­
mittere cupio.
In capite primo schema ait pag. d lin. ultima
[5 a ,J ,,aperte opponuntur damnandae eorum sen­
tentiae" ; mutare vellem : aperte opponuntur damna­
tae , seu foliae eorum sententiae. Ratio mutationis
est, quia sententia negans primatum Petri prae caeteris apostolis, et sententia ita dicta capiti· ministe­
rialis a Richerio invecta, ad quas schema alludit, iam
pluries a summis pontificibus damnatae fuerunt. Si
igitur sentent’se ipaae damnandae in constitutione
concilii yatieani dicerentur, quasi videretur nulla
•psatae ·» soalss Capataiteais taa earA. anUsp. Pr^sast taa·
•puoopo Ippengisad, qal MesessUateas baasrsat traetaati As ratio haberi de condemnationibus a summis pon­
•aolsaia, prinis*· As priasses Baosal psatMais mw 1st ; M- D tificibus iam latis.
qas «ore thaotogsre·, st at reta· tatriaMsas assa· psrepiciatar,
Ego dixi, et vos indicate.
f
A4 soa mas MuetUara· Aixit res psetrasSara «ore tbsotegvra·
st at lari ia stalk solet, ta reritatss smriba· «ppsrttu
ORATIO
dare ot fortiter axpoaore. Bk . sate· alaria· coaeiUore·
reverendi patri» domini Salvatori» .Va'/naxv
«•••pio probavit, et bee Aeri Aixit la sebssaate gta patre·
•xaatfai rebisore· aat. Nos dlnreia· agi A· priaaata aoa psoa·
rpwropi BoUnen»/»
*.
satagas· Ao spiseepata agacer; apiaoopos aoa sra taetegis·
Indulgentia vestra et benignitati fretus hunc
tirsass, asqas lia are···· ··· saaia ia Bsut·· revocare.
OrAteos atiqa· ia Aseretis aorvaeAaa, orAia·· taaaaa re- ascendo ambonem, ut aliquas animadversione· vestro
sptaaata· areaaaUeti st pariealo aahaara· qaoA bodte ia
Gallia preiaarti· ot Gansaaia gravi·!··· oaaa Magaastas sst.
i Isea. VHI, M.
Haas ipeaa ordia·· reapoaAces opes me» seris! reta· treo> Amras TA (sUss IS A· verHs Denial), >. I - P U
taaAarea^; st iAeo sa· la prias raatitatteM As *4» sate· XXXVm. MO ; ta· «rwoas St As aaacti·. am· Msariai iatsr
•it As reistteaibas later AAsa at rado···; et postgas· ooa- ■appesitlUM »··. SOS csUraraah a 4 — P L, XXXIX. S1SS.
stitata fait priadpia AAd, at Md regela gasa est verba· Da! Aagartiai sossiss ia breviari· naut lagitu b fast· a Prtri
dva aeripta· risa Indit··, atiuaeae a Cbriato Deaiao •A Vlaerts.
aapreaat sastoritati ea··!··· gae regitor aodaaia, comma
• Argaasataa ; .Bfiseof·· Cssslsarts ssraAati···· *gear
aaa at ia a» rea Ia ss—itatieae scripture et traAitioae Aace tea preyrait <aa· tegitafMa jagiaa octava abi M sitas·
•stsadatu <·■·■■ ait bass aapaa— ia arelada saeteritaa. ratto *
upsait·».
• Argaasataa : .Tgimpas Btllaarii siaasllis fsatawis
OiAiae· Hrireo aaa Aeam*
M
Cosmo, <mmst« tostos UL

spondeo : nos non eseo theologiae candidatos seu tiro­
nes, sed iudices quibus (Deo sint grate·) tota theo­
logia non est in memoriam revocanda, ut oum certi­
tudine sciamus quaenam sint relationes episcopatus
cum supremo et pleno principatu in ecclesia Absit
tamen, eminentissimi et reverendissimi patres, absit
a me ut nolim invenire ordinem, harmoniam, adeoque
veritatis splendorem in decretis neetris: absit om­
nino. Et ut in prooemio aliqua iam a pluribus patri­
bus indicata adjiciantur, omnino consentio; sed en
duo quae sentio.
1° Dico ordinem definitionum praecipue respon­
dere debere necessitati et periculo animarum : animae
1 Argaamta·: .Aiehlsfiieof»· Mstblfa/rasie Asciar»vit re-

U1

X CTMIOOXWJBUCAl IT OOTft|^T»OjrW flWUM»**

iudicio snhsnittam circa caput priAium ds prima oon- a Quod-aqteus ia baimmeiti teofimuniu omnis munia
BtitaticMM d
* Mutne»
wpràwi ' fMtontaB mi pcÛMtaB» mmnq jcmto»
Mauaû BMortoti iw tfitaf» ·ο yr*^ taMMnocti gutevas eoatiaaaatar; «r eo mihi ridetur, quod m
oaput Mt vsluti fimdaaMntam totius tractationis. kttÛMMOdi MtUMftM WlMMtV OMÛ, φΜ
*
MBt
Primatu· «aim diri Patri, «t «a quae ad jtimahim μμμγϊι ed
priflMtUB coMtitsti in
huiusmodi psrtinent, sunt «a qua· liauMimt ia ailss beato Petro fiam a Cbsisto intenta
.
*
Quid Chrntue
suoMseores; idcirco firmiter etatasoda aunt quae in iMtitatioB· priants· f In ?—îiî-'i^c— prixMtn· m
pertinent ad huiusmodi primatum.
onnion oonfemioMi tot uuuqu pntran μμκϊομ,
In principio huius capitia mihi ridentur aliqua Christus intendit unitatem enclssies, tum ut tardeame neniam ria, qua· proinde addenda proponerem. maretur, tum ut perpetuo custodiretur: in hoc osnnm
Sed ut rue darius pateat, permittite, patres sminso- oooesntiunt ; nulla est circa hoc quaestio
titeimi et reverendissimi, ut mm altius aggrediar.
Unite· «cdeaia· oonaistit ia unitate fidei «t in
In primis quando agitur de aliqua aomatote coosti- unitate oommnnionia Idcirco Christus debuit Petro
tuenda, ut heri dixi, debet statui, qnaenam ait summa tamquam primati, omnia centena, qua· naemsaria
societatis illius potest··, quaeoam sint attributa huius sunt ut formaretur et uuume raietui in eoctesia per­
potestatis.
petuo unitas fidei st unitas communionis. Quid,
Omnis societas est aliquis ordo. In quolibet ordine eminentissimi et reverendissimi patres, quid requiritur
eunt divereee partes sibi ponssntientes et in unum id unitatem huiusmodi tum fidei tum communionis
finem conspirantes. Oportet ergo ut sit aliquod prin- B constituendam et conservandam t Ni fallor, tria recipium huius unionis et conspirationis : tinibus enim, quiruntur ad constituendam ot oonesrvandam fidei
ut docent philosophi, debent respondere agentes.
unitatem : *1 ut edatur definitio doctrinae quae credi
Unde iuxta ordinem finium datur ordo agentium. dabat, et huiusmodi doctrina doceatur; 2
* ut detur,
Finis ultimus cuiuslibet societatis est unio ; unitas ad huiuamodi definitionem, confessionem airs doc­
ipsius societatis, in qua eat pax et «t félicita· illius trinam tradendam sine errore, vel revelatio vel
societatis, est vita societatis. Non enim, ut praedixi, assistentia divina, eo quod fides non est fructus in­
potest concipi societas aliqua sine huiusmodi unione, tellegentiae et sapientiae humanae, aed pertinet ad
sine huiusmodi conspiratione, et proinde sine prin­
Deum tradere quae credi debeat ; 3
* loco necessarium
cipio a quo haec procedunt
est ut omnes Christi asseclas conveniant in huius­
Primo igitur, quando constituitur aliqua societas, modi fidei confessionem. Ad constituendam unitatem
Statuendum est principium illine societatis. Inde, ut communionis necessaria eet suprema aliqua potestas
experientia docet in quibuslibet constitutionibus et ,ferendi leges cui omnes obedire teneantur. Porro
statutis nationum, populorum, primo. tractetur de haec quatuor mihi videntur clare elucescere in huius­
summa potestate et de attributis supremae potestatis.
modi testimonio Matthaei.
Et ita necessitas exigit ®o quod iuxta regulae cuius­ f Et 1° Chriato interroganti apostolos: Quem me
libet ordinis debet esse proportio inter partes et prin­
ette diciti», respondit Petrus tamquam primas, tamcipium unitatis earum partium. Et ab huiusmodi xqnam caput aliorum (iam erat primas, iam Christus
principio debet sumi regula et norma omnium proper- C ei dixerat : Tu erit petra, iam primum locum ei da­
tionum ; aliter non potest constitui ordo, idcirco neque derat inter apostolos) ; primus igitur Petrus rations
perfecta societas. Ordo exigit ut quae eunt inferiora sui primatus edidit hanc confessionem, hanc fidei
reducantur ad superiore, non e converso. Hinc patet definitionem (quid enim est definitio fidei nisi con­
apertissime ecclesiae constitutionem a fundamento fessio fidei, et fidei confessio in eo, qui primus eam
incipere debere, a capite, a summa potestate, quae profert, nisi fidei definitio?), Petrus hanc confes­
eet primatus divi Petri. Et ita revera fecit Christus, sionem et definitionem emisit : Tu e» Chrittu» Filiu»
ut heri prolocutus eum. Non enim Christus voca­ Dei vivi: en prima conditio, quae vocificatur in'Petro.
verat ullum apostolorum, et iam dixerat Petro illi
Ad edendam huiusmodi definitionem specialem ha­
occurrenti1: Tu vocaberi» Cepba», quod interpretatur buisse Petrum assistentium, specialem revelationem
Pe true.
testantur Christi verba: Beatu» e» Simon Bar-loua,
Iamvero in sermone hebnioo-syriaoo, quo utebatur quia caro et tangui» non revelavit tib», eed Paler
Christus, Cepfas significat petram. Immo et vox meut qui m caeli» «t; eu specialis revelatio facta
graeôa icixpc; significat petram. Immo ipsi pro­
Petro ratione sui primatus. In hanc autem fidem
testantes vertunt huno locum: „Tu vocaberis Cephas, omnes convenire debere, proindeque hanc Petri fidem
id est petra." Ex contextu huiusmodi sententiae lesu esse fundamentum, basim totius ecclesiae, explicant
Christi patet, tunc iam Christum constituisse Petrum clare sequentia Christi verba: St ego dico quia tu
petram suae ecclesiae; quod confirmavit Christus, e» Petfu», ei taper hanc petram aedificabo ecdeiiam
quando vocavit apostolos. Nam Matthaeus vocet meant; et portae mferi mm praevalebunt advenu»
Petrum primum inter apostolos : idcirco iam primatus eam; quasi diceret Christus: super,hanc fidem,
inter apostolos eidem fuerat a Christo collatus.
nempe super huiusmodi fides supernatural· funda­
Caput incipit a celebri oraculo Matthaei XVI. In mentum aedificabitur domus mea spiritualis, in qua
hoc autem oraculo, mea saltem sententia, Christus omnes lapides vivi ingrediantur, et in qua omnes
non primo constituit primatum illum, sed primatum oompaginati crescent in domum sanctam Dei usque
illum firmavit, immo omnia attributa huiusmodi pri­ ad vitam aeternam. Omnia haec tria, eminentissimi
matus includuntur in huiuamodi evaagelii testimonio, et reverendissimi patres, mihi videntur luculenter
si bene et integre perpendatur. Hinc approbare non clarescere in huiusmodi verbis lesu Christi ; idcirco
possum quod habeatur in hoc loco dimidiatum huius­ peto, ut totus textus inseratur in schemate oum iis
modi testimonium, sed vellem ut integrum referretur.
quae iam protuli, et Christus ipse praemisit relate
ad Petrum.
at osteadarst optiao eoasiUo ttaaa sass, st eu· agi ds se­
Ad constituendam, conservandam communionis
ctata dsbsrst, isitie· dseeretar a Beaaac peattles etustas unitatem data est Petro suprema potestas per illa
primate, ssMsdaticae· tertaua prepssuit teas reftrtar ia
verba: Dabo tibi elavet regni caelorum; quodeumque
pagina estera.
*
ligaverit etc. Clavium nomine venit certe suprema
1 leas. I, 43.

X'

US

OOMOBIGATtô GMTRALB 8KXAGK8DÎA fflEXTA rtaH 1STO

potsatss; élan· ' «nia qnssdo offerantar alicui, J
offeruntur «i ia signum aopnoae potuetstis ; offe­
runtur rsgibos, offerantar vietoribus, quando ingredi­
untur aliquam civitntam. Quid significat huiusmodi
oblatio darium, niai ronfessi noam eupremas pot·
*
statia eorum ia divitabam, quibus afferuntur huiu·- *
modi elaves? Bt Christus dicitur elan» Dseid quae in
symbeluaa omnimodae na· potestati» in omnes gentea
Haas igitur daresount in integro textu Matthtei ; «t
inde puto etiam, reveraodiasimi patres, quod non
possunt admitti ili
*
explicatione· huiusmodi testi­
monii, quae affarentur ab haerstici·, a aohiamatieia,
ut «terunt rim et efficaciam huiuamodi testimonii.,
vClariaeime enim, ei rite perpendatur, apparet prime­
turn iuriadietionia tum’ quoad conservandam unitatem
fidei, tum quoad conaerrandam unitatem com­
munioni· a Christo Domino fuiaae collatum. Et ad­
vertendum arbitror huiuamodi plenissimam pote­
statem coaeervandi unitatem fidei, unitatem com- :
munitum, fuiaae Petro oollatam a Chriato, antequam
ipee aliquid dixerit apostolis. ünde fit, ut quae aliie
apostolis diota aunt, debeant exigi ad huiuamodi teati­
monii oracula, debeant iuxta regulam horum oracu­
lorum, quae respiciunt Petram, explicari, non e
converso.
Sane Christus apostolos elegit, eoe misit in uni­
versum mundum, supereo» insufflans misit Spiritum
sanctum, multaque eia promisit; sed quae eunt pro­
missa et collate aliis apostolis, fuerant etiam cum illis
promissa et colleta beato Petro ; fuerant collegio apostolico promis»· et collate in unione cum Petro.
Attamen quae universo apostolico collegio fuerant
promises et colleta, non infirment quae specialiter,
ratione primatus futuant promissa et colleta Petro.
Sane in quacumque constitutione, etiam humana,
quis umquam dixerit quod ea, quae dicuntur de potes­
tatibus inferioribus, contradicant iis, quae statuta eunt '
de potestate suprema et superiori? Absonumomnino
esset ita dicere ; esset perturbare omnem ordinem. Id­
circo ita dtebent explicari ut minime officiant prae­
rogativi» collât» sancto Petro in ratione sui primatus.
Hinc propono hanc additionem faciendam primo
capiti constitutioni· lin. 1 [u,]: -Id uman namque
Simonem filntm lonae, quem tmmuiafo nomme Pe­
trum sen petram vocaverat, et primum mter apeetoloe
elegerat, post eius confessionem.' T« es Chruttie Fili ta
Dei rivi, Chritttu dixit: Beattu e* Sinam Bar-lona,
quia caro et eanguie non revelavit tibi etc.
Haec vestro sapientiasimo iudicio submitto.

IM

ORATIO
reverendi patrie domini Unrauli Jfoas. . y Mirtai
andeiepieaopi Grmmtrueie'.

Eminenriaaimi praseidae, eminentiasimi no reve­
rendimitai patres.

Non cogitabam certe verba vobis facere hodierna
die, ao prqpterea parcite mihi si minue concinne vobis
loquar. Agimus de scbsmat· primae constitutioni· de
eodeaia Christi ; et postquam in primo capita apprime
tractatum fuit de institutione divina primatus apostolioi in persona Patri, ordine logico proceditur in se­
cundo capite ad tractandum de perpetuitate huius­
modi primatus in Romanis pontificibus tamquam Pe­
tri successoribus. Dominus enim noster lesus Christus
non instituit primatum spoatolicum ad honorem et
bonum peculiare Petri, sed ad bonum universalis ec­
clesiae, ad ipsius unitatem constabiliendam et per­
petuo conservandam. Et quia eccleeia perdurare debe­
bat usque ad consummationem saeculi, et Petrus certe,
ut mortalia, erat moriturae; instituitt idem ipee
Chriatua Dominus, ut Petrus successores haberet sui
primatus super universam ecclesiam. Instituit ait
quidam ecclesiasticus doctor, Christus Dominus dig­
nitatem primatialem in persona Petri tamquam vin­
culum divinum, quod mediante persona ad necti
debebat peculiari alicui eodesiae. Bene igitur trac­
tatur in secundo capite de perpetuitate primatus Petri
et de successoribus Petri, Romanis pontificibus, qui
haeredes universales sunt dignitatis honoris et potes­
tati» Petri.
Sed vellem, reverendissimi patres, ut aliqua verba
haberentur in hoc capite, post primum incisum, circa
providentiam specialem et peculiarem Christi erga
sanctam Romanam sedem, cui perpetuo adnecti
debebat dignitas primatus Petri ; et sic meliori
modo transitum faciemus de uno in aliud incisum ;
magis magisque elucescet providentia Christi in con­
stabiliendo primatu, et etiam omnino occluderetur
ianua quibusdam scriptoribus, sanctam sedem con­
vellere oonantibus, eo quod dicunt dignitatem prima­
tialem Petri adnexam esse sanctae sedi i ure humano,
non divino. Probe nestis, reverendissimi patres, qui
magistri omnes estis in Israel, de fide catholica esae
institutionem primatus in persona Petri, de fide
catholica esse etiam perpetuitatem primatus in ec­
clesia, quia primatus pertinet ad eodesiae bonum ; et
quia ecclesia perdurare debebat usque ad consum­
mationem saeculi, etiam primatus usque ad consum­
mationem saeculi debet perdurare. Id est de fide
•Auditis oratoribus omnibus, qui pro primo capits catholica, quia definitum est a conciliis, voluntatem
inscripti fuerant, eminentissimua primus praeses Dei csSe, ut Petrus haberet successores; ac propterva
dixit:
in concilio Florentino et in aliis conciliis statutum fuit
, „Cum nemo amplius veniam loquendi de capite Romano· pontifices habere dignitatem primatialem
primo petierit, declaramus discussionem specialem D Petri : qua de causa ? in quantum successores Petri,
de primo capite absolutam esse, salvo iur» Deputato· Sed non aeque certum et compertum apud omnes
ram, si quid respondendum consuerint. Emendationes est, quomodo dignitas primatial» Petri adnexa fuit
propositas quamprimum typis impressae reverendis­ sedi apostolicue Romanae, an iura humano, an iura
simis patribus distribuentur, ac posts· more solito divino. Et haec quaestio maximi momenti eat, qui·
suffragia de iisdem iuxta decretum diei 20 februarii aliqui theologi, praesertim ianaenistae et febroniani
exquirantur.
dicunt, dignitatem primatialem Petri tantum fuisse
,Jam gradum facimus ad epecialesn discussionem adnexam cathedras Romanae propter factum huma­
secundi capitis, dejjtoo veniam loquendi petierunt ali­
num et particulare Petri ; ac proptsrea iure humano
qui reverendissimi patres, quorum nomina reverendus poterit evelli ista dignitas primatial» cathedras Ro­
dominus eutaecretariu» ex ambone recitabit"
*
man
at ad sham sedem transferri. Igitur aliqui
Tabellam tunc subesoretarius perlegit, in qua in­
scriptores, ut loquitur sapientiesimus Benedictus XIV
scripti erant reverendissimi patres : Benveoutus Mon­
in egregio opere de η/nodo dioceeana lib. XI cap. I
son .y Martine arehiepiscopus Oranatsnsia, Aloisiu» asserunt, adnexionem dignitati» primatialis sedi RoFilippi episcopus Aquitanus, Thaddaeus Amat epi­
scopus Montertÿensia et Angelorum, qui omne» ad
' tunan» .IrsMsfi···
··
*
*
GranaSs·
■
**
·■··»
ambonem successive vocati sunt
!··
y
*
(VM IWfcrtBf 1B pfcftM

;· ■ ■ '
5Μ

:γ·

>■■;.·

■■

·"

■

--V"

Λ. 8Β88ΙΟΙΠΒ PUBtdÇAE ET 8OKOBEdATK)NE8 OPTMOHJ»

manae {actam ftijhp voluntati· excluaiva Petri sinaa,

muidato ^ei, ■ineteveU&one J>ei : et quia iàs divi-

làmverô, fevereodisslmi patra», ai ad praeterita
Macula ocufp· nostro· «mvertamos, et annale· eo-

num non potegl fundari m-faeto mere humano, quod chaiaatkxiOuquantnlQin «volvwe relunift
*
innumere
volebant febroniani et ianeenietae, pœae evelli diœ- ·«&
*·!·
inveniemus facta luculentissime nobis demonbant a afcncta sede hanc dignitatem primàtiAeni. / * etrantia divinam ordinationem ac 'specialgpa^ cuetoAlii oontra^dicit BenedictimXIV, -diçunt beatum *
ediam/Christi
rga
aanctam-todem et ecclesiam Ro
*
Petrum reliquisae in sancta iede Romana dignitatem * manam, et eius v^lunt^tia prepositum, ut in illa et
primatialbm voluntate sua, aed'voluntate (xmip&cia 'non jin alia PetA pnmatua adnecteretur et in per­
çu m mandato Dei, ita ut Petra haeret
*
*
revel^tionen
quaindam vel. mandatum speciale a Chrifto
factum,
*
ut
veniret Romup et ibi constitueret1 dignitatem prima
*
tialem super universam étfcleûam. Sed, reverendissimi
patres, si ^aliqui scriptores,'^ dixi antea, iknaenietae

petuum constitueretur. -Ducr^antum facta vobis reoordabor. \ · λ ~
·
-x
· ·
- Cum Pptra <a christieais rogaretur enixe, ut ali-

(pistat ulum a persecutione psse subduceret .propter
bonum nascentis ecclesiae, noçte muros «gredieus, en
*b<us
io urbem ingredi volens, ef
et Febronjani demantur, omnes, etsi ndn οηιηββ di- occurrit illi Chr
canj, Petrum reliquisse primatialem dignitatem iur Petro stupore pleno interroganti iUdmX^Domine quo
Romana sede per expidssam voluntatem seu man
*
vadis?" respondit: „Venio Romam^iterum pro vobis
datum Christi, tamen dicunt, quandam habuisse in­ crucifigi." Queta .verbis intellexit Tetrus, voluntatem
spirat innem, directum fuisse per quandam
ordinatio
*
­ Christi esse ut RodKSam ecclesiam, · ab ipso fun­
nem provident udem Christi, acproptereanonsuanuda B datam, ίιπφηοη desereret, ut deseruerat Antiochenam,
et alwluta vol&ntate, sed etisiu>»in interventu pro­
ut in ea usque ad crucifixionem et^hiorteui perse­
videntiae Christi. Ego igituf^vellem, reverendissimi
veraret, et primatum suum in ista ecclesia et non in
ac carissimi jiet res, ut saltem hic interventus woalA miis euooesBoiibus relinqueret.
'ijjentiali
*
ChriMi in constitutione dignitatis prinu
*
Secundum factum, nonnisi illud leviter indicabo.
*
tilth
in sede Romana aliquo modo exprimeretur in
Vos nostis per quot annos Romani pontifices in
capite 11 verbi
*
jxvstea a me referendis, vel aliis ai
Avenionensi cnitate degerint, hac sancta sedo relicta.
magis 'obi
*
placuerit. Et quomodo, reverendissimi
Ssd etiam να
* omnes probe nostis, reverendissimi et
patres, posumus concipere, Petrum Christum non
carissimi patres, quot monita fecit illis Dominus, et
copsuluisso |»^r orationem, vel non accepisse inspira­ quam multis minis, et etiam manifesti
*
*
miraculi
tionem sjMMiaiem Christi ad rem tanti momenti |>eraeos movit et permovit, ut relicta civitate Avenionensi.
gendam. ut erat wdi alxui adiungere dignitat^jn sum­
ad Romanam suam civitatem et sedem 'em rent. Quis
ignorât quae et quanta sunt, quae sancta Birgitta
mam primatialem. ut in sgpfiHT^uxmioruni perdu­
raret? Constans traditio eat. quod iFtfanenit certe exempli gratia ex parte Dei pontifici nuntiavit, ut
prm idenlia specialia-Dei in adnectcndo primatu sedi
Romam rediret? Sed erat quadam die Gregorio
*
Romanae.
papa XI et habebat ante se episcopum aliquem parum
En ahqua testimonia, omittendo plurima quae in de sua residentia curantem; et cum Romanus pontifex
medium possem afferre, en aliqua, reverendissimi ^Gregorius XI eum iustissime increparet circa suam
)>atrea, tesPimonia antiquorum circa ordinationem et C residential!!.ei audac ter nimis respondit ..Sanctionne
peculiarem t'hristi providentiam in designatione sedis
pater, ego redeam ad mean) sedem, quando sanet itaa
Romanae, ut in ea primatus in aeternum maneret.
vestra redibit ad suam sedem Romanam' . Et tunc
Eusebius in sua celeberrima historia ecclesiastica summus pontifex obmutuit, et in oonsjwctu Dei votum
egit de petenda urbe Romana quam citius posset. Hoc
lib. 11 cap. XIV loquens de Simonis Magi praestigiis
votum editum soli Deo cognitum erat. Post multo
*
haec habet verba: ,,(\>irfestim enim ipeis Claudii
menses, celeberrima virgo Catherin^Senensis ad AveApgusti temporibus, benigna .et clementissime Dei
providentia fortiQsiiqum et maximum inter apostolos nionetn adventavit, illi, Gregorio XI. manifestavit
Petrum et virtutis merito reliquorum omnium prin­
votum soli cognitum Deo; ex parte Dei terribilibus
cipem ac patronum Romam adversus illam generis verbis eum movit, ut quantocius Romam rediret.
<Juot etiam mirabilia nostns ultimis temporibus
humani labem ac pestem perducit." Videte igitur ex
iMo tretmgimo. Petrum, non solum venisse sua volun­ perspeximus omnes in pontificatibus Pii VI. Pii VII
tate, sevi fuisse divina providentia conductum vel im­ ret etiam amantisaimi patris nostri Pii IX! Videmus
igitur, reverendisimi paMb, quam speciali. et tenera
pulsum. Sanctus Leo Magnus sermone I de apostoli»

et' patera· providentia ait in Chnsto Domino notre
Petro et Paulo haœ ait1 : ..Beatissimus Petrus, prinoej apostolici ordinis, ad arcem Romani destinatur erga sanctam civitatem et sedem.Romanam, et quo­
*
iui|»erii‘‘: desAnatur a Christo, destinatur a Deo. a
modo Petnu. non solo ano facto humano et personali,
■ed aaltem inapirante Christo et providentia et ordidivina providentia, non venit a semetipso, tantummodo destinatur. Ita etiam idem aanctua heo in D natione speciali Christi ad sedem Romanam venisset
epistola CX.X ad Theodoritum aperte asserit * : „Se­ •d constabiliendam dignitatem priruatialem.
Quapropter en vobis, reverendissimi patres, verba
dem Romanam caeteria ecclesiis Dominus statuit prae­
sidere" ; non solum ergo voluntate Petri. Denique, ut quae annuntiavi vobis, ai vobis placuerint, ease adalia multa, quae in medium possem afferre, prae­ nectenda in aepite U. Ut magis magisque elurescat
teream, illud celebre Gelasii dictum in concilio Ro­ providentia Christi circa Petri primatus perpetui­
tatem in hac sede apostolic· ac in Romanis pontifi- z
mano in hocce Vaticano ingeminare liceat, scilicet:
cibus, posset iuxta meum iudicium prima periodus
..Sancta Romana eccleaia nullis synodicia consti­
tuti. caeteria ecclesiis praelata est. sed evangelic· voce capitis II hoc modo concinnari :
Quod autem m beato apoetola Petro, prmrepe
Domini et Sklvtforis prim
tum
*
obtinuit V
paetarum, et pator magmu otium Domimu Chriiitiu
lema m perpetuam ialutem aftperetnte eodaiae bo­
i cMutihMsssf W. Vat.
* later ogp a. Laoaia, sd. Ballsr. tsa. I, yag. M>.
num àutituit, id m eadem eocleria, quae fundata ne­
* Ib. *
li
lilt.
,
per ndidiemmam petranf ad fimem eaeculorum urque
* Dseratalia a. Oalaatl papa· *> aaapnkia Scripturis adit
firmiter etabit, iuqiter dartre derrevit; ac propterea
is eoae. Ross. sa. SM. Vida Lahbs, tost V. ed. vesM. I Maasi,
ma divma ordinatione ac providentia ealubriter facVID. 147]

CORORBGAIIO 0VKKRALI8 SEX^GBSBiA 8BXTA T iuH 1870
j—■
fum eet, dr^etri primatui Integre inviolabiliter eem- A
J
OKATIO
/
*
perqd
t-iÿeru^'àt tancta Romana eccleeid? quae,·ut
reverendi natria doniai Tfadtoi Amat
aiebant patree concilii Laleramuuu IV, disponente
epueopi ImUereymsis et Ae^lorw·1.
Domino taper omnee, aliae ordinariae potmtati
*
obEminentissimi praesides, eminentissimi ac re^e' tutet principatum, utpote'mater univtnonrmchritti, fiddium et magistra. NuUi emm
eae-1 rradimimi patree.
j culte omnibus notum eet quod eanctue
Mmutque
Quae mihi nunc ednotandmoocurrunt stiper caput
II huids pruni schematis de ecclesia Christi, paucis­
apbstolqfum princeps 'et caput cie/. ql^in schemate.
J
Haec verba, reverandias
}
*
patree, prima1 verba simis Verbis exponam (bene)..
»
1 Et primo, pale prupa periodi secundae incipiet»
additioni» suntex ipsa oansaimaDpputationé mostra
de fide, qoiajin relatione de observationibus typis ..lïulli ttiim dubium etc." mihi videturaequeaü moAo

1

■ bea&MmtMptr
impressa etjaob» tradita pag. 7 ad cap. II haec ha- refoi^hwda, ne&pe’: Jwwtw
bc'C.-rl verba1 : ..Animadvertitur, «iistinguendum eme /V/rw, apotiolontm ^rfnerpa, rJ e/Hmnae
qzpnt hta
*
*
yumiamailMM^ÇN
a Dommo norfrojfyu
inter lue. qud Petn» habet generatim successores,
> k
quodque .eat ex institutione diving; et inter iua. quo Ckrtfto\?te., obiimus ,.fideique. colAmna".
*R&tio eut V quiaAioet id •e'forten vctum veneunt
Petn» habet sucoeesone nominatim in aede Romana,
quodque ex facte Petri repetitur: quare diêitur illud exprimere valeant, et ita loquutus fuerit Philippus
(hoc eet Petrum habere euoceMOree generatim) eme presbyter apoatolicae aedis legatus patribus conrihi
iurie divini,-hoc antem (quod habeat auopeaeoTee'nomi- 1B Epheaini ; tamen nsque verum aeneum litteraliI er
natim Romance pontificee) aatiue ex divina ordi­ sumpta jiyaeeaferunt dicta verba ..nulli dubium, om­
natione." Haec verba aunt quae ego adnecto in obeernibus immo aniculis notum", uti dece^in decreto dog­
matico Xneqw omnia, quae oratorio modo dicuntur
vatione mea e^dinnaordinationeet provideatia Dei.
Reliqua verba adiecta non eunt mea. eed jxtncilii
a sanctae sedis Hgatie in conciliis, censenda aunt ap­
Lateranensis IV ; a· "ropteree rogo imprimis Depuprobate a patribus. 2° Quia non sunt conformia iis,
tationem nostram <.. ssiinam de fide, ut haec verba quae oefinita fuerunt a concilio Florentino, nempe
inserere dignetur in rapite secundo nostri schematis,
..Romanum pontificem successorem eaae beati Petn
et etiam vos rogo omnes, cariseimi-fratree, si ita
principis apostolorum.... totiuaque ecclesiae caput",
vobi. placuerit. Itaque |»rvi^mihi.
cuius praerogativa etiam in beato Petro Romanus
pontifex accepit : non vero dicitur dposfolorwm οαρχί
beatus Petrus. Nec enim congruere mihi vid'Hur. ut
ORATIO
hoc concilium Vaticanum deviet a modo loquendi Flo­
rctvrendi patri
*
domini .-L'oisu Filippi
rentini in decreto dogmatico, nisi novam definitionem
epiecopi Aquiloni·. aut explicationem edicere declararet, et quidem tv
Eminent ικβιιηι praeside
,
*
eminentissimi ac revepressis verbis.
rendiseinii patree.
Dixi omissis verbis ..fideique columna' : cum
Vnam eamque brevissimam additionem huic se­
enim et sanctus Paulus et etiam hoc ooncihum m aho
cundo capiti faciendam vestrae sapientiae submitto. C loco (cap. IX de ecclesia) dicant, ecclesiam es
* 1 rolumCum schismatici et protestantes, et cuiusvis no­ nam vrrilati
*
seu fidei, non videtur expedire ut idminis haeretici contra primatum Romani poatifiOs
ipsum de beato Petro, saltem nisi aliquo modo tenqie
*
seu ecclesiae Romanae taiyquam in potestaterqabusiretur aut explicetur, dicatur, praesertim, ut supra
vam, et primis ecclesiae saeculis minime cognitam,
dixi, in decreto dogmatico conficiendo.
clamare numquam destiterint ; non incongruunl mihi
Huic aliam rationem adiicere possum, quae prae­
videtur, st aliquid de priorum illorum temporum tra­
cipue valet pro regionibu
.
*
ubi catholici cutn acatho
ditione innuatur, ut ipsa quoque diligenter obsonata
licia permixti vivunt : cum protestant ibus enim sem­
et in rem nostram aple .vindicata appareat. Haec
per uti debemus verbis
Scripturae in sensu
igitur ante ultimam paragraphum capitis II pag. 7
obvio et litterali, alioquin no
* incusant de abusii sacro­
lin. 15 [c,] addenda censerem, ai vobis et caiissimae
rum librorum ad stabilienda nostrae fidei dogmate,
Deputation! placeat :
’
('um autem hucusque omnes ecclesiae defensore·
*
ver­
Hmc temper, vel ab ipei
*
antiquae errle-ior pafribis Apoetoli, ecclesiam nempe esse columnam et fir­
bu», cum diffueae per univereum orbem fideitum com
mamentum veritatis, usi sint ad statuendam invin­
*
munitate
m ruo quaeque eolo mcereecere etuderent,
cibiliter ecclesiae indefectibilitatem et infallibilitaad Petri eedem Romanam, tamquam ad unitati
*
prin­ tem; nunc applicando ea ad statuendum beati Petri
cipium et ad teeeeram univeruditatu oculi conver­ primatum, eamdem aorutetiooem ad boc etiam ex­
tebantur. Iudicia vero Romanondn pontificum ultra tenderent. Ergo potius est verba praedicte omittere;
euam regionem lata, aedum reverenter accepta, etu- b iis enim non indigemus ad primatum Petri eiusque
dioee etiam efflagitata, atque inviolabiliter obeervata auooeeeorum stabiliendum.
fuere. Quae eane primaria m univenam eocleeiam
Secundo, circa finem eiusdem periodi pag. 7
anctoritoe iam plenum Mi et unanime Orieatû lin. J1 [ ■ t,] haec verba ,Jta ut quicuroque etc.” ma­
aeque ac Oceidentie euffragurm Vm^oarii, ut merito
iorem vim et emphasim certo acquirent, mihi videtur,
beatae reoordatianie praedecemor noeter Hadriaeun si praeposito puncto, nova periodi» fieret hoc modo :
«M mmc«putK>«e Romanam oaAolicam et apoetoQuicumque ergo « hae cathedra Petro legitime «ac­
lioam eocleeiam condaeerit et praedicaverit·. Manet
cedit, i* iuxta Chrieti ipeiue iariiMionem primatum
ergo etc., ut eat in fine huius capitia.
Petri ia «noram endeeiam obtinei; addito legitime,
Et haec sapientiae vestrae sUbiicio (plurimi: Bene, et mutato ..obtineat" in obtmet.
optime).
Tandem in ultima periodo ..Manet ergo" propter
primam mutationem, dicatur: Maneat igitir (aut pro­
inde) diepoeitio vrritalis etc.
> Sagra, eri· 10 a.
• Argumatam: .T^tsesy» Asailara >fs,smlt awe4atteosas *ο>**
7
t— Isgttar Ia paglaa 11· ·
< Ar
a»sata»:
*
.ffissifus MselsrifmMs «t Aacstsra»
• Africe- *«·«■ vm CaastaatiMf. ad Curium. [Xaari, grepsssft sosotetésMS ssteeAus ΡΜΓ- »·. tertia· pag. 11- M
ΧΙΠ, 7Μ&]
quinta· fag 1>.
*

53»

Α. SESSIONS» PUBLICAE KT CONÜÈKKATION» βΚΠΒΑΙ
»
*

Quod ai haec minima placeant, saltem addatur A da Urbe,
Miniâserum.
verbum legitime prat verbum ,Petro".
. Oretoram nofniaibo· peblicatis, ad am^otsemsueHmo βαηίχ. eminentissimi sc lei'srripdijsimi patree, quae sdnotanda habebam, quaeque vestjo iudicio oeseive vocati «ont cardinalia srchiepiepopsa Vindohumiliterjubmitto.
Mensilitais Byroram,
episcopus Moatereyeosis at
. jHiaoe oratoHbu
*
auditis, eminentisaimus primus
praeses ait:
v
Angelorum. Episoopt
*
autem Aurelianeneis aberat
„Cum nemo amplio» veniam loqMndTde capita morbo impedito».
secundo petierit, declaramus. discussionsm specialem
ORATIO
de capite secundo abeolutam esse, salvo iure Depuemmeetiessuri ac' jeverendissims'exram
, tatarum, ■ ai quid reepondendum censuerint. EntaIvKphi Otkmeri amdmolis RdKsoter ■
datione» propositae typis impreeeae reverendiaaimi·

patribus distribuentur, ac postea more solito suffragia
/ de iisdem exquirentur iuxta Decretum diq^ 20 febru­

Eminentissimi praeside», eminentissimi et reve­
rendissimi patre».
Duo rant quae ad caput tertium mihi observanda
videntur. Primum respicit vocem tam in secundojrtioulo capitia praedicti, quam in canone> tertio occur­
rentem, et a quo si tollatur, in articulo addandaloret,
ita ut non eliminetur, sed looo quo nunc eet moveatur.
Quaevis societas indiget summa quadam eam regendi
potestate, cuius tamen et natura et subiectum pro so­
cietatum varietate divenussimum «t. Christus Do­
25.
minus sancto Petro et successoribus eius summam
CotxfregsUo geaeralta sexagesima sepUma
tradidit universam ecclesiam regendi potestatem.
1870 iunii 9.
Qpamobrem in rebusfad disciplinam pertinentibus non
Feris quinta die 9 iunii 1870 hora octava cum est institutio tam legitima, vel ius tam certum, de
dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae quo summus pontifex, salute animarum id districte
patriarchal·· basilicae, generalis reverendissimorum iubeute, disponere non posset.
patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­
Legitimi ecclesiarum Galliae praesules a factione
genti quaftaginta novem patres, nempe, 88 cardinales,
in Deum ipeqm rebellante atroci iniuria sedibus suis
6 patriarchae, 8 primates, 68 archiepiaoopi, 392 epi­
pulsi erant. Attamen evidens qrat pro rerum sdiunctis
scopi, 2 abbates nullius dioecesis, 14 abbates generales fieri non posse, ut ecclesia gvlicqpa ex ruinis resussive praesides congregationum ordinum monasticorum, citaretur, nisi nova dioeceaeon circumscriptio decerusum mitrae habentes, 23 generales et vicarii ge- * neretur, optimoque iure Pius VII eam decrevit, licet
nerales ; quorum oçnnium nomina, quae per assign c non omnes legitimi antistites consentirent. Nam epinatores locorum accurate descripta fuerunt, exhibet scopus propter populum dioeoesanum adest, et non
indiculus patrum sexagesimae septimae congregationis populus dipecesanu» propter episcopum.
generalis, qui inter acta concilii asservatur.
Iasus Christus apostolis, quos misit ut totum orReverendus pater dominus loannes Lyonnet archibem terrarum veritatis luce collustrarent, iurisepiscopus Albiensis missam lectam celebravit Qua ab­
dictionem in omnem orbem terrarum concessit. Dioesoluta, et recitata oratione Admtmui Domine etc., cesM postmodum discretas st iuriedictio episcopalis
eminentiaimu· primus praeses dixit;
\
earum limitibus circumscripta est, ita tamen ut in
..Reverendissimi patres, inchoatur hodie specialis quibusdam regionibus concurrentis jurisdictionis reli­
quia» diu remanerent.
discussio tertii capitis schematis primae constitu­
tionis , de ecclesiq Cnristi, de quo veniam loquendi
Saeculo IV accidit ut sanctus Epiphanius in dioe­
cesi Constantinopolitana archiepiscopi consensu non
'petierunt complura» oratores, quorum nomina reveren­
dus dominus subseoretarius ex ambone recitabit*'
requirito ordinationem perageret; et cum loannre
Tabellam tunc rabreoretarius perlegit, in qua in­
Chiysostomus presbyter eum de canonum violatione
scripti erant reverendissimi patras, eminentissimus moneret, reposuit, in Cypro cuivis episcopo fas esse
losephus Othmarus cardinalia Rausoher archiepiscopus in alterius dioecesi functione· sacras celebrare.
Vindobonensis, Victor Augustus peohamps arohiepiSuccessor autem sancti Petri licet et ipse dioecesim
ecopus Mechlinienais et primas Belgii, lulianus Flori­
habeat, ubi quae episcopi sunt agat, tamen ad ec­
ebas Despres archiepieoopus Tolosanus, Cyrillus Beh- ’ clesiam ubique loorepm regendam, jurisdictionem ip
nam Benni arohiepiMgpue Mausilisnsis ritus syriaci, universum orbem extensam retinuit. Potestate ergo
loannes Franciscos Landriot arohMfMMopos Remensis, pollet in quavis dioecesi se, quae episcopi sunt, per­
Felix Dupanloup episcopus AureUanensis, Thaddaeus agere, treqos catholico ouiquam boo negare licet. A
Amat episoopus Montareysnsisat Angalorum, losephus nesnina Tiniarim in dubium votatur episcopis in dio··
Hippolytus Sala episoopus Sanctissimae Conceptionis ossibus sui» regredis proprium sees ius, neo eos vicarios
de Chile, Nicolaus Pace episcopos Amscinus, losmnes summi pontificis esse. Itaqus de re ipea disceptationi
Petrus Sola episcopus Nmisosia, Augustinus Verot
episcopos Sancti Augustini, Augustinus David epi­
i Asgaasaeta· : aOesA Vtetebsesnsis asse steesvuttsaM
scopus Briocensie, Panteleon Moosarrat y Navam
episcopus Barcinoosnsis, loseph Papp-Ssillgyi epi­
tares» saMPretem sil vtere eetatasa, es ta aMsaa· esnsoopus Magno-VaradineusiB ritu» nimeni, OaroluaPhitareîh'est
lippus Place episcopos MassiliMssis,XauNsttius Gastaldi episoopus Salutiaruss, ioasuws Irenaeus Callot
»Ww· M
* vwnw·
*
■
Kinm
wwp
episoopus Oransosis, Victor Francisons Ouilbsrt epia-_ - - »
-a_ _ >
— ■*
fHWM· ·■» tNMVI IMVW reW
•bopus Vapinoenei», Salvator Magnseoo episcopus Boli- WM··
astatae· (b) ai astata qtaam musOB Lagtasta
nensis, Leopoldus Zelli laoobuxi abbas Sancti Pauli rearett.
*

arii." .
.
'
,
Post haec ait: ..Proxima congregatio generalis
habebitur fena quinta Kuius hebdomadae hora octava
. cum djpiidio, in qua inchoabitur discussio speciali» de B
capite tertio propositi echematis unà cum canone ad
- hoc ipsum caput pertinente."
Post haec patres dimissi'sunt.

Λ­

Ml .

"I

i

. (xnmu»ATio gd&baub skxam«ou «mu

wro

Sacra Seriptara Imum Cbristam epiaoopum ani­
maram Moteaoum adpellat; summus pontifex epi­ .
scopum eoclasiag catholicae ee dicit. In his autem vos
latiori quodam afceu sumitur : episcopus enim stric­
tiori aensu, ut aiunt, eammua pontifex in Rtenana
tantum dioecesi est; potestas in Aliis jjineoesiboa ea,
quas episcopi tant, peragere ei temqueid ebdmiM priteati propria eat. Episcopi ordinarii nuncupari sunt,
quoniam in dioecesi sua.rn quae episcopi’sunt, ordi­
narie ipsi peragunt, et eodem.sensu, tjuo ordinarii/

•d&OCMtMMkMÜ ftdÛlBgMM i
*

eunt. Potestas, cuius vi haan.eadom exercentur, vel

autem jttirmo, symbolum praedictum concilii Lug­
dunensia auctoritate non seep coafirinatam ;^et ideo
«mcilinm Lugdunense qd Se, quae textus de appellationibus habet, comprobande perperam citari.· ΙΛ

ceri agivDuaa potestates, quae eodem asara ordina­
riae sint, in, eadem dioecesi haberi nequeunt.
Unde sanctus Thomas Aquinas recte observat1,
inconveniens osso ai duo aequaliter su|>er eamdem ple­
bem constituantur ; ai autem inaequaliter, non ori in­
conveniens. Caeterum quia episcopis in dioecesi sua
potestas propria eri, non delegata, ex quo ea ordinaria
dici consuevit, ordinarii vox etiam adhiberi coepit ad
potestatem exercendi proposed a delegata distinguen­
dam. Si autem de pontificum in omnes et singulae
dioeceses potestate dicitur, eam ib potestate universam
ecclesiam regendi contineri, K hanc a Christo qollatam
esas, eo ipeb claritate, qua .maior osse nequit, adseritur,
quod non ab hominibus delegata sit. Sanctissimi pa­
tris eadem aenea sunt, quae sanctus Gregorius Magnus
significavit cum scriberet
:
*
„Absit hoc a me, ut statutAuuorum consacerdotibus meis in qualibet ecclesia

infringam, quia mihi iniuriatn facio, si fratrum meo­
rum iura perturbo."
Ut igitur omni interpretationi ab eius mente alie­
nae aditus recludatur, propono ut capite III artio. 3
peg. 8 [nt] omittatur vox ..ordinariam" et dicatur
immediatam eue: cum pontifici adiudicatur iuriadictio in singulas quaavia ecclesias immediate exer­
cenda absque ambiguitate Meentur ai potestatem eeee
in quamlibet dioeoeaim et, quae episcopi aunt, per­
agere, quoties salue ecclesiae id exigat Eadem vox in
canone ΠΙ omittatur, et ponatur: euu.potéftatem non
ease immediatam; ai enim ordinaria eo, qui procul
dubio intenditur, sensu intelligitur, per potestatia
divinitus ooUatee ao immediate exercendae asaertionem
superflua redditur.
Ne autem quis suspirari possit hac omissione pri­
matus iuribus quidquam derogari, praemittantur con­
cilii LateranensisIV varba
*
et dicatur: Docemus pro­
inde et decioramas, aoclsiiam Romanam disponente
Domsno taper omasa ordnearmm potestatis oMinars
prmripetum, et hanc, quae vere episcopalis set, tariedictioteie poieetatem tenmadiatan esse, erga quam etc.
Assertio, ordinarium Romano pontifici in omnes eoclesiaa principatum tere, nihil, quod ambiguitatem
atterat, in se habet.
Secundum, quod do capite HI animadvertendum
duco, non testum sed adnotatiooem ei eubienctam
respicit Art. & pag. 10 [6 »,,] habetur: jtt in omnibus «suais ad examen aceIssi asticum spectantibus ad
ipsius (neanpe pontificis Boanani) poses iudicinm ra-

OCOttfTUAt^

in ^ymbolo, quod Michael Palaeologus Graoonun imm
*
imte(
aseartioawm iavolvitoditciliiu· Lugduasose Π
symbolum illud nmnprohosre atque adoptasse; quod
apertis raram gestartfm dooumantia omnino repugnat.
Minime mihi in animo set l^e iis, quae symbolum

oantinst, hodiedunrteocba fsoare; ter enim argumenti
nono psrtraotandi linquas' praetergrederer : hac de re
cum ad osput IV perrâtum ait, dicendum erit. Id *

dicendis lux quaedam offundatur, rerum adiunete. sub
quibus symbolum praedictum mncinnptum et Graecia
propositum est, paucis saltam AingOoda sunt,

Michael Palaedogua, ' Bold pino II imperatore la­
tino pulso, imperii graeci aedem Nicaea Constantinopolim transtulit; Uybanue autem IV occidentia milites
et principes evocavit, ut cruce signati orientale Lati­
norum imperium restituerent. Vana imperatorie
ambra Balduinus fuerat ; at neo magna erat potentia
Michaelis, domsatioia-^uoque difficultatibus ex sua
ipsius culpa implicati : quapropter ad periculum de­
clinandum cogebatur ut pontificis Romani primdKita
agnosceret M Graecorum hum Latinis unionem resti­
tuerat, Ree lente processit : Clemens IV quae legati
sui Graecis concesserant rescidit, et symbolum trans­
misit quod imperator et ecclesia graces amplecteretur.
Quae in eo continebantur, Micbaeli et suis nimie vide­
bantur. Cum autem Carolus Andegavensi
*
post prae?
limn Beneventanum Siciliae rex Balduini rausam ran­
C dem susciperet, Palaaologus promissionibus et spon­
sionibus nihil non egit, ut a pontifice in gratiam reci­
peretur. Gregorius X effecit ut belli induciae ipsi
concederentur; petiit autem ut Graecorum imperator
et episcopi symbolum Clementis IV profiterentur.
Huic rei obtinendas Michael impar plane erat. ΙΛperio latino, q^od cruce signati armis in Christianos
versis fundaverant, Graecorum in Latinos odia ma­
gnopere aucta sunt. Populus eoa, praeeuntibus mona­
chis, haereticos pessimos censebat, neque deerant epi­
scopi qui idsm sentirent- Moderatiores et doctiores
admittebant quidem Latinos de Spiritu sancto recta
docere; negabant autem pontificem Romanum cum
ecclesia latina potestatem babuisee symbolo Filioqae
addendi. Tam alte hoc Graecorum animis insidebat,
ut usque in concilio Florentino ad potestatem istam
sanctae sedi adiudioandam permoveri potuerint
Vai Michaels regnante Graneorum ree, licet unr
D dique périclitantes, tamen non adeo miserae erant
quam anno 1488,q)ao imperio oriental! praeter urban
OonatantinopolitaMm mhü quant exigua territorii
pan aupararat. Faerie igitur Géorgie Paohymero era·
dandam eat, aatiatitee graeooe gnanimee declaravisse,
qnaerwimqus imperator iaberet aiaa oemaiinaretar,
novitati, qtaaa ia immotatinne symboli temera pro»·

■hub erat concilium Lngdratease ad aodaaia· unitate
tiora coaatat. lam mactus Athanasius ab Arianis
point ad lulium pontificem ooofugit, at concilium

restitaepdam at Tama Sanntae suppetiae ferendum
a Gregorio X indiotaa
.
*
Unde Michael Pahaotogua
pessime timsos niai ia ceeailio ad aaaiaaiae catholicae

stitModia decrevit; Bade «oUcU
*
abundamus testirao-

• A4 HiMta

mu, t(M.ui_ ρ.'κ, uavn.

• Meari, ΧΧΠ, NO. aH pe» enHsartest Mgftar srdtesetea

omnee ad pontificem littam traderent, quibne priaaa
turn rias agnoaoaraot at obodieotiam'protaittaeont.

TT

f
m>
boli

jl semionbbpubucabbt οον{®9«α(Η0ν» gbnvbaijn

.

Md

inursit, et Gregorio logotbrta· riva root À mala fidei agebatur, qua· omnibt· nota «t âiuturno

manderit, ot banc fidei prahaeiomm eoo nomina

iureiurando firmaret. Fartam boo art in quarta ooncilii IfUgdoMMM MMlotM, φΐ poMxnodun .littam·
•ntistitam^graeeornm perieotae eant, quarum notas
versio latina euporeet In hie anted neque syrnbolum praefatum ooetinebatnr, neqoa ofas mentio'
fiebat. Unioni· reetituondea desiderium ot pmatnm

"" r *
" * ~
"
in finem, ut · Graecae eubmribmatar, 'boqeignata
fittest, in eoelmia latina numquam adhibita, ht neque
Gratti·, onm Florentiae de concordia ageretur, denno
propqsita eat: md symbolum orat fimdddgntam
unios^e Lugduni
*
ptfaotaa. Nonna igitur Approbatio
usionis a patribus lagdumasibus data symboli ap-

pootifici raverantiam e^ obadientiam exhibendi ani- probationem naomeario jnvolvit! Ad probationem
m<im mm moitié sorbi· significabant; expeeee· vero , quod attinet, distinguendum eat. Becto eupjjonitur .
nihil spoponderunt, quam (hade rant verba):,.Valde antistitas latino·, p^mosque mitem, Grasooram cum
grata ea qua· «ont spiritualis iuriediotinqis amerimna, eocieria raootniliationten confia aseeosu oomprobnam.
■ et nihil eorumdsnsgamus, quae ente aolfcep»· prosata-. Cum autem eorum sententiae rogatae non fuerint,
bant patrm nostri his, qui apoetolioam renabant sedstn, j. aaeensamoonoiliariter non tribuerunt. Prarteraqtym•edatatimet nos attribuimus*.*
i—
i— cui imperator■ eue
...—
·> —
—- Lugduni—
bolum,
wit,
onion·
perno­
f Litteris hiem in editionibus conciliorum subiun- ta· fundamentum fuisse, a veritate. penitae discrepat.
gitur iuramenti formula ax Waddingo desumpta, Nam, prooti pontificum ipaorum testimonio probatum
quae aaeramatfum Gnaaeoram inscribitur. Sed, prout eat, antistites grseci syn^eSm m» profami aunt, et

dudum iam Gabriel Ooesartiue observavit, Michaelia
imperatoris moramentum art, quod imperitus quidam
homo, ne litteris episcoporum iuriurandum deesaet,
deuuo dmeripait, paucis et infeliciter immutatis : pro
„in nomine dicti domini mei
**
(nempe imperatori·)
posuit Dei «t Domini nostri nomine, quasi Filius Dei
vili per nuntium suum eccleeiae Romanae obsdien-

tiam promiserit.
Praeteras iueiurandum ad ea, quae episcoporum
litteris continentur, omnino non quadrat: unde viri
docti omnes hac in re consentiunt. Insuper pontifices
duos Innocentium V et Nicolaum III test·· habemos,
quod episcopi graeci symbolum a sede Bornean prae­
scriptum Lugduni non professi fMrant,’«t proinde ne­

in ipeis, non in imperatore, tanti hoius negotii summa
vertebatur. Principe oonveniomm haud sufficere, ut
populus eius oathotious redderetur, nemo nescit, et
nluneroeis probatam est exemplis.
Ex Palasologi oum ecclesia reconciliation· sebis-

matis tollendi spem optimam concipere licebat: num
vero sublatum oeneeri posset, id ab eo pendebat, ut
promissionis et declarationis epicoporum graeoorum
litteras factae satis essent, ut ipsi et denis populusque,
in quantum eis consentiret, ad communionem ecclesiae
catholicae admitterentur. Satis eas ease iudicavit Gre­
gorius X, qui maximo studib unitatem restituendi

agebatur, et non immerito credebat ad infirmorum
animos lucrandos oonoordiamque plenam reddendam,
que iureiurando confirmaverant. Innocentius V in nun­
maiorem fora pausantia· et lenitatis quanl rigoris
tiorum Constontinopolim destinatorum instructione efficacitatem. Unde imperatoris et episcoporum
articulo XII praescribit : „Item suadeatur diligenter epistolis praelectis, hymno Ambroriano decantando
eidam imperatori, ut det operam suggerendi praelatis, initium fecit, et Graeci ad ecclesiam matrem rediisae
ut cum ipsi nqndum feri ment professi tinein fidei st ra· censebantur.
Cum igitur episcopi grasci symbolum non amplexi
cognitionem primatus, faciant.
**
Scripta haec sunt,
anno 1276, itaque duobus post concilii Lugdunensis sint, st patrm latini ipsutn npque direct· neque in­
■annis. Idem ad verbaim Nicolao· HI nuntiis iniunxit, directe adoptaverint, tamquam professio fidai, quam
quos anno 1279 Ooostentinopolim direxit, et insuper concilium Lugdunenea suam fecerit, citari nequit.
Unde propono ut nota (b) [ooL 6, n. 3] articulo quinto
a loenne graeoo. patriarcha at a Graecorum arohsepiscopis, episcopis ot abbatibus poetulavit, ut iuxta «subserta deleatur. *
formam ab imperator· Lugduni iam «coaptem, ipsi
ORATIO
quoque veram fidem profitorentuA primatum su­
sciperent et schisma eiururant. Ite^M satis sttperqn· rsoereudt 'patri» domusi Victari»"Angtuii DtAatip»
arMtpi»oapi ifedUt■seιι···,.
probatum est, episcopos Graecorum profeeeioosm fidei

Eminsotissimi praesides, «minentiasimi ac raa «ancta aede pramoriptam Lugduni aoa farissa
Cartarum Ioann·· Varous aprili amu 1277 ad verenriiteimi patres.
Da symbolo sive de profeesioo· fidei, de qua
loannem XXI epistolam scripsit, oui insérait qua·
symbolum da primatu habebat: rsi tamen ne nssrv- loqmrtu· art sminsotisstmus cardinalis archispiscopus
Vindoborseeai·, non est «m meoe nunc loqui; aed
tioosm quidam Nicolao· ΙΠ in praedictis litteris ferit.
Legati eius nihil obtinuerant, quam ut imperator et tamen non pomum nqp dicere, quod ea quas in re­
filius eius Andronicus symboli professiaeem iterato latione' noatra diximus ds fundamento unionis inter
iureiurando ooufimarsuL Nicolai veeususeesecr Mar- > Graecos at Latino· *in oosuêlio LugdaMsari H facta·,
* tinus IV aano 1281 Miehaaiesa ^alssologum ut eohi·- medianto prodamsoM has fidei ab imperatura admissa,
matia et haereato fautorem sasthaaset· perauHt. Fort a summo pontifie· ad imparatarum missa, in concilio
obitus» ci wt Taiinoita· μ·μμ·2ο*β poûtato··· lerta, fasrit satu fundamentum unionis formal·; at
tad. bita jtaobtaetita» φΜ Hjptriuntnr
prdtnra scsleuastice ab ipoo fibe dmagaba *·■
.
Ka φΜί
igitur, qui qymbelam prasdatum eeueffii Lugduaen
m MstaritAtta telfltfi ÀHiàtouplt tad tatatfatitai· gsMoo·
provocer· non Best. Oertam art quod Grseria as asst
iam 1267 artam fasrat, nae addnbstoadam quad fraqueuter ds ee ageriat. Maaifeetmu saSem est quod
* eias prrfeteicnw teat ante ooueffium Lugdstneuse
quam in iDo ot port ilhed reaussverint
PimmAm ItatÎM· ’y^y^
!
***
Η 4·
b®
MtortNNat < mMi i··
ΰ··η «m j» ad
dalibaraadut quidem propositum est, naqu· de ta-

» α Metet, te
*, xxrr, «i, ns.

■

4

/.

ut

.

οοβοβββαώο hmîàui vdlasbsmawtnu.

·μιι««

μι

ia notera rahttaj, mihi ηΰηο «tat pria· tnrêerta» Λ part (mm verbo JMw «s aupreta iüa Boa—ai ponti-'
vid—itur.
..
.
*
nm tuMBtetaate potaatate ognaaq—tar taorontur
Nine, reverendiarimr'patra», «Ηφ— dicam primo pria» aamtat»; bow ta prepnditi·: Bauds·' («equi­
do minoribua, poateq de rebae gruvioribu·.. Minora tur) Bg^dmampaafiftam «amaram quidem MMta
dû» eeqoaaria. «eh—noti de —ni—i« \rt fiat qùmdam *mA0NI|p
ÎAAMB ABtoAANiîl^FÀtff aMKa BM^eBÎBfeA
bdditio, iam a nam februario «xpoatalavi corn alü» Nip iv
* ΛΟ
&αβμβ
αβΙμββΑϊμπϊ· aAmai
·Μ—η«·4—
' piuribu» fratribo» «t «X Belgio at ox Gallia
.
*
Ex- atari

poatalavi «pud rever—ûLiaouno» potraa atanteitate aua 0tQBÎf
*£BttlAB
*Ϊ βΌα0ΜΑ ΓΑΑΐβΜΜΑΑΒ a4BAbh ftilM
deputato» ad proporitû»— ax pendendo· ; oumqu» pro- xjjeortation··
*
°fa· VW, jehraa diope»··». «atia^iMado
poriûo mea ' vol potin· notera deputation! illi non .aoeaaga· «rep«nta. Dtae qm beatamodt «nhnariqp»foerit viaa inutili·, hodie paocii verba «xpooare in- ''tukoMampata
*
aetate» ameta· nadri, et ecMtitetie
tendo, qupe lit hoeo additio, qpae unt eta srntiva, nb oa lepirimw •pin’ta· obadtadtaa ta taw datrvoqui· «chomali» loco·, at quae verba quibta «api fiprû -tanta, «ai tabgadataaçtaut, < oww Cbririr «ata—
deeiderarem- Aliqua hiatoriea deeaareria aunt : patta- aetata ά. «tatarie—tag- (Dm· quod-aon
tiam rogo par aliquot minuta. '
«cripri, onlita, quod baao poa «dat inutilia ad acopum
Exietant nempe ^odiedum in aliquibm Belgii at generalem, quia n—nie an in totaeoctaiaeteatliieCoria
Galliae dioeoeaibu» numero eat magno ad {dura millia neperiotur axaalplum jmgi· olorum planitudini· pcteMceodente· hominee< qui in achiamato ab «notai· «tat» mauni pontifici·.) Ftactata (nano .aobama
catholica eiuoque viribili in torri· capita «ammo poàti- B iterum loquitar) m ' eadem illa' Boatam jponHfieii ·
fice vivunt, utpote aequaoe· «orum qui, pojgxoooordo- mproma potatae —qariw etc., «t in mhemata. Ex
tum anno 1801 » Pio VU initum eum gubernio acripto ad bono effectam mox deponendo dare patet
Gallico, arbitrati aunt illicitam em· commanicat innem nexu· eum anteoadmtibm ,«t ooneaqueotibu·. Non
eum' tunc oooatituti· a «ancta eede epiecopi·, ont eum dubito outam, «minanti—imi ao ruvaraodiaaimi patra·.
Moerdodbüft ab ii·, vri ab eonun aaooMBoribo· «d 'quin huic man «t aliorum dmiderio os cordo aequi··
acatia: agitur eqim de aeterna animorum aaluta. Ad
paroeciarum odminietrationam deputati··
Secta haec quae in Gallio vocari aoiat Perne Bo- bono autem —letem procurandam tendunt quaocunrctata (le Petite igliee), in Belgio Stetsutataram qua ·, concilii» vol in re dogmatico vel in've <fiacanomine deaignata, ab «liquo aaoardote, vicario ge­ plinari aguntur.
nerali, quidem bonae nota·, exoaUmti—imo «eoerdote
Nunc breviter trawmmul ad graviora. In hoe
dirigebatur ; md initio erat in bona fide, poetea re­ capite ΙΠ principia fidai circa primatum rammi
cognovit errorem «uum, et w Camino eubmiait: —d pontifie·· qxponnntur, ot oppo—ti error— vol in capite
non «ic eiu·. a—ecdae. Anno quid—n 1865 eum iam vol in canon· ipri oorr—pand—ite refutantur et damomni aaeerdote carerent, aliqui ax Steranieti·, aliqui naqtur. Sad cum ii emraa noetrie diebta nova· forma·
ex eaiecli· Parvae Eoctaiae per litterae ad «anctam pramudieii· huiuaca temporia omnino adaptata ia•edem confugerunt, ut a «immo pontifie· —pen—im duerent, Moamarium (Bitatur, ut iuxta Auguotini
acciperent, quo ut aiebant od conetantiae tran- oatebra effatum eooteria in oqomlio ooqgregata do hi»
quiBitatem uti p ornent. Induloit reap·· indalgen- ! novitatibm non taoaat, eo magia quod ab iataram \
ttaimua pater, -not-iimu· dominae neater PiualX, novitatum aootoribm concilii indireum de ipri» «olren
«iuamodi deoiderio, at reacribere dignata «t, re niter, «xpetitum fmrit Novita autem eel «nor ta
examinata e» in mieerando erili eunt» iaeero, m quo agitur, ad boo principium vol potiu· ad banc
omnino neo—re eeee ut, echi—nate obtecto ot Muratos fimdam—italem proporiticnem reducitur: aumata
•d proprii «piioopi ôbed—ntiam redira tatintat Apo- pootifox babot quidam aota primatum iuriadiotâoam
■toiieae littera· hucaequa taman attate dtetitula»
ia Molens M in abcImms» nd soin non hAlnt'o
»
*
fuerunt, eo quod aliqui Stevanietaram traditiobflx— premam poteatatem (la aoeemrataM apiritaalle). Sad,
innixi aacerdotum, qui initio buiu· rectae bona qui­
revereudiaaieni patra», quid —t primatu· iurtediotiodam fide fuerunt, litter·· pontifie··· (nppoaititMn niaf Eat primata non aolum honori», red potedictitarunt
s «tatia Et quid «at primata poteatatiaf Raapoodant
Verumtamen poet iam inceptum noatram oon- concilia oaoummico
.
*
oooriliura Laterane·—· IV voaat
eilium Vaticanum parttam· ' illa omnino' imminuta primatum poteatati» principatum; Lugdun-mll vo­
apparat; immo qui inter eoa columna· vidantur d·- cat eum auaunum et ptaum prinripatam aupor unierette concilii Vaticani re «ulmitairy mihi ipri pro- vutaadam ocAmiam; Florentinam pleuam poteatatem
mirerunt Ad «altam igitur diarum mtataim ani­ paeoandi, repandirigobarmodi untaaaalamacdeaiam.
maram multam ooadoo—ai, ri tab·· «altem aliquibm B» primata inriidietiMU·; ctmttat arilicat «mana
ooocilium dedarant ab acql—ia ariuMta «t rebia- •t ^ΙβΜΜι
pAtlStAbMk pilMUK pAANttdi
*
matiooa «m «m cmai^jiui obodire nolunt huit»- ■ummum «t ρΙφ««η imparium ragendi at guben—ndi.
nodi ordinotionilm mtte· omHb
φήοορίβ ·
Veram quidam «at quod ad orthodoxi·— rervaa•Pio VH iaitio haine eaaaali riaaqm —eoMmoribre dMB
MdtMl
tttdMIA Α1ίφ·£·Α· dMAtAT
postos wtitetiBp onq
o
*
et ww oo ItgiliniB neinteo *b (nÎÎM
*
AÉMrtMÎlM
! ΑφΑΜΒΑ potMfcM
pMtMslM m obtonpenftU AttMMB» nooMBdiMni
i* Mmb ιμΙμμι ut ammaMbIm* mbk
potttOp ^pdnojK φη Inmm < Mncitio dnionCinMn d^ plUA At^BB OOMpQ^ta· 4B
ΑΒΪΒαΜ ft
ndwoBtq mAo endo yotnt et ο οοκάη qmmmmb ita'teram at âd popam aomq—tet olaaaantam «operta
fiet Μφηβη nootio do pwi ion oniniig nd feto. (FdUtata eqpinetr), ad «ptemgaa autem elnmoatem
iutwi jMhdndp at ox dniMBtMBO
£ΜΜΝΙβ\ BÉbwliMtMi (ΙΜΜμμΙ nifcBfdbeii)· 8td ptMftv
**
od i|BO
nhlHMOiO
®
qua— quad hui· inter e» puguara vidantar, milita
capita m mprawatnr, itaDigaat dtra M mjreri ΒΙΜΒΚΒΜΒ MhovdÎMtAM M tSIMB ΒφΜΜΑΙ Bt^Al·
•hriatiaai m in «qra rebimtate vareari.
AA^tABMMB 'potAAtAte· ρΑΐ^ΜφΑΒΒι ΙΒΒφν AMÜAB ΑΚ·
Entaitaq·· ragoail in «agate ΠΓρ(.· [· Bt] JOBABiM flBAtONB Indsi ^FllBBBtii (ÜABAtt At AABMBBB
^ABtidBU ywd PtBft SAArtBtq AB IhlJbAAAt AÉI BAB JAïAB
At AJMÉAfi AB Alt·
·
*
*
fW
μΛβΛΙΑΑΒ dAbSNt
At^^ti lAÉBBUBt AB A^tk^MdttlAB^

w
3

547

A» SERMONES PUBLICAE ET OOlhaUBATIOim GENERALES

Mb

------- . v------------------------------------------- ------------------ —--------- ■------------------- -I · -■ neopi· bt deponi deteret An natem hsec conveniant A . Et eic, revereBdiesimi
fit grado» ad
monartfu·· ut)Tdicunt temperatae, an non potit». câpuf IV. ^ihd athplii» didam; outt| sapieutibus—

t implicarent varaiq oligarchiatài^vôe, 'patre· tererem /loquqr.
dissoni, ridenti·.. Cam vero'de modo iudicii^quia

• Meatio

,

>' ’

' aaUem, meh <eententia bate dibeutienda non sunt eed
reverendi, patrii domini tuliani Floriam
. damnanda, -alia et alia in concilie proponi ^poment ;
. DerpTex brchiepucopi TolotOnis x v
,.v r
*
examinabunt
petite, en ea quae in solp formeçwionum
'Lminentissimi
praesides,
'
emintetiaSimi
ac
re/
brefitstis.grafia redegi, Ot ex £uibus'natpra ethsbitue
,
ui■
f
novitatum, ’de-quibua loquer, euffioienter jjatet, hunc * veteudiijimî .patres. F.
- Opportuna mifei videtundoctrnfhe expoaitio. quae
in fiseni usui eme valeant.' Dico in forqip oanqtrum ;
sed «fi "fieret in capite, ' idem eaeet. Dioo itaque, in ip hoc tertio capite, continetur.''Ljcet enfin pervarie
ÿmcilia oecumepica de iuriboa et praerogativi· sanctae
• forma ipnonum bretitatis gratia hoc modo1 :
,j

_ _______
,_____ r-ponii/item
—„_____ Petri
’ 1° Si qme
dixerit,_____
Romamtm
1 —
•iRtnicum eccleriae Oaput habere'qutdem
meveuorem ei
iuriedicfionii primatum, non autem lupremampotetiafrm doceMi, ■ regendi et guberhandi eodefim
perinde <«■ ti, primatui luriidictionie, eeu poteitatii
principatu·, ut loquitur'concdffm Lateraneme IV, ab
'ipeatuprema poteelate dutingui valeret; anathematit. BI
_2“'Si quii dixerit, hanc mpremam poteiiatem m
Romano pontifice non rue plenam, uti eam vocat
Florepiinum concilium, red ifham, qua tuprema eet
animadvertite), divinam ente inter mmmum ponti­
ficem et epiqcopon, quqpi epiecopi in partem tolli-,
cifudinie vocati. ceu a Spiritu lancier, potiti ad eccletiam Dei docendanf et regendam tub unico tummo
fotiue avilie poetore. eliam divinitu» vocati fuerint

«edi» agostolicai» uiu^ta definierint ; nihil'tamen utnquam omisit «alutis humante adversarius, ut hanc

dei iceret petram, supra quam fundata eat ecclesia
Christi : quare decreta defiditioneeque conciliorum,
quae explicatione nulla'indigere videbantur, perpetui·
conatu obscurare tentant. Contra fabas inlerpretatidnes neceesaria est ergo nova eorumdein decretorum
expositio, et Illa est qiiafti maxima claritate et veritate

proponit schema praesens de Romano pontifice. Le­
guntur, autem 1res voces in decreto proposito, qiiae
quibusdam difficultatem crearunt, ut videtur in oodiee
animadversionum, quem prae manibus habemus;
nempe quod potestas illa suprema, quam Romano
pontifici adseripsit concilium Florentinum,x vocetur
epitcopalii, ordinaria· et immediata.
Difficultas quidem mota eet tam circa rem. quam
ad participationem primatu», leu i '.premae poteetatii
circa voces: nam cum omneqadmittant et confiteantur
totiue ecdeniae capitii; anathema iit.
Romanum episcopum obtinere primatum iurisdictio34 Si quit dixerit, eupremam poteiiatem in ecclenia a Chriito conntitutam non renidere m totiui nis in totam ecclesiam, denegare quidam videntur
eceUeniae capite, eedin magna pluralitdte epitroporum hanc eius potestatem eiusdem eeee ordinis ac epi(magna pluralitas quae haberet iu· deponendi ponti­ spopatem iurisdictionem. sed illam esse, quam primaficem), quam non ioli Petro dixerit Dommtu: Tu ee tialem seu papalem vocare proponunt, supremam qui­
Petrue, et fuper hanc petram aedificabo ecdedqm^ dem in suo ordine, sed quae ad singulorum regimen
meam, ei portae inferi non praevalebunt advenue ordinarium saltem non pertineret. Quare potestatem
eam, et tibi (non alii) dabo davei regni caelorum; c pontificis ordinariam vocari prohibent, ne cunfundatur
cum potestate quam président episcopi, quae ordinaria
anathema iit.
Equidem audivi quod etiam episcopi in funda­ dici consuevit. Eadem de cauaa iurisdictioneui pastoris
mento sint petra ecclesiae, et citati sunt textus «ancti supremi. nollent declarari immediatam reponentes,
Pauli, ubi dicit Paulus apostolus1: Superaedificati illum citra adiuncta raro admodum et extraordinarie
nuper fundamentum aportolorum; sed tamper omit­ contingentia immediate non posee exercere iHrietunt sequentia et prophetarum. An prophetae sunt dictionem in subdito· aliorum episcoporum.
Miror sane, reverendissimi patres, tales reperiri
auctoritas in ecclesia? Non hio agitur de auctoritate,
animadversiones in notis, quae vobis traditae eunt ;
sed de fide, de doctrina, uti probatur ex sequentibus :
ipeo nrmmo angulari lapide Chrieto leeu, scilicet qui doctrinae enim quae potestati detrahunt Romani
fecit utraque unum, id est, ex utroque Testamento pontificis, prout in schemate tribus illis vocibus
fidem quam praedixerunt prophetae, praedicaverunt describitur, et damnatae eunt a sancta sede et mani­
apostoli. Hic agitur de fide, de doctrina, non de con­ feste contradicunt tum Scripturis tum ecclesiasticis
stitutione ecclesiae, de auctoritate. Et insuper, quia institutionibus et conciliorum decretis.
Quid eet enim episcopalis, ordinaria etjmmediata
de iis loquor, non possum non dicere etiam alia. Inter­
iurisdiotfo, nisi spiritualis potestas praelato inhaerens
pretationem Horum textuum habemus authenticam in
conciliis oecumeuicis, et non licet episcopis catholicis vi sui maneris, qua subditu propriis potest praedicare
aliter interpretari Scripturam, quam' interpretatur vnrbum Dei, thinistrare sacramenta, leges statuere et
ipea catholica ecclesia , hoc definitum tet iri nostra bona etiam temporalia eoelesiae eecundun^ praescriptas
regulas dispensare? Porro quis haec omnia per­
prima constitution· post Tridentinum.
4 Si quin dixerit, Romano pontifici traditam agendi proprio iure per totam ecclesiam, id eat in
*
esse plenam poteetatem regendi qsiiiism ei gubenundi, singulis dioecesibus et erga singulos fidelee summo
•ed non paeeendi eeu docendi temaeroAm toduimn, pontifici denegabit ? Nonne negatio ista aperta fronte
agnoe et ovee} fidelee soüscet et padoret; anatltema eit. pognaret com diotis evaagelicu? Qui infinita audivit
Hio autem ultimus canon sicut oasteri jirtinet ad a Chrieto : Tibi dabo davei regni oqshgum ... quodcaput ΙΠ, ecilioet sd rationem ot vim primatus, iuxta cumque ligaverie neper terram etc., nonne hic per
definitionem concilii Florentini, ex quo constat sum­
totam ecclesiam, etiam ubi eunt alii qui solvendi et
mum magisteriam seque ac summum imperium in ligandi iure potiuntur, suum munus exemere posset?
primatu ooptineri.
Est ne aliquis, qui non ligetur, aut solvatur imme­
diate ab illo ? Et cui dhrtum «et univeraim : Posce
■ ffis «eaeaee seattaeat variée prsposMeaso es libre reagnoe meat, posce ovee meae, nenne erga omnes et
verse Steelni A Muet saessytae «0 MWhe: Ou noua· gteteel
d de le pote rsüfte·»· Mm tes» pNfeeeerst s mmm telaabrl 11· «Hem speateli iiagT^tellial pre juts latil fatam·
1 Arx·· mis»; .AriMsete»··· Tsisassa» aHtsH stesaMVMiaü·. VH· fart··
ftCnM, Mb Httar· 0»
teu ia tes ii·»· eshsmsts S«s4 rsmte»1 «Η»··
·*
*
*■
naa «A a Un, eeL MO-ar.
•ÜMtiMMiî Mm prepMett μμμΑιΜμι·
reiwt·· Mb
amnae· « la yegtei te> Wb.B,M.

·

♦

;XM»

(taGirçuTio gkhiràub enunsnumraiu » fee wo

.MO

singulos iure paeoendi, id est praedicandi, ligandi, A tentant- Sciunt suam bonam ernlesisnim Mgimso
leges ferendi, ab illis solvendi, ecclesiae privilegia prohibere ne ultra modum ooaretetur potedtaa »pidispeneandi iu
*
habet? Ergo nonne episcopalem, 'scoporum.
Ne timeamus ergo chimeriqa illa pericula, et veri­
ordinariam et immediatam iurisdictiotom habet?
, Hade interpretationem confirmat praxis perpetua tatem piepe definiamus confidentes in sapient^ illius,
ecclesiae. . Semper enim .Romani pontifices , ius qui a Spiriiu aanotb ductus reÿit errfanism Dm. Quod
exercuerunt casus sibi'marvandi, praedicandi verbum si aliquando contingeret mcommbdum aliquod, minus
divinum per se aut per viros a se specialiter deH- ' malum eet illud reputandum^ quaqi foret omiaio de­
gates, sacramenta ministrandi, leges condendi, colla­ finitionis! quam errores reoenliorum temporum 'neces- ,
tiones ecdeeiaaticaB, nod ■ maiores tantum, sed et sariam effecerunt. Remanet quaestio de nomine: qui­
mitprea, immo beneficia quaecumque conferendi; dam enim' potestatem Romani pontificis plane^profitentes a vocibus praefatis absUModum dfeunt, ne
\ quaç sane sunt munera episcopalia, ordiKhria et imme­
*
diata
ad singulas ecqjesias singulceque fideles speo- apud imperitos videretur Concilium detrahere digni­
..tantia. -Mqritb igitur florentin! patres declaraverunt, tati episcoporum. Sed veres illae iam %btinuerüur^n
«
Romanum episcopum habere, plpnam potestatem sermone ecclesiastico ; pontificis Romanes episcopali
pascendi et regendi universam ecclesiam. Merito iurisdictione potientes aperte praedicavit Leo.Magnus
etiam pontifices, veritatem huius decreti custodientes^ cum scribenp ad Marcqanum Augustum ab its verbis
Romanae et.universali
*
«damnaverunt eorum scripta, qui cum Rfcheno, Fe- exorditur.: „Leo
. episcopus
.
ileaiae." Idem probarunt patres concilii Chalosdonenbronio, Tamburino, -Eybel et reoentioribus mediatam B demae."
tantummôdo et primatialem, non vero-immediatam, sis dum eundem pontificem a^plaiparuiit oecumenicum
ordinariam et episcopalem jurisdictionem summo archiepiscOpum et patriarcham, magnae Romae. *
Ordinariam illum per totam ecclesiam obtinere
pontifici adscribebant. Quemadmodum, ait Pius \'l
• - in brevi suo Super soliditate, episcopi in tota dipeceer potestatem non tantum implicite multa concilia (jeet in omnibus dioeceeros parochiis suam jurisdictionem clararunt, aed expressis verb» id nobis Lateranense
exercent, ita praestare idem potent summus pontifex IV tradidit1: ,,Roipanam ecclesiam^ disponente Doin tota qua petet ecclesia et in omnibus dioecesibus i&no, super omnes alias ordinariae potestatis ob­
tinere principatum". Eo magis adhibendae sunt voces
episcoporum.
Neque exinde timendum est, ne tollatur epi­ «Miniaria, immediata, quo eos Pius VI in brevi mox
laudato eas usurpaverit contra quatuor metropolitan»
scopalis nostra potestas et ad ordinem vicariorum
summi pontificie redigantur : id enim quidam re­ Germaniae! post conventiculum Emsense, dicendo
formidare videntur. Quaenani est emgi repugnantia, auctoritatem summi pontificis ordinariam et imme­
fi duo ordinariam in eosdem suBditos obtineant iuris- diatam esse in omnes pastores et fideles, lis igitur
dictionem, praesertim si non sint ambo in eodem omnibus quae traduntur in hoc tertio capite aseeo
timus.
gradu, sed legitima inter utrumqpe statuatur subor­
At aliquid in eo desiderandum mihi videtur. Cum
dinate? Nonne phrochi obtinent in suo territorio
ordinari an; iuriedictioneui praesertim quoad saora- enim amplissimis verbis potestas plena pascendi ecmentorum Iministrationem et verbi divini praedica- C clesiam Christi in eo describitur, nihil dicitur de in­
tionem? Quid porro judicavimus nos omnes, quando stitutione episcoporum ; quae tamen quaestio maxime
recentioribus temporibus quidam illorum, huic innixi opportuna mihi videtur in praesentibus adiunctis. Et
ne ulla ait circa mentefa poetram aequivocatio, declararationi, quod non posset esse duplex jurisdictio in
eosdem subditos, contenderunt episcopos non posse mus nos non agere de quaestione olim agitata in con­
sine parochi'kcentia alios sacerdotes in pqrochi terricilio Tridentino, utrum jurisdictio episcoporum imme­
. torio deputare ad bonfessionre audiendas, ad aliorum diate e Deo vel e Romano pontifice dimanet <
sacramentorum administrationem et praedicationem loquimur dq sels potestate praeficiendi episcopos di­
verbi divini? Falsitatem damnavimus; inviolata versis ecclesiis, quaecumque sit origo iurisdictionis.
Porro certum est apud omnes, hanc potestatem ad
nostra iure tenuimus. At quaeso, si episocpum et
parochos simul in eosdem subditos potestate ordinaria pontificem Romanum pertinere, iusque sedis apdètofrui non repugnat, modo servetur debita coordinatio, licae per ipsammet praxim eccleaiae confirmatur. At­
cur contradiceret iurisdictio episcoporum potestati tamen non erit superfjuum, si in concilio aliquid de
ordinariae et immediatae Romani pontificis in omnes quaestione tanti momenti dogmatice statuatur. dogma
enim est praxis fundamentum. Sunt autem validae
et singulos ehristifidoles ?
rationes, ob quas opportuna videtur declaratio dog­
Scimus .equidem magnum hoc intercedere dis­
crimen inter episcopos et parochos, quod ii iure ec­ matica de iure pontificis Romani in instituendis epi­
clesiastico tantum instituti sunt, dum illi iure divino scopia Neoeese est ut praecludatur via scandalis et perigregem suum pascunt. NeC hanc differentiam inter D culis, quae ex hac denegata^potestate non solum antiutroeque vql minime diffiteri voluimus; at jurisdictio­ quis temporibus, sed etiam reoentioribus exorta sunt,
nem parochorum ordinariam esas ao dici posse, nemo ut doctrinae, quae huic favent, solemni iudicio repro­
umquam negavit. Ergo sub hoc saltem respectu firma bentur.
intactaque manet ea, quam instituimus, comparatio.
Cum enim saeculo proxime elapso Febronius do­
Sed reformidant ne ai pontifex Romanus imme­ ceret episcoporum institutionem non pertinere pro
diatam iuriadietionem exerceat, impediatur legitima , pno iure ad summum pontificem, eed potius ad prinepisooporum administratio. Fateor me ab otani huius- otpea saeculares, perversa haec doctrina per orbem
modi formidine liberam ease, et protracti temporia divulgata viam paravit schismati nostro in Gallus,
experientia doctus non timeo maiore in futuram im­ quod oo/utiMioneie dicitur,, et cui finem feliciter im­
pedimenta : aliud est enim ius habere, aliud ius illud posuit Napoleon Primus imperator noster.
Ealidem doctrinam innovarunt, potestatem insti­
opportune importune exercere. Ius immediatum in
singulos fideles pectinet ad pastorem universalem;
tuendi episcopos nod saeculari principi sed metropoiiillud illi dedit Christus, illud postula^ divina ec­
tano attribuentes, temerarii quidam canon istae, quo­
clesiae oonstitutio. At prudentia non carant Christi rum consiliis uti tentavit gubernium nostrum. Et
vicarii, et cum sollicitudine omnium erelesiarum pene
obruantur, non timendum est ne nimia ad se adtrahere .
i llaasi, XXQ, MO.

561

A. emiOMK PUBLICAE CT OOMQBBÔATïO^B8 GJWERALE8

"

MB

tuy tempoçû unys'ex vicariis generalibus dioecesis JF ast non reticebo. Etenim gravis criminis reus essem
Parisienai^. oui nomen d’Astrps, qui postea sedem *
non solum si mentirer^ veram etiam si ea tacerem,
• nostram Tolosanam gloriose occupavit, purpura Ho­ qqhe necessarium eet vos nosperb, quaeque otanino
mans decoratus,
*
per tres annos caroere dure ' fuit ignoraretis si nos orientale· praesule· <w turpi silentio
asservatus, quia in hanc. agendi rationem fortiter involveremus. Loquaf igitur ut deoet episcopum in
decertaverat. Praeiverant aulici iuris^w4ti sub Ludo­ concilie epieooporum de summo eccleeiae vertice ac
fundamento disserentem^ Ast ignoscat mihi quaeso revico Xyi et Henrico^V, cum, notante pontifice epi* scopis praesentatis ingtitutronem o6nferre canonicam',. verendissimus patriarcha Melchitaruin, si ab eiusdem
declararunt ei antiquo ^ecclesiae iure id fieri posse placitis discessero,, et ed quae hic pronuntiavi^ nullo
pacto me probare posse declarem. Equidem amicitia ·
per metropolifanum.
«
Neque ita obsoletae sunt illae doctrinae siquidem
foedere ab ineunte aetate iuncti fuimus, iisdem doctoribus in hac alma.urbe usi sumus: rffhi autem ei eet
in libris nuper editis a viro noti nominis legimus,
exarchoe qui apostolis in aedibus praecipuis suoeeaPlato amicus, Socrates amicus, magis amica veritae.
v serunt, obtinerq iure proprie/et non per consensum Dicam igitur proposito capiti nullo pacto obstare,
saltem tacitum Romani pontificis, potestatem epi­
1° traditionem eoejeriae orientalis; 2° neque privilegia
scopos in suo patriarchatu instituendi; ius in Inultis patriarcharum, quaecumque demum Üla sint ; 3° deni­
aliis sedibuK olim extitiaae, usqda dum episcopis per que nihil inde esse timendum quoad, defectionem
haeresim aut tuhisma ab ecclesia recedentibus, ius \catholicorum, sive quoad conversionem haereticorum.
Quoad traditionem ecclesiarum orientalium, serillud per devolutionem accessit ad sanctam sedem Ro­ B
manam, ita tamen ut mutatis adiunctis possit reverti
monem contraham ad ecclesiam syriacam ; etenim d<
ad pristinos possessores.
graeca etqp
*mena
satis audivistis : syriaca ecclesia vero
tres
*
ut ita dicam familias dividiturt altera quae
Quantum periculis plena ait illa doctrina, quan­ in
tumque schismati faveat omnibus facile patet. Vi­ simpliciter S^yra dicta est, ad quam ego pertineo,
deant ergo reverendissimi patree concilii Vaticani altera quae Maronitarum, altera demum quae Chal­

^annon sumenda esset occasio a praesenti decreto, doc­ daeorum appellatur: aliquid brevissime de singulis.
trinam eccleeiae e^ca hanc quaestionem definiendi,
Et primo vix est quod dicam de Maronitae ; no­
nempe pontificis 'Romani esse, non tantum confir­
tissima est eoruin fides, reverentia ac obedientia erga
mare, sed instituere episcopos. Hanc quidem potes­ apoMolicam sedem, neque referam hic praeconia, qui­
tatem potent exercere per patriarchas aut metropoli­
bus Benedictus XIV7 aliique Romani pontifices eam
tan»», er iudicaverit; ita tamen ut si bonum ecclesiae, ' celebrarunt ; siquidem notiatuma sunt. De Syra autem
cuvus ipse iustiesimus est aestimator, postulaverit, ius dicam quae sanctus Ignatius martyr habet in sua
haÉhat revocandi quod ante concesserat.
epistola ad Romanos, qui ecclesiam Antiochenam
Idcirco humiliter postulamus ut in hoc capite rexit, cuius titulo hodie honestantur ecclesiae et Syra
tertio pag. 9, lin. 4 [6 stJ addatur: Declaramus in­ et Maronita^et ipsa Melchita. Itaque ecclesiam Ro­
super ac docemus ad hunc summum pastorem totius manam appellht sanctifieatam et illuminatam per
gregis dominici unice pertinere institutionem canoni­ ^voluntatem Dei, eamque dicit praesidere in loco
cam episcoporum, ito ut, citra illius approbationem C Romanae regionis, repletam omni gratia Dei. mseu confirmationem, nulla wnquam cuiuslibet episcopi districtam repurgatamque ab omni alieno eoiore,
nominatio rri electio rato firmaque haberi possit.
deinde subdit: ,«Memores estote in precibus veetns
Haec humiliter vobis submitto.
ecclesiae quae est in Syria, quae pro me Deo pastore
utitur, solus ipsam lesus Christus vire episçopi regit
ORATIO
et vestra chantas."
teverendi patris damini Cyrilli Behnam. Benni
Hisce sanati Ignatii sensibus cohaerent ea, quae
archiepiscopi Mausiliensis ritus syriaci1.
in libris liturgicis Syporum inveniuntur. In officio
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac re­ enim sanctorum Petri et Pauli, in ea Christi verba
verendissimi patres.
Pasce agnos meo», haec habentur: ..Tunc dixit : pasce
Cur vos alloqui desideraverim, dum agitur de hoc mihi oviculas et agnos gregis mei, et oves propter
tertio capite schematis de ecclesia, duplex causa est ; quas mortem pusus eum super lignum crucis." Hic
prima quidem ut notissimis testibus ecclesiasticae tra­
notandum tum in evangelio tum in hoc lœo tum alibi
ditionis de Romani pontificis divino primatu ac passim textum syriacum distinguere agnos, qui unius
praerogativis et ego testimonium superaddam sy- anni sunt, ab ovibus, quae vox indtacriminatim parvas
riacae ecclesiae ; altera vero ut difficultatibus ex orien­ et maiores oves lactantes denotat ; qua voce postrema
talium ecclesiarum disciplina et moribus mutuatis intelliguntur episcopi, qui ut matres laetant fidelee.
breviter satisfaciam, neve sinam vobis aliquid imponi
Eadem porro repetuntur in secundo nocturno, ubi
a veritate utut alienum, cui fidem posse conciliari canit Syra ecclesia dicens: Beatus es Petre, eo qûod
videretur vel ipsa locorum longinquitas, vel igno­ elegit te Filius Dei, et fecit te caput discipulorum
rantia, vel praeiudicatae opiniones, quae in vulgus suorum, et dedit tibi potestatem et imperium, ut
circumferuntur, vel ipsa imperturbata confidentia, solvas et liges in divinis. Tu vero es dispensator,
nam opes eiqs distribui· spirituales iri omnibus.
qua vobis annuntiata fuerunt.
Absit ut nos orientales episcopi patiamur nostris Magnificavit te et extendit dominium tuum in terra
ecclesiis tantam irrogari iniuriarh, vel ea quae contra et in caelo."
Romani pontificis iura et praerogativas hic dicta
Haec autem licet de sancto Petro dicantur, intellisunt, pulpabili silentio nostro ferme comprobare. genda tamen eese etiam de Romanis pontificibus non
Agam breviter, dicta non ippotan/, quidquid verum solum patet ex noto quaestionis principio, sed etiam
confirmatur auctoritate syrorum patriarcharum, ex
’ ArguoMatun : «Arehtaptap·· MaasUtaaris Syron· plan
animadvertit eoatra patriarcham MaUMtaram qaoad «a, ^sas quibus brevitatis gratia unum vel alterum afferre
in dtocaarioM ffcaarati protelaret, at id m rilsatio sUaram sufficiat testimonium. Revera Ignatius XVII dic­
episooporw oriental}·· ia ener·· •hvnhereatar erisatalsa tus XIII, Laoobitarum patriarcha, ad Iulium III
Hine alt 1« proposito capiti aiUo mota obstare traütke·· scribens, postquam eum salutavit his verbis: Pater
•celestas orientalis; S· Mqea privilegia patriarcbaraa qnae>
cummeo tamnis lUa stat; ·· nihil tata timsetam <nead ta> mundus... qui sedet in sede veritatis... pater pa­
fonti—>· sathriMorim, riva qnead haeretioor—i oonverrianam." trum, caput principum, pastor ovium... quintus evan-

■

MB

x

'

----------

J

. .

■

....

.'■«

CONGREGATIO QENERAUS SEXAGESIMA 8RPTIMA ft fem WO

I

I

PIIHIMI^

U4

gelista.... plenus , sapientia deitatis11, haaosubdit : ▲
,,Ultimo haec petq a sanctitate patris mei carissimi '
fidem orthodoxam stabi Jem... Ego minimus jnter
capita sacerdotum, Ignatius indignus facio reveren­
tiam bis et ter patri xneo dilecto... qui est successor
patris nostri Petri, caput patriarcharum Hornae, et
caput congregationis patriarcharum mundi tequen. tium Christum- Noli me dfepirere, pater mi, corona

dissideat. Ab hac vero vetustissima ecclesiae tradi­
tione maxime abhorrent schismatici Balsamonw
*
placita
quas vix tantum emollita, quantum omnino
exigit catholica fides, in hac ipsa aula, in quam ex
universo orbe convenimus episcopi, et prope eiusdem
sancti .Leonis sacrv
*
cineres non sine gravi moerore
nuper impavida fronte recitari audivimus. *
Quhe' autem vere ecclesiae patriarchal» sint docuit"
capitis nostri, cum ausus fuerim scribere bec et tot sanctus Nicolaus papa I respondens Bulgarie1 : ..Vera­
verba; sic enim decebat scribere-nostram fidem ad citer illi habendi sunt patriarchae, qui sedes s|>ovestram sanctitatem, ut videas .s; in illa continetur, stdlicM'per successiones pontificum obtinent, id tvtt.
veritae vel non, quia tu es fornax
*
fera -ruginosi, in qui >Bs praeeunt ecclesiis, quas apostoli, instituisse,
. quam quodcumque ingreditur ruginosum, e\it purum. probantur'. Inde sequitur patnarvhalem wxh-tu erin
Sic sumus nos miseri tespicientes ad Deum et ad
veraciter dici et esae, -quae nullam aliam ecclesiam
vestram sanctitatem, firmate quaesumus nostram parentem habuerit, illius locum nulla alia in ante­
cessum ecclesia praeoccupaverit. et quae aliarum e·fidem veram1.”
i
quid igitur horum alicui
Ast ne quid de·ecclesia Syra omittere videar, ad­ clesiarum mater extiterit.
dam et illud Eliae patriarchae ecclesiae Babylonensis, ecclesiae defuerit, vel ab apostolis minime dirends est,
qui scribens ad Paulum V Romanum pontificem hoc B vel matris honore, indigna^quae nullas genuit filias
dicebat. ,,Videas si vst dolus in professione nostra, Cumque hae condition» in hodiernos catholicos
■-i est error aut recessio quaedam a matre nostra ec­
patriarchae minime quadrent, illi e veteri ercleeiarum
ordinatione veraciter dipi nequeunt patriarchae, sed ex
clesia Romana; admone et faciemus, doce et obedieinus.,. Praecipe id omne quod scis et decet, atque sola apostolicae sedis dispensatione, a qua omnis dig­
convenit, et caput nostrum submissum est ante prae­ nitas et potestas orta eat. Iam vero iura aut privilegia
quorumlibet episcoporum iuris humani r*ae.
non
ceptum tuae dominationis. Omne id quod dicit et
admittit tua sanet ita
*.
receptum est apud nos orien­ divini, notum est, atque expresse haec non ante multos
*.
tale
Libri enim nostri ocee admonent nos de ec­ dies admissa fuisse gaudeo.
Exinde haec sequuntur: 1° privilegia patnarvhalia
clesia sancta, et sede apostolica domini papae Romae,
quoniam ipse eet pater patRnn, caput pastorum, ex legibus ecclesiasticis esae dimetienda, ut m ite sanc­
cum audite, et non declinate a praerepto suo. Et
*
tu
Nicolaus I ad archiepiseopum Biturirenaem dis­
*patre nostri orientales omnes eos, qui ab ecclesia ponentem quasi iure patriarchal) de rebus archiepiRomana defecerunt, excommunicaverunt, et simul Om­
scopalis ecclesiae Narbonensis scribebat. 2° eadem
nes conculcatoree praecepti domini papae, qui est privilegia suprema ecclesiae poteetate posae minui vel
loco sancti Petri fundamenti ecclesiarum et .capitis etiam aboleri, prout rerum adiuncta exegerint;
apostolorum *. Hic per transennam,dictum pit. quod 3° hanc supremam potestatem inesse Romano ponti­
initio saeculi XVII iam Elias patriarcha Bahylonen.fici. Multa proferri possent ad rem. si tempus et
sis solemniter ea improbavit, quae saeculo XIX re- C locus paterentur. Sufficiant importunae proree qui­
bus fatigata fuit apostolica sedes tum ab Anatolio
verendissimus patriarcha Melehitarum in hoc sacro­
episcopo ('onstantinopolitano eiusque sectatoribus,
sancto consessu dicturus ^rat.
Ex allatis testimoniis videtis, reverendissimi tum a Marciano imperatore, ut Conatantinopolitanae
*,
patre
a traditione ecclesiae Syrae nullo pacto dis­
sedi privilegia indulgeret. quae canone XXVIII Chal­
crepare doctrinam in hoc capite traditam, sive quoad cedonem»! praescripta fuerant. Nemo autem catholi­
primatum iurisdictionis in singulas et universas ec- corum id negare auserit, nisi qui fortasse institutam
a Christo Domino ecclesiae constitutionem in aristoidesias, sive quoad caetera
*
Romanorum pontificum
.
*
praerogativa
cratiam quinque capitum patriarchalium, utut ooniunetione cum Romano pont if ire unitam, transformare
2° Videndum modo an obstare possint, quae
*
patriarchal!
privilegia dicuntur. Patriarchal)
*
digni­ praesumpserit. Quibus autem privilegiis patriarchae
gaudeant, determinari non solet, neque id facile fieri
*
tati
et fime ad quem ordinatur, clarissime notionem
exhibet sanctu
*
I>eo Magnus in epistola ad Ana­ posset. Et revera dum hic praedicebantur {«atriar* limitatim pontificii prima­
stasium Thessalonicenrem’. qui. .postquam cotnme- chalia privilegia ferme at
tus, eadem privilegia, quod congruum fuisset. enu­
morasset beatum Petrum a Domino nostro lesu
merata non fuerunt, nec. quod omnino nereuaarium
Christo caetens apostolis praelatum fuisse atque prae­
*i
mxta tritam
fectum, ait : ,.De qua forma episcoporum quoque orta, erat, ullo pacto probata fuerunt, et.
e*t distinctio, et magna ordinatione provisum eat, ne logicorum regulam ille qui asserit probare teneatur.
Citati tamen fuerunt }»er transennam quidam
omnes sibi omnia vindicarent, sed eeeent in singulis Ü
canones conciliorum oecumenirorum, qui violarentur,
provinciis singuli, quorum (id eet metropolitanonitn)
ut dictum eet, admissa doctrina in hoe capite de
, inter fratres haberetur prima sententia, et rursus qui­
Romano pontifice. Hi sunt, si rem bene teneo, sextus
dam in maioribus urbibus constituti sollicitudinem
Nicaeni I, octavus Constantinopolitani I. quartus
susciperent ampliorem, per quos unam Petri aedem
universalis ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam Chalcedoneiisis, decimus septimus Constant inobli­
a suo capite dissideret” : quo nomine profecto veniunt tam IV, qui dicuntur confirmati novella XIII im­
patriarchae. Igitur gravissimo sancti Deonis Magni peratoris lustiniani, nec non a conciliis oecumeniei»
Lateranensi IV et Florentino firmati. Quaeso, re­
testimonio patriarchae non sunt constituti ut capita
quaedam seu vertices summi ecclesiam arbitratu suo verendissimi patres, ut primo loco expungam novel­
gubernantes, verum ut praecipua quaedam membra lam lustiniani: indignum enim est ecclesiarum privi­
mystici corporis Christi, per quae universalis ec­ legia legum imperialium auctoritate probare, quod a
clesiae cura conflueret ad unam Petri aedem, ut nihil patribus chalredonensibus gras iter improbatum fuisse
*
illis reluiqi/atur qui, ut scribe­
umquam a suo capite, id est a Romano pontifice, omnes bene scitis. Hot
bat ad ecclesiam Cantuarienscm contra Henricianas
> Steph. Baltuü, MùeeU., tom. Ul. pag< 1·® rt se^.
i Stressa, De depootife Cfeifetwrw, peg. 6, 18, 10,
• Κρ. XIV, cap. XI, al BaUsrin.

1 Cf. Lsfcbe, tom. IX, coi. IM8, ed. rentL Coisti; Maori,
XV, 480 a.

m

JL

asBeions publicae n ootramMAnon» obkiulb

anglicae·· oon»net radia·»
Saliaberieoata,
infidelium mor· Chriato iterum patienti pro aedem·
dicunt: Non habemus pontificem eut papam nisi
Caesarem.
Nunc veniam, et quidem brevieaime,
citatae
canone». Nihil dicam de sexto ooncilii Nioaem, quippe
omne·, qui vel prima degustarunt rudimenta eodeeiasticae historiae vel iuri^rudentiae, norunt ibi
actum fuisse contre Maletianos et sancitum, ut xquaa
privilegia maioribus episcopis essent, servarentur.
Neque tamen canon edicit quae sint haec privilegia,
nmi fortasse quod episcopi praeter sententiam metro­
politan! non constituuntur. Constantinopolitani I
citatus est, ήι fallor, canon octavus qui neque in
Graecorum libns, nisi forto^penes Anatonum, qui in
mu

hoc numero collocat canonem de Eunomianis, qui ad
rem non pertinet Forte agitur de secundo et tertio
qui dtat^Kunt lu Nopiooanone, qui Photio tribuitur.
In *eyuudo confirmantur privilegia in canone sexto
Nicaeno tributa sedi Antiochenae, et cavetur ne
epicoporum potestas transgrederetur fines suarum
di(»evfee«ii. In tertio vero episcopo Constaatinopolilano tribuuntur primas honoris partes post Romanum,
co quod ipsa sit nova Roma. Quid isti canones faciant
ad rem nostram, nescio.
Ex ( haloedonensis concilii canonibus, quartus, «i
hvne audivi, citatus fuit. Verum iste agit tantuniXie

monachis ; ex reliquis nullus ad iura patriarchal ia
referri posse videtur, praeter nonum, decimum septi­
mum et vigesimum octavum
.
*
Nonus et decimus
septimus definiunt, quaestiones clericorum et epiMeojMirum cum suo metropolitano ad exarrhuni pro­
vinciae vel ad thronum impenalis urbis Constantintqxdis esse deferenda
*
quod postremum certe non est
conforme pnuwdenttum conciliorum canonibus. Ad­
dit vero quod tu aliqua civitas ab imperatoria auctoWtat e innovata fuent, miles et publicas formas ecclesnuiticarum quoque parochiarum ordo consequatur,
*
hot
ot. ut commentatur Balsamon
.
*
posse in ea nn1 lavat hic referre sapradieto» caaoaeaetaucedoaeasM. qtti
ad tara patriarchal!» reftrri poaseot, ex ipsis consectariis
RalsaMoaia calas editio magis ia nsa ooo» videtar apad
Melcbites.
Caaon IX; .Si qai· dericaa habet eam clerico lite· aat
negotium, proprium ep.·copam ae relinquat, et ad ssecalaria
indicia ne excurrat : «ed causam prias apud propriam episeopam
agat, vel episcopi voluntate spud eoa, quo» atruque pars stegetit. indicium agitetur. Si quis aatem praeter haac fecerit,
canonicis poenis subiiciatar· 8i cleriea» autem eam proprio
vel etiam alio episcopo negotium aat litem habeat. ,» proriacia»
synodo indicetur Si autem cum ipsius provinciae metmpolitaao
episcopus vel clericus controversiam habeat, diosoesis sxareham
adsat, vel imperialis urbis Coastaatiaopoli» throaum, st apud
eum litiget.
*
Caaon XVIf; .Quae suat in unaquaque provincia, rurate»
ricaoasque parochias. flnaas et iaooacaasas manere apud eoe
qui illas tenent episcopos, et msTtnte ri triginta sanorum tem­
pore »aa sum ri detinente» admintetenvarinU Si aatem intra
tngiate ausos ikit aliqua vel fberil d» ii» eoaiforarste, Uoar»
iis qui iniarian sibi fleri dicut, d» ii» lite· ·ονβτ» apad
syaodnn proriacia». Si qais sate· talaria afteiatar a proprio
•etropoliteao, apad »xareba· dteoosote, vai CsaetaatiaopoUtanan sedem litiget, steel prias dicta· s»U Sta sate· ptiam
civitas aliqua »b imperatoria aaetorilate taaovata eat, vol etiam
deinceps innovata foerit, cirite» M pablica· for··· »ccteria»tictniw qaoqa» paroehiaraa ordo ooaseqaatar.
*
Caaon XXVIII: .Saaetoru· patra· doerota abiqas sa
*
qaeate·.. decenti·· ae stoteimM d» priritegii· Maetieta··
ecclesias Ceasteatiaopotis aeva· Rosa». Bteai· aatiqaa»
Romae throao, qoad arb» ilia imperaret, lare patras privilegia
tribuere. Kt eadem coastdemtioae meti ceataa qaiaquagiate
Dei amantiMimi episcopi, sanctissimo «ovas Rosa·· throao
aequalia privilegia addixerant, recte iadteaatea, urbom. qaaa
ei imperio et seaata honorata ^t, »t aequalibus eum aatiqmori
regina Roma privilegiis fraatur, etiam ia rebae eoeleaiastiei·,
non secus ac illam, extolli ac magni fleri, secunda· poet OUm
•sistentem —4
v Comm, in can. XVU conditi Chained ime» sta

. m

paratoreu pro «piacopaliba» ieribm» statuar» quaq
voluerit ; itamqoe Balsamo
*
addit haac verba graviaaima: ..Notaxuttom ex hoc canoo·, quod licet im­
peratori auferre eneleaiastica privilegia; et impera­
tore» (ut idag» eubdit) epseoopatuf metropolium ho­
nore donabunt, < eorum qui praeerunt promotiones
designabunt, et alia quaedaim pro ea quam habent
potestate, iubebunt.'
*
Hic animadvertatis quaeso, re­

verendissimi parras, quo deveoeait ecclesiastic· Orien­
talium iurisprudentiat qui csdod«i ad fulciendam
contra Romanum pontificem patriarchalem auctori­
tatem in hac ipsa aula proferantur!
Nihil dicam de notissimo vigesimo octavo canone
cbalcedonensi : duos gravissimos errores eiusdem no­
tasse fas est, scilicet antiquae Romae throno privilegia
a patribus thbuta fuisse, eo quod urbs illa imperaret,
perinde ac si Romanus pontifex non ab ipso Christo
Domino in persona beati Petri ^cepisset plenam pote­
statem regendi ecclesiam universalem, *ed haec ab
imperiali dignitate urbis Romae penderet.
Constantinopolitanae IV synodi seu oecuinemcac
VIII celebratae contra Photium canon decimus septi­
mus, postquam meminit sexti Nicaeni canonis, de­
cernit tam in seniori et noxa Roma quam m sede
Antiochiae e< Hierosolymorum pnscam consuetu­
dinem servari. Igitur ex citatis canonibus tantum
haec privilegia sequuntur, nimirum ne quis imadat
fines dioeoeseos alienae, ne episcopus constituatur
praeter sententiam metrojxjlitam. ut metropolitan
promoveantur a patnareha. et ad synodum patnarvhalem vocati illuc acotxlere debeant. Si quid praeterea
eat in citatisVanonibus, demonstretur, ego certe in­
venire non potui. Citato
*
autem canones confirmasse
dicuntur synodi Lateranensi
*
IV et Florentina alir
quid breviter de utraque.
Inter canones Lateranensis IV adest qumtu
.
*
qui
agit de privilegii
*
patriarcharum: en notissimum eiu
*
exordium1 ,,Antiqua patnarehalium medium privi­
legia renovante
,
*
sacra genetah svihmIo approbante,
sancimus <ibi primo meminit pontificii primatu
*
dicens). Romanam ecclesiam disponente Domino taper
omnes alias ordinariae potestatis obtinere principatum
ut pote matrem universorum chnst ifidehum atque
magistram'\ Atque bic ingenue fateor olwitupuiwa
*
me legentem hunc canonem. quomodo potuerint eum
pro pmilegita'patriarchahbua citare illi udem, qui
in eodem sermone fastidiebant schema noMrum. t\>
quod ament Romano pontifici potestatem m univernam ecclesiam, quae in eo ipso canone tam directo
cuuntiatur. Insuper n«
io
*
qua ratione quis audeat
conqueri de ordinaria Romani pontifici
*
iunsdi<-tione,
quam in singula» ecclesias habet, rutu patriarcha
orientalibus, praesertim vero schismatici
,
*
solemn· sit
omninfodani exercere iurisdtct 10’nem in persona
*
et
dioecem archiepiscoporum et episcoporum suorum.
nisi fortasse haae afttiranonica methodus rotvn^enda
ait inter famoniseima illa privilegia, quae umni
*
pror­
sus ignoravit antiquitas.
Sed ad canonem nostrum revertamur. Ibi deter­
minatur numerus <4 ordo quatuor sedium patnarehalium CoflMaiittno}>oliLanae. Alexandrinae, Anti­
ochenae et Hierosolymitanae, servata cuilibet propria
dignitate; deinde eorumdem patriarcharum privilegia
determinantur, videlicet: 1° recipiendi pallium ab
apostolic· sede, praestito prius tamen fidelitatis et obe­
dient i»e iuramento; 2° ronoedendi pallium suis suf­
fragandis, recipiendo pro se professionem canonicam
et' pro Romana eeclcsia sponsionem obedientiar
3° praeferendi ante se crucis vexillum ubique, exP
i Mml. XXU. MK1.

MT

I
’

CONGREGATIO OEOffiALB UXAGB8IMA BKPTQU · tab ΙβΤί

Mt

capta urbe Roma et toeia, in quibu· Romanua pontifex J caaoniba· pontificum potestatem, mspondara adpTMM» extiterit, vol ein· legati utente· imignife amUaim interpretationi, qoatn datam audivimus post­
apoatolicee dignitati·; 4· demum recipiendi in om- remi· Arii· „atlvi» vidalioM omnibus mribu» et prtnibue provinciia ipeorutn iuriadictiom eubiectia appel­
rilagit· etc." Hanc autem callidimiinam et falsam
latione·, salvis tamen appellationibus dtesedecn apo- FtorMtini Uetiooem et intorpvotatiooMn ambabus
•toi icam interponitis. quibus eet ab omnibus humiliter ulnis amplexi sunt ii. qui minos aequo animo fuerunt
deflendum.
in sanctam ssdecn. omnmque eiusdem inimici et ad­
x
Hic quaeri poteet de quibuanam patriarch» actum versarii.
fuerit in concilio Lateranensi. Nemo profecto dubita­
Audiamus pro omnibu· Petrum Tambunni.
verit actum fuiaae de Graeci· et Latinis: in re. quae celebrem doctorem eos inter qui lansenistae dicti »unt.
eat valde perspicua si agatur de Conatantinopolitano,
in vaferrimo opere cui titulum fecit : Fero ideo drife
Alexandrino et Hierosolymitano. dubitari solum poa- atmta sede, ubi haec scribit : ,.Nel decreto di unione
*diei
Romano pon­
ret de Antiocheno: huius enim aedi· titulo praeter (a Firense) si riconobbe il primate
latmum et gra^-um utuntur syrus, maronita et mel- tifice. so/re per altro le prero^alire e i diriffi de<;li
rhita Nolo invidnsvam hanc quaeationem ingredi; attri patriarcAi. Cio che ere lo Messo che reetringvre
*
rnoniHSR
»*ufficiat non potuisse Lateranense concilium
la potestà del papa aile regole canonicbe. seconda le
Antiochenorum }«tnarrharum nomine eo« designare, quali il pape debba regere le chtese orientali, e quindi
qui liiK1 titulo tunc non pollebant. saltem inter catholi­ anche le altre lutte del inondo oattohCo. cio rhe apco·. quique illum deinde obtinuerunt indulgente vel 1 (Minto ·ι es presse colle citate parole imx^j rum modwm
«Onoedvnte sede ajxetolica.
qui et «a qejttù etc." ; hucusque Tambunni h Et vos
Venio^iam ad Florentinam synodum. Primam’ omnes apprime scitis, reverendissimi patres, ea veri»
jmrtem decreti de primatu Romani pontifici· ut pote ..iuxta eum modum" adamureini respondere illis, quae
notissimam libens,omitto : eam veroquae ad patnaiy
in hac ipsa aula dicta eunt ito ut1.
<ha> |nrtinet integre et non interpolatam recitabo.
Sed de hac clausula decreti Florentini dictum e»t.
Haec autem est1: ..Renovantes insuper ordinem tra­ et vos. reverendissimi patres, merum audistis, quod
ditum m eanenibu
*
«arterorum venerabilium patriar- ecclevia orientalis eam ut propugnaculum' suat' auto­
chaium. at patriarcha Condantinofxditanus secundus nomise. ut pignu· suarum immunitatum, ut securita­
Ή ]KM
*t
sanctissimum Romanum pontificem, tertius tem tandem omnium fuanim institutionum vere,
vero Alexandrinus. quartus autem Antiochenus, et arbitrata semper est. De qua }>ro}xvsitione liceat mihi
*
quintu
Hierosolymitanus,
videlicet privilegiis scholastice respondere. Transeat, si agatur de Melomnibus1 et iuribus eorum
t’bi obsonanda haec chiti· ; nego, si de catholici·; concedo, «i de haereticis
Mint 1° hic agi de re mere disciplinari et de iure vel de schismaticis manifestis vel occulti·.
humano, distincto promis a dogmatico; 2° renovari
Ex hactenus dictis quisque facile deducet |>rihic ordinem traditum in canonibus. 3° addi ..salvis
*
vilegia patriarcharum, quaecumque demum illa sint,
videlicet pnvitegii· omnibus et iuribus eorum", quae non obstare decretis de Romano pontifice in lioc
verba n
*q»ondere omnino videntur canoni quinto con- capite propositis. Immo abusu· qui exorti sunt et
<ihi Lateranensis IV. uhi online sedium patnar-i ’ augeri possuntr exigere videntur ut clarioribu· quo
vhalium constitute, additur ..reservata ruihhel propYia fieri possit verbi·, primatu· ponlifmu» eiueque prae­
dignitate". Vel igitur verba illa .. sal vis omnibus privi­ rogativae exponantur, reiecta qualiliet mentione palegiis etc. ‘ intelligenda sunt de privilegiis aedium
tnarchalium privilegiorum. Sed nec nbstant nostra­
patnanhahum inter se. et hoc nihil officit primatui
rum ecclesiarum orientalium privilegia, siquidem, ut
Romam pontificis; vel agitur de ahts privilegii· ingenue fatear, unum est illudqtie antiquissimum jx
t
*
|>atrianhsrum. et in hoc casu quaero, quare qui hunc Photiannm * humin privilegium, quod quidem Ro­
< anonem citavit, non enumeravit haec privilegia, nec mani pontifices, etsi voluerint Qimiesque conato· ad­
legitimo canonibus ea confirmavit? An vero putan­ hibuerint. numquam tollere ]>otuerun(. et neque aanodum •“‘t. voluisse Florentino
*
jwtrre )x
*trem<>
hoc
tissimn· dominii» noster. Inet prae caeten· hor
iiniiiiiAtv dv-truere, quod priori periodo aimenierant
desideraverit et adhuc desideret ardentissime. νΗοο
de plena potestate a Domino nostro lesu ChnMo traprivilegium vero m noere veliti·, reverendissimi pa­
dita Romanis pontificibus in universam ecclesiam?
tres. est inopia, rei ignorantia, ret ahiectio. ret con­
(rrdat Indae»·
*
.
*
Aprlla
mmi e/jf». Igitur >01)1« m
fusio omnium rerum, miseri fuerunt patres no-tri. et
]«atnardus |x
sum
*
agnoscere iura. nisi 'quae in con­ nos miaenorre et m mirena nati Patrf
*
» enim
cilio Nicaeno i et Constantinopnlitano IV et Latera- romttfrrwft/ uram ixerbijm. ft Jmtf
*
Ι»Ιμμη»ι ohnemo IV continentur, quaeque iam dicta aunt.
atupueruu/ \ Faut Deus ut qmvd snmmu.· {sintifex
tiiiini restat, ut caetera omittam, ne longiori ser­ auspicatus est4, fehcitvr et unixer-aliter a^implretur .
mone vos detineam, brevissime obiter animadverten­ P qua »olum ratione infaustum illud privilegium jx>dum ex dictis a reverendissimo Melchitarum patriarch· tent abolere’
» i rea definit iouetii Florentinam. l|ee ait plenam iuriaTertio denique nihil timendum aive catliohcis sixe
dictionem Romano pontifici ibidem tribui ..ita ut in
*
schismatici
orientalibus, ai proposita Romani (x>ntigestis oecumenicorutn conciliorum etc." Nrecio antem^ ficis ordinaria iuriadictio sancietur. Et 1· liceat gene­
cur a recepta lectione recesserit, in qua nty> habetur raliter animadvertere, timorem hunc funwe semper va­
ita ut aed ..quemadmodum etiam". Hanc autem ge­ ferrimum argumentum, quod vel roncilit· generalibus
nuinam esse lectionem tot virorum doctorum senptis vel Romanis pontificibus obiectum est ab illi·, qui
demonstratum eet. ut nihil mihi praesertim hic et
nolebant aliquid vel definiri vel ordinari. Audistis iam
nunc sit addendum. Sufficit animadvertere, lec­
i Part. Π, eap. 8, I II.
tionem illaui ito ut non convénire cum actis originali­

bus Florentinae definitionis, quae quisque potest con­
sulere. Non eet autem dissimulandum verba illa ito
wt, quibu· haec adnectitur idea, limitari scilicet a
> Maad, XXXI, 10M-M.
* o·. «4. Vat
• JJM04» ·< Vat. Ct Bsrattaaa X Sel V, 10
.*

> Cf. watioa. pstrUrehM Ntlobitara· bab. ia congregatio··

lltaiii, Mpra mLXMbc.
• I«e».XXXX.W.
* Protecto attadft ai Utt. aposc tbai «oetasùstiM. fetas
trMte hateafes ssatoabri· IM·, qniba· hum poaUtei »··■alla teMÉfltaa· capita, praessrtias <asa4 sterti oars Meroram1
aattetitato, la potrtershatn Babyteatasi Clalfeiai·— pwpotao
•srvaafe osastteaH.

Mt

A. 8BB8I0M» PDBLKUB IT (XI WH|iWll TOO— 000001»

_____________________________________________________________________________ 1-4· .A.

:___ Ί ............................................... - - ________ -.................

MO

boo argan—ate u—a fuis— Maaatliaiita· ad ovartauda— L iataKgat. Ftttada, ai aoa criattal— apaaaops ia dioaerrorum auoruas rosiiiarenatiossa— : urgonta ta·porn eaeaa noatrea a eomailio revaatattea, iaeita—anur, quod
angusti· Boa di— da attigua. Hoe ano— addata ahsat, Mas— iUnta Rphaainum, ad popuBa t—atria
■afficiat, «tiam Tsasasiistss hi·— earilli· uaoa, good dirisre— ia hoaoa eaaaaBo aaaa···aie· libastaSa—
OflfMVMM fttMW Λ |Μφ
*
flpMOOfM
factum pra—srtim oat a notiaom nitre iaariai aohiamatia fautore Dominion Maria Variot apiaeope Baby- htiaia, nova dog—ta faisaa OMogitata ooatra fidam,
lonensi ia —tn appailatiooia a dogmatica, ootttita· contra moras, contra ritaa nationem; non amat imtione l/nspansln· nd fatarum conralinai caremanitem, probabiia, at, quod pnat Tkrattiaam foetam eat apud
qui iniquissimi· aantentjia fuit con—ptaa; gnaa taaaan Graaoos iniquitate et oalamniia Marci Eph—ini, fiant
pro recepto apud^a more amollira at nbtagara ouuvit etiam apud nuonuUoa ex oriantalibua. Quod ai in
multi· varborum blaodimaotie. En aim verba
*
: »Nom Orienta— revar— noa oriental— apsaoopi, quod
avoaa suffisamment «ppris, qu’il eat tfaa dangmut certi—ime om—a ad unum efficiemu·, annuntiabimus,
da porter dane can églises du Levant da nouvall— in Vaticano oaoumanico concilio, praaaidatt· et appro­
^difficulté·: 'cela indiapo— lea arhiamatiqnaa, ha bante summo Romano pontifice, multo· error— et
éloigne de la réunit»^!— arme contre J— cexboliqu—, has— fuia— condemnata·, at aupremam auctorita­
jette dea inoertitud— dam l'esprit de ceux-ci, aigrit tem eioadem pontifici· contra errores tam orientalium
le· disputes, e»t oapaUa de faire de· émotion· pbpu- quam occidentalium fui— vindicatam, et isT ao honore
lai—L et d'attirer daa pareécutions, qui jettent bien habitam fui—, in quo eam tenuerunt omnia oecuNjer chrétiens dam un péril imminent de l’apostasia... I menioa concilia, etiam in Oriente celebrata, et omnes
Croit-on que nom fuaaio— bien reçus de o— pauvre· •ancti patre· non —lum occidental— verum etiam
*
peupla
en leur diaant, que l'Écriture aainte etc." Ubi orientale·, et praeaertim ii qui sunt e nostra respective
refert nonnulla· ex propositionibua ia ea conatitutione natione; populus ille catholicus, qui Romanum pon­
contentas, aubdit : „Tel —t le trouble qu'une ai étrange tificem avita traditione pluri· carte facit et magia
censure jeterait dan
*
le coeur de ce· peuple·; elle ne "amat quam in Occidente credatur, no· novo gaudio
pourrait qu'ébranler leur foi, do—irrsç ]— nœud
*
qui geatiet» excipiet uti Ephaainoa patre· e concilio prole· attachent le plu· étroitement · Jeaue-Chriat etc. " dauntes poat —ortam beatae Mariae virginis dirinam
Et concludit : ,,Nou» avoua cru devoir donner une idée matarnitatem.
' Verum idemne fiet, aliqui· dicet, de aohi
*maticie
?
de· mauvais effet· et Sas dangoreoa— impreaaiona,
que la bulle Vnigemttu produirait dam nos égliaea , etenim etiam de eorum conversione aolliciti e— de­
du Levant, si on voulait l'y faire accepter etc." Equi­ bemus. Respondeo, quod mea —utentia arbitror, nihil
dem si miserrimus ille episcopus Babylonenaia in prae­ opportunius e— ad eorum conversionem, quam ut de­
senti viveret et nobiacum •ederet, hanc-profecto eam- creta da Romano pontifice in hoc concilio sanciantur.
dem cantilenam de proposito nobis acbemate caneret Equidem scio ao· erroribus Graecorum in Florentina
atque insusurraret, quin meliorem effectum odn- synodo damnatis infici, «diisque praeterea pro natio­
requeretur, quam tunc aasecutus est. Fac·—ant itaque num diversitate. Sed lota difficulté· aut saltem praoinanes istae declamatione· ab usu haereticorum aatia ‘ dipua est in admittendo primatu iuriadictionia in

•uperque dehoneatatae, et ipsa rerum experientia fal- ; Romano pontifice. Hoc —mei admi—o, nemo ex orien­
talibus dubitaverit de eius infallibilitate; unde oonsitatis oonvictae.
Orientalis enim populus, ut primo de catholici· aequetur plenissima concordia in fida Notandum vero
dicam, pastori suo adhaeret, et eiua doctrinam et mo­ quod maxima eat apud oriental— oeoumenicorum con­
nita dociliter excipit. Si quandoque exarsit in iras et ciliorum auctorites ; et Graeci pluri— profeasi aunt non
turbulenti—, hoc non ipsius ingenio, —d callidissimi· po— definiri eorum qua—tion— dogmati—· oum La­
artibus tribuendum fuit, eat, et erit, quibus derue tinis, nisi in concilio oecumenioo; quod et iidem laooeum circumduxit, faventibus aut —Item oonniventibus bitae profitentur. Et boo adeo verum est, ut qui
viris episcopali dignitate conspicuis. Non litet, reve­ vàluerunt resistere Florentino, illi— oecumenicitatem
rendissimi patre·, vos ignorare quomodo hae res pro­ aut saltem legitimam celebrationem et libertatem im­
cedere consueverint. Ortaolalia populi non intereat, pugnaverint.
Cum autem singulari Dei providentia hoc primo
quod episcopi et patriarch— plu· minusve depen­
deant a summo pontifice; sollicituf —t solum de suo factum sit, ut ex Oriente magno numero convenerimus
ritu, quia ritus eat unicum vestigium su— nation— oriental— epiaoopi latinis permixti, singuli locum
litatis, proindeque illius aat summopere anumtiaeimu·. nostrum tenente· absque ullo ritus vel gentis dis­
Hoc vero argumento utuntur agitator··, revocantes crimine, —dante· ad —pulchrum prinqipis apostolo­
rum, a quo unitas aaoardotali· orta est, cum nullum
ad ritum et cum eo oonfupdent— et dogma et discipli­
nam, quam velint impugnare. Id ubi populo per­ tale exemplum suppeditet historia conciliorum prae•uaaum fuerit, pros—rtim vero «i episcopi val idem di- D cadentium (in Oriente enim pauci ex Latini·, in
eant vel inopportune taceant, iam animi ai aestuant, Occidente vix unus aat alter ex Orientalibus, Florenet in aastu qua—tioais et fervor» facile proruunt ad tiaa varo Graeci a Latini· fan— ao in du— aci—
quidlibet audendum : quo· in boo atata rorum non pte- diviii, ut in —uadam synodi inonumanfis triste illud X
sunt cohibere val ipsi epiaoopi, qui cum erat,tempo· noman «t mali ominis planum occurrat: ConcMtt»»
loquendi, tacuerunt, magia vero, ai ipai agitatorum Oriwsfnlimn sfajrat etc.); hinc si ia hoc tali tanto­
que Concilio primatus iuriadictionia Romani ponti­
.fautores fuerunt.
Haec fuit aampar at eat oriantalium populorum fici· omnaague «iu· praarogativao tradantur, et
conditio. Testem appelle historiam quoad preateritum anathema solemnitar pronuntietur (quod pro Orientempus; quoad pree—na vero tostas appello oriental— tMibua praaaartim nare—arium duco) adversos contra­
episcopos hic —dantes, et quotquot «datant ex orian- dictores, iam recitas ista «rit paaapicua ex ipai· orian­
tali clero. Etenim inter eo· non daaunt, qm oppor­ talium —hiamatiooram placiti·, «t namo eoruta recta
tune tacendo ot opportuna loquendo dioaoeaim auam ratione utei» poterit ampliua dubitare de illa, at ita
preeaarvare potuerunt a tarbuhttiia excitati· ia alias, lata atarnaratar via ad acrem ooavaraiossam.
Quare, revarandiaaimi patio·, lioaat 'mihi vos de­
etiam vicini·, dioaoeaibua eiusdasn nationis: qui audit,
mum adpracari iisdam vaebaa qaibus magno· illa aocImîm dooter Bmübm
oceidMtalM φΜΜροι seri»
> dpshvir dr Mfr ΓΜρη dr SaMaaa AassS—4s—11
.
*

·■
**
**&

MI

COMUMATIO emaAUB SDUUMDU Mmnu · Mi WM

MB

tan· <■■ tot
*
: «PSrrigîte IMMMM : MaMMWÏBfeW Ml A ί·Λΐ BtenUttai UttSSVkSnime impegi ÎU ipSHstaSS
vobis fcatoma vretra visera, «t sos nsgligite msdisas
art·· parte· ab «traita· sbiirptam ; non sinite «■
*
ting» fidem spud qum priau illuxit." Nas····
omaiao «te at an« oeim fidos restitsnter ia OriteSto
ops Oaudsutalium, « iati ipsi reddaat Or ratelita·
boat, quai ab illi» receparunt

asti·, qua· rspsrinntar ·** «Dsatiau· Labtasi «t Berdemi, «t tane vehi· breviter, quentam fleri poasrit,
«apoaam. Haas autem «it divita am «eutterà:
* brevia narratio Materiae aenailii Vtaratiui quan­
1
tum ad ras, quae suat salari vas terti· sagati; B· quia
■iissusm lutas vasis pitae^ ds qua a plerius· «nue
habitas fuit; « ia hi· ixpliatimi spare aibil ms

dicturam, qtead nae aansanst doctrina· MaararaDi,
ut alicram eiantem scholas
Initium surnames ab oratiosubes Beasorinsiia ha­
bitis tam ia concilio Florentino, tam in coetu Grae­
Eminentissimi proesides, eminentisumi ac ro- corum. Bad attendite, rewrendtaimi patre·, boeo
verandissimi pair··.
V
prime verba Bunarionie refero sin· ulla approbation·,
Veniam date milii si fraternam vestram indul­ sed tamquam temptat relator: „8oimus quidem, in­
gentiam expostulo. Mihi propositam est aliqua loqui quit1, quae sint iure «t praerogativae Romanae ec­
de concilio Florentino: nihil dicam qucjd noo nitetur clesia·; nihilominus abimus etiam praerogativa· buiua
habeant, (jhantasumque potestate
documentis historici»; venunteaaen veritate historica
eoclssia, minus tamen synodo oeceooaetue quaedam eloquar forsitan non satis cognita, B polleat
patientem attentionem humiliter exposco, «t hanc msnice et universali accteta". Non mqdo Beseanooi
nil mate accidit ex isto ssrmooe, non modo vel minima
praesertim efflagito ab pia, qui non mecum una sen­
tirent. In meis investigationibus nihil exquisivi nisi contraria in concilio non adhibita fuit reprehensio,
aeritatem; nihil diligo, nisi veritatem; si intaus sed post concilium, cuius pare magna fuerat, ut ait
,
*
nunc doctissimos professor in
erravi, afferetur mihi probatio cena et contradictoria: pater FranaeUn
omnino paratus,sum meum agnoscere errorem. Sed Collegio Romano, post concilium Bessanoa fuit cu­
ad refutationem mei sermonis non sufficere debent mulatus honoribus ab Eugenio IV, creatus cardinalis
nec possunt opiniones vulgo receptae, neo etiam sim­ st patriarcha Conetantinopolitanus „ob divinum eius
plica· affirmationes. Nos omnes in concilio sumus ingenium multipliremque doctrinam", ut aiunt auc­
.
*
De altera oratione Bessoriotus
coadunati ad veritatem perlustrandam et omnibus, ei tores huius temporie
fieri posset, nebulis expediendam. Veritae praesertim pauca nunc attingam, caetera remittens ad meum ser­
in concilio generali debet sedere tamquam vsra regina monem do quarto capite : nam ia isto altera oratio··
nostri sacri coetus, et debet anteponi omnibus huius loquitur speoiotim de necessitate communium inter
vel alterius theologi, huius vel alterius scholae prae- episcopos disceptationum, ubi agitur de rebus fides,
iudiciis. Sed liceat mihi praeviam adhuc observatio­ luvat tantum hic simpliciter commemorare requtatie
verba, forsitan in tais rarum adiunctis non inutilia:
nem facere.
Non ascendi hunc ambonem ad resuscitandum, ..logons, inquit Beseorion, profecto certamen, et non
ut aiunt, gallicanismum. Quantum ad me attinet, ad­ C mediocre onus subire me intelligo, verum « conditio
haereo sententiae Feoelonis archiepiaoopi illustrissimi prementis rei, ut animum efflagitet, qui libenter pro
*
Cameraoensis
; et tac de re loquar, quando agetur de ■veritate periculum subeat,, nihilque magnum aut dici
quarto capite. In hoc sensu semper loquutas sum aut fieri potest,' nisi quis quas sibi vsra videantur
."
*
Ita loquebatur Berarion tem­
coram dilecto clero meo Remente sive privatim sive forti animo dicat
publice; in hoc senau tribus adhinc mensibus misi pore concilii Florentini.
Nunc prosequamur historiam, et nullum habebo
notos illustrissimis ac reverendissimis deputatis de
meritum nisi simplicis relatoris: quae dicturus eum,
fide. Haec praevia declaratio mihi videtur non pror­
tere de verbo sd verbum poscunt legi apud Hardursus inutilis ; nam hac nostra aetate tam foecunda in­
ventionum, novum etiam surrexit logica· garnis. num, in tribus aut quatuor paginis decretum unionis
immediate praecedentibus. Agebatur de privilegii·
Quando aliquis vult sui contradictoris auctoritatem
.
*
Dixerunt Graeci ee agnoscere popam ut sunsimminuere, immo vero conterere, ooniicit in illum papa·
haec verba tamquam veneuatnus talum: Tu et gaUi- mum pontificem, vicarium Christi, pastorem et doc­
torum omnium Christianorum, regentem «t gubernan­
«mu, at oonfeatim triumphans agitat palmas vic­
tori·», et putat ipbo farto m exemptum esse aliis pro­ tem ecclesiam, eed tub hae tapntta formait ..salvi·
bationibus. Hasc agendi ratio non βΛ serie, neque iuribn· et privilegiis patriarcharum Orientis" ; « ad­
viris gravibus dfjfna, inanes vulgi plsaras potest ex­ diderunt: Si hoc s pope non recipantar, nihil «em
*.
Summus pontifex annuit libenter
citare, sed risum movebit apud omnes ver» doctos et ultra faeitadam
Dpcstalatia Graecorum, «t hoc primum caput dissanbona fido negotia tractantes.
Profiteor apart·, me non era aeque gallicannm, tamia fuit omnino sublatum
Quomodo ergo quidam reverendtaimi oratore·
aeque regolistam eto« aequo etiam monottaiitam : «·
episcopo· et catholicae aine addito, maxim· addicta· potuerunt diome in tao aula, quod soneilium Floreo•edi apostolic·· «t vicario Christi. Vsrantanini eum tiwun admiaarit potMtftteoi ocnnitBodMB M àboolutMB
amator veritati· historica·, «t amer voritatievM com­ «t sia· ullis ateoluto limitibus? Base arartio refu­
pellit ad nratiwira tabendam Piarim historiam een- tatur ab ipsam st decreto unionis, ubs non tantam
cilii Morentini psrtuetrevi saltem qooad .obiaotum tegilut «salvis iuribus «t privilegiis", quod votabant
nobis propositam. Haas historiam tegi ia srpos Biens» Grata, ssd ..salvi· omnAtae imitas et privitegi»
bus multorum ttantegnrnm, qui tao ds re veris dtepur putriarytarnm". Dsipd· tectam fait propositam
tant. Ds teris «iasubratioaibes pias minusre «yator dsersti, cuius hase eraat primo rata: JEugsnins
motio· compositis aihil fass dicam. Sed historism
ORATIO

reverendi patrie domini loenmf Fnutasri Iradriat
erdteepiscopi Remensis
.
*

respondit, «bberaNtimriaaaMa papMtMst «ribs qai· Λ
ίβ
*

rebas dagaMiM
*
**
■
***
**
·]■

W BB

e_ X-

aNaa ebtb-

. -W. ·* - . -_ R
·▼ BHOÜB β«

BapaaHaaa aat· INK M oct, batammqda eeladeebe

Gn··· voluntatem admittendi patastatuu abeoblo ' naris unto aatMÜa· LapdaaNaaalL Alîtaeadw üdt,
*
iHimitatam ot
pmüosMb·. Mam qai- GfMMI wü eoaÜtteMi ÎMI
iBBOMBtio IV ;
oumqae exigit ooesaaaamOpmooporam ad eraatitee·- MNMBMt Β·0«Β IStCI OOttditiOBM' vidÛ&BOt ftObed&Be·
tMfllk IB WB^MtkMp φΜΒ &Μ·ΜΜ
*
JNBtiâtt OOCH· BOB >
dam dooratam fidei, «a ipso ara admitt
*
taftiKUHtatam ia aanau aratri eehemati·, eultom mpesnte·, •doWf eMMBlbv
*
^BMNM^eKte Xb
fi*
*
MUD |MM ftHw
Et ita fmtaas act at vobhaat GfuseC, at etiaas piaa dû, Û φΜΟ ihidOBI loftBBÛi BBMMÛBt
qoam votebaat Nass titalus bulbo aoa modo admittit dan esotentiam, euaeqae voluatatis prolem faadfonim, r
fi OBBOBÎtriO MB B^MÎ
conventum fcairiartimrum, aad ,«tiam omnitun pn»· q«od dbBMBOdo
àaeMwlM, obedionter oaeteri «asoipieot «t oaquentar.
solam i miisa'am orientalem rspsaaaaatantium.
Deinde ventum aat ad privilegia papas. Sommua la aliit varo oootesiaotîoarum penonaram raueie et
pontifex postulabat, at oa habmat iuxta deter- nafotûa, qua· in coaeilüa tractabantur, eententib,
minationem ancras Scripturae at. dicti aatwtoram ; boo quaa Romani pontificie dictabit auctoritaa, dummodo
autem abnuerunt Graeci, notantes verba amoena at sacraram aoa «dvermafir ooacüiorum deeratis, caatari
gratulatione· sanctorum non debere script pro privi- acquiescent". Deinde affirmat Alexander papa IV
preadeoeesorem suum Innocentium IV approba·· fra­
legii», et adiacariint·, quod ai hate verba non corri­
gerentur, unio fieret impossibilis. Pont aliqua· di»- trum eoorum consilio has Graecorum Jonditiooes.
cumiooes Graeci tempo· postulaverunt ad deliberan­
. Ex hia litteris Alexandri paq>M IV clarissime
dum. „Statimque, agresab cardinalibus, nos cnoeilinm patet, Graecos semper admistas· primatum Romani
inivimus scripsimusque habenda esae a paya privi­
pontificis, sed auctoritatem illinc in rebus fidei et
légia iuxta canones «t diota sanctorum, aammqu· disciplinae (rem non iudioo, factum expono) limi­
tasse per canones st concilia. Sequitur secundo sum­
Scripturam «t acta synodorum. Haec illis ex tem­
pore exarata tradidimus, raepeoderuntque nobis: soli med pontifices illas conditiones admisisse,sub Innonos nihil dicere pnseumiu, and accepta scriptura re­ centio IV et Alexandro IV. Et haec persuasio Grae­
feremus omnia ad dominum nostrum, atqus ita corum aliunde patet ex multis aliis documentis. Sed
anetina die respondebimus. Postridie reversi eunt superset, ut rsspondssuhue formidando (ut aiunt)
cardinales, et dixerunt papam aooepiese conditiones argumento : ergo concilium sibimet contradicit, siqui­
Graecorum. Tunc Graecorum consummata unio, eon- dem ex una parte admittit potestatem plenam in
ecripeeruntque id in duabus linguis latina et grâaoa, summo pontifice, et ex alia parte illam limitaret.
et 'sacro peracto, post litanias decantatas recitata est Nullam ibi invenio contradictionem, «t fas ait mihi
definitio latino et greace, latine quidem a cardinal· s gmetn cum reverentia ot libertate evolvere sententiam.
Sanctae Sabinas luliano, graces varo a Beseeriooe Nulla potestas in hoc mundo absolute plena «t illimiarohiepieoopo Nioeeno, in haec verba etc.·"
C tata eet, nisi potestas solius Dei: ,Jpm potsstea, ut
Ex hia quae leguntur in acti» consilii Florentini loquitar Mussarelli1, pontificie moderari debet ita, nt
sequitur Graecos non admisi aes privilegia papae nisi non posait fieri despotic· «t arbitraria. N<a omnes,
adiuncta clausula ,.salvia omnibus iuribus ot privi­
porgit Mumaralli
,
*
raiMmus illam deepotiram auc­
legiis patriarcharum" ; sequitur
fidei non
toritatem. Erit igitur usas pontificiae auctoritatis
fuisse confactum nisi de oooesosu omnium patriar­ moderandus iuxta caneo· ab ecclesia Romana, seibeet
charum et praesulum srsbsias orientalis, et hoc ex­ ab episcopis ooneentientibue cum Romano pontifice
.
*
regimen
prome dederat titulus greeras decteti unionis; sequi- oootesiae capite. Unde, pergit MussareUi
tur Graecos non admisisse privilegia papae, niai iuxta ombsia·
aliquibus differt a regimine, illo mocanones et diota oanotoram, eeatemqae Scripturam ot Mrahico absoluto, in quo principi ülêssàlata poteotas
acta synodorum; sequitur haec omni· admissam tribuitur... Sse igitur aon negandum summo ponti­
Eugenium IV summum pontificem et Graecis eoes- fici regimen sraaurehiram et imperium, qoemris
tompréühn» ab imMaicr» <WM» aligaibae rossceeriqee: super hia fundamentis pax facta mt; se­
quitur textum grassum decreti attirai· eme textam
Maumrelii,
*
originalem ot authentico legalem meat textos latinae,
Audite BaUeriai
:
*
.Jogyneen eoolerius, quod
eamdem vim habet, etundem valceem: quia iasmo,
Graeci non subsignarunt nisi textam gnaram; oaqai- Christas ranetituit, in charittte «t humilitate fun­
tur tandem reraam textae grumi eam ciens·, et datam Meao iaficMitar, sd animadvertet eum preecenullam bebent ambigmtuMm aat
*t«
qptaw etc. la· D pome discipulis, at qai maior mt ini· ipeoe fiat sicut
sesieus eet alarm et ex diwmeinaihra praeviis Otn· sensor; fttramqaa apoeeebrum pebaipem totsuaque
oorwn, qui expromo declaraverunt ee ara adiaMate BmIbBBB ' priflMBNBp
BMBABBI ΒΚ|4ΐ0ΒΒΐ<·Ι
privilegia papae, niai iaxta caamaa «t dieta nne- βμμΒβββ» μ φηβφΜΜ ettl amglMt doamMvi m
torum, saeramquo Scripturam et acta pandorum. Iste 'deris
*
Bso db MMB
*
dta· fis&Bri^i
*
mbc*m
«none mt abrae ex oratiossibm Bosaarioni·, qai bqae
Gfsgoffate ΜβφΜΜ îb' b^MbIb ed Iobbmbi 8ytw
*
butar in concilio Generaram; «t iterum atqao iterum BMMMHB OW^BÛt Λί fN ββ^ρΒ di SjrihDOfdl dMNdfMFp
dico, suus· pootixex omnibus poetabtis Graecoram BIMie^ φΒΙ βί (mdi BpCBtofiOM) flBMbdBB BSB •dt.
emensum praebuit. JBt ara tuepeadeatarhMemmeoae· Λ·» «BV OB^B BOB Μφβ, ΜΒΜ» ΟφΒβίΐΝΒ RltioBOlB
φύΙΐβΜΜΝπηη: mt ffoBUBBB^tnB λφΒοΰΒ
>
*
JbenriKtetit «ogmlei mbbm^
*. Bt ito ‘ nottoinAît xhMn
quin imrno sunt ipoaunst historia. Hmo omnia BeUerini :,.Potestas primatai oompatene in universum
leguntur expresse in eoUectiOM Hardsûai.
Huraequ· diotoram evidsntb cieat «t fiirni propo­
siti Greseonun non admittendi in rammo pontifice
« MMWm

<<U a. ihp. Mbm ed.'dbi. mteaemgr.

R.I I If W< l

$

«
Vqb dioiti
*
jJmm A mb fiflBM'^ΒβΛμΛβ ^bbb

oouriHum Floreatiaum;

im

mb

ifwi ta« aaa tfa,

similia rerba adbibentur ia αβά Boriptarie at seoreuti· aliis libri»? Scripta» ama dixit
*:
fWtiab

tiam illimitatam, ergo Meet cootrediotio. nom «t ana ratim sumptam nan pomp privari «x omni parte isto
parta dicitur plenitudo, «t altae· pfena non adest iure. Nam, at ait sanctu· Thomae·, ..apostoli at
plenitudo. v
eoram eoooeasores (id eet epiacopi) eunt vicani Des
Sed afferamus exemplata certe non suepaetum. g quantum ad regimen ecclesias constitute· par fidam
,
*
AUt»In sobematejie rite e< Aoiteetate rierioarnen, quod nobia tt fidei eteraiaenta". Nan, ut oit Scripture
fi>
*
ta fw> aw Spiritus
paucis adhino menaibos fuit propositam, pag. 8 dite­ dite tubt Λ arieureo gr
,
*
tur
epieoopoe habere in euie dioecesibus pieteam senctw posuit xpisoopoe repere «ocUssom Dei. Ad boo
potestatem abusae oorrigeodi. Unde sic argumentor
ex logio· quorundam oratorum : ergo haec potest·· aoeter in buDa convocationi» oonrilii Vaticani dicem :
debet «ea illimitata; qrie tamen' hoc audeat Maerere? „Nomquam omiserant ipei poadfiom convocare an­
At sio loquendo nullo modo aequalitatem potestati· alis, at cam totwe catholici orbi· episcopis, quos
inter summum pontificem < simplicem episcopum Spiritu· sanctas fteuit episcopo· regere «ecteaiam
Dei, Collatia oomilii· ooniunctisque viribus, omnia
volo inelituere, qqod «eeet maxime falsam; sad dum­
taxat impugno ratiocinandi methodum a quibusdam provide eapienterqua ocemtitwerent", His mire oonMMMnt kMo
wbt
<fai ovt
*
non
adhibitam in explicando concilio Florentino.
Haec omnia queo dixi, expresse teguntur tum in •eat gaUrnaane : aariito de verbo ad verbum («ditio
decreto unioni· tnm in tribue vel quatuor paginie qua· nuper publicata typis sacras congregationi· de Propa­
immédiat» praecedunt boo decretum in aotie oonoKi. ganda fide); ..Regimini «ootesiae, inquit BaUerini,
Vos adprecor, eminentimimi at reverendieeimi patra·, cum Quietae non solum cummi pontifici·, sed st epi■ooporum poteqtatam immediata praefecerit, ita ut
ni fallor, testimonium perhibebit!·, me simpliciter illi os, poteet» quamtamvis eoipma atque plenissima
sit, sed apieoopo· in partem eoHicitahistoriam in- oompendiBm redagieaa' Supponamus c non
hominem fecis» testamentum curi 'hac clausula: dinie vocato· debeat agnoscere : sequitur idcirco regiOmnia bona msa dabo donatario alii, salvis tamen
istis et aliis rebas. Poet mortem testatoris legatariae inetitatioM diviqa, oou «μ» mere mcnuriiioam, at
ex hac nova ot insolita ratiocinandi methodo ponet
dicere: Dominus dedit mihi omnia; argo omnia sine arietocrstico mixtum."
8ed ooneiderat·, eminentimimi ac reverandiaaimi
exceptione mei iuri· eunt.
Maxime doleo, eminentimimi «t revereodiesimi patree, ei admittatur iste canon sine modification·
vel explioatioiM, mihi videtur evidenter sequi regimen
patres, quod in eetea devenerimus discussiones, a qui­
bus mens mea multum refugit; sed nobis inviti·, Deus eodesiae esse monarchiae genae, maxime et omni parte
testis est, nobis invitis eo reducti sumus. Non aomus absolutum, quod tamen negant BaUerini, Bsllannihio condonati «d ree laudatorias tantum, eed praesar- nue, MumareUi et ploret alii. Unde modificandus
tim ad res thaologio· et historic· examinanda» Non mihi videtur canon iata, ut vitetur omnia spaciee
hio «cribimus pro prementi, nam praeeans momenr arbitrariae potaetatis. Aut ai non modificatur, ad­
*tgDMim «t ; eeribimue in conspectu praeteriti et futuri dantur ia fine capitis III primo haec verba Fele:
*
„Non tamen poteet summus pontifex contre
temporie, et etiam ad aeternitatem. Paaoiatim· tan­ nonii
tam da boo puncto adhuc referam. Intendebam emOMBg tMMN M. CMOO BM)do 4BA&M lUfW οβΙΜΟΙφΜ
primum vobis citare plurimM aauSentiM Suareeii,
Ballamini et etiam domini Boaix. qui in libro suo p ,Jiam sunt in eooMa tege· fundameatate· qu» cou­
ds pope
*
catte non eat gallican··. Beases Mario coins veUsndi nemo ine habet"; et ut ait adhtso BaUerini
:
*
odo eubusdie·

at ia Hbro eri titube Defceei· fiiti Hb.IV c. VI at
νώ a. Il-Μ legant, nec mi BeHaminum Di Befesae
panfeBmliklI «agkXXIX, at tatta dare parepiment

materie „ia qua mbil par ea naturali (proaeqaitor
idem BaDerinP) not divino io» preeecriphim ant
•detringitarab ipeo Doo praefinita, at nihil stataat,

Bern «t qpidem grarieriaM· admittar·
dtate papea, quam tamen votant planam. Bt
tona iUi otatama poterunt etiam deridere Buaresium.

Hi

• Aat-XX,
·
*

< MMMe4mtlB.mlAp.Ur.
» ItaMaqteg, It, n. A > W

··■■*

MT

A. —ΙΟΙ» ^UBUCAE IT OOB^aMMtAttOMW «WMUÙB

*

M8

Quam brevissime qraae obaorvàada habeo aapsr boc
capite, pro ussu exiguitate, vestra indulgentia oonfieus saponem.
Et 1
* quidem oem ia beo capite tertio agetur
spectarim de primatu jurisdictionis Rosdani pontifi­
cia, psrmaxiaae optaram at cmiasis paimtaeimis verbis
queo infra adaotara intendo, et de"qaibm tractatur
in sequenti capite, titdqa huius inscriberetur sequenti
modo: Dt vi st raMone prtamtw tursadaefiosiis BoMai pontifici».
* In lin. 5 [5 n»] § 3 quae incipit .JDocemus
S
proinde..." verba ilia ..particularium ecclesiarum"
mihi videntur omittenda, et hoc propter varias ra­
potest vocari actus vora conciliaris.
Sed dices, concilium Lugdunense tacendo consen­ tiones: 1* quia iis omissis eumdem sensum retinent
sit. Responded: ut actus sit vera conciliaris, omnino verba huius periodi; dicitur enim paulo post «tam
requiritur, ut concilium hac de re sit authentice et seorsum singuli quam simul omnes" nempe pastores
canonice provocatum, quod certe nullo modo factum et fideles: subintelligitur ergo omnium ecclesiarum
fuisse in concilio Lugdunensi aperte fatentur Orsi et particularium ; 2· non propter iure episcoporum, quae
Muxzarelli. Unde ne· concilium Vaticanum possit ac-B certe neque minuuntur praedictis verbis retentis,
cusari tamquam asserens factum, quod veritati histori­
neque augentur iis sublatis, tamen episcopi iuxta
cae perfecte non consonaret, expostulo ut in capite ΙΠ modum loquendi ecclesiae, ut ex liturgus p«det, revera
loco verborum ..concilium Lugdunense" ponantur sunt ecclesiae pastores, qusunvis eorum iurisdictio
haec alia : Profettio fidei Graeoontm m concilio ÏMgultra limites iisdem designatos non extendatur, et
summo pontifici subjects semper remaneat; 3° quia
dwnenà.
Sed tempus advenit, ut finem sermoni meo im­
ipsi, qui hic etiam una cum pastoribus inclu<|untur et
ponam. Veniam iterum exposco, si necessitate coactus nominantur, non fideles sunt tam particularium ec­
descendi ad ista» discussiones. Attamen nihil timen­ clesiarum, quam unius ecclesiae catholicae et uni­
dum eet auctoritati sanctae sedis, quando quaestiones versalis fideles, sub uno summo pontifice; 4° tandem
sincero animo theologice et historice exponuntur. Ab­ ne fidelibus atque acatholkia idea ingeratur de eccle­
sit tamen ut velim vel minimum imminuere summam sia, unica Christi sponsa, sicut i formatent habent de
potestatem a Christo papae concessam : credo e contra sectis ab ecclesia separatis, quae diversos coetus ha­
illos minuere potestatem pontificiam, qui nimis illam
bent inter se divisos, plerumque nullo nexu inter se
amplificant. Audite cardinalem Contarini ; et iste coniunctoe. Poterit tamen, si magis placuerit, quod
cardinalis erat cerissimu» Paulo ΠΙ, qui audito nuntio minime necessarium duco, poet verbum «fideles" lin. 7
eius mortis, exclamavit: Amisimus profecto magnum
[n10] eiusdem § addi touveraolù ecdetiae.
virum I et in verbis, quae refero, praecise agitur de x ; Secundam partem huius paragraph! incipiendo a
auctoritate pontificia, quod notatu dignum est: C lin. 11 Γβ s t] post verbum «obstringuntur" ita vellem
«Beatissime pater, inquit cardinalis
,
*
in plerisque emendatam iuxta es, quae supra observavi, ut ominis
rebus ita usu evenire solere saepennmero adverti, ut iis quae ad fidem et mores pertinent, tantummodo de
nimio quodam animi affectu et studio, dum cupimus iis quae ad ecclesiae regimen et disciplinam spectant,
eis consulere et earum amplificationi studemus, mul­
hio ageretur hoc modo: putores nempe et fideles
tum plerumque eis detrahamus et auctoritatis et officio verae obedientiae obstringuntur ta rebus, quae
dignitatis, ac interdum nimio hoc studio nostro potius ad dueiplinam et regimen totùu eade.iiae pertinent,
perniciem et interitum imprudentes illis procuremus, ita nt autodita arm Romano pontifice communioni
*
quam ullam opem aut ullam maiestatem." Ita car­ imitate, eadeeia Christi sit «mu grec mb uno mmmo
pariore
dinalis Contarini.
Haec dicta sint ad nostram instructionem vel con­
Ratio huius mutationis, quae videtur obvia, est :
solationem. Nam in saeculis, ubi viget agitatio
1* ne videamur confundere hic ea, quSe ad disciplinam
maxima, multi credunt res amplificare nimio quo­ et regimen ecclesiae, cum iis quae ad fidem et ad
dam affectu et studio, dum e contra, inquit Coa· mores pertinent, quae, licet ad eumdem summi pon­
tarini, imprudeatm perniciem «t arteritum pro- tificia primatum spectent, nonnisi tamen sub diverso
aware pomunt illi» rebut, quas volant ampiifiare;
respectu; prima sub respectu primatus iurisdictionis.
et aliunde tepidos et indifferentes saepius vorant, de quo nunc agitur, postrema vero sub respectu pri­
quicumque nolunt isti nimio affectui et studio asso­ matus magisterii, de quo agetur in capita sequenti,
ciari : Deus indicabit Sed spero multos ex illis epi­
cuius titulus ideo etiam mutandus, suo tempore, Deo
scopis, qui iooooe comparati sunt moootbelitis, non adiuvante, proponere intendo; 3· ne videamur hic de­
infimae sedeo in Dû iudicio occupaturos inter veros finire quod nonnisi in sequenti rapite examinandum
et sinceros et omnimode devotae sanctas aedi et summo et definiendum proponitur. Loco verborum «regimen
pontifici. Haec mea spes. Haec mea fiducia; nam pro ecclesiae per totum orbem diffusae
**
dixi regimen
«de apostolira in mea mente vera obedientia, in meo totiue eodetiae; quae tamen ad stylum tantum viden­
cordo verus amor et singulari» dilectio.
tur .pertinere.
* Iuxta praedicta, periodus prima paragraph!
3
ORATIO
tertia·, omissis verbis, «fideatqus" ita componi dsbet:
rerarenA patris dtpuM Thaddavi Aaeaf
Hate eet oatMione veritati
*
doctrina, a qw devior»,
episcopi Bontengauit et Aapeimws
.
*
saiw volute, nomo pofeet. Quod quidem faciendum
Eminentissimi presuda», eminentiarimi ao rave- foret, mihi videtur, etiamsi motationes propositae in
rendiaaimi patres.
praecedenti paragraphe non 'admitterentur; quia cum
■ MussareUl, DeamLmrmn./pwi, »11,11, t«,
ibi sermo fiat ooniunotim de fide, moribus, disciplina
• Ont, Mb.L,».K, It |.1M
et regimine, si quis deviant tantum a diooipliaa aut
* l^t. « Pauls» m ia seiMiaae Basesbssti, BMstass.
«sa. Su |M»ilte»Ma tes». XHL (ag. MO st esq.
IMpStatt eaaeaiatta>M sob se«u»aMbm spnart» >osttm: A M.
» ÀigsssoHtan: JhpeespRe MsamnereaM· et tagaterem

Aliad pratulatum facie: nt atjwfaiilur in ca­
pite ΙΠ pag.10 in Mtia baae verba: «OcacÜMim L»»gdutMon", «t pomiMr hade alia: /Vo/emfo fidei
flnaeoorsim μ eaneiiia fmgdmseiMi. Nam lune varia
«concilium Lugduastan" indicare videatur factam
quod non eet historice venue. Certam act, at ipai
fatentur Otai et Muaaaraili ‘, profemmosm fidei Grae­
corum nullo modo fuiaee subieotam examini et appro­
batum concilii Lugdunensis. Quia iduae addit Orei *
Gregorium papam expcmw valniam ,.formulam fidei
a Graecia abaque synodi generali» examine atque re­
tractatione signari". Ergo iiaeo professio fidai non

MS

CONGREGATIO GENRRAU8 SEXAGESIMA SEPTIMA t taafi ISTO

WO

rogimius quin nsgsrot doctrinam,, (eiûamttieai qui- A quas KaOsnds proposui; quae omnia vostro indicio
dem sass pnomt, miaime vsro haeretice·; «t ideo «aire humiliter submitt^.
fide, non veto Minto. Quod si quia negaret doctrinam, '
iam omet damnatae per «anooem tertium huic doc­
Hic autem interrupta disceptatio est, et etninentistrine· opporitam srrorsnt damnantem; quique tamen •imus primos pronam distributionem emendat ionum
canon iuxta hic exposita emeodandta omet. Non super prooemium his verbis indixit:
recitabo caqonem Omendatum, quia neacio utrum hic
..Distribuuntur nunc emsndntionm a' nonnullis
exponendus erit
.
*
rovenodissimoram patrum ds prooemio huius sche­
In eedam paragraphe linea 8 [6 an], propter ra­
matis in discussione speciali propositae, do quibus post
tione· iam .supra allata·, illa verba ..particularium
relationem nomine Deputation·· pro rebus fidei
ecclesiarum" mutentur oportet in sequentia: sts eefaciendam feris II hebdomadae sequent ia exquirentur
eietia tamquam veri. Cum hac enim mutatione «b
*
patrum suffragia."
huius periodi eumdem seuedm retinent, nulloque modo
Distributione vero absoluta subiunxit :
augere videntur episcoporum jurisdictionem, „qua in
..Proxima congregatio generalis habebitur cra­
ecclesia tamquam veri pastores assignato· sibi greges, stina die hora octava cum dimidio, in qua continua­
singuli singulos, pascunt et regunt etc."
bitur specialis discussio tertii capitis propositi sche­
* Cum ea quae statuuntur in paragraphia quarta matis."
4
et quinta ex uno eodemque principio deducantur,
Hisce vero expletis, patres dimissi sunt.
satius mihi videtur, si ad vitandae repetitiones, quae B
26.
saepe occurrunt, quaeque officiunt claritati, sicut
Congregatio generalia sexageelma octava
etiam ad consulendum brevitati, in una paragraphe
1870 iunii 10.
conjungantur paucissimi· omissis vel mutatis, lequenti
modo :
Feria sexta die 10 iunii 1870 hora octava cum
Et quoniam ex divina illa ac tuprema apottolici dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae
primatu» iuritdidione, qua Romanu» pontifex uni- patriarchal» basilicae, generalis reverendissimorum
eertar eccleeiae praee»t, coneequitur tum necemarium patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­
eidem pontifici iu» ene in huiu» tui muneri» exerttfu» genti quinquaginta patres, nempe 36 cardinales. 6 pa­
libere communicandi cum paetoribu» et gregibu» to~ triarchae, 9 primates, 81 archiepiscopi. 382 epifiu» eccleeiae, ut iidem ab ipso m via ealuti» doceri .scopi, 4 abbates nullius dioecesis, 12abbates generales
ac dirigi potnint; tum eum e»»e indicem tupremum sive praesides congregationum ordinum monasticorum,
fidelium, et m omnibu» carni» ad examen eede»ia»ti- usum mitrae habentes, 20 generales et .vicarii gene­
cum ' epectrmtibu» ad ipsius posse râdiciem recurri,
rales ; quorum omnium nomina, quae per assignatores
•edi» vero apoetoliaoe indicium a nemine fore retrac­ locorum accurate descripta fuerunt, exhibet indiculus
tandum, neque cuiquam de eiu» licere indicare indicio, patrum sexagesimae octavae congregationis generalis,
uti a patribu» traditum recepi mu». ideo damnamu» ac qui inter acta concilii saeervstur.
reprobamus illorum eentenfiam, qui tupremi capiti»
Reverendus pater dominus Marianus Esialada
cum paetoribu» et gregibu» communionem licite im- C arehiepiscopus de Buenos Ayres missam lectam cele­
pediri posse dicunt, aut eamdem reddunt taecubri bravit. Qua absoluta. et recitata oratione .Idxumiw
potentat i obnoxiam, ita ut contendant, quae ab apotto- Domine etc., eminentissimus primus praeses dixit
lioa sede vd eius auctoritate ad regimen ecdetiae
,,Reverendissimi patres, continuatur hodie spe­
conetituuntur. rim ae notorem non habere, mei pote- cialis discussio tertii capitis schematis primae con­
elati» eaeculari» placito confirmentur: aut affirmant stitutionis de ecclesia Christi, de quo adhuc loquendi
licere a iudicii» Romanorum pontificum ad oecuveniam petierunt nonnulli reverendissimi )>atres. quo­
menicum concilium appellare
rum nomina reverendus dominus subeecretarius ex
Hic continentur omnia quse in duabus para­ ■unbone recitabit."
graphia dicuntur: substitui tamen dirigi loco „regi“,
Tunc subeecretarius tabellam perlegit, in qua in­
<uin idem importet et mitius appareat.
scripti erant reverendissimi patres, eminentissimus
Omisi loquendo de sanctae sedis iudicio haec
Ioan nes cardinalis Pitra, I.udovicus Régnault epi­
verba, ..cuius auctoritate maior non eat". Iam enim scopus Camutenais, Carolus Colet episcopus I.uvionenaffirmatum est per jlla alia, quibus dicitur tanctam sis, Henricus Moret episcopus Surensi
.
*
Ferdinandue
sedem umtvrsae ecdeniae proerme iuriedictione.
Ramirez episcopus Pacensis. loeephus Foulon, epi­
Tandem, loquendo de appellatione a iudicii
*
Ro­ scopus Nanoeiensis et Tullensia.
manorum pontificum ad concilia generalia, omisi illa
Deinde ad ambonem successive vocati sunt epiverba, ..tamquam ad auctoritatem Romano pontifice •copua Aurelianenaia, episcopus Sanctissimae Concep­
superiorem", ad excludendam, reverendissimi patres, D tionis de Chile, episcopus Niciensis, episcopus (Sanct i
omnem appellationem. Posset enim quis appellare ad Augustini, episcopus Briocensis, et episcopus Baivinoconeilium generale non tamquam ad maiorem, eed
nensia.
tamquam ad tribunal melius informatum concursu
ORATIO
episcoporum ; quod etiam nefas esset, et ideo damnan­
reverendi patri» domini Felici» Dupanloup
dum existimo.
epiecopi Aurelianeiuu‘.
Quod si praedictas duas paragraphes in unam raEminentissimi praesules, eminentissimi ac reve­
'duosre patribus non placuerit, saltem optarem ut adrendissimi patres.
notarionibus praslaudatis in iisdem locum dare non
De primatu, de vi ac juribus primatus libenter
dedignantur.
loquor, eoqus libentius, quod primatus ille Roman··
Haeo sunt, eminentissimi et reverendissimi patres, ecolesise ac Romani pontificis non controvertitur inter

nos nisi de quibusdam adiunctis in schemate, quae
■ Csaro Ue retator teter «Mofetteo·· (Sfita ΠΙ snb
a.n. et est: 8i «aris dimrt, Resumam pmHfleet»... te mb
mrmm miniem, te reta· pm nd tan»Hneiii d regtewn
tatas «tatae» Ftateta, sut tare «ta pstatatao ren me
statataem d immediatam te mon et einpuhe nssteres et

1 ArgteMUtate: .Bpiaeeps· AereUaseasis teiirireem st
tteittem ·■■· tan|arstioM« calUeeaista «■· iMaoUeHaa· a
•■MsKta Hisrerelpalteav teetea; tertia· aafet ia g«a«« ropritar» ·· dixit; mossIIs ta··· matari «yas «M. Vsc··
pataa
*
<iss
setawH··» tam r
* irt«m aiM m· ptaeare. malto-

>
571

A. M88IOKB8 PUBLICAE ST ΟΟΜ.·|>βΑΤΙΟΜ«8 OJOUDULU

- „ ------------- ■------------- —-------------------------■ ‘

—

I

■

φ .1^,4.

■-.............. . ■ ..... :■

m

—

·
*
illa
luihi neoMMrw non videntur, iaunn fort· psrioulo··. A rtoaim admisoeat BosMMtMi: wQitam uMf
Primatu· honori· et summi honoris simul se iuris- Romana occhsia omnium onoimiarum matari qua eardirtion» st universalis quidam iurisdiotionis paritat vatur unita·, confirmatur fidas, aperitur daaditurque
au motus innixusqus verbi· Chriati niarimimis, quas oaalum, in qua doctorat nutri FariafaM· unanimi
obvio naturalique sansu intellecta abaque ullis ratio­ •qmjV^oc» plenitudinem apoetolione potestati· pro­
ciniorum dissursibus rem evidsctiasim· adstruant clamaverunt."
Hano oonfmaionam in tota eua historia praeful­
demonstrantque, otanaaque memoria ao sermons verba
Christi repetere iuvat aetarnumqus iuvabit: T» es gentem Galliarum ecclesia tuo nuper sanguine con­
Peinu, et euper hanc petram aedificabo eocMam secravit, quando in nostrarum rerum perturbationibus,
meam, et portae imferi non pramMnnt ddtws« vergente in finem saeculo, quinquaginta millia sacer­
eam. Et 'tibi dabo dacee repi oaeiorinn... et qeoe- dotum et centum triginta episcopi, quatuor tantum
cumque eolveri» euper terram sotata enent et m coelo exceptis, sedi apostolicae fortissimo et insuperabili
elc.... Paete agnoe et ove»... Et tu aliquando oon- animo adhaerentes, in fide pemtiterunt, invictique
rer»i« confirma fratre» tuoe. Moxque res atque actus mortem M carceres et exilia et martyria oppetentes.
verba proniissaque Christi sequuntur perfioiuntque. Cumque Pius ille VI nobilis memoriae captivus exulque devenit in Galliam, factus est piiasimi pontificis
Petrus ubique’st in omnibus primus apparet: pri­
mus adducitur tyl Christum auditque vocaberie et fidelissimae Galliarum ecclesiae in tribulatione
magna, in communione martyrii quasi amplexus quiCepheu', prunus vocatur cum fratre’, primus con­
*
fitetur fidem de divinitate Christi
primus videt B dam mirabilia; et quidquid fuisset de praeteriti
Christum post resurrectionem
,
*
primus praedicat poet controversiis, vicit pax Christi, sicut de Stéphane et
a-censionem
primus est in miraculis ·, primus in Cypriano simul coronatid pulcherrime aiebat Augus­
conventione ludaeorum’, primus in acceptione gen­ tinus, vicit pax Christi in cordibus eoftm ; et sacri
tilium: Çiuod Dene purificavit, tu commune ne pontificie exeulaqtis benedictione mox exsurgens a
ihreri» ", primus in concilio Hierosolymitano ’, pri­ ruinis et reviviscens Galliarum ecclesia ita praeclaris­
mus Antiochiae ubi nominis christiani gloria primum sime refloruit operum foecunditate, ut iterum dici
orta eetlu. primus Komse, quae ..facta caput mundo, posait quod olim ad Alexandrum III de ipsa Gallia­
quidquid non possidet armis, religione tenet", ut can­
rum ecclesia: ,,Νοη est ecclesia, quae ecclesiae Rotabat sanctus noster Galliarum doctor, sanctus Pro­ maitae fuerit umquam utilior in omnibus angustiis.
quAm ecclesia Gallicana’".
Haec sunt verita ad
sper lI.
Iuvat nunc, reverendissimi patree, doctrinamhano Alexandrum III.
t Quae tot alia inter opera, ut de caeteris taceam,
primatus ac supremi principatus Petri profiteri et
praeclarissimis nostrae Galliarum ecclesiae illustrare
in sua resurrectione, miram hanc propagationem
ac confirmare testimoniis. Audiamus ergo Irenaeum fidei, istudque quasi inexhaustum Petri denarium,
Lugdunensem nostrum : niliil celebrius est quam verba filiosque suos ad vindicanda pontificis iura Romae
quibus extollit ecclesiae sanctae Komanae potiorem dedit, instxtuitque munus perenne nec infjciandi umseu potentiorem principalitatem. Audiamus Caesa- ^quam amoris pignus? Haec est illa nobilis ecclesia.
num Arelateusem etiam poetrum, ad Symmachum C quae reoenter tot conviciis probrisque impetita eet.
De tie non loquar, silebo praesertim de i*
tis miserrime
papam scribens primatum Romani pontificia proe^
mat non tantum honoris, sed iurisdictionis univt^
ingeniosis futilissimisque analogiis inter tempora
salis m omnes ecclesias. Haec sunt ipsius verba11 : distant issima di verrini masque doctrinas9. Mirabitur
..Discipliuis cou^petentibus sanctitas vestra singulis olisn historia m tali concilio talia fuisse effutita,
ecclesiis, quid observare debeant, evidenter ostendat'1. temporiaque nostri brevitatem ad lAiusmodi nugas,
Nec minus disertis verbis Avitus etiam noster Vien­ cavillationes et ludibria fuisse compositam9. Sed
De. Galliarum ecclesia etiam nunc
nensis apostolicae sedi vindicabat principatum gene­ apage ista!
ralis ecclesiae. Hincmarus autem Remensis licet haud dici potest, quod dixit olim pontifex illustrissimus :
kernel obstiterit pontificibus, supremum pontificatum
,,Sinceritate fidei, doctrina, doctrinae veritate et xircloquentierimis extollebat verbis. Primus enim hanc tutum quoque tituli
*
et plurimorum operum et devo­
pulcherrimam amantissimamque ecclesiae Romanae tionis erga sanctam sedem exhibitione refulsit." Qui
*
haec? Alexander III ad archiepiscopos ei epi.scopos
vtwni protulit : ,,Sancta Romana ecclesia mater et
magistra, nutrix et doctrix omnium ecclesiarum est Galliae, et cum ipeo eadem loquentes Innocentium 111
aliosque multos adducere possem.
«onsulenda. et eius salubria monita sunt tenenda19."
Sed dicet quis: haec olim iam dudum et ante
Et tandem haud indignus qui vocibus istis suum testicontroversias. Utique, sed post controversias, post
qee magis si collectiva spsetsatw. Iu appellation»· ad Re­
ipsam declarationem et recentissimis.temporibus non
maniai pMtiicem m bob Mgara; UM tsmee see vagoi iasmediatam aaiweaie et iMoadtttaaataai osse dsbora Ia qaavto D minoribus laudibus cumularunt Gallicanam ecclesiam.
beee ordinata societate iu appaUatieais immedUtam ad aa- Audite Pium illgm VI exultantem in fide et vir­
premam potestatem aon niai sxosptioaalitsr eaaeirt XeaaaUa. tutibus huiuaoe ecclesiae ; haec sunt ipsius verba4 :
addidit de inribna et consaetadiaibna partiealariam eeeMantm,
„Ex quo factum est, ut tota Gallicana ecclesia consen­
rationem habendam de eedeeiarem orientsliam aeoemitatiboa, tie
*
qu raccarreadam. Demam «pangendam ab beo tertio capite q«M- tiente, haberi deberent iuramenta ista tamquam periuqaid pvaeoocapare videtor ea qsssBTssqaeati pertractantur.· ria... Hisce cleri Gallicani declarationibus, digna
I Ioan. I, 49.
laude celebrandis, facta responderunt.. .Confortante
• Match. X. 9.
vos Domino lesu Christo, venerabiles fratres, in evan> Matth. XVI. 16.
gelica apostolicaque doctrina insuperabiles perstitis­
« Lac. XXIV, 84.
» Art. Π, 14.
tis". Haec de episcopis gallicanis Pius VI. Et eius
• loss. IU, 9 et seqq.
1 Epirt. Willtimi Canotes. s4 Alexsadnus III. Cf. Migae.
i loan. IL 41.
• lb. X. 16.
P. L., CC, 1407.
• lb. XV, 7.
* AlMit sd ontiossn reveresdististi patriarchas Risrostiyaitari hab. Ia coagreg. gsasrall 4M >1 nati 1870. Sapra
10 ft. XI, ML
,
II OsrsMR de mfrstw, v. 41, P. L. LI, M.
NIM4-H.
• csmporihtm ed. Vat. Loco votis irsatistisi lisse pns11 Labbe, collect, coacti, tom. V, peg. 4M, ei ven. Celeti
esdsati Mspicor tegendus ssss tivehrfsoi.
[Manti, VIH, ill ·|.
« Atia Pti Vf, vol L F< 148 M 16·, Booms 1871.
» Praafe ad Nieriaam I, P. L. CXXV, «98.

OOMGMGATIO GEMÏRAUS 8KXAGE8IMA OCTAVA 10 iuli 1870

»74

•ucwaor Pim VH, pontifex iUe euavunîma» et forti»- A per omnem iuncturam subministrationis. aeeundum
aima» memoriae: „Quid autem, inquit
,
*
de praeclari·- operationem in manauram uniuacuiuaque membri,
•imo Mcbeiae Gallicanae clero diœmm ? Omnta autem augmentum corporis faciens in aedificationem nui, in
dicendi vire· excedunt amor, eelu», vigilantia, labor, charitate".
quibua, epiecopi praeaertim, oommiaaum aibi gregem
Hoc autem, reverendissimi patres, generaliter
paacnnt, et religioni, cuitw ministerium exercent, bo- minue mihi placet in schemata, quod theoretic· magie
nori aunt, eique reverentiam apod ipeo· illius hoatea et absolute videtur compositum quam practice ; et cir­
apprime conciliant. Cuius quidem rei cum no· ipei cumspectis totius ecclesiasticae constitutionis diversis
teetee fueriipua, hinc debitis ilium laudibus ooram partibus et relationibus, adeo abstraction
*
««luti facta
universe eccleaia ornandum a nobia earn merito indica­
de aliis omnibus, particularium quoque iurium atque
vimus.“
consuetudinum vel etiam concordatorum abstraction·.
Et iam ante perturbationem everaionemque rerum
videtur schema nostrum hoc unice intendisse, ut pri­
in Galliis Benedictus XIV (hoc, reverendie&imi patre·, — matum in se et separarim sumptum extolleret, et modo
omnino attendendum est), cum omnia tuta ease ha­ quidem, ut ego opinor, non satia moderato. Qui»
berent, Benedictus XIV pro pace eccleeiae Gallicanae enim verbi gratia inspecto solo schemate suspicari
aiebat : „Quam sincere ac constanti dilectione, vene*set,
po.
extitisee umquam in eirlesi» di versas, et co­
iabdes fratres, firmitatem atque constantiam vestram
ordinates eum variis suis attributis jurisdictiones,
perspeximus, perfectam consensionem in custodiendo episcopos et arohiepiscopoe et primates et patriarchas?
verae sanaeque doctrinae deposito et in retinenda, B Quod si ius anticum temporis lapsu in multis fuerit
quam semper maiores vestri professi sunt, erga apostoobsoletum, tanta i actura, credite patres, male quidem
licam beati Petri sedem, catholicae unitatis centrum, resarcietur, nimium et ad nimia extendendo summi
observantia et veneratione". Sciebat quidem idem primatus exercitium. Nollem certe equidem apostolipontifex, sciebat et dicebat
*
esae hos Gallicos epi­ cam potestatem ullo modo minui; sed mvque a nobis
scopos (haec sunt ipsius verba) sum iurisdictionis hoc confici vellem, neque schema nostrum ita eom/ (marissimos; sed nihilominus eos proclamabat (haec poni, ut talem potestatem primatui attribuere videre­
<unt adhuc ipsius verba) sedi aposiolieae obsrquenmur, qua fas esset *nihil curare de oanombu». qui num·
tinninuit et unitati
*
gtudiosissimos (nullo modo moquam fuerint regulariter ablati.
nothelitas) ae Mcrontm canonum religiosissimos
Quapropter, ut ante me multis a patrihm.. non
custodes. Sunt qui hos episcopos, qui sunt ex Bene
*
probo in schemate voce
*
illas collective et sine expli­
dicto NIV in custodiendo verae doctrinae dejxxito tam catione adhibitas rpûropo/is potmta
*
atque immedtata
consentientes et erga apostolicam sedem observantia et ordinaria, memor horum sancti Gregorii papae
tam constantes, qui hos vocaverunt aulicos, et ipse vo­
verborum1: „Si unus universalis est xepiscopu
).
*
catus eum aulicus; quasi nobis non liceat, si tristis­
restat ut vos episcopi non sitis" ; et etiam eiusdem
simis atque indigriie vestigiis insistere vellemus, quasi
Magni Gregorii
:
*
,.Si sua unicuique episeojn) nirisnobis non liceret, et facillime, adulationes alias, spee dictio non servatur, quid aliud agitur nisi ut per u<
*.
alias, metusque alioe, denique alios aulicissimos me­ per quos ecclesiasticus ordo custodiri debuit, confun­
morare. Sed haec procul a nobis sint ; et omnia pror- C datur?" Alias quoque dixit idem summus pontifex.1:
mis, reverendissimi patres, inter nos pacifice et
..Absit hoc a me. ut statuta maiorum consacerdotibus
christi£n? episcopali charitate transigantur; eertemus- meis in qualibet ecclesia infringam, quia mihi inque lucidioribus argumentis Romani primatus ac
iuriam facio, si fratrum meorum iura perturbo."
^edis a{K
*tolicae
auctoritatem maiestatemque vin­
Haud inficior quidem, reverendissimi patro·. in quo­
dicare.
dam et verissimo sensu iurisdierionem summi ponti­
Redeo igitur ad schema nostrum (tvres: bene, ficis in unamquamque dioecerim ease episcopalem,
bravo), a quo non ita longe abfui; redeo ad schema cum papa utique sit princeps rpi.
\)porum.
*
et ordina­
nostrum et ad ea quae mihi in schemate, intacta oelrtriam, cum certe non sit delegata, et immediatam, cum
brataque omnimode primatus doctrina, placere tamen possit in unumquemque directe exerceri. Sed cum epi­
non possunt. Ne forsitan ea quae iam fuerunt elo­ scopi quoque iurisdiclio sit cvrte episcopalis, imme­
quenter exposita a praecedentibus oratoribus iterum diata et ordinaria, et istae voca
*
usu, iure et natura
repetam, summam tantum rerum et quidem brevia­ rei episcopalis consecrentur pro episcopo; haud probo
rim? attingam. Primatum igitur celebremus .omnes,
easdem prorsus voces adhiberi, ut episcopi et summi
id est plenitudinem potestatis in sede apostoliea.
pontificia iuritodietione·, distinctae et diversa
*',
licet
Sed oum oeeanus ipee in sua plenitudine suos habeat ex eodem fonte et ad eiundem ultimum finem colli­
a natura, a Deo limites, primatum ipeum exoptamus niante·, licet diversis certe limitibus, designentur.
in buo exercitio moderatum; quod etiam requirebat
Aeeentior igitur iis, quae de vocibus isti
*
emendandis
magnus ille doctor et sanctus Bernardus, qui cum D iam dicta fuerunt.
ita allocutus eeeet Eugenium IIP : ,,Tu princep· epiInsuper ius appellationis in schemate statuitur his
Moporum, tu haere· apostolorum, tu primatu Abel, verbis: ,,in omnibus causis ad examen ecclesiasticum
gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Mel- spectantibus ad ipeius posse indicium recurri". Maneat
chisedech, dignitate Aaron, auctoritate M05see, indi­ certe inconcussum ius appellationis ad summum |x»ncatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus", tificem. quod ius eet iurium omnium ac personarum
illum tamen ita de moderatione admonebat
:
*
.,Mon- tutela; maneat inconcussum, sed aliis verbis ac in
strum facis, si manui submovens, digitum facis pen­ schemate exprimatur neceeee e»t, mt» quidem senten­
dere de capite, superiorem manu/ brachio oollateratia. Tale ius tam vagum, immediatum, universale et
le^FTale est si in Christi cortSore membra aliter locas inconditionale approbare non possum, in nulla enim
quam disposuit ipse (ChriAqe)2... Et corpus illud omnino bene ordinata societate ius apdlationis imme­
Paulus totum ex eo compactum perhibet5 et connexum diatum. nixi exveprionaliter, ad supremam potesta­
’ Allocutio hab. ia coasiitorio diei M innii 1805 post eia» tem sancitur: sunt oliservendjie. nisi, rejieto. in casibus
redit nn.
• De synsd. dioee. Mb. IX, esp. II, | S et A
* Ad KaMbinn ThMsahmic. Ub.lX, «pistM. Γ L LXXVI1,
» De amriderat lib. Π, cap : VIU P. L. CLXXXJJ, 761 0. 1005 x.
« Ibid. Ub. UI, cap. IV. Ib. 7« c.
* Ad Roesa·» defeasor. Hb XT, «pta. Si; ibid. M50 a.
* Ct Kpk IV, ia
* Ad Nstalen spiseopem lib. Π, tpbtoja 51; ibid. 5W ±

»7»

A. SESSIONES ΡΓΒΜΟΑΕ ET OONGEBGATIONES GENERAL·»

675

/’..............

< x><
*ptiôh&libus

- ‘

interiDediae iurudictioM·. ho; 8
*1-

' ' "

"

.............

-

-

7

eius ctuMiu tuia innotescere apicibus :

A commun jc
to),
*

Ήυ dicatior in schemate. Hinc concordatum inter et ego eaui omnimodo abieciseem, tuamque firmando
auctoritate^, eam anathemati» ictu repercuteAm.
L'-ouein X et Frauciacum 1 iMeMni, appellatione
*
;.d -mutam sedem prohibebat. omitto mfdto, haec Profiteor quippe omnibua oonMœrdotibua mei» ubi­
que terrarum. Bfiiutoieni me et consolatorem potma
-nut verba, rtiam ad no
*
ft SMcrexaom nottrvfi. et
'arctus Leo papa Magnua redarguebat quendani epi- eaae quam contradictorem. Abait enim Bchiama a me
*<opum Gallicum, Foroiuhduem nempe, qui omiano _et a coepiacopiB mei». '
metropolitano. immediate ÿi sanctam sed<Mn appellaFuit quoque alius pontifex Paulus 111 qui voluit
’'♦rat
..SollifitudiiHs tuae hic undo φηβ debuerat, »ibi innoteacere verum, quodeumque verum ; ideoque
nubet sanctu» Ιλό1. ut cum metropolitano tuo primi­ in giavuMumo ecclesiae discrimine celebre illud delec­
torum (animalium consilium pro emendanda ecclesia
tus de eo. quod quaerendum <*ae videbatur, ronferre
*.
quia m cau-i». <pnu
*
ad generalem .observantiam perti­
mstiiuit. quod iam memorandum habui. Fuero quoque
nent et omnium Ihmnin sacerdotum. Dihil Bine egrogii cardinales, qm evangelica prorsus libertate
haec ad Paulum habuerunt 1. ,,Sanctitas tua ... probe
*
puniatibu
opurUt inquiri
*
'. Si omina quaeque vel
minima ail caput referrentur, limarem ne i<lu reni tu
noverat principium horum malorum inde 1ui*im·. quod
*.
ut inquit Apoomnium <x»n<-mtiationibu
*
immoderate nimi
*
obruere­ nonnulli jwmtifn-es tui pnw«iectw«on
tur «aput. HiHgn.; detrimento et qauu» <apitn»et totius et<«liis, eoe.enaverunt sibi magistro» pninenttx» auri­
bus ad sua doideriR. n<m u; ab eis di»oeront. quod
■ orpe i» i’ !♦
*» a ·. Im igi’iit appellationi» ne
* pre iiniu<»dnitmn \· Ι1οηι ni»> exceptmnahten neqir' exerten m B faiM.iv dvbcront. kxi ut Hiruiii studio et calliditate mvrniroiur ratio, qua liocroi id quod hlieret.'
Mummi- qui» inde }>erturl
*ari
|κ»μ·Μ im *'h
ia
rogi
Notum «vst etiam et quanta vi verborum liene
i.!, ♦■· proinde inqiedinienla }K>hviv»r.
*nr
epwcqtah
dictus XI\ officium istud grav utsiiiium. **
l
max.me
minitie,!.» 1’hdr valde exoptandum mihi vide!m. ut
u- ap|MHh!ιιίιι» «d papam rite determinetur. n<s’ m ecclesiae neueNaariun.. admonendi jioutifirom in nioιικ'ΐ i&in i(\‘>aba’ ι·Ιιιιι ·*.
Et quem alium ad fin cm
*ih \<mnet universali lodaterminatmne reman det.
UvaiisMinuN }*Λ| η noMet Ρηι» IX oomihum ho uni·
(Quaedam nun et Ihvii^hiip de i <-nftuetudinibus
lunbn» jatrlu ulaiium cv
* loa.arum adn-

versale <N»nvis gx it nisi u' ■ >mgregHt is. ut di ebat . in

< mu. H icrotn mu» ad 1 u< iiiiun7» i ibei » hae - haltebai
apientia ac rnodent’ mne ph^ra - ..Te admonendum

unum e\ toto orbe rpi-νρι» rollatikJTJc ominum ωη-

oitnpji» ct

]'iiii>. t radit ornos

ixm IojhjO n h».

pra^rrtim quae fidei

..on officiant, ita ole-r; » endo.· >>
<**
tritae

sunt.

n<»

ul a maioiibu»

alnuum ron.
uel
*

'iqitraito errore subvert i .

udi nem. alioium

Et i elei«eriihi» sunt v eriva

\ ■ -egi .t 11 Magni ad Augustinum Anglorum hjmmUoοιηΊ. Huiuuium i|r«uin. s-iiGjilis de consuetudinibus

siliis. melius innot<v>.vret qmd vere rxjOstidet hmiim

esx-loia-e. quidqijv vchui malorum infinite:u.η fons
vt <>t igu ·η amo’ viidum '

Faxit Beu
.
*

revervndisMmi patii
,
**

ut quar t*

em

nitm» nobis in votis, et uun mentibus omnium tllu-

(Vsctit

veritas.

Sint omm
.
*

ut .wenqfi

· <u

unum et

anima una. et pa\ *
tlh>n
quay exsuperat omnem
usibmspie <o loiai um. quae h.vt dts< rojvaront aliquo- . ftensum. custodiat eoida no-Ura el. 4nt « lljg»mt ia» ii·»·^

id> e.a le-iae Humanae consiietudinibu». tamen
csM’iit retinendae

'nihi liceat du-ere

unum exopto eoam 0<x> et ro;am

hi-ioiin. ut lucum mwsfutatibus rx
q«vttis
*
haG'alur.
-t ip
*-is
''benignissime Mieviiri|pU'>. et. ut a. :i bebat
sanctus Augustinus, manu mitiraima *
>itur
icom|
n

·

j

in Christo Ivsi)

orient alet» hoc C

Et quoad <
v
*

ORATION
reti/t ndi jttifrK'· domini loarphi Ihppolu i

Siinrfijwitmir f Onrip »<>«>
*
dr t'hdf 4
I .m tuent issjmi praeeidoi». eminent nn ms

nu·-

i « ; ici r/iplim e: quasi obiter data; quae tamen mag­

roiidi
imt
**
pain's,
'
Iterum JM»
*!
obtentam veniam ιηίιιη.· amUmem

nas imploant ct -p:><enidicant quauM n»m
.
*

aewndo non nun pro wdxi'ndii
*

Mmu» placuit tandem mihi in schemate quaedam
di' quibut
*

olu«»< tmnibiis luherub

Ume non prola· m Ikm·

infalhbilitatem ponlifu iam piopo-itH. aesl pro tu<mda

tertio capite qua»i |»er transennam, roapae tarrnm in

et vindnanda ]votestale illa ordinaria el iiiun-'diata

pihltuinique M'jisu ρι aeiudu ai i.

Et in his amnibus

ne nnt\sM· JiuiUK»». iu\abi? inu»
-an 11 ΠΓΓ mini i a^^u^tmium 4 :

puh borrtma verba
'oiiMderca ante emi­

ill omnes ei *
singula. ts < lesm.s di' o Pet i <> ap'W. nm
primtpi ct μιπι'*
.· πΙ·ιι* mus eollata
?\hil < ia ni»,

in capite sequenti agetur.

na

-ainlaiii

<vclo>iani.

<m

au tn e

pnu-es. cxhwiarum matrem <
«\
*

non dominam, te
vero non dotninum epi-xo]>oruni. sed fr&trem i numque
cum qxi
'
*
. C erte qu<»
*%iaior
eat apotUolira jvotesta»
ct ad plura m· extendens. <v magi» indiget ut i|
i
*
afferatur vinitas omnium rerupi. et de omnibus lue Π
qunc ignoraro |χί·μ*ϊ nisi quis admoneat, admoneatur.
lime prarolaro. pints larissima. dulcjseuma. dignuvuma
summo omhium patre<hrn>tlanortun verita papae lo.mnts XVHl. qui m
rorem facti lapaus rodargueb&t
amanter illum episcopum a quo monitu» non fuitwet ·'·
mea est. dicebat summus |Muitifcx. no! tua
culpa, frater... IMniera
*
certe mihi 'antequam illa
mortua ovi
*
Rumam veniret λagebatur de quodam exInter opp. ». Leoni» epint CVHI. ei. Ballerin
Epi»u LXXL η. ft.
RpUt.’LXlV, lib XI.
be consider, lib IV. cap. VI| Textne tern· e«t; C«mtidrrtt . . . tc tvro non dtaftnv·· rpMco;n>nM·. ord wtt«m tx
*
tpti
; porro fr.itrrm dilig^nttvat brwn, ft
timfntiwn mm.
* Labbe, collect, concilier tom. XI, col. 196n, ed τβη.Ί?οieti [Manai. XIX, M7]

’
•
»
4

nihil melius fundatum m evangeh ·. in\;aditmm .
m< !e
iiu
*

praxi. in oom dunum Jef uro i Xihii-. m

puVlya fidelium et episcoporum ulihlate quam p..leetas. ea. quae m dubium revocatur. ^Veritas hats adeo
absoluta <‘t omnino mxM'maria eat ad catholi a< <»,-<!<»-

i Cf opaac Cennilttti
*
ddretor. cardtfid H alwr prtir·
lator <U e«tew4. ted+aia. Vid· ei<u orationem tab in congrefat gen. A. Ht iannant 1670. t. L. col 487 a.
• l>t tynod dioeett. lib. XIII, cap. 1. n. 7.
* Bulla conrocattotti» Xcfemt Put ria
« Arguneatum .Epiecopua Saactieaiwae Cotceptioni· de
e totiu in eo fait ut propugnaret ordinariam et immediaUn potentateni Romani pontiftci
*
in omne» particulare» eccletia» At antequam id directe probaret, dia immoratu· e«t
in refellendis falaja interpretationibn» et aimertioaibo· nonnul­
lorum patrum quae itferuatir In analytiea eynopai obnerrationam * EtninenUeaimna primtu praeaea aam monuit ut pre·aiu· ad pro)M»itnm argumentum veniret, Obedientem »e in
omnibue teae relle mbdidit orator, aed cum nibilomion» extra
metam vagari aemper rideretur, aurgena eahoéntiaaimna Capalti dixit: .Rererendiatiime domine . . . illico tamen arator
nice'de achemate ae loqui velle dixit et «nam iheeim hi· ar­
gumenti» probavit, ex Scriptura, ex concilii» Lateranen«i aub
lunocntio III, Florentino et Trideutino; ex e^-lmjae pravi ;
ex unanimi theologorum aententi», ex ntilitate epiMvporum et
Melium, et demum ex unitate quam Chrietu pro forma dedit
eedeaiae tuae «ponna ·.*

' 577

578

CONGREGATIO GENERALIS SEXAGESIMA OCTAVA 10 iuu 1870

siae unitatem, ut ea sublata ruit ipsa unitae f^h^iat. A tue et iudicum conspiratione» ooteoden.· e< pruMigore.
subvertitur, commovetur et deletur. Quocirca pro viri­

error eat conspiratio quaedam contra veritatem.

bus meis licet

parcite

valde exiguis veritatem propugnare

usurpaeee

Et

Senatu»

pagani oratori» verba1.

aggredior.

haec inielligit, videt, errui tamen vivit I Oh monetur

Sed antequam directe opu
*
incipiam, liceat mihi,
praeclanraimi patres, aliqua adnotare. quae non semel
sed tuuholies in nostiis disceptationibus stupefactu»
auditi. Ad rem omnia, meo iudicio. pertinent; raetennn. ego omnino Mibiectu» sum praesjduin metro­
rum voluntati. m mdam transgredior. tintinnabulo
mc ad ordinem vorabunt. Si ad manu
*.
reverendissimi
*.
patnt
habeatis
»/ww
*
.«v
obxfytxdioWMm

ergo error, et vonfratef noMer vivat.

nobis traditum. a|»c(ite cani et ibi sub numero

el formidines de odio arat holi eorum et mhiainatt eorum

sequentia notata pug. 21> invenietis’: ..Quod non­
populum fidviem. |*
vr

nulli |Μ·ι·

<
*
ot

past on
,
*

ucmpc epi> op<». hi1 elIcxvi int. et eximie erui ptwe

*
plnv

*
fidele

van non }>oMunt.

Sed analyliram de erronbu» et contradictionibus
proeequamur hiMonam. ita melius theaiui nostram
indirecte rateiidemu
.
*
Audietis, quak
*
fons timores
aamlam txvlesiaiu, si definitio verbi gratia

*
adversu

de jkHitifnia infalhbtliiaie prolata fueni. t aura igi
(ur

allegata

pro

nihil

definiendo,

»»!
*
reiwiuh·

ha<· m n» orat luiveroa acatholnorum voiuntae.

Petri manque sinxw»niin curae pasto­

pH
*
cluu«

‘ magnum nos inter et illos nostra definition··

·,
**
fui

caivt fundamento.

enim dedit Pelio ei *
oribu
>u.^w
Eoitnalrin

inter

acta et documenta concilii Vaticani aine censura aiwer-

.
*
patre

oui; ntl·· »*

rali

dis-eptandi haec tolerari non debent, et haw

aeque ac «m-

νορ<
νρι
*

cvntendei mt,

argument urn

Meu aeutentia.

sub amplioaima, quae conceditur uni verus, libertate

videtur

ut

ivp'tit ai !io pi
,
*

I binam H apertum, ut otuiuno desp»randum s;t de protratantmm

eius primatum'"

*
hum

dogmat is negationem

opi> m hl»ell" N<
apoh
*

et h humat icurum wnvenuone ad fidem rathaheam.

Nihilominus quidam reverendissimus ovator
*

tn |*
»n-

ubi

ultima <t>ngn>gainme generali pro di^ussione six
*

in­

matis m genere, eleganter potnis quam theologice

quit. iioniii-) abusive suprema dnitur’ . qua»· qui­

nobis n» fere Imi vota ac desuderis cuiusdam hbn vero

ι-dito
,
*

pag. 1>. ..primat iuli·- Kmnam |»ontifi< is )M»tvsta>
*.

dem

a*lv

OKM'rtio

erralut tie
* reto eoncilu Tndcntim

sera. XIV. r 7. ubi hiHH

.1 nde mento

laudantur

*
infernali
edito.

ab acatholico quodam iiu|vnnui· m Itioem

Hoc opus vere infernale orator conclamabat

pent 11 p·»·
* maximi pH» suprema jOtestatv sibi m e» ·< le-

aucter huius f*
atifen

*H! tmtverM I rad ita et<.

ac desiderabilem maxime ait definitionem lufnllibi·

Pro'equitiii idem rvvermdiratmus adnotator |xg.

,.ί.λ ho utiu u rum eventu < >liati
.
*

‘^Jt>

*k(i* lupiet

lime

non omnem l'in i-ti pre.em exauditam fui
.·."
*

pnqHwiliom <«>ntnidn toi ia | mpo-itm hguur m vvang»ho -um-t i l.umib <· /■</·< .<<iJm»i. mt ('Imstu
*

-· m/
*»

.
*
mum

I Io­

' w audi.'·, unde iwu» quomodo

bimie-M i» et impietatis nota do· trina ιΐΐιι imn inficie-

I >· mde J · u·- »·'·· bac' admodum *
anrt ira·,mo patn

t η·

d-tiiUio uo-tre Pi<· mmn<»
a
*
iii.·

nu

mquitur1

halwt

111 I ft II i hi 111 a t c i11

\jdetm'

lui·'· <

gaudet supra modum,

litatis jstfi!ificiae.

*
EmMiru/i-'xnnw
puc.Mx <<rdtn
*d«A

</c lih/fi· ; /a

ttnimbubtin n
wt
*

Onititr. Optime, eminentissime pater, optime, op
time, m tpiue dicturus sum. eixiem modo extra metum
praegrediuntur, tintinnabunt

ivv crendissiiiii pativ
.
*

πλη* i.

ante hmu
.
*

S iti
*

mum.

venerabilis <<.i;( ib. j

*
..Num autem vult C indictionem et runvorationem, seu ante piimaiu eiu

suam a eom dio

\ uti· aim definii i. qiiod ad id prae, ipue contiM-atum

*.»
fui

*
o|«en

nmi«»r.tano mm digna. Tan­

dem '-ndein ei Mspamti piwma ita loquitui

..Sabo pm

sessionem nullam fuism
*

controversiam citra suflra

gumim numerum ad rite condenda et

publicanda

deetvta. OntiM
*
<>t gaNteain « uni suis dis 1 oribus Tour­
ne ly et Natali Alexandro et'srwnti
*

«Ius in unum

afte.’u .pictu ei ga Matrem Dihuiiii M'nqx'r tenui...

convemmil. s» linet maiorem suffra^iuntrn numerum

salva etiam revet entia san tae wxli iqxvstoheao debitu,

ad Ime suffivere...

mspieo tiuOH· sententiam, quam n-o a def initio uumyciAniar nem|4· t 'oiii-epl ioni- *
uggevit. et quam plena

cuiusdam open
*

utate
*
ld

<’pi
rt»pah
*

exponam. Pei istam definitionem

videtur ab antiqua ecclesiae regula et ronsiietmhne
πμ-μιιιι

fu irae . . . Per bullam tnrtfabili» litu
*

ut ris­

que tum régulai· tum consuetudini derogatum fmrae
videri potest. Sententia, quae nullum iolservstc. reve-

Quidam tvxemidiNvinms aintor

bene noti

tj ;>a

murmur.

tribun rrprtHnl. nui. non. non t pag. Ô0 rl ό.Ί diserti
*
et expierais veibi
*
distimam hanc aseerebal . en eius
verba Pontifex non j»ot<
t
*
non san· ire. qua«- ab una

nuniiate morali ve) a magna ept*
cop<uum

«am ita fuerunt

manuH&te

hnlirm/)! >.

I tique dicetis mihi quid ad rem ista tam longo
Validiora

sunt

exempla quam

rendirainn patres i certum et indubium testimonium

sermone contexta ?

habere vide­
tur... pietatis potius impuhu quam alicuius neces­

verba, reverendiraitui fratre», eo nenq>e fine ut liquido

rausa ad dogma fidei evectaeet. Sieam (iterum

venuLrio» extra viam ventatis veraan. Verum vero non

«aerae Nvnpturae neque inqiatnim libri
*
*
sitati

conatet et clarius luoe meridiana nostri sclxmiatis ad-

attend i le > iM'gan» nunc haerebis sit. eam aeunper haere- D potest contradicere; ventas et hodie et heri et in naesim materialem fuisse agnomen
*
<q»ortebit." Satis pro eula. Veritas est semper sibi constans, aeterne et
immutabili», numquam sibi q
i
*
«mtradi^ïi . ventas
exemplo.
^Lhnd vobis videtur, reverendissimi patrw. de hac semper eadem est. neque pro temporum adiumti·
dotfnha? quid vpbis videiur de hac plena libertate mutatur, nec tn diversa» et opponito» et contradicto­
ria» abit Oententia». Quod mutatur, quod deversitat,
episcopi? quid de hac erga sedem apoetolicam rrvorentia^ i lam. honorandi patres, non est quaestio de non est ventas, inquit profundiosiniu
*
et percelebria
galheaiMiio et ultramontanismo. iam non quaeritur historiae variationum auctor. Sed quoniam, ut ait
,
*
a stopuluei» locis enavigavit '»rat>o et
de definiendo vel non definiendo, sed est quaestio Hieronymit
iam in altum vvmlra processit, directe et velociter
de damnandis erroribus contra doctrinam catholicam.
Et vo«. honoratissimi patro», vos estis ludioes, vos estis thesim meam aggredior demonstrandam. Noti immo­
amplissimus catholicae ecclesiae senatus, et est setia- rabor. nam ecclesia docens, ut hir <*t in Spiritu rancto
congregata, a nemine edcxvri debet, alium non habet
> Vid L LI, eoi ΙΟβΟ.
* ’ K»t opueafiuB Petri RiArdi Koarick arehieptoeopi Saaeti
Lodorici coi titulo·. De pftificie infeihbilitett
m<
*»cilio ΤαίΙοΛΛο
propungar diaaeKah» tAairfofiea. Nea­
poli, typù de Angeli». 1870, ia-8
*.
49 p,
Conclu GKnBAl
*

TOMÜ» LU.

1 Cft. orat I ia Catifiaaa rap I.
*
* VM» oralioBcm ak episcopo Boaaceoi ÀafciUp di· t iaaii
1970. aapra coL 409 a.
97

579

A. 8B88IOMBS PUBLICAE ET COKOWWAHOX» OTMIBAUS

MO

magistrum nisi Spiritum veritatis, qui a Patre A tationes? Sed nec limitari nec i wiri ng! potest ab
episcopis sive coniunctim sive separatim, sive in qooprocedit.
extra concilium, niai divinus ordo a Salvatore
En mea propositio : Summus pontifex vi primatusI cilio
nostro in illis verbis: Patet agaoe, potet ovet,
ei divinitus concessi ordinariam et immediatam
stabilitus penitus invertatur. De caetero reverendissi­
quidem plenissimam haU t potestatem in omnes
mus archiepiscopus Remensis haec duo Iu beo ter et
singulas catholici orbis eodariss, atque in omnes et
sponte confessus est: 1· pontificem pro communi ec­
singulos christifideles et eorum pastores.
Hae< propositio evincitur Ie ex Scriptura! Pa
clesiae bono omnia posse; '1° potestatem summi ponti- /
agnot meos, patet ovet meat \ uni tantum Petro eius- ficis esse summam. quod schema nostrum alii
*
edocet
que Miooesscribus a Christo Domino dictum luculen­ verbis. Nulla ergo inter nos quaestio. Ei igitur quam
maxime congratulor et prosequor.
tissime tetendit agnos et oves, id est matres et filios,
Tandem concilium Tridentinuni ita loquitur1:
ut perbelle commentatur Boesuetus cum univereaantiquila.tr. ease sub pl«na, ordinaria atque immediata ,,1'nde merito pontifice? maximi pro suprema pote­
*
aliquas
Petri ciusqur successorum potestate; aliter magnifi­ state sibi in ecclesia universa tradita, causa
ant it*»Miua
illa düina oracula sensu carerent. nec criminum graviores suo potuerunt peculiari iudicio
magistri et Salvatori» nostri desiderium et expressa reservare.
3° Mea propositio evincitur ex ecclesiae praxi
M>lunts> Pvt vnttm orile et tmas pactor ’. usque ad
et traditione, quibus omnium saeculorum facti
*
conmimnmtioncm adimpletum non fuisset.
2° Evincitur ex concilii
*
oecumgnieis. Tria tan- B clarjarime retenditur. omnem etxk>iam ad Romanam
tum «uffniat in medium proferre. Lateranense sub ecclesiam convenire sive pro fidei controversiis diri­
IniHxvntjo 111 haec habet verba’: Romana «vjemendis, sive pro (ausi
*
*
ecclesiastici
.
*
definiendi
siv<·
oa. disponente Domino. super omnes eroleaias ordi­
pro morum di^ciplinaeipiv reguli
*
.
*
accipiendi
Hin·
narim jw»tretatiR obtinet principatum.'4 Florentinum Irenaeus, hinc Athanasius, bine Augustinus lun<
ita IcMatur
*
..Sanctam apoetobeam sedem et Roma­ omnes patres Mmul ad hanc Romanam (oinviiieixiii:
num pontificem in universum orlem obtinere prima­ ecclesiam, propter jtohorem eius prini qualitatem, ut
tum . et (Hintificem Romanum micvresorein beati Petri
causae finirentur.
Id evincitur 4° ex fere unanimi theologorum
principis a)M
*tolorum
et verum Christi vicanum.
totniMpic ecclesiae caput et omnium cbristianorum
sententia. Satis pro omnibus liceat afferre unum.
peirvni et ductorem existere. et ipsi m beato Petro
Angelicum M-ilicet do» torem : ..Suj«er earndem plebem,
paMvndi. regendi et gubernandi universalem eccle­ assent theologorum princeps, immediate Mint νμόπΙο*
siam & Domino nretro lesu ChriMo potestatem tra­ parocbialis et episcopus et
ditam t-MM'."
Id evincitur 5° ex utilitate epmiqxirum et fi­
(lari^simae hae dogmaticae definitiones iuculen- delium. Indenam episcopi m suis turbationihu
.
*
t isrime ostendunt Romanum pontificem tn universum anxietatibus. }«erirulis. )<ersevutiotiibu? solanum prae­
orbem tenere primatum, et ipsi in beato Petro tradi­
sidium alidaniqm· protectionem i men ire jkM erunt
tam <* m' a Christo Domino nostro plenam potestatem
nisi in Romanis pontificibus '
pascendi. regendi et gubernandi universalem eccle- C inMcti et magni Athanasu ecclesiae Alexandrina»·
«iam. Lex non potest ista esse clarior, perspicua, et patriarchae. et aliorum ecclesiae illustnum antiMitum
omnium captui accommodatissima: quomodo ergo in­ et silentium imminemus nummorum pontifnum de
firmari |K)terit historiae relationibus, cuiuscumque tractoribiw. <|ui delMuchantee in suprema.n eorum
*
generi
sint ? Indicée sententias non ferunt per nar­ potestAtem calumniantur eoe. tamquam ni pontifiuo
*
ratione
historicas, rnxl per leges, quarum interprete» Romani pro suie praerogativis nuntinemli
*
*οο)»ο·
νρι
ex historia sacerdotes eunt. Et quid evidentius relate ruui iura pan ipènderent. Et rhriMifideb
*
ubi oriilon
ad primatus summi pontificis iura et extensionem, ootnvrterent. quando suie paMoribun orlmt i. vel quia
quam Florentina definitio? Quid venit nomine plenae a guberniis in exilium vel m carcerem amandati aunt,
]K>tcMat u* in universalem ecclesiam, nisi potestas ordi­ vel quia in aerumnis supbemum obiere diem, ubi di<-o
naria et immediata in omnes et singulas ecclesiae et in christifideles in hisce lugendis reruni adium tia octdoa
omnes et singulos pastores et chnstifidefes?
converterent, piri ad Christi vicanum qui aolua. pro
Quamvis ergo vera et certissima sint, quae nobis sua patentait, ordinaria et immediata tn omnes ec­
heri narrabat reverendissimus archiepisoopus Remeu- clesias potestate, malis his mederi posset, debiles m
sis. nihil inde sequeretur contra nostram thesim. fide confirmando, bonos sustinendo, fidem rehgioIndices, prout sunt huius sac?^ concilii venerandi nemque tuendo etc. ?
tres, pro norma et regula ludicandi habent canonum
j*
Tandem eadem veritas evincitur ex unitate, quam
statuta. Canonum statuta serventur ab omnibus, et Christus Dominus pro forma dedit ecclesiae dilectae
erubescimus dum sine textu loquimur. Bed reveren­ D sponsae suae. Sublata enim potestate summi pontificis
dissimus orator ex sua historioa narratione cum doc­ ordinaria et immediata in omnes et singulas ecclesiae,
tors eximio Muisarelli et aliis inferebat nullam ete» ruit primatus in imaque deiicitur centrum unitatis,
in mundo potestatem illimitatam. Esto, at ubi schema at proinde omnia pulchritudinis forma, unitas scilicet
nostrum hoc praedicat de plena, ordinaria et imme­ omnino evanescit. Quomodo primatus honoris et luriadiata Romani pontificis potestate in universalem dictionis stare poterit six» plena potestate, quam
ecclesiam? Multoties perlegi illud, et nullibi verbum definiverunt patres florentin!? Et quomodo erit plena
illimitatam reperi. Potestas summi pontificis limita­ potestas, ai non fuerit ordinaria et immediata? Quo­
tur iure naturali et divino, limitatur lesu Christi modo eeiuncta hac potestate a cathedra unitatis, a qua
Domini nostri praeceptis et doctrinis, limitatur com­
procresit doctrina veritatis, servarentur incolumes et
muni ecclesiae bono, limitatur conscientia, limitatur integrae fidei unitas, morumque regula in toto ter­
recta ratione et sensu communi, limitatur regula fidei rarum orbe chnstiano?
et morum ftc. En quot limitationes! amplius limiNe temporis i act uram inaniter faciamus (plure
*
patres, utique, bene), haec enim omnia sunt in suo
i loan. XXI, Π.
genere certissima et ab omnibus, exceptis Febronianis
« low. X. Ιβ.
’ 1 Sesa XIV 4t poeaittetU, e. Vit
• Msa«i, XXII, MO.
4 Mansi, XXXI, 1089.
V U 4 disc 17, q. 8. a 8. q », ad 8.

Ml

MB

COMGUGATIO GKMKRAUB βΚΧΑΟΒβΙΜΑ OCTAVA 1·Μ1«Τ0

et lansenteUa, adnrisas, ex diotis euocludo.
A Rem t mmisMrio 'episcopali, non voro in ministerio Apo~
probationem ex iis» quibus nuperrime perillustria M stotiso, «saepta, at par est, ssde apostalica. In sua
enim sententia, st taals aoa mtaUsxi, epiaoopi utroque
reverendissimus episcopus Aureliamesis primam par
*
tom orationi» ms» concluait, adducam eadem utens modo eunt euocereores apostolorum, ao tnuime quia
oooclasioae : eodaaia tiaUianun magna, perillustri» et Salvator noster apostolis dixit : Bicot misit me Potor,
de religione bsoemerila primatum Romani pontificia et epo mitto vos1 ..> Atortee erpo «s smioersum mo·d«M pmadioefa rum^oÜswi oreas «rsotorre
.
*
Hoc si
omnimoda» plene, omnibus sseculû retroaotù, et prae
*
ita est, quars nos omnos episoopi οοα eamus stoat
senti etiam aeeculo agnovit Sed, pace oratoria, Gallia
*
rutu ecclesia de religione benemerita Romanam ec­ apoetoli infallibiles? quare «eut apostoli miracula non
clesiam, ut i uri» rei, laudando, agnoscendo ut facimus, nec omnium chariomatum dona neque omnia
matrem omnium ecclesiarum, numquam potestatem genera linguarum possidemus, neque omnem veri­
ordinariam summi pontificie denegavit De caetero tatem cognoscimus? Haec certe omnia ministerio
Galliarum eeclreia non est gallicane
oppro- apostolico oonnCxa erant, et initio ecclesiae necessaria
fuerunt. Aliunde ai episcopi utpote successore» aposto­
δα/ioNÛi).
('oneludo ex dicti», aut delendum ease primatum, lorum iu» plenum habent evangelium ubique gentium
uti haeretici et schismatici ambiunt, aut tamquam de praedicandi, quare non etiam consecrandi, ordinandi,
p>
fide tenendum. ei prout i iuris eet. cum plena, b&ptisandi. confirinandi et amplius etc. ? Ergo *ab
ordinaria et immediata in omnes et singulas ecclesiae,
ullo ex parte loci ordinariorum nnjvedimento haec om­
in omne» et singulos pastores et fideles divinitua nia noetri apostolatus ministeria exercere non tantum
valide, sed etiam licite et fructuose valemus? Apostoli
ordinata jxMestate.
At quidam reverendiMinius episcopus in pen ul­ ut apostoli haec et alia ubique iure suo ajxwtolico
faciebant : ergo facere possunt qui in eodem iure
tima congregatione generali, quando de schemate in
genere disceptabatur. magistraliter. si mea non fallit succedunt.
A et episcopatu» unu» ret, cuius in solidum e
memoria, asserebat. duas potestates, duae iurisdu tiones iit una eademque re. euper unam eamdemque singulis pare tenetur, elegantibus verbi» idem epi­
maivnam. stare non posse
V ix ac ne vix quidem, scopus cum ( ypnano repetebat. Sed quid inde? Ergo
*
episcopi ordinariam et immediatam in omne»
eminentissnni praesides et reverendissimi patres, immo omn·
dii-am. hanc immodicam et enormem assertionem »us- et singulas dioeceses potestatem habent? Episcopatus
unus eet cuius in «olidum s singuli
*
*
}>ar
tenetur : ergo
Unete qui
*
pistet. Rhetoric
*
*t
su.
inero sen profern
*
In-ebit. M
*d
théologien». « anomix» <*t etiam philosophico Romanus pontifex in universam vMxloiam non habet
prorsus est falsissima. Reverendissimus episcopus plenam ordinariam ac immediatam |>otr»!ateni ? Epi­
*
in solidum par
*
b musce propositioni
*
nullam dedit rationem, unde in scopatu» unus est cuius a singuli
venit» m»» rgt· rejietebani : quod giatis assentur, gratis tenetur: ergo non est in ecclesia IM hierarchm djvi*
nitii
instituta? Apage nuga
.
*
episcopatu» vmin unu
*
negatur.
Quid enim' Duae [xitestatee. duae iuriadictiones est eicuti sacerdotium unum est. sicut ordinis sacra­
ordinariae et immediatae. Romani qpiieet pontificis, mentum etiam unum est, quin ex hac vulgata veritate
*
nec canonice inferri valeat adwrsus
ui primatis in honore et iurisdietione, et ordinarii aliquid theologh
hxx'rutn super unam eamdomque materiam stare divi Petri successorum primatum. iura et praero­
nequeunt ? Ht ipnunodo reverendissimus episco|rtis gativa».
Sutis, eolendissimi [Mitres, usque ad plenitudinem,
t um hae sua singulari sententia conciliare poterit pri­
matum. prout a conciliis oecumenici», praesertim a usque ad satietatem abusus «um [sitientia vestra;
Lateranensi <»t Florentino supra citatis, definitus fuit ? pan itv tnilu. poenitet me [avocasse mxi patientia opera­
Quid enim? Reverendissimus epicopus non habej
tur opus [verfertuni. Sed. oh venerandum ecclesiae
*.
inimici ecclesiae nos
ordinaliam et immediatam potestatem simul ac suae senatum! Hannibal ad [>orta.
*
nostri Hiipioiuni hominum
dioecesis vivarius generalis |»orpluriniie m causis ' En cin umstant, a ivitae regi
duae iurisdictiones vi officii, seu ordinariae, super minis huius saeculi, sapientium insidiis, satanae
unum idruique obiectum. Quid enim? Reverendissi­
militum obsidione circumdata eet ' Pericula ubique
mo: episcopum in omne» et singulas suae dioecesis gt»ntminierror undique, pugnae et certamina pro
veritate divinitus revelata. Magnum in universo orbe
paroerias non habet potestatem ordinariam et imme­
*
et tenebrarum filne. et ini
*
diatam? aut pro sacramentis baptismi, confirmationis, praelium inter luci
.
**
poenitentia
matrimonii etc. ovibus suis in parochiis micorum tacui» praecipuo m patrem et doctorum
nvetium tendunt . nos ( hiisti militum duces suiuus in
ministrandis praçnam parochorum obtinere debebit
boo proelio. Curramus ergo ad propositum certamen,
licentiam?
Et quod silentio non est praetereundum,, est quod
inspicientes in auctorem et <x>n&umniatorem fidei
idem reverendissimus episcopus, dum primatum Ro­ D nostrae Ireum; et quaecumque sint concertationes
mani pontificis ad oonvocatkmem, praesidentiam et Doetrae, dum res de quibus disceptamus nondum
confirmationem conciliorum generalium solummodo decisae et definitae mint, stemus impavidi circa thro­
reducere videbatur, iure episcoporum ita extollebat, num primi discipuli crucis, nec umquarii patren^
ut eis ordinariam simul an immediatam potestatem in nostrum deseramus. In omnihus charités; procul odia
dioeceses, ubique terrarum stabilitas, hon denegaret.
a nobis, iterum atque iterum dicam, procul a nobis
Amplissime domine, in oonde meo iterum repetebam, metum et timoren Dum tempestas valida exnrgit,
Pius IX pontifex maximus est etiam' episcopus ; ne dum super capita nostra stant fulmina et tonitrua,
ergo denegetis ei, quod ultro et Um emphatioe coo- dum sub pedibus nostris terra tremit impietate et
fretribue vestris conceditis. Reverendissimus epi­ spiritu rebellionis conquassata, communicata tribu­
scopus liberrimus fuit erga episcopos usque ad pro­ latione coniungamur oratione et ne timeamus. Petrus
digalitatem, rigidus erga pontifices Romanos, et quasi timuit ventum validum et incepit mergi. Ne igitur
usque ad crudelitatem.
procellas timeamus, dum Christy» ad suam nos vocat
Idegi orator aegre quasi ferebat illorum doctrinam navicellam pro veritatibu» revelati» defendendi» e<
tenentium, episcopos successore» esse Àpostolonun in profitendis, et rebus in adversis ipse lesus salvabit

■ Cf. otwUomb a riviriallidu epireope Bomui haH
*
tau is eoagregattoaa peasreH 4ts t Iasii ISTO, supra, esi. MBA.

> leas. XX, Si.
• Mare. XVI. ik

•T»

m

X SKBMOMM PUBLICAE ET

άΒΠΒΑΜΜ

M4

nos. Sub Unto ergo du» nostra erit victoria, et poet A mIsm Petriri,eui speciali aaodeeMatoMa est dûeetio
victoriam omne· in unum oongregati cantemus Do- tbniv· dioeoeeeoe Bobmm·, non vocari episcopum
mino, gloriose enim magnificato· est, equum et ascen- Borna», ssd vicarium fsnreaha eummi pontifia
,
*
qui
•orem, id eat hssrssm ét error» in hac meroaancta aumaarit divo Petro non solam in primatu, aed etiam
synodo, favento immaculata Virgine Maria, proia- in direction· eptacopali bain· dioeceaaoe, qnam ille
rimua in mare. Post victoriam cum dariaumo et im­ fundaverat et oaque ad obttam suum direxerat Verum
mortali Hiapaburi episcopo otorde uno et anima una eat quidem sanctum Petrum non solum ftindsss» eoin Domino dicamus: Non vincet niai verita»; victoria chriam Romanam, aed etiam ecchaiam Antiochenam,
veritati» eet charitaa. Fac Domine, ut erehaia tua et notum est illum eooleriam Antiochenam dimisi me,
et solummodo tamquam ribi propriam usque ad mor­
hostili nullatenus incurvions turbetur. Dixi.
tem coaetantor servasse Romanam, ideoque illam suo
legitimo successori reliquis».
ORATIO
Quamobrem si. summus pontifex haberet ordi­
reverendi ρβ/rû domini /oanmr Petri Sola
nariam et immediatam potestateA episcopalem om­
episcopi A’îrieuria1.
nium dioeoeseon, quibus constat universalis ecclesia,
Eminentissimi praesides, eminentissimi et re- •odem modo quo episcopus est Romae, ille dicendus
verendireimi patr a.
esset episcopus unicus, universalis in tota ecclesia, et
Difficilem »i talebruaain quaestionem aggredior caeteri episcopi, non essent amplius appellandi epi­
de ordinaria H immediata potestate iunadictionis epi- scopi, sed tantum summi pontificis vicarii general^,
κχ)|ΐ&1ί·, quae ir tertio capite, de quo agitur, summo guemadmodum vicarius generalis dicitur, qui Romae
pontifici tribritur. Ut ordine et ea qua par «t vires illius gerit. Sed ut nonnulli loqueotee de summo
perspicuitate procedam. ante omnia ea quae in hac pontifice usi sint titulo episcopi universalis, notum est
raiiM certa ant et ab omnibus admissa, ab ii» secer­ hunc titulum in vero suo sensu acceptum repugnare
nam. de quibu» disputari potest, et inter theologos,
iis, quae dixit sanctus Paulus in repite XX Artuum
iurieoonMiltos et inter nos etiam revera disputatur.
apoetolorum, ubi legimus Paulum alloquendo Timo­
Certum itaque primo est sumiuuin pontificem
theum, quem episcopum constituerat Epliesi, et epi­
tamquam legitimum successorem sancti Petri caput scopos Asiae minoris, qui eum Mileti convenerant,
eese totius ecclesiae, primatu gaudere non solum ho­ eoe non appellasse vicarios, sed episcopos dicens;
noris sed verae iurisdictionia super universam ecAttendite vobis et imirezso gregi, ia quo io* Spiritus
cleriain ; illi propterea competere plenum ius et supre­ sanctus posuit episcopos regere ecclesiam l>ei
Ex quibus tria colliguntur: P episcopos v?rv eree
mam potestatem dirigendi et gubernandi in iis, quae
ad religionem spectant, omnes qui
*
ad ecclesiam episcopos suarum dioeoeeeon : 2° non solum ordinatos
Christi pertinent, aive simplices fideles sint, sive in esse pro sui» dioecesibus. >ed etiam pro bono ewleeiae,
quibuscumque gradibus superioribus constituti. Cer­
ideoque ipsis esse etiam adlaborandum pro bono ec­
tum secundo quoque est, illum esse verum et unicum clesiae sub summo pontifice directori
*,
ut nunc laloepiscopum dioecesis Romanae, ideoque ad eum solum rant in hoc concilio, 3° episcopos ense constitutos ab
in hae dioecesi spectare omnia iqra et officia, quae
ipso Spiritu sancto, a quo habuerunt propriam, quam
ad episcopalem dignitatem pertinent.
exerrent, poteetatem. Sed licet episcopi sint veri epi­
At ubi quaeritur utrum summus pontifex epi­
scopi. subiaoent tamen summo pontifici ratione pri­
scopus ordinarius sit non eolurn dioeceseoe Rornae,
matus iurisdictionis, quem per Petrum a Christo
sed etiam omnium dioeoeseon, quae ecclesiam uni­
accepit; ideoque loco episcopalis potestatis, quae in
versam componunt, sunt quidem multi, qui hanc pote­ schemate adseritur super omnes dioeceses, potest sub­
statem super omnes dioeceses illi tribuunt, sed multi stitui vox pontificia, quae in regimine, de quo agitur,
etiam inveniuntur, qui hanc potestatem arbitrantur ad
maiorem auctoritatem Romano pontifici tribueret.
illum non pertinere. Postquam rationes a propugna­ Nonue enim poterit summus pontifex vi primatus qui
toribus utriueque partis allatas serius consideravi, non
illi competit omnibus invigilare episcopis, leges quae ad
potui quin secundae sententiae adhaererem. Meum
optimum regimen spectant illis imponere, et siobedire
consilium non eet plures textus sacrae scripturae, detrectent, potoiis canonicis eos multare? Sub­
sanctorum patrum et aliorum ecclesiasticorum fontium stituendo vocabulo ..episcopalis" illud pontificiae non
congerere, aive quia ab alii· saepius repetita sunt, solum nullum detrimentum obveniet summi ponti­
sive quia nolo nimia verborum quantitate molestiam ficis primatui, sed discordiae evitabuntur, quae facile
vobis afferre : sio sermonem meum quibusdam tantum oriri possent, si unaquaeque dioecesis duobus episcopis
subiaceret, nempe illi qui ab omnibus habetur tam­
animadversionibus coerceam.
Omnibus compertum eet, eminentireimum card'
quam episoopus, et summo pontifici qui una cum
i primatiali sua dignitate debet etiam exercere luria» Arguasstom: »Epireopas XHsaris sdaittere re Silio dictionem episcopalem, eam nempe quae episcopis
modo posts poaüftcism potwtetsre did ephoopalsei ireresdiateni ordinariis proprie dicti» competit.
•t ortiaariam ia ornas» particakres srdssiss, st sd omsem
Quo clarius mentem meam aperiam, iuxta Salva­
Mqxivocstiosem toüsndsa propseers at pagiaa β Ifeo» 6 sobsmatis, looo eptooopeto dicator psafi/lri··. Papam 4M non pas» toris nostri consuetudinem comparatione utar, quam
ordinarius nnivsrs·· ereMas sptoeopam qsis sodsm t—pore sanctus Paulus (I Corinth. XII) optimo consilio in­
corrasi oreniao ordiaaria oaaiu» sptoooporam potestas. Hanc stituit inter eodeaiam et corpus humanum. Sicuti
•stem ideam «t maUas sxpUoarst, racam babait sd hureni
oorporii dmilitadtMm, qae .apostatas Psalas asse est eam 4s enim inter multae, quibus constat partes humanum
Christi ecclesia toqasretw. Cam astem tare» dia—Ai Msret corpus, eminet caput, ita etiam inter fidehs et
orator, sargos· emisestiwimss Oapalti dixit, praestolem m pastoree, qui ecclesiam constituunt, eminet tamquam
pores silera circa ea qaae ab sptaopo NWessi dicte fserant. reput summus pontifex. Secundo, ut corpus valeat
Ordinariam eeee Romani pontiftde potestatem repor enivorsam
ecclesiam a patribas cosciUi Lateranensis afl/matam faiese. et diu conservetur, neoesse est ut unaquaeque pare
Eaedem potestatem esse lmswd|»tem ia ornare partieslaras suum locum teneat et function».illi adsignatas exe­
ecclesias adeo claram reos, at contrariam are errera»risi nto quatur, adeo ut possit sibi prodesse et toti corpori
Febroaiaai, Bybel, lanamdaai et Lausoire. SimiUtndinere entem cui coniungitur. Ita dicendum est de ecclesia; ut ea
buanai corpori· ab Apostolo adhibitam nos adso srgasdam st
rorarosdieeimM Ntaieasis fecere vias» est, ss ssprsma Romani pacifice et prospere procedat, requiritur certe ut omnia
eius membra in gradu, illis adsignato consistant et
pretiAcie aacteritea inde detrimentosi capiat"

SM

C0&GRMUT10 OBNKRAUB «XAGIfflMA OQTATA 10 M W»

IM

officii aura· gradni eoavariiratib'a asifalo fua-.
*
gaatar, ita' ut poaasnt ubt proderas <C awirtr
»
*
0*
idseiae, soi sont oonaoeiata. Tartio, quaraadmodum
magna exurgeret in corpora pertartoatio, qnaa illi
etiam ruinam affame, ai capot îooom occupai» raUat,

patiaatar ass audii», asun intalhgo positiaosan, in qaa
ego ipaa et alii suns Nampa bucuaque quasdam
*
opinions
tarant libaro discussae inter theologos sine
ulla oanaura; nunc antam mihi at multis aliis, nempe
pta quam cantum episcopis «i oaaui natione, qua» sub
qui alii
*
mamkria, ut rantri, pulmonibus rai «udi cado eat, dicitis, saltam aequivalenter : Vos oportet
adaignatua aat, at eaa functitmes perficere, qua» dictis «atram, opinionem relinquere et noetram opinionem
regionibus principalioribus corpori» conveniunt; ita amplecti (sur·»), val: Vobis aat exeundum da eeai in eœlesia eummu
*
pontifex vellet gradum occupare, cleaia, id aat, ta gremio ecclesiae oportet vos exire, nisi
qui epireopis adsignatus eat, eorumque functione» amplectamini nostram opinionem. Videtis igitur,
peragere, magnam diacordiam produceret et talem rerarendiseimi patres, in quo discrimine positus sim.
perturbationem, quae, niai Christus extraordinariis Itaque mihi videtur, quod pro omnibus sit obligatio
auxiliis, quae pollicitu
*
est. occurreret, posset ipaius non tantummodo charitatis, aed etiam iustitiae el
oeconomiam omnino immutare et gredatim eius rui­ religionis nca audire patienter et audire eo modo, ut
nam fMcere.
nostras ratione» confutetis, et confutetis non per ef­
Optimo proinde coneilio summua pontifex sanctu» fugia, aed per solidas responsiones. Item oniqino
Gregorius cognomento Magnus, et qui vastissima qua necessarium est, ut nobis detis probationes, sed bona»
pollebat eruditione, singulari qua ducebatur pru­ et solidas probationes, ut lustram deretinquanrt»
dentia, et ardenti quo aestuabat gloriae Dei et ani­ opinionem, et amplectamur opinionem, quae ridetur
marum salutis telo, veee magnus erat, titulum esae opinio maioritatis episcoporum huius concilii.
Hinc venio ad illas emendationes. Et prima emen­
unicertali» quo ab Eulogio episcopo Alexandrino
vocatus fuit, firmissimo animo respuit, non solum, datio, quae mihi videtur magni momenti, est circa pri
ut ipse aiebat, quia superba vocabula ex vanitatis ra­ mani paragraphum tertii rispitis, in qua citatur con­
dite prodierunt, sed potissimum ob causam quam cilium Florentinum, et dicitur quod summus pontifex
addidit dicens1: ,,Quia vobis subtrahitur quod alteri habeat plenam potestatem pascendi, regendi ecclesiam
etc. ; in fine autem huius paragraph! est clausula
plus quam ratio exigit praebetur."
Itaque sive ut praedicti summi pontificie consilio ,.quemadmodum etiam in gestis oeeutuenivorum con­
morem geram, sive propter ratioqes supra allatas ciliorum et in sacris canonibus continetur." Him
arbitror ut in linea 25 pagina 8 [5 D ,] vocabulo ,,epi­ circa hanc clausulam controversia çat et fuit inter
theologos, et illa controversia seae extendit ad omnem
scopalis" substituatur pontificio.
pontificiam supremam potestatem. Duplex eet schola
Haec dixi, et vestro iudicio submitto. '
in ecclesia Catholica, ultramontane et gall nana mv
Abeoluta oratione reverendittimi epitoopi A’trien­ muri, sive Bellarmini et Bossuetii. In prima schola
ti», eminentitrimu» praete» cardinali» t'apalti, pultato aliqui dixerunt, quod nulli admittendi essent limites
tintinnabulo, haec ad patret habuit:
pontificiae potestatis; et quidam eo usque iverunt, ui
Non jvissiimus ullo modo silere de iis. quae dicta dixerint, sicut Albertus 1’igliius. quoi! summus pousunt nuper ab episcopo Niciensi. Quod enim attinete tifex jiotest dispensare de omnibus legibus, etiam
ad ordinariam summi pontificie potestatem in uni­ humanis. Legi illud in theologia sancti Liguorii, ex
versam ecclesiam, id definitum iam fuit a concilio quo sequeretur etiam, Romanum pontifirem esse im­
oecumenico. Quod attinet vero ad eiua immediatam peccabilem, si quidem se protest dispensare a legibus
potestatem in omnes dioeceses ecclesiae, sententiam
(cretcit murmuri, mihi videtur quod illud est ex­
eontrariam non asseruerunt nisi Febroniua, Eybel, aggeratio. Alii extenderunt limiti» huius auctoritatis
lanaeniani et LaunoiuS. Eapropter noti possumus ejus­ eo usque, ut dicerent, summum jxuilificein habere
modi reverendissimi oratoris sententiae adhaerere, et dominium etiam temjiorale siqwr universum orbem :
contra ea quae dixit nimis urgendo similitudinem haec est prima schola Bellarmini fonna: Non estl.
desumptam ex corpore humano a sancto Paulo adhibi-, Sed schola Bossuet ii dicit esse limites quoniam huic
tam. putamus adeo perstrictam fuisse hanc simili­ auctoritati, et adducit ipse comparationem, quam iam
tudinem, ut si amplius urgeatur, paulatim evanescat
iam audivimus. Etiam limites sunt oetano. nam Deus
supremus primatus Roman i pontificia. Eapropter non dixit1: Vique huc ivwirs, et nem procede» ampliu»,
possumus eiusmodi doctrinas admittereet hic confrinije» tumente» fluctu» tuo».
Quod si aliquis dicat quod summi pontifices liaOR.\TIO
bent plenam potestatem, certe illud necessarium est
reverendi patri» domini Augtutini Vérot
confiteri ; sed illa potestas, ut utamur verbis evangelii.
epitoopi Sancti Aufftutini'.
non necessario admittenda eat tamquam conferta et
Eminentissimi praesides, eminentissimi ao rove- D coagitata et supereffluens ; et haec est quaestio circa
quam aliqua verba vobis dicere mihi.necessarium vide­
rendiasimi patres.
Emendationes quaedam circa tertium caput nobis tur ; et ut illa clausula, quae invenitur in fine ultimae
propositum proponere mihi animus est. lioeatque mihi paragraph!, debeat intelligi tamquam clausula coarc*
seu limites indicans pontificiae potestatis. Et
dicere quod il la» emendationes propono ex solo desiderio tan
meum officium implendi et veritatem, ut mihi saltem illud iam iaitr lactum fuit, quia heri audivimus lucu­
apparet, vindicandi; valitiaque, reverendissimi patres. lentissimam dissertationem ciro
*
verum sensum huius

1 Iptot. XXX. Mb. VIH, Isa. I — P. L. LXXVH, M» c.
* ArgasMat
·:
*
.KpSawpaa Bsacti Xagsaftei patra· be*
sicaiMst
aspaetaiavit, st saaa et relHaaraa tui seta· ■»tiebest pobtlos·· aadal
*
attendantes. tapoai vella asb sta­
*
ler
qaod bacasqae libere· fait, albi propterea spas sew sat
*
exii
ds ecclesia sat s* eabUcaro. Diatincnasde· esse «it Ister
scholssi Baltsredai et scbalaa Boarastit Bebet
*·
BeUanaial
sdatraars Baasal paatlM· iapaaaaHlKM·· (grave aaaraar
bie facis» «M iatar patra·), arba·· vara Basaastü trad·
*
Bossaai poatiftds potadaHa esae **
14·· plens·, aaa tasra
•aparthisat··. st elaarala· ilbua ecrailii rUraaUsi .qaaaaadnodo· stia· ia gesti
*
aere»·inore· marlHor·» et ia aaois

eanoaibas eaatiaetar
*,
ippiaita· Mas
*
per «eda· eoaefU··
tirais attgra e4 pratiMa· potsststsa osareUads· Nota·
esae eeatrorerais
*
iatar Utaaaaataaoa at OalHcaaea aasad
varbor·· illora· iatalUgeatis·, aliaade eoraa4e· aeopaa as
ipsa texta· iaspeetioae appsrara. Texta· ·* legere ralle dixit,
at oauas elassraat Xt lepra et propter
**
deelsrsvit * lec­
ticae se abattaer
*.
Proposait idciroo eavendatios·· grae aab
aSMria aegMÜb
*»
referaatar ». 17. W. 44. «ο. «I. Nora·
*
praatara
eaaoa·· se prepraero dixit at ooatradireret placito
anbispiseopi MwbUairëai· in praeeadrati wagregstlose aapre··, afaalra·: ,Si gsb ate.‘ *1 ia teita
*
• lob. XXXVIIL II.

687

A.

(HtMAU»

HJBUOA· η

—------ —.—;------------------- —------------ ----------------------------- i.—·, .

.——;

' Μ

■—-— ----------- - —T-t—— ------ 1------------

parti» concilii Florentini ; at mihi ridatar ex historia 1
concilii Florentini, quod illa nlaawila addita fuerit per
modum reetrictiouis et ooarctatioais pontificia· poten­
tat»·. Nam illud apparet ax sensu orationum, qaae
habitae fuaruat a cardinale Beasariom ; «ed illud ma­
gi» clarum apparet, ex eo quod illa Terte appoaita
fuerint per modum conciliationi» inter Latino» at
inter Graecos. Porto «i illa verba addita fuerint per
modum ooociliatkmis, eviden» «et quod debent in­
cludere aliquam restrictionem: et aio Graeci illud
intellexerunt. Prastarea Graeci tantummodo sub­
scriptione sua firmaverunt graeoum exemplar, in quo
nulla adeat, mitem iuxta meam philologiam, ob- i
neurita», quia graecus textus dicit xab’ βν τρόπον,,
ilirta eum modum qui continetur in concilii» oecumenici» et canonibus. Itaque mihi videtur, quod go.
nuina,concilii Florentini interpretatio requirat hanc
coarctationem et limitationem. »

universi Alexandrian ooovssûantss, ubi at acousatas
ipat «t accuaatoN» sunt st defensor.eorum, araminatn
iliorum nagotio, oonoordam sententiam proferamus
.''
*
Videtis, reverendissimi patras, quod ills pontifex non
ignorat suam supremam anotoritatam, aed ibi iuxta
canones dicit quod universi Aloaadriam oonvoniantos
ubi et accuaatus ipse et accusatores eunt et defensor
eorum, examinato illorum negotio concordem senten­
tiam proferamus.
NeC abs re erit notare quod sanctus Leo Magnus
non aliter hanc rem intellexit; et a proteatantibus
nostris vocetur, et speciali odio illum prosequuntur,

. 1 Kplsl VI ad Cassaris· Antstoa apud labba, saUwt.
cerni! te·. V, psg. ITO·,' ed. vaut ColaetL [Maasi, VIII,
BM A.)
• Eflst, ad lasUalsaan lap. sped Labbe toss. V, pag. M·,
ad. vasal. Oslsti. [Maasi, Vm, MI a.]

< Dialogs· Uksrii papae »< Coastoatii hsp. spod Coastaat,
Ep. ΛΛ. rrnti/lcma.
• Lage sÿeswHan Mteran,- ito· altara Uasa.
•Kpist CVI ad Aaatollsa esp- U, iator epp. t. Leeme,
tes». I, ed BaUeria.

tamquam fuisset tyrannus, quod est absolute falsum.
Sed illa sunt verba sancti Leonis Magni explicanti»
quare vigesimum * canonem Chaloedonensis synodi re­
spueret. Hunc vigesimum
*
cenonem, qui secundum
locum tribuebat episcopo Constantinopolitano, non
reiecit ex sua syprema auctoritate, sed dat rationem ;
Sed nunc volo etiam probare, quod summi pon­ B neque etiam reiecit illum ex eo quod plures essent
tifices semper liane limitationem.docuerunt in theori» episcopi in boc concilio Ghalcedonensi quam in Ni­
et in praxi ; et haec eat summa meae emendationis, caeno, sed audite illius verba’: ,.Neque trecentis
nempe quod summi pontifice» docuerunt, se velle illis decem atque octo episcopis quamlibet copiosior
suam auctoritatem exercere tantummodo iuxta cano­ numerus sacerdotum comparare se audeat vel prae­
nes. Et primo adducam exemplum ex historia ec­ ferre, cum tanto divinitus privilegio Nicaena sit syclesiastica, et exemplum in re, quae, 'mihi videtur, ' nodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per
adhuc vigeret, si casus eveniret. Est casus Boni- plures ecclesiastica iudieia celebrentur, omni penitus
facii 11 qui, dum viveret, successorem sibi elegit. auctoritate sit vacuum, quidquid ab illorum fuerit
Illo successor erat diaconus Vigilius, qui postea fuit constitutione diversum'. Haec est ratio quam dat.
summus pontifex. Itaque Bonifacius Π illum, dum nempe quod concilium'.Nicaenum non dederit serim
viveret, elegit in synodo Romana, et chirographum dum locum sedi Constantinopolitanae.
de hoc confecit. Nunc audiamus modum quo AuaslaTandtm eadem doctrina claro et luculenter apjmre;
sius bibliothecarius loquitur de hac transactione in ex iuramento seu confessione, quam faciunt, quam
illa synodo habita, et haec dicit Anastaaius: ,.Facta faciebant saltem, pontifices. Hanc inveni confessio
est iterum synodus; et quia boc constituerunt sacer­ nim in tomo IX Labbeanae collectionis conciliorum
dotes omnes propter reverentiam sanctae sedis, et . Haec sunt verba huius professionis seu iiirannnti a
quia contra canones hoc fuerat factum, et quia culpa summo pontifice emissi tempore, quo possessionem
eum respiciebat (Bonifaeium papam), ut successorem C sumebat sanctae sedis: ..Sancta octo universalia con­
sibi constitueret; ipse Bonifacius papa reum eo esse cilia, id est Nicaenum. Constantino|>oiitanum et Ephe
confessu» est maiestatis, quod diaconum Vigilium sui sinum primum, Chalcedonense, quintum quoque si
subscriptione chirographi ante confessionem beati sextum item Constantinopolitanum, et septimum item
Petri successorem constituisset ; ipeumque constitu­ Nicaenum, octavum quoque Conetantinopolitanum.
tum in praesentia omnium sacerdotum et cleri et usque ad unum apicem immutilata servare. Et pari
senatus incendio .consumpsit. " Hoc est primum honore et veneratione digna habere, et quae praedica­
exemplum ; multa alia adducere possum.
verunt et statuerunt, omnimode sequi et praedicare,
. Dicam quod papa Agapetus quosdam favores quaeque condemnaverunt, condemnare ore et corde.
Sancto Caesario Arelatensi denegavit
*
e< denegavit Diligentius autem et vivacius, quamdiu vixero, omnia
quia dixit quod non poterat agere oontrh canones; decreta canonica praedecessorum appstolicorum nostro­
haec sunt ipsius verba1 : „Nec tenacitatis stadio aut rum pontificum, quaacumque ipsi synodaliter sta­
saecularis utilitatis causa -hoc facere nos credatis, sed tuerunt et probata sunt, confirmare et indiminuta
divini consideratione iudicii neoesse nobis est, quid­ -servare, et sicut ab eis statuta sunt, in sui vigoris
quid sancta synodalis decrevit auctoritaa, inviola­ stabilitate custodire... Nihil de traditione, quam a
biliter custodire.'' Haec sunt eius verba; et idem pon­ probatissimis praedecessoribus meis canonice traditam
tifex imperatori Justiniano, qui aliquid petebat contra et servatam reperi, diminuere vel mutare, aut ali­
canones, respondit
:
*
,.Nefa» est sy nodalia sedi» aposto- quam novitatem admittere... communicatione filio­
licae infringere constituta, cuni sententia clamet li rum meorum sanctae Romanae ecclesiae cardinalium
Apostoli : Si $twe detinui, ea iterum reaedifico, prae­ cum .quorum consilio, directione et rememoratione
ministerium meum geram et peragam.
*'
varicatorem me ipsum oofutituo."
Aliud exemplum cum verbis alius pontificis mihi
Illa sunt verba iuramenti quod a summis ponti­
liceat adducere. Est exemplum ex Liberio papa ante ficibus emittebatur illo saeculo, quod inveni in hooce
ipaiua casum, et imperator Constantius, ille acerrimus tomo Labbei collectionis; ubi videtis, eminentiaaimi
tyrannus eoolesiae, ab illo postulabat ut Athanaaium patres, quomodo summi pontifices eemper testati sunt
condemnaret. Nunc hoc est responsum quod 'datum se velle gubernare ecclesiam iuxta canones, iuxta con­
fuit a Liberio: „Ego postulo ut primum quidem cilia et sacros canones. Itaque illa verba concilii Flo­
generali» preeeurtat' subscriptio, quae fidem Nicaeae rentini ,,quemadmodum etiam in gesti» conciliorum
expositam confirmet; deinde ut revocatis ab exilio etc." mihi videntur clare debere accipi tamquam con­
fratribus nostris et in aede» suas restitutis... tunc tinentia coarctationem et limitationem pontificiae

W·

CONGMGATIO (HOnUUUS «ΚΧΑβίβΙΜΑ OCTAVA 10 faaH ΙβΤΟ

MN

potaatatia. Itaqu· oanua ilk argumanta «n tek L
In quarta paragraphe dicitur : „quare damnaim·
maticoe·, qua· audivfcnn de hoc amteo· circa hane ae rsprobamua illorum Motantia·, qui hanc supremi
plenitudinem, quae nod tart.plana niai poatifar tart capitis cum partante· «t gregibus communicatioaem
infallibili· ate., omnia Ula aunt Indi
, mibi licite impediri posas dicunt etc." Ego non sum unus
videtur, vel rbatoricaa amplification·· ; siqmdem in ex iis qui dicunt illud; asd vellsm ut bis verbis
ipaia verbi· concilii adeat quaedam limitatio.
restrictio aliqua ponatur iuxta rsgula· prudentiae, ut
Sad circa exemplum Pii VII mibi liceat dicere, mihi videtur, nempe quod hic addatur : qndudo upitaquod non fuit Pin· VII qui canon·· violavit, certe, aed de rebut pure ipiritualibdP· ta ordtaarüs (vrea
fuit gubernium Gallicum quod omne· «edaa epiioo- stataiis. Nam, reverendissimi patres, in historia multi
palea dertraxit Sede· episcopale· erant dattructae, et occurrunt casus, in quibus rescripta sanctae sedis non
imperator omnino requirebat ne illi, qui illa· mdee fuerunt statim ac immediate lecta et communicata
occupaverant, redirent, non praeciae propter npirifidelibus; verbi gratia in synodo VII generali de
tualea ratione·, aed propter politicae, nempe quia epi­
cultu imaginum pontifex Hadrianus l scripserat
scopi erant patroni antiqui regimini· ut vocabatur, at literam, in qua quaedam erant aliquatenus probrosa
itaque nolebat illoe redire. At in illi· circumatantiia Tarasio patriarchae ( bnetantinojiolitano. Porro ex re­
non erat potabile summo pontifici canon·· obaarvara, latione concilii potestis videre quod illa verba pon­
et egit eo modo quo aemetipaum ostendit tamquam
tificis non fuerunt lecta; attamen non potest dici quod
ductum a Spiritu sancto. Itaque sequentem emen­ in hoc rasu patres concilii seu ipsi met legati summi
dationem ad finem huius capitia propono ; ad finem B pontificis suo officio defuerint.
paragraph! inseratur : Etenim nonnum auctoritatem
Etiam temporibus sancti Ludovici, qui sanetur
ntxta tacroe canone» rate exercendam temper profetii Ludovicus canonizabis fuit a summo pontifice, prag­
eunt Romani pontifice». Haec est prima emendatio. matica sanctio fuit inita, in qua restrictiones quae­
Alteram emendationem propono circa secundam dam circa illud inveniuntur, et praecipue circa
paragrapbum, in qua mihi videtur quod satius eaaat collectionem elemosynarum : at illud factum fuit ex
supprimere ea verba „quae proprie est episcopalis consensu tum expresso tum saltem tacito summi ponti­
iurisdictionis potestas", et in loco eorum verborum ficis. Ego etiam recordor, quod legendo historiam
dicere: hanc tupremam potettatem ordinariam ette
Angliae a doctore Lingard, quod tempore Mariae,
et immediatam; ut habeatur, nempe ut saltem evitetur quae Maria restituit cultum catholicum in Anglia et
inconveniens contradicendi saltem apparenter, quod quae utebatur consiliis cardinalis Poli, quaedam
dicit sanctus Gregorius Magnus. Nam ai haec epi­
rescripta summi pontificia non fuerunt lOinmunieata
scopalis auctoritas proclametur pro summo pontifice,
fidelibus. Nunc non possum recordari materiam, sed
tunc aliquo sensu debet dici universalis episcopus, et quidquid sit, recordor ilhid.
in UN vero sensu dici potest et debet certe universalia
Et nunc mihi liceat dicere, quod circiter viginti
episcopus. Sed cum sanctus Gregorius hanc appel­ abhinc annis fuit commotio in nostra America, fuit
lationem reiecerit, respuerit, pro reverentia erga illum commotio multum vehemens et acrimoniosa contra
peto ut verba illa supprimantur, et alia quae certe catholicos, et multae ipsorum ecclesiae combustae fuemihi videntur meliora inserantur, nempe tupremam C runt. Nunc iuxta meam opinionem milii liceat dicere,
potettatem: et quia certe non proprium e*t dicere quod quod si pro nobis tunc fuisset obligatio promulgandi
proprie sit parochialis potestas, etiam episcopalis po­
Syllabum, tunc illud fuisset signum universae oon
testas non videtur sufficienter exprimere hanc supre­ flagrat ion is in America, et omnes nostrae ecclesiae
mam potestatem. Sed quoad ordinariam et imme­ combustae fuissent : ivx-rs; non). Haec est mea opinio,
diatam certe illa verba non respuo nec respuere et haec est ratio propter quam in illa emendatione
possum , etiamsi possum dicere quod non bene illa dico : ta ordinarii» circunutantii»
intelligo, nempe nescio quomodo illa verba sint
Nunc venio ad emendationem in ultima jiarainterpretanda Si summus pontifex vult in nostras grapbo. quae emendatio est sequens: ..quan» a recto
dioeceses Americas et etiam in vestras dioeoase· veritatis tramite aberrant, qui affirmant, licere a
venire (rww), ridiculum esset pro nobis dioere quod
judiciis Romanorum pontificum ad oecumenkum con­
non habet proinde potestatem praedicandi vel sacra­ cilium tamquam ad auctoritatem Romano pontifice
menta administrandi, hoc dicere esset supreme ridi­
superiorem appellare." Certe omnino iniquum et im­
culum ; eed unmo campus in America vastuq est, ut si pium est appellare ad oecumenicum concilium, et hic
aliqui ex Roma volunt ad nos venire, certe iuounmihi animus non est loqui de ili
* appellatione, quae
dissimi erunt.
damnata fuit et impia est ; sed peto et enixe peto ut
Nuno venio ad aliam emendationem in fine tertiae supprimantur illa verba ..tamquam ad auctoritatem
paragraph i. Haec tertia paragraphus intenditur tam­ Romano pontifice superiorem."
quam vindicatio assertionis aliquorum, qui'dicunt D
Et, reverendissimi patres, cum magno stupore, ne
iura episcoporum non satis dare enuntiata fuisse. Pro­ dicam scandalo audivi ex hoc ambone dicteria quae­
ponerem sequentem additionem, quae etiam rem illam dam contra concilium Constantiense · quodam oratore
magis illustraret, idque mpltum mihi arrideret quod
*
Hispano
prolata, si bene recordor. Reverendissimi
adderetur: Itaque libere profitemur, quod epiecopi» patres, mibi videtur quod ilhid concilium a Spiritu
ooUaia fuerit haec potata· (d· qua loquimur) α •ancto certe suscitatum fuerit, et quod pacem in ec­
Chriito, dicente He sn pertona apotiolorum: Sicut clesia statuerit ; et certe sine illo concilio num- forsitan
mitit me Pater et eqo mitto voe; pariterque quod epi­ essemus in eo deplorando statu, in quo tune erat eo
ecopi tuo modo (licet secundario) fundamentum eunt clesia cum tribus summis pontificibus: ideoque.illa
eodeeiae dicente loanue: Et nnrw civitati» habent dicteria omnino respuo. Et numquid obtemperandum
fundamenta duodecim, et m ipei» duodecim nomum erat illi .obstinato schismatico Aragonensi Petro de
duodecim opoetolorum Agni (repeto textus: et ta
Luna, qui orationem habuit de superioritate papae
ipei» duodecim nomina duodecim apoetolarum Apta) ; supra concilium, qui dixit se esse solum pontificem,
et dicente Paulo: Aedificati taper fundamentum et Constantienses case excbmmunicatos? Et circa illud,
apo»tolorum et prophetarum. Ratio illius additionis reverendissimi patres, habuit orationem per septem
. per se patet, nempe ex ipaismet verbis sacrae Scrip­
> Cf. orsUsae· sptseafi 8. Cbristophori *
· Haras
*
haMta·
turae, quae adducuntur.
ia esaerrgatio·· gaaerali rts · taaii 1870, «sl BIS-IA

691

*

A. 8ES8I0NE8 PUBLICAE ET

COHQBSQATIONE8 0KXERALE8

5M

tionibus versabitur, quibus patebit quid mea sententia
admittendum, quid explicandum, qipd reiiowodum in
schemate noetro. Benigne excipiaris quod solo veri­
tatis et pacis intuitu vestrae sapientiae committo.
I* Assertio. Nihil pacis bono in ecclesia magis
confert, quam de iurisdictione conflictus et pugnas
praecavere et amovere. Hisce lugendis disceptationi­
bus plurima malw4n rem publicam christianam de­
fluxerunt, et schismata quandoque orta sunL Ex istis
iurgiis numquam non uhminuta et intemerata evadit
auctoritas, quae saltem in dignitate sua laeditur coram
oculis populorum.
* Assertio. Nulla umquam absque limitibus in
II
mundo fuit posita potestas ; quaeque enim suis legibus,
suis finibus circumscribitur, nec terminos excedere
potest, nisi certo sui et aliorum detrimento, ne dicam
ruina. Si velim (sed quid opus est?) assertionem se­
cundam probare, dicerem : nonne Deus libere voluit
imperium suum coarctare ita, ut libertati heminis.
cuius salutem ardentius expetit, officere non patiatur ?
Hoc ille, qui supremus et solus omnium Dominus eat :
is' ad ostium cordis humani stat et pulsat, et nec in
illud intrare nec in illo habitare vult, nisi homo ipee
libero voluntatis motu et gratia semper adiuvante val­
vas templi aperiat, et senus regi dicat: Procede et
regna ‘.
IIP Assertio. Nullam umquam praesertim in ec­
clesia, nullam inquam illimitatain, arbitrariam et ex­
legem constituit Christus jxiteetatem : alioquin ecclesia
non esset societas perfecta, numeris omnibus absoluta,
mirandam corporis viventis effigiem referens. Sicut
enim corpus unum est et membra habet multa, omnia
aujem corporis membra cum sint multa unum tamen
corpus efficiunt; ita et Christus, ita et eeclc-ia : haec
*
•incera eccleeiae sanctae effigies, quae Deo disponente
ita moderata eet et temperata, ut si unum ex membris
loco exire velit, ab aliis in proprium locum reducatur.
Non sat enim infinitae sapientiae consonaret errleaia.
si in se ipsa non tantum harmoniae immortalem vim
gereret, sed et malis supervenientibus remedium, et
Jd haec eminentissimus praeses cardinatis (\ipalti abusibus obicem; idque ex constitutione sua nativa et
proprio suo tenore fieri necease est» non autem mira­
reverendissimum oratorem hisce verbis compellavit:
culo, quo Dei voluntas numquam ligari valet.
Non sumus in theatro ad audiendos scurras, eed
*
IV
Assertio. Ipsa ergo, omni reverentia dicam,
sumus in ecclesia Dei viventis ad tractanda gravia
quia in corde et in fide reverentia et obedientia inret»
ecclesiae negotia; in quorum tractatione nihil dici
ipea summi pontificie potestas suo
*
limites habet ;
debet aut contumeliosum, aut insulsum, aut erroneum.
quod luce ita clarius, ut huic venerandae auctoritati
Parcat reverendissimus pater, si selo correptus haec
detrahere crederem, ac vel hypothetice in dubium
dicere debui ; nam quotiescumque ad ambonem ascen­
revocando. Inutile est repetere verba Bossuet i : ..Ocea­
dit. toties detinet patree concilii ad suas facetias
nus ipee finibus suis continetur; quos si quando Mig­
audiendas (voces. bene).
raret, diluvium fieret quo orbis pervastaretur. “
Hic autem enrinentiseimus primus praeses distri­
Tempore Pauli III praeclarissimae memoriae pon­
butionem emendationum, quae in primum et secun­ tificis, a quo Tridentinum fuit congregatum, multi
dum caput huius schematis a patribus propositae canonists
*
docebant, summi pontificis voluntatem suofuerant, his verbis indixit:
D ram agendorum in ordine saltem iurisdictionis regu­
^Distribuuntur nunc emendationes capitis 1 et Π
lam unicam ease, ipsumque dominum stare totius dis­
a nonnullis reverendissimis patribus propositae super ciplinae ecclesiasticae. Prudens ille et sinceritatis
ista duo capita, de quibus post relationem nomine cultor pontifex deputationem octo episcopis constan­
Deputations pro rebus fidei faciendam exquirentur tem elegit, cui malesuadam istam doctrinam perpen­
suffragia patrum iuxta decretum diei 20 Februlrii.” dere curam commisit, quorum nomine sic prolocutus
eet eminenttesiinus cardinalis Contarem: eiys verba
ORATIO
ex Nivellio desumpta laudare breviter sufficiet.
reverendi patrie domini Augustini David
„Haec positio, aiebat eminentiasimus cardinalis ‘adeo
episcopi Briocensis
.
*
est falsa, adeo repugnans sensui communi, adeo con­
Èininentissimi praesides, eminentissimi ac reve-'
traria doctrinae Christianae, adeo depravat universi
rendiasimi patree.
populi christiani gubernationem, ut nihil inveniri
Tota mea oratio in quibusdam contractis assec- possit perniciosius. Nam per Peum immortalem,
1 Latet te
.
*
X, pa<. 646, ed. react. Cotati , MsmI, XVI, let. nonne haec positio idololatriam aapit? Cui namque
* AfgasMateai. .XpiMopat Briooeaaie ptars anhaùvsrtit
cires doctrisaa hoist tertii capitis st praesertim tires vows
iPaXUV. &.
isM^cdwÎM· srdùutrûun H cptecepaten; proposait satem
s Gasp. Coatereai dt psfatats derrém ad Paata· ΠΙ
emsadatieass IB, 40, 46,60.
*
«piatote

long·· horae» ita ut pene suos cardinale· occident.
Certe illud ab omnibus dicitur. Legam textum cote
*
cilii Conatantieniis (am·, new) ; ille textus noscitur ab
omnibus : eed si patribds non placet» illum non legam.
Sed peto ut pro reverentia erga illud concilium et
etiam pro reverentia erga concilium VIII Constantino
politanum illa verba non inserantur, relinquendo
quaestionem ubi est.
Haec sunt verba concilii Constantinopolitani VIII,
circa quae iamiam audistis professionem summorum
pontificum, qui volunt illa immutilate servari usque
ad unum apioem. Canon XXI aio habet1 : ,,Defini­
mur, neminem prorsus mundi'potentium, quemquam
eorum qui patriarchalibus sedibus praesunt inhono­
rare. aut movere a proprio throno teotare, sed omni
reverentia et honore dignos iudicare; praecipue qui­
dem sanctissimum papam senioris Romae, deinceps
autem Constanrinopoleos patriarcham, deinde vero
,
*
Alexandria
ac Antiochiae atque Hierosolymorum ...
Porro si synodus universalis fuerit congregata, et
facta fuerit etiam de sancta Romanorum ecclesia quae­
vis ambiguitas et controversia, oportet venerabiliter
et cum convenienti reverentia de proposita quaestione
sciscitari et solutionem accipere... non tamen audacter
sententiam dicere contra summos senioris Romae
pontifices4*. Haec sunt verba concilii ; et pro reverentia
erga illa verba, quae satis per se patent, peto humiliter
ut illa verba quae dixi, supprimantur.
Et nunc concludo per propositionem canonis, qui
urit tamquam appendix et complementum illorum
canonum, qui nobis lecti sunt heri a primate Belgii.
Itaque ille dilit, quod novi errores sinit damnandi.
Illi errores, quos vocavit novos et praesentes, mihi
videntur nihil aliud esse quam doctrina, quam tenuit
Bossuet ius, cardinalis Lotharingiae, cardinalis de La
Luzerne et multi alii eminentes theologi. Quidquid
sit projxjno sequentem rationem : St quM dirent tam
plenam esse Bomani pontificis auctoritatem in ecclesia, ut omnia pro nutu suo disponere valeat, anathema sit (murmur et risus).

603

CONGREGATIO GENERALIS SEXAGESIMA OCTAVA' 10 iunii 1870

IM

creaturae hoc attribui potest, quod actionum suarum . nexa, et quando legitime exercetur, nulla omnino dele­
voluntas eius eit regula ?" Et postea: „Pater beati»·
gatione indigere concipitur. Episcopalis tandem me­
rito appellari potest, prout exercetur in dioecesi urbis
sime, tu, qui doctrina excelli
,
*
et rarum experienti
*
naturalique prodentia plurimum vales, perpende, an Romae, cuius est et permanebit summus pontifex vere
ex hac doctrina temera lutherani ansam sumpserint episcopus. Dicemus infra quid de hac voce pro melius
componendi libros de Captivitate Babylonica.... quae proponendum habeamus.
Sed estne ordinaria summi pontificis potestas in
enim maior captivitas et servitus induci potuisset
hoc sensu, quod ordinarie, absque necessitate aut evi­
christiano populo quam haec, quam profitetur hotum
denti ecclesiae utilitate iuxta marum beneplacitum et
jurisperitorum doctrina ?"
Et ita ipsi magnifice locuti sunt summi pontifices in qualibet dioecesi, prout ordinarius ipse, per se aut
per suos munia episcopalia obire possit summus pon­
ut et seipsos generalibus ecclesiae canonibus subtectos
tifex? Quis noh videat ex ista confusione incommoda
haberent. Testes pauci eligentur quos non citavit reve­
rendissimus Sancti Augustini episcopus. lulius I epi­ et dissidia oriunda? Aequivocationem istam gravis­
stola ad orientales sic ait1 : ,,ld ad synodi et simum quid et ecclesiae bono funestissimum afferre
posse nemo cordatus non diffitebitur. Atqui quo naiepiscoporum (qui in synodo Nicaena fuerunt) con­
tumeliam vergeret, si quae illi tanto studio velati Deo ora praevideri possunt incommoda. eo cautius, darius,
praesente egissent, a nobis abrogarentur... no
* omnia securius incedendum, nec ullus terminus quin defi­
4
secundum canonem fecimus". Zozimus ad episcopos niatur, relinquendus.
De episcopali vero summi pontificis potestate in
provinciae Viennensis et Narbonensis
:
*
,,Quod contre
statuta patrum... concedere aliquid vel mutare ne orbem universum, parcite, eminent iasimi patres,
omittendam banc vocem, prout ponitur., necessario
huius quidem sedis possit auctoritas. Apud nos enim
inconvulsis radicibus vivit antiquitas, ait ille pontifex
arbitror. Vox i^sUsTlnqfuoriae credere fas <ut, num­
quam in ecclesia ad h^hc usque diem, usurpata eet.
maximus, cui decreta patrum sanxere reverentiam",
Provocabat nos eloquentiseimus archiepiaeopue Mech('aeleetinus I ad episcopos Illyrici haec verba solemnia. undique omnibus nota5: ..Dominentur nobis liniensis, provocabat nos heri ad concilia oecumcnica.
Sed pace illius dixerim, ubinarn a concilio Nicaeno us­
regulae, non eis dominentur. simus subiecti canonibus,
cum canonum praecepta servamus". Martinus I ad que ad Tridentinum concilium, ubinarn vel in concilio
particulari, ubinarn vel in traitatu theologico quo­
loannem episcopum 4 : ,.Defensores divinorum cano­
libet, nisi forte his diebus editu
*
si’. ubinarn assertum
num et custodes sumus, non praevaricatores."
fuit umquam episcopalem esae, qua ]xxitur summus
Unum suffecisset monumentum adiicere, ut fecit
disertissimus {multi rident) Sancti Augustini epi­ pontifex. j>oleetatem in universum orbem ? St adsint
scopus. nempe iusiurandum quo se tot saeculis ob­ textus, textus producantur in medium; et evoe iis
strinxerunt et adhuc obstringunt summi pontifices die aedificabimur et illapsa verba pnqere et cum gaudio
retractabimus.
inaugurationis suae; nempe, profiteor me sacros ca­
Video sane in animad\ersionibus. quod poteetatem
nones ei sacrorum pontificum statuta custodire; quod
episcopalem asserunt textu isto: Pauce <>ce
*
meas,
in professione fidei Pii IV renovatum habpmus. Inde
;t>ed
*
in schemate eodem textu adsumma est apertionis nostrae, illud maioribus nostris paAce atjnot meo
tam eolemne effatum: canone, non absoluta potestate struitur primatialis potestas. Unde fit ista argunlentatio : Vel eadem est poteetas episcopalis ac primatialis
regitur ecclesia.
vel diversa; si eadem, ad quid novuru istud verbum in­
* Assertio. Certissimum tamen apud omnes re­
V
manet summum pontificem rationabilibus de causis utile saltem et ambiguum in lingua ecclesiae intro­
*u
hoc verbum ne
dispensare posse in omnibus ecclesiasticis statutis: hoc ducere? quare huc usque eodem sem
fuit quidem prolatum? Si diversa, quomodo iisdem
nemo catholicus inficietur. Boesuetius ipse, qui
verbis diversa potestas «Onvenienter asseritur? nemo
auctoritatem papae simul et episcoporum conciliandam
et componendam in supremo vitae suae amore habebat, certe clarum saltem et explanatum hunc loquendi mo­
hoc axioma pronuntiavit : in iure ecclesiastico papa dum inveniet. l)i<x> iterum, ri pniftatialia est et epi­
scopalis summi |>ontificis potestas ordinaria iu sensu
nihil non potest cum necessitas id postulaverit.
obvio et absoluto, ergo erit papa vere cuiuslibet dioe­
*
VI
Assertio. Certissimum est etiam immediatam
et ordinariam esse summi pontificis in universam ec­
cesis episcopus; ergo, ut aiebat olim («eraoniu
*.
quae­
clesiam poteetatem. et recto quidem et pleno et exacto libet rathfdralis ecclesia duos haberet sponsos, papam
nempe et episcopum, quod nemo huc usque dixit.
sensu. Sed quis iste sensus? Male intellecta verba sae­
Et cum detur occasio, fas sit mihi unum respon­
pius apud homines maximam adduxerunt perturdere verbum reverendissimo anhiepiscopo, qui heri
baüonem, ita ut quidam non ignotus scriptor dicere
loquens de titulis quos sibi tnbûebant summi ponnon dubitaverit, potius verbis quam rebus regi et
gubernari mundum istum; quod mihi oerte non ar­ D tifioee saeculis prioribus, voluit sanctum I^eonem jnbi
in quadam epistola hunc adseripsiree: „beo ecclesiae
ridet, nisi ad necessitatem demonstrandam, ponde­
catholicae episcopus." Veniam mihi det reverendis­
rando, delimitaado, explicando, stricte definiendo
quaecumque verba, e quibus periculosa ambiguitas in simus archiepiscopus, haec subscriptio ut subreptitia
res ipsae redundaret.
ab omnibus fere critices peritis habetur, et in editioni­
Potestas igitur summi pontificis immediata est bus melioribus verbi gratia in Queanelliana et Bal­
leri mana ipsa semper expungitur. Notum eet ante
boo sensu, quod immediate a Christo.instituta fuerit;
’ et quando legitime exercetur, haec proprio iure, directe medium aevum numquam hoc vocabulo usos fuisse
et immediate subiectos afficit Ordinaria est summi Summos pontifices. Signabant equidem, et ipeo
sanctus Leo (inde sane error innocuus, involuntarius)
pontificis potestas in universam ecclesiam hoc sensu,
signabat : Leo catholicae ecdeeiae rpiAcopw, sed ad­
quod primatui tpsi iura divino haec potestas sit addebat verba quae non erant oblivione tradenda, nempe
1 OoastMt epp. ΛΛ psaMram psg. MI. OnralSMhu est ttrbiti Romae; 'ita ut ista formula rit maior numerus
textas naeeas.
subscriptionum non tantum sancti Leonis, sed per no­
• IM. peg. m
vem saecula fere omnium summorum pontificum ; ita
» IW. MC.10S4.
non certe semper concludebatur: „Leo catholicSMieo4 Labbe, etlUA esariL, sa. tM, ta
.
*
Vil, psg. M, si raast.
deaiae episcopus urbis Romae." In manibus suat libri
Oototi.
*.
Concn
ftWMUL. TOMUS LU

M

X.’
696

A. 8E83IONE8 FJDBLICAE

ET CON<^WAT1ONES GENERALES

5M

et illoa facile eat consulere, ét veritatem stabilire. A populo aut de ciero currunt ad vos : redeuntes iactant
Testis est de sancto Leone ipee sanctus Gregorius •e obtinuisse tutores, quoe magi· sensisse debuerunt
Magnus qui de titulo simili loquet» ait l: ,,Nullus
ultores... Amici confunduntur, fidelibus insultatur,
umquam decessorum meorum tali vpcabulo appellari episcopi ubique veniunt in ludibrium et contemptum;
quorum dum iudicia contemnuntur, vestrae quoque
voluit”. Sed hoc tantum de puncto merto historico,
plurimum derogatur auctoritati. Ipsi enitu sunt, qui
quia fateor nunc in sensu catholico laudandissimo,
si hôc v^rbo dici '■ potest, appellari summum pon­
honorem vestrum selant, qui pro vestra consolatione
ti ficem rptscoptw wcteriae tmiiwae/û.
laborant fideliter, sed vereor ne efficaciter." Haec
Sed cum mox illustre Gersonu nomen occurrerit,
sariPtu» Bernardus epist. 178.
idcirco modo audiatis, eininentiaumi et reveiemdiMimi
En lugendus fv^lcsise status tem{>ore isto. Nam
patres. quid ænærit de hac salebrosa quaestione mag­
si tantum iu textibus nostris et orationibus unam veri
nus ille vir, et quomodo confusa mire distinxerit . Af­
faciem ostendimus, non ecclesiae bono et veritati ipsi
fero textum. qu»m niqiei laudaverat amantiseimus
consulimus. sed quod pluries iam evenit temporum et
( 'onslantinianue «*|HMOpus 9 : ..Plenitudo |totestatis
hominum < ul(<a. quod pluries iam Deus permisit, illud
m JcMjrtMji ac, aiî Gen-omus, non potest esse de lege
itenim m futuro poterit redire; et quod easet detri­
ordiiniria, ni«i in uni>> summo pontifice. ne< tamen
mento pro e»xl<vA siim-U nostra hisce praesertim dieplriiiiudo ’■«pair }M>testatis sic intelhgenda est quod
bu>. in quibus ubiquv impugnatur auctoritas etiam
pr<> hlnto
luri-xlc t lomni m omnes |»er ae »el |»er
rti Mio legitimo usu.·' λ fortiori in sui
*
»)bihhu.
*p>
nh<»> rxtiat-rdinai n
* panum exercere. Sic enim prae- Bt excessibus.
iiidi'Hit·! ordinatίΐκ <pn melialxmt immediatum. immo
Quae Hiitrin niMifi h lenter dixi, ιή contrahere in
et imtiMxhalihsimuiti sujmt plvbee eia commissas. Ex­
jvxpjentil us ernei.dationibus Miffn tat. qua
*
benetruditur igitur plenitudo potestatis pa[»ac anj-er omnes
volent»ae viMiar <v»mim-ndo. 1 “ emendatio, vox .-.epiuibruuiv». solum quoad pohwUitem vw ej i* o)»aleni.
*
svopah
' utpote maihlita et *ija»nculn
s
mtorpretams-ositas uut 'evidens e···-Ionie pt 11 it a.
*" .
dum
tmnibus favens i>ninin<· eradatur. 2° sii tvfurinetur
Q'hd his verius sapientius, quid tenqwratius. quid
* imda plirusi
m
*
paragtaphi tertiae: /un'nfn
ut
>u « · îutnodalno Y Tota enim quaestio ho<·ρ
* ίικ ipiorogiιμ>{γ*Ι μ
*·
ha»
additio'.
turolnn ab eminentissimo Bertrando Augusti^luneiL
*!
qu<i·
«virniwo ro hsitf rrcvrrn ct *
·η<ν<
>
• i<dina1i samtae Homanae eixleeiae in suo tractatu
vtr. . 3" p.wt wrba sand i Gregorii om­
ad boc exarato. viu}
'
*
(’hristus commisit Petro
nino miranda ..invii
*
Ιη»ικ»γ <*»t
Imnoi univvmh
*
»*·
regimen <vi lemae tantum, quantum ne^wArimn eiat
(-Insiae »‘!i.
addantur haes- alia n>>n minu
*
\iqiia
*
«
(Ί ryptliclwit <Ίιηι rogtmine erAesiae.
eiusdem mavitlil {Olltifiris >'» Mid U9th MlqU' «7 iacojx»

Menii iiostriu· verto iniuriam afferret, qui imstraa
iitnvh h“ !!'>n
quid aliud <i jilw nui ut ]wr
*suKpi<'ioiu vellet m η
*Νπη
venerandam et amant w*.
»0.
/x r <pms A-c/rxhs/i.MA rfi'ftx.i· i
· f nrd<·. rtn
uiimiji aurtonlMHun comnero. Avertat Deus quod vel
tundatur?
Aelii rogitatione attingere pnsMiin, quod etiam m mi s
lambin AswtUi'T vlwet Mit i<»n 1 iib illu-t ’ i*miho
tum» sapientiae sanctae sedis, moderamini. indefessae
episcop» Auiolianensi emim ista- m unem. ιι<·ηιρ·erga omne?» erelmas devotioni quidquam detrahere C <|U<nI •»<·ηηχ>|· appellari p«»ssit ad -ummtHn pmli
oehm. 'Nonne q-.se"sanctus Gregorius Magnus iam
fiveni. *
ed
tamen n gulai iter loquendo ιι<·ηηι
ι
*
m
laudatus quare (ani mira v«rba non rej»eten»mua?)
except 1011 ibus noli <ίιιι*ι* canimiuM· ιιιπ
Ι
*
; t muinonne i|w. inquaip. dilit9: ..Si sua unicuique epigradibu>.
»co|>o lunsdirtto non servatur. quid aliud agitur )usi
Et ha
* ’c v<wtr<> aapirnliJssitim )mb<m submitto
ut |μ"γ nos |hm qutm oeeleaiarticua ordo custodii i debuit,
confundaturMrnnnisfip iuvat lo^nnemXVlU. cum
OBATIG
dtssq4us et illusus .aheolvisset quemdam Jximitem
yevrrewtii pntru d<>m>ni
«τ)α?
*
Μ<·ΐί
y AuPentium nomine ab episcopia nostrae Anemiae ex
»WT«) '
Bun »n<»nen.‘i* ‘.
(Vminunivatum. illia de hoc farto dolentibus ro*'
KpHidisw'
..Profiteor omnibus consacerdotibus meis
Eminentissinii praesides, eminentissimi æ re
ubique tomruni. adiutorem me potius et ixuiaolatorem
verendissimi pain
.
*
esse, quam ‘OUtradictorem. Itaque illam absolutionem,
t>iv inA.vl oquia venerand^pie traditio, oocumeni·
qjiam \estm ex<ottfrnunieato'ignoianter dederam, et
eorum qiloque (xuuiliortim rabones, sanctmum |>atrum
Ab' fraudulenter atxepd. irritam facio et ctaw.ni. Ab­ effata mirifive illustrant Romani pontifici
*
in uni­
sit tu hisma a me et coepiecopie meis."
versam eœlesiam primatum, qui l«eati Petri pnd< ipis
Attamen, eminent isaimi ac reverendissimi j at rea. a)iQAlolorum eat successor. Attamen visi hoc lu< ulenter
(pns negare audeat historiam consulendo, quamlibet
ac pempicue demonstrent veri» a tot tantisquv oracjihs
fvvbvoasricam historiam, iafeliiloribus quibusdam D) prolata, nos etiam in hix
*
oecumetuvo concilie» \atitrnq-onbus magna in orbe exorta eaae mala ex iuria(XUio. in Spiritu saneto congregati, huic sapientiae
dictionis ^liacopalis neglectu aut contemptu? Unum
Filii Dei vivi aedificio non perfunctoriam manum
tantum testimonium afferam, nempe sancti Bernardi,
apponimus, ut illud appareat splendidius ac roboratum
illius doetone, qui miro flagrabat amore et telo erga
unanimi {Mtrum consensione, eo quidem pacto ut dum
sanctam^aedem. Seribene a^ Innocentium II sic ostenditur fidelibw
*
tamquam suae fidei visibij^i^ineodem tempire firmatis in ipeo episoolocutus est: ..Vox una omnium, qui fideli apud nos xd&iue^tum,
%
(lira {^opulis praesunt, nempe iustitiam in ecclesia porum parti» ulaiiutn iuribus. adversus ictus inimi­
dejierirr. annullari eet letuae claves, episcopalem om­ corum ecchwiM· se cxhriieat validior eius vigor.
nino vilescere auctoritatem. .. Quique flagitiosi de
Ad hunc felicem finem obtinendum, tutum iter
nobis parare «liraverunt deputation» de fide prae­
* Ad Eulogiam, tpUcopem lib. VIII, epi»t. 80 indict. 1.
clari patrex m reformari schemati
*
capite III. illud
P.l. LXXVH, »38 d.
initiando definitione oomilii Florentini circa prima­
* Df potftt. ecrltt. ci de origin* ùwi» et Irgum, ia tpilogo
I ΟρμγογΛλ
tum. Et certe |s'
t
*
celeberrima illius synodi verba
* Ad fUmaaam defensorem lib. XE epht 87 ; P. L LXXVU,
HWa,..
1 Argumentais ; .Episcope
*
Barciaouea&tT' aonanllh prae' Ç labba, cotfsct coaeiL, tam. XI, ool 1880, ed. nyet. Coteti ■f—i» ad explicandam capîtM bai» doetriMua proposait emea[tomi, XIX, HT]..
;
datiaew
7,
41,
».·
..
»

CONGREGATIO GENERALIS SKXAOE8UU OCTAVA 10 iaaü 18T0

MT

Μβ

consistere potuiaaaat, cum in ilia statuatur Romano , seorsum singulos q«um wod omnes, hoc tamen paeto
pontifici tamquam auocaaaori beati Petri totiotqw potio· dici debet meo iudimo auprema. ordinant,
ooclmiae capiti pasoeodi, regendi, gubernandi ec­
papalia, aive pontificia, quam episcopalis atque ordi- #
clesiam univeraalem a Christo plenam potestatem da­ vnaria, iuridico. loquendi modq
*
inspecto.
tam eese. Porro haec potestas pascendi et regendi
Caeterum denominatione» eae iam proprium ius
universalem ecclesiam non est tam uni honoris et in­
acquiri viese historice coaetat, ex quo tempore Romani
spectionis, sed vis continuae actionis super gregem;
pontifices papae commune nomen caeteria epimopis
nec limitationem seu modum imponunt verba illa se sibi tamquam peculiare vindicaverunt in epistolis
gerendi iuxta sacrorum canonum instituta, quae decretalibus ad episcopos et fideles seorsum directis;
sapienter adiecta sunt ipsi canoni. Illa enim nihil de­
quo factum est, ut secundum usum omnium ecclesia­
trahunt potestatis plenitudini, cum nullo pacto con­
rum iurisdictio Romani pontificis peculiare sortita sit
nomen, quo maieetatem seu primatus poteslaiem me­
sistere possit principatus qui arbitrarie extra legem
se gerat, sed qui gubernat explicando, interpretando
liori explicet modo. Attamen praecipue Romani pon­
ac modificando leges pro publica necessitate.
tificis iurindictionem debemus dicere ordinariam, tam­
Ut ii» et aliis suppositis limitaiijMnbus obviaretur, quam primatus officium divinitus traditum exercen­
patres deputat tonis nobis proposuerunt doctrinsun
dum. co intuitu quo concilium Lateranense 1V talem
paragraph) terbac tamquam consectarium seu inteq>reappellationem significavit convenire, scilicet cum Ro­
tationem canoitis laudati concilii Eloreutini. Verum
*
manus pontifex virtute sui principatus providet erga
tamen illa non arridet pluribus patribus. tum quia B ea^ quae respiciunt ad conservationem unitatis, uti
lurp Komani pontificis explicantur, suo iudicio. nimia societatis christianae vitam; ad quod obiectum refe­
late et eum duinuutione seu periculo diuiiniitionis
remur non tantum definitiones circo fidem et mores
* erga cultum, sed etiam lege· generales disciplinae,
mriuni epj
*«xq»idium.
tum quia termini, quibus pro­ et
ponitur utraquo iurisdictio. implicant luter se. Plusquibus pnneipia universalis oeconomiae eivtasiae *taquaih impendam operam in his solvendis obiectionibihuntur, seu moderantur. k*
ive dispensantur.
biif, quia tempus non }>ermittit et quia alu patre» laib
lamvero cum ad singulas causas aut peraona
*
seor­
sum descendit actio lunsdiohoni
*
pontificiae, extra
egregie fecerunt, hoc tantum Ad proponendum, ut
aliqua formula brevior ac danor adoptari possit, qua rasum appellatlonw seu supplendaq negligent}·· in­
divina iura Romanae sedit» deplanemus ar pandamus
feriorem. tunc lundioo loquendi modo potius dici
fidelibus, non acqiiivoeo net' minus olwuro modo,
debet Romanum pontificem agere iuri
dictione
*
extraimm» in quantum fieri potest, iisdem verbi
*
ab eo
oniinana *
iie supremi imj»eru. qua |x>(uO iuxta <t>n«loiac jiatribus arreptis’ et u
*
sabulorum iam coni Jiuju Tridentiniim causas cnjninum granorum suo
w-vratis. ne forte aliquid a concilio Vaticano doren
uidaio reservare, itemque exemptione» a lunsdictionv
\ ideal ur. ijUthi rovsial a do\ trina revelata atque do
opimx)|»ali pro utilitate ecclesiae concedere m favorem
finita ac praornphone longissimi teiiqxiri
*
firmata.
l(K\tfuni eut personarum. Rrtn ion forma iuxta Miris
Hac extnnMva ratione du» tu
*.
non minu» quam alus
publici principia ac idxta reiisuin plurium a» npterum
pexum u* dxere. ]M>tretateiti\)riinalus sanctae «xli
.
*
'argumenti» ad rei essentiam pertinentibus, nonnullas
etsi non aivuriito stylo ner longas animadversiones <' mi niriftdicttonem in RomarvrpnntifKe e** ’ ordina­
«ina idnpia » erl»a m
2 a homahs exarata, quae
riam in quantum est directa ad servandam » mtmuam
novitatem alnpiam redolere videntur. vestro sapienti
unitatem, quia· intime cohaeret liono generali et oon
indi'b’ propono. itemqiie formulam quae adventantes
*
cnrduu
unncraali. *ed etiam m
*
*χιιιηιι>
)χΝ
taiûen
opinione» m ha- unitatis <au
*a
conciliare |KMsit.
illam apj«ollare extraordinariam et imnMxha'ani. dum
Si tu profani
*
dis» ipliuis sunt quaedam \etba
praevenit aut mIh reservat ahqua
*
cau<Mt'. ««veniant·
\eluii sacrameutaha. ita ut ipsi
*
nalla additio aut
aliquo tnolivo extraordinario. Sed quomodo unique
immutatio aivedere qtica
*.
absque erroris periculo,
agat. »ertum eet }«ct»«statriii primatu» Minctae mmIu* ex«uvendum nobis eM ut «»i>n>- ambiguitas tollatur,
tendi ad ixvle iam imivetwdvm.
cum agitur de definiendo a» proponendo fidelibus
Id i|
um
*
probant testimonia omni scvoht m omni
Munun dis-tnnain. quam veram et prout i de fide
regione exliduta. Ut ven> de «xvicsia H^pauia' «piae
haltrre debetif. Definitionis lennini «ansenianet? con­
nuuntissima erat a >««de ajxxCnlca. iauti««per bwjuar.
veniant et a^Ommodttti sint ustu recepi<S loquendi,
suffnit mihi mentionem facere de veneranda illa epi­
ita ut aeque de i jxissmt expremio genuina illius sensu
*
stola roncilii primi TarraconenM
*
’. ad Hilanim |>a·
seu conscientiae populi. quae, ait Melchior Canus,
|«am miMsa. m qua illum alloquuntur [Mtnv tamquam
non ;«an> momenti argumentum effi.it quando
1‘etn prim ipHtum tenentem, unde nilul rrron·. nihil
agitur de rebus fidei. En. rexerendissimi paire»,
*aumptmnr.
pra«
M«d poutifu-ah t»»tum «ield»’rah»»ne
talio «pia nitln et aliis qtiamplm imis jvatribu», qui
praecipitur, profitent·» omm
*
*)»ania·
Hi
*
<itc<ion
rtifinittii in hoc coii; ibo αρ]χ>:ηη<αχ. ut primal us Bo- D »v«ngif/>Xi epiaeopi. æ ad »an< tam aedem R «manatu
mani pontificis hoc momento elevetur in faciem
accedere, ut h^ibu» generalibus · eontilio Nicaeno
{«opulorum omnibus propriis ac divinis praerogativis
*
lati
iam invalotxmtibu» robur ac vitu darem. Roma­
decoratus, non arndel. quod summus princqiafus
num |KUitifi(em igitur tamquam diariplinae generalis
super universam ecclesiam, ut ait concilium Lugdu­
custodem ai' moderationem ordinanum considerantes.
nense. sive impeni summi potestas, quae superVinssim eamdeni rationem agendi videtur habuisse
exrellen» et mairetatica merito dici posset, coaequetur
Siricius p*{>a respondent ad Hl men um. eiusdem Tar­
fion tantum sonitu vocum, sed etiam confundatur raconensis provinciae arvhiejyvopum. super aliis
idearum significatione cum potestate communi epi­
quaestionibus ad baptismum et ordinationem j*
rscopali ordinaria, qua quisque potitur in eccleua tinentibu
*
et eidem pontifici pmp.
tti».
*
In hac decre­
antistes seu praelatus erga singulas eivlesias ac per­
tali epistola1, quae prima inter indubitata» lorum
sonas sibi assignatas. Natu etsi illa praebeatur ex­
habet, illa notatu digna inveniuntur, solum Romani
tensione distincte ab iata in eo. qqod primatu
*
auc­
pontificis supremam doismnein constituere po«àr
toritas immediate exerretur ac se extendit ad universo·
• T^ieU üpùtûit fiouMneram peaft/lrem ftnwnae. Um I,
jmstoree et fideles particularium erekmarum tam
i Aa sccsptwF

pag. I»
9 Lakbe. evitet, cvttvil^ 1·«. II. pa< ISIS. M. eaaM. Ctototi; Masai, 111. M.
-,

5W

A. 8ES8IONÏ8 PUBLICAE ET ΟΟΕ0ΜΕΟΛΤΙί)ΝΕβ GENERALES

MO

legem generalem et condere et solutiooea> definitivam 1 secunda capitis tertii supprimantur uaque ad illa
.^uiuscuraque ritus et dignitatis", et illorum loco ap­
dare. Quae quidem verba illud praecipue innuunt, Ro­
manum pontificem exercere ordinarie supremam ae ponantur: Akckms prostade Aeae prraitew sanctas
universalem primatu· iurikdictionem, dum collective sed» poteteteext, yuoe ad «xtosom «mtvraotoi se ex­
complectitur ecotesias aut personas, extraordinariam
tendit, esse ordinariam et immediatam, in quantum
vero vel episcopalem, eum ad singulos praelatos aut ex officio primatu» deetiuatur ad oonsemtionem
fideles seorsum ae protendit; quod aliquando etiam» unitatis intime ooniunctae cran bono generali et con­
egisse constat Romanam aedem in Hispania, uti ac­ cordia unirereati, quin nMl impediat, quod Romanae
cidit in causa Basilidis et Martialis episcopi libellatici pontifex illam extraordinarie exerceat erga particu­
et in causa Silvani Calaguriteni ac Nundinarii Bar­ larium ccrleriarum cmeucumque ritus et dignitati»
paetoree atque fidele», dum ealue eccleeiae id poetulet.
cinonensia contra canones ordinance.
Ut in paragraphe tertia poet verba ,,episcopalis
Omitto alia exempla quae adducere poraem ex epi­
stola sancti Hormisdae papae tradentia regulae, seu iurisdictionis potestati" subdantur haec alia: Qua epiformulam fidei, quibus clerici graeci immigrantes in acopi ut apoetolorum eucreemore» et ab Spiritu nancto
Hispaniam re subiicere deberent, et ex alia sancti Leo­ poriti tamquam particularium enieriarum paetoree
nis II ad episcopos Hispaniae directa; in quibus clare attiguafo» «ibi grege» etc.
Ut in canone III peg. 15 lin. 13 [7 Dt] poet par­
apparet duplex respectus exercitii iurisdictionis Ro­
mani pontificis, scilicet ordinariae et extraordinariae.
ticulam copulativam ..sive" intercaletur hoc adverbium
At in utroque casu immediata seu pontificalis suprema i' extraordmrriam
Haec sunt quae pro meo captu vobis proponenda
magi», quam episcopalis ac communis praelucet iurisdictio. Et quaero, quid necessitatis habet primatus habui.
huiuwemodi qualificationis, quando nemo inficias ibit
Hic autem interrujga disoeptatio est. et eminenRomanam iurisdietionem protendi poses ad univer­
tÎMimus primus praeses jiatree dimittens ait:
salem ecclesiam et universas personas in ea constitu­
..Proxima congregatio geflatalishabebiturcrastina
ta»? Parum certe proderit nomen iurisdictionis, quam
Romanus pontifex accepit per Petrem a Domino die. hora octava cum dimidio, in qua continuabitur
nostro lesu Christo dono speciali clavium regni cae­ discussio specialis schematis pro|»oeiti."
lorum, itnmo et hoc vocabulo epiecopali forsan dubi­
tationem et implicationem induceremus.
27.
Non vero haec quaestio ut dicitur eat quaestio ver­
Congregatio genaralis sexagesima nona.
itorum. sed est res magni momenti, quando verba
1870 iunii 11
significant aliquam rem gravem. Ideo quaeciimquosit
Die sabbati 11 iunii 1870 hora octava cum
acceptio voeum sive verborum, quae in schemate in­
dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae
veniuntur, directe et profunde considerari debent. Si
patriarchal» basilicae, generalis reveretniissimoruin
tamen acceptentur aut reiiciantur animadversiones.
semper verum erit, auctoritatem Romani pontificia patrum congregatio habita eet ; cui interfuerunt quin­
.
**
8 pa­
et auctoritatem-epiacoporum altius esse fundatas, scili- C genti triginta sex patres, nempe 31 cardinal
triarchae. 9 pnmatee. 71 archiepiscopi. 383 episcopi.
eet in verbo Domini quod numquam transit. Hoc ver­
4 abbates nullius dioecesis, 11 abbates générales sive
bum considerat eruditissimus unctus PacianOs. prae­
praesides congregationum ordinum monasticorum,
decessor meus episcopus Barcinonensis, his verbis
designans utran^que jxiteetatem summi pontificis et
usum mitrae habentes. 19 generales et vicani gene­
rales ; quorum omnium nomina, quae per assignatores
episcoporum ’ : ,.ldeo ad unum Petrum loquutus est
locorum accurate descripta fuerunt, exhibet indiculus
Dominus ut unitatem, firmaret ex uno... et omnes
episcopi essemus in illo... Etsi nos temerarie pro patrum sexagesimae nonae congregationis generalis,
qui inter acta concilii asservatur.
peccatis nostris episcopi .nomen vindicamus. Deus
Reverendus pater dominus Georgii» Errington
illud sanctorum et apostolorum cathedram habentibus
non negabit, quod episcopi unici sui nomen induisit
archiepiscopue Trapeiuntinus missam lectam celebra­
vit. Qua absoluta, et recitata oratione Adtumu» Do­
His vero praehabitis (tigna defatigationi»)..’.
Has vero animadversiones propono, ut capite 111 nobis mine etc., eminentissimus primus praeses iussit re­
projKisito, seu post ultimam phrasim paragraph! lationem perlegi iudiSum excusationum, in qua habe­
batur reverendissimos· patres Marcellum Touvier
primae huius capitis Ill addantur haeo: Ac praecipue
in tynodo T rident ina cap. VII tree XIV de poeniten­ episcopum Olenensem et vicarium apostolicum Abyssinise, hecnon Franciacum Raynaudi episcopum
tia, dum declaratur: merito pontifice» maximi proeuAegensem et ’ vicarium apostolicum Sophiae et
prema potetlate tibi in Mttfveraa ecdetia tradita cau­
ta» aliqua» criminum tuo potuerunt peculiari iadirio D Philippopolis veniam discedendi petiisee ob praesenrrteroare Quae verba continuate poet illa a concilio tissima pericula animarum curae ipsorum commissa­
rum novissime valde aucta.
Florentino de primatu Romani pontificis prolata mihi
Interrogatis autem de more patribus, et surgentisufficere videntur, ut iurisdictio eiusdem primatus
bus pene omnibus, idem eminentissimus praeses de­
sarta tectaque servetur, et omnem ambiguitatem exoludhnj circa extensionem ad ecclesias porticulases^t' claravit causam discedendi a congregatione generali
fuiras admissam. Deinde subiunxit :
singulas personas seorsum consideratas, cum relihqui..Prosequamur nunc discussionem specialem tertii
tur sapientiae sanctae sedis huius supremae iuriedictionis adimplendae ratio iuxta necessitates atque capitis schematis constitutionis primae de ecclesia
utilitatem ecclesiarum, quibus semper consulere Christi, de quo adhuc veniam loquendi petiit reveren­
studuit ; aut si huiusmodi forma non sufficere cen­ dissimus dominus Ludovicus Haynald archiepiscopus
Colocensis."
seatur. propono ut verba, quibus incipit paragraphus
Post haec ad ambonem successive vocati sunt epi­
scopus Magno-Varadinenais ritus rumem, episcopus
Massiliensis, episcopus Solutiorum. episcopus Ore■ XHst. ΠΙ te Syaproaisa··. Ct. IDgas, P. L, ΧΠΙ,
nensis, episcopus Vapinoensis, episcopus Bolinensis, et
ίση a, sos atas varisaUSas Isetioaibna
abbas Sanet, Pauli de Urbe.
* B^ist. I te *
rnn~atnr- —. IbH. M>7 c.

eoi

CONGREGATIO GENERALIS 8KXAGKSUU NOMA 11
ORATIO

rerarafc’ patrù doauui lotepiu Pagp-SnUgyi
epucopi Maffita-Varadinauit ritu muepi·. ,
Sancti concilii patra.

IW0

offmrficwli1 „Nooesaariam aoa est, ut aaoaràtia» per­
quiramus quali
*
intar caotaroa apostolos fuerit Patrua.
Esto quod fuerit ille talia, qualem Latini aiunt illum
fuisse, at etiam maior, quid boo ad papam ? quod
inde commodam in Romanam rodundht ef^sdbpamf
'
*
Et deinder prosequitur
*
: „Petnis fuit vicarius Christi,
et quanta Christus eum m torri» ageret, praeditus
erat, inter apostolos potestate, tantam
*
Petrus, post­
quam Christus sublimia raptus fuisset, intar eosdem
apostolos obtinuit potestatem. “ Ergo Graeci schis­
matici primatum Petri orthodoxiasirie asserant, sed
negant perpetuitatem primatus in ecclesia Chriati;
cum tamtn primatum Christus posuit fundamentum
ecclesiae suae, ita ut, everso hoc fundamento, ipsum
ecclesiae aedificium corruere atque existentia ecclesiae
cessare debeat, patula eet Graecorum schismaticorum
aberratio.
Ego autem cum aolatio conspicio definitionem
concilii Florentini de successione Romani pontifici»

Hodie ego intar vo« raram graecari .orientalia eecleaiae pretioeMumae quondam toraria,'quam a.nobia
haedum aeparatam eaae dolemua, agam, dum de apoetolioo Romani pontificia primatu in imivarea aodeaia
diacuaaiooem inatituimna. Obiratum magnum, obira­
tum magni ponderis eat ; ideo aertnoni meo favete, ut
in hac rara rectum indicium proferre valeatis.
Dum anno 1690’ natio mea Rumene, tau sicut se
dicit Romana, unionem a schismate graeco cum annota
Homans ecclesia amplexa est, in instrumento synodali
per tunc metropolitan· Atbanaaium et omnes protoprabyteras nationis subscripto sequentia exprema
eunt1: „Cum super omnia talutia animae curam
habere debeamus, unionem cum sancta Romano-oain primatu Petri; et h^ec definitio concilii Florentini
tholica ecclesia amplectimur, atque profitemur nos
omnia credere et confiteri quae sancta Romano- clarissima est, plenissima est, complectitur enun om­
. catholica ecclesia credit, docet atque confitetur, im­
nia illa quaecumque de Romani pontificis primatu
primis autem quatuor puncta, in quibus adusque credi et asseri possunt. Romanus pontifex est vicarius
differre videbamur, quemadmodum in concilio Floren­
Christi, vicarius Christi in pastoratu totius gregis,
loco ('hmti pascit et gubernat ecclesiam. Ergo conse­
tino definita sunt, atque etiam Romanum pontificem
in totum orbem tenere pnmetum, Romanum ponti­
quentia est quod omnis, qui in ecclesia est, Romano
ficem esse vicarium Christi totiusque gregis Domini
pontifici vicario Christi obediens\^ese debeat ; quo­
niam qui vicario Christi non obedit, ipsi ('firisto non
pastorem, rectorem et gubernatorem in beato Petro
obedit.
»
a Christo Domino institutum.
'
*
Et ego saluto de­
Romanus pontifex iuxta definitionem concilii Flo­
finitionem concilii Florentini in hoc nostro schemate
rentini est caput unnersaiie ecclesiae Christi, caput
reproductam tamquam basim unionis nationis meae
in corpore dirigit operationem membrorum, et Ro­
cum ecclesia matre Romana H une primatum Romani
manus pontifex caput universalis Christi ecclesiae ex­
pontificie in definitione concilii Florentini expressum
omni tempore agnovit graces ecclesia prout praeter citat et dirigit omnes vines, quae sunt in ecclesia, ut
omnem antiquitatem etiam concilia universrina acta harmonice cooperantur ad finem ecclesiae ootiM^ueciconciliorum et canones conciliorum testimonium fe­ dum.
runt. Ergo in definitione concilii Florentini apte om­
Romanus pontifex est rector et gubernator univer­
salis Christi ecclesiae: ergo leges fert pro tota ecclesia
nino provocatur ad acia conciliorum et canones, quia
dico, praeter omnem antiquitatem hi canones et acta etiam disciplinare». Quoad quod obeenari debet, quod
Romani pontifices relate ad disciplinam aliter ver­
conciliorum testimonium praebent de exercito Romani
pontificis in totam ecclesiam primatu. Et ego reor sati fuerint relate ad ecclesiam orientalem et aliter
relat^ad ecclesiam occidentalem. Dum enim Romani
hunc esse sensum verborum, non autem restrictivum
pontifice^ in Occidente decretalibus rem disciplinae
potestatis Romani pontificis, qui cum sit primae et
moderabantur, in Oriente disciplinam stabiliverunt
primus, ab iis qui subordinati sunt, dependere om­
nino non potest.
per confirmationem canonum et legum eeelesiastioarum' in .generaubus conci his in Oriente celebratis
Sed hunc primatum Petri agnoscunt etiam om­
statutarum; quae leges ecclesiae |x»r Romanum pon­
nino Graeci schismatici, qui nobiscum in oratione ab­
tificem approbatae constituunt disciplinam ecclesiae
solutionis defunctorum a censuris ecclesiasticis ita pre­
cantur: ..Domine multum misericors. Domine lacu
orientalis 'hodie quoque.
Sed Roman us pontifex in toto ori» chnetiano pri­
Christe Deus noster, qui super principem apostolorum
matum tenet ; Romanus pontifex primus pastorum est. w
ot discipulorum tuorum Petrum aedificastyecclesiam
ergo primus qui potestatem jurisdictioni» habet in
tuam, et illi dedisti claves regni caelorum, et illi et
totum gregem: et qui habet totum, habet etiam par­
caeleris apostolis dedisti omnem potestatem, ut quodte», consequenter primam potestatem habet Romanus
cumqiie ill i ligaverint in terra, ait ligatum et in caelo,
et quod solutum fuerit in terra, sit solutum et in D pontifex in peculiare» grege». Romanus pontifex est
unus eet primu». et in hoc uno pastore grex Christi
caelo etc.
',
*
etsi Graeci schismatici successionem Ro­
unus est, quemadmodum ait divus Cypnanus: ..Etsi
mani pontificis in cOnferiso Petri primatu negent,
.'llnente graeco Helia Meniata ‘ in suo opusculo Lapi» pastor» multi sunt, grex tamen unus est.'
Haec olarisaima sunt, patula sunt sx ipso sensu
1 Arganaata·: .Episcopos Magae-VaraMaasia ecclesia·
litterali definitionis concilii Florentini, et de his agit
raaMMse acceptasse a taaspore tpse aaioaia rwtitete· Mal­ paragraph us secunda capiti» ΠΙ. Et tamen post meam
lios·· oomUH noraatiai, et aapMsra esse ei aHqaid aMuwconfessionem veram et ex ihtima convictione pro­
Expoageada· paragraphe· Mcuada· esa caa relativo oaaoee.
U paragraphe quarta aliquid sMenda· qae taaaatar oapmaaaa fectam, de primatu Romani pontifici», admiratio vos
Bonasi poatiAeto potestate· eoa sppcai iaribas episeopora· subibit si ex ore meo audiatis modo paragraph um se­
qai a Spirits asset· positi eant regere «ooMsa Dei. Ex­ cundam una cum canone ei correspondeute exinittenpungenda eo quas rvapfciust iasaredlata· Bomani poatiMa
dsm et expungendam esse.
.poteotote·. Ex paragraphia tertia et quarta aaaa ooalda·daaL Hinc eneailatioaM projioeait M, M. M.
*
aaao ΠΜ, hoc praenotate titeto ; Lapit qfrwditeh', rah qao sb
• Iram 1T00.
• Muri, XXXVI··», coi. 70S u.
•raters dtatar.
x Sea potha Diet MignaCi, cuius opaoculaa eai titula
i Op, di, p. 181.
Hire· oserddles' priaaa Lipaiaa prodiit aaao 1718, aoxqao
•
P 1M
latina redditus itera Upases eaa texta grasso oma Mt
• taahsa ed. Val

«OS

A. 8B88IOMB PÜBUCAJS ST ΟΟΚΟΧΙΒΑΤίωΠΜ (HDOGUUH

---------------------------------------------- 4-,

, «M

------------

Ratiooae «uni, qpia ego «x «MinitMoe dognatréa A naapootiUax dapfaütoitinapotaatafa anaa ifaripliiw
id totum ermiuwim dafatau, quod ut (ufurfluun), ecclesias orientalis Mai camofaam mutaret ; timensot
sut non plana clarum, «ut disputabile «at. Insuper ex­ enim praemiosa mutationediscipUnaeaequaturam mu­
pungendam hanc poregrephuin oeneeo, propterva quia tationem ipsius ritus: ritoa autem orientalibus idem
in hac paragraphe occurrunt expressiones, quae gra­ est cum religione. Quare? quia Kbri rituales et liturgid
vem anxietatem producere poesunt. Legimus in beo complectuntur dogmata religionis et depositum fidei,
paragraphe „cuitncumquo ritus et dignitatis", ubi depositum fidet illud, quod omnia dogmata catholicae
religionis in se complectitur, ipeum dogma de primatu
omissum est, et forsan dici debuisset, etsemss patriarckalit. Graeci schismatici in illam poesunt venire Romani pontificia atque de inftdlibilitate magisterii
opinionem, immo sententiam hic per haec verba eius, longe darius, longe evidentius quam apud theo­
„cuiuscumque ritus et dignitatis" derogare voluisse logos scholsstiooe invenitur, qui interdum speculantur
concilium Vaticanum concilio Florentino, in specie et ratiocinantur sine historia, cum tamen scire debe­
verbis illis soleis iuribus et privilegii
*
patriarcharum rent, historiam ease testem temporum, lucem et prae­
orientalium. Et in hoc sensu tanto magia confirma­ conem veritatis atque magistram vitae.
Dico in libris liturgie» et choralibus ecclesiae
buntur, quoniam illa verba .salvia iuribus et privi­
graecae omnia dogmata ecclesiae catholicae com­
legiis patriarcharum orientalium" in «producta in hoc
prehendi ; et bene auiiqpdvertit archiepiscopus ex
schemate definitione florentine omnino exmiaaa sunt.
Et dicent Graeci, hoc significat foedus frangere, quia Corfu ‘, veniet tempus cum, animorum Graecorum
cum latinis reconciliatione obtenta, omnia dogmata
verba illa iu definitione florentine ..salvis etc." erant
conditio sine qua non unionis Graecorum cum ecclesia ootholica, quae in deposito aocleaiae orientalis depo­
sita sunt et complexa, illis fient clara, et post ani­
latina : et sie Graeci illi schismatici per hanc defini­
morum et charitatis reconciliationem sequetur etiam
tionem concilii Vaticani non modo non dasarmabunconfessio omnis veritatis catholicae: ergo primo est
tur. verum etiam ex definitione concilii Vaticani
charitas, primo est reconciliatio animorum. Sed.
nova capient arma ad suum schisma defendendum,
sancti concilii patres, si in Ablieis legum tabulis ritus
sustentandum et iustificandum. Vult mundus decipi,
noster ritu» paganus compelletur, ai noster ritu
*
l»n·
ergo decipiatur ; sed decipiatur sua propria culpa, non
tum toleratu» dicatur, ai dioatur ntus latin u» «wt
autem culpa nostra.
Aliud quod occurrit in hac secunda paragraphe eet primus, deinde secundus graecu», nonne hae< humi­
liatio eet pro-nobis’ In ecclesia Christi non est dis­
commemoratio disciplinae, liaiid dubie etiam tendencrimen ludaei et Graeci. totuin quod esi catholicum.
tiose ad disciplinam ecclesiae orientalis, VUt nimirum
illa.powit de plenitudine potestatis pontificiae etiam , aequale est ; ergo non datur primus neque secundus,
mutari, aut dns iplinae ecelesia? latinae ex toto assised omnes fratre
*
sunt, et ideo aequali
*
aestirtiatii· non
milari. Disciplina erientalis et occidentalis ecclesiae conturbat fratres. Ex his rationum momenti!
*
ego
una est eo respectu, quia et una et alia disciplina ca­
istam (Mtragraphum secundam e schemate nostro sim­
tholica eat. Disciplinam enim orientalis ecclesiae pliciter exmittendam ense puto, una cum iOrw
*»pimfai nint ecclesiae leges, canones universalium con. ilio- Sdtnte canone tertio.
rum |M
*r
>unnnum Bomanum pontificem approbato
*
t
Et vobis soleniniler hicce declaro, si istam pararum. qua
*·
non catholica twe non possunt. Ecclesia
graphum, quae superflua est. nam definitio concilii
orientalis et cxcideri(ah« sunt sorores duae, quae ex­
Florentini clarissima est, non exmiseriti
*
ex hoc
terna ferma et specie ah invicem differunt, sicut a
schemate et a definitione concilii Vaticani, tunc pro
vobis externa forma differo; sed tamen sunt sorons,
omni aeternitate clausistis |»ortam. et quidem clau­
sunt aequales eiuwlem dulcis matris ecclesiae filiae.
sistis clavibus Petri, ita ut nuniquam amplius sit
Sed disciplina perfici potest; Omnino disciplina
possibilia ecclesiae orientali
*
ad sacratu unionem re­
perfici )>oteM. et nos volumus perficere nostram dis­
versio. Quod ut non fiat, sincere dicam vobis, quid
ciplinam. et nos volumus vobiscum, fratres latini,
adhuc faciendum ait. Et hoc in eo constat, ex missa
aemulari charismata meliora ad nostram et nostri
paragrapho secunda, immediate }>ost definitionem
gregi- mahirem simetifieationem. Tamen <e:iam Piconcilii Florentini dicatur: Haec est catholicae. »wiilalioi) Constantiniqoljtanum 1 dicit in aliquo loco:
tatis doctrina, a qua deviare saha fide et sa.utc nemo
..Etiam nos quæ bona sunt Latinorum acceptamus”:
potent: deinde addatur, hoc eat. paragraphs tert in ita
rt *<cv ‘ nos hir piaesetitfsv de ecclesia graeca a|iam acmodificata adoptetur- Haec tamen Homani pontijid»
ivptamus hic m cun<
*iiio
quae nobie congrua *
mt. Acinter epiecopoe primatu» potentat non excludit aut
reptavimus constitutionem de visitatione dioeeeseon, supprimit potestatem regiminis propriam episcopo­
de vicario episcopali, de sede vacante, de vicario capi­
rum, qui positi sunt iuxta Apostolum a Spiritu sancto
tulari ; qua
*'
omnia in nostro codioe non sunt, et a vo­
regere ecclesiam Dei, et ad hoc Spiritum sanctum in
bis libentissime occeptavimus. Ergo nos perficiemus
consecratione episcopali obtinent: proinde episcopi
nostram disciplinam in sjn^dis nostris provincialibus
Romano pontififi ctmiuncti, et ei qua totius gregis do­
cum approbatione sancta^sedis apostolicae, prudenter
minici principhli pastori subordinate, non tantum par­
tamen. ciivuinsjOitr. s<ie eoo1, orbatione animorum,
ticulares suos greges potestate iuris divini regunt et
quoniam sciri» vos valde bene quod Graeci mordicitus gubernant, verum etiam cum summo pontifice sollici­
mlhacreant paternis suis traditionibus. Sed dice,
tudinem totius ecclesiae sustinent, atque cum. eodem
laciamus nos ipsi opportuna pro crescente populi
pontifice pro tota ecclesia legislatores et indices wnt;
nostri et cleri intelligentia: saltus nec in natura phy.
adeoque regimen ecclesiae in episcopatu cum summo
sica net' in morali datur.
pontifice primate suo consistit, seu regimen ecclesiae
Sed hic nolumus exprimere istam disciplinam in
est Petroapostolicum. Tum addatur: Qua ratione
schemate dogmatico: quare? quia disciplina inagna ex
etiam salva sunt iura et privilegia patriarcharum
parte dim ipso ritu coniuncta eat, ac proinde, muta­ orientalium, quemadmodum in concilio Flormimo
tione facta disciplinae, ipse ritus tangetur et mag­
oonttartw.
nam excitabit anxietatem in populo graeco, si RomaHaec propterea ita expressa * eme desidero in
achemate nostro vel in definitione concilii Vatioani
’ lbtAài.tov r»‘c reçrijç »Λ0ς. τής f\,
/** ή/ίβς.
• x«i <χ.ι©οτολί«ξς r<ûr <>νβοό<ίξι»ν fajrÀqatit^. la-fol, UyséM
< Vide orttioaea ab araMeptaopo Oorcyreari ia eMgMga1800.
titM gaaerali i. 80 *
aii 1870 habitaa ηρη oaL Hl -Mb

•06

CÛNGUOATIO GRNXRAU8 «εταοΜΜΜα ROMA U Mi ΙβΪΟ

606

dogmatica, ot definitio ameüii Vaticani ikiginatin· A poteetatomt ineiguitua,e
dMiamet
*
iUieoliex omnibus
congruat cum confanona «odeM orientalia, qmw apoatolorum MOcsmoribas fuara transmissa apoatotatus
quemadmodum primatum Petri et eucoemori· Romani dignitas at affiqpcMk Porro ci vox, da qua nunc dispu­
pontificM dariasim· et erichntiadme Mt, ita timui tatur, ea quae eunt «oanfotii et *
eopatu
epi
uffi*
confitetur roliqoos etiam apostolo
,
*
quorum euocnaaoroa rianter exprimit, de apoatolatu omnino silet: nuUu
*
eunt episcopi, accepiam in eodeeia regimini
*
potes­
umquam profiteri excogitavit ad augendam notionem
*
potestati
episcoporum, illam dafinira peroehiaWn.
tatem; ad illo
*
enim dictum eat1: Quoecumque UgaEquidem, ut in altera Congregatione fuit obser­
*
veriti
super terram, erunt ligata et m oaelo; et quascwmque «ofoerüû super terram, erant eotnta el «n vatum, summi'pontifices non semel in variis docu­
catto. Ad illo
*
dictum est
:
*
*
Docente
serare amnia mentis episcopi ecclesiae catholicae vocantur. Sed
aliud est huiusmodi titulo decorari summos pontifices,
*
quaecumqu
mandavi mbit; docente
*
serwre man­
data; et3 : Qtti txu audit me audit; gm voa spernit me aliud episcopalem simpliciter dicere potestatem, quae
illia inest. Prius exprimit, quod verissimum est.
spernit; qui autem me spernit, spemit illum qui misit
me Qui ecclesiam non audierit, sit tibi tient ethnicus summos pontifices potestate episcopali respectu totius
et publicanus
.
*
ecclesiae gaudere, sed est simplex enunciatio cuiusdam
Sancti concilii patre·, ai io definitionedogmatica tituli, qui non excludit alios titulos, qui ad idem su­
btectum competere possunt ; posterius vero, cum agitur
exprimatur, sicut exprimi debet, episcopo· sub­
ordinates eme pontifici tamquam primati, qui
*
Ro­
de condenda Rafimtione. nec adamusaim nec adaequate
manum pontificem faciet amplius dependentem a euia B designat potestatem omnem summorum pontificum.
confratribus? An non oonfratres illius sunt dependen­
quae plus quam episcopalis est. cum insuper ajK
*totes ab illo qui eorum primae eat? Ergo hic uullua
latum amplectatur.
potest subversari scrupulus confitendo id de episco­
Propter illa motiva, et attendens insuper ad ea.
pis, quod eet in divina revelatione, quia per id absolute quae obtecta fuerunt m antecedentibus congregatio­
nibus de aequivocatione vivi» episcopalis. ek{>o
*tul<»
non fit Romanus pontifex dependens ab episcopis,
quin potius dependentes sunt episcopi a primate suo
ut expuncta illa voce dicatur, potestatem summi }>on·
Romano'pontifice. Et si no
* per hoc unam ecclesiaiu
tificis talem ease, qualem concilia ac patro
*
praedicant,
hoc est summam et universalem; et ad illud sufficit
salvaremus, et si nos per hoc scandalum quod daretur
decretum Florentinum.
avertamus. nonne sapientia et prudentia desiderat, ut
Nunc devenio ad voces de imnHMiata et ordinaria
circumspecte et prudenter versemur etiam in hoc
nostro magno magisterio ?
Romani pontificis in omne.» fideles et pastores
potestate. De re ipsa non disputatur inter catholico
*
:
Canones qui ad hoc schema de primatu Romani
pontificis snbiunguntur, primus extra exceptionem
omnea enim profitentur Romanum pontificem iure
est. Secundus |XM»et aptius ita redigi ut in fine
divino summum esse. eumque summam iuriMiictionem
exercere posse in tota, qua late patet, vcclem ot in
dicatur: trut Homanum pontificem successorem Petii
cius primatum in ecclesia non tenere, anathema sit.
omnibua epimoj orum dt-.swibus. Quaestio tota· in eo
eat, an hae voeea in decreto dogmatiio et in canone
C servari debeant tamqyam essent utiles, opportunae aut
ORATIO
necessariae. Non ita opinor, et illorum loco substituen­
n rcrrfuli patris domini Caroli Philippi Pia e
dum puto verlAx'oncilii Lateranensis IV dicentia. Ro­
episcopi Massiliensis 5.
manae cccle^wLe ines^e super omnes alia
*
ordinariae
Eminentissimi praesides. emiuentisrimi se reve*
potestati
ppAnipetum.
rondissimi patres.
eiUfRitiam
*
r\Ad>
meam, adstruendam tres rationes

Cuva verba quae de episcopali Romani pontificis
tantum et brevissimas afferam: 1 ’·» illa verba sunt
eiusque immediata et ordinaria potestate dicuntur,
nova et non accurata; {utres enim ui (xueslahon sum­
pauca animadvertam per modum animadversionis, non
mam Romani |sin<ifici> exprimeront, nunquam
dixerunt illam esae ordinalium et nmmshalam super
sermonem instituens.
Ad episcopalem primo quod spectat potestatem,
omnem iNvk¥oam. sed <um osm» Minimam, -tipremam
praemittendum duco nullo modo de vi primatus in se et universalem. Ηος autem halsn 'ommodi ab anti­
agendum e*e ; nam certe tenendum est Christum Do­ quitate recepta locutio respei tu illiu
.
*
quae hodie
minum Romani pontificis primatui contulisse potes­
projKHiitur, quod prior implu ite vt wvtsxjirm con
tatem plenam atque supremam in universam ecclesiam,
sequutione dicat praetor et infra pastorem suminum et
quod abunde constat tum ex vanis Scripturarum locis,
universalem ode
* 1*· past oro
*,
qu? inferiori ac particulari
iam in huius discussionis decursu recitatis, tum ex
potestate gaudent, dum |MM»tein>r de islis nihil quidem
traditions constanti, tun> ex ipsorum conciliorum de­
inainmit, et de potestate Romani |>ontificis loquitur.
finitionibus. «ed iiullibi legitur, si mea memoria non D veli^Ki eo4a esset fui regendam «xxdoiani. L'ibenter
me fallit, hanc potestatem dici ac ease episcopalem ;
ego concedo huiusmodi voces ..|MU
*taa
immediata ·<
numquam vox illa a patribus ac conciliis adhibita est.
*'
ordinaria
usur|utaa in nostro schemat· fKttitivas ease
Non is sum qui reperiam in schemate proposito
tantum ot affirmantes, non vero negativas: concedo
angustioribus arctari limitibus privilegia, quae pri­
pariter vim earum aliqua ratione innotescere ex ii«
matui conferuntur: illa plus aequo jxtere potio
*
verbis, quae in paragraphe tertia huius capitis de
crederem. Nihilominus non mihi placet vox epi­
potestate ordinaria et immediata episcopinnn addita
scopalis in dicto scheniate, ideo praecise, quia si
sunt; verum non omnis indo
fusio sublata t.<** nec
stricte sumatur? hanc summam primatus auctoritatem dif/ieuhas omnis amota de vi æ potestate utrniMque
inuiinutam exhibet, potius quam adaugeat. Romanus
vocis. Quae cuin ita sint, mihi videtur opportunum
pontifex etenim non tantum sacerdotali et episcopali esse et ferme necessarium ad praoraveiidii
*
difficul­
,
*
tate
ut ab usu earum \ k uiu roodaiur.
Addo secundo quod nulla adest ratio lu
e
*
vocibus
> MMth. XVIII, IB. 1
’· Matth. XXVUI, ».
'
utendi ad. eminentem primatu
*
'dignitatem maiori
• Lae. X 1β.
studio constabiliendam. Ex quo enim Romanus pon­
« Matth. XVIH, ».
5 Argumenta» : .Χρύβορ·
*
MaadUcaafo MMBtatfow
*
>ro- tifex. est divino iure summus in ecclesia pontifex,
•x quo immediate a Christo primatum potestatis
pesail qu
*
legantor «ab aasstria tt st TO,·

607

A. βΒΜΙΟΚΚβ PURLICAE KT QOVUMÀTIOBn 0KMKRAJJBB

·»

et iarinUetiani· in «οώώ hsbet, es quo tandem A
omne· chriatiuki eidem patere taoentur, manifesto
■equitur eum temper potestatem summam axeroare
posse et in fideles universos et in ipsos totius eodesiae
episcopos, quia pastorum omnium unus eet pastor..
Ergo est promus inutile ad illas novas yoom recurrere.
Denique tertium argumentum in eo positum eet,
quod ad eorum errorem profligandum, qui eminentem
primatus dignitatem minuere et propemodum de­
struere conantur, alia promptior et securior adeat via.
Febronius namque, de Dominis, Tamburinius et alii,
ut primatus vim .eo valorem everterent, excogitata
distinctione mediatae et immediatae potestatis, effirmare non erubuerunt totam vim sitam esse in in­
spections et directione, vel in supplenda aliorum
negligentia. Sed ad hunc refellendum errorem-non
est cur ad voces novas recurratur; sufficiens eat et
melius, retentis aliis quae ab antiquitate recepimus
et a conciliis fuerunt comprobata, substituantur dictis B
in schemate verbo concilii Lateranensis IV capite V,
iam recitata. Quae quidem verba cohaerent cpm illis,
quae in fine responsionis datae a Pio VI ad metro|Kjlitanos .Moguntinum, Trevirensem, Coloniensem, et
isalisburgensem leguntur. In hac responsione de auc­

ceoaoeodi ut «t ipae operam conteram, ή quidem fieri
poteet, ad diluendae difficultate
,
*
quae tum in adnotetioaibue tum ex boo ambone propositae fuerunt eontra
quaedam, quae in boo eapite eunt, praesertim verba
rttprrmom, immadiotem, ordtaorsom, epiwopakm
potestatem. Dicam quae ex longo studio et longa
meditatione et percurrendo opem sanctorum patrum
mihi videntur vera» omniq submittendo eapientiaumo
vestro iudicio, et oerte mentem habens quam maxime
alienam ab ulla alicui offensa afferenda.
Imprimis potestae Romani pontifici· mihi videtur
apertissime non solum dicendam esse, sed reapse esse
supremam et plenam, non quidem eo sensu, quo nullo
limite coaretetur (homines limitibus circumscripti
sunt et inter homines nihil sine limitibus ease poteet),
sed ex eo quod haec potestas potest dici absoluta, non
tamen ’ sequitur, quod aliqui puspicati sunt et
timuerunt, ne dici possit arbitraria. Ne confundamus
quod absolutum est eum arbitrario: absolutum dicitur
quod non pendet ab alio, arbitrarium dicitur quod
caret omni ratione. Deus absolutissimum ens est, sed
in Deo stricte loquendo nihil arbitrarium est ; quia
omnia in sapientia facit, omnia sapientissime semper
facit, in omnibus suis operibus est semper ratio.
Summus pontifex propterea potest habere et. arbitror,
habet potestatem absolutam, quae scilicet in suo
exereilio non pendet a concursu epieooporum. Hoc
*
est
quod arbitror dicere velle patres deputatos pro fide
in suo schemate, dum dicunt potestatem Romani
pontificis eree plenam, scilicet ita plenam ut possit
illam exercere, etiamsi episcopi non concurrant in eius
exercitio; adeo ut sua decreta, etiamsi in illis con­
ficiendis episcopi non concurrerint, valere debeant.
non possint infirmari; seu non potest dici : ho<
Xdecretum non valet, caret suo» robore; requirjikir vel

toritate pascendi et clavium potestate summus ponti­
fex utitur quidem vocibus immediatae ac ordiuariae
potestatis, sed obiter tantum et una tantum vice, dum
de re fure loquitur. Postquam verba retulerit Bossueti
ot Gertonis, concludit in Romano pontifice ease pri­
matum sive principatum super omnem ecclesiam,
cumul uni w ilicet potestatis et ordinariae ipnsdictionis
Miper omnes et singulas catholici orbis dioeceses. Haec
icrlia et ea quae ex concilio IV Lateranensi recita­
vimus, in schemate usurpanda 'sunt; ideo loco ..imme­
diatae et ordinariae potestatis" substituendum puto:
ordinariae potestatis prim-ipatum
antecedens vel subsequent episcoporum rom uivus. Hoc
Dpinio mea firmatur ex agendi ratione praestan- C sensu dicunt potestatem summi pontifici
*
supre­
tissimorum auctorum thesium, quae in academia
mam et plenam. et cum Dominu
*
noster Iesu>
theologica in arvhigymnasio Romano expenduntur.
Christus peculiarem assistent iam promiserit ecclesiae
Dum contra Febronium illiusque urevla· veram
et praesertim capiti, certi (w possumus et deU‘nnw
hanc pfttestatem numquam arbitrariam futuram. Do­
doctrinam adstruunt, mnnquam voces ordinariam et
immediatam usurpant. Nam una thesis de ecclesia
minum nostrum
*
ita semper adfuturum esse suo
numero 42 sic re habet : .Summa guliernandi uni­
vicario, ut nihil faciat, njhil derernat. quod obsit
versam ecclesiam ]>oteHtas ad Romanos pontifices beati
animarum sanctificationi, qinxl possit noeere bono, ob
Petri successores, Christo ipso auctore, pervenit"; et
quod ecclesia statuta eet, scilicet maior Dvi gloria et
numere 43 legimus: ,.liane Romani pontificis pote­
animarum salus.
statem male interpretatur Petrus Tamburimus affir­
Haec potestas suprema evidenter constat ex verbis
mans eam non esse in singulas dioeoeres, sed ius tan­
Christi ad Petrum1; Tu rs Prfruj
*
et super han<
petraei. Haec verba mihi apertissima apparent, et
tum curandi ac cavendi, ut leges ab ecclesia conditae
omnes heri laetati sumus, quando audiebamus doctissi­
srn enter."
mum Aurelianensem episcopum tanto voci
*
robore ad
Concludo, jterpensis omnibus motivis supradictis,
sic reformandum puto §11 et oanonenilll: Docemus serentem, haec verba in genuino eorum sensu accepta,
proinde ac declaramur, summum pontificem habere in primatum, summi pontificia evidenter statuere, quin
universam ecclesiam ordinariae potestatis principa­ certe non sine moerore legebamus in quibusdam adtum, quam quidem potestatem temper exercere potat
notationibus haec verba aliter ease interpretanda, non
super omnes pastores et fideles, qui officio hierarchicae sina moerore legebamus interpretationem quam lut lie­
oalviniani dant his verbi·, ut illis auferant
*
subordinations
veraeque obedientia
*
pareri tenentur ram
vim ad statuendum summi pontificis primatum. Om­
non solum in rebus quae ad fidem et mora... et re­
nes patree graeci et latini, paucissimis exceptis, haec
liqua prouti in schemate.
verba: super hanc petrom, attribuunt Petro ipsi.
ORATK)
Aliqui sunt qui in hisce verbis vident confessione
»
*
reverendi pains domini Laurentii Gastaldi
et fidem, sed non fidem generatim sumptam, verum
episcopi Solutiorum ‘.
fidem quam Pttrus confessus est, quasi nempe Do­
minus noster ita dixerit Petro: fundamentum om­
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac re­
nium dogmatum ecclesiae est divinitas mea et oonverendissimi patres.
feasio meae divinitatis (quia certe nisi crederemus
Quae in capite III huius schematis habentur,
Chriatum eese Deum, omnia ruerent) ; eed tu desti­
mihi videntur omnia esae approbanda, et ambonem

> Argwaati» : .Cfireopu SaiatUraai ossnia spvvoWr» m
dixit qaas la tertio capito prepositi sebeeudix expoautar, at
Une toatsai aakMMas asssadisse st et Ipse opera» aaaa eoa
fctMt i· dtSMlwdhl
qXM tBB III

tae, tw» ia Mnagragatinaita· reaertlltas ftaraat propositae.
U Mteai praestitit protaatilks et qs&taoqee etiaai phadsatitas piertefM patritas.
*
> MattL XW, Λ

MM

OOiraMGATTO GKURRALIB nXAffltflUU NONA II teaii I8TO

«10

natus as ad hanc ridere in aream divinitatem per- A satisfartnm ostendat ds eorum professione. Immo
petuo et firmiter aaaarendam : ad quod carte require­ u nuntii eorum praelatorum mrarunt nomine praelato­
rum se omnia accepter· et credere, quae credit ecclesia
batur at illi' daretur potestas docendi, potestas de­
Romana ; sed ermteeia Romana iam manifestaverat fi­
finiendi, potestas decernendi quascumque pertinent
dem suam per profsesiooem fidei ad imperatorem mis­
ad fidem, ut camper iata fides in eeclesia staret.
Sed hoc certum aat etiam, solus Petnss ab omnibus sam : videtur ergo implicite, et quasi dicerem ex­
plicite, eootesiam gntecam recognovisse in concilio
ferme patribus appellatur basis eocleeiae, petra eoLugdunensi supremam poteetatem Romani pontificie.
deaiae, fundamentum eocleeiae, columna eodeaiaa.
Non poterimus dicere, proprie hanc supremam potes­
Verba : Ubi dabo elavet regat oaeloraai, illi coli attri­
tatem constare ex aliquo decreto concilii Lugdunen­
buuntur, ita ut ipse aolua dicatur a patribus ianitor,
sis, sed in concilio Lugdunensi base suprema potestas
ianicularius, claviger; et sanctus loannes Chryaoetomus dicit, illi fratres * commissos fuisse, illi datam
manifestata fuit, et patree lugduneqpes certe eam
approbarunt, saltem implicite. Itaque videtur con­
fuisse praesidentium totius orbis; et sanctus loannea
cilium Lugdunense posse afferri tamquam monumen­
Chrysostomus mt, Petro tantam 1 datam fuisse pote­
tum ecclesiasticum, quod vim habeat ad hanc supre­
statem, ut potuisset a seipso sine concursu apostolorum
mam potestatem asserendam, et verba ipsa adhibenda.
eligere suooesaorem in locum ludar: hinc Romanus
Veuiamus ad concilium Florentinum, in quo con­
pontifex semper habitua fuit ut supremum ecclesiae
caput. Tertullianus eum vocat episcopum episcoporum cilio verba clara sunt: ..Definimus Romanum ponti­
et maximum pontificem ; et sanctus Cyprianus dicit, B ficem plenam poteetatem habere docendi, gubernandi,
regendi ecclesiam" : de hac plenitudine dubitatur. Im­
mortuo pontifice Fabiano, imperatorem Decium ob­
primis diciturc certe concilium nolebat plenam, illistitisse quominus successor eligeretur, et ad longum
mitetam dare poteetatem Romano pontifici. Neque
tempus tunc vacavit sedes Romana, quia multo patien­
tius et tolerantius videbat aemulum sibi in imperio, etiam nos, ut iam diximus, recognoscimus potestatem
quam pontificem statui Romae; quod probed ea aetate quae nullis limitibus circumdetur ; sed tamen quaestio
ibi est per haec verba plenam: intelligebetur ne eiuaRomanum pontificem apparuisse vel in oculis gen­
tilium et coram illo imperatore gentili tamquam reetpee modi plenitudo, qua Romanua pontifex posset sine
totius ecclesiae caput, tamquam habentem reapee concursu episcoporum decreta edere, haereees con­
supremam poteetatem, quia ipse reapee instituit oom- demnare et alia faoere, quae spectant ad universam
ecclesiam? ibi stat quaestio. Nos loquimur de hac
parationem inter alium imperatorem et Romanum pon­
plenitudine, et «haec plenitudo hoc sensu videtur
tificem.
negari. Qua de causa? Imprimis quia Beses non
Hinc quando sanctus Prosper afferebat ea verba
archiepiscopus Nicaenus in sermone ad concilium
quae heri etiam eloquentiasimus et doctissimus epi­
scopus Aurelianensis afferebat
:
*
„Sedes Roma Petri quaedam dixit, quae non satia oonfonnia videntur
pastoralis honoris facta caput mundo, quidquid non supremae potestati pontificiae. Et tamen concilium
siluit, et tamen Besearion cardinalitia purpura con­
possidet armis, relligione tenet", supremam pote­
statem Romani pontificis splendentiasime et poetice decoratus est. Semel et iterum legi illum sermonem,
nihil ibi inveni quod mihi aliquam offensionem prae­
et manifestabat et proclamabat ; quia instituebat comberet, sed tamen remitto me alieno iudicio. Tantum­
parationem inter poteetatem Romani pontificie et
modo dioo: etiam ex hoc ambone quaedam dicUt
potestatem Romani imperatoris, et dicebat Romanum
fuerunt diebus elapsis, non satis orthodoxae fidei
pontificem per religionem maiorem habere pote­
conformia, et patienter et silenter audivimus; si
statem. magis extensam, quam Roma ut caput Ro­
quando posteri legent haec acta, quae peracta fuerunt
mani imperii haberet in temporali.
Suprema potestas Romani pontificis recognita in istis congregationibus, ex nostro silentio vellent
concludere : Ergo concilium approbavit ; vos scitis,
fuit in concilio Lugdunensi II. In hoc concilio pri­
reverendissimi patres, quam pessime argumentarentur.
mum negotium erat vocare Graecos ad instituendam
Et certe illi ipsi episcopi, qui censuerunt se posse
unionem cum eocleaia latina. Sedes apostolica misit
afferre quae ibi attulerunt, quamprimum fortasse pro­
professionem fidei ad imperatorem graecum ; illa pro­
movendi erunt ad superiorem dignitatem ; promove­
fessio fidei acceptata fuit, et illam professionem fidei
buntur non ob ea verba, quae exciderunt, sed ob merita
fecerunt legati imperatoris Michaelis Palaeologi, in
quae habent in ecclesia, sicuti Bessarion promotus
qua professione, ut vos omnes noscitis, plena et
fuit iure meritoque, quia auctor praecipuus fuit
suprema potestas Romani pontificie aperte agnoscitur.
unionjp instituendae inter Graecos et Latinos.
Sed obiicitur: praelati granei non fecerunt eam­
Sed decretum unionis vel definitio illa, quae
dem professionem ; ibi nihil aliud habemus quam
incipit a nomine Eugenii IV, nonne fuit facta non
sensus imperatoris graeci, nihil ibi est quod sit consine Consensu patriarcharum ?
' ciliare, nihil quod sit ecclesiasticum stricte loquendo.
Non eatis dictum /uit ; debebat etiam dici, non
In primis dioo illam professionem missam fuisse
a sede apostolica, propterea illa professio exprimebat
fidem ecclesiae Romanae, immo sedis apostolicae. Se­
cundo omnes praelati non'per sè, sed per suo- nuntios
testati sunt
:
*
„Imperatori nostro simul communica­
verimus in sententia (acceptant itaque sententiam im­
peratorie, profitentur se communicare cum imperatore
‘ in ea sententia), et quae quidem attenderit et vult,
libenter et nos aooeptanuu". Implicita habetur ibi
acceptatio professionis factae ab imperatore, et haec
acceptatio facta fuit a praelatis graecis, et Gregorius X
in sua epistola ad hosoe praelatos ita scribit, ut se
> toatess si. Vat
> CaruM» lis Mgratw, v. 40-41.
• Lates, esiM. «oetL, Ism. XIV,
lati; Μ»·! XXIV, Π.
Ooarcu. emtegaL. raros UL

414. «i. vsesc. Ce­

aine consensu imperatoris Palaeologi. Iam vero nemo
certe dioet, imperatores ius aliquod habere in de­
finitionibus ecclesiasticis. Observandum eet, illam de­
finitionem vel illud decretum duos fines praecipuos
habuieee, vel duo in seipso implicuisse : erat definitio
dogmatica, et erat foedus, inter Graecos et Latinbs.
Quotiescumque foedus initur, oportet ut duae partes
antea contendentes oerte nomen apponant En causam
ob quam diosndum erat, ut si qua illa constitutio
omnem vim haberet deinde in imperio graero con­
sentiente Eugenio IV etc. ; ,,consentiente filio nostro
Palaeologo, et etiam patriarcharum etc." Deinde
qiutodo venitur ad definitionem, ibi tantummodo
dicitur : „in nomine sanctae Trinitatis, hoc approbante
ooocilio, definimus eta." Sed additur: ,.salviaioribus

«H

A. SE88I0NE8 PUBUOAK ET QOieUCQATIOBW OKNKRALK8

Ut

patriarcharum". Wa verba' mihi videntur addita
Quomodo probant hoc systema? Aiunt : episcopi
potius semper ad pacem mrvandam inter patriarchae, eant ouccsmorm apoetolorum; apostoli habuerunt a
Salvatore nostro partem aliquam in supremo ecclesias
quam ad aliquod addendam, quod restringeret potes­
regimine. Si apostoli habuerunt partem in supremo
tatem summi pontificia. Nam illa huiuemodi eunt:
„Renovantes ordinem traditum in canonibus caetero- ecclesiae regimine, ita ut Petrus sine concursu aposto­
rum venerabilium patriarcharum, ita ut sedes oon- lorum non posset quidquam decernere quod ad totam
etantinopolitana secundum locum habeat poet Ro­ ecclesiam pertineret, etiam noe qui successimus in iure
apoetolorum idem ius habemus ; et. nisi summus pon­
manam, Alexandrina tertium sto."
tifex nostrum suffragium habeat, non poterit quid­
Scitis quomodo patriarcha Conetantiaopolitanus,
quam decernere.
quem summus pontifex antiquitus numquam voluit
Sed quomodo probant reapse apostolos a Domino
recognoscere tamquam primum poet m, aed tantum­
modo quartum, semper invigilaret ne patriarqha nostro accepisse partem in supremo regimine? NumAlexandrinus in pristinum locum restitueretur. Sed quid alii apoetoli dicti fuerunt petra super quam
ponamus illa verba ita intelligsoda eam, ut reapse fundatur ecclesia, fundamentum super quod erigitur
eummue pontifex innovaret iure patriarcharum. Sum- ecclesia? Numquid aliis claves datae sunt? Certe
qius pontifex imprimis ex plenitudine suae potestatis sanctus loannre Chrysostomus ait apostolos com­
missos fuisse Petro, Petro datam fuisse praefecturam
potuit illa agnoscere et etiam augere, ei id bonum
arbitraretur pro salute ecclesiae. Secundo, etiam in super apostolos : apoetoli itaque erant partes eccleaiae,
erant pastores, eed etiam quoad Petrum erant oves.
hoc concilio summus pontifex iam agnovit nostrum
Iam vero fundamentum cuiuscumque aedificii habet
iua, cum in prima constitutione agnovit nos hio refiere
tamquam iudicium ferentes. Et certe quamcumque *»n se omne, quod ad fundamentum requiritur; nihil
potestatem noe agnoecamiA in sumito pontifibe, sem-, accipit a parietibus, quae super illud superstruuntur :
ita evadit de fundamento, in seipeo habet quod fun­
per inteUigimu
*
salva eoae iure episcoporum, arohidamentum sit. Si itaque Petro data fuit suprema
episcoporum, primatuum, patriarcharum et cardina­
potestas, quando dictus fuit petra, super quam
lium ; bt hanc potestatem summi pontificia numquam
erigebatur ecclesia, et certe fundamentum societatis
fore ut aliqua iure infringat, quia summus pontifex
eet suprema potestas, id est- in societate suprema po­
eet assertor et custos iurium, et numquam, violator.
Sed antequam definitio fieret, statutum erat testas, quod est in aedificio fundamentum, ergo alii
potestatem Romani pontificis tantummodo agnosci apoetoli non potuerunt habere partem in supremo regi­
mine, et quando Christus dixit apostolis
:
*
Docete
iuxta sacram Scripturam, sanctorum patrum statuta,
:
*
Haec quotiescumque feceritis,
et canones. Et certissime etiam noe nihil volumus otsmrs gentes, dixit
in meapn commemorationem facietis . . . quorum re­
agnoscere in summo pontifice, quod non ait adamuesim
miseritis peccata . . . quaeamque ligaveritis ....
iuxta sacram Scripturam, iuxta patres, et iuxta car
nones; ne quidem latum unguem discedemus ab boo quaecumque retinueritis *, dedit potestatem quam
puncto.- Et certe quaeoumque dioemtU, arbitramur ea ipsi exercere debebant sub, dixerim, regimine Petri ;
conformia esae antiquae traditioni; nihil nos facte· non dedit eis potestatem, que et ipsi etiam partem
novi, sed tantummodo modo explicite, verbis fortasse C haberent in eo supremo regimine. Quando Christus
:
*
dixit
Et fiet imum ovile et unus pastor, non dixit
magis explicitis, id agnoscere quod in sacris literis,
Unum ovile et duodecim pastores, sed unus pastor.
in canonibus antiquorum conciliorum, in statutis sanc­
Itaque per haec verba etiam apertissime indicabat
torum patrum continetur. Quod certum est,' hoc est,
sanctum Bernardum iam dixisse ad Eugenium IU, in summam rerum se dedisse Petro, non apoetoli·.
Veniamus ad factum. Toties provocati fuimus sd
eo soh> residere plenitudinem potestatis *.
primum concilium Hierosolymitanum. Dictum fuit :
Origenes explanans verba dicta ad Petrum dixerat’,
quod summa rerum si tribueretur. Rupertus Abbas ibi typus est constitutionis ecclesiasticae. Non video
iam dixerat *, summam potestatem esse in Romano hunc typum ; imprimis otnnesne apoetoli erant in illo
concilio? Ex sancto Paulo in sus pistols ad Galatas
pontifice ; et s. Thomas suo solito acumine dixerat ‘ :
videtur posse concludi tamquam res certa aut maxime
ad conservandam unitatem ecclesiae requiritur unius
probabilis, in eo concilio fuisse tantummodo ex duo­
sententia, non sententia plurium, non sententia in
quam pluree concurrunt, requiritur sententia unius, et decim primis apostolis tres, Petrum, laoobum et
loannem, deinde Paulum et Barnabam. Iam vero, si
propterea-dicit dictum fuisse beato Petro: TsM tabo
Christus ita constituerat ecclesiam suam, ita con­
elavet regni cadontm.
Hinc videtis, reverendissimi paties, non posse ullo stituerat supremam potestatem, ut haec non posset
exptoeri a Petro sine ooncureu apostolorum ; itaque
modo adprobari constitutionem ecclesia·, quemad­
modum eam sibi effinxerunt illi, qui arbitrati eunt decreta huius concilii non valebant, necessarius fuisset.
supfemam potestatem non emo totam in Romano pon­ D concursus omnium apostolorum. Ergo apostoli im­
tifice, sed partim in Romano pontifice, et partim in primis defecerunt propriae obligationi non inter­
veniendo illi concilio; secundo etiam non potuerunt
corpore episcoporum; quod praecipuum est ad Ro­
manum pontificem spectat, eed tamen pare non exercere suum ius: et illud'decretum tanti momenti,
minima residet in toto episcoporum ooetu, ita ut quo nempe genus Humanum absolvebatur ab obliga­
tione legis Mosaic·· oaeremonialis, non valuisset.
episcopi nihil poesint sin· pontifice, etiam omnm
Sed deinde, si ibi est defectus, habemus etiam
collecti, nihil poesint contre illum vel supra illum;
superabundantiam et excessum. Non tantummodo
sed pontifex etiam sine ooetu episcoporum nihil de­
erant apoetoli ; erant etiam seniores, immo dicit tex­
cernere possit, aut si aliquid possit facere, hoc tan­
tus < : cum omet ecclesia, fortasse etiam latcia Ipse
tummodo per modum provisionis transitoriae et
temporariae, sed neutiquam per modum sententiae de­ audivi aliquos sacerdotes, qui hac nostra aetate ad
finitivae.

> Ds ooasMerat. Ita U, «sp. VUL
’ Cornu, la Matth., sd. Miga·, P. G. torn. ΧΠΙ, peg. 74S• De operta e. Spirit
*·,
Uh. Π, eap. M, sd. Migae, P. L··
CLXVn. psg. IMS.
‘ Csatr. Goat sap. 7S.

>
*
■
*
>
*

Ia loaaa. hoai. LXXXVHI, a. 1.
Matta XXVni, 1».<
Lm. ΧΧΠ, t».
Matth. xvm, IS; loan. XX, »
Ioan. X, IS.
AH. XV, »

·1·

.

CQUOBaOAHO C^SKBAUB BBXAGBSuiA MOKA 11 taaU 1STO

altitadineen temporum erecti diouatnr Ebsrales, i
smerentes aa etiam habere ius reoieodi ad concilium
Vaticanum ; quo in oasu osqoe haec aula, neque beaUiea
tota, neque adiaoens platea snfferimst ad tentam
multitudinem continendam. Immo laiqi etiam
dixerant: cum omni eocleaia, ibi eat typos. Videte
itaque, reverendissimi patres, noe non posse satis pro­
vocato ad concilium, melius dixerim, ad verba prouti
vouant, eed oportet etiam quae ibi dicuntur comparer»,
cum aliis anteoedentibus et subaequentibos, cum prin­
cipiis theoretic» et cum factis historiae ecclesiasticae,
ut possimus definire quid factum fuerit.
Sed supponamus Dominum nostrum dedisse etiam
aliis undecim apostolis potestatem, aut dixerim, iua
habendi partes in suprema potestate. Quid fieri de­
buisset, «j haec reapse erat mena Salvatoris nostri?
Alii undecim apostoli debuissent determinare aedes,
sicut· Petrus determinavit suam Romae; in quibus
sedibus per non interruptam episcoporum catholico­
rum seriem iurisdictio et potentes.quam ipei immediate
acceperant a Christo Domino, transmitteretur. Iam
vero, quaeso, ubi sunt aedes istorum undecim aposto­
lorum ? nullibi sunt Unica sedes apostolica est Ro­
mana, et haec sola vel ab immemorabili apostolica
appellata est, et eplus Romanus pontifex vel ab
immemorabili vocatus fuit Domnus apostolicus. Ec­
clesiastica historia tacet de locis, saltem non satis clare
loquitur de locis in quibus apostoli disseminarunt
evangelium: unam eetiem lacObi novimus Hierosoly­
mitanam, et propterea etiamsi nos simus successores
apoetolorum, nullus in praesentiarum in tota eccleeia
■ catholica episcopus est qai possit dioere : iurisdiotionem
quam habeo, accepi non a Petro sed a loann», a lacobo,
a Simone, a Bartholomaeo aut ab alio ex apostolis,
quia iurisdictio ad me per ordinem episcoporum
□umquam interruptum et semper catholicorum epi­
scoporum pervenit Nullus ex episcopis in preeeentiarum fcoc dicere potest, quia certe probare non potest
Certum eet, viventibus adhuc aliis apostolis,
Petrum Alexandriae, quae tunc habebatur praecipue
civitas Africae orientalis, statuisse sedem non per se
ipsum aed per Marcum; et illa sedes evasit prima
in honorem beati Petri. Porro ipse iurisdiotionem
dedit illi sedi, et probabilissime in illa jurisdictione
etiam dedit facultatem eligendi episcopos, consecrandi
episcopos, transmittendi i|irisdictionem. Ipsamet in­
stituit aliam sedem Antiochenam, viventibus apostolis,
et illa sedes Antiochena habita fuit tamquam Alexan­
drina, ex eo quod ibi Petras constituerat adhuc vivens
suum successorem. Et certe una cum jurisdictione
dederat etiam iurisdiotionem transmittendi iurisdio­
tionem. Etiam illae sedeo quae ab apostolis fuerant
institutae, sed quae tamen non fuerant institutae
tamquam suae sedes propriae, pedetentim omnem
iurisdiotionem amiserunt, quia per haeresim et schisma
omnis iurisdictio amittitur, et non potest iterum iuriadictio restitui nisi recurrendo ad fontem legitimum,
qui fons legitimus est tantummodo sanctus Petras,
çie cuius corpore disoeduht pallia, quae transmittunt
iurisdiotionem per totam ecclesiam. Itaque etiam ax
hac observatione mihi videtur evidens illam constitu­
tionem eooiesiae/ quam quidam effingunt, et vanam
esse et gratuitam.
Secundo etiamsi isti undecim alii epiecopi vel
patriarchae esae conspicuos perspicue probarent, arbitraminine, reverendissimi patres, eoa patriarchae
permissuros essa, ut inferiores episcopi exurgant et
partem habeapt in supremo regimine ? Ex hoc ambone
audivimus de summis verticibus in quibus constat
eccleeia iuxta iudicium xlliun, qui ibi loquebatur ; et si
isti undecim vertices existèrent, alios episcope semper

■’

1

' V

'A "1 ■* .

«14

ita comprimerent, ut numquam caput erigerent usque
ad eorum altitodiaefn : haberemus potestatem in qna
partes haberent undecim episcopi vel undecim pa­
triarchae una cum successore Petri, sed neutiquam
omnee epiecopi permitterentur indiscriminatim partem
habere.
Veniamus etiam ad aliud factum. Si verum esset
omnee episcopos .ex iure divino, et propterea etiam ax
obligatione divina, iua habere in supremo regimine,
tunc etiam quotiescumque concilium oecumenicum
congregatum fuerit, omnee episcopi debuissent ire ad.
concilium, et nullum decretum potuisset efformari,
nisi in ep concilio saltem maxima pare episcoporum
congregata esset. Atqui nullum ferme habemus con­
cilium, nisi forte Lateranense II, in quo historia, si
bene legimus, docet mille episcopos interfuisse, nullum
hebemus concilium, in quo media pare episnjiorum,
et dixerim ne quidem terti» episcoporum pare f rent
1 coadunata. Ergo numquam habuimus ista comitia,
quemadmodum a Domino nostro instituta dicuntur,
ut sine quorum concursu nullum in ecclesia ferri pos­
sit decretum. Concilium Constantinopolilanum IV
non habuit congregatos nisi centum episcopos, con­
cilium Trident inum, nonnisi bis centum : erant ne tota
eccleeia? erant totus coetus episcoporum? erat ne totum
corpus episcoporum ?
Sed dicitur: repraesentabant ecclesiam. Sed quo­
modo probatis repraesentasse ecclesiam in aensu, ut
poeeent suffragium ferre in statuendis definitionibus,
quae absentes obligarent ? Qua de causa non potuissent
dioere absentes : non interfuimus, nihil fecistis ;* aut
saltem: examinabimus quid fecistis, et deinde vide­
bimus quid probandum sit Et haec est quidem opinio
alicuius episcopi, qui in adnotationibus suis ita
dixit et nisi fallor etiam alterius qui dixit ex hoe
ambone, concilia ipsa oecumenico non- valere, nisi
' accesserit expressus vel tacitus episcoporum consensus.
Hoc statuto nullam regulam fidei amplius haberemus;
hoc posito actum erit de auctoritate ecclesiae, omnia
in incertum ibunt Quapropter ex facto constat num­
quam tertiam partem, neo fortasse quarta n generarim
episcoporum oongregutam fuisse, et tamen habitam
fuisse tamquam sufficientem ad decreta efformanda,
quae-obligarent universam ecclesiam. Ergo illa con­
stitutio ecclesiae quomodo effingitur, nempe de
supremo regimine, quod resideat in Romano pontifice,
eed etiam in toto corpore ecclesiae, ad eum finem ut
sine concursu totius corporis episcoporum Romanus
pontifex neo articulos fidei definias possit, nec statuere
lege» ecclesiasticas, nec obligare fideles, neque ab
legibus ecclesiasticis dispensare, videtur omnino
evanescere, mea sententia, submittenda semper sapientiorum iudicio : quod mihi po»t longam meditationem
verum apparuit. Propterea ex iis quae dixi, mihi
> videtur probari Romani pontificis auctoritatem esae
ntprrmam; insuper ordinaria est, quia illam concilium
Lateranense IV boo verbo iam condecoravit; smmedseta etiam est, nam certe inter unum pastorem
et ores, quae ovile efficiunt, immediate debet eme
relatio. Non debet eam aliquis inter ores et pastorem
supremum, sed debet esse episcopus. Et qua de causa
episcopus debet intercedere? Qua de causa ille qui
appellatus fuit pater patrum, pastor omnium, rector
totius ecclesiae, caput totius ecclesiae, qua de causa
non poterit cnm suis filiis, cum suis ovibus, cum suis
discipulis communicare nisi semper intercedent» epi­
scopo? Qua de causa caput non poterit communicare
cum membris corporis, nisi intercedentibus aliis
membris?
Sed ordo postulat ut semper episcopus intercedat ;
propterea semper illa communicatio debet asm me­

ae·

.·

615··
T~ " ; f

• ·. .
"X
’
.
<
. v V. ■
A. 8E88IQ.N^»PÙBLH1AE ET’CONGREGATIONES GENERALES
’·■'■· ‘
' L " ~'~y

βιβ

di an te episcopo^ quapropter non. debet habdri^im
*
A .mayuin Americani, et in alia loca, quia ut ait sanctus
«nediat^ Ordo jd postulare pofes^ frequentispiiDe, et % Raulus 1 :
Dicitur galquotiea ^rdo'id pemteaverit, toties hunc ordinem limnismus, quiain Gallia ortum habuit ut dixi,
semper Rompus poirnfex iervabiL
*
Sed fcoquent is- quando illa de^ratio, guae dicitur cleri gallicani, in
■ conventu adui' 1682 facta est. Habebafurfte illic
uvendus
synodus national is ecclesiarum Galliae? erat ne illic
Mini filiis;'et
et4quando aut quotiescumque pruBena,
pruBena,/ synodus provinciali·? erantne illic oXnnes qpiiyopi
neoew&riuiri, utile Id ludicaverit, episcopi»uh illius oyia> Galliae ?? Minima. Eo temporeefanf centum aexaginta
« vel filii vel discipuli non potesf insyrgei
episcopi m Galliis^ ^et Quadraginta tantummodo
Hic meus ifioeoeeanus est, Romane, pon
fuèruntjin Hio conventu. Itaqueilla declaratio est deprniiuui pete potestatem et liceutfan J?>mmutiicapdi ; •olaratio tantummodo parti» clert
gallicani.
*
non totius
lue eat meus dioecesafiu
*,
ego sum immediatus pastor.
cleri gallicanV. Çelebrcftius ergo ecclesiam Galliaruhi.
’ V\
*
videtis, «pianuid teret aUburdum.
?
tertissime^ tlla^ exeftipluTn perillustre, en quod
.
Diciturne episcopalis?
*
et qua de causa non
nuiAqdam sub im uIûs sine lacri mis pono, dedit, sub
. jlicrtur? ΛΊ>/ MR»rm oci/e b/
ρΦ-tor; .iste pastor
finem saeculi elapsi. quando tot episcopi et sacerdotes
unus, dc <fua .■‘luquitur Christus, oerte est ^piscopjfc
caneres, ridium, tnaemes passi sqnt pa> fide. Galliw (qncdpim Tndeiitinuni decrevit». Humanum ponti­ canistiiusne produnt illo
*
martyres? Nfinfcne. Aliqui
ficem pro i>ui suprema fxitestate *poree sibi reservare potuerunt esse infecti gallicanisme bona fide, quia
quosdam casus ^riminum, a quibus ipse solus absol­ B ab eorum luveutute ita instituti rierant ; de illis
dicam, qyod nanctu
*
/fttgustinus1 eixif de nancto
vero
Illa absolutio. de qua ibi agitur, pettineine
Cypriano : ...-^itequam sanguinem funderet, errorem
<
tantum ad forum externum, vel etiam ad forum oonscielitiae. ad forum eacramentalisjBsenitentiae? Ar­ correxerat in regula veritatis.'
*
bitror nos omnes, reverendissimi patres, hucusque haec
In Gallus «anctus Vincentius a Paulo instituit
exercitum illum virginum, quae magis magu
*qm
,xpro\orlw aroepim
*
etiam de foro ronsrienViae, βφ
*ο
numquam arbitrati simus nobis fUs ease dare parochis
pagantur. et sunt argumentum visibile, palpabile
vel aliis (Onfeasonbus fatuitatem absolvendi sb illis divinitatis religionis christianae. et praesentiae realm
canibus specialibus, qui dicuntur papale
,
*
nisi habita
in sanctissima eucharistia, a qua tota illa massa con­
fatuitate a summo pontifice. Iam vero facultas pa­ spicua et splendidissima virtutum vim raipit. Sed
storis (xvlosiasl it i. quae directe tefertur ad œnsciensanctus Vincentius a Paulo erat ne gallicanu
*'
’ Volo
tiam.. certissime^eat potestas episcopalis, ret faculté
*
dicere, num fovebat gallivanismum? In Galliis hal>eepiscopalis.
/
tnus opus Propagationis fidei, quod ipse statnn ac
Hoc caput -tertium mihi videtur quam maxime cognovi, totis vinbus curavi fovere, et nunc singulis
utile, ne dicam »ecoeeearium,_jjrô»Î>>uebu^ret ut id
annis in" litteris pastoralibus, in kalendano. semper,
dicam neoesaanum. el hoc sensu non pomum convenire continuo et ut ita dixerim ad dexteram et ad sinistram
<um sententia illustrissimi episcopi, qui ante me
procuro continuo promovere et fovere. red non fuit
loquutus est, qui hoc caput vellet expungere asserdndo.
galhoaniscuuM qui produxit hoc. opus. Galhranismo
quae ibi dicuntur iam doceri in canone concilii Flotribuendae sunt calamitates, quas deploramus in illo
rvntim. Concedo quae ibi dicuntur esse tantummodo
imperio, gallicanisme nihil boni tribuere p
»uni
*
et
explicationeo/evoiutionea canonis concilii Florentini,
etiamsi sedes apostolica nulle |*
eculian oeneurs dam­
red est evolutio ventatum quae negatae fuerunt ex­
navit gallicanismuni. seu quatuor propositione
*
cleri
plicite. Cum ^togatae fuerint explicite, oportet illas
gallicani, nota tamen eet censura, quae naaeitur ex ipsa
explicité areeivre, et hoc caput dico necessarium, ut
rei natura. Gallicanisruus damnatus fuit, et sedes
tandem ex ixiqore ecclesiae eradicetur illa arbor, quae
apostolica non damnat nisi errorem.
cum tot malos fructu· prodûxerit, mala dici debet, et
tat tamen alia obiectio, quam si vMVra patientia
non abutar, adhuc paucissimis verhïxeurabo diluere.
etiam pessima dici debuit, nempj gallican ismus.
Et dum loquor de gallicanismo, rogo .enixe omne»
Tunc superflua, dicuqt, ot inutilia evadent concilia
*
patre
qui pertinent ad perillustrem, celebrem, et
oecumenica. Et qua de causa evadent inutilia? Quia
dixerim, sanctam et doctissimam eodesiam Galliarum,
summus pontifex a seipao omnia facere potest.
cGm qua ecclesia numquam in mentem alicuius ex
Iain diximus summum pontificem non habere
nobis venit cdhfundere gallioanismum, et propterea potestatem arbitrariam ; omnia facere potest, ita
'coclesia Galliarum celebretur, quantum fieri potest,
temen ut quaecumque faciet, in conscientia, quantum
fieri possit, certus sit m pruSsciter. se sapienter agere.
quia oerte meretur; eed postquam fuerit celebrata,

«ime potest cotitttgere ut Rohtatras pontifex indigeat
immediate communicare cum ovibusj cum discipulis,

oondemnabimus gallicaniamum, qui» dicimus nos loqui
de gallicanismo, non de ecclesia Galliarum. Quod si
etiam ananismus tantam partem ecclesiarum orien- D
talium infeciseet, quis ufnquam, quando condemna
*
batur arianismus, condemnabat eodesiam orientalem ?
Quod si tempore Biberii, de quo loquitur Hierony­
mus quasi universus orbis cum maxima admiratione
se repent arianum, quia dixit reapee ecclesiam catho­
licam fuisse arianam?
Gallicanismus est systema quoddam, quod in
Gallia ortum habuit et in Gallis fotum fuit ; plures
habuit sectatores ex episcopis et aliis distinctis, doctis,
et etiam dixerim piis, extern saltem pietate, ec­
clesiasticis gallicis ; et deinde etiam extra Galliae pro­
pagatus fuit, etiam nostram Italiam inficere conatus
est, et inde enatum scandalum Pistoriense. Ex Gallia
etiam in Angiiam se contulit; se contulit in Hiber-

1 Dietof. ede.

a. 19, ed. VaUaniL

Iub vero Romanus pontifex vidit in anteactis aetati­
bus, videt hap nostra aetate oonrttià oecumenica esse
Dscemns vel utilia secundum temporum, locorum et
rerum «diuMV^et quotiescumque summus pontifex
indicabit se indigere concursu episcoporum ut pru­
denter et sapienter exerceat supremam suam potes­
tatem, toties concilia, si temporum adiuncta id per­
mittant, congregabit
In concilio auteid nos ut iam statutum fuit in
prima constitutione, sedemus^oon tantummodo tam­
quam consilium suggerentes, sed tamquam suffragium
dantes, sed tamquam veri iudibea. Qua de causa?
Quia tunc summus pontifex videt vel nsoessarium vel
utile esee ut nos advocet, dixerim, in partem suae
supremae potestatis; ridet boc maxime conferre ad
bonum ecclesiae, ut hisce occasionibus nobis permittat
« Π Tta. Π, W.
■ A4 Vjimati— Begatiaa. s
U.
*

XCIH. a 40.

Γ

• 17

CONGREGATIO GKNKRAU8 8EXAGÈ31MA SON^ll i«aa 18Î0

•18

ut. poteep^tsm eppoopalenu exerceamus plebe, et sic A obetn/igunttifr eqr
*
/ summum j^nuficem. corp
·
*
iu
*
imuim* *
rtoro
p
aitiiui
sufftsgium <mnue : et hoc suffragium daiq.ua. «ut eorum,
~ ^uodknhil aliud «Λ qu
Miiupti. infert
·
*
est »umt»o pontifici, «t pi^nnde «vnarbitror, non tmummodo ex mera permissione summi
'■ cilium genende, quod eet corpus pastorum in unum
pontificis,', sed
* ex ^ïïre divina, quatenus quandoj
ura*
loru|ki,
*
infenu· art P
.
p
*
mus pontifex 'iudicat neceaearium rei utile e*aè ut nos coetum congrog
Hu ob ratione
,
*
ni fallow œncihuni Tndenhnum
hoc iure utamur, tunc next possumus hoc iure uli, et
*
variis temporibus duiruMione
*
ooluit
' yi'hoc’(iure concurrere in décret re statuendis, in do- ■ post multa
^initidmbus faciendis-wSed obsonandum est paMLinere όφηΪΓβ suminum ponufnrm potestate gaudere ec
summum pontificem iudicare. quando loncilu
clesiam universalem regendi, ut nvrsi Pallavmnus
neoraeaHa
utilia sint; et posito Hoc. poSyTo nempe speciality libro XIX eapite 13. 1’lanus adhur >n
quod' ad illuni tantummodo specte
'hocXudicare,
*
tiàic
schemate Mfrinuatur damnata sentent ia. quae negat
*
i
«enatur ordh. timemini fit inordinatUt^. nuUutnqst xSumniiMii pontificem 'habere praeeminentiam ahmdu
tam si^ier concilium, quando, damnatur appellat io ad periculum discord^sruni. nullum penculum diasencoiieiliun^oeeumenkCftiii *n
liftqu
>
ad auéturitatyui' re­
’
sionnni. nullum .pericdluni schismalis. Eapropter con­
mano pontifici Mipcnvreql· Dànmatÿ quidem est *
p- '«
cilia congpbgahuntur axi huc in posterum. èt nihil^ex
pellatio acK futurum «incilium, et certissime nieritq
hac parte pobis tftnendum eet, quqminin· etiam hoc
damnata ; sibuidem^t ait sunmius jMuitifex Piu» II1
caput tertium ipsi admittamus.
..Quis Aon nlud ridiculum ludiiavent. quo^f ad id
Vnum xerhuni adhuc addam quod ad ea. quae
dicta sunt de eon.ersione Graecorum, quae impeditur, B appelletur, quod nusquam est. neque scitur quando
futurum sit". Sed non, quoi sciaiy, damnata eat ut,
si hoc capilt admittatur. Ipse arbitror Graecos schis­
appel latio ad auctoritatem summo |H>ntifm su
*
maticos, uti iam dictum fuit, difficulter converti. M
pcriorem ; id esk» damnata non est sentent ia. quae
maxima esae obstacula, quae impediant quominus ad
tenej, auctoiRatem doctrinalem «xim iln κ-uiiiiiio pon­
unionem iterum veniant. Illa eccles». meo quidem
tifice congregati et sub eius inoderatinne^h
*
cum eius
iudicio, in primis' quksLtota diwolVetur ; quando
*
videbit
omnia omnino disbolvi, tunc veniet te­
confirmatione'definientis, auctoritate solius summi
pontificie^uperiorem eme. Propono igitur, ut pon­
ll i bus flexis ad licarium Christi, ad Romanum |»ntificis PiiÿV veatigns inhaerens, concilium Vati
*
tificem. postulando ut admittantur iterum in sinu, et
canum illam doctrinam «altem non severe damnet.
omnia profitebuntur credenda. Sed curemus ut intw
Lieeat commemorare quae tanto pontifici «cribeliat
nos unitas statuatur, praeveniamus dissidi»rt discor­
dias et schismata quae enascentuyf'nisi supremi poncardinalis Lotharingiae, qui aperte m concilio Tridentino negai^rai praeeminent iam papae super oondthum
pificis potestas clare et .explicite definiatur, ita ut
(apud Pallavicinum libro XIX capite 13). neque prv
subtilitatibus philosophicis et cavillationibus scho­
baveral canonem, in quo dicebatur jxitestatem regendi
lasticis nullus amplius remaneat locus, aed statim
ac decreta procedunt ex sede apostolica viip habeant, ecclesiam universalem "p^paF competere : ..Verum ser­
vitium sedis apostolicae. scribebat illustnaaimu
*
car­
et debeant acceptari, et debeant ad praxim reduci.
Omnis nunc auctoritas ubicumque pessum it ; bel­ dinalis. non eet in uno vel duobus verbis ad eius proelum fit cuicumque auctoritati hac nostra Mate non ' rogati vas expreesius indicandas, sed in obedientia pro­
vinciarum et quiete christianitatis “. Post haec verba
solum regiae, sed etiam auctoritati paternae. Conser­
illustriMimus cardinali
*
a papa enixe postulabat, ut
vemus primam auctoritatem quae vim habet con­
servandae cuiuscumque alterius auctoritatis, nempe quaestionem de praeeminentia amoveret, ne daretur
*io
vanos ex utroque parte libellos scribendi, *ea auctoritatem Romani pontificia, et sic nos prospiciemus zocoa
bono ecclesiae.
.
.
i
disqur apostolicae auctoritatem in dubium revocandi.
Addebat, iam satis superque eree catholici
*
cum hae­
ORATIO
reticis disputare, nec catholicos inter se committendo·.
rryrrrwdt patri
*
domini loamu
*
Irenaei Callol
Quomodo summue pontifex excepit huiusmodi littera
,
*
* epùcopb Oranfiuù
quibus cardinalis, qui noluerat approbare canonem,
Eminent ιββΐηιί prteeulei, .eminentiasitui ac re- quo dicebatur papam habete poteftatem regendi univerendissimi paires.
versaletn eccleoiam, suadebat ut quaestio de praero­
Attentionem venerabilis coetus dirigere veUetn:
gativis ipsius expressius indicandis amoveretur?
1 ° ad verba schematis, quae pag. 8 Un. 7 [6 ol0] le­
Attendite, patree reverendissimi ; ipae pontifex et
guntur .,pastores tam seorsum singulos, quam simul
Mnctiasinius eius nepos, cardinalis Borromaeus. con­
omnes, officio hierarchic·
*
subordinationis ob­
suerunt id coulilium nonnisi ex amore ecclesiae, ex
stringuntur"; 2° sd ultimas limas pag. 10 [6 c,] ubi
maximo erga sanctam sedem studio profectum. Et
dicitur „noa licere a iudiciis romanorum pontificum
Pius IV iussit legatos concilii praesides nihil agare
appellare ad oecumenicum concilium tamquam ad auc- D absque huiuace cardinalia Lotharingiae ixiaailio : de
toritatem romano pontifici superionM
*
1. Haec verba his videte Psllsvicinum libro XXL1 capite 2. Scie­
damnare videntur sententiae hucusque nondum dam­
bant enim non sufficere sd definitionem articuli
natas, et indirecte definire quaestionem infalUbilitatis cuiusdam, ut credatur, immo ut probetur verum M
ante discussionem quarti eapitis. Hisce verba dam­
revelatum, sed requiri ut ecclesias non sit periculosum.
nare videmur tamquam alieno^-» fida catholica eoa,
Sciebant hanc definitionem esse actum regiminis ec­
qui dixerunt etclesiam seu corpus pastorum respectu
clesiae, qui eo maiorem requirit prudentiam, quo
saltem doctrinalia iudicii em summo pontifici su­
maioris eat momenti. Ergo, patres reverendireimi,
periorem. Si enim omnes pastores non, solum singuli
sententia quae tenet auctoritatem doctrinalem concilii
sed simul omnes officio hierarobicae oubordinationà
maiorem esae quam auctoritatem ^repae solius, libera
remansit in concilio Tridentino. non oWtante decreto
■ Argaaaata·: .BHeoopas Orsasa^s sata lati rem pré­
florentino.
posait M, St, SS, SB, β
*.
ISso roro M sa retim loqai était
Unde dicitur in theologia professons Dall’Owe.
as Ssaaareatar mtaatias tbMogoraai <m Uberat hae sapae
faarsst, ot as ia boe capito «meatio poatiMao iafiUihiUtatto
non in Gallia, sed Bononiae typis impreeaa, an. 1829
proeooeeperi sHosoter. Cm hmo osolsetot ot Soetriam salcum omnibus licentiis st laudibus superiorum, dicitur
Uooaao oto Sistas MaSarat, abreanaanta alHaaaSa patraa
—
I
aaSlti aast,- ait taam orator tadgaa· boo om oaadBo, me
i Bellaria· «M. Thurea. V, IAS.
oimn iapediia raritate· perep
*

A. 8E88IONE8 PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

61»

eso

2° Pagina 9 § Haee ut [β a t] deleantur "verba
„haec est catholicae veritatis dqptrinA.a qua deviaro
. Hiiu primatum papae super concilium, et tamen Eugenium IV uniodem' cum ipsis iniisse. Ergo etiam
salva fide atque relut» nemo potest'
*.
recenter /sub ditione temporali summi pontificis,
♦ 3° Pagina 9 gWaec est, inserantur sequentia ^Abt liberum. erat docere praeenNpentiam papae super con^^if autem, ut mnde quit concludai aut epiioopoe, qui
cilium non fuisse definitam in concilio Florentino, ao
iwnt paitoru particularu, non esse ia ecdetia iurq
proinde vérba concilii, in schemate Citata non neces­
divino temper debere, adt Romanum pontificem_irtsario hanc praeeminentium declarare. Addit etiam
gere umquam pour ecdaiam abtque epitropi· ieu
patloribu· partiauvibu
.
*
lentm tsSmqur ut, Roma­
"— idem 'professor ^Bononiae, oertpm eme apUd omnes
papam posse a concilio geMbali iudioari, speciatim
num pontificem itd hpbere potutAem ordinariam et
quando ut doctor privatus iarhaeresim lapsus est
immediatam «s «mterarm eccteiiamr-Ut ex itatuto
(rumoreh : ha! ha! ). An tunc sit adhuc pgpa vel non, divinitu
*
ordine ia partem eollicitudinii «oret ^epi­
scopos particulae
,particutcnu, qui potutate ordinaria et immK^ .
*
* abstineo. Sed credo (rumore· crearunt)... (murmuris
non iiiipâljunt'vrçritatem), eed credo (rumore· iterandiota' particulare
diota'particularu
*
Mi commino·
commino» grega
gregei pavant j
qf
inquam Uraeoos noluisse admittam in otacilio Floren- A

regant. Quin immo poteria· illa epivoporum a su­
premo et Btirersp/i pariore aueritdr> roboratur et

. turi... (illud quod dico est verum, in auctore citato
allegatur... non sunt digna ista murmuris). Sed
credo in/ini gravibus et tam intricatis quaestionibus

vindicatur, dicente tando Gregorio Magno: Meut
honor utthonar etc. Omnia verba istius emendationis/

intéressé uniiernae. ecclesiae, quieti christianitatis et

obedient tae provinciarum, ut cum cardinali Lotharin- B ex integro ad tectum addita desumuntur ex relatione
giae loquar, eumdem relinquere libertatem tt dubia -de observationibus in schema de primatu pag. II.

' non solveçe quae, pt ait sanctissimus praesul, simul

Ratio additionis eet, quod dicunt reverendissimi rela-

in sujieriuribus humile patemqmque imperium fovent

tores et quidem merito falsa consectaria posse quamvis

et in inferioribus promptiorem obedientiam.

' immerito e textu erui.

Fateor equidem, his sententiis magnum vulnus

4° Pagina 9 § Haec eri f * „] post verba „a su­

inferendum eese, si definiatur infallibilitas, ut in
sclieniate iacet ; eed haec infa^ibilitaa non est hic in­

premo et universali pastore " inserantur sequentia: qui
non potut ordinem ct pacem in dioecesibus non telle.

Insuper sperare volo nullam in­

Hisce verbis indicaretur cur, ut ait sanctus Gregorius

famiae notam inurendam esse doctrinae, quae tot et

Magnus, summus pontifex asserat, roboret et vindicet

tantis viris doctis, tot praesulibus et purpuratis gloria­

potestatem episcoporum. Asseritdr enim, roboratur et

directe definienda

tur. Spero dubia praesertim historica in

pluribus

impeditura certitudinenv absolutam alias communicabilem et necessariam ad edenda fidei dogmata.
iSpero praesules-eifmioe. qui nonnisi pia gaudia prae­

vindicatur, quando episcopi possunt auctoritate sua
libere et

pacifice dioecesim

suam

gubernare

sub

moderatione summi pontificie.
5» Pagina 10 g Et quoniam [ c ,] deleantur verba

dioecesibu^ suis ex adoptione schematis

,,tamquam ad auctoritatem Romano pontifici superio-

secutura, in charitate Christi expendentes quid debeant

r^n", et dicatur tantum : qui affirmant licere a iudi
esis Romanorum pontificum ad oecumenicum conciliwm appellare.

vident

in

tot ecclesiis (murmur), quarum praestantissimi anti-

stites difficultates et pericula manifestaverunt, miti-

gatiorem definitionem admysuros, ita ut, solem niter

ORATIO

in tuto positis sacro primatu et necessitate verae obe-

dientiae sanctae sedi,

remaneant adhuc et sapiens

libertas et vera pax in ecclesia.
Quoad mentionem i urium episcopatus, unum tan-

tum verbum addam iis quae tam sapienter et practice

dicta sunt in hesterna congregatione et etiam hodierna.

Sed mihi /as sit meum stpporem exprimere audiendo
facundissimum, qui me in ambone praecessit, ora­
torem. cum dixit ex illa concilii cathedra errores fidei
oppositos aliquando enuntiatos fuisse. Pace illius
dixerim, tam grava verbum noqnisi tremendo proferri
debuisset (murmur) ob eoclesiae et fratrum suorum
honorem et reverentiam. Quod ad me attinet, con­
fiteri possum me multa, quae sensui meo adversantur,
sed ne unum quidem verbum, quo laedatur fides
catholica, audivisse. Nunc redeo ad mentionem iurium
épiscopatua Unum tantum verbum brevitatis causa D
ad revereodlmimoe et doctissimos relatores. Pagina 11
Γ12 AB ] relmfânis suat de observationibus circa pri­
matum, dicunt ex schematis texfoMn falsum-sensum
detorto erroneas oooclusiooes erui pome contra episco­
porum conditionem et potestatem in eroimia Has
condi usiones reiiciunt, aliquibus verbis aam conditio­

nem et potestatem asserentes Precor ergo et oro, ut
haec verba in ipso textu constitutionis inserant, eicque
iure episcoporum affirmantes vocem detractorum
intercludant.
Hae sunt emendationes, eminentissimi et reveren­
dissimi patres, quas humiliter sapienti vestro iudicio
submitto.
v
1* Pagina 8 § Docemur [6 D 10] loco verborum
..tam seorsum singuli quam simul omnes" dicatur tan­
tum: omna et riuquli offido...

itverendi patrii domini Amati Fiet Franc. Guilbert
epiteopi Vapinceniii '.
Eminentissimi praesides, eminentissimi et reve-

roridissimi patres.
Non

venio sermonem facere, eed tantummodo

proponam duas emendationes in capite ΠΙ.
\ Loco §3 „Haec eet catholicae veritatis doctrina",
propono sequentem emendationem : Illa tamen divim

tnynatui potatu non ut tota et abeoluta potentat,
quam Chriitui eccletiae ruae tradidit; liquident totiuy
huiut potutati» participe
*
eunt ipeimet epiteopi, aporiolorum tuccutoru, quot quoque Spiritui ametur
poeuit regere eadeeiam Dei. Dictum eet enim omnibue apoetoUe et Petro oomunctim, eorumque tucceeeoribut: Data ut mihi omnit potator m cado et m
terra: eunta ergo docete omna gente
*
... eoce ego
vobiteum tum omnibut dieburuique ad contummationem eaeadi. Et licut misit nwt Pater et ego mitto
voe... accipite Spiritum eanetmn etc.... Tantum igi­
tur abut ut eummi pontificii pointai opponatur five
iDi epieooporum potutati, quam m smireraa ecdetia
omnu «imuaefim eam Petri ncceiure exercent ut
legieiatoru et fidei indicet; eice illi ordinariae et
immediatae epiecopdHe etc. usque ad finem paragra­
ph! sicut in schemate, cui addi potest : Haec eet catho­
licae veritati· doctrina, a qua deviare lalva fide et
udute nemo potat. Huius emendationis rationes a
reverendissimorum patrum orationibus' abundanter et
eloquentissime datae suht
Loco ultimae paragraph! proponitur sequens: Et

i Argumenta·: Jpiswpes Tapiaesads jrvpreuft emsaSaticMS M st »7.·

-

Λ"

V esi

VA

‘ CGKGRKOATIOGKNERAUS βΚΧΑΠΕΒΙΜΑΧΟΝΑ 11 iwrii 1β70 ■
----------- «--------------------------------- —t------- :——yfc-χΛ

w~ -—--------. ■ - - — --

-

—

ynomom divino apoetoliei jrwiwhtt ère Romrem· . cum in oiutaro «enati accaptum «ftntw potestatis ’
pontifex -nnivmde eoelemae praemt, dorent» etiam pontificiae modum imponere iuxta placita, ut ait de
et declaramus ewm MM isdteetlb· «gprcmum fideituM,
Marea, ecclmiae gallicanse, id est obnoxium facit
et m ommfiiMauMM ad «rame» ecdemaiticum tpee- -praxi conciliorum et cabonilM».' Iam vero de pruno,
tantibu», ad ipti&i^po»»e indicium rrcttm, cut omnee nulla potest moveri quaeatio', consentiente· habemus
«m mbmitterx tenentur. Qdare .merito damnandi adversario·, qui nobiacum fatentur ex textu· iatini
tant qui affirmant ligtfe ab indicii» Romani pontifi­ lectione ..quemadmodum etiani" erui plenamvaaae
papae potentate·», idque probari ex acti» conciliorum
ci» ad concilium oecumenicwü appellare.
Hee sunt duae emendatione·, quas .iudicio vestro et «acne canonibus. Igitur si certe eonstsbit ex argu»henti· ineluctabilibus lectionem illam non ease depra­
•spientissimo humiliter submitto.
vatam, ut ipei dicunt, sed verang^gÿimam et genui­

ORATIO

'

nam, lia victa erit ; et nullum amplius ra^erene potent
dubiufn, <|uod in eo sensuconfirmai>10 clausula eou<'ilii Florentini ait- intelligenda. Hot autem facile
praestare pomum, et ita venio^d secundum, in quo
totus quaestioni· cardo conaittit.
Jam vero poet diligent issimas codicum autogra­
phorum investigationes, a viri· ea in
* re versatireimi»
*
quendi petii φ intentione ut a sancto concilio enixe > novissime etiam peractae. qui meridiana luce clarius
postularem, ut declarat i onem apponeret clausulae demonet rant textu· Iatini lectionem ..quemadmodum
decreti Florentini ,.quemadmodum etiam
*
. iCfc ut sta­ etiam" ease veram ac genuinam, quali· revera con­
tuatur eam iuxta mentem patrum florentinorum inscripta fuit in concilio Florentino, ήιίηφ profecto eet
telhgendam esse non in sensu limitative, ut nonnulli
adhuc existere viro·'cordatos, qui de Marea et IKilvolunt, sed in. sensu,«ut dici solet, confirmativo. At linger commenti· subneribere possunt. - Sane illa phraauditis, quae a reverendissimo ac disertissimo archi•is perspicue legitur in omnibus illius decreti exeuiepisoopo Remensi al usque in hanc rem^iroUt^ fuerunt,
plaribu·, ex quibus citari poesunt tria quae habentur
tahtuiu abest ut ab eo proposito absoedqrem, quin in in bibliotheca Vaticana, et alia quae asservantur in
eo magis magisque fui confirmatus. In hanc inten­
arcbivio secreto vel etiam in arvhiuo Vaticanae liasilitionem me induxerant plurium reverendissimorum cae, in quibua prostant autographae subscnptionrsi
patrum animadversiones, quae prostant in oompendio papae Eugenii IV et plurium cahdinalium cum pejw
*
nobis tradito, praesertim in iis, quae habentur sigillo et bulla plumbea, et alter xextua graecus cum
num. 10 § 3 ‘peg. 20, num. 16 pag. 31 ac maxime autographa subscriptione loannu Palaeologi impera­
num. 44 § 2 pag. 74 et 75 [t. LI, ool. 936, 940, 960], toria
in quibus «♦rte explicantur verba illius clausulae in
Sed unum praestat afferre, eminent issimi et reve­
sensu reetrictivo plena potestas pontifici in eo decreto rendissimi patres, quod absolutissime rem conficit, et
asserta ad tramite· oecumenicorum conciliorum et
huiuamodi eat unum ex primi· quinque autographis
canonum, et eam ob causam fit appellatio ad textum - originalibus, quod adhuc supereat, quae originalia
graecum, quod et fecit reverendissimi» archiepiscopus subecripta fuerunt ab omnibue patribus tum latinu
Remensis orator. Agitur de re magni momenti eo tum graecis, qui ei concilio adfuerunt. Hoc exemplar
quod hic agatur de decreto concilii, quod quodammodo asservatur Florentiae in bibliotheca Laurentiana om­
aliorum conciliorum de planitudine potestatis pontifi­
nibus oculis perspicuum, qui illud explorare volunt.
De hoc codice, qui est in zfiarta pergamena, ita scribit
ciae decreta complectitur.
Nova non eat huiuamodi doctrina, eam iam proeruditiMimus canonici» florentinus Eugenii» Cecpugnarunt cum suis asseclis arcbiepisoopus de Marea coni, epistola data ephemeridi L'.Irmtmta, die 1 fe­
in Galliis, Tamburrinii» lansenistarum coryphaeus in
bruarii huius anni : /Charta pergamena in duas
Italia, et novissime eam asserit doctor Dollinger in columnas conscripta est, latinus textus a sinistris re­
Germania, qui de Marea secutus communem Iatini spicientis, graecus a dextris, id est. latinus texti» a
textus lectionem „quemadmodum etiam" depravatam dextris chartae, et grsecus a sinistris. Sub textu latino
affirmat, eamque corrigendam ease ait ex Blondo, qui
prostat sigillum papae Eugenii eiusque autographa
fuit a secretis Eugenii IV in hanc formam quemad­ subscriptio; sequuntur in tnbus columnis subscrip­
modum et, vel potiu· prouti prostat in textu graeco tiones autograpliae patrum latinonim. Sub textu
iurta eum modum. Discrimen «ane magnum inter graeco exstat subscriptio cinabro exarata Palaeologi.
varias huiusmodi lectiones ipsi videre volunt, quod
deinde patrum graecorurn. omnes autographae. A
annuntiavit arcbiepisoopua da Marea hia verbis, in sinistris pendet bulla plumbes pontificia, a dextris
quae ut attentionem vestram impendat» vos oro, D aurea imperatoris ; in calce eiuadem chartae signatus
eminentiseimi ac reverendissimi patres: ,, Verba Blondu»: Blondus illa, ait, a secretis pontificis, cuius
graces, ait de Maroa *, in «inosro seoeu accepta modum auctoritas invocatur » Dollinger. Hac ergo pargameoa
exercitio potestatis pontificiae imponunt ei similem, legitur decretum originale unioni· Graecorum cum
quem ecclesia gallicans tuetur. At e contextus Iatini •ancta Romana ecclesia promulgatum in sacro Flo­
depravata lectione eruitur plenam eme popae pote­
rentino universali concilio, 6 iulii anni 1439. Iam
statem, idque probari actis conciliorum et canonibus."
vero, pergit clarissimus vir, certum ÿrere possum
Ex boc testimonio tria baeo eruuntur iuxta sen­
dominum Dollinger in praefata pergamena, quam
tentiam adversariorum, quam impugnamus: 1° «X quisque pro voluntate consulere potest, ita legi :
textus Iatini lectione ..quemadmodum etiam" probari quemadmodum etiam ia pestis oecvwiegirerwH on»plenam essa papae, potestatem, idque confirmari ex eiliarum etc." Quod quidem testimonium etsi rem
actis conciliorum et canonibus; 2“ hanc tamen lectio­ plane conficiat (hio enim agitur, ut ipse ait. de re
nem Iatini textus sssa depravatam; 3· textum graepalpabili), tamen confirmare hanc veritatem pergit
> Arguaaatsa: .Bpireepas Bslta··» tote· Uuflitit testimoniis sex aliorum exemplarium, quae sive in
prsterst rlawsla» eoaailil Hwtetiai |ih»»Mhi/hi» diem
bibliotheca Laurentiana, «ire in archirio «tatas Flo­
sto. m· ·»· Mdpiaatea ia mm restrfcttro poatMdaa merentiae inveniuntur; quae omnia eamdem pceree*
toritatla
ferunt lectionem.
• Dt wwsnii· ssMrMii d imptrd Ub. ΙΠ. «g. VIII.
rertrtndi patri» domini Salnatorù Magnaeco
■ epùcopi Rolinemgu *.
A
Eminentiaeinn præ&idt
*.
eminent iwiiui et reverendueimi patron.
*
Initio huiue^facuaeionû tertii o&pitie veniam lo­

I
633

/

\ ■

A. SESSIONES PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENBiALES
■-V
l
t-·
:---------- . ·
.......... --■·■

'63«

* Ita dicendum dé aliis exemplaribus authenticis. A;
In sessione V-H. cum multa praeclarissima dicta
qua alibi inveniuntur. Itaque ai in aliquibus libris fuissent a Rhodensi praesule de potestate Romani
**

< typis «litis aliter illa phrasis fertur, mendum in his
prostat, non vero in 'iis, in quibus lectio habetur ,/{Uemaduioduin etiam". Constat igitur, eminentissimi et

pontificis quoad fidem per solani suam auctoritatem
ad symbolum fidei condendum, idque probasset auctoritate patrum Aim latinorum tum graecorum, ac prae-

reverendissimi patres, ex certissimis et. irrefragabili-'
■ bus documentis, textus latini lectionem \,quemad-

sertim ^ncti Cyrilli, quae quidem attente considerare
vellem eos, qui affirmant doctrinam de summi ponti-

.

ficis infallibilitate, aut novam eeee, aut' non satis in
ecclesiae tradilione) manifestam ; cardinalis luliauus
haec verbs addidit Graecos alloquens * ; ,,Quoniam
vos. Domini. recitastis superiori sessione episto­
lam Agathonis papae, illamque valde authenticam
existimatis, duo volo addere verba ad quod dixit
Sivi quid dicendum de contextu graeco? En ter­ domnus Rhoderftis praesul. Prirhum dixit (nempe
tium. de quo loqui proposui. Et imprimis quaero, si, Agatho): Quotiescumque error aliquis emerserit, paest aliqua diecrejiaiitia inter'textum graecum et lati- -'pae incumbere necessitatem docendi populos catholinum. præferendusne est graecus'latino textui? Neu
*
Leam veritatehi. Postea dixit, totam Christi catholicam

inodum etiam" esse vetwfi et genuinam, idciboo fru-,
stfti ab aliquibus recursum haberi ad textum graecum.
Veritate autem latinae lectionis in luoe posita, aper­
tissime patet veritae a nobis defensa, nempe quod
verba concilii Florentini accipienda sitit in sensu con­
firmativo.
'
Z

-ane, ut rèor, id affirmAce audebit ; textus enim lati- ecclesiam ’ et patres omnes suscepisse auctoritatem
nue sulwr/ptus «« a papa et omnibus patribus lati- B Romanae ecclesiae, et secutos etwe per omnia eius'doctrinam. Recitabo, aiebat cardinalis, e^i^^isni." Re­
citata epistola A gat bon is, cardinalis ita prosecutus
est ..Hinc patet, quoties de fide^pliqua oriatur dubi­
tatio. Romanum pontificem dgbere ao teneri illam
declarare :. atque illo docente, omnes synodos eeclesiamque universam debere huiusmodi veritatem sequi.
Et hoc dicit epistola recitata, et approbata in «exta
synodo." Hucusque cardinalis.
Ad hanc porro declarationem alludunt Verba a
reverendissimo Remensi allata, sed integer textus
attentam considerationem meretur. Ita legitur ses­
sione IX 1 : ..Scimus quidem quae sint iura ac praero­
gativae Romanae ecclesiae. Nihilominus sciipus etiam
praerogativae eius quos terminos habeant." Reveren­
dissimus Remensis, si bene memini, attulit haec
vraha, ea coniungens cum aliis quae postea subduntur,
praeteritis iis quae immediate illa prima sequuntur,
c nempe: ..Noese'tamen volumus, proeequitur Berna-'
.rion. reverentiam vestram, a nobis facultatem hanc
(condendi novum symbolum sive aliquid addendi
symbolo) negari universae ecclesiae et synodo, vel
etiam oecumenicae (notate, patree reverendissimi),
non tantum Romanae ecdeeiae. Quoniam ighur quantacumque facultate polleat Romana ecclesia, minus
tamen pollet synodo oecumenica et ^niversali eccle­
sia: si nos gl negamus universali ecclesiae, multo
magis negabimus Romanae."
Quis non videt haec in sensu Graecorum adhuc
schismaticorum fuisse a Bessarione prolata?' Hinc
clausulam illam explicari minime posse; alioquin se­ sententiam quodammodo suam temperans subdit :
„Haec dicta sint ad ea, quae allata sunt a vestra reve­
queretur decretum florentinum sibi ipri contradicere,
rentia, idque disputationis causa: neque enim in his
immo et absurdum affirmare. Sane (ibi ipri contra­
innitimur." Iam vero, patree eminentissimi et reve­
diceret asserendo papae plenam potestatem, et simul
rendissimi, si postea Graeci abscesserunt ab etyonea
ab alia potestate eiusdem generis et ordinis (quod
non satis fortasse adverterunt, qui hanc ratioqem vel opinione, qua denegabant ecdeeiae ipsi universali et
parvi faciunt vel impugnant) limitari aut eoarctari ; B oecumenicae synodo facultatem aliquid addendi in
. contineret absurdum, quia diceret potestatem ab Issu symbolo fidei, et agnoverunt in Romana ecclesia ius.
quo adderet symbolo vooem Filsoqnr, nihil mirum ei
Christo acceptam limitari actis conciliorum et canoni­
bus, quae sunt de iure humano et oollatae a‘Christo cum patribus latinis plenam etiam potestatem Ro­
mani pontificis in decreto ooafssri sunt.
beato Petro potestati posteriora.
Neque aliquam facessunt difficultatem sequentia
Reverendissimus archiepisoopua Remensis ad in­
firmandum eiusmodi argumenti affimmam, ex histo­ verba decreti, quibus cotifirrpatur ordo et iura ecclesia­
rum patriarcharum Oriende; id enim ad solam disci­
ria concilii Florentini et verbis in eo prolatis a Besaa-

uiS, qui numero graecos longe superabant. Caeterum
certum omnino est. duos textus apprime inter se con­
venire, textumque graecum intelligeudum es
·
*
ad nor­
mam textus latini. Constat enim ex historia illius
concilii, quod formulae illius decreti proponebantur
a Latinis, et a Graecis discutiebantur «t probabantur;
quai de formula praesentis decreti specialiter factum
ese.- testatur casdinalis lulianus Cesari ni, qui primas
inter patree latinos partes in ooncilio.habuit. qui ait 1 :
..Deinde disjKmente divina pietate, factum est, ut assenserinl Graeei secundum cedulam datam â Latinis."
Praeterea recta exegesis postulat, ut oontextus ita
interpretentur, ut nulla inter eos ait discrepantia; et
si aliqua in-alterutro sit ambiguitas, per clariorem eius
sensum explicetur et determinetur. Porro cum textus
graeei xab’ δν’ τρόπον et latina lect io quam Vult Dôllinger quemadmodum et optime convenire in eodem
sensu |KMsit cum lectione originali autographa latini
textus quemadmodum etiam, nullus sane rectus et
' bonae fidei interpree sensum hunc illis denegabit.
Ex hactenus explicatis, patras eminentissimi et
reverendissimi, compertum fit luculentissime : 1° la­
tini textus lectionem ,.quemadmodum etiam" veram
esse, authenticam, genuinam; 2° lectionem textus
graeei apprime cum ea convenire; 3° vanum et nul­
lius momenti esse appellationem ad textum graecum
■ facere, ut lectionis textus latini vis et efficacia vel
infirmetur vel eludatur.
Ulterius animadvertendum est, iq sensu restriesivo

rione nisus est demonstrare, Greeoos assertam papas
potestatis plenitudinem admittere noluisse ; unde in­
ferebat, verbs decreti non ease in sensu a nobis asserto
accipienda Verum pater disertisrimus nec integram
attulit quoad hanc rem Florentini historiam, neo inte­
grum textum verborum Bsssarionis ; huic omisriom
ipse supplebo, si vos audire me velitis.
C«M.

plinam pertinet, idque pontifex pro pacis bono fecit.
Quamobrem nescio quomodo inde inferri possit, his
verbis limitari plenam potestatem pontificia, quasi
renovare canones, quod eet superioris auctoritatis, ut
fecit eo in decreto pontifex (renouMlet ait), idem rit
ac declarare se «ese iis cdnonibus sublectum.
Caetera omitto (rores: bene, bene), tum qtria non
bene memini; tum quia mihi parvi momenti esae visa

II

J:
CONGREGATIO GENERALIS SEXAGESIMA NONA 11 ίηηϋΊβΤΟ

«25

sunt.

Hoc tamen ifnum advertam, patres eminentia- A scientia ingenuaque mente, sine fuco et arte, sponte

simi et reverendissimi; tantum abest, ut Graecorum

et libéré depromam.

exemplum movere nos debeat ad infirmandam pleni­

Ex hoc tertio capite schematis nobis propositi fere

·

tudinem potestatis Romani pontificis tum in regimine
ecclesiae tum in .magisterio, et noçtnsm erg^illum

omnis constitutio pendet: in perspicua'enim, defini-

'

subiectionem

plenaniqne obedientiam,

quin

magis

tione .natur&e primatus Romam pontificis tota res
agitur.

Quod scriptum est in paragraphe secunda

enim infausti illius concilii, quod a loco ubi habitum

(multum ponderiq habet, et est quare sapidltiisuinae
*
Deputation
gratuis magnificas referamus- At mihi

est, Trullarum dicitur, in quo ab aulicis patnbua

videtur aliquid aliud'expostulari posse miserrimo hoc

coeperunt vincula relaxari unionis ecclesiae graecae

aevo, cum species auctoritatis et unitatis in ecclesia
multorum in mentibus Quodammodo sit depravata, et

deterrere nos debet ab iis immutandis. A teqipore

cum Romana, ecclesia' graeca coepit et nutdre et in
ruinam vergi, i;i quam fato quodam' necessario tandeih
Dico fato quodam
*
necessario, qui», re-

citet et eopmqoveat. Varie a variis disputatam est de
forma regiminis in vera ecclesia, nam siuna debet

quando ruina vitetur
*
siquidem rerum omnium robur,

esae, regimen aliquod, quod omne
*·
’familias fidelium

. *

.
V

ebniuhctas complectatur, habeat oportet : aliter nullo

* vis, vita, ipsa et existeniia in unitate consistit.
Etenim

'

iuxta philosophicum adagium a sancto

alio signo secerni potent ab .haeret ieiset sQiislnat icis,

Sunt qui monarchicum, alii vero monanhico-ari- -...
ubi minor eetjanitaa, minor et iadbqst vis, minus robur; B stocraticum. adii quoque "quasi demncraticutii esse ec- ·

*
Thoma
inculcatum, unum cum ente convertitur: hinc

*
et ubi est maior unitae, maior vvis. maius robur. Deus^ clesiae regimen censuerunt : sed hae

est ens perfectissimum, quia eet unitas ; simplicia sunt
incorruptibilia. quia ita sunt una, ut unitatem arait-

omnia a societate ,

civili, profecta illuc redeant-unde venerunt.,' Terrena
ista Hierusalem, Christi sponsa immaculata, illius -

tere nequeant. Vita, robur, existentia statuum, fami
*
’* quae sursum est caelestis socia, soror et aemula, nihil
liaruni, individuorum in unitate consistit: more eat

■ ex

terrenis suscipere et sibi applicare opus habet.

Hinc ex defectu huius unitatis per

Quando enim, opt ime nostis, facta eet content io'inter

subordiiiationem supremae potestati ortae sunt hae-

apostolos (nondum etiim acceperant Spiritum sanc­

solutio unitatis.

reees, orta schismata; ita sanctus Cyprianus
*;

..Ne­ itum) quis eorum videreturvree maior, ipse Dominus

schismata, quam mde, quod sacerdoti Dei non obtem-

</ntium dominantur,
torum, et post pauca, os autem aoa sic. quae non idep f

fieratur, nec unus ad tempus sacerdos et ad tempus

protulit Christus· ut veram regiminis potestatem eccle­

que aliunde

haereees

obortae sunt,

aut nata sunt

ecclesiae auctor dixit eis 1

iud?x vice Christi cogitatur, cui secundum magisteria

siae denegaret,

divina obtemperet fraternitas universa."

dicere, sed ut excluderet quamcumque similitudinem

Unum adhuc

verbum

relate ad ea, quae nuper

durta sunt, nempe non «ese addenda-illa verba ,.prout

ad superiorem auctoritatem", ubi statuiOtr non ease

appellandum a Romano pontifice ad generale conci;

quod impium et blasp|)emuui emet

inter naturam regiminis huius mundi et regiminis

**

eccleeiae,
Re

quidem

eorum, ecclesiae

vera

reges

principes

gentium dominantur

fiunt

forma

gregis ex

Sane, patree eminentissimi et reverendissimi, C animo; reges gentium tributa exivunt. ecclesiae principee melius eeee putant dare qflLni accipere; rege»
si historiam ecclesiae universam ab aevo apostolico
gentium subtectionem passivam requi^int. eodesiae
percurramus, videbimus numquam appellatum fuisse
*
hum.

a catholicis a Romano pontifice ad universale conci­

principes mentium et cordium quoque submissionem ;

lium; immo quoties ortae sunt haereees, quoties orta

reges gentium prospera quaeque cupiunt, anhelant et

sunt

schismata, semper recursus- factus est tum ab

orientalibus tum ab occidentalibus ad sanctam sedem,

retinent,

ecclesiae

principes

in

adversis laetantur,

proficiunt et exultant ; reges gentium gladium por-

a qua semper expetitum fuit supremum definitivum'\ tant, eccleeiae principes crucem et baculum pastora­

iudicium tum de rebus quae ad (tegimen pertinent,

tum de rebus quae pertinent ad magisteriiuq.

,

lem. Quid ergo de monarchia M aristocratie in eocle' sia haud satis apposite quaestio agitatur? Nonne haec

Ad praecavenda igitur subterfugia, quae nonnulli

omnia propria sunt episcoporum, nec aliquid habent

novissime in medium attulerunt, optime meo saltem

commune cum imperatoribus, regibus, ducibus et prae­

iudicio addita sunt haec verba, quae verissima sunt

fectis? An non ea ad pastoris rediguntur officia, et

in se. Nemo enim dubitat auctoritatem Romani pon­

regiae humanae auctoritati sunt advena? Ergo regi­

tificis absolutam esse, et nullis conciliorum decretis

men ecclesiae eet episcopale; quid autem sit episco­

eeee subiectam; Romanum pontificem posse pro sus

patus dioai sanctus Epiphamus.

potestate omnes causas tum ad fidem tum ad discipli­

XXIX num. 3 et 4 loquens de regno Davidis in aeter-

Ipee enim baereei

nam pertinentes definire. Idcirco huiusmodi verba . num duraturo ostendit id varificatum fuisse in epiD scopatu. „Novi leges in qua ipse ait ragnum praedic­
ego approbo.
tum translatum fuisse regia et sacerdotali dignitate
ORATIO \
in unum contracta, quod asserit Dominus servis suis
induisisse, hoc est catholicae ecclesiae pontificibus".
reverendi patrie Francieei beopoSi ZeUi lamburi
Itaque sicuti regimen ecclesiae cuiuslibet residet in
abbatie eancti Pauli de 1’rbe
*.
regali sacerdotio, ita ecclesia universalis in principatu
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­ regalia sacerdotii. Sed praeclarum illud ecclesiae
rendissimi patrea.
lumen, sanctus Christi martyr Cyprianus, perspicuam
Summa cum reverentia sed pudore etiam suffusus tradit definitionem eodesiae bis verbis
:
*
„Plebe
ambonem ascendo, cum noo solum sapientia, virtute, sacerdoti coadunata, ot pastori suo grex adhaerens."
sed quOd pluris est gratia Spiritus sancti inferior,
I tabus iuxta doctrinam invicti unitatis prolonge inferior vobis sim. Sed tamen ea quae dicturus pugnatdris quemadmodum congregationes illae fide­
sum praemiet» auribus vestris honore, «x fideli ooo- lium et greges, quibus vos, reverendissimi patres, estis
praepositi, quemadmodum inquam illae congregatio­
>
thssl L q. 1>, art. 1 st asta
nes vocitantur ecclesiae, in quantum eunt vobis datae
• lpM.LV.
• Axgaamtu·: AM·· Ssaati PssH ia Urbe prspeesit

«■■iitisa» <sas mt sub senses K
*
Ooecm. eaaaaan. tosses UL

’

phantasma'quoddanr-libertatis animos conturbet, ex­

SSjaxatis unitatis vinculis, fieri nequit ut tandem ali­

prolapsa eet.

> *

«M

> Lae. XXII. M.

• «ptatLXIX.
00

4

v■
627

A. SESSIONES PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERA:

eae’

a^Christo; ita etiam oportet tesejfmnes una simul A missis nominamur, filiorum titulo quoqueluntri
coadunatos ad praestapdqm obedientigm et perfectam
relate ad ecclesiae'catholicae episcopum et patrem unisubiéctionem ituqmnibus. Itaque sanctus Cyprianus' ^versalem.
°°
. ·
’ ‘
versalem. > -\cum

yoluit'perfecfçindiçare quid-factum fuerit s

Christo

in

ryvera it
r
*

constitutione epplsaiae, exposuit ^ta

factum" esse a
*.Ohristo

at

ootistei^Çex eius

epistola 27, ubi>ita diserte pronunciat: ,,Dominus
noster episcopi honorem' et ecclesiae“»qa^ rationem

* disponens.in eyangelio loquitur et didit' Petro» Bgp

dico (ibi, guia tu e» Petru^etc. Inde per temporum et»
successionum vices eptsqgporupi ordinatio jt ecclesia»

Itaque propono ut initium paragraph! secundae

i ta j nmçutet ur.ut dirige haeç ‘ veritas, innotescat". .
Ddcemtu'psbsadc jtf declaramut,tam eiae nabram ac"
rdOmiem apotfolici primatu» et-prin^ipatu», ut til iure
divmo plenitudo pote»Mti^~epi»a>palù taper .tritiwsgm gregem'Domini, et 'ti^guloe peutore· tqnatho-Λ K

Itcç eqrlena, loto orbe diffuta. Quod privilegium 4M
taxMtoitMhtm tuÀe/uprib^f bedti Petri, terni ia datis’5

ratio docurnt, ut e^iesia Super episcopos constitua- , çtoribas quam' in wibu» commendati»·(sunt jrêrtà.

• tnrL .

tor quatuor irritates apertissime declarat: 1° quod
pruinissio lacta 'Petro fuit
honor episcopatus et
'

,

Atque ita liomani pontifice» lu­
Trent iuritdirtioni» potentatem ordineriam’et imegedia(ten etc. prori ill schemate.^

constitutionis «x-lesiae exuessio; 2° quod ex illa.
Jlaee^unt quqe agpientiae vqstrae et judicii) com'proqussione originem habun episcoporum suesessio; - mendo. Si quid minue 'rectum, emendate.
',-3° qu<
*i
ibi. nempe in episixipatu, sit constitutio ec-

. clesiaç, 4" tandem quod eccleeia luper episcopos, epi­ B
Hic autem interrupta disceptatio est, et eniineiiscopi autem super Pet’rum( constituti egit.
,tissimus primus praeses.patres dimissurus dixit :
1 , ' Conferte nunc, reverendissimi' petre4ftid quod
,.Proxima congregatio generalis Habebitur foria

sanctus doctor idi^i tradit1: ,,Episcopatus unus est.
(cuius a singulis'in solidum pars tenetur.", et statim

unum

secunda sequentis' hebdomadae, in qi^i post relationem

nomine Deputationis pro rebus fidei faciendam de,

ease episcopum in «vleeia Dei.

emendationibus in prooemium nostri schematis a non­

sicu) onus episcopus in qualibet ecclesia; ipsos tamen
epiecoix» conglobatos esse in e^lem fidei communione,

distributis, 'suffragia patrum more solito exquirentur

oencordia, unitate, et coniunctione, quia subjiciuntur

per duplicem.actum surgemli. lleinde. st tempus ad­

perspicietis

uni episcopo, in quo episcopatus uüus est. Ideo stathn
eubdit :

..Sed exordium ab unitat^ proficiscitur et

nullis reverendissimorum patrum propositis et nuper

huc

supereat,

colitipuabitur discussio tertii -capitis

schematis propositi."

pnjiiatus Petro datur, ut una Christi ecclesia et ca­
thedra una monstretur."

Ideo in .epist.45 ad Cor­

28.

nelium, çcclesiani Romanam vocat radicent et matri­

■mondaUonse a nonnullis patribus propositae in
cem catholicae eerfestae.
1 oongregattone generali super prooemio constitu­
His rationibus pernetus, in observatione sub
tionis dogmatiose. primae de eooleaia Christi.
numero 31 in synopsi analytic» », quae typis com- ■ 8
.
niiiAa nobis.data est. inquiebam: veram naturam pri1. Martinez S. Chriitophori de Havana (509 a ]
matus contineri in appellatioqe calAoftoae.eroferfge C — Prooemium hunc in modum reformetur.
,',Cum rex pacificus, aeternusque saierdos. Domi­
epiteopu». Velut enin»'vos, reverendissimi. patres,

y

posuit Spiritus sanctus regere ecclesiam Dei, ecclesiam

,

;

In qua prdbelariasimo testimonio sanctus dgc-(.-sancti Bernardi"1).

nus noster lesus Christus regnum suum, quoti lusti-

inquam illam peculiarem, in qua ex communione cum

tiae eet et pacis (Hebr, cap. Vll, v. 2.1, inter homines

Romano pontifice canonice instituti eatis, it» Spiritus

instituere decrevisset, ut omnes, qui ex veritate sunt,

sanctus posuit antistitem urbis Romae episcopum in

audiant verbum eius (Ioan. cap. XVIII. ι. 37), ac in

universali ecclesia, firmans thronum eius super fun­

ea manentes sabi fiant (ibid. cap. VIII, v. 32), post

damentum veritatis, dexteram eius in iustitia pastoris,

devictos ac spoliatos principatus ac potestates, eccle­

cor eius in amore Chrieti, qui cum sit divinus fundator
*"

siam

ecclesiae, eiusque aeternum invisibile caput, vocatur

veluti in domo Dei viventia (I Tim. cap. III. v. 18).

et ipse pastor et episcopus animarum nostrarum. Et

fideles omnes, unius fidei et communionis 'vinculo ad

proprio sanguine fundatam instituit, in qua,

quemadmodum ipee pontifex in aeternum sedet ad

invicem connexi, ipei etiam capiti uniti semper ma­

dexteram Dei in excelsis, temper vivent ad inter
*

nerent. Quod etiam adeo ardentissime cordis affectu
ut, ■ priusquam

pellendum epro npbi»9 ; ita qui vices eius gerit in

desideravit,

terris pastor et episcopum animarum nostrarum, sedet

enixe rogaverit, ut credentes in ipsum omnes unum

in Vaticano ad sepulcrum beati Petri, habens sollici­

glorificaretur,

Patrem

essent, sicut ipsemet Filius et Pater unum sunt (Ioan,
cap. XVII, v. 21).
„Hic proinde rex pacis, prinoepsque pasterum, qui ,
Agnorum et ovium pastor utriaque pabula sa­
nioris doctrinae impertitur; aed non ideo ove» in-D est caput omnis principatus ao potestatis (Colos.
fecundae maternitatis. iure amittunt, sed non ideo cap. II, v. 10), quo salutiferum nostrae redemptionis
qui principes sunt, principatus gradu destituuntur. opus usque ad consummationem saeculi perenne red­
Suprema enim potestas reliquas potestates non ex­ deret, quod ante passionem eoam apostolis omnibuq
cludit sed ordinat, atque in eo quin minuatur, potias promiserat (Matth, cap. XVIII, v. 18), pcat resur­
firmatur episcopalis auctoritas. Nem an epiaooposum rectionem abunde implevit: nam ipoosmet, quos in
iurisdictio ait necne de iure divino, adhuc sub iudioe novissima coeua novi tesfatnsnti sacerdotes instituerat
lis est : quod autem iurisdictio Romani pontificatus a (Luc. cap. XXII, v. 19), suae ecclesiae pastores etiam
Deo ipso sit, non est catholicus qui neget Itaque epi­ . instituit, dans illis Spiritum aanotom, ut, évangéli­
scopal» auctoritas ax apostolica sede aliquid divinum santes ubique pacem et bona, peocata remittenda re­
certo certius mutuatur. Quidquid voro sit, hoc pro mitterent, et retinenda retinerent (Ioan. cap. XX,
certo et explorato hqbemua, omnes quotquot sumus ,v.22, seq.). Quod etiam cumulate perfecit, cum, as­
in ecclesia vel ordino et iurisdiotjoee, vel iurisdictione censurus ad Patrem, misit illos in universum mun­
tantum praelatos, dum-patres in plebibus nobis oom- dum, praecipiet» illis, ut docerent omnes gentes ser­
vare omnia, q^ae mandaverat illi/, ao certos eoe
> Dt unit, eeetnie», sep. V.
• Bapra, t Lt, mL MO d.
• Bskr. Vn, M.
■ De Nmitoat. lik. IL <*»■ Vm, u. Il M 11
tudinem omnium ecclesiarum.

i-

■ «lifelfDATIONES FN PROOEMIUM A PATRIBU8 .PRMPOSITAfc '

M» ’
■

-

·.

- ~............. _

λ

·".. .

uo

-

reddet», cum ipai» otunibu
*
dàebue-fuiunun ueqiie sd A moto, quod,incitait, |*»»crù regeoorOoô .oluit et «tv
tuit io unum viaibile corpus cxxüeqrere, cuius -meaiX

coneummatte^efn saeculi (Matth. XXVlH, v. 20).

in eo credentium fider et charitatis unita», quam in­

bra conumcta essent ad invicem eiusdem fidei pro
*
\ ,z*
fwione. sacranlentorum eorundem participatione, t

temeratam servare debebant, ut salvi fierent, in sui

eorundemque pastorum regimine, et cuius ereev ijjet
*

ecclesia iugiter conservaretur, velut potent iesimdy rex,
- sui regni claves, quod uni Petro etiam promÂerat

invisibile caput, atque vitae supernatural»'pritoci-

v. 1'8), ipsimet. eius vices in terris

,.Quapropter ex i», wibtate licet gentium, iin-

a„Ut au^m omnium, sive paetorum eiye fjdeliuin,

(Matth.· cap. XVI
*

gesturo, tradidit

pium.

“

Lmüi. cap.XXL v. 15N ut namp, ni«t . guarum et morum 'divisis, societatem fyndavit et

ipso aperiei^e, in hoc regnum intraret; veluti aeter­
nus pontifex in summo ecclesiae suae sacerdotii et
apoetolatus apicé eum collocavit, ut,, perfectiori modo

quam Aaron pro popuki servitutis, potestatem habe
*ret in praeceptis, docere filio» adoptionis testitq^nia,

yrdinavit, atque per apoetok» suos eorumque succeasorerç iugiter a<l Qpusuuiuietionent usque aèetuli in
universo mundo colligendam, docendam, sanetifican-

. dani,

reg^ndamque .mandavit,,

u>

una eseet

gen»

tsancta, populus aecèptabilis, sectator bonorum upetum.

et ' in
lucetu dare credentibus (Ereli.
Soeivtateni autem illam, ad quam turniqa coin orantur,
v. 21); ac
* denique.^uttysapietiritaiinus architectus in··» ecclesiae titulo ipaemel u»ignitam/d<x-laravit. jv}b

'

eodein

ludàtissimo’ apostolorum

utriusque\unitatis principium
*ac

principe perpetuum

..
............ —
·^ ease ---------Λ—..........
nuiiique
suum
super *terrain
et millet domum

visibile‘fnndamen-

praedicatu, Wk in ea perenne instituit magmteriuni,

tum institBit, super cuius Xprtitudinem· aeternum όχ­ B cuius ereet fidei depositum illibatum qurtodire, peren­
nem qm^que regitninis &uctorftfttem. cui fidelee omne»
ι rueretur templum, et ecclesiae ^aelo inferenda auto­

limitas in huius fidei firmitate consurgeret KS. Leo
M. Ser. 4, cap. Ill, jn die Nat.).
I s- ,.Centra quod fundamentum divinitus

positum,

parvre tenerentur.
-..Haec eet, quam adumbravit veteris timtathunti

synagoga,

quam prophetae prarfiuntiaHrunt. quam

quoniam jxirtae inferi maiori odio undique insurgunt ;

taudant evangelica oracula et apoetolicae voces. pro

ac

cuiusMmore tanta tormenta passi sunt martyre»,' quam

haereticae

pravitate

sectatores et fautores huic

ecclesiae catholicae visibili capiti, noxis erroribus ac" cuncta retro saecula, ah adventu Christi usque ad nos.

cavillationibus investis, omnem’fere virtutem ac vim
•

bnuireqüe populi extare proclamant. haec
*
t. % ehx
**
*ta

agendi adimere tentanf, ut, ipso infracto ac

unice et aeternum dilecta sponfe. materque vere^iven-

infirmato, totum ecclesiae coquis validioribus mali­

tiuni, ecclesia Christi, quam aequiaixit s&nginne suo.

tiae armis impetant : ideo, ad catholici gregis nobis
commissi custodiam,incolumitatem et augmentum, ad»

extra quatnjntegra manere. cognosci et tçli non }>ot<
*l
eius Γ?Ιΐ£Κ)Γη^ο quisquam christiam nominis honore

profligandae haeresce, omnesque errores depellendos,

et praerogativis legitime gloriatur.

*
t

et ad ecclesiae et episcoporum tutanda sacratiaeima
iura, quae, capite debilitato, sarta tectai|ue matière

.,.Volens

igitur

perpetuo

r

mansuram

·

aedificare

domum I)ei viventis, m qua suos inhabitaro unius

non posaefft,. ac veraiu denique fidem populi Chri­

moris faceret, ad hanc fidei et oonitiiutiionis unitatem

stiani contra novos unitipliceeque. multis etiam modis

conservandam, in beato Petro apostolo instituit |*er-

invectoe ac vulgatos, errores firmandam, sacro apro- C petuum utrimque unitati» visibile retifrvm et fundab&nte concilio indicamus necessarium ease dotrinam

mentum, super cuius fortitudine aeternum ex (rueretur

circa hoc mysticum dfristi corpus ae eius naturam et

templum, et ecclesiae caelo tnferqOdu sublimitas m

proprietates,
denim

semper tenuit ipsamet ecclesia,

huius fidei firmitate consurgeret, (jetra quod fun­

-olerum declaratione ac definitione omnibus

damentum divinitus positum, quoniam portae inferi

quam

notam facere. Quod, ut ordinate et oient ipsius exigit
rei natura, perficiamus, ab ipso capite, a quo in uni­
versum corpus vita prqyenit, incipere decernimus: ut
doctrinam de institutionK^p^petuitate et natura sacri

meurgere non de
itunt,
*

ad catholici nobis commissi
gregis custodiam, incolumitatem el augmentum, sacro

approbante concilio iudieamus necessarium esf<e doc­
trinam de institutione, perpetuitate ac natura'sacri

apostolici primatus, a quo etiam totius ecclesiae vt»

apostolici primaius, a quo praecipue vu et salus totius

vt salus dependet, secundum antiquam et'constantem

ecclesiae dependet, cdnctis fidelibus credendam et
tenendam declarare, iuxta antiquam eonsfantemque

eiusdem ecclesiae

fidem omnibus fidelibus firmiter

tenendam ac credendam exponamus et proponamu»,

universalis eiusdem ecclesiae fidem, atque contrarios

atque contrario», eoaque dominico gregi adeo perni­

errore» proscribere/'

ciosos. errore» debito condemnationis iudicio proscri­

8. Whelan Wheelingmti
.
*

prooemium.

[514 d] — Reformetur

Intitulaturti enim ,,de ecclesia

bamus, ac proinde totum hoc mysticum Christi cor­

totum

pus, cuius paembra nobis ipsemet in beato Petro
r^|bnda, confirmanda, docenda et paeoenda tra­

Christi'' proreus nihil de ecclesia divit. Eo tendit in om­

*·
didit,

1

nibus, quod systema quoddam sustentet. Ideoque deverse fidei clypeo munitum, integrum ac in- D bile omnino est et mancum. Hic locus, ubi magnifici»

colume contra inimicorum in dies furentium iacula,

Scripturae figuru exhiberi deberet ecclesia tanquam

ipso favente Christo, conservemus.
*
4

omnium

8. Thomae RypeUeruie. [506 η] — Immutandum
videtur prooemium His aut similibus verbi»:
,,Aeternus Dei filius, propter no» homine» et
propter nostram salutem incarnatus et passu», doc­
trinam veritati» oaeteraque salutis remedia et auxilia,
quae humano generi per peccatum miserabiliter lap»o,
superabundant! gratia attulerat, discipuli suis tra-,
didit, prends ram haereditatem, et inaestimabilia
pretii depositum.
,.Noluit autem dominus ac redemptor noster tanti
thesauri haeredes seriem efformare asseclarum evangelii ab invicem eeiunctorum, qui singuli eeorsim
tantum doctrinae eius adhaererent et saluti» mediis
ab ipso traditis uterentur; aed credentes in eum et

effectus et fructu» redemptioni» : Spdksa uempe sine

Dei operum maximum et perfectissimum,

ruga et macula; corpus Chrieti mysticum ; nova leru
*
salem ; civitas in monte posita ; ecclesia tandem, quam
non homine·, etiam a me ipeo electi, sed tgo aedi­
ficabo, et proinde magnam qpoààam molitum credi- *
biliiatie et tignam levatam ia naltowc» do» ipei de-

claravimûa.

Insuper in lineis 3 M seq. inadaequata

suggeritur idea, ut mihi videtur, institution» eccle­
siae, ut de supra dictis patebit.

4. Idem [516 à] — Vox Ideo in lin. 10 nec solum

nec etiam praecipuum motivum orationis Domini, meo
saltem iudicio, enuntiat. Ideo fnim rogavit, ut unum
sint, ai credat mwtdw. Substituantur ergo haec alia:

Magnopere enim, vbl, Enixe enim.
40·

f
,

w·

■
«31

S, 4mal Moniertytnfu. [496’nj

4

periodo ..Ideo ehim'
*

·

l('or. XÎ1,

lix, qui per verbum eorUm credituri erant in ipsum. ut
omnef unum essent; aliis omissis: vel ei magie pla­
cuerit sequentia etiam retinete, ita dicentium, et sicut
ipse Ejlius et Pater unum eunt, ita et onfnes in ipsis

14- et seq. leguntur.

caput sine corde?

Quid enni} potest

Quid valet os- sine pulmonibus·?

Ergo addatur, praecipue vel maçime.

14. Iderri. > 517.B] - Tandem, ita clirrit ultima

nnum essenf.
X
j. r
4. Wiery .Gurcinsis. [5<H b] *
- Pag. prima (sig­
natur tertiat omittatur citatio, textus^ Cor. 111, 40.
7. /(frm. ihid. ;
Ibid, et sequenti pagt textus:

phrasis, ut facile mutato, loco virgufaé et pont verbum

*..Sa^nentitwihiii

Christi,

igitur architectus... instituit

fidem .potato, sensus omnino mutari pb^it. ,
1*7.
B’tery (iHn ensVt. [502 A ]
Si hoc pro­
oemium uiticum rvm.anet pro tota doctrina de ecclesia

per-

intentidr

ratio

habenda

vertaruih Christi

pe^uum'UtriiiNjuc unitatis principium ac visibile fun-

apud loan. cap. XVH, «si et .malorum ecclesiaeChnati

dJfoentuuf' sapienti inudo immutetur: Sapipntis&imus

undVquaqiie ' non contra

igitur architects ... institui! permanens <-rel firmum)
utriuMpiç uqitatis (entruni ac fundamentum.

minentium.

8. Amat Montireyetyfis.

4% c !

Ex variis *
a-

B

craetMTipturac textibus clare ap|>aivt. ('hrietum ij>suiii,
qui· fidei et uharitatis auctor et ret et dicitur, rese

itdlule” fundamentum) im­

I t primae alteriquc emendationi super proo&niu
factae wtiefiat. Deputat
)
*
patrum formulam sequent
■ tem (ongreghtioni generali · ruminandam proponit:

'

otium earum, proprie loquendo, principium: ideoque

Pag. 3. Im. 14 post verba)........... unum sunt” in­

*

hoc verbum, principium nempe, in suo genuino sensu,

seritur: .^Quemadmodum igitur apostolos, quos sibi de

applicari non posse mihi videtur apostolo Petro, ut

mundo vlegera^ <x»mîhuniiato Spiritu sancto, misit,

frt m sequenti i»eriod<», linea 4. pagina 4: aed potius

sicut i|
e
*

dicendum, saltem meo ludicio. „<'tmlrnm

torve vt d<M'toiv« impie ad consummationem sacculi

'■ Christus »

ease \ohiit.

unitatis rrnlrum ac visibile fundamentum ' : non vero
principium; nw enim aliter ophstare udetur e\ ^no­

iMHet. vt universa credentium multitudo }»er cohaeren­

dalibus definit tombas.

unitate conservaretur, beatum Petrum cart ens aposto­

9. *
Thoma

Vt \ero episcopatus ij
e
**

unus et indivisus

tes- sibi invicem sucvrdoto in fidei et ounmunionm

*
is.
Rupelhn
507 c| — Substituatur
verbum centrum pro 'principium et fundamentum

unitatis primipium <‘t

lin. 5, pag. 4.

cuius fortitudinem aeternum vxetruervtur templum''

Augustini. L497 cj

- Supprimatur

ultima phrasis prooemii incipiendo a ..Contra” etc.

11. .Imnt Montrrcyensw. ( 496

d]

lis praeponens, in ipso instituit perpetuum utriusque

iisibde fundamentum, super

**

etc. ut in schemate.
-

29.

- Penodue 4

incipiens: ..Contra qucxl fundamentum” eadem pa-

*“

*
missu
erat i^ Patre: ita in ecclesia sua pasf

enifn in beato Petro ..instituit perjietuum utnusque

10. Vérot

■■

632 .

ante vel poet'verba: Ttotiua ecclesiae vis et
salus ", addenilui^' esset verbum_ praecipue.
.1«. yVhela» yVhreiingeiui». Γ517 aj — Assertum
luV a' fine 9, nempe, ..4 quo totius ecclesw vis et salus
dependet", rtmoordaBe minime videtur cum iis, quae

num, et dioendudi potius^foret :*/4eo
priuaguqm
clarificaretur, roffamt^dtrem et pro apostolis, et pro

*■

’i

- In secunda A phr
*»i,

etg. videtur, quod verba «aerae

Sçnptu^ae, quae citantur, non retinent genuinum sen-

-

·'

À SESSIONES PUBLICAE ET CONGREGATION^ GENERA'l^

BmandationM Ln prooah^lum privatim exhibita·.

gina 4. linea 10. sequenti aut simili modo mihi videtur

r

reformanda : ,.Et quoniam portae inferi ad funditus
evertendam ecclesiam, si fieri posset, maiori in dies
odio undique aqntra eius fundamentum divinitus
pontum insurgunt. No
*
ad catholici gregis custodiam,
incolumitatem. augmentum. sacro approbante con­
cilio, iudicamu
*
necessarium esse, doctrinam de in­
stitutione. perpetuitate, ac natura sacri apostolici
primat td, in quo totius ecclesiae vi
* ac soliditas con­
sistit. secundum antiquam atque constantem univer­
*
sali
ecclesiae fidem", etc. ut in schemate.

1. Mermillad ep. Hebmnends. — .. Eccleaia sancta
Dei, quae dicitur circumdata varietate1, pariter una

est * ', nam ai varietatem ostendit tum diversitas gen­
tium. quas ecclesia complectitur, tum multitudo pas­

torum. quos 8;<ntu« sanctus posuit episcopo
*

venue eius fundamentum insurgunt; et ita confor­

regt're
ecclesiam Dei * : tamen in unitate continentur lia
*M\
omnia; quoniam ex variis ovium gregibus fit unum
ovile *. et siq>er multiplices agnorum custode flat
unus pastor '': ut omnes eadem fide, eodem regimine,
eodem moro coniuncti, sint consummati tn unum6.
"Propterea Christus Dominus dum ut sapiens
**
architecti
1. in duodecim apostolis ponebat ecclceiac
fundamenta duodecim
,
*
unum inter eos elegit, super
quem, tanquam super principalem petram9. aedifi­

mior sit sacrae Scripturae, in qua dicitur, eae contra

cavit ecclesiam. Hunc autem et illos ita coniunxit in­

ecclesiam praevalituras non ease. Et quoad secundam

separabiliter, ut iam eos homo separare non poesit ;

Ratio mutationis, quoad primam partem, eet,
1. quia aeneus periodi clarius apparebit; 2. ut constet

contra ecclesiam jxirtas inferi acies parare, dum ad­

et naius ecclesiae" a Deo potius D hinc neque corpus episcoporum a Romano pontifice,
dicendum pendere, cuius tamen praesidium et solidi­
capite suo, neque caput a corpore disiungi valebit :
tatem in ecclesiae fundamento seu primatu Christus secus totius ruina sequeretur. Si quidem mènera sine
partem, quia ,.i
*w

collocavit : quod potion modo exprimitur per verba

capite, et caput sine membris pariter mortua sunt ;

subroganda: ,,in quo” (nempe) „tota eius vis et soli­

et si membra capite reguntur, caput membris por­

dités consistit.”
\
12. Whelan Wheelingensis. — Poet lin. 10, pro
Maiori, dicatur Constante.
IS. Thomas Rupellensis. [508 Bj — Rectius di­
cendum videretur ..portae inferi insurgere non de­
sistunt" suppressis vocibus ,.maiori in dies odio
undique".
f
14αΉΊ>φ Gurcensis.
Pag-2 (sigJ-

natur 4) loco ,,a.quo totius ecclesiae vis et salus depen­

det”

,,a
*
dicatur:

quo

totius ecclesiae vis et sidus

magnopere dependet".
14 b. Thomas Rupellensis. [507 Dj — In ultima

tatur^ Praeterea quemadmodum in Deo Trinitatem

simul et unitatem profitemur, sic in ecclesia, quam,
Christus

fecit ad imaginem et similiindinem Dei.

utrumque canfiteri debemus, scilicet, pulchram diver-

* P« XL1V, io.

1
•
4
»

Csat. VI. &.
Act XX, M.
low. X, ie.
Ibid. X, 1β. 'f

« Ibid. XVII. tt.

» i cer. ιπ, ία
t Apoe. XXIV, 14.
» )um XVX 18.

-

.

sitatein eius, quae eet rtrèumamirta «inrûiàtiMw 1. et A borane,, ut

tu­

eimul necessariam unitatem, quam rignat
*Dom|ni

nica inconsutilis9.
~

./'■

·-

t:

·

.

EMENDATIONES IN PROOEMIUM, hRIVATIME^Hl^ITAE

633

634

illam (nec humana temeritas posset

petere, nec porta
*

ap­

contra illam-inferi praexalen nt ».

..Fuerunt utique otanes, apostoli οχ aequa funda-

· ·. ,

r

'

«.Impietas autem agnovit tunc eecleeiam facilius > menta ecclesiae; quatenus repleti Spiritu «ancto ex·

eeae delendam, si prius petrq, fundament uni unitati·;
*
Him'

funditus evertatur
*

titerunt 'infallibiles testee xwbi evangvhi. rt prae­
dicaverunt' ubiqUe. fXmtiRo coopérante. et sermonem
confirmatote. torquentibus signi
*
9 : at unus «erum tan­

hodie totis viribus hoste·

eccleeiae quaerunt destruere sedem Petri, et eradicare
Romani

pontificis

auctoritatem.

Igitur,

hae tem­

tum electu
*

fuit ad repraesentandam unitatem divibi

pestate-totum orbem coneutiente, ne quis in fide vel

lapidis, seu petrae angularia, cui cohaererent reliqur

obedient ia naufragium incurrat, dupmus hic veram

ajSoetoli. et eorum sucoevoft
*
epimopi. glutino unius

ebcatholicam doctrinam de sanctae nidis institutione.

fidei, atque mdu^oluhilis comtnuhiouis copulati. et
nuper quam'Visibilem etAitiicam |x»'rani. uiniie ept

. de Romani primatus jierpetuitate et de eiusdem na­ ,

tura cunctis fidelibus solenviiter tw
*e
optandum et
*ef.

ut iu ρη»|κ
*ίίο

stitutiorus de erd<
*ia

*»·
neopa!

propeiientlain."

t. d'aixal y Extradé ep. l'rgfllrnà
.
*

cathedrae superstruerentur. et

neque ad fftrt?m *a
x-ulorum

. ; 1° Valde

tata e»v|
ia
**

perenniter aedifiuuvt ui

('outra quoi fwtdamentum dis nutus positum, quo­

prooemio prima
*\con-

(’hristi. explicita fieret mentiq

de Christo Domino, quatenus ipse’est làpix angulari
*

totius aedificii.

Atqui sanctus Petrus dferrijietix <x-

cleeiam Christi

in

niam portae inhqj maiori in dn> odio undhpio msiir
zgunt. ad cathobrae nobis eommn
*ae

sua epistola prima cap. Π. op­ B

«piae

ot dumus-Dei. structuram, robm atque incrementum.
mu to

mv^warium ·«*** “

appnduitite com ilio. tudi<amu
*

time et verissime eam nobis
*
exhibet fundatam super

doctrinam de institutione. j«4r|«Huiraie a» natura sarri

Christum lapidem angularem, ad quem accedente
*

ajx>stolici primatus, a quo tuta itiiu> vh ac ti.ilu» de

lapidrm mum fidele» superaedificantur. Timeo igitur
ne protestantes. qui legerint propositum prooemium,

N-mis iunii an. 1
*70.

pendet etc. ut in M-hemate."
3.

llan:a ep. Plaeentinn
.
*

irrideant caprilium Vaticanum, ac si videremur patres

matis const it ut ton is dogmaticae de

concilii diversum proponere ideam eerleeiae

h'gitui |MXg· 4

ab ea,

>

— In prooennô s ha­
e«v]<vmi ('hristi

4 c t . leMim (Minatum m l»Mto lMn>

quam sacra Scriptura nobis exhibet. Vniamus quaeso,

apostolo iiistitui
*«e

eminentissimi ac reierendiesinii patres, in hoc pro­

cuius fortitudinem aeternum eUruereiur templum, ct

oemio optatissima
**

constitutioni·. Simonem

petram

cum Christo lapide angulari, seu primaria et per «ei|i>ain'principali petra aedificii.
2° Posset

Ekordimur enim

et mox progredimur ad ideam aedi­

ficii . huic subnectimus ideam architecti, et denique ex

abrupto regredimur ad ideam gregis.

Itaque ojterae

pretium esse videtur ut idearum series non divulsa
sed unda, non <liffnu
*ta

iMvlcsiae rai»lo inferenda

«w Λυιιιχ ^det

*
subhmita

firmitate consurgeret.
ex sepmme naiuU Leoni- de­

In his verbis, «pia
*»

fortasse offendere lectorem cntiuuiu

non satis connexa series idearum.
ab idea pastori
.
*

perpetuum fundamentum. *upvr

sumpta sunt,

habetur

xvrhum

Autiu.

pronomen positum est loco nomini
,
*
vxprt'ssum

supponitur.

sermone

In

mjxUe

qmxi

quod siqwnu.-

-amii

Ixoihk

ajierte significabor quaenam sit illa fide-, m «mus
firmitate ect h^iae sublimitas consurgit, nenqs
*

**
loL

illa, quam Petrus profes-ns e>t cinu divii (’hnMo I>o-

sed tOmpacta à nobis ex­ C^nuio: Tu e* ( *
tu
hri

*
Ftliu

l>ri mn

At \«m ■ um de

hibeatur.
t
3° Ecclesia Christi nobis describitur veluti tem­

hac Petri confessione nulla mentio facta sit m pro­

plum xeu domus, in qua fideles vivant ooniuncti vin­

textum sancti

culo fidei et communionis. Videntur igitur fideles et

haud intelligat. quidnam sit illud, ad quod referatur

ecclesia Christi exhilieri tamquam^duae ree. ab in­

pronomen huiu
.
*

vicem distincta
*».·

firmitate tMeeritur consurgere ecclesia
*·

Sed. si fideles ob oculos ponantur

veluti res distincta ab ecclesia, quid quaeso tunc ex­
hibebitur per ideam ecclesiae?
wtaret

in

hoc

Nonne igitur pra
**

prooemio exhibere

tntxr aedificatos supra petram angularem?
haec

vitanda, audeo proponere pro­

qui

nctiqn' quaenam sit Ink's, m cuius
sublimitatem.

Poswuntne verlm sancti l/Mnis ita referri, ut am­
An non poa»et dici lux· unxlo: super ,idu
*
tortitu
dinrm aeternum extrurretur frmplum V ila ut Amimx
aeterni templi aedificatio mirabili munrr
*·
gr dm
*
])ri
in Petri soliditate consisteret ♦.

Hanc animadversionem, qiiamris jmni momenti

oemium sequenti modo emendatum:

>

m.

|">tent.

Ixxmis num<piam prae oculi- habuit,

biguitas. qmuvmnque sil. prorsus excludatur·'

fidelen quemàd-

modum eos exhibet sanctus Petrus, tamquam lapide
*
Itaque ad

oemio schematis, forte contingere

..Sacerdos in aeternum Christus lesus, ipee est a

sit. propono, paratus eam nullius etiam momenti indi­

Piftre constitutus superexcelri templi maiestatia glo­

care. si eam negligendam (xuisuerint reveretidiwumi

riae suae lapis summus, angularis, electuew pretiosus,

patro Deputat ion ia pro rehus ad fidem jiert immi ibu«.

ut otnnea qui in eum crediderint non confundantur,

(Die (i iunii 1
*70.

sed accedentes ad eum efficiantur et ipai lapidee vivi, D

i'

4. Filippi ep. Aquil<mu
.
*

Non (v-setidotni ιβ-

qui superaedificentur, domus spiritualis, acceptabiles

nuto g tempo ien d'iacrivenni per leggere doll am­

l)eo per ipsum Christum lesum. At ne ascensurus in

bone una mia emendazione al proemio, mi permetto

caelum,

redderetur angularis

lapis ludaeis et gen­

tilibus invisibilis, et homines vagarentur in tenebris

di umiliargliela. nella spvranza che voglia degnarat
di accettarla.

A me sembra ehe poteeae in qualche

ad

modo soddiefare alie strane pretennioni (di coloni che

illuni accedere, eidemque cohaerere firmissime ac in­

non rifiniaoono di chiedere die almeno ei dia un oenno

convulse; ipse inter apostolos upum elegit beatissi­
mum Petrum quem in consortium individyae unitatis

della coetituzione

atque

inoerti,

nescientes

modum

quo

possunt

praemio.

atoriea

della

Chieea

in

quento

Del reeto, voatra eminenza ne faccia quel

assumptum, id quoti ipse erat, nempe lapis angularis,

eonto rhe crederà nella sua aaggezza. ment re harian-

voluit nominare dicendo: Tu es Petrus, et mtper kmc
petram aedificabo ecclesiam meam, ut aeterni templi
aedificatio mirabili munere gratiae·Dei in Petri soli­

dole la sagra porpora ho Vonore di ripetermi \

ditate consisteret, at' eedeeiam suam firmitate corro-

> Pa XLIV, 15.

t Ioan. XIX, M.

1 8. Leo. epiit 4 epiecopo· Gallicanoe provide. Viennenei·.
» Mare, XVI. SO.
» 8. Leo Μ. κηη. IV. al ΙΠ.
< S. Leo M. epitU 4 ad epifeopoe Gallicano» ptoviaciae View,
eap. 1.
* Epift. data ad card. Bi lie praeaid. Dopotat. do Ade die
7 imaii 1870.

J

«36

A. SBMlOintB PUBUCAB BT ΟΟΜΟΒΜΜΜΜΙΒ ΜΜΒΑΙΛ

•Μ

Pag. 3
*, linea 3
* [4 a u] ... . ,,μ que natet te A μμν psputee MtfiMil ii^aOer boeeoeUee spnmm
domq Dri viveiriw fide, ape at charitato enutriti, di
*
ft mates fidei et .tertfarir teieeii «
»
*
walmriw
, vine charismata promereremur, et im ad regnum far. (Die 13 ianii 1870.)
possidendum quod nobis paratam eat a ooawtitetûme
30.
mundi. Ite ares effecti regni Christi in tarriO·
*
haeredes eius futuri aumua in analia, ubi Deoa aat
1870 iunii 18.
omnia in omnibus -Quare Mpiactimimua arohiteotus
Foria secunda die 13 iunii 1870 hot· octava eum
Dominus noster leaua Christus initio miaaionia euan
certos quoodam ex coetu fidelium sibi cogiiteq0is£it, dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae
qum et apostolos nominavit, ut aibi testea forent in patriarohalis bamlicoe, generalia reverendissimorum
universo tqundo, remiaaionem peooatorum annuntiar patrum congregatio habite aat ; cui interfuerunt quin­
ront, et dooereht omnes geutm servare omnia quae genti septuaginta tres patras, nempe 37 cardinales,
ipse mandavit eia. Hos vero tum aibi, tum ad invicem β patriarchae, 9 primates. 79 arohiepisoopi, 404 epi­
adiunxit fide in aemetipaum.Filium Dei vivi, quae scopi, 4 abbates nullius dioecesis, 13 abbates generales
vane eat principium vitee Christianae et potto ealutic sire praesides oongragationum ordinum mouasticorum.
Protinus hanc praeclarimimam et invictimutoatn fidem usum mitrae habentm, 21 generales et vicarii genera­
(H-iinut et unus edidit Simon Bar-Iona; cui quidem les; quorum omnium nomina, quae per assignatores
non caro et ssnguis. aed pater .qui eet in caelis reve­ locorum accurate descripte fuerant, exhibet indiculus
lavit, ut beatu· prae casteria dioeretdr, et per novum B patrum septuagesimae congregationis general^, qui
iam praenuntiatum atque tunc tandem tributum Petri inter acte ooneilii amenâtur.
Reverendus pater dominus Francisons Xavenus
ηοηϊΜ, petra fieret, super cuius firmitate eodeeiae
<aelo inferendae aublitnitaa consurgeret. Principium de Mérode archiepieoopus Melitenenaia mistem lec­
itaque illius ministerii ad quod ecclesia est a Christo tam celebravit. Qua absolute, et recitata oratione
instituta missionem eius per omnia saecula adimple­ Adsumus Domine etc., aminentiasimua primus praeses
tura, fuit Petri persona perpetuum unitatis princi­ in hunc modum patre· ^lloquutus est :
..Reverendissimi patre», exquirenda sunt hodie
pium ac visibile fundamentum divinitus constituta,
super quo ipei summo angulari lapidi Christo leeu suffragi^de emendationibus in prooemium schematis
.coniungimur, atque in ipso unum efficimur, sicut Ipse primae constitutionis de ecclesia propositis atque
et Pater unum «unt. Contra quod fundamentum etc.". distributis. Antequam vero ad ipsum actum ferendi
8. Zelli lamèuzi abbot 8. Paoli de Vrbe. — Op­ suffragia procedamus, audiendus eet reverendissimus
time scio,, nullum esse cuique ius tradepdi scripto dominus Patritius Leahy archiepiscopus Coteeliensis
tentam ,emendationes. Sed, ne tempus oratione mea qui nomine Deputation:· pro rebus fidei relationem de
ane insumatur, satius puto sapienti arbitrio deputa­ hisce emendationibus faciet, exponens quidquid ipea
torum patrum nonnullas emendationes proponere, de eisdem sentiat. Itaque praedictus dominus asceoquadro mea tenuitate exhibendae censeo.
dte ombonem."
\lihi
videtur pag.
peg. v
4 ooneanutiome
constitutionis oogmaureepndogmaticae pri.-nini vioevur
Hic autem ambonom conscendens haec ad patres
mse de ecclesia Christi ite. 2 [4 c (], valde expedire: C habuit :
RELATIO
l* quod indigitetur institutio episcopatus, iuxta illa
reverendi patris domini'Patritii I^ahy
verba sancti Cypriani : Epitcopattu umu eri; 2
* de­
arehiepiecopi Caeeelieneit
\
claretur quod primum in beato apostolo Petro institué

V

* v

tua est, in quo totus est, coitu a ttngtdie m aoladaap.
pmt tenetur; 3’ exprimatur plenitudo ipea in traditione clavium regni caelorum.
Ad eum finem videant sapientissimi patres, num
melius diceretur, prout sequitur: „iugiier coutercondam, dum ei sacerdotium, regia simul ac pontificia
dignitate in uqum contracte, attribuit: ac Davidis
aeternum illud regnum transferam, una cum ponti­
ficatu servio suis induisit, hoc eet catholicae ecclesiae
pontificibus1 : tamen primum in beato Petro apostolo,
super quem aedificavit ecclesiam suam, instituit per­
petuum utriusque unitatis principium, tradens ei da­
res regni caelorum, et fundans in eo visibile funda­
mentum etc." ut in schemate.
·. Valeeochi ep. Tiberiadeneit. — Ut primae
alterique emendationi super prooemio factae plenius
satisfiat, et quae a revereoditeinia Deputations op­
time emendata sunt, cum praecedentibus magis ac
splendidius cohaereant, sequeartaan primae periodi
mutationem aut aliam huiusmodi proponendam cen­
seo : ..Pastor asternas 4t episcopus animaram nostra­
rum, ut salutiferum Redemptionis suae opus usque
ad consummationem saeculi perenne redderet et pro­
mittat patribfu benedictionee te immea gentes effun­
deret, ecclesiam Hienudkm, taunssi aedificare con­
stituit, in qua valuti in domo Dei virentis gene eancta
poptdtugue aoceptabüü eeetgtor tonorem operum
unat enet et omnes Unius fidei et obaritaris vinculo
continerentur." Vel : una omntam esset gene sandia.
■ Ootete vaste hast mut es «· Whteata, tear. XXIX,
nam ( et a _
.

Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reverendimimi patres.
Quoniam mihi concreditum eet ad eminentimimoa
et reverendissimos patres congregationis generalis re­
ferre de prooemio constitutionis dogmaticae de ec­
clesia, rem statim aggrediar.
Duae primae emendatione^ simul sumuntur. Hae
duae emendationes, quae proponunt reformationem
totiue vel fere totius prooemii, sunt quidem in se op­
timae, sed sunt nimis longue quam ut in tota sua
amplitudine a patribus Deputation!· possint accep­
tari. Prooemia concilii Tridentini sunt semper bre­
vissima: nostram prooemium est duplo maius, quam<
prooemia sex vel septem ssssiooum concilii Tridentini ;
et prima emendatio hio proposita est duplo 'maior.
quam nostram prooemium. Sed quamvis patres Deputationia de fide consuerint has’duas emendationes
non posse in totalitete sua aooeptari, tamen eas quoad
ssneam et scopam auctorum acceptant, nempe hoooe
modol retinendo prooemium nostram integram et
praeterea inferendo in initio prooemii additamentum
quoad substantiam sumpdte ex iis emendationibus.
quod additamentum typis exaratum * in manibus est
reverendissimorum patrum ooneilii. Hoc additamen­

tum inferendum est in pag. 3 lin. 14 [4 o t] post
verba „unum sunt", et additamentum incipit, ut om­
nes vident, oum ia verbis: Quemadmodum igitur
apostolos, quot tibi de mundo tltgend etc.
Dixi patres Deputetionis habaisss in hoc ady

i TMs eases, eiteteeas dseasMtei Μ,ηΙΜ.

MT

OOMGBBQATIO βΟΠΑΜΑ UPTOAGCSIMA U Mi WTO

<M

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1------------------------------------------------------------------------- :

ditauMnto ration· «area duanm· emssutatioaum «t A
stiam soopi aaetoctta; st babamat Nara austeras
haram dusnua «MndatioM· aibi ridsatar haut
scopum proposuisse ; autp· at setisfecsreut desiderio
horum reverandiraimnrum pattam, qui in aanatali
congregations volusrunt, ut introduoorstur imcitutio
opisooporum. Haie desiderio horum rau^andiasùuocum patrum at aidA> draidbrio^aactorum Μη
dationum satisfit, in quantum fimi potest, par boo
mfditamsotum, in quo dirartie rarbio exhibetur di­
vina institutio cum indivisa unitate «pisoopatus, in
quo etiam exhibentur omnes pastores, omdbs fideles
sibi invicem coadunati per vinculum primatus aummi
pontificia. Igitur hae duae «mandationes hoooe modo
quoad substantiam acceptatae aunt retinendo pro­
oemium eicuti eat, et inaerendo in loco, quo dixi, ad­
ditamentum typia exaratum, quod eat in manibus
reverendissimorum patrum.
Amandatio 3
.
*
Haec emendatio asserit quod pror­
so» nihil dicatur in prooemio de'eoclesia; et tamen
ipaa emendatio poetes dicit, in prooemio dari ideam,
quamvis inadaequatam. institutioni» ecclesiae. Dicit
praeterea quod prdfttnium eo tendet in omnibus, quod

tutam Soriptaree «tarit «a· pre apottrim, Woe quidam «at «anaamum; oravit pro dioqipuli·, oravit
etiam pro apostolis. hae rorimiaram «at. Sed schema
nostram hoc non anget, ealummodo oeuttit tatam
partem quoad apostolos, at ictam partem oauttit bre­
vitatis naum. etpoto ad rem « soopum non naoaaaeriam. Sed quoniam non disoonrenit, potis· coevqpit

cum re «t cum materia et cum acopo, et quoniam etiam
maxime germanum «st ad ssnsu^ addite mendi quod
proponimua inssri in initio prooemii, patro» Deputsrtioum acceptarunt hanc amandationem quoad primam
suam partem, md solummodo quoad primam partam,
nempe quoad eam partem quae finitur cum terbia uf
*
omne
unum essent versus finem qpiendatiopis. Ca­
que ad haec verba patre» Deputation» acceptant hanc
emendationem, sed non acceptant quoad reliquam eius
partem.
Emundatio 6
.
*
Omittatur citatio textu» sancti
Pauli epiatola I ad Corinthio»; haec est emendatio.
Sed huic emendationi iam satisfactum «st, quia locus,
ad quem alludit auctor emendationis, expungitur a
schemate, scilicet locus incipiens a Serbis .jsapieotissimus architectus" . iste locus repungitur, et proinde
systema quoddam sustineat. Sed non eet cur diutius satisfit isti emendationi.
Amendotio 7*, 8“ et 9* umul sumuntur. Hae tres
immoramur in hac emendatione. Non est etnendatio
est
*
omnino,
potius censura; nihil proponit suffragiis emendationes in quibusdam inter se conveniunt. in
reverendissimorum patrum ; et quoniam nihil omnino aliis discrepant. Omne» tres sunt pro omissione vpcis
..principium" et substitutione vocis centrum mitatu
proponit, non est Suffragiis proponenda.
Amendotio tf. Haec emendatio dicit, quod vi Duas, nempe 7* et 9
. eunt pro omissione voci» ..visi­
*
. est pro «mictione voci» ..fun­
*
istius vocis „ideo" Christus Dominus repraesentetur bile", et una, nempe 9
ut orans pro. unitate credentium, tamquam'fine prae­ damentum". Sed patre» Deputation!· putarunt verba
cipuo orationis eius, vel tamquam fiprisdlo ; et si fine schematis ease omnino retinenda et nullam ex his
solo, addit emendatio, quod ideo excludatur finio verua tribus emendationibus posse admitti. Quoad vocem
propter quem Christus orpvit, nempe ut mundus cre­ ,,principium", auctore· emendationis, saltem unus ex
dat quia tu me misisti *. lamvero nihil ex his dici iis dicy, quod principium recte dici non posait, fun­
potest. Verba schematis noetri neque expresse, neque damentum unitati» fidei recte dici non ponit de beato
per implicationem significant quisnam fuerit vel C apostolo Petro, et quod hoc rite praedicari possit de
praecipuus vel solus finis orationis dominicae. Non •olo Christo Domino. Certe Christus Dominus «st
dicit quisnam fuerit finis praecipuus val solus, et principium primarium non solum unitatis, sepi etiam
proinde non excludit illum alium remotum ulteriorem omnium spiritualium donorum, quae opitulante Spi­
finem, quem Christus habuit in orando, nempe ut ritu sancto, operante Spiritu sancto in sinum dilectae
suae sponsae ecclesiae effundit et semper «st effu­
mundus crfdaf qttia tu me misistiRevera Christus in hoc loco orevit pro duobus ; surus. Sed Christus praeterea posuit in ipaa ecclasia.
praeterea voluit in ipaa constitutione ecclesiae pnnoravit pro uno immediate, oravit pro alio remote.
Immediate orevit pro unitate discipulorum, qui in cipium unitatis secundarium, vicarium. Quamvis
eum credituri ement ; oravit etiam remote pro alio enim Issus Christus Dominus noster sii semper invisi­
fine, pro eo scilicet ut haec unitas discipulorum eius biliter cum ecclesia, eam per gratiam Spiritus sancti
esset nota, quasi nota vel character unde mundus docens, regens, vivificans; ea tamen omnia facit modo
agnosceret eius divinam missionem et divinitatem eiu» accommodato societati externae et visibili, qualis est
evangelii. Oravit pro unitate igitur discipulorum ecclesia, per media accommodata huic externae et visi­
imrtadiate, oravit pro isto alio fine, ut mundus cogno­ bili ecclesiae, scilicet per ordinem hominum externum
sceret ipsum missum fuisse, oravit pro hoc remote. et visibilem, per medie visibilia, per sacramenta visi­
Sed neque textus Scripturae, neque verba schematis bilia, per praedicationem verbi «xtsrnam, eudibilem,
nostri directe vel indirecte significant, quinam fuerit sensibilem: quamvis, inquam, Christus Dominus ita
finis orationis dominicae vel praecipuus vel solus; agat quoad oeconomiam totius eoolasia», similiter,
proinde vere dici non potest, ut dicitur in emen­ simili modo quamvis ipse sit auctor et sffector uni­
datione, quod schema nostrum excludit finem propter tatis ecclesiae, primarium principium unitatis sccisquem Christo· oravit, scilicet: ai «suadus tradat q«M aias ; tamen posuit in ipse oooatitutioo· «oolssiae illud
ta um misisti. Igitur erronee «st ista «msndatio, et
quod dicimus principium unitatis, illud quod de ss
non potuit admitti a patribus Deputation».
aptum et efficax «st ad ooueervaadam fidei et oomEmmdatio b
.
*
Doctissimus auctor huius etnsn- muniunis unitatem heri, hodie «t m sestinls, illud quod
dationis putat genuinum sensum Scripturas in Wd ds se aptum et efficax «st ad ooossrvaodos omnes
loco non retineri. Ingenue fateor me nseciro quid riba fideles ab Hserssi et schismate, illud quod de ss aptum
velit doctissimo· anetor huius observationis. 8i vult et efficax «st ad conoorvendoe in professione eiusdem
dic···, verba Scriptura· hio detorqueri in ssnsum alie­ fidei «t sinu eiusdem communioni» omnes spare» per
num a sansa «orum genuino, certe boo non sst varum, universam terram et in omnibus aliis inter ssdjveroae:
quis hio loot» Scripturas sumitur in ipso litterali Christus inquam posuit illud in ipsa constitutions
sensu. Si vero dicere vult, quod iuxta sebsma Chri­ sodsaias «t illud, quod ita posuit, illud sst eustprites.
stus oravit pro unitate discipulorum eius, dum iuxta auctoritas inquam non solum invisibilis, non snldm
ipsius Obruti, ssd auotoritas visibilis, palpabilis, resi­
dar·· in ipse parsons Pstri «t sucoassoram Patri.
t Issa.XVn,«.

1
m

JL tntsagm pübucae n oosenmTiùKB (nonauLn

Et quod hase anetoritas «unau pontificis vers diei j
poésie et rit prineipiuai unitatis, potet a priori a ao
quod omnes haie aaotoritnti as aubaaittentm in eadem
fide et io eadem ooaununioaonereesarioocmiuaguatw.
Patet etiam a posteriori, quia de facto populi nmaiuwi
tribuum et linguarum in unum ovile Chriati οοηΡ·β·1ί aunt, propterva quod primatum cummi pontigepia agnoverint ; dum o oonvcno ab ipma inounabalia
«nkaaiae usque ad praecantem diem amtarii naiicivatoa
semel, et quia niiscerunt auctoritatem ournmi pontifi­
cie, ideo inter'ao in multiplum haeream et schismata
sciam eunt et adhuc scindantur. Vere igitur dici
potest, quod primatus summi pontificia ravum ait et
dici pomit et debeat,principium unitatia fidei et com­
munionis. xf£t eat special» ratio, quare vox caetruN.
unitatia non debeat aubetitui vocipriiscipium unitatia ;
«st specialia ratio. Quarenam euhatituitur vox cen­
trum unitatia? quarenam ? Nempe quia haec vox em­
inam
magia elucldata, quia praeterea unum eignifi- 1
eant baevbtqe prin)-ipium unitatia et centrum unitatia.
Sed loquendode^nitate eccleaiae, vox usitata aemper

mo

matarium ax abrupto trenritaa fiaret Igitur acceptari
potggt
ftsraauMe 11
.
*
Rerervrediaaimi patrua DeputahtBO ΜΜ·4ΜΪΟΜ·Ι ItlbMtBF MMpOTnt, et ψΰ·
dam propter rational hio allatae, queo viam sunt bene
Sridatam
Eramdatio IS
.
*
Foot lineam 10 pro ..maiori"
dicatur ooaatoati. Haec amandatio non potuit qoaeptari. Anetor irtius emendationis negat historicam
veritatem assertionis in schemate, nempe huius assartionia, quod portae inferi maiori in dies odio in­
surgunt advetwn fundamentum ecclesiae et adversos
ipsam enfilerions Advenue fundamentum ecolraiaa :
auctor emendationis negat historicam veritatem istius
aaaartionia, et negat tum quoad haereticos tum quoad
catholicos. Haeretici et schismatici numquam erant
mitiores quam nunc ; catholici numquam magia devoti
erga tinctam aedem ; et si qui catholici insurrexerunt
et inaufgunt contra temporalem potestatem pontificis,
horum conatos sunt mere politici. Ita dicit reverendiasimui emendator.
Sed pace reverendissimi emendatoria assertio in
schemate et historice vera est, et eheul nimis vere.
Quoad haereticos et echismaticoe, quamvis mitiorum
temporum spiritui cedentes non sint tam violenti,
quam temporibus antiquis, tamen odium antiquum
ri non 'maius, certe non minus adhuc manifestant ;
et manifestatio odii horum ri carent priori violentia,
abundat et superebnndat in subdolis artibus antiqui
serpentis. SeciAido, ti quando portae inferi videntur

hMO

vel fere reaper in tractatibus theologicis et in contro­
versi is cum proteatantibua, vox aemper vel fere ram­
per usitata de unitate eccleaiae eat prosripism» unitatia.
Sed principium et centrum unitatia non eunt quid
unum et idem ? In re certe eunt. Christi» Dominua
non aolum eet principium unitatia, aed etiam cat cen­
trum unitatia; sunt in ae quid unum et idem. Bed vox
principium non eandem notionem ex|pbet atque eum­
dem respectum ac vox centnan unitatia; nam prin­
cipium proprie significat principium unitatia, signi­ ad tempus praevalere adversus fundamentum ec­
ficat id quod positum eat in ipsa constitutione clesiae, nonne atatim haeretici triumphant, nonne
ecclesiae, significat relationem summi pontificis ad statim manibus plaudunt, nonne statim clamitant :
membra ecclesiae; dum centrum unitatis significat cecidit, cecidit, magna illa Babylon, nempe Roma?
relationem membrorum ecclesiae ad pontificem. Prin­ Qdidquid dicat reverendissimus emendator, haereris
cipium eet quid intrinaecum primatui eccleaiae; pree- est semper tuereris, spiritus haereris est semper idem,
fuppoeita hac constitutione, preeauppoaito hoc pria- < Ot spiritus haeresis eet spiritus hostilitatis adversus
fipio, tunc sequitur tamquam concreterium naturale summum pontificem et adversi» ecclesiam catholicam.
quod cum hoc principio convenire debeant omnes epi­
Haereris deponet odium- quando leopardus deponet
scopi, omnes ecclesiae, omnes fideles. ' Igitur vox
masulra; haereris mutabitur quando Aethiope muta­
principium unitatia non «et quid unum et idem ac vox bit pellem, et ex nigro fiet albus.
prinripium unitatis: propterea vox praeripiam uni­
Et quoad catholicos, numquam erant sanctae aedi
tatis «st fere semper usitata. Igitur patres Deputatio- magis devincti quam in praesentiarum, numquam
nis oensuerunt vocem praeripiam unitatis esse omnino maiorem amorem, maiorem filialem reverentiam exretinendam et non mutandam in vocem centrum uni- hibuerant erga sanctissimum patrem. hoc «st veriesitatia
mum, et Deo gratias, quod sit verissimum. Sed auc­
Quoad alias voces, de quibus in iisdem emen­ tores schematis hoc non negant, non omnino. Et
dationibus, scilicet „visibile fundamentum'
,
*
hae quoad catholico· qui insurgunt et insurrexeruut con­
voces eunt omnino retinendae; ita oeosuerunt patres tis temporalem potestatem summi pontificis, omnino
Deputationia. Nam non aolum neoesee est ut rit in errat reverendissimus emendator dicendo quod eorum
ecclesia principium de ae aptum et efficax ad pro­ conatos eunt juin politici. Quia enim «st qui nesciat
creandam unitatem, eed etiam ad sustentandam, nd ^luod omnes conatus, qui designantur adversus tem­
eam conservandam et perpetuandam usque ad finem poratim potestatem summi pontificia, etiam propter
saeculi. Et quid magis inservit, quid magia neces­ arctum, arotiarimum 1 nexum inter poteatatem tejnsarium ut in unum coagmentantur otnnes paitea aedi- D poratim et spiritualem pontificia, quis est qui nesciat
ficii, quid magis inservit vel magis_ne«eaarium eet quod propter hunc arotiarimum nexum omnes conatus
quam fundamentum? Hoc fundamentum omnino qui diriguntur adversus potestatem temporalem, etiam
debet era» et vocari viMilt, quia eat fundamentum adversos spiritualem neoeasario diriguntur?
societatis visibilia, quia praeterea sitam est in ipaa
Et quoniam haec art res gravissima, mihi par­
visibili persona suooeasoris Patri: proinde ha» vocas cetis ai aliquatenus immorar in hac re. In his diebus
..principium ac visibile fundamentum" sunt retinen­ taetris sunt quaedam peculiaria rerum adiuncta, quae
dae, ut oensuerunt patres Daputaticnis Proinde nulla magnopere adaugent, et rimul probant adauctum esse
«x tribus his emendationibus 7
* 8
* 9
* potest acoep- odium adversum summum pontificem et ecclesiam.
tari.
q-atdrm peculians rerum adiuncta quae omnibus ob­
Emendatio 10
.
*
«Supprimatur ultima phrasis, via sunt. In ipso rinu ecclesiae sunt liberales catholi­
*
prooemii.'
Deputatio de fide non potuit hano aman­ ci, qui revera sunt calamitas sanctae religionis nostrae,
dationem admittere. Hoao enim pars prooemii gene­ neque numero neque auctoritate cereolae, neque intra
rali modo indicat, ut par «t, quarenam in subraqusn- bane vel illam regionem terrae circumscripti; et hi
tibue capitibus agetur da primatu «t quomodo agen­ libantia catholici opprimerent pontificem rt eccle­
dum rit. 8t vero emittatur haM para, nequi ora· siam, ri poamnt rt ia quantum possent, negando, ooaeque alterum eu oie fieret, at ia huae graviaaimam arotaada iure pontificie et iure sccleriae. En novum

I
Ml

C(9GUMTlO®nULaS»TOA«mUliMl«»

odium >h«wi pontificem «t ornMarn, aurwm ota ,
•dhwo ia twIaM MMriitMt. Τ»κροηλΜ· aatMstiB
rages «aat autririi «sisaia· « login·· Mtrim·; dtoboa vuro noatris tea mum gtsbornia «tiam mthotina
antiqu·· amines inlationm mb ··!
»
*
aada iaSsrraparaat; an novum odium, Bia diabu· noatria pcMtarsa par totem orbmn miUiaa at milliwaaate aat pote­
stas, quam ephamaridaa, quam inquam ephemeridas,
quam irvaligtoea literature axarosnt aupar aaata
millioaum hominum, at qaia nescit has ephemeride·,
banc irreligiosam liteeaturam venenum foetidum,
principium irreligiositati·, infidelitatis spuece in
caput eootosia· at in ipaatn ecclesiam ? En odium iam
ante· carte aliquatenus existens, sed non miUiaa at
milliea auctum.
Eat et illud magnum aohiamatigjun imparium
Ruaaicum, quod tot populoa etiam catholico· giganteo
pede con terit, et umbram suam frigidam longa ultra
finea proprio» protendit, et in dieu ultra protendere
conatur. Omne· norunt hoc magnum aohiamatüum
imperium et illud eme infensissimum ad mate pon­
tificem at eocleeiam catholicam. Et quid dicam da
secretis sbcietatibus, quae quoniam bene noverunt eo
citius et copius subverti poaae religionem, ai subvertereturpancta sedes, ideo collate· vira·, secreta con­
silia, apartoa conatu· per totam orbem dirigunt ad­
versu· pontificem et advenu· ecclesiam f En odium
quod si non eat omnino novum, eat tamen magnopere
adauctum.
Denique revolutio extollit caput, revolutio erigit
sua signa advenus omne gubernium, advenu· omnem
potestatem, adversus omnia iure divina et humana.
Et quia est magnus hostis istius revolutionis, quia est
eius magnus hostis? Summus pontifex, qui solos vel
fere solus stetit et stat et, Deo adjuvante, stabit fir4nus pro principiis aeternas iustitiae. adversus hanc

MB

. /udtoflBM MaoaseduM ^eas·, daririnum de srsriiristiocse, pcrpctaitate m astes sacri apostates promote·,
fidsWns «ratedas etleieiei

prupemru asamdtass

daMtootesdemnatiaMi tedicto prascribsrs.

HmB MBt, MÎttMtMflÙ praMMiMq MHbMBtMBMÎ
ac revsrsaitisaiaii patins, quaa finauds habebam no­
mi·· Dsputatÿûa do fida.

'·
Cum omMmm desosudsref relator, patree es
odusunmsramnt.' Ultima smsodatio? Unde iterum
Mum/aM L^^ot
'

Eminentissimi praassdaa, eminentissimi «t remrendissimi ffitres, «Mitas «um aliquid dicar· de ultima
*
17
emendatione. Sed hoc solummodo dioere habeo,
quod huius emendationi· ratio habaatur in addita­
mento, quod propositum arat insenndtun in initio
prooemii, et in quo additamento allasiq fit ad tatam
locum evangelii «ancti loaanis. Ipsum additamentum
est fere nihil aliud quam expressio istius textas sancti
loannis.
'

Relatione autem expleta, aminentissimos primua
presses aio patre· «Hoqueta· ast :

,-Procedamus nuno ad suffragia ferenda de emen­
dationibus propositi·, qua· reverendos ψχηιηα· subsecreterius «ingillatim praeleget, ut postea de singuli·
exquirantur suffragia. Monentur autem reverendis­
simi patres, quo matius et securius ·· res bono ordine
peragatur, ut singuli, qoamdio actus fersndi suffra­
gia durat, locum sibi assignatum in aula concilii
occupent ; ao insuper, ut qui sasanaum vel disaansum
suum aurgendo manifestare valuerint, tamdiu atantea
maneant, donec eatis de maiori vel minori suffragio­
impiissimam modemam revolutionem ; et ideo, ideo C rum numero constet. Itaque nunc reverendus domi­
haec revolutio odit pontificem odio summo, odio in­ nus subsecretarius incipiat legere singula· emen­
tensissimo. Igitur omnino aberrat a veritate historica datione·."
Tunc more solito singulae emendatione· a subseipee reventodissimu· auctor huiusoe emendationis,
quando negat assertionem in scbemats nostro, esse cretario prius perlectae, suffragiis sublectae sunt. Et
historice et litteraliter veram, scilicet quod odium ad­ loco primae et secundae proposita eat illa, qua· in
venus ecclesiam et fundamentum ecclesiae sit in hisce peculiari folio typis impreseo nomine Deputation!·
diebus nostris magnopere adaoctuni, et quod in dies patribus distribui praesules decreverant, quaeque eiim'
etiam augeatur. Igitur haec' emendatio non potuit modi tenoris eat : Pag. 3 lin. 14 [4 C ,] post verba...
„unum eunt" inseritur: Quemadmodum igitur apo­
•coeptari.
Emendatio *
.13
Huic emendationi iam satis­ stolos, quo· stbt de mmsdo degerat, oommmtioato
factum est in priori; sunt quoad substantiam unum Spiritu rancto, mint, rieni ipee mimu erat a Patre;
at idem.
Λ ita sa ecclesia ssat pastores et doctors· usque ad <vusEmendatio 14
.
*
Huic etiam emendationi satis­ rummationem raeculi esse oolust. Vt vero epieoopatm
ipse unus et mdiwsus esset, et umoersa cradsntium
factum eat per adoptionem
- ’vimae.
Nullus est locus pro hac emendatione post adoptionem multitudo per cohaerentes sibe tnrioem sacerdotes m
fidei et oornmmtioaie imitate ameerturetur, beatum
undecimae emendationis. .
Emendatio 13
.
*
Huic emendationi etiam plane Petrum coeterir egodoUe praeponam, sn ipeo imtitmt
satisfactum est in duabuasprioribus emendationibus, D perpetuum utrimque umtaiie priucspMou et vitibile
omittendo verba quae displiceat ,a quo totius eodesias fundamentum, euper enim fortitudinem aetermun mvia et salus dependet". Haec verba omittuntur, et trueretur templum etc. ut in schemata Hasc autem
in eorum locum substituuntur verba: M quo tottes emendatio duplici experimento facto, paucismmis
erdestae cie ac roliditar amssstst, ut in emendatione oootradkentibas, admissa eat
Tertia emendatio proposite non fuit utpote quaa
undecima.
Emendatio 16
.
*
Auctor istius amandationi· dicit •implex votam exprimeret, nullam exhibens peculia­
sensum loci asse aliquatenus ambiguum. Et osrte rem formulam. Quarta fece ooms luieoerant' Quinta
diversu· sanans passât oriri, prout verba ,pacandum oonaantiantibus ftes omnibus adariata est quoad pri­
antiquam et constantem «xdesiae fidem" referantur mam partem, ratocta vero quoad taoundam. Suta
ad priorem partam, val ad subeeqoentem. Sed omnia pooposita aoa fuit quia ei iam satisfactam orat in
ambiguitaa removetor per simplicem verborum tiana- priori, itoptisna, octava, nona st dacima, panosaimia
positiooem, pensanto verba .pecundum antiquam ooatsadicsatibu·, axoluaae aunt Undecimam fm
atque ooswtantem universalis ecclesia· fidam" imme­ omne· admia· mrt Decimam escandam «t decimam
diate post verbum ..proponar·". Igitur patra· Dapo- tertiam fSr» oosm· rsiaoarudt. Dacima quarta (n-b)
tionis proponunt ut toeïsa aie ea habeat inripssndo a propoaita non fuit qm· psvviaam ai iam fusrut ia
vsrbo ^indicamus MMasarim· «■·“ pag.4 [don]: umtosima. Decima quiata jrsgMti mb Ml quia
Οοαα·» tassa i i tusa UL

•u

.

a.

. .•'•Λ- '
amom nnuosa ar ooraMM· OMfaua

------------- S— ---------------,

«μ

— ---------- - ----- —:., .. —, ...— ι· ..Λ. :--------------- -------

«ί proviMfli mt ni teatet ptaftm Dmîmm ββ·
tam Departqt» pinjirah MbMm fana meduan,
at nioùnra rate vlktete pniott teo cttteM tMm
*

vfeNMK jee^B-peet initim ImAm tMttt
tewtei
lagaeo metuaau· wtam ao—fliam— pee—edenti·— 4··
finiti—A—", trib— iu—edût —rib— ambria, ai—

Eminentimimi praaaid·· erni—ntimimi ao —rendiaiimi patra·
Non modico tampon etoti, anxit» et vix aude—
in auguatiaèimo illo oootn primum ea—igme, at etiam
nunc haereo dicturae da deobu» gnviaaimia argu­
menti· incept— quidem diepatetioai apta οοη—κΜ,
quibua vero ediaearandia imparam me aem ve—or,
eriamai id a veatra humanitate expeota— lubaqt, quod
exigu— «t «ertnonia et vocia me— tenuitati £κϋ» et
obvium pe—aM aaoilium.

pteitw fimnttem Sterte· M jmjBMte te m
' dte
*
m! jemlii tentent lOMÜii yevrantv» oMtvi
vteiratv wshnM. 8
* m itev μ φΜ
*
tophn mb*
ovpratnr ttettlte μΛιΙμμμ ^todii fltedMMMM
*fUM
tebMo MSWB OBMMMO wlten I* te* CBpit
*
Mt
meaawriua laudari, «at -vnrba depromi: kuri enim
dimrte et petep—·· pertine— iUiuo auMtio—· qu—
mihi campam aperiant, ut brevem aa—mum ia codi­
cem c—iaum oorieriao g—, pre—ipwua hui—
•ermoni· argumentum.
Summae difficultati» cardo baetant» vertitur in
■ecunda propoeiti capitia paragraphe, ubi premiu» at
oparoaiu» quam in euperiore formula fini—tina Be­
rnard primati» ratio at conditio explicantur. *Tantae
anim potaatati» mola» nonnulli· vel latina· eocleai—
filii·, etuporam facit ot admirationem; quanto magi»
horreat fratraa noatri orientale· qui lamentantur opua
non pome, uti coaptem eat, cumulari, quia fruetra
iuvuntibu» Patri davibu· portae caeli miaerie Hfcrtalibua claudantur in aeternum ‘.
Veram enimvero miror et ago quid ait quod, cum
ipaoa inter oooquerentee non defuerint qui vel ab initio
huiu» ooncilii Vaticani palam profeeri eunt, conden­
dum eam novum et amplum diaciplin— eocleaiaatio—
codicem, iidam adeo refugiant a aola auctoritate quae
manum operi admovere poaait Novum iuri» corpu»
conatruere, adornare, proponere, egregium mne con­
cilium et digniaaimum patribn»c Vaticani» t Sed,
qu—ao, quomodo ceuaanim, penonanun. rerum eocle•iUattcaram deaeribere ration·· iura epiaooporum,
moerdotum, fidelium itatuere, cuiuacumque ritu· et
0 dignitati
*
habete reapectum, niai prius ..dari» penpicuiaque definitionibua'
,
*
ut cum propoaito capite lo­
quar, declaretur, pontificiam potmtatem, quae »ola
•ui» poteat ferre humeri» tantum opua, ..proprie ea»e
epiacopalem, ordinariam, immediatam, univeraalam.
uno verbo «upreanam, erga quam particularium ecdmiarum cuiuacumque ritu» et dignitati» pastore»
atque fidele· tam aeoraum ainguli, quam aimul om­
ne· officio aubordinarionia veraeque obedientia» ob■tringuntur, non aolum in reboa quae ad fidem et
mor·· aed etiam quae ad dieciplinam et regimen ecdeaiae, per totum orbem diffuan», pertinent f“
Idem et multo vehementia» dicam de codice eocleaiae orientali· in quo npn aatia optanda ao desi­
deranda oat Boman— eooleaiae auctorita· Ego dudum
•x officio debui a multia anni» in ha
* lagea ita in­
cumbet·, ut libe— at candide mentem liceat meam
hao de re aperi— Qua» carte lag·· ai quae vetera»
aunt, mnpioio, arm— complector co—risdi—·
avitoaq— ritu» daoaoulor, qui doram—tum mihi aunt
antiquitati· virtuti· raligiotii· Ex ili· anim, Deo
faveote, mon—tine familia eum, qua» Petro addiotiaeima, inter —— et altaria vetuata cferit, cui placent
monumenta aenio aqualida, aevi oooeparaa robigine ;

■ Aigneateia: .Card—b» Ptaa yaa—Ht optan ·· at
iaNe bate· aaftt·· *
·■»·<
—»>»—r JUba—u—. · >«·
*·

jit· ea <■— jeetünk» a—tarttat·» najMmt, axjaaL He·»
ex artaaMIbm >—rikm tatam Mie— eeaMm «ricetaia earn

•Aea tatemaeu»; — 4M vMa—ir fraelar naraatt·»» am
•iaaae aUa» de fria—a pancto·» Marii···· BipnenM·
ait, Ma» aartta·» puaMi —( ia Meaari· aaaagaagb·
«aa» —aK p—m arie «e biM» atve m erieeMfim «·—mr» vM —— «art— H aM —MiamHa— —>
xh— e— ia aear—e Mm ea—iUi a —magb «u— —v—
eetiaa» —aaMMian am· at vehaa— euaptML AA M b- <Η·Μ·Ι
ΜρΠ|·Ι Mi w
W OM·—MSv MM
* »

— arnlil—, Uaaerati· at aaanaaant· Μ M atalriaw —a
pa»M Atari, at ptaaO— ata—AM «at»·
*
—am valer (neat eeAHaatt. Maata» aarintata· A· tat»»taH— aaaaperBa—ai
eew
el
Mm jubar Imela—w aet—M Bee lj»M urania· geem
meua» jaaMAaam —a at >nai aaeta·—tVqai —··■
·
*■
hataa-

veraota mei—i— fUtm; «tg— coarirarioeet· Bt iaxtn
bone modum propmjtam tau o—nm nimie»—l De­
cima wptim· MModat
*
propoadta non fait, qui· ui
iam proviaum erat ia additamento priori·
Abeoluto actu ferendi euffragi·, diaot—ean· auperiu» inchoatae cootioaalpooem primae pmaam
indixit hi» verbi·:
,.Progredimur iam ad continuandam diam—innem
tertii capiti» eebematia propoeiti, d» quo adhuc non­
nulli patrm veniam loqpeodi petierant, quorum
nomina re—adua dominua eubaecietariu· ax Mfbona
recitabit.
**
Tabellam tunc perlegit aubaacNtariua, in qua in•cripti erant reverandieaimi patra· Gragoriu» lumri
patriarcha Mekhitarum, Patra» da Dreux Brdaé epi■oopue Molineoaia, loannea Braeard epaecopu» Conrtantienaia, Salvator Angelo» Demarti» apiaoopua Galtellinetiaia-Norenei· et Philippo» Kiamenta apiaoopua
Varmienai·
Poet haec ad ambooem euooaariva vocati eunt,
generali» Minimorum, cardinali» Pit—, epiacopu· Carnutenai· apiaoopua Luciooeoai· apuoopu» Sure—i·
•piacOpo» Paeana», epiacopu» Nanoaiabii» et TuUan·», archiepieoopua Colo—ia ao Baceionai· padrieroha Melchitarum, epiaoopoa Molinanaia, epiaoopoa
Galtalli—ia-Noreoei· epiaoopo» Varmienai· ot epi•oopue Urgellq—ia, qui veniam patiit durant· eongregario—.
Notandum vero quod generali» Minimorum, epi•oopue Surenai· ot epiaoopoa Nanoeie—i» loquendi
veniae ranuatiarunt ; anhiepiaoop— Colocen■» de­
claravit m morbo impeditum «a·· et hac die loqui non
pome, epiacopu» Conatantiena» vocari» non fuit, quia
abiit priuaquam ambonam meande— iuxta in•criprioni» ordinem daboiaaat; patriarcha Melchitarum, epiacopu» Galtelhnenei»-Nor«nei· et epi
oopt»
*
Varmienai» vocari non impenderant, ot abiia— dicti
tunt.
OBATIO
emAurianuri — retw—di»rimi domini fotn—ii
cord—alw /Sin·1.

tee wteMte etaflteteteM tek·

•

-*

e^l»

OOWI—IW «UMUIΟΜΜΟΙ UM MM
,·

en^ra precept!··

..... j

■

ΜΒΙαβ

; ,

egui oefentadftuB

«μΜιμ

i

menrau'riteliteeunt alarie·· ritae gnari ut eeetataeti-

aae MMtaram patata· «ara·· in dtverie admiatatao·-

jfeqpt 4tafltav μΑνβ ΙΒμβ fa®
parite··' fll <ta ehrietierio pM· ariuMhunt 8ed per­
eunt aefti ftetaee erilatalea, ri VMM MI veniem, Vk
eediMra dtaeipltane orientali· habeat taragenm m*
~^x quatuer eraieei— eacdiaibng qui eodem grade «tat

M «ymbcium, hiarerohia, μμμΜ. Ita, ri bene in­
tellexerim, Uhmteierinura Eogurraienrie arohêepieoopu·1; ita oerte famigeratae inter Blavei Mamrira Betrcpulitanu·. Igaoeoent mihi ■ ab ipeb teeriio veikm
quia damam, quali· qaaataaqoa mt codex iUa ari··
talium oerauem.
Mitto lubaoa qu—otunqtw pertinant ad Coptae, ad
Aathiopae, a^extremoe Garamantra, «t quae «ibi
vindicent Arroeni et 8yri et OhaHari, inoram «yuodioa in mmuhrani· ierant, praeter aa quae edidit vir
immortali· memoriae Maiue
,
*
ouiue immatura mon 1
fuit orbi litterato flebilia, flebilior nullibi quam in
bibliotheca Vaticana. Me igitur cohibeo in codice eocheiae graeoue, quem ita meram et ahaolatam volunt,
ut limeo eit pontificiae poteatati impervia·, trate ac
vade, niai fallor, doctimiino Magno-Varadiaeoei. Co­
dex enim mt canitie venerabilia, ab omni aevo notae,
natu· ab immemorabili diet No autem apeetelm
praetergrediamur; orditur enim oodex a oanonibua
•poctolioie, quorum quinquaginta tantum novit Dionyeiu· Exiguue, et nunc octoginta et quinque circum­
feruntur, quorum parti pooteriori boo lemma colet
etiam apud Qraecoe praefigi: U BotutKa exiti*

ta Ltati

MRVB PMtifi··· MMM fMMQi ** 'ΒφφίΐΙ ·
*
BVvM ÎHftMfNtMtMOÉb ΐ4Μ4ΜίφΜ taBB
*
tB
■cnrahra qui tara privati taatara beam·· epue

dtti BkUkÙÙ
pshiMMB ift^B
taeitataar tabueraat canorae rive in Dioayeii «er•tenera rive in Qrafiari dearatum temeti.
Inter·· diliguitimirau· Roaranue iatetprm nihil
nmirarit, ut cpue era integri·· abaolverot, qai no·
•aural at iterate, cod tar eo ad operam accinxit, ot
taro no faro traioo nmmpk etiam graeea eam latinet
• regione conferenda poeuit Quid ptara? Vix maaum
do tabula Dwnyriue eartalit, earn loaarae aehoimtion·
patriarcha Coratantinopolitanua oonoordiam cram
quinquaginta titulerom eâidit, non aolem novi· rabot

aratam, aed etiam in primi· cenonibue nan leviter
a Dionyeiea· rcemraora recedentem.
Paulo poet aaonyma· quidam, nulla petrianhali
dignitate fültw, itamoamora·· deomn ot trium1 titu­

lorum publici iuria fecit, ipeo titulo aporia prodent,
ot epaodma ot o—raro·· leget aequo pede in eooleai—
foro ambulare. Audax et inferat,nm Connue, quod
adeo Pboào et «lie placuit ut euurn faceret oput illud
peradopigraphum. Antea voft Trullani patro· aolmnniui aliquid ot iraoleetiu· egerunt, cam inter ara· plue
minue authentico· tro· et oratum canone· copioeum
quoddam «yntigraa ia canone I deaoriponrunt, io qra
non novit
*.
Primua, niai fallor, hoiuemodi codex taatam ha­ conferto agmine prodeunt eodomqra legi· vexillo
buit oanonee nioeence et «aCdicenaea. Et atatim opti­ gloriantur et generale· eynodi, et topice concilia, et
mum factu anati mo, ei notaverim, «x omnibua «colari— canonice· variorum multo dirai milium epiteni—, et
graeo— oanonibua ad diaoiplinam apootantiboe enico otiem incertum illud Cyprianioum oorailiabulum, ae
oanonee nicecoo· et aardioenae· fuiaee a Romania poo- ( •i tribue enecui·· poet nicrane tempora haeretica baptificibua oonataati uau et publica auctoritate confir­ tiami iteratio iura poetliminii rediviva oelebcaretar.
Quid miram ei hoe ounonee Romana aéd— cenitan­
mato·, idquc extra dubium dorrirami fratre· BaUerini
extulerunt *. Accedat illud, quod gente «tim uadoMB tor raepuit, eum ipaa «entrai· groeoa a oodiee era
tantum dogmatico· oriratalium eynodoram «ancta ae­ Cypriani·· expulit, cum byaantini iurie magietri cen«oria virga multa oaetigarant, cum etiam facundiarimi,
de· accepit; neque alia intellexit Gregociue Megnue,
quando quatuor «ynodee perinde ipei erae dixit ao qwe alacriter hic andivimue, codice· orientalia prae­
quatuor evangalie; neque alio reopiciunt iuramenta, cone·, caute nuntium dadero pbotianie oanouibra. Lubat honori· cerae memoraro egregium illuetrieeuai
profeaaiooee fidei, eolemnae formulae, quae nonnulli
inter no· patree nimium prominare huc protulerant Magno-Vetudeorie Eneharidfon nrie, in quo pag. 66 *,
Carpo· ergo canonum gr—ooram praeter nioaraoi et ubi eignificatur, quid peut traitera· canon·· codiei
■ardioeneee vim tantum legi· locali· et robur avitae •coemerit, decreta tantum eynodi VII, neqne elia ad­
ducantur. 8ed qua demum auctoritate etiam photiaaa
ooneuetudinie hio habet ubi in uau fuit et menait
.
*
Et «i quo· ob annoteun antiquitatem Romana eocleeia expunguntur f Ut enim coûtât, Pbotium plura ax hia
raepaxit oactoroe tantum toUeravit, neque omiait iden­ proprio merto ondiaee, cum integra oonrilii eui acta
tidem aliquo· diu etnpendero, ut ohadradoorarae, et uno halita et «due offunderet; ita compertam «t,
aliquo· Aprobaro, ut trullanoe et pbotianae Neque mundem ora aodaoter fooiem, qrae ad oonailium VUI
tamen rammi pontifice·, inter quo· Benedicta· XIV ·, legitimam pertinent Quia non videt quantopere
...............
I etiam in boo codioe, at rrapeotu ad epurioe Pbotii
t<iiro• Vtet «te· «rattrara tatatan ia Mngn» era a I tng oenorae, legitima et euprama auotorfl—
i«M, *
ra «i. «eo-ea.
tar?
• ΟΛ — VA
t X.
Infinitae «eam ei oolligero vellem querela· Eo• Ot JM· «Mira prute. Mat te «raam,, 11, p XU-XUL
iMiMp Bttatnoui, fftnuMtopoli, Btaetari
*>
hin®·
• Bt —Hfuif «ΙΜί te ttttÿir. raa teal, p. 11, | t.
tantium vetate· exnidiara canorae, cingulo· patriar­
e—«« «ratam avitam «t ab ·ηι·ιι<ι·» ■
*·· teltaa arteatem ch— pro libita mutavi··· leg··, proeterae imperatorum
tan. Oeeteii tarara BM ran μ·μ1 ta taCmaamun patifcem «x arbitrio omnia pendere, raeqra deque verti. Notum
«t enim euoe cuique «unirai— «tiam riuadmn ritu»
Mnerii ΙββΑκΒμ, tNMMàMtv dtauB fai wmUNb
FMNftta te imilfe nàraitlM
fttgaMtfo otaora· fuian. Uno eat altero exemplo daflmger. A
tMMwfenBle Β·4·β ·μ4· Tftfti Qimmn· mmmi pMtta oodioe grueco miram quantam diatat demutatae apud
μΜμΜΚΜΤ ift Mita tMCflftwV· ft MMtat |Mdta: OMMBMH
*
•ata vHatea ant, aungta teat taattaMota tiefltlrala tara· Valraboe et Rumenoe liber Premia inaoript—, rara
lag·· toftaae ante, at teem· eat. NMratoee rage· rata·
i»ai«ra giranira aeg·· raqu· htaeraa OMteita· geraeae
•taaelkra »—···»■· iui|mmt a rate ·|»»>ηΗ«

Hmm· (Mte MMtNta|b
• Omtet·, * «ne *pr
a<m»
ΙΠΙ,ρΜ.

I », Mtar. m». Λνρηρ M '

■ Imo» fete—r, eam —marra»a daarat « trita· titaM»
•aaatara ta «e .m—aira Oro·aerem prateM i«w«eew.
i
ta^ eta·
<Xp.M. .
4»·

mt

jL nauom publicas bt ooHQBjls&iom· eansULM

mb

MUM1 tSMfepieri
*
taVO MBtCB M
ÜBNOdft
A ΟΜΒΜΜ MMM
*
A· AffNllfttlMihw Mt» SBti· erit
*
parantor; qaiid aoim inn aanitio voMtaWiaU 4M team dam aorta1 oeaipeadie, quae sb aatiijai estesliants, Photio setarisis, iads fhsMrant ad ArieSsraaa,
ad Bimsoara magistrum. at ia oaaia Shtetaa at
Vihnbnma qpnodra: 1
* 1
* o
*MM
*
epMooponMB
·ΐ
Bcmane tie vteam tarit, otira alii indsMs aderunt;
* Episcopo depetito, ace oooMtitmtar alius, niti epi9
eooput Romae definierit ; dmpirite * enim depositio­
nem aut par nautica aut per littera
·
Sad audiantur interpretes, quorum tails princeps
«t loannet Zonara: „8i quia, <it, condemnatus,
iterum audiri velit, neque id Romanae episcopus ab­
nuat (id 4 namque totam ad illius arbitrium commit­
titur, vÇ ydp taupmrfp afrroo tb w
v
*
dvmritqot),
ipes mittat presbyteros a suo latera, auctoritatis suae
vicarioa, qui controversiam definiant; ri vero decisis
standum esse papa consuent, ea do re quod ipes recte
habere, id eat, quod aequum esse consuerit, statuet5."
Quid voro Balaamon, infensissimus hostis Lati­
norum (utpote expulsus exantioebena sede in bellis
sueris^F Victos quoque faeces subiiait, dum concedit
debere episcopos, propter honorem sedis apostolioae,
quae gesta eunt, papae Romano deferre, et in eius
potestatem peritam eeee appellationem, rive ut scr­
vetur aut non servetur ; idque era proprium negotiis
eoderissticis. Et iterum: „Ne tertius' canon te fu­
giat et· quintus praesentis synodi de admittenda vel
non admittenda a papa appellatione ’ Hoc est enim
spéciale in robus ecclesiasticis, IStxbv γίρ Ιση τοΟτο
si; tac ixxXqoiemiaAç ύχοΗοας. ** Immo Balaamon
oamdem quam Zonaras vocem absolutam rescribere
non borrait: „rt ydp δοχιρησίρ aùroO 6 xuvùv tb
itav dvaribqoi : eius enim arbitrio canon omnia relin­
quit", ut verrions utar Bevnregii, episcopi angliUtaix Denique Batamon his concludit : „Si autem hoc
quoque ut privilegium papae datum era dixeris, nihil
’
' novum."
Hic vero lubenti me animo converto ad fratres
nostros orientales, quorum non sine sincera animi
voluptate hio multas elegantia simul et pietate in­
signes audiri orationes, ut ri quos invenerint, vel
inter Latinos, qui novitate
*
i° primatu Romano de­
prehendant, qui Iridorianaa marceo iterum sub hasta
et hedera suspendant, qui parcius et asperius quam
Graeculi de Romano pontifice scriptitent, iubeant ut
ii, qualeacumque sint, ad orientalium patrum monu­
menta nodum remittantur, quin immo ad ipeoa ab­
legentur oohiamatiooa, qui ri quando somniarunt
quamdam' inter patriarchas societatem, numquam ex­
cogitarunt requirendum era omnium episcoporum
oonteosum; immo non negarunt ita supremam era
Romani pontificis potestatem, ut parem dici alteram
sedem, ne Bysantinam quidem, fas nullimode sit ; ita
Zonam in canones oooatantinopolitaooa, et porgit
D idem » : ..Quandoquidem antistes Romanus, rive prae­
suium nomina sint recitanda, rivo in eodem considen­
dum, rive syngrapha firmanda, et primus proclame­
tur, et princeps sedeat, et ante omnm subscribat ; ac
praeterea in deporitione episcoporum ot primus seoteotiam et ultimus dicat supremam. Eius namque
indicio canon omnia committit.
**
Ea vero et alia ri fuerint Romani pontificis pri-

praatar exilia Aristoni mtenlia, praMsr qaaadaa la
*
gnm impsrsfixum CamgtMm, tots radio at iadfgoate
motes fra aot Cooateatiai · lfatem,-qni Macule XVII
adhuc vivebst
Quid praeterea nwmaaa codicem gmaran interet
varia Siavorum synods», in quibua tot insulsi oaaoaa
poenitantialaa, tot fabulae anites ot ridimda «oauaaate
congerebantur, ut tandem imporator Nicqkral sto­
macho exarserit, ot quid porro ? Notatu dignum faci­
nus, et quod extra ruooicam imperium incredibile
foret · t Novus quidam «omooaaoa gnaeoe et rumice
prodiit4, et inopinato decreto, anno 1838, interapta
uno ictu fuerunt omnia synodice, quibua a mille annis
circiter universa ecclesia Slavics regebatur, et ne una
quidem tabula ex immaneo naufragio erepta, totum
imperium siluit. En quoe in scopuloe eunt praeripitae,
qui aliud quam Petri gubernaculum rive in rebue B
fidei, rive in regulis morum, avo in negotiis ecclesiaeticia accipiunt
Pericula vidit prudent antiquitas, ideoque, vene­
rabili Oeio duce, e Sardioenri synodo emanarunt
célébrée illae aanotionea, ad quae omnino nsosrarium
eat ut redeam, omnibuaque viribus enitar, ut eoa
vestrae commendem diligentiae. Ex ipso et inconcusso
iure provocationis ad sedem apoetolioam tam ab
Oriente tum ab Occidente, unde cunctis in negotiis ro­
mane sententia ultima et suprema est, eo ipso fit ut
Orientem inter et Occidentem Romanus pontifex ar­
biter sedeat et iudex: rarum ut orientalia negotia
iuxta ipsorum populorum lagea et ex sua conscientia
prudenter componat, ius bebet has leges recensendi,
examinandi, et pto re data explicandi. Non solum
igitur penes ipsum sunt oaiooee orientales, eed iprius
sententiae et' constitutiones rive dogmaticae, rivo
disciplinares ad ecclesias orientales eo saltem modo
pertingunt, quem disertis verMl exposuit semel et
iterum summus iuris magister Benedictus XIV, tum
in classico opere de ttrvontm Dei beatifieatioee, tum
in constitutione AUeiae emi. En illius verba : „8ubditi quatuor patriarcharum Orientis ... ligantur ..
novis pontificiis constitutionibus in tribus casibus:
primo in materia dogmatum fidei ; eeeundo ri papa ex­
plicite in suis constitutionibus faciat mentionem et
disponat de praedictis; tertio ri implicite in iisdem
'constitutionibus de eis disponat, ut in casibus appel­
lationum ad futurum concilium
Cuique autem reformidanti sonito
*
aedis iuriadictionem universalem, immediatam, ordinariam, uno
verbo supremam, liceat mihi inaxpectatuih fertara
subdere argumentum ex ipsis pbotiania commentatori­
bus ad hoc canones aardioaoeea. in quibus nomen at
________________
___________________
auctoritas
Romani,____________
pontificis singulari
splaodore emieant '. Haud sine divina providentia faotnm, ut cano-

beo illi aurei in ooltectimMe omnes, nulla prorsus ex­
cepta, transierint, usque ad rusriqum nomocanomam
et Pedalion oonatantinopoUtanmn *. Cum in omnium
AÎnnmBv yroMct· McmMhl
sa. ta Vat,
Ct MMoire, ntol
stated., 11, p. it, net. L
sol ta Vat.
• fa rereMtra seaeveg. tatetao fis « ita a. 1«1 In aedta'
sata PatMHI, *paete tara X; Banta XTV saeta dilates
soot 144 ; Da es sai sus ZM SsotoUaSMiu Hb. II. a. to, a. It;
Adler, eesp.
t ΙΠ, y. ST» (rate aurais). — At
esmina odaenda rat «ra supra, t XUX, est 10M-N, 4s
iUtas rssotataeis aéra· sardteaH Pao>Mis aaptae seat niants
testas sdnetavL
’ imlita ta Vas.
• Boa toee habetor te ta Vta: sad arifautarfataprstra
*
Q··
vWW· 1
*
pu^tora'wH^arau» BMW

itffL

trer. fU.

m Mm toMtote MritefiMta

isos-taVat
« dsapira ta Vat.
• IsatoU. AM. ter. f *04, TM.
ta Vat
• Bevareg- taUsat. 11, p. 4M.
• Ibid. teas. I, w 4«. 4M = Mlsra P. G. CXXXVn,
UN».
.

4 et

ta Vat.
• OH. pe. ta ta

•Μ

ΟΟΙβΒΜΑτΚ). GaKBUUB UnVASMIltA 1> Mi Ml
*

*

«Μ

vilegiK qaalia ia proposito «api»· dsesribusttar, qo·» tI eraretes et ipaoe patrianhas pataimet ab ea&rpatsana
Byaaatinae sad» taari, satus etiam sacros ritus esrAltéra quaestio « gravicM·, quam prim· sttiagwi vaasat iaoohunm. Notam «t emat « ipso Baimmaas
ad Maream AJetandrinum patriarcham imp pudente *.
etditBbttr, eed tmpori·
praM,
p· hasrone ae vostro paromw fastidio, rapanedeo ab CcaetantinopoliteMo omu^ua inteniMms nervis ut
his qme fortasse in alind et opportunius tampan dicere panctas Sophiae ritus par omnem Orientem, ne ser­
vatis quidem sanati larobi et sancti Marci litargiie.
mu prohibear.
Digito lioaat tantam a locgo ostendsre, anam pervaderent. Neque byaantinie praesulibus defuit
intar innumera quae eub manu aunt argumenta. auxilium imperatoriae potestatie, quae, quacumque
Etiamai eaim sileant cAooea runoaumquo coL data occasione, in res sacros invasit, ut typice, eobeetores, scholiastae, interpreter, demant perpetua theses, noveUasqoo ecclesiasticas et rituales ed cumu­
Romanoqim pontificum acta et Romana quus adhuc lum usque conferret Nullum sane alium scopum
supersunt authentica regesta. Alterutram enim di­ habuerant rumici imperii duces aut imperatores, cum
catur neomae eat, aut summos pontifices effusis ha­ novum in Moeooviensi civitate erigendum patriarohabenis aeae in omnee Christiani orbis provincias, in tum curaverunt, nisi ut sub eodem gladio eademque
manu ferrea subque giganteo pede, ut hoc loco modo
singulos patriarcharum, exarcharutn, episcoporum
tractus, ruptis singulorum iuribus et conculcatis, ir­ dixit egregie archiepisoopus Cameliensis, mera tene­
ruerunt (quod nemo non horrens excogitabit), aut rent et civilia, corpore simul et animas opprimerent
Cogitanti mihi luctuosam tot Christianorum sor­
concedendum Romanorum pontificum iuriadictionem B
tem ac ruinas consideranti tot ecclesiarum olim floreneam eoae, qualia in hoc capite describitur. t
Gregorii Magni regesta, quae feliciter et integre timimarum, cum alia multa, tum etiam votum illud
ad nos usque pervenerunt, evolventi patet quid mo­ animo subiit : Utinam Graeei et Orientales plure olim
destissimus, ai quia unquam fuit, pontifex de propria dedissent Romanis pontificibus, quae certe profanis
sua iurisdictione senserit, et quid non verbis tantum, eripuissent imperatoribus! Utinam ipei nos occiden­
tales, ipsi .nos Galliarutn alumni, ea nostris in fide
sed totius vitae factis palam dixerit Missis innumeris
episcoporum, presbyterorum, monachorum, fidelium patribus, Romanis inquam pontificibus, numquam
causis ad eius tribunal delatis ex omnibus Occidentis negaverimus, quae tantum in augmentum praepoten­
tiae regum et imperatorum cesserunt!
portibus, saltem voluissem sub brevi speculo con­
tam tempus fortasse venit post tot rerum sub
tinere gravissima quae ventilavit negotia cum orien­
talibus patriarchis, cum loanne Nesteuta et Cyriaoo vertiones, nudorum causas a falsis doctrinis repetendi,
Constantinopolitani», cum Eulogia Alexandrino, cum eradicandi lisants quae superseminavit inimicus
Gregorio Antiocheno, qui rarissimo exemplo proexule homo, et,eiurandi placita cuiusdam scholae, quae de­
apostolicum egit per viginti annos administratorem, que Gallice *, neque Parisiensis merito vocetur. Alia
cum sancto Gregorii amico Anastasio, quem licet re­ est Gallia Christiana, alia inquam sancti Dionysii et
luctantem poei riginti tres annos inter ovantes Antio­ sanctae Genovefas Lutetia; alia certe Gallia vere
chenos ad sedem suam reduxit *. Et cum humiliora orthodoxa, quam doctrina et sanguine suo honestarunt
Christi fidelium negotia eo locupletius do disputata C Laurus, Dionysius, Irenaeus et alii ex aroe Romana
missi ad pulcherrimum sub sole regnum Christo ac­
iurisdictione testimonium dant, quo tenuiora sunt,
non neglexeram syllabum texere, in quo prolixe aerie quirendum, qui nos omnee cum Gregorio Magno vi­
dentur hortari et obtestari * : ,,State fortes, state se­
varii e Graecia, ex Illyrico, ex Thracia, ex Çappadocia,
ex Palaestina, ex Aegypto, etiam ex Caucaseia valli-' curi, ut4 universa vos ecclesia [patriarchas] non so­
lum in bonis dperibus sed etiam in veritatis auctoritate
bus et ex Sinaiticis verticibus clerici et coenobitae,
virginee et viduae, patritii et milites ad totius orbis cognoscat". Quidni cum Theodoro Studita una et cum
fratribus et patribus orientalibus respondeamuss : ,,Tu
portum romanum confugerunt. Ita sane, Deo provi­
*
pastor ovium
dente, tam sub Gregorio Magno quam ante et post eius apostolicum caput, aDeo praeposite
Chrieti, ianitor regni caelorum, petra fidei, super
pontificatum adeo multa sunt in Orienta testimonia et
quam aedificata est catholica ecclesia; Petrus enim
sollicitudinis et potestatis pontificiae, ut, si opus esset,
inde facilius quam casteria orbis partibus primatus es tu, qui Petri sedem occupas et gubernas." Ubi
Petrus, ibi Christus; ubi Christus, pax, victoria et
amplitudo demonstraretur.
A Magno Gregorio diaoedete nequeo, quin uno veritas.
Restat, ut sive quae dioere ausus fui, sive quae
verbo dicam in quo sensu oecumeniei patriarchae titu­
lum reprobaverit. Inter varios ambitiosae vocis signi­ κτίριο’ mandaverim prodentiasimae nostrae Depu­
ficatus, unus quidem innocuus eat ao mare honorificus, tation! de fide, ea summo vestro iudicio submittam ac
quo inoffensis auribus usi eunt vel ante Neoteutam simul pro prolixa vestra in me benignitate gratias
Constantinopolitani, vel ante et poet Gregarium Ro­ agam et habeam.
mani pontifices, qui certe hunc titulum Reeearioni mihime inviderunt. Sad alius sensus schismaticee veoor4 diae favebat, quo Bysantini fenile sibi arrogabant
> RtalM, *
γμ
Σύη
rwv Belan- travevwr, t IV, p. MB.
iurisdiotionem par omne imperium Bysantinnm, quae
* Satie ei. Vat
•
Bptet.
XUn,
ItaV,
iadiet. ΧΠΙ ; P. L. LXXVB, TM a
orbis pan sola a viris habitata oixouptvq solito Grae­
« at ai. Vst.
corum fastu iactabatur. Gregorius, cum diu Conatan• feu ΛΠ. e 11 «Fte Mices, P.
XCIV, 11H
tinopolim incoluiaaet, cumque Graecorum technas et
* prstpesgM *
·- Vst·
artificia probe introspexisset, prophetico dolors in­
r PsMslsttsass, qess Ws sulaeatissiues pater Ia scripte
citabatur, ne permitteret incautos raere in scopulos exhibait «aiasattssiev fraataH, tes suat: .Aahaedv. 1· fac- T,
naufragiis famosos, magis do cMterokum patriar­ A leas ,taa ptaMstatis· eeaidliera» ceMtaliam disertis
îesepisaisis» ScSsitioaiSas
*
aie brevias: te» yrssritngare
charum, quam de aedis suae privilegiis sollicitus.
esaritisra» ta·
·
*
’**
*
·
’··, sivs M da» ad geosraHa testa»
Utinam Romanus pontifex liberiorem in Oriente tante preventer, «etera vitaatar eieladi, sive ut tallstar
*
fonnlM, psoetar
exercuerit potestatem I solus quippe et episcopo» et naptas ata aoa esse *» pinste Rosssa
4mm* mjmmbi cmMcî· jMtxÎMok·

I

t. Ο, p. ΜΑ M» eeqq.

tasutteMa, «aestas «t puopiras» » Sistedv. te AUeaM Bsrdtestae syusdl aenerto eat verba BeuMHutar ea esa. ΠΪ. V
et vu, qms «e tata affsltattaie dtasrta ia prMi et fttta
*
W
scat.·

A. 8BB8IONB8 PUBLICAI IT OOMGMBMKJ8ŒB ΘΒΓΒΑΙΛ

Hl

—-... -

«U

/

A tea quia peeaaearinm videtw, at antequam tam gravia
poena *
» sistin- fidei at auntis isetnra, paragrephi
•scandas taataa aterina arplanehu·, at onanie proroae
araaaaeat ambiguitas.
Eminantiaumi pramidss,
Daniqaa in can one 1Π ρφ. 16 [7 n), ai tana·
reudisaimi patres
eaaca sffcrmstar, bane formulam priori substitusDCirca parugtapbum acondam capitis HI, quae in­ dam propono: 8i quit dixerit, Romtmi pontifidi
cipit ab his verbis , .Doosmus proinds at dsolacamus" primatum aaat teNMta officimn mepectionit et diruolinea 2 at 3, banc —iniiatinyi proposn, te Taetro Home, et mpremam spem
*
poteeta/mt iuriedictiome in
sapientieaimo iudicio suhmitto. Haac oat: Ommmm trescwten acetate· not· eats pioMnt, aad tantum
proinde « deotaomiM, onSariaa pMsti at snri»- aotruardinmiam el mediatem», anathema fit. Ws
dictionie pontificie Romani prmoipatum immediate canon aie exaret
*
at diapoaitua direct· perstringeret
so&iamaticorum et appellandam srrores, at ilia servata
erga quarumlibet prtemtoauai racMewre paste
*

ORATIO

rewraaK

patrie

ifcwt lai Inderet» Bsjwmrff

atque fidelet extendi^ ita ui teormm imguti quam
timui omnet officio hierarebiaae tubordmatiome
oeraeque obedientiae obetrtngantur, mm «dam ia
rebut quae ad more», ted tfinm quae ad ditcipiinam
rt regimen eccleeioe par ionm orbem diffvem per­
tinent; ideoque cutlodHa sum Bommto pontifioe tarn
oomrmmiom» quam eiutdem fi^fi profeemone, eodeeia
Chriiti fit unut grex tub uno sternuo paetore. Et haec

formula, concilii Latocananaia IV at brevia Pii VI
Super toUddate contra libram Febronii lucide afficmeretur doctrina, et nulla videtur ratio ulterius pro­
gredi, eum a tempore Eybel usque nunc nulla extiterit
secta in noatria regionibus, quae appellantium renova­
verit errores; et aliunde epistola cardinalia D'Andrea
in adnotationib
*
citata non ait gravis momenti.

ORATIO
eet ratio, qua fulcitur mm proposita emendatio.
reverendi patrie domini Caroli Colet
Verba ilia schematis „hanc quae proprie eat epi­
epdeopi Lueioneneie *,
scopal ia iurisdictionis potestm", haec verba inquam,
Eminentissimi praesides, eminentissimi et revdb
quae inter nos oontroverxias suscitant, deleri possunt
sine levissimo pontificia· iuriadiotioaia detrimento, randiasimi patres
Petii veniam loquendi in hac discussione speciali
immo pro asserenda ilia auprema potentate in melius,
mea saltem humili sententia, commutarentur. Siqui­
non ad novas animadversiones proferendas, aed ut
dem ex concilio Lateranensi IV ecclesia Romana super mentem meam paucis verbis aperiam circa emen­
omnes ecclesias ordinariae potestatis obtinet princi­ dationem, quam reverendissimus archiepiscopus Meohpatum, et ex concilio Florentino summuq pontifex liniensis1 inferendam proposuit in textum huius
habet plenitudinem potestatis, id eat, aive ordinis sive capitis III, et quae spectat ad schismaticos qui in
iuriadictionia, et consequenter omnibus iuribus epi­ Gallia ParvaeEccleeiae membra nuncupantur. In me­
scopalibus proprie gaudet in universali ecclesia. For­ moriam rovroavit doctissimus orator huic schismati
mula autem a me proposita in sensu concilii Latera­ ortam dedisse episcoporum quorumdam renuentiam
nensia et Florentini eo magia opportunior videtur,
post publicationem litterarum apostolicarum Tam
quia obiectiooes removeret et etiam depelleret timores multa spectantium ad conclusionem concordati quod
eorum, qui inspecta schematis redaction·, uti nunc
inierat felicis recordationis Pius papa VII cum Napo­
est, arbitrarentur iurisdictionem ordinariam et divi­ leons I. Sed huic narrationi quaedam addenda sunt,
nam episcoporum fuisse in concilio Vaticano aliquo ut rea dilucidior evadat.
modo imminutam.
Ste altis radicibus inhaesit hoc schisma in veteri
Dixi divinam et ordinariam episcoporum iuris­
Vende^nilitari, quae decurrente saeculo XVIII pug­
dictionem ; non enim hic agitur de transmissione iuris- narum heroismo praestantisaimo notabilium sedem se
dictionis episcopalis ordinariae sive immediate per ' dedit pro religionis regiique tegiminis defensione.
Christum, sive mediate per summum pontificem, quae
Dioecesis mea Lucionensis, cuius intra fin· in­
controversia in concilio Tridentibo tantopere agitata cluditur non minor pare huiusoe regionis, Christiano­
fuit, et de qua schema nostrum prudenter siluit; sed rum tot heroum sanguine effuso illustratae, schismate
de vera et probata sententia quae cum brevi SupereoU- dissidentium fuit infecta pluribus, etiam multis, in
ditate perfecte concordat, scilicet : quod per summum parochiis. Generarim illi dissidentes austeritate vitae
pontific&n collate cuique episcopo canonica institu­ morumque integritate sunt omnino commendabiles ;
tione, ut necesbe est, et huic assignatis iure eccHsiatamen ex eocleaii· exules vivunt, diebus dominicis et
stico dioecesis suae limitibus, statim ordinariam re- festivis ad orationem se conferunt in domos privatas,
giminis potestatem in raa dioecesi , exercere valeat
ubi adunantur praesidente persona laioa, sive viro sive
Porro, ait Bellarminus, ecclesia catholice docet, epi- muliere, quae etiam dMAeOdum infantes baptisai,
scopum iure divino presbyteris maiorem esse tum D immo ooniugum pro contrahendis matrimoniis oonordinis potestate, tum etiam iuriediotionis. Ex qui­
sensum recipit.
bus verbis liquet episcopum, completis institutioni·
Anno autem nuper elapso isti Galliae dissidentes
canonicae conditionibus, suam ordinariam iure divino ad sacrum concilium Vaticanum miteront
:
*
* typis
1
cum subordination· certe summo pontifici debita
mandatum exemplat ex canonicis expostulationibus,
exercere iurisdictionem. Brevitati· causa alias omitto
quas anno 1803 triginta et octo Galliarum epiaoopi in
rationes, aasentiens iis, quae accurate ab abbate Sancti
yauli nudius tertius fuerunt exposita.
i ArtruteSt··: JpisMpai Laeioaaui· rsspoaders as te­
Secunda mea proposita emendatio/nasc eat, ut, si xit eretespiscefe MeehHaisasi <si avaaeUa adsetavarat As
* ia Oaints st Metra saisndvsnteaM ab
non modificetur paragraphe ascunda, deleantur illa JteMs pars· qs·· ■■
*
verba paragraph! tertiae pag. 9 [u a,] „Heec est •s fectss eiMsàsUoaa· proposait qaae est ssb bumto M.
• VWs sias *
mUsas habita· te Magrepatioa· geesrall
catholicae veritatis doctrina, a qua deviare salva fide A · iaaU UTO, sspra, o»L Mt-te
atque salute nemo potest" ; quse Verba, mea sententia,
• Ct eyvMvlsM : SnmHnmm mnmm
A JT,
*
conservari non possent, tum quia doctrina catholica
in decursu huius capitia III sufficienter exponitur,
pnyeN·; et alters· : Cter«wises «t l’wrrwtein'asi sspssMsVD. VHs tafta tab Uttera 0
!·,
*
as·
11® seLMS-ST.

tient» aped M DD, JOI. Kern

sestet M, ·, W.·

.

«U

OONGRTCATIO GUIBAUB UFTCAGKSUU UMUTO
s

__

«M

hao eyaa ad eaeotam «dm scripserunt; S
* !«>■■
«arrntaro» «aaa gaanadia tuât apâaoapû non «Wiatl,·
tlMÛMM comi—itstinnn ia qaa ÜH triginta «t eeto val elio qawlibat maliori modo.
Haae omaia, * «minaatiaaiaii at rivurandiawmi
spieoop» «xhibsntar tamquam <x tamaUs ioqnamaa,
patres, sapianti veatro todieio haunilitar submitto.
ni efMDOporaBl StsbilitMi
*
OWM^
in aa adto rioiatea, ut aiunt, tueantur. Cooolusio aura
ORATIO
huius muNntiaaimaa nnsnmssi tatinni» hase aat:
returandi patria domini Ferdinand» Ramires
„Quam sacram oaoaam atinam, «ancto adiuvaate Spi­
«piaoop» Faoaaaia
.
*
ritu, iato in aaaoto conaanta illi obtineant ut oouùbua
oorsm populis, iiaqua qui populos regunt, principia
Eminentissimi praesides, enunantiaaimi ao reve­
oonfinnantur, et manifaatum omnibu· fiat, numquam rendissimi pastes.
regula», quibu» episcopatus auctoritas integra evadit,
Nihil de Romani pontifici» primatu, nihil de eiua
eaae violandae, illumque, quam aoaetaa Spirites potuit iuriadictione immediata et ordinaria post ea, quae ea
regere eodeeiam Dei, numquam a aede aua deturbari hoc loco auditimus; tantum aliqua» obsarvatioam
pome." Sic ae habet conclusio.
circa pamgrapbum aeeundam capiti» tertii‘adducam.
Pro affectu paterno erga dioeoeeanoa meos, et pro
Cum prooemium et quatuor capita eonatitutionia
ardenti desiderio in viam aalutia reducendi, quos tem­ dogmaticae de ecclesia, quae in praesentiarum discuti­
porum infelicitas aio in erroris semitam misere de­ tur, legi ; evolvere etiam curavi obaervationea a reve­
duxit, de ii» omnibus acripsi relationem, quam direxi
rendissimis patribus super huiusmodi argumento
ad reverendiasimos patree deputato» pro expendendi» B faetas, in quibus certe inveni non a pauci» ex iis fuisse
patrum propositionibus *. At nihil scripsi in relatione exoptatam omissionem phrasis, in qua ..proprie epi­
mea de doctrinali quaestione, quae innititur facto in scopalis" designatur iurisdictio supremi capitis eodeannalibus ecdeeiae proreus unico, et quod nulla lege siae, cum de eius auctoritate agitur; hac semel ad­
particulari mensurari potest, eo quod sit supra quam­
missa, dicunt, iurisdictionem epiaoopi in pessum iri,
libet eiusmodi legem manente principio : aalua populi cum ambae simul consistere nequeant. Alii non solum
suprema lex, et aummu» pontifex omnia poteat in ec­ episcopalem admittunt eamque. uti oportet, ordi­
clesia Duo igitur in votia mqû aunt circa tam gravia nariam et immediatam ; nihilominus ita iudioant eeee
momenti quaestionem : 1° quidem ardenter exopto ao- exprimendam, ut clare videatur aliam esse summi pon­
tum aliquem edi conciliarem eo fine, ut promoveatur tifici» auctoritatem, aliam vero ordinariam epiaoopi,
dissidentium regressus ad unitatem catholicam ; 3« pa­
ne ordo a Christo institutu» turbetur. Alii denique
riter ardenter desidero circa hano quaestionem per ae dicunt : cur non episcopalem iuriadictionem Romani
clarissimam non fieri dogmaticam declarationem ; pontificis dicemus? Numquid ipse episcopus episco­
quod tamen implicite fieret, si in textu tertii capitis porum non est ? numquid ipsi iurisdictionis ordinariae
inseratur emendatio a reverendissimo archiepiaoopo et immediatae qualitatem denegare volumus, quae
Mechliniensi proposita.
pastori paetorum adeo propria eet ? Omnes verum
Praeterea semper in dioecesi mea Lucionensi cum quaerentes, tamen diverse omnino repetentes angorem
dissidentibus illis actum est quadam indulgentia et potius quam consolationem ad animos portant.
mansuetudine. Quod ad me spectat, praedecessorum C
Quoniam. reverendissimi pigres, ecclesia in re, de
illustrium meorum vestigiis inhaerens, nullum ex iis qua agitur, debet considerari secundum suum esae
quae mihi suppetunt mediis ad illos misere devios in practicum. omne id quod harmonicam eiu» existentiam
caulam divini pactoris reducendos adhibere praeter­
inter caput et membra perturbet etiam specie tenus,
misi ; et quolibet anno, occasione praesertim visitatio­ tam in veritatibus exponendis quam in iuribus ordi­
num pastoralium, quidam dissidentes oum magno meo nandis eliminari debet ; hoc m sensu recte dici potest:
solatio ad unitqlem catholicam revertuntur. Hano ob Quod Deue coniunjrit, homo non eeparet
Immuta­
causam necessaria visa est mansuetudo erga PtetXM bili» ecclesiae constitutio relationes intimas et har­
ecdeeiae dissidentes, quis huius schismati» occasio in
monicas caput inter et membre habet, utpote in veri­
Vendes intricetur elemento quodam politico, quod in­
tate et charitate fundata.
nititur dispositione ingenita, a patribus scilicet suis
Quomodo ergo, diversi diversa opinantes in unum
accepta, in favorem regiae legitimitatia. Tota Vendee convenient? Scitis omnes quod in necessariis neces­
perpetuo in praxi protestata eet contre quasdam con­
saria est unitas. Sed explicita mentio iurisdictionis
cordati ordinationes, ex eo quod illae ordinationes huius episcopalis in paragraphe secunda capitis tertii,
coaevae sint regimini» politici, quod aegre regionis de quo agimus, est ne absolute necessarie?
illius incolae admittunt. Sio fasta a concordato sup­
Parcite mihi, fratres carissimi, si principio aseeopressa in Vendes celebrantur operum servilium ab­ tiens aliter propositum meum exponam. Tamen attente
stinentia, maiori etiam fidelitate quam ipsae domini- cogitate, quod hic non quaeritur, utrum suprema poncae, et quidem non solupi a fidelibus christiania, sed D tificis auctoritas etiam pro obtecto habeat, quae proab iis etiam qui religionis iugum caeteroquin reiiciunt. pria sunt episcopalis iurisdictionis, sed utrum neces­
Quapropter nullum bonum sequendum fore pu­ sarium ait eam in hac paragraphe sic appellare, vel
tarem ex emendatione prqposita a reverendissimo quasi per transennam de ea in schemate specialem
Belgii primate, quatenus diasidentes Parvae ecdeeiae mentionem facere. Hoc in sensu existimo, quod faci­
tamquam aohiimatici publici denunoiarentur ; sed in liter haeo verba possent praetermitti, quin sensus
hoc oonaeutio cum reverendissimo et illustriacimo ora­
essentialis periodi et scopus paragraph! immutetur,
tore. et humiliter peto a sacro concilio Vaticano ad immo etiam opportunum iudioo. l“quia in paragraphe
dissidentes Parvae ecdeeiae verba aut epistolam re­ prima eiusdem capitia asseritur et vere asseritur ..Roscribere per reverendissimum secretarium concilii: «uura pontificem in universum orbem tenere prima­
1“ dare perepici te hoc eacro concilio Veftoaao epi- tum, successorem esse beati Petri principis apostolo­
«oopoe totiue ecdeeiae oommamaore cwm GalUae et rum et verum Christi vicarium" ; 2° quod alibi recte
Belgii epiecopie; et eie plenam eete oommnmitmem additur eum habere primatum non solum honpris sed
epieoopon^^Æallioe et Belgii cum mfgemo pontifice etiam iuriadictionia; et tandem 3° hanc potestatem
et tota erxSRi catholica; 2° ipeoe efiira ealûtie viam
1 Argentata·: .Βρί^Ρ·» Paeeaais swaSatio»»· pro> VM» acta «farialli SMgrensttoais »re psstaMis «xef- pasatt qsas sst sab wam 18.
*
pisedia, postal, «b, t UTI, «st Ste-SS.
• Matth. XO, A

eiua primatu» rit honoris ac jurisdictionis, ao eius «V
*
* “?·■ irreprebsnribstau eme,· Mt own divo
·>
auctoritas ordinaria et immediata, vox epixnpdii inu- Ioanna ad Assae episoopoe
:
*
Scio opera hae ... sedo
tilia hoc >in looo evadit, immo inopportuna ; videtis «spitaw d oosfirms. 8ic, rwverenrtierimi petrae, nemo
quotçodo animos perturbet, quamvis eam agnoscant. * laeditur, et ordo a Chriato instituti· aervatur.
Demum eum reverendissimo arcoiepisoopo TotoAuctoritua apostplica implicita continet, quae ad
iuriedictiooem «pieOopeJem attineat, sive speotetur in anno deprecor rararandiestmos jpatra», ut in hoc capita
ae,' rive in suo exercitio ; unde omiaaia verbis' para­ expresso statuatur, ad aolum Romanum pontificate
graph! „quae proprie eet iuriedwtionio episcopalia pertinere episcopos in universum orbem instituera Vos
potestas", suprema Romani pontificia auctoritas, ut scitis quantae in aliquibus regionibus perturbationes
vicarius Christi et successor beati Petri, darius super evenerint, dum praetextu antiquos disciplinae electi
alias potestates elucet ; dem auotoritaa episcopalis ap­ a suprema potestate saeculari, hoc centrum unitatis
paret modo ‘ab omnibus nota at a sapiaatibo· compar ruapuentae, ad metropolitanum multotim institutio­
exposita, nullam. nec rapparantem oontmdieticoem nem datans voluerunt.
subit vel immutationem, et in futurum tdjitur occasio
Itaque,' quoniam imposribils pronus eat eooKsiaun
praeposterae interpretatjpnia. Indubtern eet prae- sine capito concipere, aut caput absque membris qui­
clarissimum sanctum Tbomam hujusmodi voo^ueum bus informet, vivere; ideo, quantum possibile, longe
fuisse; sed ^c magia ad suam tuentem'darius sit a nobis omne illud quo hoc vitale elementum debi­
exponendam, quam absque absoluta necessitate ad litet aat perturbet, sk in nullo dissentiet sententia
regulam conAitutioaie synodalie statuendam aedpiea- nostra, et in futuro pro bene gestis, sicut quotidie
dspsdoamur, consequamur praemia sempiterna. ^Patree^
dum eat.
Quate hanc periodum ita exarandam existimo orneae rmpoadeai: Amen.)
/
attendite bene) : Docemus proùtde et dectawsuu Arssc C
/
turiadictaoRU poteetatem mm ordsskriem et wants it
ORATIO
/
diotae tum orf fidei puritatem mtaodienttau, tum <sd
reveremU patrie domni Petri de Dreiu-Bréeé
morem eauefilatem mrvaadam et diecipUaae vigorem .
epieeopi MoUeeueie*.
v—y
Eminentissimi pramidea, eminentissimi. et reve­
proepraudum; erga~quam (jurisdictione^) omnium
snribritrum cuitueumgue ritue et digmtmn jmriorw rendissimi patras.
In schemate, ubi necessarium asseritur „naturagr
atque fidelee etc. Hac in ultime periodo claritati,
■neo. videri, consulitur et querelis via praecluditur, sacri apostdim primatus eeoqarilim antiquamratqt»
■dum alias exprimitur principale at sublimo iuria- constantem universalis arc haies fidam proponere",
dictionis obiectum, id e»t bonum ooclseieie universalia, nonnulli mirati aemt antiquam at eonriowfem primatus
non autem depressio vel diminatio episcopali» digni, apoetolici distinotiooem ia primatum honoris et iuristatis, ut ab-^liqujbuB timetur» quaeque inoolumis ser­ diotinaio fuisse omissam ; nec attingi quidem prnfssricoem primatus honoris, sed totam definiendae ni
vatur, ut pctteetinnujtnr.'
Ut autem tmtarpertu^atioois apt diffidentiae rationem in ameraodo iuriediotiotiie primatu potitate
\
tollatur occasio, mihi videtflkod ia paragraphe ter­ «ra
tia huitft capitis, dum dicitta^,taatum aneam abest,
Talia asdtarionie oooaeioMm verisimiliter .assig­

iit haec summi pontificio potestas opponatur osdin
·
*
rias et immediatae illi episoop^jg etc.", tollatur do
medio ..opponatur", quod ibi tegimus, et sio clarius
haisnpniod constitutio eooteeiae exprimatur: Hae; «t
oatbolioae veriiatie doctrina, a qua dedita arise fide
et eahde name potest, haeogue suasuri pitnrifteii poontlMFie.et MtNIMKeta «ptMOptWM
•MFŸMÜctîOlM
lit
·0ΙνΜ *^
44 UMUnM
patiatur detrimentum m regimiUe at puheraio pmt»cutarium. eo^bsiaram alite oommiesaraus, aed e cuntnrio, rnlvie aede attribue, eadem a aupramo et mrivenati faetore amentur eto.
Vae nobis, reverendissimi patres, vae catholioao
eccleaiae unitati ! ri Christi vicarius et surriseof Petri
iure proprio et iq omnibus tçtiue univerai finibus
suum pastorale ministerium sasseerorion p asset, et hm
exercitium principaliter ad fidelium neoaeritatem

namus tripartiti numquam, sed bipartiti solum in ore
thooiogorum divisionem apostoliri primatis. Illa
tamen, ri iuxta antiquum modum loqueremur, etiam
in mentione primatus honoris, nobis sicut st patribus
nostris bipartita trinaaoNL Antiquis enim proram
inaudita erat boiierna dStinotio ràrsad»ctio«»M ad
significandum aolum regimen, «t esapesteni» ad doc­
trinam indicandam. Sed unum et alleram docendi
riout at imperandi im in unica vme iurisdictionis indedebatur. Unde principatus duplex tantum aesera
batur, honoris scilicet et iuriedutionié, in qua regimen
et magisterium continebantur, non trintis, sicut hodie
dicer» habsramhs ex nova divisione honoris, juris­
dictionis et magisterii.

IMateste psepsuult

Aat I, 1.

OOBGRBOATIO GUOUUS SEPTUAGESIMA IS iata ISTO

UT

•Μ

Rewt priiMtM bosom *k jeÙMtB iwrâdietMMM A
ORATIO
frail· conduditur; aed in noetria diebo· aetia, ut patet,
reverendi pafrii demon! /e
rpb»
*
Coteel y Ettradi
invureteunli· huinrannli οομ1·μμμ non ita tail· ab
•fitetfi Ότ^Λλμλλ *.
•liquiban «ranntar, et militor iMuicareatur · pa­
eti
*
rmin
e*imi .praraidra, eeaiuantiaauni at revo.
*
trite
inndiaMM patra
*.
Qaod mqgi
.
*
expedire apparebit, ei, m probabil
*
Mecum conaidaraaa at eradite·· caput tertium.
eat, in aciramate do «ptaopa» olori «t populorum arga
*
epucopo
officia ot obligation
*
affirmarentur. Nimio •imulqu
*
«a omnia quae tam docte et norvom hae
neque a patritam diopotata hic fuerant, eritatuber a
enim intolerabile faut nm ieram in cMaa *
ummi pon­
*
tifici
huiuamodi mentiaMra ab epraoopi
*
in propria me ipoo: et quantum caam tandem «u ratio vara
realm et aubatantiali
*
primatm Romani pookifici·?
oua cauaa unice invocari.
,
*
cuiua aoluüo
Unde, cum ax Florentino Romanum pontificem En quaratin primaria at fundamentali
*
non «olum doctorum et rectorem profitemur, eed ante adhuc deedaratur in capito tactio. En quemtio que
*
·
*
opinion
et aantontia· «alat, remorande
omnia patrem, primo inculcanda
*
ridetur ab epiacopi· diacordante
patri pramtondu
*
honor iuxta illud1 : Honora patrem inconditam litteram, in unitatem deaidoratam adducar». Quod ai ratio primatu
*
in achamate aoatro
tuera eCmotrem tuam, ut «ir loupamu rupor terram;
* ipm primatu·
ne illi
*
opponatur · : Si erpo pater epo terat, ubi «U neo dare patet, nec hio profecto vi
dilucide declaratur. Recitetur itaque in tertio capito
ko»or maut
Huiuamodi honori
*
aicut et amori
*
modum in- B integre et fideliter pcaedariarimue textu
*
concilii
dicare ad no
* non pertinet, in quo non inranitnr moFlorentini de dotibu
*
primatu·, recitetur deinde textu
*
*.
du
Quae eaim docturi et rectori debentur, fide qui- concilii Lataaananaia IV tametsi immutatu
*
et obdem et obedientia abaolvuntur ; amor autem modum truncatu
*
verbo aubatantiali prmc^Mtu
.
*
At neutro decreto declaratur rata et nativa ratio
neacit, *ed auper omnem modum taveacit.
primatu ; hinc factum eat ut tum ante tum poet con­
Sub initio tertii capiti
*
poet voce» ,‘,Hino inhaeren­
te·', aut foraan appoutiu
:
*
Quapropter tnbaerentea, cilium Tndentinam utrumque decretum nedum a
*
iuri
periti· «d etiam a multi
*
*
epiacopi
per plura
ak$e mentionem pontificiorum decretorum et con­
ciliorum definitionum, bene enuntiarentur Petro ta­ ■eecula explicatum fuerit eenau plane diverao ab *
o,
tae promiaeiouae. In illi
* enim totiuanostn· arguman- quem maior/numerat patrum ramper intellexit, et
*
tationi
fundamentum et robur, in enumeratione auc­
nunc hic quoquo intelligit. Nac ideo tamen illi con­
toritatum, quibo
*
*
inhaerente
«umue, non omittendum.
trarii theologi ot, epiacopi digni habiti aunt a Ro­
In aeounda paragraphe rinadem capiti· fidei at mani
*
poatificite», raritati
*
et charitatia atudioei·timia, qui compararentur Sergio, Pyrrho aliiaque Mo*
communioni
*
unite
utiliter indicantur. Sed proreo
*
nothelitie haeretici· venipellibu
*
et vaferrimi
*
’.
omittitur obedientia, quae aalva fide et etiam com­
munioni» unitate violari poteet, ut pfurie
*
accidit, ot Itaque ad rem raniamu».
patet ea hiatoria.
Quaenam igitur eat ratio rara reali
*
et autaetanIn tertia paragraphe eiuadem capitia ex hi
* voci- tiali
*
*
primatu
*
pontifici
Romani? Mihi quidem ex
*
bu
..immediatae epiaoopali» jurisdiction» poteatati" C Obcuretteimo atudio Scripturarum et traditioni
*
non
magnum videtur latere periculum. Ex parte enim vera •lia ratio eet rara et raalie et (ubataniialia quam
eet huiuamodi locutio, ex parte .falae, aut, ai velint,
ipsissima ratio primatu
*
Christi Domini in regno eooleaiae suae sanctae: bjnc principatu
*
Petri «st ipee
dubia. Immediate quidem auper .eatignetoa grege
*
*
Christi Salvatori^ En ratio rara, re
*lia
exercetur iuriadictio epiaoopali», aed quod immediate principatu
et substantialia primatu», · quo vi» tpta aauadaq de­
• Chriato ad epiacopum demandat, non ita liquet, n
*c
pendet, et lingularia omni
*
iure evolvuntur, M cui
pracaumit concilium definire. Porro cum in boc oa­
pite aaaimilari videantur papalis iuriadictio, quae ex perfectissime cohaerent omnia divina epVboporum
*
institution
et exercitio omnino immediata eat, et iure. Agam iterum de hac re, cum loquar de infallibiiuriadictio^epiacopali? ex plurimorum opinione in litafe in capite quartp-munc breviaaime attingam tex­
exercitio tantum immediata, timendum e*
t ne ex hac
tum «ancti Matthaei : Tu tt Ptm». Nota aunt vobi
*
aaaimilatione et quasi aequiperatione utriuaque iuri·*
omnibu
verba «ancti Hieronymi in oaiebarrima apidictionia praeter concilii intentionem nonnihil in
atola quam acripcit ad aanctum Damaaum1: ..Ego
nullum primum, ni
i
*
.Chriatum aequana, beatitudini
poaterum exnrgat difficultati
.
*
Quae naquuntur indicare praaaumo, verbi· quae
■ AigeaMaO·· : *
<··■
·.!
·
Ui·
üt<
*«
«
»··«· te Hhaaate
Deputation! magi
*
placuerint in acbemate de Ro­ quMnaai prineto
*
reti» «it, et teda <ie«
*>aia·
*
«eta
**
«
a
Haae
mano pontifice inserenda.
*
retira·
praeaOM· ta iperata» retira
*
*
petaata
CteiaU De
Wai ia araieria na; at M e
M
*
«· tetatfretettora rertenra
1° Ut in proponende nator» apoatolici primatu
*
*
raa' texte araraai *«* t*nra patron Patiit eiga
mentio fiat primatu
*
;
*
honori
2’ aub initio tertii ca­ D ,Ta t* Patra
•t tenrereter ia «a|ite naxirea vie irimt·· ·< <in
**
n
raton
pitia· ut ante mentionem pontificiorum decretorum ■Mq·· magaUan, *4 *■
·«·
■
«raaaq rful·
*
virai aaMte,
A4 aft
ai
et ooAiliorum definitionum, praeciae ponantur Petro W Ita^n^a aeoa^^^B^uBW
qi
*
|ui
i.
«ira
*
,ii
**
«i
***
»«te
treaihiraii ta
*
factae promiaaionea ; 3
* ut aeounde paragrapbo «ua- teartt, ad **
*,
ad iiatlleralii vta
*An
dem capiti
*
poat unitatem fidei «t communioni
*
etiam Marerekta hearate at hitegitiial
apraeaUera at dalagateq te qaatnn fiivted
*
Diarad··· *tirai
obedientia <mm
ndetur
*
; 4’ ut .tertia huiua capiti·
peaMBra· perae tretatere e
*Moaa «actpUmre· «tteaa raadBiparagraphe eniaUBpali
*
*
jurisdictioni
*
immediata
mentio aut omÿttetur aut in exercitio tantum indice­ Mtpsta·
taeMtoliBt tti MMtaB
la· retira
*
piterlpate» q·
·
*
«nat rapra aaivareaa eetto·
tur, et non in mptitution·; verbi gratia dicendo ai
dv·»
irecMi
(* mi ΙαΙμβμμμ
non in radice, V exercitio certe. immediata.
patree readviraat Beteevaad·· daeiq·
*
· ataaritaltae quid·
Haec aunt quae reraraudiraimo coetui proponenda qeid te dadrae
*
aaaeta radia ragar· paaaat. Hia· «apte
tertia· retanata· axhitaei
*
« te «raradutea· qraa «et aah
censui, et submitto humiliter.

• Orat ▼, 1«

• JtaJaa.4, A
Ooacn. aaxxxxL. voaroa UL

B···»· t.
*
• Vldater «Dadare ad «reti*
·
ra
patitereh·· Blwmtyi
teri te e^ragatteaa geranii diei It tel UTU CL «apra
eeLIM-M.

• p.l. xxn, am.

A. SMUOWSB PUBUCAX It 00Η«
Μ|1Μηΐ·Ι
*

•M
........... ...... .

--------- «-------------- —,

GUTKRALM

MO

- -------- ,----- ;--------------------- i---------------------

toM, id «t eathedm Putri, twm—ion· «OMoeior: a WMÜt, «ή dttM mM ehm efaratadi M nmnndi
Μφοτ iQoai potHMB MdifitiktMi *μ1μμ·ι ooi·
***
fia jariitiaum oaieauaque vnltrariaUndo oondudit;
wrba qua· dsrignant nob·· retioaae veram, reelsin et JDsaas iasto sepplidu Gnaeo· at Anmawa et laoobstea, qnod aa rapesaveriat ah obediantia ot fide divina
■tbrtaniiBloBft jMMMta
*
*
poGtififli
Βομβ^ m vîmb
aperiant ad iiitelligenda· varia· φάι jeans aaacto- piiraatm Patri, «a trudidiaee gsntiba· in opprobrium
«t iafidsiibaa ia rapinam. ** Eemdsm expreasit fidam
rum patrum interpretation··.
orator Aruaaaorim alloqOao· eamdam Romanum poavAnimadvertito qaaseo, eraiwiierimi sc reveren­
:
*
„Chriati, dixit, «dem teoee." Eamdam ego
dissimi pâtre·, vdrbarum antithmim ia eniteto «ma tifiraan
onia· «uedranqu· rai, quam indinüm «t iamqiamUi, ^tosre adootaa aura veritatem in caterhiamo per hanc
unitate individua· unioais paraanalis parai itet in torri· mûrirai mam at omnium eocuratMaimam ecdesiae de­
Christus «t Petras : ego, inquit Hieronymi», naminsm finitionem: „Quid eat ecclesia f Eat congregatio fide­
lium, quam regit Chriato·, «t papa vioariua eius («
primum ut magistram «t doctorem aequor niai <%rietum, atque ideo beatitudini tue·, id eat cathedra· ia congregacion da loa fi·!·· gobernada por Cristo
Petri, «MlununioM ooneoeior. Optima illatio, si- y ni papa m vicario). Ex dicti· ssquitur dominium
quidens Christas, béatitude tua, o Dama··, at cathedra E4pane radia nulli· limitibus definiri, «d extendi
Petri indivulsa unitate unionis individua· una eadem- par suum principatum ad universam ecclesiam, alias
que entia persona: iDe itaque prunus, aed tu rius ··
varo aede· episcopales fundata· fuisse omne· super
vicario·, ideoque eoosociatos beatitudini tuae, quam
illum thronum, a quo eodem sustentande· et regen­
video et audio, aequor uragietram et iudioem Chris­ da· aunt.
Utique epsecopi pariti aunt a Spiritu sancto regar·
tum, quem neo video, neo audio niai in te.
Notate etiam, quaeso, pronomen relativum^giba· eoclaaaua Dei,'quia Spiritu· annetur vere datus eat et
petram, quod utique de Chriato a Hieronymo intelli- datur apostolis et succaraoribus apostolorum, qui sunt
gitur, ac ei evidenter dixiasat prius eooleaiam aedi­
iu coenaculo Petri, atque eorum singulis datur Spiri­
ficatam auper Chrietum petram, ideoque recurro ad tu· ad .mensuram auae cathedrae ; Romano pontifici
vero datur plenitudo eiusdem Spiritus tamquam
Petrum, et conaooiatue beatitudini tueo exposco ideo
vicario Christi et tamquam sedenti in throno illius,
fidem a me teneodâm et praedicandam. Etenim mihi
*·
Domini saper me propter qnod
Hieronymo certum indubiumque eat, primatum qui dixit ·: Spirit
Chrieti et primatum Petri, Chrietum petram et Si­
tmiii me, eamgelitan pcmperilnu mirit me. nature
monem, cathedram Petri et baatitudinem tuam, o contritae corde.
Damase, ease unum idemqus, extra quam si quis
. Explicata ergo ratione veri, réélis et auhetantislis
fuerit, profanus «st, et peribit regnante diluvio ob primatus pontificii, efflagito 1* ut in capite tertio
multiplices humanae mentis errores. Rectisain» igitur inseratur in maxima primati», 1° ad praedicandum
sancti patres dum unius riuademque rei veritatem et iure divino evangelium iu qualibet mundi regione, sub
constantem ecclesiae catholic·· fidem explicarunt, ditione etiam principum fidelium, 2° ed docendum
hunc textum sancti Matthaei repar hanc petram modo tudhte populos viam aeternae salutis. 3° ad fundan­
de persona Petri, modo.de fide «t oonfaasioae Petri, das cathedras episcopale·, ubi et quomodo Romano
* ad praefigenda, definienda,
et modo de persona Christi interpretati sunt; nam i pontifici visum fuerit, 4
tria haec elementa effonnant subatantialem, realem
mutanda, et transferenda iura hierarchies honoris et
et verum primatum Romani pontificia, in quem cre­
iurisdictionis, unicuique sedi propria, etsi fuerint
dimus : amoveatur vel unum «x tribu» his dementia,
patriarchalia aut primatislia, non tamen ad huius­
amovetur primatus, et ipee statim convertitur in chaca modi sedes omnes abolendas, neque ad esrutndetn
tenebrarum, quibua obvolvuntur et excaeoantur grseci
munia et officia impedienda pro humano arbitrio.
Hinc in concilio Florentino recte Graecis promissum
schismatici et latini protestantes.
Magisterium unitatis huius divini principatus eat primatum Romani pontificia definiri concedendo,
clare et nitide etiam fuit expresaum · aancto Leone salvis tamen iuribus patriarcharum orientalium :
Magno in epistola ad episcopos provinciae Viennensis promissum est hoc ,.salvis tamen etc.", b" «ui oOhstituendoa vioarioa apoatolioos et delegato· in qualibet
in Galliis, inquiente1: ..Petrum ia oonaortium in­
dividuae unitatis assumptum, id quod ipee erat, voluit provincia,, quemadmodum a primis ecclesiae saeculis
nominari dicendo : T« es Petrus, at taper hanc petram Romani pontifices hoc iure usi fuerunt cum in Occi­
aedificabo ecdeeiam meam". Ergo quod Petras aedi­ dente tum in Oriente.
ficat, Christus aedificat, quia una est patra totius
Efflagito 2
* ut in hoc capite explicit is verbis
aedificii, et fundamentum aliud nemo potest ponare dicatur, Romanum pontificem puras mutare canones
praeter id quod poaitum eat, quod «st Christus lakue. disciplinares etiam conciliorum oecumenicorum. nulItaque etsi aanatua Paulus rit tertius decitns aposto­ loaque poese habere vim lagis pro eocleeia universali.
lus, sedes tamen duodecim eunt, quia beati
·
*
Petras I niai ex auctoritate sed» apostolicaa.
•edet in osthadra Christi ipsius, et in ea ssdens indicat
Denique efflagito ut in hoc etiam capite declare­
tur Romanam apoetolicam sedem, non quomodocum­
et regunt Materiam huius divini principatus axprsasarunt patres concilii Tanaoeararara rasuris V, cum que Rabere ordinariam m immediatam inrisdictionsan
ad Hilarum scripeerunt · : .Proinde nos Deum in episcopalem in omnes et singul« eorissiea, sed om­
vobis adorantes recurrimus ad fidem apoetolioo ore nium principatum ratione principatus, quem cathedra
laudatam."
;
•pcetolic· tenet in universali ecclesia. Nam exempli
Eamdam fidem eius odorando et meditando my­
gratia ego omnium vestrum minimus, episcopus Ursterium unitatis confessus est in concilio Florentino gellenais, habeo ordinariam et immediatam iuri·Andreas abbas orator patriarch·· Aethiopiae laoobi- dictionem episcopalem ■ in mea dioeceai ; at vero Pius
tarum cum nd Eugenium IV dixit : ..Pulvis eum «t papa IX sanctissimus pater nhater habet principatum
cinis coram te Deo in tenie verba facisca. Tu namque iuriadictionia immediatae et ordinariae in tota mea
ea Deus in terris et Christus et ‘sina vicarius: tu es dioecesi sicut in qualibet alia ecclesiae universalis.
Petri suooeesor, et pater, caput at doctor ecclesia· uni■ Kpst. X iatee «v». ·.
to·. I. par. 1*6.

lamia, ei. MMn.

■ Iiabba, «al. «ama., tara. XVm, ps<. Itia, «Sit. vae. CeML - *,Μ··· XXXI, ITU n.

• ifaeai,
• Ιλο. IV. IX

tem I, pa<.»0e

»10, siit. Lee.

OCVUMimfflDÛUUIUmAaiDÜUMMn

Ml

Ml

Hine pate at ia 1μ*ομ* esdis «pnetoiioae retiaaa i «——m «paaaedam tartü sagitis aehsasntis prii—
tar in boo «pit· an prMpetat, qaaas pat·
*
iMaaHit e institut—is da —testa Chriati, dsquo adhue vaeiam
Latacaa—it IV —wut Fata eti— at qnod in liqnmdi pstisrunt. riswdimimi domini To··—
dioat vsrtit asdia apoatolisae at ia mai
.
*
bonam ao- Varas· arohiapisœpra Feganeeemm «t Albaialisnssa,
«imi·· animali·, sin· timor· ranovatar at «mfir- * CarolasŸTappal spssoops» And·
*
—»·."
Daimopa ad emi— sareaateva vocati aaat ardhitnatar at amplificator illonun «famatam, «boando
„aam, dispooaate Domino, separ oatnae ali·· atqae spsaoopus Cnlcreraie. patriarcha Mifïihitinrir. epi­
in onuma at aingul··, nulla «coapta, obtinere priaoi- scopi» Onitatantieeie», epiaoopt» OatesUiranab-Nan»·
patnm ordinari·· potoatatia ai«a ioriadictioais pte- sis, «piaoopus Varmianai·, archiapiaeopa· Fogarssaaasis
niaaimna“. Atque buiw rei argumentum panpaoaum «t epiaoopu· A ndsgaveraia
eat fnitque « pluitea retro a—uli· examptio regu­
larium ab ordinaria apiaooporam iuriadictioo·, qua·
ORATIO
raa excitant proinde haereticorum M incredulorum
reterendi patrie «ioasrai Ladorict HagaaU
odium in regular··, incuaantinm aoram axamptiooem
arMepitoopi Coiocauu et Bacmearie >,
t—quam eoandaloeam et iurium episcoporum offen­
Occurrit in acbemate examini noatro «ablacto exsi ram.
Itaque propono tantisper immutandum caput «d prcaaio quaadam, ad quam nonnulla obaarvanda babao :
maii» derue patri» noatn Romani pontifici·, quod •ed plot· aoram, qu·· banc in rem dioera voluteaem,
iam praeaidentiboa tradideram1 : non enim loquivole- B iam a prioribus oratorilx» praeoccupata fuerunt. Ideo
bam. Etenim etiam ad noa episcopo· «t patre· gregi· a repatitionibua abatineodo, reeiduae nonni» mica·
colligendo ita in nagotio hoc venabor, ut aphoristic·
pertinet promuaio Spiritu· sancti: Qm honorat pa­
trem ettam, iucamiabitar in filüt, et m die orationis potiua quam eyatamatice procedam.
Expreasto illa, da qua locutu· fueram haec «at:
meae ezaadietm·.
„quae proprie eat episcopalia iuriadictionis potaat··,
Hio autem interrupta diaceptatio eat, et a primo
ordinanam eem et immediatam etc." Hanc expreeeionem dogmatico concilii Vaticani decreto inserere non
praeside indicta congregatio general» h» verbi· :
opto; eufficere enim arbitror eei, quae in hac re a
.æroxima congregatio generali· habebitur cra•tina die hora octava cum dimidio, in qua continua­ concilio Lateranetwi IV «t Florentino oectunenicis
bitur discussio capit» tertii ecbeniati· propositi."
•olemniter enuntiata fuerunt, quibu· aliquid ultra ad­
dere nec utile nec nacremrium. Hia autem, quae pro­
31.
ponuntur, et ita quamadmodum proponuntur, periculi
Petitio aliquot patrum ut flata Imponatur dteou» non vacua eam arbitror. Ne male intelligar, praemitto,
■Ioni oapltta HX·.
quod utiqua in decursu aertnon» mei uberius explica­
turas sum, me primatialem potestatem in exercitio
Subscripti patrea petunt enixe, ut discussio spe­
suo ad finem suum ordinariam et immediate exer­
cialis super capite tertio concludatur.
,
cendam admittere, et hunc primatum ita intellectum
Martin episcopus Paderborneosi».
Vincentius archiepiscopus Smy nierais.
C ad suoa fines et eublimee ecclesiae fine· aaaequeodoa
sufficientem e— puto.
Ignatius episcopus Ratisboneraia.
Aliae utique mentis fuerant plures reveraodiaeimi
Henrietta archiepiscopus Wtotmouasteteeneis.
oratores ante me prolocuti, qui sive universalem Ro­
Leo Meurin epiaoopu· Ascalonen·».
mani pontificie epiaoopatum diserte aaaeraerunt at
Tourne· Tos. epiecopu» Brugerate.
defenderant, sive magna industria omnem suam ergaEdmundus Franc, epiacopua Danabenai
*.
pieotationem eo direxerunt, nt telam primatus notio­
Ludovicus Anna epiacopua Sancti Caudii.
nem dsrent, quae potestatem non supremam modo, sed
»
*
Robert
epiacopua Beverlacensis.
et absolutam et quasi omnium potestatum in ecdasia
fontem nobis sistat : quo pacto utique basis etiam prae­
82.
bita fuit, in qua doctrina univeraalia Romani pon­
Oongragatto geaeratte aeptuaceatma prima
tificis episcopatus tuto et commode locaretur. Quod
1870 iunii 14.
facientes patrea istam potestatem epiacopalam ultra
modum reatringendo, talia ipai aubtraxerunt, quae
Feria tertia die 14 iunii 1870 hora octava cum
dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticana· eidem ex inatitutione divina haedum semper tenebamu·
competere.
patriarchal» basilicae, geoaralia reverendissimorum
Sed utique ad hunc finam argumenta illa explo­
patrum congregatio habita «at ; cui interfuerant quin­
denda forent, quae a Moteotiae nostrae patronis pro
genti quinquaginta «t uni» patrea, nampe 81 cardi­
nale·, 7 patriarchae, 9 primate·, 83 arohiepiacopi, D episoop«di potestate in «ua integritate ootuervanda
communiter afferuntur. Et boo tentatum «at a viro
390 episcopi, 3 abbate· nullius dirtacea», 12 abbataa
generale· «ve praesides congregationum ordinum mo- '
1 ArguMata» : jUeMepbesfa· Cstaesaeto ia texta Psaltae
naaticoram, uaum mitrae habente·, 16 genenda· et sta Bphaetes ^apstastaitatati mpm teata—eeta» a—«stars»
vicarii general··; quorum omnium nomina, quae par sta
*
— «sta» tas Ms esta 4e miveeeall «saagag· «irletaen
■rotatei —; itaseqaa ta Hase ragtednis et iiastitefimis
•■signatore· locorum accurate deaoripta fuerant, ex­
eeataates
sfteM— aaa» stteara sa» Bea. —tata». Piare
hibet indiculus patrum eapt uageaimee primae cott■ItaiMt taa fi «letati apteaepali at tttahm MBSHamavtt qas·
gregatiouia generalia, qui inter acta concilii asservatur. Grageetas Magnae raseeit. attatra» apteMpue anieereeli· e»
Revaraodus pater domini» loan— landriot archi•taetee B— «hala» ei ibtata» »oa Mae· a «aaeUta Chataaepiscopus Ramas»i· miaeam lectam celebravit. Qua >—«i ata legati ta Milita ee «aliertaetf*: Fuerii spstal
Bn' aareaeaMsss «esi··»· «ptasspi b redeas sate» argaeas
abaoluta, et recitata oratione Adnamu Dommeeto.,
taixft apteespata» atave—s» te M
*
M deteFli
eminentiaaimu· primus prae··· dixit:
qai tanastalata, estai «site et pteas sata exsrssrt, tat oaataa
..Reverendissimi patres, proaequamur hodie di» iapaaeibite. CRaMeas» rmdlHragtaaameie te «iule fctta·,
t taMMfetttatai

ptwtoMlbw

hto

reveiaitata·» vaateK )»taatar eib emaae· 1.
* .
• BxMMta Ml te Megragattae· psaaaetaasM ·—aettaetad·
psaeMiba· «4 aaDten tatam mttaea» kabaataM· eem ·■—■·.

«aMeataa»; aspasigeata
*
«s q— tataaatar taa Betaeat pentita
St
; tosta
*
T
flaegaeti vel e»atea.eitaMea4B·, val pleatas,cMaataa» M ata•■tata i........ .
q— ettata vaefla taaeatatata et «multa
•t eabaaqeaatag.
*

•es

cathedra anmstiaveret, locum Pautmum in «pèstola ad

Mteari teao 1866 balte, «ri «· itefict· amau»

perperam adhiberi ad dssaonstrendum, quad apostoli
eorumque sueomsoreo rimai earn principali aoekria·

viacsalis Boante stabilita fuerint Consilium istud
partis I «qrite Π1 decretorum suerem dicit1: „Dnigseitus Dm Filius in enolssia fundaawutum indefeotibilo (non igitur solos apostolos sed ot eorum succes­
sores) posuit apostolo», quibus munus generandi in
bominibus · sanctitatem (eunt gratiae seoramontaies),
eooqoe docendi (veritae revelata) regendique commisit
(potestas regiminis), dicens: Sicut midi me feter
etc.... Dota est mihi etc.... Qaoscumqtrs liyaveriti»

sodssiae in linea constitutionis M regiminis oootesiaetiei merito dicantur; cum utique, prout ipee argu­
mentatus eet, in loco illo Paulino nonnisi da fide
sermo rit, quam fidem exhibuerunt in antiquo foedero
prophetae, in novo foedere apostoli; st hac ratione,
hoc respectu fidei scium fundamenta ecclesiae facti

sunt
Sed cum negari non posset apostolos fundamentum
Bona venia viri huius praeclarissimi dictum esto,
ego expositionem loci Paulini ab ipso datam iuetam in linea Miam regiminis M constitutionis ecdesiae
esse non autumo. Sermo enim ibi est non solum de simul eum principali fundamento Petro et aflboeesore
fide, sed de universali compage ecdesiae Christi, quos eius Romano pontifice efficere, illud negari debuerat
hospites et advenas (eunt verbo Pauli), quos * olim B per. virum quemdam ’, quem ob insignem scientiam
natura sua filice iraa, peccatis mortuos dicit Apostolus, et virtutem maximopere aestimo, et qui ipsam nostram
in sinum suum colligit, in Christo convivificat, cives successionem apostolicam yitiare voluit ex bac cathe­
sanctorum, domesticos Dei efficit ; hocque flecto, ipsa dra, id proférée» quod nullus nostrum utique «cire
crescit in templum sanctum in Domino, crescit externe poeeet oui apostolorum succedat, an Paulo, an loonni.
per propagationem in universum, crescit interne per an laoobo etc., cum utique apostoli non omnes certis
sedibus adnectere voluerint successionem suam. Succonsummationem sanctorum (sunt verba iterum Apo­
stoli) ib mensuram aetatis plenitudinis Christi, in quo caarie igitur non omnium apostolorum incertis sedibus
et nos (loquitur hic de continuo ecclesiae incremento, clare petet, et cum illae etiam apoetolicae ecclesiae,
quae nobis tamquam tales notae sunt, per supervenien­
quo aedificamur in habitaculum Dei in spiritu).
Magnificum processtltn depingit sanctus Apostolus in tem haeresim, per superveniens schisma iurisdictione
sua, proinde etiam successione exciderint.
loco hocce, et hunc salutiferum eius effectum soli fidei
Liceat mihi illustrissimum hunc et doctissimum
attribuere fors protestanticae exegeseos foret, non
virum orare, ut in hac sacra aula circumspiciet et
autem catholicae.
Nos credimus quod conversio infidelium ad fidem,
videat tantos viros, qui successione sedium apostolo­
rum gloria honorati sunt, quibus nihil certe offecit
expiatio eorum et sanctificatio, et sic erectio magni­
hqepeei· praedecessorum ipsorum ; quae singulas per­
ficae illius ecclesias, quae est communio sanctorum,
non sola fide perficiatur, sed concordi omnium dono­
sons» iurisdictione privaro, sed sedes quas tenuerant
rum a misericordia Dei eodesiae suae datorum, c successione privaro non poterant Nihil offecit ipsi
illorum fidei, cum ex parte illiusdem et cum ex parte
proinde veritatum revelatarum, proinde gratiarum
sacramentalium, proinde potestatum eoderiae a Do­
illorum infelicium patrum, quos ipse nescio an maiori
mino concessarum, quae a ee invicem separari non pos­
iniuria, an vero, cum de definiende adhuc quaestione
sunt. Absint igitur continuae istae separationes eorum agatur, maiori petitione principii, certe non magna
charitate haereticae doctrinae ex hoc ambone professos
rerum, quas ad. salutem generis humani sancta Re­
demptoris manus conjunxit.
fuisse commentas est (Srdamatioue»: oh!)
Quaedam illustrissimus orator ad enervanda argu­
Cum igitur sanctus Paulus loquitur de apostolis
menta pro potestate regiminis episcoporum pugnantia
ceu fundamentis structurae huius magnificare, et con­
tinuo huius ecclesiae incremento, quod divinus rius ex historia conciliorum oecumenioorum inde a concilio
sponsus sine mora operatur, id est vita ecclesiae, certe
Hierosolymitano attulit : illa brevibus utique expedire
non solum de magisterio aporiolorum loquutus eet, sed possum, provocando ad id quod qui non contra­
loquutus est de omni missione apostolica, loquutus -eat dixerunt', etiamsi absentes fuerunt, consenserint.
de omni actione episcopali, quae illi aucceerit ; nt adeo Consensus universalis concilium oecumenicum fecit
nec potestas regendi apostolorum eorumque sucoassoExemplum in historia hibernus, ubi concilia per plura
rum, episcoporum, desit ibi, ubi de fundamentis illia saecula per magnam eccieaiae universalis partem re­
sermo est, ubi sanctae eccieaiae bases solidantur. ■
cepta non fuerunt, licet approbatio pontificia illia,
Neo turbet illustrissimum oratorem, id quod tur- mox post concluse
_______ ___
illa, aoosaserit Non ex ___
fide____
illa
basse videbatur, commemoratio propbetanrm. Nam D agreiise fuerant ecotanae bae, quod approbatio ponuniversum novi foederi» salutis institutam, iuxta om­
tificia ooncilio alicui addita univenalitatie defectum
nem divinae in eo operationis rationem, in antiquo suppleat, seu quod id fiat quod per illustrate auctorem
* foedere fundatur, non solum in fido antiqua, in pro­
elucnbrationie nuper nobis hicce traditas
*
dictum
missionibus et vaticiniis, sed etiam in liturgie, in fuerat, quod scilicet pontifex etiam ex conciliabulo
sacrificiis, in typis, in tbeocratico instituto; quaa (eunt verba ipaiua, rit venia verbo), quod oonciliebulo
omnia novi foederis sancta mysteria et praeuuntiaruet etiam addens approbationem, oonriliabulum etiam
et praepararunt, iungente illa et ista uno angulasi oecumenicum concilium efficere potest
lapide Issu Christo. Caetorum quod haec explicatio
Sed, ut redeam ad priorem illam obiecticoem, ubi
*
non mea solum sit, qua apostolos eorumque successores quaepiam dicenda omisi, memoro nos omnino nescire
episcopos ceu continuum et indefeotibile fundamen­
cuinam apostolorum bos suoceeserimue, sed id unum
tum, simul cum principali fundamento Petro et eius scire quod apostolis successerimus; successimus viris' .
successere Romano pontifice, quem suspicio et vsne< «sqa, a XLVU, ssL Item
> Atterit ai «riMsyiseiyh· «sshltataws·, <ai sreMsas·
tabuit ia MOgisgeiioee gvasrsH 4M · taab ΙβϊΟ, sepra
sslMe-e·.
.
• «ri ai. Vst

< eurinius si. Vat
• Altaris ai sfisesfua Mstiaram «ai sretHasM habuit
ta soagregatisas fsesreb iie 11 tasU ISTO, sapra, esi. 0OT-1T.
4 Osrdsai, Ueadnii· <h dsfOMrire Jhte. psatifMe in/hKMMsto «··>■ Π, arttn. jag. tXI, si. CissMMri osCtotoaa

•β»

CONGRRGAW GBnOUUS »PTUAG«8IMA PRDtA 14 imrii ΙβΤΟ

4M

mmm resunfctioain J
adfarimM, Si haec ia es pt absolute eomaderantan
tMtMf dOQtlÎDM
*
{ΜΜΟΟΜ·
.ΝΟΗβΜ^ΝΙΙΙ
eripiamus «t naturali et organico ülooam reliquis
nun adminiotri, gregia mi pastores «t notam ùar, biblioo-historicis pro ccriotitqtioM etdrains testimo­
' successimus ipoie ia apostolato, at adimptaamus illnd niis ttexu. Ëxtanpli gratte dictam vobis cato quid
mandatum divinum: Emtio
*
donate *, ututamur Ola iuris, quid potestatis in scalaria adaet, quod episcopio
potestate: Qarnresuogw Hgoteriti
,
**
nt tuti at eeoari ot episcopia solis tribuere non possimus, si absoluta
simus illo promiaaQ divino: Apo wbtacss· moo wogao talia, ad unicum textam restricta st ad ultima twqus
od οομμμμΜμμιι aoacuM
*.
Non detrahamus igi­
dictionis ootMMtaria prolata, exegetioa argumentatione
tur sablimi huio episcopatui, cuius tanta rant merits verba illa explicemuu1 : Qtaaeouasqow Npasoritis super
in eodeeia aanôta Dai ; non dotrahamusilli. Quidanim
tarum, trwtt ligata et m ootiit; gMOMnguo antaritis
sancto Petro venerando apootoloram capiti, quid bootie atprr terram, erunt rotate et üs oaeKef Absoluta et
infinita ut ita dicam hic potestas nullis terminis cir­
illius successoribus ad adimplendae pramieemom divi­
nae, ad stabiliendam et cooMcvendam in anivoseo orbe cumscripta daretur episcopis : aed unum regulat alius
ecclesiam sauçtam, ad ealvandaa cunctas animae, quae textu»; vita ecclesiae dat nobis treditionaliter verum
vocatae eunt ad solutam, proferieset splendidissimus verborum sacrae Scripturae sensum; et dedit nobis
et suldimissimua etiam, qualem vesMtamur at suspi­
pro verbis posce agno
*
meos, patet ova meat, reparan­
cimus, primatus, st speciosi pedes apostolorum evan- dum caput eodesias sanctus Gregorius Magnus. Verbo
illius citata sunt, ideo vos longius morari nolo cita­
gelixantium pacem, evangelisantium bona non pee
*·
g rams nt omnes orbis regiones, ut in omnemr terram : tionis verborum repetitione ; aliquae solummodo refle­
xiones addam. Iste adeo diserta, adeo stringentia esse,
exeat sonus eorum, et usque ad fines orbis terrae verba
eorum? Cui potestati episcopali cum illa, quae per ut ad praesentem recte materiam dirimendam, excqgi-.
tata et scripta esse videaritur.
*
viros hos veneratisrimoe prolata sunt, non efficient,
In decursu discussionis nostrae generalis supei
puto nec officere illa, quae ipri positive demon­
schemate praesenti, id est non nostrae, vestrae; nam
strando in medium protulerunt
mihi, Vobis id volentibus, clausura enuntiate, vox
Provocatur, prout audivimus, saepe ad classicum
faucibus haesit * : in decursu igitur discussionis huius
locum, verba Christi Domini ad Petrum directa ex­
generalis, venerabiles patret, saepius id dictum fuérat..
hibentem: Pater agno
*
*,'pater
meo
ova mea
,
**
qui­
bus universalitas potestatis pastoralia, universalitas quod tunc doctrina aliqua dogmatica definitione sta­
episcopalia in universum gregem domipicum potestatis bilienda venit, dum dree eam dabia enascuntur, dum
errores exoriuntur, dum doctrina illa directe impetitur.
demonstratur. Sed audistis et alios oratores, reveren­
Quando oportuisset doctrinam istam de uhirereali
dissimi patres, quorum verba ipsa repetere nequeo, qui
cum respectu ad alios sacrae Scripturae textusSd apoRomani pontificis episcopatu stabilire, magia quam
temporibus Gregorii Magni, cum patriarcha Oonstan<J?<?=itoloa directos : Poscite got m robis at gregem ....·;
Qaaeemoupte ligaveriti
*
*·, Ego wbiteum mm... ’ ; tinopolitanus, privilegiis antiquae Romae ad novam
...
Doerte omaa geata etc. *, cum respectu ad traditio­ Romam magna perte translatis, in superbiam elatus
nem. cum respectu ad historiam absolutum verborum supremum titulum sibi sumebat? Pontifex hancoo
manifestam non competentis tituli usurpationem
textus huius sensum ad rectam mensuram reduxerunt.
repellens certe dicere debuisset : Mihi iniuriam infers,
Ideo sufficiat mihi simpliciter ad illorum argumen­
tationem provocasse, et tunc fidem ecclesiae meae titulus isto mihi sedique meae competit, in qua uni­
versalis residet totius orbis episcopatus. Quod autem
exhibere.
tam parum fecit sanctus hio pontifex, ut potius
Verbis illis Christi Domini: Pator agttot moot,
pater ova meat, curam et custodiam universi gregis dixerit : titillus iste, proinde et dignitas quae illi
subeat, nec mese redi, nec alii alicui redi competit;
dominici Petro et suocereoribus eius Romanis ponti­
immo titulum istum sine manifesto reliquarum sedium
ficibus concreditam, et per id unitatem atque firmi­
tatem ecclesiae sanctae Dei conciliatam ease, nemo episcopalium praeiudicio et iuris laesione usurpari a
nemine licet.
catholicus negat. Quivis catholicus grato tantum divi­
Bene eminentissimus ille cardinalis, cuius doc­
nae misericordiae et sapientiae beneficium reoolene
animo recognoscit, et Petrum et Romanum pontificem trinam Vastissimam sicuti semper, ito beri etiam
mirati sumus, enuntiavit sub titulo isto non merum
cen summum pastorem veneratur, eub cuius supremo
titulum latuisse eed magnam rbm, iuriadictionem sci­
regimine reliqui pastores apoetolorum sueoareores epi­
licet quam sibi, vindicare voluerunt in Oriente patriar­
scopi regunt particulares ecclesias, in quibus positi
sunt a Spiritu sancto regere eodeeiam Dei. Hinc est chae Constantinopolitani. Si hoc verum est, riouti
quod munus poscendi Romani pontificis in primatu omnino verum eet, tunc novum argumentum acces­
sisset stringendi pontificem, ut quod ipai competit.
veneremur, munus pascendi singulorum in singulari­
bus .gregibus Domini rectorum in ^piscopatu venere­ • id neo in dubium vocari posset a nemine alio, neo
usurpari : seu tunc enuntiare debuisset pontifex re uni­
mur, nec ullum sive in verbis textus illitas, sive in
versalem totius orbis episcopum essa. Sed non fecit
aliis sacrae Scripturae textibus, sive in fine et con­
ceptu primatus, rive denique historiae argumentum hoc sanctos hio pontifex ; bene enim vidit quod hac
deprehendamus, quo ulterius ne fore ire coacti, in vita ratione fratribus sais derogaret. Verba illius vobis
universalis episcopatus axioma et attributa Romano nota sunt, citare illa nolo: „Vobis enim negatur quod
ia me ultra modum asseritur... Si sanctitas vestra
pontifici asseramus.
me universalem papam dicit, hoc tibi negat quod in
Bene quidem scimus ex verbis ülie dtatM Ot com­
Sed bene scivit sanctus hic
mentaria proferri ; sed id scimus, venerabiles patres, m» fatetur universum

* îBm qnoo Dominai delagit, ut

quod .nonnisi id quod volumus· ex verbis Scripturae

» I Pote. V, X

• Matta XVm. 10.
• Qesritar N· mtw ’*
·
*■ *etaCrife·
···
*· · tanti
dama fetatt Micanto gmeralto te ysasMas sta—■ BetasM qoentas ana «m aHk revNsatastads petsAre Is· n*
Vlèi AmsmmbImb
μμΜ MMta. mL AAAaGA,

• Matte xvm, ia
’ ntexxvra, ».
'DU.xxvm.1·.

Testas 1X1s» kisaM: .▼stas satareSMarMdaltari gtarirism
- «J - **
1^0
V -a ο · ·' W wBBB WWBWOMte
*
ΜΙ
ly1 ytMOMI·
■■

i MsUKXVm, I».
« Matta, mu, 10.·

• Matte XXVm, ».
• Iseâ. XXI, IS-IT.

•U

Bsteotan estes. AhaaaMnM **
.
Μ

· ttaVUL
*

6βΤ

A. 8S88I0NBB PÜBUCAR ΚΤ

pontifex quod subtracto ill» dtbilo honore (ent verba
illius), labefactato fratnun solido vigor· (tant v
ba
*
illius), debilitata auctoritate episcopali, Moutrio
etiam1 auctoritas, dignitas at actioni
*
efficacia capitis
Romani pontifici· labefactari debet >. Si «mimnti·simus cardinalis, quemomnas tnaximopare venaremur,
protulit multa quae ostendant Oregorium Magnum
divers· in Oriente egiase, episcopatus (ai bene in­
tellexi) administra···, rainas ad tribunal Min per-·
traxisse, iudioaase in iiadem ; haecnemo nae mirabitur
nec negabit, immo primaturp in multiplici sua effi­
*
caci
eoderiae necessarium ceu divinitas institutum
recolens grato animo quisque teoognoaoat. Sanctorum
pontificum prudentiae fuerit, quod primatu directe,
immediate, ordinarie exercito salutem univanali»
eccleeia» et cingularum ecclesiarum promovit
Sed provocatur ad id, quod Giqgoriua Magnus
*
ipae dicat a Chalcedoneoai concilio titulum talem «ibi
oleatum, fuiaae: quod concilium oecumeniouip papab
offerendo fecit, id «tare debere facile aliqui· deduceret.
Sed primum fed rectam intelligentiam illius verbi,
quo& a Chaloedonenai concilio titulus aim oblatu·
(uerit, tantum memorare debeo, id directe'quidem non
a concilio Qhaloedonenri omnium nomine vere decretaliter factum fuiaae, sed legato· pontifici·, qui con­
cilio praeeidejiant, hac aubccriptione uaos furiae: vi­
carii apoctolici oixwprvixf); Ιχκλησίβς imndxou,
onvmenioae eocleiiae epiecopi. Tum vero recursus
quidam ad papam directi fuerunt, in quibua tam sub­
limi titulo ille aalutatua fuit Non igitur proprie con­
cilium hunc titulum obtulit, aed omnino in aotis-coneilii haec eadem oculis illius exhibita fuerunt Sed
luvec ai concilium. ipeum obtulisset, cum approbatio
pontificia non accesserit, neque consensus eooleaianim
(dicit enim Gregorius Magnua quod nullus praedeces­
sorum suorum oblatum bunco· titulum acceptavit, nec
ipeum illo uti veli·), etiamsi ooncilii illius actis hio C
insitus fuisset, tamen pro firmanda advenae senten­
tiae argumentatione nihil.plane valeret.
Sed hdfertur ad confirmandum universalem Ro­
mani pontificis episcopatum, quod ipsi Samen pon­
tifice» usi fuerint tocminis talibus, qui univenadem
hunc episcopatum involvunt. Noscimus ad abundan­
tiam terminologie· humanitates antiquorum in eccleaia et graeoa et latina ; scimit· et id quod non soli
Romani pontifices hoc titulo.salutati fuerint. Otho
Frisingenais * refert quod 'Armanorum patriarcha
hocce titulo oeewnenari ootbolie» utatur, adeo ut pluequam niilh) episcopi illtfm superioran suum salutent.
Gregorio ipsi Illuminatori hunc titulum collatum
fuisse dicunt historici. Scimus ex Prooopso in libro
suo de bello Persico ita referente, quod episcopus Se­
leuci·· prim·· Arthum titulo oatMieo appellatu·
fuerit ; Persarum primas aeque bunco· titulum habuit,
qui uterque primas Antiocheno patriarchae respectu '
iurisdictionri suberat.
Sed ut ad novissima tempora usque procedamus,
ipee Beesarion in litteris, quas anno 1
53
*
ad Constantinopolitanam ecclesiam dedit, ubi provoqat banco·
ecclesiam ut ad unitatem redeat cum sancta1 rede Ro­
mana, titulo hoc' oecumenici patriarchae abstinere
noluit : certe non sibi sumptum iri a Latinis sciens
titulum illum, quo iam losephos patriarcha in Florantino concilio, aienti auctor quidam se exprimit, uti
abuti permissus foret. Igitur ex titulo oecwiieNse
*
epi­
tropi, catMieae eccleeia» episcopi, nihil aliud nisi
•asèUtas Alsit, segst m tee sass '<es4 m "hieter aaivsrsam.
*

Mlgse, P.L. LXXVII, SMc.
> Lm. rlt
• At Msarittua Asjastu» epist. M, UK V, ibM.
• Ape· Barea, sa. lit».

HI ·.

fflOnUULM

. MB

titaÜM ipee unitur * rariedMtMQM
oiatia apiacopaba univarval» bam at argumantumende
Mmi neutiquam poteat.
Ratio autan, ob quam carie aanotua Gregorius
Magnus at praadecaaaoraa esus titulum bunco·, dum
etiam ssb
*
a ooepiacopia, 'a oompatriarohia auia otfatubatur, verbi gratia a patriarcha Alexandrino Eulogio,
quod «reaptare noluit, in eo rita etiam fuerit, quod
utique episcopatus talia universali· ipae conceptu·
impoaribilia ait ; quod namo certe negaverit. Qui enim
apiaoopalia dignitati» et officii onus et difficultate»
noscit, ad rectam ecclesiarum adminiotratiooem pereentit neciumrium earn «t epiacopu· gregi suo ssmper adsit, ut populi cura· pastorali obnoxii at in­
dividuorum in iHa occupatorum, localium etiam
adiimctonim plenam notitiam habeat ; qui non ignorat
urgentiùm quaettionum passim extemplo solvendarum,
dispositionum aine mora dandarum neceaaitatem, ipae
facile etiam convincetur quod universalis eptscopsdua
nec a longinquo, neo per hunc unum immediate umquam exerceri potest ; immo recte tunc si immediate
per tumm exerceri valeat, maxime mediatum tale
exercitium eam deberet.
Ne cogitet quia quod idem valeat etiam de epi­
scopis magna· dioeceses administrantibus, qui etiam
nonnisi adiutorio parochorum auorum episcopalia
agendq. peragere ponunt. Nam epiacopatua qui in
exordii· sanctae ecderiae ad singulas communitate», ad
aingulaa civitate· passim restrictus fuerat, et nunc
etiam saepe exiguae plane fidelium sphaerae nomi­
natur epiacopu·, in conceptu auo nihil continet, quod
exercitium episcopalis officii pla<J
*
impossibile reddat :
cum e contra universalis epricopatue in suo conceptu
talem ae nobis aritit, qui immédiat·, ordinarie et pkoe
e^equutu, exercitu impossibili» eat Sed nec aliquis
Ion ex contraria sententia ita negotium intelligat.
ut exercitium huius universalis episcopatus a casu
solummodo, ab arbitrio, et non potius ab insigni, prout
communiter dicitur «t adseritur, etiam ecclesiae utili­
tate et necessitate, · prudenti consideratione gravibus
et sufficientibus rationibus fulta dependeat. Qui enim
contrarium assenvet, ille iniurius esset in sanctam
sedem Romanam, arbitraria agendi ratione argueret
supremum illius regimen, salutem ecclesiae et anima­
rum theoriae cuidam stabili ratione praedae instar
obticeret : boo autem nemo cordatus dicet.
Cum igitur certum eat, quod episcopatus universus
exercitu plane impossibili
*
ait, et quod suprema illa
potest··, quae pontifici omnino ordinario et imme­
diato modo propria esse debet, in regendis et mo­
derandi· aiqgularum «xdeaiarum negotiis non ab arbi­
trio ut a cara dependeat, sed regatur per indigentias
universalis ecclesias «t singularum ecclesiarum·; suapto
etiam patet 1 * quod non poteat en» potestas haeo
identic· cum potestate episoopsdi, quae semper per
extensum plene, ordinarie, immediate exercitu pos. sibili· cess debat ; quod 3
* coïncidât cum potestate
primatiali, quia omnia omnino agere potest primatialis potestas, quae agit epiacopu», si finis primatu·
id exigat, ad hunc scopum ut unitas ssrvetur, con­
cordia animarum procuretur, defectus suppleantur,
abusus tollantur, mala amoveantur vel praecaveantur,
cuncta denique ad sublimes scrissiae fines salubriter
et sapienter dirigantur.
Et hic primatus, haec potestes taliter. intellecta
plena est, et sufficiens eodeeise; haec est illa plena
potestas de qua concilium Lateranense · et concilium
Elorentinum loquitur ; haec est illa pleo
*
potestas in
ordine suo, quam revereudisaimu· Hierosolymitanus
patriarcha requisivit Non est igitur neomsarium, ut
modo dicendi per ipeum adhibito et ego utar, pleni·-

•W

OORGMOATÏO QERKRAU8 8MPTUAGSBIMA PRIMA 14 lusü 18Î0

470

«imam aliquam, pl«asm potestatem osa· alia» pot·»
guli» rivitati^o» et dioecesibus, non bini, non terni,
taie» in «odssi· absorbeatesn statuer·, episcopatum
non pture» epsaeopi statui praecipiantur; hinc «st quod
nssnpa ilium univsnalsB, qui prout sxarritu impos­ conciliar· Innoosntii ΙΠ decretum ia dscretalitw e»sibilis est, ita etiam nullo modo Motmriu» apparat.
■umptum «t inculcatura fuerit, dices·: ..Probavimus
Si autan non set neosasarium fe se apiaoopatu» isto, autem omnino ne una esdaroque civitas vel dioeossis
oarta definitu, determinatu nosnis temporibus plane diversos pontifices habeat, tamquam unum corpus
necessarius non eat. In quo anna decreto, quod ad diversa capita'
*.
Unitati huic imperturbata· et harmo­
•alutam fidelium ad commodum' eccleaiae emanavit,
nice· administration!· episcopalis in singulis cesibu»,
exequendo impeditur eummua pontifex ? Quia aalubria potissimum per intermedia exercitio potestatis huius
per dioeoeeee noafraa ordinanti resistit ? Quia itssatis universalis episcopatus organa, contraire posset dd<
viribus, immo ssepimime Romae non recurrit, ut hie,
plex telis iurisdictio epjaoopalis ordiflari· et imme­
pro ratione et indole negotiorum, iam consilia, mud
diata, quae in singula» dioeoeae» existes·».
invitatione», iam iussa humiliter petat, reverenter
Sed si hoc respectu cavere debemus determina­
suscipiat accepta, et dii» pareat?
tionem talem edendam, hanc alio quoque respectu
Apoatolatu» iure, per successionem in no» ex divina propter singulares singularium ecclesiarum circum­
institutione transeunt·, regimus ecclesias nobis era­ stantias damnosam eese pose· autumo. Nullo umquam
dite», aed semper cum piissime sub potestate primatempore magi» necessarium fuerit, ac nostro recte tem­
pore id. ut episcopi maxima qua valant auctoritate,
tiali subiectione; primati» ecclesiae, beatissimi patri»
apostolicam voluntatem exeqiii, ardens studium, coa­ * certe non minori quanta pollebant hnedum pro rebu»
etans desiderium nobis «t; neo potentate hac epi­
ecclesiae et contra innumeros ecclesiae hoste» dimicare
pergant, neve nova praetextuum auctoritatem epi­
scopali Romano pontifici negata, quidpiam ipai
scopalem subruendi quacumque demum determinatione
derogat, vel derogat auctoritati vel dignitati eius
Tam sublimi» enim est principatu» quem ex institu­ dentur argumenta; cum .iam certum sit no» id quam
tione divina in universa ecclesia tenet, tam eminens maxime acire, quod tempore nostro in certi» orx4a»ii«
eet primatialis eius potestas quam in universae ec­
non desint maleesai conatus episcopatum intra am­
clesias exercet, tam ingens ambitus rerum quae obtec­
bitum ipsius sdministralionis ecclesiastic·· iuribus
tum primatialis eius vocationi» constituunt, ut attri­
suis privandi, et hase iura laicorum manibus sassrendi.
butis hisce ad dignitatem hanc et auctoritatem ad­
Certe iam praecavere debemus, ne quar umque demum
ditis, nihil certe illi addatur: neutre vero sententia determinatione indignis dicteriis do episcopatu, pris­
sustentata nihil ex ea demi cognoscamus. Sed nec ec­
tinis Suis iuribus, spontanea agendi ratione, privatu
clesiae qnivenalis salus id exigit. Superfluit» est vel
in instrumentum absoluta· cuiusdam <A!) potestatis
episcopatus yel primadua in parte illa, qua est epi­
redacto quaquaversus spareis. Dixi : indigni» dicteriis ;
scopatus iste universalis, si unam eamdemque voca­
sed quae adsunt, quae no» erimus, quae vos fors non
tionem, eadem agenda uterque haberet, seu ai primas scitis, ego ea exhibere e conscientia· ratione debeo,
ecclesiae ad ea etiam agenda vocatus fuerit, quae ut quse in ori» nostri» vigere novi ; ne inquam, specioeu»
faciat finis prùgptu» non exigit. Quod autem pro uni­
titulus hisce dicteriis praebeatur, et iis ansa et occasio
versali ecclesia superfluum «et, id pro singularibus C adversus ecclesiam praebeatur, ut sphaeram episcopa­
ecclesiis saepe damni expers ease non potest.
lium agendorum invadant, et magnam agitationem in
Provocavit quidam illustrissimus dominus episco­ ecclesia provocent.
pus, quem iam prius salutaveram, ad id quod gratia
Hisce ad praesentem materiam prolatis, liceat
Domini adfutura sit pontifici, ut nil statuere possit,
mihi pauci» ad illa, quae illustrissimus quidam orator
quod saluti animarum obsit. Et ego adstipulor spei
de iis dixerat *, quae per eminent issimum quemdam
ipsius; sed possibilitatem contrarii non excludunt cardinalem fine eo allata fuerunt, ne concilii Lugdu­
maximi pontificie cultores: exemplum nobia sit Belnensis mentio fiat. Dixit illustrissimus iste orator,
larminus qui hoc dicit : ,,Liret resistere pontifici in­
quod Graeci omnino consenserant in formulam illam
vadenti animos vel turbanti rerapublioam etc....“
iuramenti a Michael· Palaeologo subscriptam, patere
Reverentiae causa reliqua non lego. Abusus potestatis
id exinde quia formula haec Roma processit, patere
cuiusvis, vel minus rectus usus potestatis cuiusvis
proinde quod Graeci in sensu et mente Romanae ec­
hominibus creditas possibilis est, et in concurrenti
clesiae subscripserunt. Bona venia huius illustrissimi
duorum aequalium (rxsmorte) in eadem agendi sphaera oratoris dictum reto, haec aliter se habere· Extat ad­
iurisdictione collisiones enasci possunt, perturbatio re­
huc epistola, quam Graeci episcopi Romam direxerunt,
rum exoriri, potest. Salubriter ecclesia semper curavit,
ubi de hac re sermo non fit, ubi reverentiae et obeut ab episcopali administrations omnis vel poesi-, dieotiae debitae testimonia exhibentur et id nonnisi
bilitaa collisionum talium procul servetur; et ideo promittitur, quod episcopatus graecus deincepe idstatuit inde iam a primis exordiis ut in singulis D ipsum summo capiti praestiturus esset, quod praestite­
dioecesibus singuli essent episcopi ; servare hac ratione runt patres ipsorum ante schisma; sed nil amplius
in hanc rem profertur: verum igitur non «se quod
voluit imperturbatam episcopalis actionis unitatem.
Hinc est quod eodeeia innumeris fere concilii» id Graeci episcopi huic formulae iuramenti et professioni
stabiliverit et inculcaverit, ut in aliene dioecesi epi­
fidei subscripserunt, vel ex hoc patet. Sed amplius
scopus functiones episcopales non peragat, ne iurie- .adhuc patet ex ii», quae Innocentius V anno 1276 st
dictionem in clericos et laioos alterips epracopi exer­
Nicolaus III anno 1279 per legatos suos intimaverant,
ceat, ne communionem det illis, qui a proprio episcopo et quae idem Nicolaus anno 1279 ad loannem patriar­
bxcommunicati fuerunt.
cham reliquosque episcopos et abbates Orientis scrip­
Haec pontifici per me non negantur ex his quae serat, provocans illos ut professioni fidei, quam im­
prius iam dixeram ; et qui meo modo loquendi minus perator elicuerat, ipsi quoque subscribant, primatum
asaentiri videntur, sciunt haec omnia integra per me agnoscant, et sic schisma eiurent.
Hisce quantum ad hanc assertionem Ciaersndi»pontifici, non servata, sed a m» recognita veneranter
reculta fuisse. Sed id solum exhibere volo, quantopere' sitni illius episcopi memoratis, liceat mihi pauci»
ecclesia intenta «emper fuerit in id ut imperturbata
1 AUsdit saoq·· »4 «ptocopsm Salatiarera, qni re»soadm
servetur actio episcopalis in administrations dioe- vUsbatar ad card, arcriepitropa· Vlsdete» s»»m. qsi eratiscesipm. Hinc est quod can. 2 diet, βΐ singuli in »in- asra hataarai ia coegrsg. » isaii 1870.

en

A. 8E88IONM PUBUOAR ET ΟΟΚβΛφΑΙΚΜΠΒ GERERALBS

era

comprehendero id quod oirce sobsma ietud proponen- A rem derogem, sive ut in ooodsntali eodem systema
patriarchicum inducatur, sed ut hoc systema in ec­
dum habeo prout in exordio sermonis mei dixeram. ■
Exmittantur\roc quae aeeerunt potestatem epi- clesia orientait, prout semper extitit et adhuc extat,
eeopelie iurisdictionis ordinariam rose « immediatam; servetur. Oemdeotalis enim ecclesia anum habet vero
reliqua reformentur prout ia sequelam mrmiaainnia patriarcham, reliqueram patriareharam iure divino
principem, qui «et naiverealis eodestes supremus pon­
huius necearorium fuerit
Secundum quod propono, eat, ut. textu» Gregorii tifex. Ecclesia 'orientalia a temporibus apostolorum
Magni val ex integro «amittatur; vel plenius citetur, et usque ad nos suos numerat patriarchas, quorum alii
in specie adferontur illa, quae verba hiooe citata im­ disiunoti a Romana aede eunt, alii autem ooniuncti,
sub primatiali Romani pontificis regimine constituti.
mediata praecedunt et immediata aequantur, quemad­
Expostulo ut haec hiérarchie servetur, quae anti­
modum ab aliquo alio reverendissimo oratore ante me
quissimo iure canonico ooq^ituta eet; hoc expostulo
dictum fuit.
non ad labefactandum Romanum primatum, eed ad
ORATIO
hoc ut eius iurisdictio suprema“noa solum ad orien­
reverendi putres domni Ûreporü huttf
tales unitos, veram etiam ad disiunctoe tandem ali­
patriarchat AaHocktm1.
quando se porrigat. Ad quod plurimum conferet hoc
Eminentissimi praesides, eminentissimi et revevenerabile concilium, si in definiendis iia *, quaesunt
rendiscimi patres.
de ratione primatus, curabit servare iura, ritus, dis­
Ego unus ex pastoribus eccleeiae orientalis ex B ciplinam, caeremonias et consuetudines, quae in orien­
animo * cathedrae Humanae obsequentiroimus pro
talibus ecclesiis ab apostolorum temporibus , vigent,
graeca ecclesia semel loquutus sum, humillime ab hoc quasque ipei Romani pontifices inviolabiliter custodiri
venerando concilio ea postulavi, quae in bonam aedi­
et conservari decreverunt.
ficationem gregis mihi demandati conducerent, quae­
Pro systemate patriarchico, quod in Oriente viget,
que ad fovendam unionem et concordiam cum iis,, qui
ego attuli generalium conciliorum canones, quos ipsi
a nobis disiunoti sunt, plurimum facere mihi vide­ Romani pontifices sanxerunt et reveriti sunt. Recol­
rentur. Quapropter maximopere optavi, ut in sche­ ligam, eminentissimi et reverendissimi patres, ea quae
mate, de quo discutimus, decreto dogmatico de prolata sunt contra hos canones, quorum unum hic
Romani pontificia primatu addatur decretum discipli­
affero, utpote qui caeterorum mmonum, quos at­
nare hierarchiam orientalem respiciens, sine quo, ut
tuleram, epilogue est, nimirumoanonem 17 concilii IV
patet ex florentine historia, graeci patres nec unioni
Constantinopolitani, qui ita ae habet
:
*
,,Sancta et
florentinae consensissent, nec decretum de primatu - universalis Nicaena synodus antiquam consuetudi­
Romani pontificie suscepissent, quemadmodum ora­
nem iubet servari per Aegyptum et provincias, quae
tores reverendissimi et disertissimi demonatrarun^.
sub ipsa sunt, ita ut horam omnium Alexandrinus epi­
Tamen nonnulli ex oratoribus plura in contrarium con­
scopus habeau potestatem, dicens : Quia et in Romanogesserunt, quibus nunc satisfacere opportunum duco.
qpn civitate huiuamodi mos praevaluit, qua pro causa
Initium igitur facturus dicendi super hoc capite et haec magna et sancta synodus tam in seniori et nova
tertio ea repetam, quae dixi de primatu Romani pen- C Roma, quam in sede Antiochiae ac Hierosolymorum
tificis. Hunc primatum tum honoris tum iuriadimiopriscam consuetudinem decernit in omnibus conser­
nis in universe Christi ecclesia iure divino institutum
vari, ita ut earum praesules univeraorum metropoliesse profiteor; Romanam ecclesiam ut centrum uni­
tanorum, qui ab ipsis promoventur, et sive per manus
tatis et ecclesiarum principium et matrem agnosco;
impositionem, sive per pallii dationem, episcopalis
Romani pontificis praerogativas omnes affirmo, quw dignitatis firmitatem accipiunt, habeant potestatem."
affirmavit et, Graecis Latiniaque consentientibus, sy­
Audiant ea; quae Romsni ‘pontifices de iure ca­
nodus Florentina definivit Toto corde et animo, nonico ab iis decretis constituto indicia protulerant
totia viribus exopto, ut huiuamodi primatus magis
Sanctus Leo I ad Maximum Antiochenum haec de
magisque resplendeat, maiorem in dies vigorem acqui­
nioaenis canonibus habet
:
*
„Nihil praeiudicii invio­
rat in universos Christiani nominis coetus, ubique labilibus potest inferre decretis: «t facilius erit qua­
terrarum salutarem suam vim exerat, atque inde uni­
rumlibet ooneansiouum pacta dissolvi, quam horum
versus Christi Domini grex sub unico summo pastore
canonum regulas ulla ax porto corrumpi." Ecquis
fiat unum ovile.
praeterea ignorat Magnum Gregorium * illorum con­
Nihilominus ea quae minus in aedificationem po­
ciliorum decreta ut sancte svaagelia voneraviase?
puli Dei facere videntur, in hoc capito non possum
Praeiverat sanctus Damteua, qui scripsit * : „Absit a
quin restringam, qualia sunt ea quae Secunda «t tertia
me ut amotorum patrum decrete transgrediar umparagraphe habentur, quaeque, meo indicio, ita emen­
quam." Zosimua pontifex maximus haec habet ad
dari debent, ut in nullo primatus ratio et vigor im- D episcopos provinciae Viennetteis
:
*
lrApud noa in­
minuatur.
convulsi» radicibus vivit antiquitas, cui decrete p«vAntequam meum propositum aggrediar, vos, emitram sanxere reverentiam: contra statute patrum ne
nentissimi et reverendissimi patres, eosque praedatis­
huius quidem rodis possit auctoritas." Sanctus Gre­
simos oratores qui eam sententiam oppugnaverant, de
gorius VII in episL 11 haec habet’: „Quod nos de
hoc monitos volo, quod ea quae dixi pro hiérarchie,
causa Aragoneosia episcopatus consuluisti... inooanon in hunc finem protuli sive ut iuribus episcopo' ArgasMatan : «Patriarcha Mskbitara· rixri 1· a satae
eu> «dsaUa srieateHbu agita saa^er ia erosa decreti
notarial; »· osaremtieasas iaria· HtargiM et privilégie­
ra· proteste· ot adstifteote· tata ia asta swfta» Bias
pootalavH 1· latalta Qtaseorta te priaste Bornai poaridta
teereta· taMsadta itea mtbstafs ; g» Ia hoo faerets aMl
farianda· aliad gaesi renovare UM, gang orosOlta Ilare·tiaa· statait; '»· ia boo tortio sopita iadstada· linita·
disdpUaare sib so coaciho latus de aarvaeta hutbaa, ro >si-

tilagU» veteras» patriarcbanut“

* as ano ad. Vat.

> dgtnhiid» «■ ad. Vat.
■ Labba oslloot.«smU. tes». X, psg. UA «A vsrot. OsM;
Mata XVI, ITO a.
•
· Ister epp α Lésai» «p. 11», od. Bafltaa. pag- 1»1A
‘ Bpta X ad Satias·, Ub.HL IteUrt-XI; P.L.LXXVH,
«lia.
• Bpta ad AareUaa Ofta. afod Labba tta Π, peg. 101»,
qai teita later apeasyptea Daateri epistatae ressasse. Tsxta
aatesa rsvssa ta: ,N» gasvis tado Mentire· petra· statote
absgaSUaevttabfll aewtatete, good absit, tnasgrediatar *
• Csasteat,
pag.MA. Oaastaadas ta textes

tpp.

’ Ub. Π, split. 10 ad garni·· regs· Arageates Apei
Kgss taro. CXLVHI Petrel, pp. let.

·τ>

«74 '

CONGREGATIO GKNIRAUB 8RPTÜAGR8DU PRIMA 14 inü 1870

groum est, qui
*
canonisa demi
*
in hoc nobi» obviaro A ut patet «x litteris que
*
ego menee praaterito aceepi
cognovimus... Solet «Ancta ssdee pleraqua « ration» et quas ego'traduco ad litteram: „Audimua Romam
tolerare, «ed numquam * concordia canonica· tradi­
velle ingerere mutationes in ecclesia orientali; ai tu
tionis recédera" Caalestinus I ait1: „Dominentur cerneris cuicumque inri ex iuribus st cousMtudinibu·
nobis ragulae, non regulis dominamur: aimua sub­ ecclesiasticis et patriarchalibus, te 'patriarcham non
tecti oanonibua."
cognoscemus. Similiter si tu abdicaveris, ot alius te
suffecerit, eum nec cognoscemus nec aocipaemua
Quid plura, si ipsa professio, quam amittit Ro­
manua pontifex in sua election·, continet promissio­
(riau).“ Circumstantiae, in quibps sunt illi catho­
nem observandi usque ad unum apicam universali
*
lici, sunt omnino exceptionalea et omnino oontederoconcilia et esprasdioandi et sequendi, quae praedica­ tione dignfo ■. Nam ex quo Cyrillua patriarcha An­
verant et statuerunt? Queeoam autem sunt istac re­ tiochenus, sublatis obstaculis, quae eius praedaoeaaoras
gulae, quaenam decreta, quinam canones, de quibua impediebant, m cum toto episcopatu ot populo aut
isti Romani pontifices loquuti fuerint, videant ipsi patriarchalus initio saeculi praeteriti cum Romana
reverendissimi oppositores.
ecclesia esse coniunctum declaraverit, patriarch
*
ConNemo certe concilii generalis VIII inficiabitur atantinopolitanus hoc audito indignatus misit alium
auctoritatem ; atqui in hoc concilio suo rigore ao lu­ patriarcham nomine Athanasium ordinatione im­
*
legitimum Cyrillum
mine colluoeecit systema patriarchicum per huiue- periali munitum, ut · sede eu
modi canones constitutum atque sancitum. Praeterea et populum patriarchatus in suam obedientiam redidecreta quatuor priorum conciliorum recepta sunt, et geret. Tunc Cyrillua poeteaquam plura sustinuit. in
Libanum confugit ; patriarcha autem intrasuo nihil
continentur in corpore iuris canonici. At quaeso quod­
intentatum reliquit contra populum iam unitum,
nam erat ecclesiae regimen tempore concilii VIII?
plure» carcere. exilio, contributionibus, diversissi­
Videantur ea quae dixit Theodorus St udi ta; recolan­
mis generibus omnium aerumnarum in sua» partes
tur ea quae describuntur actione sexta et septima.
Actiçne sexta imperator Rasilius photianos ita per­
attraxit.
Haec persecutio fuit continua per successivos
stringit ’ : „Nostis et voe et universitas, quae sub sole
est, quia protectione Dei nostri quinque patriarchis patriarcha», et perduravit fere per unum saeculum.
Nam anno 1818 missus rar-arpqxrjsrcba Constantinoorbis terrarum recta sentiunt, et ideo quidquid iudicant, debetis neoeeeario recipere." Et luculentius politano quidam episcopus nomiqp Silvester, firmano
imperiali munitus, ut omnes catholicos exturbaret in
actione septima hiérarchie patriarchalis it
* mani­
festis fit verbis : ,,1’oauit Deus ecclesiam suam in quin­ civitatibus constitutos. Plura contra eos peregit ; inter
que patriaschiia, et definivit ut haec numquam peni­ alia Aleppi duodecim ex spectatissimi» populi catho­
tus deciderent, eo quod capita sint... Quando duo lici horrendis tormentis interficiendo· curavit, clerum
ceciderint, currunt ad tria; cum tria ceciderint, cur- 'totum anno 1821 in exilium e civitatibus eiecit, et nisi
Deus gubernatorem tuream misisset ad nos ab isto
nint ad duo; cum quatuor forte cocid^int, unum
patriarchium permanet in omnium capite Christo Do- vaferrimo hoste protegendos, nec iam existeremus. Ex
mino, qui revocat iterum reliquum corpus eocleeiae1." anno autem 1830 usque nunc libertatem exercendi
Patriarchicum hoc systema seu regimen, pro cuius C cultus, independentiam a schismaticis patriarchis et
conservatione ego loquor, extatne adhuc in ecclesia autonomiam civilem obtinuimus, et in dite per con­
orientali? Plura certe evenerunt quae antiquum or­ versionem schismaticorum iam augemur. Hic populus
dinem perturbaverunt in Oriente. Nonnulli coetus igitur memor suorum antecedentium meretur certe
haeretici existunt, puta nestoriani et monophyrit
·
*
; omnem vestram benevolentiam et attentionem ; et illa
sed quam plurimi sunt schismatici, qui se orthodoxos fieri debet etiam intuitu ephismatioorum.
Nemo enim vestrum, arbitror, umquam putaest
dicqnt, quique in quatuor antiquiora patriarchis par­
fore, ut graeci patriarchae Constantinopolitanus, Antiuntur: extant et orientales'Romanae cathedrae ooniuncti, per haec eadem quatuor patriarchis disse­ tiochenus, Alexandrinus, Hierosolymitanus ab talione
minati. Ego Melchitarum graeoorum pastor cum abhorreant et decretum florentins· unionis aasipiant,
patriarchici regiminis in Oriente existentis causam si ea voe statuitis, quae de primatu in hoc capite ex­
peroravi, non pro me, non pro domo mea loquutus ponuntur, si ab ipeo decreto Florentini dogmatico
sum ; recta fronte et apostolici animi vigore universae decretum disciplinare adimitur ; quia ex convention»
et stipulatione tunc facta et communi consensione fir­
orientalis ecclesiae causam peroravi, etiam eius eccle­
*
deberent serta tectaque mas omnia il
um
*
pa­
siae quae * nobis aeiuncta «t, quaeque ex intimo corde mat
cupio, ut ad sinum verae ecclesiae tandem aliquando triarcharum iura et privilegia Ecquis vestrum brit,
revertatur. Si extant aliqui qui me, quia boo onus qui non videat fore ut huiusmodi homines magis ao
suscepi, oppugnare censent, eja non contradicam ego, magis ah unione recedant, cum sciant ■ Romana seda
D iuribus et privilegiis antiquorum expoliatos eas
*
an­
sed suo ipsi se iudicio iudioent.
Rogavi quidem ut orientalis hiererohia in suis tistites et patriarchas orientales, qui cum ecclesia Roiuribus et privilegiis conservetur; nunc ergo rogo mana communicant eique subiiciuntur? Credimus
iterum ut nihil a concilio Vaticano statuatur, quod omnes, Christo Domino promittente, quod aliquando
contra iura, privilegia, consuetudines, rationem et vim fiet unum ovile et unus pastor. Hoc qui no» credimus,
huiusmodi hierarchies ferire videatur. Et merito boo quonam animo obstacula ad concordiam Oreamt»?
A tempore concilii Florentini, ipsius concilii opera
postulo; catholici enim homines nostri hoc exigunt,
et prudentia et summorum pontificum bona volun< Ifisc. U «fissapss IByrite. spei Ooustest ps«. lost. tate hucusque ostium patet iis, qui fori· sunt, ad in­
Bees sÙ»»M teMaaa«M tuti· i st i »»·» te aoaasllki pstrara. grediendam ecclesiam. Mirum aene eet. quod sint qui
«satteaibM hsbsatar, Ml· repsttee «st te spertbra Dÿlraeiste· boo oetium penitus-obstruere vellent. Hoc est contra
tesri ftHitexi, MrsaM & testa eeaMse, Fstri 4s Meres 4«
praescriptum concilii Lateraaenei
,
*
in quo haec duo
statuta sunt: 1* circa primatum "Romani pontifies»;
«rare aoa sesspsr attabsretara, at rite sDsgaientsr tora ·
* ea sSTvari debere,, quae oanonee praescripserunt,
2
Meate
*
SS
»
• AH. >s
* «l
*>
st asa te ptl VO, sets ssp. VI, esi te
Vm settoae rsperiatetar; Meate XVL Μ»a-41 a.
Oosrctu aaaaast, icam UL

• Qrae bto tevrites vertte asnfotar, Mt tetaatar te
betas »ilMiterate sane XLVI, ,ss earaia Mstataterara res»sttorsra rarasraaat
*
wntteaatsr.

’ «

876

- A. 8B88I0SK8 PUBLICAE ET ΟΟΕ«θΛ®4ΐΠΒ «JHBUUB

«76

fquoad iura « privilegia patriarcharum. Ia concilio * costaliorum acienim eut»· oooCnaavit relate ad
Kj.
Lagdaneosi II iuxta formulam Gregoni X gtaeoas autonomiam Ulin· seolsaiae, ad liturgiam, ad liierarK' ' · , imperator emerit privilégia enohrientm orientalium : ehiam, ad conaaetudiaes at ad ritus. Inter «aMtitaBte..Romana «retoeia, ait, castoras eoolaaae ia aoUirita- tiooSe praedecessorum ea eat, quam dedit Nicolaus III,
pf':~
dffii· partem admittit, quarum multae, et patriar- qai' Graeci· post Lugdunense concilium ad unitatem
chales pneripue, boooribu· at privilegiis diversis oonverstS parmiait, ut in iis omnibus permanerent
honoravit." Florentini patree tandem borum^duorum quas non sunt ooatre fidem, et volait ut servarentur
decreta sacrorum eanoatun.
conciliorum .vestigiis .inhaerentes, et veterum ego
*
ciliorum canones observantes, cum primatum Romani
Inter decreta illud profeeto eat, quod Eugenios IV
pontificia statuiseaut, hoc systema patriarohioun con­ sacro approbante concilio sancivit de quatuor antifirmaverunt. .
'
quiaimia pqfriarchis; quas sanctio ad instar varae
Neecio igitur quanam de causa ego impugnatu· stipulationi· habenda est inter duas ecclesias, latinem
fuerim, cum expoatulavi ut decreto dogmatieo Floren­ et graecam. Hanc stipulationem concilii Florentini
tini concilii, quod in hoc capito tortio exhibetur, in­ gancta aedes paulo poat ipsum concilium in medium
tuitu ecclesiae orientalia addatur etiam decretum .dis­ adduxit in actibus unionis, cum Armenia at laoobitis,
ciplinare, dequo loquor, quodque iterum atque iterum hanc praestitit Clemeoa VIII in actis unionis ecclesiae
rogo ut etiam addatur. Numquid putamus, Graecos Ruthenorum; hanc stipulationem prae oculis habuit
in aeternum a nobis divisos fore? Atqui ex litterio . ipse sanctissimus dominus noster. Pius papa IX. cum
inde allatis potius constat, quod ab hac unione multi B liters· dedit ad Orientale· secundo anno sui pontifica­
nunc minus abhorrent, ai non dicam quod eam etiam tus *, in quibus promisit nihil novi oneris eis imposi­
appetunt. Numquid etiam istis Graecia, qui unionis turum ; hanc stipulationem non neglexit idem ipse
■
decretum ut baaitn praeferunt, nor hoc decretum de sapientiesimus pontifex tum cum de Bulgarorum
I
primatu 'Romani pontificie ita imminutum offerre unione tractatum est anno 1860.
I
audebimus?' Quid de veterum canonum auctoritate
Et quod attinet ad hos obiter adnoto. quod reve­
dicemus? quid de promissionibus a sancta sede factis rendissimus patriarcha Ciliciensis eo tempore memor
de servanda hiérarchie, liturgie et consuetudine, si erat illitu adagii : bateiamo itare le eoae «me «(osso,
omnia quae in hoc tertio capite eunt, ipei videant f promisit litteris datis ad Bulgares nihil in eorum
Si 'relativos canones audient, nonne timendum «at ne ecclesia immutandum fore : haec enim scripsit :
'
apostolica sedes stipulationem Florentinae synodi
,,Vestra liturgie, ritus, caeremoniae et consuetudines
frangere, ^arutn promissionum oblivisci, generalium a sanctis patribus institutae et huc usque conser­
conciliprum canonee et decreta contemnere et pro libito vatas comervabuntur
*
in posterum, ut sanctissimus
infringere videatur? Nescio sane.hic inter nos ease Pius papa IX soletuniter declaravit in sua encyclic·
quosdam, qui hoc facere persuadeant, fcihil veriti ne ad Orientalei^nuo 1848." Haec tunc verba habuit
sancta aedes et Romanus pontifex regularum et proreverendissimus praesul, quod exquisierant Bulgari,
miieionuni suarum immemore· in Oriente traducantur. qui ad unionem reversuri erant, hanc peragi iuxta
Miror etiam quod ipsi videantur tant facile assen­ decisiones concilii Florentini et sub conditione quod
sum exhibere pro abolitione iurium patriarchalium, C nihil immutaretur in eorum ecclesia et hterarchia.
de quibus quaenam sint in Oriente optime noverunt.
Ex hisce omnibus haec duo omnino concludi pos­
Nonne etiam si in hoc Vaticano concilio nobiscum sunt : 1° quod sancta sedes relate ad ecclesias orien­
sedent <Juo antistites orientalis ritus ad catholicam tales. et summi pontifices e concilio Florentino usque
unitatem reversi, id profecto. fsqtum est postquam sd nos semper cum iisdem ecclesiis egerint in sensu
■ancta sedes cum i» convenit in eadem basi, id est decreti florent ini; 2· quod conservatio iurium. litur­
.
canonis floremini ? Romani pontificia primatus in gi·», privilegiorum et antiquarum consuetudinum
,
tota sua soliditate profecto consistit, si a Vaticano •emper promi··· et adstipulata fuit in actibus cuius­
concilio ea tantum confirmentur et proferantur, quae cumque unionis. Non est igitur mirandum si agens
Graeci et 'Latini in Florentina synodo decreverunt! de hoc tertio capite coram vobis, eminentimimi ac
Nihil primatu» vi et rationi detrahitur, si eius iuri
:
*
reverendissimi patres, enixis precibus imploro. 1° ut
dictionalis potestas in uniheraam ecclesiam non de­ intuitu Graecorum decretum de primatu Romani pon­
finiatur esse episcopalis, ordinaria et immediata, eo tificis conficiatur sine anathemate; 2· ut hoc decremodo quo describitur in schemate, E contrario si eo tuin nil aliud sit, nisi renovatio illius quod in illo
ipeo modo definiatur et proponatur fide divina cre­ ooncilio'editum est; 3
* ut aliquo congruo looo huius
denda, timeo, eminentissimi et reverepdysimi patree, tertii capitis inducatur decretum diteiplinare ab eo
x
ne plure
*
incommoda in torpore ecclesiae eveniant; ooncilio datum, quo seneri iubentur iura et munia
timeo ne cumulentur obstacula, ut ita dicem, insupera­ et privilegia antiquorum patriarcharum.
bilia ad concordiam peragendam Cum iis eodaaiia D
Haec autem quae dixi, submitto vestro sapien­
orientalibus quae eunt disiunotae, sive cum aliis eo- tissime iudicio *.
cleeiis, sire cum. aliis coetibus a Romana fide diasiORATIO
*>. dentibus.
rrrereadt patris donum loaanit Pftri Bnatund
Zaooaria opuseonfecit, cui titulus: Laaciaa»itare
epiaoopi Coautantiouii
.
*
It oote oome ttamo. Hunc titulum prae oculis habea­
mus ad vitandas in rebus ecclesiastici· novitates, ex
Eminentissimi praesides, 'eminentissimi sc reve­
quibus eoclesia&atatus aliqug modo posset perturbari. rendissimi patres. «
Hunc titulqm habeamus praasertim<dAm agimus da
Nonnullas in schemate, optabiles saltem meo
rebus ecclesiarum orientalium. Romani pontifices sensu, ^meodltiones mox evolvam ; sed
*
liceat prius
nihil iq his mutandum consuerunt, nisi quod erat
contra fidem. Benedictus XIII anno 1720 agens cum
> UM. s»···. /« sapram 4. · isssarii IMS. Cf. stea
ecclesia Rutbega1, praedeoasaqrum constitutione· et PU B, veL I, psg. 78.
•

■ VUatar shatere a4 teseWkas itare BsateM XOI,

qaaram iaitiass agesMStes sffwusi datas 4. 1· taW 17M
aaasl «si peattesataa <
0··
*
statas gtesMals· BMbe·

IT»

• Tvueiitl is» aatsa, ssas Ue reverte Usajum fatrisreba
4s4U «airoMMas paesidi, kakeatw se· Ha 1· st ··.
• AtriMetaa: .«fisesfas Csesteatite·· flalUsas aatteois ·· Oeltere· sftoespera· ieviHte— st (istetem ·τχη

t

m

OONGMGATIO Granuus «PTUAGMIlU PRIMA 14 ta» wro

in summaria rsosnaiooe praalaritmwi quasdam revo­ • nea noraat qanomdo epsaeopi Gallia» aaae gaaaarant
care «x iis, qaaa in gratiam Romani pontificia pri­
baoevolantia aumraa at nharitats somma erg· euamatui egimus non omnes, qui nd saoeotem iam mum pontifical·, at sadsa apoatoNca obligate eet pro
devonimua Retroapactiva base historia ad usque hie curia st aollierindiaibw praaciariaaiaua episcopis
•lectiooam siimmi pontificia Pii IX me praecipue Galliae. Sod modo non est hoc argumentum ds quo
movet.
*
treotamqa. Argumentum respicit caput tertium huius
Quibua gaudiis et quanta ape banc eUctaoMoi aobematis ; aapropter potes noire statun ad titre '
accepimus omnea, non revoco, Nec etiam recordor qua etneodationaa proponenda·.
anxietate oooaxierabant omnea huiosce generalia prin­
KedaremfiaaMnu orator: Ignoscat eminentia ve­
cipia experimenta pro adminiatrerione rui «tatae tem­ stra. Unuaquiaqoe patrum ideas suae colligit ordina,
poralia. Sed quia inter noa non cum stupore meminit qui ipsi apparet melior. Sed cum de episcopatu Gal­
meditatae aanctae aedi» primi ministri in palatio barum tam benevolo tam anxio nihil in dubium revo­
gubernii oociaionu, et prolatae sub oculia ipaiuamet catur, taceo quae dicanda erant ; et haec tamen dico,
pontificia in palatio Quirinali! Quia obliviaci potent ei veliti», pro domo mea: 1* quia ai galliouua haec
fugae et exilii patria sanctissimi in Gaeta! Quibua non inspiravi, saltem non impedivi; 2· quia haec
lacrymia, quibua et precibua, quibua et sermonibus, eunt inconcuaaa testimonia non lingua et sermone, sed
aelo, amore pleni» huic eventui partae auai dederit actis et facti», testimonia veri amoris, devotionis et
obedientiae episcoporum Galliae hunc erga pnmatum,
orbia univeraua terrarum, historia narrabit. Sed quod
etiam dicet haec hiatona temporia elapsi. veri et aequi 1 vim, principium et centrum unitatie 'catholicae;
vindex et servat nx, ratio eat agendi catholicae Galliae 3' quia hae sunt responsione» opprobriis diversi ge­
illia lugendi» in circunwtantiia. qni republican· guber­ neris, quibps in congregationibus hanc stupens audivi
nii formam inaniter tunc tentabamua. Omnia propter deturpatam patriam catholicam rumoret; multi acmhoc inter noa confusa, .turbata omnia ; et nihilominua elamaut) ... Concordiam et adhaesionem cum primatu
Romani pontificia non aliter defendam; et ita agam
de reducendo supremo pastore in hanc almam urbem
nec uno momento anceps aut haesitans fuit Gallia.
pro reverentia rpea sive erga oratores uve praesertim
pro reverentia toea vos erga omneal eminentiasimi et
In mente mea non est eventus enarrare, et quorum
consequentiae fuerunt pnmo pro nostris armis, ut reverendissimi patres. Non tde fugit «uim quod ai
par erat, victoria, triumphans pontificii revenio ad quaestioaea hasce nimia acriter agitatas discuterem,
tumulum sancti Petri, et confirmatio sui primatus non mea verba ex boc ambone aat blanda effluerent
Emendationea quaa propono humiliter hae aunt :
spiritualia cum firma possessione sui temporalis do­
Prima : in fine primae paragraphi pag. 8 clau­
minii. Omnia dein prospéra decem per annos fuerunt.
Per istius temporis spatium quibusdam in casibus aat sula florentine .quemadmodum" intelligatur in sensu
gravibus in conspectu omnium fuit, habito concordato, obvio, sicut probat historia huius concilii, sicut et
quam facillime vim haberet apud omne suprema Ro­ probant verba textus graeci, aab' Bv. tp6nov. Quas
mani pontifici» potestas. De illia casibus taceo, ut ad dedit unus ex reverendissimis oratoribus declaratio­
notiora veniam, Proh dolor ! decem post annos bellum nes, non mihi visae sunt aptae ad jneam mutandam
I
decretum est italicum. Dicam ne quae fuerint Galliae perantiquam convictionem. '
Secunda: postulo ut huic paragraphe addantur
catholicae anxietates hoc propter bellum! Quam mul­
haec verba ad sensum Florentini et ' Lateranensis :
tas effuderunt preces, quas obiurgationes, quae con­
silia dederunt omnea nostri episcopi, quibus excita­ soliis turibus, quae eoacettume, miuuetudtm, exmoorverunt conatibus ad tuendum summum pontificem, datitnu, aut alio aequo titulo, quibuudam dioecnibu»
ad ipsius servandum dominium temporale, quod pri­ mhaereut. Rationes huiuace additi non evolvo; sati·
apparent pro dioecesibus praesertim orientalibus, pro
matus spiritualis exercitio est tam necessarium 1
Sciunt omnea pariter quo pacto victor imperator aliis forsan ot perantiquissimi» sedibus in Occidente.
noster Italiam voluit foederatis statibus compositam,
Tertia emendatio: secunda paragraphus meo sensu
eupprimanda est, non eo quod omhino repugnem doc­
huic prareidente Romano pontifice. Cur non auccesserit hoc propositum, ignoro. Quod vero neminem trinae in eo contentae, sed 1° quia hae' redundatio eet
* quia
fugit est spoliatio violenta omnium principatuum aolummodo explanatio decreti florentini ; 2
verbi» completur traditioni inauditia, verbi gratia vox
mox aequum, et praesertim iniuata aacrilegaque in­
vasio provinciarum ecdeaiaaticarum a regno, ut aiunt, i epuropolu iuriadictiouu potestas, 3’ quia ai urgean­
tur verba huius paragraphi, epiaoopi certe non erunt
Italiae. Et ut exire fines meos non ultra progrediar,
quod pariter neminem fugiti eat haec spontanea et pro pluribua nisi vicarii (rumores) Romani pontificis,
gloriosa formatio voluntariorum militum omnibua in ad nutum amovibilea (remores creacsHtf) : et tamen '
dioecesibus Galliae et etiam Belgii ad sanctae aedis Christus duodecim elegit quos et apostolo» nomina­
ti vit : et quando nos omnea qui sedi cuidam addicti
tutelam. Scitis caetera.
Ab horrenda epocha, quam non nomino, quid non sumus, quando plenitudinem sacerdotii accepimus, tali
egerunt episcopi, saoerdotea, fideles omniqm nationum sedi vere et/irrevocabiliter spouaati coram Deo et
ad sustentandum summum pontificem et eius prima­ ooniugati fuisse credimur ; '** quia base paragraphus
tum !... Omnes norunt quomodo episcopi Galliae... primo aspectu oculia plurimorum offensioni erit, imjirimi» guberniis qui concordatum habent cum Ro­
(rumores).
mano pontifice. Facile sibi persuasum habebunt haec
lEmsaeu/sasMstis praeses oardiualu CapaM : Ora­
gubernia, quod summus pontifex vi huiuace declaratiotas prwstitaraat, ita proHia muMudavit, at surgaus said.
nia oecumenieae administrare, regere posait dioeceses
CapsJti tam datasrit .BsvmatasisH yatsr oaasa aorest
•te." «a/ tu terte. A4 rata aa ultra daveairi dixit eretair: at
omnea, non directe>et immediate oert£ aed indirecte
Mw is agaaii rattesar aftaoafara· Galliae HSMaann
per nuntios verbi gratia per vicarios apostolicos, per
voMsaa at baa awda rereonearat talariis, gea» UUa n ipsa
miaaoa bigatos (rumores ei rores tvrioe) : hoc non erit
aastaea Hiatae ftereat. (Rte aatma iadaaaraat ftn» aaaea,
parvi momenti in eorum (pibemionim cum Roma
■aliae iaiariss OalBes aptorapto illata· aaqaue Man.) Vsait
iatadi ad «srtudatisM· at nas ptspasato quae lafaitu sab
relationibus. Haec propter, ut omnino aupprimatur
ra. », 10, M. Agira aota· Aa isiaadiMei aab seram 10
baec paragraphus ut se habet in schemata, humiliter
aeharaate dixit vMasf iure «fiasspsarav qai iMaa raraal
postula; et nihilominua doctrinae hic contentae aassnAaautaa M tndtta, sret stragUm Bsrasai paotiMi viaarii.
. tior, aed illam, ai rolusritis, expraarttn veUaua alio
(Hfc tunaa siaraaraat pans »«μα M mera aaa ssasj
*

m

a. enaioim hjbucae bt ooxuiKMduoxxs onmiB

modo per verb· Ftarantuu eoorilii imprimi·, qua· liosrs indicare indicto. 'Quare a recto veritatis tre­
mihi videntur «at «pressa at extenta.
mito aberrent, qui yuinnant, liosre ab indicii· BoQuarta emendatio : ia tertia paragraphe vulusruht manorum pontificum ad oeoumcniouui concilium tam­
auctores potestati epieooporum pessripns providere. quam ad auctoritatem Bomano pontifice superiorem
De bona intention· illis congratulor mrerendianmis appellare."
* tapientissimio auctoriboe. Ssd pro psoe illorum
Hisce verbis duo contendebat reversudimimua
humillimo dicam, caput meum excavavi, ut ratio­ pater, ni fallor, spiacopus Oranenris; putabat inquam.
cinium in schemate evolutum in formam redigerem.
1* licitum eme appellare a Bomano pontifice ad con­
Porro per totam noctem laboravi et nihil cepi. cilium general·; 2
* quaestionem eme scholasticam
Dicitur enim: potestas episcoporum ordinaria ot illam sententiam, quae asserit Bomanum pontificem
immediata asseritur, roboretur «t vindicatur a non ease infallibilem, et per ooneequens eius decreta
summo pontifice; ergo haec summa potestas summi
reformabilia eme, quoqaque eius decreto roformahili
pontifici· non opponitur episcoporum potestati. Meas ecclesiae oonseoaus non ar cesserit. Incipiam ab hac
parcite stupiditati; non mihi iuxta regulae Ari­
reformabilitate, quam tueri conatus est innumsns
”■
stotelis consequens ab antecedente deductum appa­ argumeutia.
Et .imprimis praenoto, una ex propositionibus
ret. Si dicaretur: Tantum autem absst, ut ab hac
mmtmi pnuti/icw potestate Christas svtasrit ds- declarationis gallicanae haec eat : „ln fidei quoque
trimentum opponere ordinariae ac immediatae «H quaestionibus praecipuas esse partes Romani pontiepitcopalie iuriedictimû potestati, qua particulmum B fici·, eiuaque decreta ad omnes et singulas ecclesia·
eccletiarum poetaret aetignatoe libi greget, nugali pertinere; nec tamen irreformabile «m iudicium nisi

•sequtas, poaruet et requnt, ut idem ebriatae, aienti ecclesiae consensu» accesserit." Secundo talis ecclesiae
dixmit praecipue um Petro, aiUi pariter apostatis cottsensus sufficit quod sit tacitu», nec Cero requiritur
dixerit; Ite docete omnes qenlea: ecoe ego vobiscum quod sit expressus ; ita theologi gallicanae sententiae
sum omtribus diebus usque ad consummationem Me­ addicti, duce Bossuetio in librô defeanonii cieri gaUindi; et: Quaecumque ligaveritii etc., et pe. Petrum oani part.Ill, lib.9. c.l et 2; et inter alios theologos
huce paetoribue pariter dixerit: Patrite qui in cobie principem sibi vindicat locum Honoratus Touruely
eet gregem Dei. Erxietia enim m tacrit eloqutis saeps quidicit1: „Hic autem tacitos conaensus.in silentio
comparatur castrorum aceri bene ordinatae, e» ius st et non reclamatione positus eet, vimque certam et
officiam commitit advereut talutii insmiooe debel­ ineluctabilem confert latae definitioni. Istud involvit
landi, et huic extreitui praeut Utmmut dux, qui eet et importat unita· ipsa communionis catholicae. Neque
Romanui pontifex; praeeunt etiam, sed eub eius stacta ’ vero' singularum ecclesiarum sive extra concilium sive
ducei inferiora, gui nmt epitropi m ecrissia rite ordi­
in conciliis expresso consensu semper opus fuisse, ut
nati; hicce modus dicendi mihi arrideret, quia sic in lata per apostolicam sedem constitutio vim obtineret,
suo quisque gradu iuxta Scripturas et tradition·· aut error aynel damnatus, pro damnato apud omnes
<]pscribitut.
haberetur; constat ex his manifeste, quae in causa
Hanc ehiendationem eo libentius propono, quia pbopositionis lanaenii peracta sunt. Vix enim extra
etiamsi nec aim propbeta nec prophetae filius, certe C Galliam unam reperies ecclesiam quae expresso ac
iam apparent signa temporum. Sed de his signis publico instrumento bullas Alexandri Vil et Inno­
taceam omnino; et de dictis
forsan
*
nimis duas ulti­ cent» X receperit; et tamen ecclesiae totius consensu
mas tertii capitia paragraphes admittam, demptis et approbatione receptas illas fuisse, soli negant lansolummodo aliquibua verbis, quorum correctio ab aliis seniani, nullus vero catholicus."
i«m reverendissimis oratoribus postulata fuit.
Hisce praehabitis dico ex iisdem principiis, qui­
bus nituntur, addicti sententiae gallieaoae. probare
ORATIO
conabor summi pontificie decreta irreformabilia esse,
reverendi patrii domini Salvatori· AngeU Demartie quin immo ex hac propositione inferri poteet, quod
sint infallibilia, (obmurmurant patree).
epiepopi GaltelUnaniii-Noreniit'.
Eminentiuimui praetercardinata Capalii: Quae­
Eiuinentimimi sc reverendieeimi patre·.
stio nunc non est de infallibilitate, eed de primatu
Initio discueeionie holius schematis, quod prae Romani pontificis.
manibus tenemus, quidam reverendieeimi patres autu­
Reverendùùmur orator: Non loquor de infalli­
marunt omittendam esse discussionem de infallibitate bilitate, de inerrantia loquor (ritui). Ab omnibus
Romani pontificia, eo quod fideles excipiunt eius de­ catholicis recepta est oonstitutio summi pontificis
creta et in posterum excepturi sunt Alii · contra Pii IX "lata anno 1864. Haec constitutio itaqui tamdioebant omittendam ane, quia non constat sxpram quam catholica constitutio habetur, continet enim
ex verbo Dei neque scripto nsqus tradito. Tandem D innumeras propositiones, quae respiciunt fidem et
hisce diebus quidam revarenditaimus pater’ ulterius etiam mores. Iam ’vero in tali constitutione, in syl­
progressus- est, ut proponeret saarosancto htfio oon- labo sub num. 23 continetur haec inerrantia summo­
' cilio Vaticano supprimenda esse illa verbs, quae pro­ rum pontificum; en verba quae prostant in isto
stant in fins tertii capitis, nemps: nSsdis vero apo- syllabo: „Bomani pontifice· et concilia oecumenica
•toliose, cuius auctoritate maior nonest, iudicium a a limitibua sum potestatis recesserunt, iura princinemine tfore .retractandum, nsqus ouiquam ds eius pum usurparunt, atque etiam in rebus fidei et morum
yiefiniendis errarunt". Duo hic-statuuntur, quod con­
cilium ' rit fallibile et etiam Romanus pontifex.
Maxime vero ipsa constitutio damnat, summos ponti­
fices et concilia esse fallibilia ; profecto eorum decreta
il·· satabat asa sare saaias BUettas· imllm s4 aaadBma
irreformabilia sunt. .
Ulterius Pius VI in bulla Auctorem fidei in Pisto­
ntennaMlia
rienses lata damnat quatuor propositiones gallicans· ;
«t inter propositiones gallican·· sub num. 4 oontine-

ML

OOJTGUBATrO GMŒUUB «IPTUAGMDU PKOU 14 teitf 1W©

ter» qeod deoNt
*
9obub1 pontificii M
t
*
.
*
iwfoHMhal
«u verbe oonstitutioBi·: ..Quanrobrran, ait poatifax.
qoM nota oooreta geUioMi, bu et prodraruot,
prastieoesnor noaber Innocaotim XI par littera· ia for­
ma baeria die 11 aprilia anai 1683, poatee uHa
oapiamiu» Alexander VIII oooatitutioo· tutar Onuttipüa» die 4 angiMti aoni 1690, pro apoetolici «U
muneris ration· improbanuft, reciderunt, nulla at
irrita declararunt, multo fortiue exigit a noble pasto­
ralis eollicitudo, recentem tarum footam in qynodo
tot vitii· affectem adoptionem valut temerariam,
sqandaloaam et praesertim poet edita prtadeoamorum
nostrorum decreta huic apostolioM aedi summopere
iniurioeam reprobare ac damnate.
**
Igitur eum base
constitutio a tota ecclesia ait recepta, inde sequitur
quod decrete summi pontificis sint irreformabilia.
Ulterius Alexander VIII constitutione peculiari
damnavit propositionem, quae asserebat1 : ..Futilis et
tot jes convulsa est assertio de Romani pontificia super
concilium oecumenicum auctoritate, atque ia fidei
quaestionibus deoernSndis infallibilitate
'.
*
Haec pa­
riter constitutio supponit quod summus pontifex suis
decretis sit infallibilis, et per consequens quod sua
decreta sint irreformabilia.
Ulterius Sixtus IV praecepit archiepisoopo Tole­
tano ut damnaret librum editum a Petro de Osma
super confessione sacramentali. Postea peculiari con­
stitutione quae incipit Licet ea quae an. 1479 ita
dicebat : ,.Omnes et singulas propositiones praedictas
falsas, sanctae catholicae fidei contrarias, errones
*
et
scandal esas et ab evangelic· veritate prorsus alienas,
sanctorum [quoque] patrum decretis aliisque apostolicis constitutionibus contrarias fore ac manifestam
haeresim continere, divina auctoritate dederamus.''
Porro inter novem propositiones, quae proscriptae
fuerunt, septima sic se habebat : ,,Ecclesia urbis Ro­
mae errare potest" ; per consequens ipsa decreta pon­
tificis reformabilia censenda sunt (rumores)...
AmmmriMtmus prarsnt cardinali
*
de Luca. qui
munere primi praeeidi
*
fungebatur, tintinnabulum
Menât, rt trurgrnx ait :
legimus in libro Proverbiorum
:
*
Argue aaptmtem et lp»e diliget te. Cum tu. reverendissime pater,
-sapiens sis. aegre non feres quod ego in memoriam
tuam revocare cogar, nunc non agi neque de declara­
tione clari gallicani, neque de infallibilitate decretocum dogmaticorum Romanorum pontificum; sed agi­
tur de pot estate ordinaria, directa et episcopali in
totam ecclesiam. Quapropter omnes rogamus te, ut
ad propositam quaestionem redesa.
*
mu
**
Reverendi
orator Sed ex praxi >ecclesiae
cogor probare irreformabilia ease decreta Romani pon­
tificis.
Multi patre» : Hoc pertinet ad quartum caput.
Orator : Hoc in capite tertio habetur, in tertio
capite, in tertio capite.
Patre» : In quarto capite, in quarto capite.
Orator: Ebbenne, gratia· ago.

piseitadias p teratatie poatifiema OHmitat·· dssssrsas,
so abacum hmas potmtarie miairas timere affirm»·
rit1 : ia Deo awa optimo uuiao ptautadinsm ama.
omnium perfectio··», at fotori voluntatem divinam
ntm arbitraria, aed rapesariraime omnis perngoae: aie
etiam divina ordiaaata provideatis fieri, ut pouSifos
potmtatu asm iuato semper moderamina at ad padi- *
fioatrenem domus Dei utatur: quibus varius aoa'
aequi seco
Primo anim dubium mihi gravo oenarrit an in
so, quod do Duo poqartatn sua arbitrarie non Utente
dixit, non diaasntiadt gravissimi theologi, qui stant
pro Deo liberrimo arbitrio agonta: asd mitto hase.
Deinde ea quae da Deo ittete diountur, ad vicarium
suum in terris applicanda emo vidatur mihi sententia
tantum tenuiter probabilia Quod varo do providenti·
Dei, quae corte arbitrium hominis in rebus agendi·
summopere reapkit et tuetur, in favorem usus plani­
tudinis pontificias potestatis dixit, in tac saltam non
consentire ipsos summos pontifiera persuasum habeo. .
Nam, ut exemplum afferam, sapientissimus pontifex
Nicolaus V iq ea, quem, teste Aenea Silvio, ad legatos
Germaniae Imbuit oretionam, his verbis, usus est :
..Nimis, inquit
,
*
ut mihi videtur, Romsni pontifices
fimbrias suas extenderunt, qui nihil iurisdictionis
caeteri· episcopis reliquerunt ; nimis quOque Basileenses apoetolicoe sedis manus abbreviarunt, sed ita
evenit. Qui facit indigna, ut iniusta ferat, oportet :
arborem, quae in unam partem pependit, qui volunt
erigere, in partem adversam trahunt. Nobietantentia est, in partem sollicitudinis qui vocati sunt, epi­
scopos suo iure minime spoliare; sic enim iurist
dictionem nostram noe denique venaturos speramus\
ei non usurpaverimus alienam". Haec pontifex illa
clarissimus.
Certe illi mens non fuit affirmare, pontificem ab .
Abusu potestatis suae divina providentia defendi. Nos
nunc congregati sumus ut iura pontificia stabiliamus
jn codice, quae Deo gratias in praxi stabilire opus non
habemus, et mihi videtur quod in definienda hac
potestate attendendum sit ad verba summi pontificis
Nicolai, et nobis caute prospiciendum ne arbor eri­
genda in hanc vel illam partem trahatur, sed ut in
medio recte et tuto ponatur, ne fimbrias pontificiae
super limits· extepdamus. et ne sedis apostolioae

oua Matesiiaa fuisse. et hase snam Mstantia· esss, non
sols· Petnua. sed ίρβικο eaas reliqai· apostoli· i raslltsm
eoelesiae feadaaaeata·. lioet Friras fandunenti bai·· drsse■sataas sit |d sole· evinrere aggreditor tu· sx ssriptsta
taa sx patribsa HlneeonseqnTdixit Petra· son tots· oagistsrio· sod praecipes· mw parte· esse. Pro sssgisteris
Dooiaa· rogasse. ideeqne son pro solo Petra, (hears ape•Moe eteMae priasdpes seer, et liret Pvtrss index seprenas,
are TSMon i|<se totnu syaedrin·. Proposait aat·· I* sxpaageads verba ,qaas proprie ait episcopalis inris4ietio'; *·
D verbis Gregorii M sdiaagrâda et dtaada rtia» ills, gaas I·ssediate praeoedaat; t· osaitleada· altiaa· rapitis propos·tione· , Qaars a rseto veritati· traaile eta.' Coodisit sedalo
attaadeada μ!·, »nae ex detnitione iatblUbUitatto obvratara
•aat, at raveada· ne detnitioaie bnins palroeiasloribna appUoari forte siligaaado possist gats Isgratar lib. 1· Proverbio·
ma: ,1a iUa die redderent sacerdotes in bello, daa volant
ORATIO
fortiter fooere, daa rise eoaaUio sxsoal i· praedo. * Maior pa­
reneretada patri
*
domini PMippi Kremente
tena pen gone piaris· eoatea obaarwaravvrat, daaare hic
ooatre oratorea ooepit, qai hues loqni deatitit, et silentio in­
epitropi Vannienti
.
**
dicto ab eainentiabno prias preasids àd saboasa vocatas
Eminentissimi praesules, eminentissimi ac reve­ eot qai seqaitar.
*
■ Cf. orationea arehiepiseopi Mecbliaiensis habitam, in coarendissimi patres.
Dirértiasimus nuper orator de hoc ambone de gregatioae generali dici s lenii 1S7O. «âpre, cot MS-se.
> «Aeaera Silvii opera pervestigavi, sed irritas tait labor.
Opto at alius aliqais sil aoMs felicior ia saa pervestigatione.
*
f Dsorte. diei 1 septeebr· 1*·».
— Haec qaidea editor Romanas. Optiaaa virea praeteriit
• Prsv, IX, ·.
Asm·· Silvii oratio do legatione · se perneta anno 1447. qano
* Argwnrateas : .Bpdseapes Vasraiaqsls pontideia· potesta­ hebeter Spei Ladoviee· Moratori. Aerw· Italioumm rofti· Marite· rsete daterateeads·, as oontiagat aUqseads ponti­
term ρτηάψτύ (Mediolani, 17X8 eqq.), cossi III parte altera;
fes· asa petertate abatL Baas phut·· laraeasnoa pôstiâibi. p. SW A a, legantor verba db oratore addocte,

ess

A

PÜBUCAl rr

SW1BJLU» · - '

M4

manus abbreviem». DiffiaUimmo mihi videtnr in . noa ad patres provocant, qui hunc loeum interpretati
hoc negotio rectum tramitem inesaire; agitur enim sunt ; 9· quod affermant eaentmn *n»omam ntata Imo
de principiis constitutionis eodeaiae, de vitalibus, ut citato seateotias petram, qui locum boae exposuerunt,
ita dicem,\oonditipmbas. Vivere quidem nobia dulcis quin ne anum quidem patrem enumeret ; 4· quod alii
consuetudo est ; sed vitae principia at conditiones i>- loot Angelici dootorie, ubi ad hano looum. oonrauit,
vwtigare et accurato stabilire res maxime ardua aeL non adducantur.
Eodem Dei super fidem ot oosnmunioosai lesu
Quare liceat mihi ad hoo caput tertium, ubi agitur da
vi et ratione primatu
*
Romani pontificia, id eat de Christi Domini nostri fundata eet, «irtra qaam nulla
*,
et qui eat lapio angularis ecclesiae suae; fidae
'vigore capitis ecdesiae aliquas pro modulo virium salts
mearum animadvensoMs facere; certe non quia autem sx auditu et preedioatiooe evangelii ; communio
Domini nostri per baptisma ot dispensa|iooom myste­
praesumo aliquid sapera, aed potius ut prolata sen­
riorum Dei. Quare Dominus dicit: Qm credit et
tentia erudiar, et' aciam quid desit mihi.
Sapientissimus scilicet et reverendissimus archi- bapHeatur talrnu erit1; et: Docete omasa genite,
*
... Ad praedicandum evangelium et
episoopui Meehliniensia in ee oratione, quam de hoc baptwantee eoe
capite habuit, auctoritatem summi pontificia om­ ad dispensationem mysteriorum Dei electi eunt
nino independentem ab omni alio momento affirmavit apostoli et successore
*
eorum episcopi. Et quia per
dicens, Petrum solum et unicum esse fundamentum hanc fidei praedicationem et per hanc communionem
ecclesiae, nec esse fundamentum superius et inferius, cum Christo, quae communicatur per dispensationem
vel elementum primarium et secundarium ; ot ai dica­ mysteriorum Dei, ecclesia fundatur, servatur et susten­
tur fideles esse tuperaedifioatoe super fundamentum tatur ; ideo merito apostoli eorutlque suoosasores fun­
nposfolorwm, hoe alie sensu dici, quod iam Colooensis damentum ecdeaiee vorantur.
Aanc fidem fundamentalem Petrus prae caeteris
declaravit, quia adiectum est et propJteiarwm. Atqui
liceat mihi, salva reverentia auctoritati tanti viri, ali­ apostolis confessu
*
est, et ideo audire meruit , vocem
tius respondere. Reverendissimus orator certe mecum Domini
:
*
Tu e» Petnu et taper hanc petram aedi­
i-Onvenit, notionem plenitudinis potestati
*
non eme ficabo eodeeiam meam; et factus est prae caeteris
(«tendam ex analogia potestatum terrestrium, vel ex apostolis evangelii praeco et sunrmus magister et fidei
arbitrariis et subtilioribus verborum explicationibus, unitatis vinculum ; et iterum illmn communionem,
m quibus quisque quod quaerit invenit, sed esee deri­ quae per charitetem vivit, prae oamris apostolis con­
vandam ex ipsa constitutione, quam Christus Domi­
fessus est Petrus, ter interrogatu
:
**
Petre ama» me,
nus ecclesiae suae dedit, et regimen huius eoc'esiae et ama» me phu hi»! Confessus est voce, confessus
>>< n posse adaequate comparari monarchiae vel abso­ tat gloriosa morte sua, et meruit audire * : Pauce
lutae vel temperatae, vel aristocratiae vel alii, ^giue- ove» mea», patee agno» meo», et pastor pastorum
modi : nam regnum Christi non est de hoc mundo, factus et princeps dispensatorum mysteriorum
sed regnum divinum, caeleste et plane singulare. Ubi Dei, praeses communioni
*
et charitatis, κροχα&ημίνΐ]
enim terrarum regnum inveniri potest, quod est cor­ ν^ς4γ4πης. Non ergo illo sensu, sed eminentiori modo
* prae caeteris factus est fundamentum, centrum
pus mysticum Christi Filii Dei vivi, quod illuminatur, Pet ru
inhabitatur et vivificatur per Spiritum sanctum
*
Ubi C et firmamentum illius fundamenti, quod sunt omnes
•ot civitas qualis ecclesia, quae, uti praeclare enuntiat apostoli : et haec veritas probetur et per sacra
*
Scrip­
hymnus in festo Dedicationis, ,,celsa de viventibus turas et per aanctos patres.
saxis ad astra tolleris?" Singularis est, nec est in­
Quod spectat ad loca sacrae Scripturae, capite XXI
venta similis ei : quare tantum ex verbo Dei scripto Apocalypsis vidit sanctus Joannes civitatem lerutalem
ot tradito repetenda imago eius.
notum deeeemientem de caelo, seu ecclesiam Christi ;
r Secundo, loci sacrae Scripturae qui de eodem et de hac civitate dicitur·: Habet murum magnum
obiecto loquuntur. non ab invicem separari possunt.
rt altum, habentem porta» duodecim: et ήι parti»
Tota Scriptura et veteris et novi Testamenti a libro angelo» duodecim ...Et muru» civitati» habeni fun
*
Genesi
usque ad Apocalypsim magnum quoddam damenta duodecim, ei in ipei» duodecim, nomina duo­
aedificium divinum est, in quo omnia cohaerent, et decim apoetolorum Agni. Hic ergo de prophetis om­
lapis lapidi iungitur: quare omnia quae ad idqm ar- nino noù est sermo. Audiamus de hoc loco Cornelium
gumentum spectant geste et dicta, inter se compo­ a Lapiiïe: „Iam certum est apud omnes, duodecim
nenda et non separatim et singillatim consideranda fundamenta significare duodecim apostolos; ipsorum
sunt. Haec est methodus, quam sancti patres in ex­ enim humeris quasi innixus ecclesiae murus in­
plicanda nacra Scriptura semper adhibuerunt ; qupe cumbit."
»i omittatur, Scriptura liber efficitur, in quo quyrit
Audiamus praeclara verba sancti Augustini in
sua dogmate quisque eademque infenitillud psalmi 86 : Fundamenta esus sa montibus nancti».
* praemissi», dico me minime acquiescere prae- D ,,Quare, inquit, sunt fundamenta apostoli et propheHi
laudati oratoris sententiae, quae in relatione de hoc tae? quia eorum auctoritas portet infirmitatem
schemate pag. 32 [supra, coi. 22ej tie habetur: nostram. Quare sunt portae ? quia per ipsos intramus
..Alio sensu dicitur ecclesia a Christo aedificanda in regnum Dei : praedicent enim nobis. Et cum per
super PetXim, et alio sensu fideles a Paulo dicuntur ipsos intramus, per Christum intramus : ipee enim est
aedificati super fundamentum apostolorum, et (addit, ianua. Et cum dicuntur duodecim portae Jerusalem, et
quo differentia patet) prophetarum. Super hos enim una porta Christus, et duodecim portae Christue, quia
aedificati sumus, iuxta interpretationem doctorum, in duodecim porti
*
Christus." Videtis, reverendissimi
quorum sententiam refert Angelicus (F J·· q. 1, patres, quomodo sanctus Augustinus apostolos fun­
u. 8 ad 2), quia — innititur fides nostra revelationi daments vocat et portas, quorum auctoritas portat in­
*
apostoli
et prophetis factae, qui canonicos libros scrip­
firmitatem nostram. Omnia, quae nobis desunt, nobis
serunt.
Sed neque hoc sensu ecclesia aedificate est
super Petrum." Hucusque relatio, in qua plura mihi
• Msn. XIV, IA
animadvertenda videntur, videlicet: 1* quod rda• Matte. XXVIII, 1».
• Mattt. XVI. ία
tores alios Scripturae locos, in quibua apostoli fun­
• Isaa. XXI, IX
damentum vocantur, silentio premunt; 2
* quod ad
• DM. w. »-Π.
explicandum locum epistolae ad Ephesios, capite II,
• Lsasit. vv. lt-17.

»

βΜ

«Μ

OOXGBSGATK) GBKKUUB KRPTUAGB&IMA HUKA Μ b»H 1870

porrigit nara» «orem, oaotarita· «t poteria·; par A
Quomodo ergo dicit relatio „«x interpretatio·»
ipaoa intremo· ia ragnun caaionua.
doctorum, quorum aententiam iWert AngebeuaF'
Audiamoa'at aanetegi Hieroaytnaœ ad loriaia- Korean hio 'reverendieriinia lulatoribun idem arrodit,
niua aapita I ubi ait1 : „Sapar Patnun, inquit, fun­ quod nuper alicui epiaoopo1 ex boo ambone prodatur eoctori·, liqri idipaum alio in looo nuper orneae loquato, qui locum ex Alberto Magno pcnadacemoca
apoatok· fiat; at cuncti clarea caalorum accipiant et auo attulit ad probandam infallibilitatem nummi pon­
ax aequo nuper eoa «cetoriae fortitudo relidatur, tamen tificia, taatificana hoc ipeo, cum tooun fabificatum
propter»· inter duodecim unua eligitur, ut capita ooo- attulit,, etiam homine» bona» voluntati· poma falli.
atituto, achiamatie tollatur occaaio". Aeque, inquit Vri quod accidit raverandia dominia Fratrihua PmaHieronymua, nuper omnee apoatoloa fortitudo unctoria» dicatcribua aoctoribua opuacuh de aanrio Thoaro et
solidatur, ad annandam autem unitatem unum caput infeiUbiliMe, qui hunc locum falaificatum primo
eligitur. Patet ergo ex diaquiaitiooe in illo loco Apo- typi· evulgarunt
.
*
Sunt alii loci «ancti Thomae, a quibua aententia
calypeeon mn alio modo apoatoloa fundamentum eocleeiae vocari, quam Matthaei capita XVI Petra· doctor» de illi· verbi· luculenter apparet. - In exfundamentum eodeaiae dicitur; quamvia Petrae fun­ poritione capiti· III epistolae ad
l**
Corinthio· du­
damentum «it valde eminentiori mpdo; quia vinculum plex in eocleaia fundamentum distinguit : ,,Unum, in­
quit, quod per ee habet soliditatem, sicut rupes aliqua
unitati· eat fundamentum.
'
Vertamur nunc ad disquiririomo) capitis II ad cuper quam aedificium construitur, et huic fundaEphesios: Ergo iam no» ceti» hoepitet et advenes; B mento Christus comparatur; inse enim est petra de
sed ra/is esces tanetorum et domesftri Dei: ruperaedi· qua dicitur Matthaei capite VII: Fundata enim erat
ficati taper fundamentum apostolorum et prophe­
ηψτα firmam petram. Aliud est fundamentum, quod
tarum, ipso ntmmo angulari lapide CMo Im. habet soliditatem non ex se, sed alio solido subiecto,
,.Super fundamentum apostolorum et prophetarum, sicut lapides qui primo supponuntur petrae solidae.
Et hoc modo dicuntur apostoli esse fundamentum
dicit Cornelius a Lapide, qui sunt fundamenta oc­
cleeiae: apostolorum enim et prophetarum fidei, doc- ecclesiae, quia ipsi primo superaedificati sunt (Christo
trinae, praedicationi, institutioni, quasi fundamento
pers fidem et charitatem; unde dicitur ad Ephesios:
eocleaia incumbit ; quasi dicat, in fundamentum ec­
Superaedificati taper fundamentum apostolorum."
clesiae positi sunt apostoli ; vos Ephesii caeterique

Dicit ergo Angelicus dotor hoc loco, fideles super­

christiani illis superaedificati estis, et reliquam struc­

aedificari super fundamentum apostolorum, non ideo

turam domus eius et templi completis. Ita Chrysoa-

quia apostoli canonicos libros scripserunt,

toinus, Theophylactua. Cei umenius. et pukhie Avgua-

Fundamenta eiut

per fidem et charitatem Christo superaedificari sunt
primo fundamento. Ergo fides, quam fidelibus prae­

esse fundamentum fundamen­

dicaverunt, et chantas, quam in cordibus fidelium in­

tinua in explanatione Psalm. 86:

etc.

dicit Christum

torum. sive primum fundamentum, ut ei tamquam

angulari

lapidi

cumbant."

ipsi

et tota ecclesia in­

apostoli

Patet ergo ex patribus, quos Cornelius a

sed quia

fuderunt per dispensationem mysteriorum Dei, causa

est cur ipsis

tamquam fundamento superaedificati

sunt fideles; et haec auctoritas in praedicando et haec

Lapide affert, fundamentum ecclesiae et capite XVI C potestas in dispensatione mysteriorum Dei transi'it

Matthaei et epistola ad EpliesiOs et capite XXI Apo-

in successores cpisooj>oe usque in hodiernum diem-per

eodem sensu atque illud interpretatum esae.

legitimam successionem et ordinationem, ita ut om­

*eos
caly}

Tertio, videamus nunc expositionem sancti Tho­

nes fideles huic apoetolico fundamento in toto epi­

mae. quem reverendissimi domini relatores appellant,

scopatu permanente innitantur et superaedificati sint

et consideremus quo iure id faciant. Dicunt relatores:

usque in finem mundi.

..Su|>er apostolos et

prophetas aedificati sumus ex

______

interpretatione doctorum, quorum sententiam refert

Idem Angelicus hqfKconfirmat in opusculo de
symbolo apwtolioo dicens: ,,Domu6 autem dicitur

Angelicus, quia innititur fidee nostra revelationi apo-

firma κΐ habet bona fmidamenta. Primum fundamen­

siolis et prophetis factae, qui canonicos libros scrip-

tum

Ex his verbis forsan aliquis putaret divum

stoli

*
Neront/

fundamentum sunt apo­

et

eorum

dtx'trina, et ideo

firma es^ Unde

Tbomam loco citato verba Apostoli ad Ephesios ex­

Apocalypsi capite XXI dicitur quoti civitas habebat

planare, quod minime fit. Loquitur doctor Angelicu»

duodecim firmamenta, et erant

hoc loco de auctoritatibus, quibus sacra doctrina eo-

duodecim apostolorum, et inde vet quod dicitur ec­

deeiue utitur et demonstrator. Eu verba eius:

clesia apostolica. Exinde etiam eat quod ad significan­

Sacra

ibi sèripta nomina

doctnua (philosophorum) auctoritatibus utitur quasi

dam firmitatem huius ecclesiae lw
*atus

extraneis argumentis et probabilibus ; auctoritatibus

eat vertex."

Petrus dictus

Hoc igitur loco dicit Angelicus funda­

autem canonicae Scripturae utitur proprie, et ex

mentum ecclesiae ease apostolos et eorum doctrinam ;
necessitate arguendo; auctoritatibus autem aliorum D apostolos, quorum potestas per sucoeeaionem transit
doctorum ecclesiae, quasi argumentando ex propriis,
in episcopos, et doctrinam4 eorum, quae per sucoeesed prolmbiliter. Innititur enim fides nostra reve­
•oree intemerata servatur et praedicatur usque ad
lationi apostolis et prophetis factae, qui canonicos

consummationem saeculi.

libros scnpeerunt, non auteih revelationi, si qua fuit

successione et potestatis traductione'et praedicatiohe

aliis doetoribus facta."

Haec sanctus doctor.

Patet

eiusdem

apostolicae

In hia duobus, nempe in

doctrinae,

exierit

apoetolicus

ergo Angelicum miniate locum sancti Pauli ad Ephe-

character ecclesiae; et de hoc fundamento non eximit

sios hic explanare; immo incertum adhuc earn, an

Petrum ; non alio sensu nominat Petrum fundamen­

illum omnino pnie oçulis haberet.

tum, sed dicit quod ad significandam firmitatem eo-

relatores

Angelicum

referre

Et tamen dicunt

loco citato sententiam

illorum doctorum, qui hunc locum interpretati sunL

Mirum eet ; in toto articulo, nec in thesi’ nec inobiecin argumentationibus,

nec in obiec-

tiotiibus,

nec

*
tioxiibus

ne vestigium Quidem sententiae vel unius

doctoris occurrit, quicumque ait.

i Ad lorialaa a M.
« àic ad. Vat,; vtestar tagsadawraqpmsMmUs» wüipM ad

ekAec^As^SSI^

clesiae beatus Petrus dictus sit vertex.
Petrus ergo secundum Angelicum est firmita
.
*

-----

v

est

> AUadit ad episoopttBB Ratiabeiieame, qai aratioMai babaU
ia coagregatiaae geaerali d. S8 maii 1870, supra, coi. ΛΑ-8·.
* Alladit ad opusculum: & Tommaso fdpMwo « Fi»·
4ti Remam
t mftr ad. Vak

* dMrins ad. VaU

MB

A. 8E88IONE8 PUBLICAS BT OONGMBATîOKBS GXMKRALBB

687

Habemus igitur secundum Scripturas et secundum
firinunentum huiu» fundamenti, quod omnM apoatoli A
( unatituunt. Non firmum caret boo fundamentum, niai expositionem sanctorum patrum in ecclesia Dei 1·
uni» earet vertex, unus earet centrum, unua areat vin­ fundamentum invisibile, lapidem angularem Do­
culum. Petrus in summo medio positus, tamquam
minum lesum Christum, qui omnia portat, omnia
vinculum est, quod continet totum fundamentum et sustentat, omnia vivificat, et six eius plenitudine ac­
*
omnes fundamentales lapides. Ergo non ambigi potest cipimus omnes ; bt hic arohitectiM divinus instituit 3
de sensu doctoris Angelici quoad illud ad Ephesiae fundamentum visibile apostolicum in Petro et «liia
capite 11 et Apocaljpeeos XXL Non discedit Angelus
apostolis. Duodecim fundamenta sunt a Domino po­
sita sicut duodecim portae et duodecim sedes judican­
acholae ab explicatione patrum.
At sententia Angelici magis adhuc damacit ex tium ; sed firmamentum et centrum et vinculum huius
ipositione clarissimi magistri sui Alberti Magni epi­
*
<
unitatis posuit Dominus Petrum et successores eius,
ita ut petra Romana sit pars principalis huius fun­
scopi Katisbonensis, qui in expositione capitis XXI
Apocalypaeoa haec affert: „Duodecim, inquit, fun­ damenti, oeeteri apoatoli et successores eius pan in­
damenta sunt duodecim apostoli, duodecim patriar­ ferior sed tamen integralis. Et constituit Dominus
* apostolicum magisterium, et supremus magister est
chae et prophetae; id est prophetae et patriarchae 3
inceperunt facere fundamenta ecclesiae (scilicet in
Petrus et sedes apostolioa, sed non solus ; non est Pe­
trus totqm magisterium. Paro principalis huius ma­
veteri Textamento): duodecim apostoli posuerunt
gisterii eat apostolus ille, pro quo Dominus oravit ut
fundamenta ecclesiae, et in episcopis eorum succes­
soribus viventes usque ad consummationem saeculi B non deficiat fides eius ; sed paro integralis sunt illi.
ecclesiam sustentant, sustentati ab angulari lapide - pro quibus idem Dominus oravit ut sanctificari sint
in veritate et Anum sint sicut Pater et Filius. Et est
Christo lesu."
En quam pulchre episcopus Ratisbonensis, magnus

4° principatus apoetolicus ; nam constituti sunt a Do­

illa verba Apostoli: Superaedificati

mino apostoli et slwcessoree eius principes super om­

ille Albertus,

niper fumtameatum apattolorum et prophetarum,

nem terram memores nominis Domini.

Et sanctus

vere explanaverit. Totum novum

Franciscus Salesius dicit ; „Car les évêques sont véri­

Testamentum est superaedificatum veteri ; prophetae,

tablement princes spirituels, chefs et évêques en l'église

dicit Albertus Magnus, inceperunt facere fundamenta,

de Dieu, non pas les lieutenants du pape, mais de

substructiones aliquas ad excipiendum verum funda­

notre Seigneur.

mentum ; super has substructiones apostoli vera posue­

inférieure dans l’étendue dé puissance, quoiqu ils ne

runt fundamenta eeclesiae. Et quomodo durabit quod

soient pas ses vicaires ni substitués.''

posuerunt ? In episcopis eorum successoribus viventes

principes gregis Domini, inter hos pastoree ille pri­

quam

pulchre et

Aussi il les appelle frères; lui sont

Et inter hos

usque ad consummationem saeculi ecclesiam susten­

mus, qui audivit a Domino verba illa: Posce ores

tant. sustentati ab angulari lapide Christo lesu. Eoce

meat; sed et alii veri principes, veri pastoree positi non

quam accommodate et nitide antiquus ille episcopus

ab hominibus sed a Spiritu sancto regere ecclesiam

Ratislvoncnsis respondet moderno suo successori (mur­
mur) explanationem magno cum pondere requirenti

quam aoquisivit «anguine euo.

Unus eet iudex

su promue, sed iudex supremus non eet totum indicium,

C non eet totum eynedriuni, totue senatus «eu aeropagus.
verborum illorum: apoetolorum et prophetarum.
Patet igitur, reverendissimi domini, ex sacca
eat pare principali» et eat pare integrally Hoc dooet
Scriptura, hoc pronuntiant «ancti patre» ab Ignaltl
Scriptura, ex testimonio sanctorum patrum et ex ex-

jseitione ipsius doctoris Angelici, quem reverendi do­

usque ad sanctum Gregorium et ultra

mini relatores apfiellaverunt, non alio sensu apostolos

oonatitutionem servare et tueri obligati mimus; hoc

quam Petrum vocari fundamentum eccleeiae; Petrum

iniunctum nobis a Christo- officiupi.

vero esae centrum, vinculum et firmamentum huius

fundamenti, quod sustentatur ab illo angulari lapide

Nunc progredior ad

hanc divinam

aliquae obeenationea

In

Christo lesu ; ab illo fundamento, praeter quod nullum

paragraphe secunda capitis tertii peto expungantur
verba „quae proprie eet episcopalis jurisdictionis11 ob

aliud poni potest, et quod oum veritas et vita sit,

rationes ab aliis allatas.

totum aedificium et omnes muros eius et lapidee por­

Peto 2° ut verbis G regori i Magni pag. 9 ,,Meus

tat, comiectit, unit et vivificari
His igitur nisus argumentis nego equidem, quod

honor est honor etc.11 anteponantur verba sancti Gre-

asserunt

relatores, alio sensu ecclesiam dici suçer

Petrum aedificatam, et alio super apostolos; et sicut

gorii praecedentia: ,,Νοη honorem case deputo, in quo
fratres meos honorem suum perdere cognosco.
**
Peto 3° ut ultima huiu» capiti» propositio pag. 10

non solum Petrus, sed etiam apostoli a Spiritu sancto

,.Quare a recto veritati» tramite etc/
*

dicti sunt fundamentum ecclesiae, sic etiam non solum

tatur. Rationes
*afferam

pro Petro, sed pro omnibus apostolis rogavit (mxr-

summorum pontificum Martini V, Pii Π alioruraque

otnnino omit­

(murmur). Constitutionibus

mur), ne deficiat fides eorum. Eodem tempore pndie D et ultimo constitutione sanctissimi patris nostri Pii IX
quam pateretur, priusquam progrederetur ad mon­
Apoetolicae «edi» quarto idtis Octobris 1869 sub excom­
tem Oliveti et pro Petro et pro omnibus apostolis

municationis poena prohibitum est ab ordinationibus

ovavit1 : Pater «ancte sertu eos m nomme meo, qwo»

seu mandatis Romanorum ‘ pontificum pro tempore

dedûti mihi_ ut wwt wnm, nexi et wos wmem nmiiii existentium ad universale futurum concilium appel­
.Et ego dedi eu termonem tuum . «anrtifioa eos lare ; animadvertite, ad futurum concilium. Cum leges
in veritate. ^ermo tuu» veritae eat. Sicut tu me muùti poenale» s^Hcte interpretandae sint, his constitutioni­
m mmidwfn. et ego miti eoe wt mtmdttm: «auctifica bus non prohibitum ad praesens concilium a papa rite
eo» m veritate. Num haec verba positiva pro omni-· congregatum appellare. Causae.enim illius prohibi­
bus apostoli» ad Patrein directs Ihinus indicant, et
tioni» appellationi» ad futurum concilium manifestae
rontinontne illam praerogativam, quam illa negativa

sunt : ,.Ne, ut dicit papa Pius Π l, nutriatur bellum

pro sancto Petro, ut non deficiat fide» tua f num minus

adversus sanctam sedem, ne libertas delinquendi con­

est sanet i ficatum esse iq veritate, et non deficere in

cedatur, et omnis eoctaiastioa disciplina, et hierarchi-

Et ai oratio Domini pro Petro efficax erat,

cus ordo confundatur; et quia ridiculum esset ad

num oratio Domini pro omnibus apostolis non habebit
*

concilium provocare quod nusquam est, neque scitur

fide?

effectum?

t Issa. XVII» 11» ssq<-

t BaUaa, <M Team. tee.V, MB.

■

•ββ

. . CONGRÏGATIO GENERAUB SEPTUAGESIMA PRIMA H iuü 1870

Mû

quando futurum et". Quae oauaae cum revera in eon- Λ menta, et verbum divinum ens gladium aaoipitem sk
cilio actu iam congregato non adsint, mininae videtor utraque parte acutum, quo qui non cauta utitur, facile
mena eununorum pontificum fuiree appellationem ad laeditur. Lineet ergo mihi textam afferre, qui mihi
concilium in praesentiarum congregatum interdicere. occurrebat non propheticum, sad mare historicum et
Quare etiam appellationem aio 'dictae Ptroas eo- simplmam, quem cooaidentioni sincere, enixe com­
cdeaioe ad hoe concilium Vaticanum admittendam mendatum velim: fortassis brevissimo tempore, ei
puto, de qua revareodiaaimus prernul Mechlimenais Deus vitam dabit, ex nostra ipsorum experientia
noble locutus set. Hac thesi praeiudioatur suffragio ediscemus, qui textus adimpleti fuerint. Scriptum est
de infallibilitate cummi pontificie, quod capito quarto scilioet in libro 1 Maohabeeorum de sacerdotibus illis,
ferendum eat. Nam cum in ilia propositione papa qui non voluerunt audire fra>~· suos, sed existimantes
aine concilio et papa eum concilio omnino aequiperen­
fortiter se facturos certamen cum hostibus inierunt, et
tur, infallibilitae vero ab omnibus concilie eum papa
Israeli magnum detrimentum intulerunt (ligna taadiudiqetur, liquido apparet hac propositione iam in- probatumii) : /w illa die ceciderunt tacerdolei m bello,
fallibilitatem summi pontificie indirecte esse procla­ dum volunt fortiter facere, dum tme ooniiKo exeunt m
matam in praeiudicium discufaionis capitis quarti, proelium.
sicuti recte obsonavit reverendissimus dominus epi­
Hic brevis textus meus; utinam applicationem
haud inveniat ! Hoc in votis meis *.
scopus Oranensis.
’’
Tertio etiam ii qui sententiam de infallibilitate
'summi pontificis amplectuntur, concedunt auctori- B
ORATIO
tatem concilii cum papa saltem extensile maiorem
reverendi patris domini loamtie l anosa
cuse, quam illam papae sine concilio. Dicit exempli
archirpùoopi Fogtraiiemi
*
et Albaiulicneie
gratia Bouix, auctor de gallicanisme non suspectus
Emincntisrimi praesides, eminentissimi ac revein tractatu suo de papa, p. III. sect. V1: ,,Dicimus
auctoritatem ooncilii oum papa osse maiorem exteMMtie rendinimi patres.
auctoritate papae solius, id «t, quoad numerum qui
auctoritatem exercent. Nam decretum dogmaticum a
concilio cum papa editum non tantum auctoritate
papae, sed etiam vero sensu uniuscuiusque episcopi
conciliariter pronunciantis auctoritate nititur. Epi­
scopi enim sunt veri iudioes et ipsis capiti unitis
eique concordantibus fidem infallibiliter docendi ac
intimandi collate est a Christo potestas. Ac pariter in
decretis disciplinae vera patribus competit auctoritas
ipsis a Christo collate quoad universale ecclesiae regi­
men, dummodo cum capite suo Romano pontifice una­
nimiter et concorditer decernant. Unde in concilio
cum papa intervenit et exercetur plurium auctoritas; C
decreta vero a papa extra concilium prolata whmu
aiieforitate nituntur. Maior igitur ertnsritv concilii
cum papa auctoritas." Haec Bouix.
Nihil ergo impedit quominus, ad rem clarius dilu­
cidandam et pleniori iudicio stabiliendam et confor­
tandam, causa a Romano pontifice iam indicata et
ordinata ad iudicium ooncilii oecumenici referatur,
quod iam prioribus saeculis saepius factum fuisse
historia conciliorum oecumenicorum clare ostendit. Ex
his tribus a me allatis peto ut ultima thesis capitis
tertii expungatur.
De periculis et damnis animarum, quae proposita
infallibilitatis definitio meo iudicio in dioecesi mea et
caeteris mihi notis Germaniae partibus excitabit, et
sola quaestio iam excitavit, dicere supersedeo, cum
discussioni generali finis impositus sit, et amplius
locus non detur his querella Sufficiat vero dixisse,
ea pericula adesse, et quidem gravia. Moerens clamo :
cum verbis iam non credatur, nihil restat quam ut
'factis, quae evenient, probatio relinquatur; saltem
dici nequit
:
*
Cvrtode» quid de nocte 1 non clamasse.
Illustrissimus quidem et providissimus praesul
Mechliniensia auctoritate, qua utitur, verbis sacrae
Scripturae nos consolatus est dicens * : Trietei eetie, sed
trielitia veetra vertetur in gaudium. Dicitis
Quii
revolvet nobie lapidem J et ecoe revolutus est lapis.
Certe optima promissio et consolatio pleooque de
pectore manans. Sed non ignorat in sacra Scriptura
'versutissimus archiepiscopus ex sacris litteris varios
posse textus afferri ad probanda diversissima ergu-

i Op di i H p «7.
*1*. XXI, 11.
s Issa. XVI, ΒΛ
• Martin *
OHMUMBMIs MMB UK

Praeter consuetudinem legam meum sermonem,
ut tempori brevi percam.
In capite tertio nobis ad discussionem proposito
duo mihi videntur esse, quibus medendum omnino
foret ; et quidem primo defectus ex una parte, ex alia
vero excessus, seu superfluitas. In paragraphia huius
capitis mihi videntur adesse plures defectus, qui
supplendi essent.
Et 1* statim in principio paragraph· primae vide­
tur mihi adesse defectus nexus logici. Nam haec paragraphus incipit ab illa particula „Hinc", quae solum
ibi suum habet locum, ubi talia sunt prsemmo, ex qui­
bus illatio quam particula „hinc“ exprimit, naturali
et logico nexu consequitur. Apt vero in capite tertio
nihil adhuc praemissum legitur, ex quo illatio être
consequentia illa fieri posset ; sed nec illa, quse haben­
tur in capite secundo praecedenti, possunt considerari
tamquam talia praemiet
,
*
ex quibus illa possit deduci
consequentia, quia obieitum et propositio capitis tertii
differt omnino ab illo capitis secundi, saltem quoad
genus proximum et ultimam differentiam. Hinc ego
particulam ..hinc" oenaerem omnino exmittendani
' aeriorem taxe orutfoaem postea retractavit bossa Uls
vir. Bt rem aarrat st deeueatum praebet eardinalis Herqanroether, datte ad eardtealem Bilio sx praeeidibas concilii ae­
quantibus litteris:
.Bmteentisaime ae revsrendissime princeps, tastes mihi
eteervaadissime
.Revemdisstass d. Philippos Kremsata episcopal Warmianais eoMcteatlaa sum. satlstateres adnexam Uste talarstloasm ad ms transmisit, dato qaidem st sicilio earsatre,
*
entheatis
vero quod spectat, tedsbiam. Qsem Ia netis Vati­
cani concilii orstloai a ae habitae te ceograirettoee <eeereli
d. U lenii 18Φ adiaagi st ia Vaticanis tabulis asservari rohamanter desiderat. Cutes prout poseam talderio reapsalta
transmitto praefatam dodaredoeem seu retreotatioMm rostres
emlaentiae reverendissimae, entes massa ex animo oscalans
snmaeo eum obsequio perstato eminentiae v. reverendissimae
devotissimus et hnauUimas servus
t
les. Gard. Bsrtsuwthsr.
Bubtaei, SI ini. 187·.
.Cam ii oropoaa d. XV (laqeadta XI tq luti 1870 te
consilio Vsttaao habita te reteUendte eliqeere· episcoporum
dtassatisuttem argumentis vel dietia. salmo quo tuae erem
trimi et commote, sertas quabdam et pmarins qua par erat
dixi st notavi. quoMaqne te his ιιχτι pad pstairent hêtres
UH diteotiasiasi, libenter hisee st detestar rstreeto
t Philippos apieeew WsrmitMta
*
• At>emeatam: Urohtapieeopus Fegers Hiate ia dteb
pesta orariaesm seem dtetisxit. fa prisse emsndabioMs prepqanit qass taqnatar sab nmpeeta t, U, U, It fa alita
rose Munila aaissadrortit dm sa qqna isiiteslte PMm M-

. .

,Λ.

691

A. 8BSSIOKI8 PUBLICAE BT Οθη}|90ΑΤΙΟΝΒβ GENERALES

6Μ

esae, et puto «em eliminari posse, quin aensu· con­ quare illa verba modo derogate possint plenitudini
vellatur.
potestatis summi pontificis. An nota potius haec plani­
tudo potestatis primatus ecclesiae Romanae adhuc
Dein 2
* invenio defectum in eo quod comme­
morentur in genere Romanorum pontificum decreta magis resplendebit, si agnoscatur et firmiter credatur
et conciliorum generalium disartee et perepieuas defi­ eam supra omnes, proinde et illo·, qui inter praesules
nitione·, et tamen apeoiatim nulla earum indicatur, ecclesiae per universum orbam dispersae summo pon­
quod eo magis mihi videtur eme neceeaarium, quo cer­ tifici subordinates, prima tenent loca in ecclesia Dei ?
tius est definitiones concilii oecumenici, quale rnt et
Et si concilium Lateranense IV canone 6 declaravit
istud Vaticanum, in parte eua historica, qualia haec aolamniter
:
*
«Antiquarum patriarchalium sedium
esse sistitur, documentis historicis specifice designatis privilegia renovantes sacra synodo approbante sanci­
debere fulciri, ut ctedibilitatem apud omnes nancisci mus, quod post Romanam ecclesiam, quae disponente
poeaint. Igitur ad comprobandam veritatem asser­ Domino super omnes alias ordinariae potestatis ob­
torum initio huius paragraph! positorum specificam
tinet principatum, utpote mater universorum christiprovocationem eme arbitror nenamariam ad illa decreta fidelium et magistra, Constantinopolitana primum.
summorum pontificum, atque ad eas perspicuas conci­
Alexandrina secundum, Antiochena tertium. Hieroso­
liorum generalium definitiones, quae tantujn in genere lymitana quartum locum obtineat, reservata cuilibet
insinuantur.
propria dignitate.'
*
'Et inferius prosequitur: „In om­
Tertius defectus esae videtur, quod in decreto sive nibus autem provinciis eorum jurisdictioni subtectis
definitione sacri concilii Florentini, quae in para- B ad eoe, cum neceeee fuerit, provocetur, salvis appella­
graphe prima citatur, non comparcat totus textus tionibus, ad sedem apostolicum interpositis, quibus est
eiusdem definitionis; nam in eadbm desideratur ea ab omnibus humiliter deferendum." Item canone 30
pars decreti, quae tamquam secunde propositio facta eiusdem concilii haec leguntur: ,,L't autem liaec
fuerat a Graecis, et a cuius acceptatione per Latinos salubris provisio pleniorem consequatur effectum,
opus sacrae unionis conditionabatur, exmisea nempe huiuemodi suspensionis sententia, praeter Romani
in prima paragraphe est pars ille: vRenovantes in­
pontificie auctoritatem aut proprii patriarchae, mi­
super ordinem ttaditum in canonibus caeterorum vene­ nime relaxetur, ut in hoe quoque quatuor patriar­
rabilium patriarcharum, ut patriarcha Constantinochale· sedes specialiter honorentur." Si igitur haec
politanus secundus sit post sanctissimum Romanum potuit enuneiare unum concilium generale et quidem
pontificem, tertius vero Alexandrinus, quartus autem sub tali sutnmo pontifice. Innocentio III scilicet, qui
Antiochenus, quintus Hierosolymitanus, salvis vide­ auctoritatis sanctae sedis apostolicae non fuit remissus
licet privilegiis et iuribus eorum." Ego itaque desi- cusio· et vindex, quin propterea per illa decreta vel
derareiu, ut totum illud decretum citetuf, idque non minimum crederetur derogari sanctae sedi, quare in
sine causis. Audite, venerabiles patres.
hoc sacro concilio Vaticano non poesit idipeum enun1° Quia illud est definitio concilii oecumenici, ■ ciari absque ullo sanctae sedis derogamine plane non
cuius honor postulat, ut si citatur eius decretum, gesapicio.
reprodueatur totum id, quod ad rem. ad quam citatur,
Nec dicat quis amplius contra vernalem histori­
•pectat. Iam vero quis umquam negabit, partem illam c cam, utS iam semel ex hoc ambone dictum eet ·, in illis
tum ex intentione patrum concilii, qui pactum inter decretis concilii Lateranensis non agi de patriarchis
se iniverunt quoad iura primatus ex parte Graecorum graecis ex eo, quod iam tunc GraeCi schismatici facti
agnoscenda et profitenda et iura patriarcharum Orien­
fuissent, sed omnia dicta fuisse de latinis patriarchis
tis ex parte Latinorum admittenda, spectare ad inte­ restaurato latinorum orientali imperio constitutis.
gritatem illius decreti? tum et contextum ipaius Qui hoc asseruit reverendissimus orator, videtur veri­
decreti id ipsum postulare, qui adeo arcta connexione , tati noh magnum praestitisse servitium, cum minime
deductus habetur, ut haec pars secunda tantum per oteervaverit, in eodem concilio puncto quarto contineri
participium praesens aubiungatur priori, a qqa indi­ aperte assertum, Graecos schismatico· tunc ad sanctam
vulse dependere vel per hoc demonstratur? Dioit unionem reversos fuisse. Ibi namque sequentia legun­
nempe ..renovantes" ooniunctim cum verbo prae­ tur: «Licet graeco· in diebus nostris (summus pon­
cedenti in tempore personali indicativo.
tifex, approbante sancto concilio, loquitur) ad. obeDein 2° dignitas sacrosancti 'concilii Vaticani ex­ dientiam sedis apoatolicae revertentes fovere et hono­
piet olat vehementer, ut documenta historica integra rare velimus, mores et ritus eorum, quantum cum Deo
de canone reproduoautur, si ad illa fiat provocatio, possumus, sustinendo etc." Quin immo testantibus
uti in hoc-casu «at.
Binio et Petavio et multo ante illos abbate Uspergensi.
3° Idipapm sibi praetendit veritas historica, quae certum plane est, eidem concilio etiam patriarcham
si ve) in conscribendis factis historicis omnem sinceri- Conatantinopolitanum nationis graecae interfuisse ’.
tatam exposcit, eo magia in documentis et monumentis D Praeterea in ipao contextu canonis V superius citati
historicis, quae prae manibus omnium etiam infen- statim ab initio dicitur: «Antiqua patriarchalium
sissjmorum inimicorum vereantur, citandis plena sin- aedium privilegia renovante·" ; certe rmfiqMa. dum
ceritaa et verita· adhibeatur, no ansa datur alicui sin­ patriarohatua illi Graeci fuissent et nunc eaednt catho­
ceritatem tanti sacri concilii, quale istud eat, umquam lici tempore huius concilii ad sinum eooiesiae ssanctae
in dubium vocandi, quae plurimum noceret etiam cae­ Romanae revend.
leris concilii etiam maxime fundatis aatarinnibua.
üt iam nunc ad verba concilii Florentini regreeSed 4
* idem oommeodat etiam.prudens oeconomia sum faciam, ubi dicitur: «quemadmodum etiam in
•alutis animarum, quae omnem suadet removendam gestis conciliorum oecumeniooram at in sacris canonicausam, qua animi dissidentium a Sacra unione am­ bus continetur", utrum nempe haec verba sint verba
plectenda adhuc magia alieni reddi pceaent.
i Maari, ΧΧΠ. WO.
Nec putet quia per hoc potestati supremi pontificia
* Allatae vidstar ad arcMeyiseoyaa Maaailieaaea·, qui
ve) minime derogari, non: nacp ai concilium Floren­ •satansai hakult ia oongregstioM gmstaH i. » iasii ISTO.
tinum, cui certe ita cordi erat suprema auctoritas VHa est Ul-(1 kshu vetaashda
• BsU Lota. taauM OMciUtm» Ssaa I, ps<. 418 -fert
summi pontificjs, prouti huic sacro concilio Vaticano
•d aaa. IV. — laus· certo osrtiaa Mt fatriareta» grew»
•et, nihil invenit derogatorii eidem aupretnaa potestati OsaeteatteapsUtoaas·, qai asisa aaa· peat uasm IM Kms vadata daquibtas ^itta,
ff— y—ptat··
«m Mtatatomtaq nmM· ItalmaMMl aaqaaqami tataMrss

en

___

oomgrmatio gobbaus
. '.
■■ -

Œptüagîbima prima i*uH iwo

limitative ni potin· ooufinsativa potsetat» «eni
pontificia, in una praeteritarum coagragatunum go·
neraliiun dignisrimm quidam praesul1 non brevi oratione conabatur demonstrer·, verbe ilia mm oonfimetoria potestati· auomi pontifie» «t au, quod sa, uti
pa»im noaonntor, its reperiuntur aaripta in exemplari
originali authentico latino textu eahibita Plorantia·
••servato. Ego etn libentissime concedam, ille verba
in decreto lingua latina concinnato ita reperiri ptouti
ravarandiatinn· et duertiaaimua orator asserebat, non.
tamen ideo video necessario consequi debere, verba illa
eodem aenau occurrere in taxtu graeco originali aequet
•c authentico, in quo passus illa exprimitur verbi·:
Enh' 8v tpôitov aal iv «pt; χρχκτιχοίς t*
v
otaoupsvtxhv συνόίβν xal tot; xavdot dtaXap^drattn.
Nam cum illud decretum unioni·, ut bene obeervavit
reverendissimus Salutiarum episcopus, fuerit condi­
tum per pactum duarum partium, prasaertim quoad
puncta controversa potestatis hierarchic··, Latini ex
sua parte proposuerunt id, quod a Graeci· et Rumenis
de potestate summi pontificii agnosci et teneri desi­
derabant ; et cum iuxta proverbium ait aptu· interpres
suorum quisque verborum, ' pro Latinis quoad sus
postulata ipsos esse optimos interprete· «ensus decreti
secundum ipsorum intentionem de potestate eummi
pontificia concinnati, ac proin ipeorum textum quoad
hanc partem decreti eaae authenticum concedi potest.
Hoc esse valde naturale videmus. E oontra vero Grae­
cos ex allata causa esse interpretes intentionis suae
decreto illo expressae, et ipaoriim textum esse authen­
ticum quoad partem decreti, quae illorum dedarationem et postulata respicit, quorum.genuinum sensum
verba graeca superius citata apprime exprimerent, cum
fundamento addubitari non poeset Nam illi debent
natnraliter supponi et scivisse optime sua aenae, et
expressisse genuina sua postulata et fecisse suam de­
clarationem. Haec videntur confirmari etiam per ea,
qude leguntur in actis concilii Florentini Romae anno
1665 editis pag. 265, verbis his: ,,Respondit impera­
tor, spatium velle sibi dari ad consultandum, statimque post egressos cardinales, nos (nempe Graeci) con­
silium inivimus decrevimuaque, ut papa habeat sua
privilegia secundum canones et dicta sanctorum
sacramque Scripturam et acta synodorum f.“
Atque haeo sunt quae ad defectus in capite tertio
schematis pro meo iudicio reperibiles observare potae
credidi. Sed videamus nunc unum de iis, quae super­
flue et minime congrue mihi saltem videntur erae ex­
posita.
Et primo in oonaequeqtiam dictorum superius
opinor eaae superfluam totam Mcundam-paragrephum
capitis tertii, cum necessaria ad credenda» et tenen­
dam-omnigenam potestatis Romani pontificis praero­
gativam apprime contineantur in definitione concilii
Florentini paragraphe prima citata, ita quidem, ut ad
illam praerogativam potestati· primatus in ecclesia
Çhristi clariori in luce collocandam vix ac ne vix
quidem aliquid amplius requiri posse videatur. Prae­
terea declaratione eorum,, quas in hac secunda para­
graphe exposita habentur, ita prouti leguntur, obeervante reverendissimo prseriile Magno-Yaradinsnai
venerabili meo fratre suffreganeo, et attentis iis quae
clarissime hodie diota audivimus ex hac cathedra per
reverendüiimttm Colocessem arehiepiacopum, certo
certius omnem praecluderemus viam schismaticis ad
unionem amplectendam aliquando revertendi; quod
vero aperte esset contra vocatronem nostram, quam
> Alladit ad setaroys» Mtasa···, <ai siatiaa·· hsbai
*
«· 11 testi 1«M VMs ·«·»· mL sïl-se.
• aeateee gbvssNa. cnw. «M. « M····
·
*
BewdMias,
Kami, XXXI, UM
*

-

. - - * V . .·

.

i

en

__________

habanraa lûmiao, qaesesadi «t salvandi quod pariarat. Iteqne in «nolamsntum sacrae unioni· et ego
oogor dsolarare aolemnitar «t smxisaune postulare a
vobas, reverandiasimi patia·, ut bate, quae paragraphe
aaounda oontiMutar,'omnino axmittaatur. 8i varo era­
deretur coram Domino, necessario illam paragraphnm
permanare debar·, tunc paragraphnm banc tic exponi
deaidararan, neo amplius, rad tie : Domohu proùed» ei
decisrwmu cum oonctKo I aftnrawwi IV, hanc ettoeod
ftmlificM potestatem asse mptr omnat atras ordmariaa
potestatis prtnrtpafwm, em orni··· m aociesia Chruti
officio biewribaesa snbondmafioms, wraagi» obedtmttas obstria^ssari»'
** cnetodiia com Bomaoo pattifice fora oommunaotMt qwem eiusdem fidei projettiomt umtate eodetia Chruti tit taras gver sub ton
summo pastore.
2’ Quae in paragraphe ultima huiua capitia
pag. 10 dicuntur hia verbi·: „et in omnibus cauai»
ad Sxamen ecclesiaMicum spectantibus ad ipsius pease
indicium recurri"; cum haec verba tint allata tam­
quam ex concilio generali Lugdunensi II, cumque
eminentissimus cardinalis archiepiecopus Vindobonensis veritati historicae apprime oonformiter demon­
straverit, illa nequaquam posse considerari veluti
effata eiusdem concilii, censerem ea verba fore penitus
exmittenda, atque eorum looo citando· ease potius
canones III, IV et VI alias VII concilii Sardioenais,
contra quos certe neo Graeci schismatici poeeent ullam
formare exceptionem fundatam, cum et ipsi hoc con­
cilium admittant suoque codici insertum habeant.
Quod iam canone· concernit, tertium canonem e
•cbemate nostro penitus expungendum esse arbitror
ex rationibus adductis.
Haec autem omnia dixi ea purissima cum intentione, quam Dominus Deus videt, et quae mihi noctu
diuque prae oculis perstat. Et hac in parte veritate
historica integre custodita, auctoritas huius aacrj con­
cilii ne a maximis quidem inimicis hoc respectu possit
umquam labefactari ; parte ab alia vero ut sacrae unio­
nis propagationi nullum, quantum in nobis est, pona­
tur impedimentum. Nam etiamsi sciam fidem esse in.
prima linea donum gratiae divinae, illius tamen
amplectendae vel respuendae occasione» et causant
hominum actibus multum potest accelerari vel retar­
dari ; quin immo saepe saltem humanitus fere impossi­
bilem reddi omnem conversionem. Qui operantur in
vinea Domini inter inimico·, convincentur esse verissi­
mum.
Favete benigne, reverendissimi paures: ut reflexe
•d ea, quae ab eruditissimo et eminentissimo cardinali
hesterna in congregatione generali dicta intelligere
potui, bona vestra patientia pauca quaedam proferre
possim (remore» ttsfenri). Rogo demisse, dicam...
causam ego patientissime omnem exaudivi; ergo rogo
(rumore·) demisse; neminem volo laedere, Deus avsrtat (tncéa : bene, bene). Sed hoc rogo mihi concedite,
quia secus non potero regredi in meam dioeoesim in
hisce circumstantiis meis. Non loquar nugas (pauci
Rentra :‘bene, bene), reverendissimi patres... quin
tum intimas recognoscenti·· tributum persolvam, tum
obligationi sacrae meae ecdeeiae institutiones in iustis
et licitis vindicandi· satisfaciam.
Itaque ante omnia ex intimo corde promeritas de­
promo gratias pro iis nobilis anirqi contestationibus,
qusa idem eminantiaaimus dominus cardinalis in ec­
clesiae graecae atque catholicae laudem publics facere
dignabatur. Minime tamen possum meam cohibere
conscientiam vehementer me urgentem, quin ad non­
nullas eminsptiasimi cardinalia oratoris circa oodioem
eocleaias grascae debita cum reverentia meas faciam
pauculas observatione·

«·

Ύ

;)

,

_ 69δ~

- à. SKS8ÏONE8 PUBISCAE KJ\CONQJiEGATIONES GENERALES

Et .quidem pnmo 'verum jeare agnosci .in codice A maxime de Photii consecratione...

*

Non enim [est]

in nobis est et Bon eat. Et erqqae deetraxftnus, eadem

jgraeoo contineri .talia quae'minime^pprobari possunt,

*

698

quibusque hos praqsQliM batholici aasentiri eo minus
possumusi quodysicut'numquam fecimus. ita et hio

*£ica[
reaed
veri kuu·# praevaricatores
c^nstitiàpius.y

publice declarabimus, illa soluar^nobis retineri, quae
n©c fidei uq^tati Der' inorum inVitutoVficiunt. Qqare

5° Hinceet quod in antiqua Romani popti£ici<
fidei professione legatur 1*: ..Profiteor sancta oettf ge- *

legis nos esse

i

$

* autem eis, quae sancti patres catholici in conciliis uve4 "herilia coqplia usqub ad unum apicem immutilata
■" generalijjjis sive *tqpicu,
ab

f

Servare, et pari honore et feneratione digna habere.

universa ta^nçn eocledia'

graeca ^acceptatis. Mduhrgter statuerant,
haereamu(3l»erspicere qgn possum.

.<

non ad-

it quae praedicaverant et alltu^runt omnino sequi et
^praedicare, qùayqüe condemnaierunt ^condemnare ore r

Secundo illa causa, quant
*
etniqpnJissimus car-

din&lis a^iduxftre dignabatur, ac si praeter renonee
roncifii Nicaeni l et Sardioensis, a sede apostolica nulli

*·

alii resent approbati, mihi videtur posse addubitari.

ebwrde.''
Insuper

\

ς

ipsi canones conciliorum oecumeni-

eorum indicant prarfsdentium roncthonrtti acta et ca-

noneag^patribus subsequent i um conciliorum, genera­

ludii is |>artea agant inter ure acta et facta hisforme-e

lium fuisse com pronata, quod apparet ex artmpeVll

^quibus patet.
»
1° <hnqj^4cto concilia oecumenica :n Oriente

romilii Nicaeni 11. ex definitione fidei, ex cjmone 1

sees. 2 eiusdem concilie, et ex iinooe 1 et V concilii

(«vlebrata, dum adhuc tota eoelreia greeo£ cat Indica
t onstantinopolitani IV.
«reet. fuisse celebrata sub jirarei
aedis apostolicae. Β
7° l|«a concilia generalia statuerunt servandos esse
excepto 'concilio

Constant inopolitano L

sedem H}>osk>hoam recepto.
2°

serius

per

f

In -his omnibus, exceptis quinto et

conditi, quibat» si canonem III concilii Constantmo-

auctoritate confecta sunt. <um certe neque conciliis

}K»litoni I et (xirresjKindentem canonem XXVIII cou-

provincialibus legem particularem statuendi denegetur
auctoritas.

moo scitu nusQuani leguntur^tontradixiare . qm taroon

8° Quin immo haec Concilia generalia occidentalia

ium rn^poncilio VIII. tum in l^atera-

ncminatim provocant ad canones ecclesiae greeae. Ita

nensi IV’ et in Florentino a sacra rede-apostoliea |>e-

Lateranense 1 canone IV de compluribus canonibus

rinde approbationem retulerunt.

haec habet :

3° Perinde constat ex historiae monumentis con­

..Secundum a|KM
*tolorum

canones, om­

nium negotiorum ecclesiasticorum curam epiresqnjs

ulis haec octo priora per sedem apostolicam fuiare

habeat, et re velut Deo contemplante dispenset." Eius­

recepta ; et extra omuein dubitationem certum eat

dem concilii canone
*JUV

etiam canones horum conciliorum

tota ecclesia

canonibus consona rentientes .. ." I^feranenre II pro­

gra/va. sdiente aarra sede apostolica, viguisse, tunc

vocat ad concilium Chalcedoneneo. ubi canone V liaec
hkbet. ..Illud autem quod in sacro ('halcedagensi con­
stitutum t* concilio, irrefragabiliter cons4Rari prae­

in

etiam rurn tota adhuc eaaet catholica.
4° Quin immo expressa supersunt vel ipsorum Ro-

dicitur ..Sanctorum patrum

m&norurn pontificum testimonia et effata, quae illis

cipimus", canon

oanonibua vini et auctoritatem agnoscunt et illos ad

institutis loquitur. Lateranense 111 antiquis canonibus

apicem renari (desiderant a catholicis, de quibua ego

vero XVII

consonans vetat ea]
*ite

de sanctorum patrum

XV ne beneficiarii dotfHit sae­

Sic quoad quinque priora concilia sanctus

culares. I^ateranense IV canones de celebratione con­

Agatho Romanus jxmtifex in litteris ad imperatorem
scriptis, quae in synodoVI publice lectae sunt, ut1 :

ciliorum provincialium ex antiqua sanctorum patrum

..Quae canoiiKx» a sanctis atque apostolicis praedeore-

canones in ipso decreto unionis facta omnibus nota

aoribua, et venerabilibus quinque conciliis definita
sunt, simplici animo et sine ambiguitate a patribus

est.

rectae fidei conservamus, unum ac praecipuum bonum

laodicenreni ; sessione V de reformatione capite 2. ad

semper habere optantes atque studentes, ut nihil de iis
quae canonice constituta sunt, minuatur, nihil mutetur

caput V Constantinopolitam VI. sessione VU capite 5,
ad canonem iT'aiftiochenuni. I)ein<ie sraajone χάιιι

toqitor.

#

in vitam eocleeiae grareee

transierunt. Iure quidem mento, quandoquidem tauta

canones η
τ
*

'

culorum dreqrsu senata

praeter fidei dogmata, et canones disciplinares fuerunt

J eilh rhaloedonensû
*
excipias, legati redis apostolicae

•

renones, gravissimis in transgressores inflictis poenis,
quod ex iisdem canonibus patet : quae omnia kxigosae­

sexto,

institutione inculcat. Florentini ooncibi provocatio ad

Concilium Tridentinum sessione VU in decveto

fidei procat ad

renonem 8-4 apostolorum. et 59

vel augeatur, red eadem et verbis et sensibus illibata

de reformatione capite V dicitur; ..Saheta synodus

custodiantur.1* Quoad synodum vero VIII oecumeoi-

védtigiis sexti canonis concilii Chaloedonensis inhae­

eam. cuius canonem in compendio prae oculis sistit
*Tnagnu8 ille pontifex sanctus Gregorius VII in literis
~

rendo statuit ..Et sessione XXV capite 1 de refor­

ad Hugonetn Diensem episcopum suum in Gallia vi­

matione: ..Quapropter exemplo patrum nostrorum in
concilio Carthaginiensi, non solum iubet..
et in-

carium, agens adversus investituras ait: ,,Eadem sen­ P ferius:

,.Cum et apostolorum canones prohibeant,

tentia et animadversionis censura, quam-beatus Ha­

ne res

ecclesiasticas, quae Dei sunt

drianus papa i» octava synodo, de huiusmodi prae­
sumptoribus statuit, re adstrictum cognoscat ·.“ Sed

donent..." Quibus omnibus accedit praesentis synodae Vaticanae auctoritas, dum in capitibus de synodis

consanguineis

vel ipse Hadrianus, de quo Anastaaiua biblwthecanus

dioeceaanis ad Antiocheni concilii canonem XX pro-

in praefatione huius synodi aperte testatur eoedem

vocatur, ut evincatur idem antiquus mos ecclesiae

Hadrianas in­

synodos dioeoeeanas celebrandi, similiter et alibi ni

apostolica auctoritate confirmavisse.

quam pontifex respondens Basilio Augusto ab ali- »

fallor in aliis locis.

quibus statutis in synodo VIII dispensationem petenti

Pluribus Widcndis supersedeo, nec tempus habui

iit * : ..Nihil possumus ab eo, quod iam constitutum est

nec volui commemorare Anastasium bibliothecarium.

i nemje canone IV), ordinare diversum vol disponere.

Quidnam dicam de auctoritate canonum apostolorum,
de approlwuione istorum ' nolo talia commemorare. nec

1 Labbe eoll. coaeiL tees. VIL J*<· WL
▼»«(. Coleti; Mansi. XI. SMcd.
*
i Ub. IV. episL XX4L
Migre, Patr. laL torn. CXLVm.
pag. 478.
• Labbe tea. X. pag. 87» si. rea Oototi; Maae. XVI,
N7a.

**

volo de eis vindicias agere, quia plura .sunt hi^quae

homini catholico non placent multum ; net' multum
ponderis tribuere iis quae in aliquo libello synodico
1 Isfrer dntriMM r. pretqfcM
*.

Cf Migre pair. 1st. ioa. CV,

1

CONGREGATIO ORNERA.™ RKPTUAGRglMA PRIMA 14 mü

49T

leguntur, ubi plane laudat canonee quod et graecam A nal» Tuneorêmata recuœ floreatmarum diligenlxai-^
et gentilitiam et haereticam pfautatem dispulerint;
mue inquisitor > ut pote tertia aogculant « oéulatus.

Λ nec ea tamquam arguMfcntum proAionis in jnedium
'proferam, quae

legusrtur

poat haec verbe...quenrtdngxluiD etiam tn gwtis cùB

in excellentissimo opSbe1

ciliorum o^tknentvoruoi etc.” rtatim subiungit ..H
'
*
ponitur confirmatio, non limitatio, non coar^tAtio'.

ίUrie ffrlrnatltç t/moonim huturia et mommrerta
tom. 11 pfr'5 A trullam· eanonibua et daretis ubi

z

1

compendio non

cqpfirmatio praefaA articuli tmtimonio sumpto tam
ex gesti· conrilioruni oecufueniconjm. <juaiu >a» r»rum

semel suo Gratianus poet Ivonem in Deçreto ornav it,
immo quaedam ex iisdem Sixtus ille quinque pontifex

canonUm auctoriMite»^^
*
+
^feverendiasimus patriarch· Melchitarum. qui un»

haec leguntur? ^Eadem nihilonlinu
*

1 in
*hoc

*
maximus
ad âpostolicae-'usque sedis fastigium non
semel in suis litteris protulit.‘‘
\
s

amboue praeceeùt. œneilAru Valuanum nullo

modo UH» et privilegia patnafrfegrum admiere vellet,

Quae autem de nonnullis <si bene jptel|fxi) i»>

dummodo non ita intclligantur uf contineant c»M<·
tidhem vel limitat icneAi plenitudini· joieetaiw. quani

suhrissiinis canpmbus poeniteAtigrii» sanctorum pa­
trum dicta sunt, pleniori certe bilan ce poterunt colli­

{tomanua pontifex obtinet iure divino. Non obhviMM-

plurimis alni sanctissimis eoruindem patrum

tur reverendissimus ille vir, et'etiam revenwdiwumite

canonibus, qui antiqua
*'
severitatis et ferventis pietati»
disciplinae pbeuitentianae basim et fundamyntüm

dogmaticam condere et non disciplinarem. ar prnnde

brari

constituerunt. \

ajvhiepieopus *.F<vgara»
ienni

(

·

*
n<

constituilonetn

hic de iuribus Λ ^«ilegiu patriarcharum mentionem

\

ORATIO

In<

tB

ret erendi pairin demiifti i'tiroh Aemilii Freppel
epitropi Andec^teeneiê *.
\
Eminentissimi iiraeaides, eminentissimi et reve­

rendissimi patres.

nec neiMano nw etiam utiliter fieri pmw. ne von

fusio oriatur inter iu» arclotssiiiuni ot m» dninum.

Et haer prima eet mea olwrvatio.
Quod attinet ad vue·· <ρώ
*>»ραΖΜ

*
2

iMriadtefà)

ônm<<fajta rt ordinaria. eae omnino retinenda
*
tenseo.
et quidem ob gravissimo
*
errores quibus opjOnuntur.

iam ad finem vergente, ultimus quaedam verba fa­

Etiam dato. non < oncse
*^
quod >
* ’· vox lur gdu i.r epi
Hwpalie de papa usurpata iiova sit nex *u tlielogorum

ciendi veniam petierim.

Aat doctrina ibidem exposita

trita, nonne id semper morts m evvlreia fuit, now

mihi tam clara, tam rerta, tani accurata videtur, ut

erroÿbu· vocabula melius et Mnctius veritatem ex-

Panitf mihi quoi discussione super capite tertio

nonnisi cum aliqua aegritudine obiectiones sui versus

eam congestas audiverim.

Aliquibus igitur ex hisce

ista

opportuna immo neswana nuhi videiur'’

vox

obiectiombus dilutis, unam vel alteram tantum emen-

Quia perfractis negatum fuit non solum a Febronio.

datiunculaiu prcq>onere mihi mens est.

a Tamburimo. ab Er bel. sed etiam ab aliis canoniatis.

1° Quod spectat ad decretum concilii Florentini
*
sati

mirari non possum, quod aliqua limitatio vel

pontificem ullum munus vel ullum offi

summum

cium episcopale in quav is dioecesi nenen- jkww·. nim

coarctatio primatus apostolici quaeratur in his verbis

consentiente et permittente episcopo illius loci.

..salvis omnibus iuribus ac ptriilegiis patriarcharum’*.

disertis verbis adst ruere conatus est vir non ignoti

Hanc limitationem vel cxMKXtationem in istis verbis

nominis, sed fama percelebris, qui tot schola
*
veneno
suo infecit, scilicet Van l>pen. luris eerl. p. 2.

pro ea qua pollet

eruditione, adstruere conatus est

reverendissimus archiepiscopus Remensis et alii post

ityuim vel ante ipsum. Sed pace dixerim, haec senten­
tia nuhi provenire videtur ex mera confusione inter
ius ev'clceiasticum et ius divinum (multi patree: bravo,
optime).

Certo enim certius est privilegia patriarehaixim
nonnisi turis humani vel ecclesiastici esse, dum pri­

matus Romani |«ontifM-is est turis divini.

Porro id

Id

sect. 2. tom. I.
Sed

neque vox

nova dici

poteat.

Et

quidem

1° qsuq»av^t eam I>eo .Magnus e riben
*
ad Eudoxiam *
nu^stam . littera enim hanc fert inscriptionem: .,Ιλο
Romanae «4

universalis . ««vh^uae episcopii».‘

*
Epi

stola ad Eudoxiam authentica eat. non apocrypha;

legitur in cxillectione l^ablieana tom. 4 )<g.

Argu­

mentum hpr infnngere voluit reverendissimus arvhi-

quod est luris divini, nullo modo limitari vel coarctan

epiMxipus

potest |ier id. quod est solummodo turis ecclesiastici :

part^cidaA's. qui etiam similem titulum usurparunt.

hocce principium est, ut ita dicam, axioma quoddam
in rebus theok^icis. Ergo per istiusmodi privilegia

eptoropwM wsiirr#w/i>f

('olocensis

proferendo

aliquos episcopo·

Sed al uid est diiOre. aliud est sumere hum titulum
quem ahqui

jAtriarcharum, utpote iuria ecclesiastici tantum, neu-

et in Ius cos non laudo^ usurparunt. et ahud est

tiquam potuit restringi vel limitari plena illa potestas,
quam Romanus pontifex obtinet iure divino, utpote

dicere verbi gratia archiepiscopus ceclorae (’oloeen-

Florentini absonum plane commentum obtrudere veli­
mus, dici omnino nequit ius divitium per ius ecclesia­

2° Marcus Antonius de Dominis anhiepia-opus
Sjiaialensis hanc pro|x»itionern adrtruere <v»atus est.

sticum coarctarrivoluisse.

quam,

ais et universalis Telesiae, quod numquam m mentem
ipei a Christo
Domino
*·'»''
•c
. ........... demandatam, prouti loquuntur
alicuius epuxOpi venit, et quod μ*πι|'«γ feierunt |ier
patres conci
ΐΐιπίϋ Florentini. Niai igitur patribus concilii D quatuor saecula Romani (tontiime·.

Haec verba ,,salvis omnibue iuribus et privilegiis

m fallor, modo audivimus: Tota antiquitas

universitatem Rqmani episcopatus (non dicit prima­

sapientissimam quidem continent re­

tus, sed episcopus) ignorat. Absit, alait quin ullam

gulam oeconomiae v^el dispositionis ecclesiasticae, vi

comparationem instituere velim inter Spalatensem et

cuius et res et personae in statu uti possidetis rema­

reverendissimum archiepisropum Colocensem . sed eius
propositio ferme iri idem recidit. Porrn 'facultas

**
patriarcharum

nent et reliquuntur. sed nullo modo plenitudini auc­
toritatis pontificiae nec officit nec officere potest.

Quapropter advertite,

reverendissimi

patre·, cardi-

<
1 Eet op·· ointdem ssuaeatissisri caM. Pitre, coatre q···
diMerit orator.
• Argument·· ; .Episcopo· AadagareMh placer· sibi aeterna
ia «amitae dixit, et aaiiia eam approbatione patrnm ter·
omaiui iia rwpoadere aggreams Mt, qoa· contra doctrinam
ia aeternate tradita· a asaaaUis prolata fMreai."

theologica Pariaiensis

et non steqiic aliqua laetitia

filiali memoro i anno KM7 l. hanc pr«>;«aitibm-m dam­

navit ut falsam ct ignorantiam auctoris ο»ι<·η<1βοΐ<·πι
•liait conqiaratio.

Atqui si «q>iMxq>atUK Romani |Min-

tificis universalis **
t . et univenodem osse cius luris1 1413 ed. Vtt forte et |«pe« ip«ta« Oratori·. OsMinu·
•orVoslcasi habe· spsd Fraaciaraai d« IUtIay. arehbpteeoima
BsUKMaaffSaMOk Apologia Svtnftht tPariiui·. ΙβϊΛ) p. Sl5.

/

«99

A. SUIONES PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES
.

'·

■

WO

—λ—

oportet: ergo nqqne quoad '. concedo; tamquam Inferior soporiori, nego.Et haac
eet ffeieoda distinctio, ut bene et recte inteiligatur
•qneuiii, neque quoad vocem al quid note adstruit
'Svhenia nostrum.
stalqs quaestionis. Utique Romanus podtjfex ligatur '
et constringitur oooonibus dnciiplinaribue robriliorom
«■ Venio iam (de voce SrdmorM non eat difficultas,
-siquidem concilium Lateranense IV diam usurpat) ad
generalium quae ppprobavit, cdncnibus praedecesso­
rum suorum et sutmrtipsiùe, sed^Rti iam dixi, tamuxein immediata. Non abaque aliqua admiratione
quaak. legislator tertbûs suis,, quas 'observare et
audivi
reverendissimum epibcopum Maasitienaem
dictionem episcopalem

emerentem hanc vocem novam ease et antiqui· theo­
logis inusitatam. A st vereor ne 'suAeum in hac re

secundum quas gubeniare tenetur usquedum ab (pso
legitime^ abrogatae fuerint.' Stante ac vigente lege,
legislator illam nullatenus pedibus oonculcarepbtert :
memoria fefellerit ; ai<|uidem vocabulum istud in
eodem j*ron>ua
sensu tam recunjl apud principem
id exigit ius naturale ac divinum, quia id postulat
theologorum, divum nempe Thomam. Et re quidem
commune bonum et rectus ordo cuiuslibet sociMAtia.
vera\n celebegrimo euo
*opuscolo%ontre
Guillelmum
At hoc principium sobemati inserere prinoM
inutile foret, quia'per ee patet. *
Valst hoc principium
de Sancto Amore pro fundamento ponit, quod popa
habet iurisdictioném immediatam in omnee christiodo gubernio quocumque etiam in societate· civili, de
nos. ergo nullo modo-novum vocabulum-adhibuit
episcopo in sua dioecesi, de paroebo in sua parochia.
Pius VI in suo nuinquam satis laudato et memorando
Nulli legislatori fas est legem eb ipso Istam vel con­
brew Super eoliditatc, nisi sanctum Thomam novum
firmatam absque iusta causa transgredi, donec ab ipeo
^et raentiorem tlieologum nominare voluerimua, quod * rite e
* authentice abrogata fuerit. Sed ex(nde nullo
absit. 1 -Allidam w«
*m
immediata usurpat sanctus modo sequitur Romanuqi pontificem canonibus sub­
lectum eaae tamquam in feriorem superiori ; siquidem.
Antoninus in sua summa theologica a sancto Thoma
inutmuis et suam faciens: ,,Ρβρα habet iuriadictionem
ia|i eaaones habent quoad ipeum vim directivam, non
iinimvbalam in universam ecclesiam."
autem vim ooectivam, in eo sensu, quod pro suprepsa,
Ik-nique eodein voce usus eet in eodem sensu car­
qua pollet, potestate, pleno iure gaudet de istis canoni­
dinalis Turrecremata explicans in suo Appmdu super
bus dispenrandi, atque etiam eos iusta de causa
decretu umom» Graecorum illa verba: ..Eugenius ca­
abrogandi et immutandi.
tholicae ecclesiae episcopus", dicit nempe: ,,Repto
Aq per hanc distinctionem, reverendissimi
Tertia et ultima msa observatio hase est. Aliqui
omnino excluditur despotiamus ille pbantasfi
dominus noster episcopum se absolute et indistincte
reverendissimi orator·· odstroare sibs visi sunt, planiabsdlutismjE, de quo, non sine moerore di
. nominat, quia indistincte non in una dioeeesi tantum,
, tot
ludinem potestatis ponti finire limitandam eam psrBvorarabw
oonclamattooes aegra audivimus et sustulijhus. Ab»ed in toto orbe potestatem habet immediatam." Et
canones
et hano suam sententiam sribaesati nostro in­
effato
m qieoniet
concilio Florentino
orator Latinorum
Bse- •olutismus plane continetur in hoc
serendam
putaverunt
In «o asaersmie/iii
fallor, soli
Ulpiani iuriaconaulti romaai: Quidquid principTplas>rioni respondens ita disserebat: ..Socsemor Petri
ouit, habet logia vigorem. Hic eat absolutismes, bene­
Imbet immediatam potestatem superioris in’omnes.“
Quomodo ergo ista vox immediata de Romanis ponti­
placitum principia locum legio tenens.
ficibus usurpata nova <}ici poterit et parum usitata?
Bed quasso, reverendissimi patra·, olitjuid ne tale
ill bebemato noetro adstruitur? An talia altquq umEgo pro mea tenuitate vix intelligere possum. Et base
quoad voces epsacopolM, ordinaria, immediata, quas c quam inter nos vel minimo excogitavit? Quis omquam dixit a Romano pontifice gubernandam eme
ob praedictas rationes M alias, quas brevitatis raura
eroleaiam pro esus beneplacito, pro nutu, pro arbitrio,
I inviertu it to, omnino
censeo.
pro labitu, acilioat abaque ollis legibtn’vel canonibus?
A ttamen quamvis ista (vocabula mihi maxime arri­
Nemo mm Poteatatsm arbitrariam exclodinus om­
deant. aliquam nihilomin
ipor iis emendatiomm
, proponam, ut melius
cumulative, non pri­
ne·; potestatem planam ao superiorem at omniboa
vative illam episcopales· iut^sdi '
residere pense numeris absolutam, Nit dixit Pius VI in suo brevi
papam et penes episcopos. 'Itaque §3 kx» istorum Super roUditaU, id eat potestatem planam et per^
lerborum „quae proprie est episcopalis iorisdictioni·
An fortanria eo ipeo arbitraria eet potestas, quod
potestas" ponerem: Qms snprewM est epssBOpaii·
iurisdicriowts poteatae. Hocoe, modo exprimitur mural ait auproma? Prodocto hoc aliquotiea dictum fuit, non
iuriadictionem esse vere episcopalem, ot essu osse etiam in baa aula oonoiliaai, aad extra a dstrertoribus at
osoribus .coiadibst aantoritatis; aed qua falritate ipai
episcopalem superiori et eminoatiori modo, ita «t opi­
is recte dia pernet ordinaria/st summos p<mordinarius ordinariorum, ut possim loquuntor
canonistes.

_" t *MaMn aaa*i*M«tnr, «t doferiM ia aebo■Àt* βββί··
ifc··· W··»
(tMHMi

stini; in huno find» Turin (lituwiwnt diota St goats
Romanorum pontificum, « quibua oouatat «μ «μ»·

eat, at qua farta, qua posita, «aMMaflua dtfifaufestes
illinn
art J1 1
— auaaaaaunL Aoumms nanaiflm.

w
:

W

b
TOI

.

CONGREGATIO GEMERAU8 8RPTUAGR8IMA PRIMA 14 iasit 1«TO

το»

.æroxima congregatio generalishabebitur crastina a omnia quidam visibilia st invisibiKa: et postquam
die hora octava cum dimidio, in qua poet relationem Adam in sunimsmril(am incidit calamitatem, ut sancti­
nomine Deputatiouis pro rebus fidei faciendam de tatem etiusüüam, in qua creatus fuerat, initierai.
emendationibus in caput primum et eecundum echo- · et alia subiret mala,ivquaali{iaum, suoeque posterae
ferunt
miseros, per
promjaùunem
matis noetri pBppoutis ac distributis1,' suffragia omnes
r
* *‘
»» Redemptoris
>
patrum anquirentur. Deinde, si, teqapus superfuerit^-- miserikidonUa,. et ceriZos oboânvnaqt eibi.'vutitia et.
ntnt (Pa 89, v. 11l.'ik-.m terris facto
inchoabitur specialis discussio quarti capitis schematis fjtrt oeedlatae
os
■ inoo
inooepit ecclesia, in qua per fidem Hlius salutem conpropositi.
.'.
/
,,At»vero cum-in hesterna congregatione aociderit, sequutj sunt, quotquot in ipsum speraverunt in veten
ut plures ex reverendissimis patribus, qui veniam lo­ testamepto ; non enim aliud sub caelo unquam nomen
quendi obtinuerant, cum in suo ordine vocarentur ad datum est hominibus, in quo salvari poeSent .Act. IV.
12)S Exinde omnia, quae de -Redemptore proiuirat.
loquendum, non essent ptaeeentes^ quod et per ee
praesignata bebentur vel a prophetis ante, ac poet
parum conveniens est et bonum ordinem perturbat,
idcirco monenlhr reverendissimi patres, quod si quis legem Μλτ«1 datam paaaim sancti («tres referunt ad
deinceps, impetrata loquendi 'enia, in suo ordine eius eccWaiam. cuius plures typi deprehenduntur uti
vocatus praeeene non fuerit, in ipso facto veniae Eve, arca Noe, de qua ipee beatus Petrus. Et profecto
ecclesia 'a prophetis praedicatur civitas iusti. urbs
obtentae renuntiasse censebitur."
Hisce vero omnibus,expletis, patres dimissi eunt. fidelis Is. I. 26). civitas Domini id. LX. 14), vinea
B electa (Hier. 11, 21). hortus conclusus ^Csnt. IV. 12),
33.
acies castrorum ordinata (id. VI. 3). regnum rempiler
Altera aonnuUorum patrum petitio de imponendo nulu (ΐ)Μ, n, 44, ()«, y. 191. çutre origo ecc^eia»
Ane dtaousatoal oapitls ΠΧ
*.
__qon in natura, vel pactis «mt legibus hominum quaeEminentissimi do reverendissimi praesides.
rends, sed tota omnino divina ret, et ex consilii
*
Infrascripti patres enixe atque humillime a divinae sapientiae ac bonitati
*
prorsus repetenda. Vnisaoroeancta synodo efflagitant, ut de capite tertio genitus porro Dei Filius consulatantialis Patri, prodiacussioni finis imponatur. Quod ut obtineant, vali- missus in lege veteri Messiae, et ipse exportatio gendissimae sane rationes suadent. Quae enim in eo con­
tium, cum in plenitudine temporum caro et homo
tinentur capite, non modo certa, sed etiam clarissima factus eet, atque habitavit in terris, non modo caeleste
*
sunt : satis iam superqus da iis omnibua disceptatum
hominibus veritates nunciavit, doctrinamque ere
*.
qui.
fuit, ita ot, qui fiunt, sermones fers eodem semper miserat illuni, sed praeterquam typis signifiiare ec­
repetant, neoemum rit: res vero band tanti habetur clesiam voluit ac parabolis, et divinum propositum
thomenti, ut pretiosum tempos sic insumatur, quod suum adumbravit, incepit fecere et docere, et per alios
alia ' graviora merito sibi atque instanter vindicare evangel ium suum nunciari ac doceri mandavit, atque
videntur. Hinc ad aliorum discussionem quamprimum, iq eeipsum credentes coni unxit, et coagmentari i usait
venieoduih, e re omnino esse, patres existimant, quo­ in'unam societatem, quam ap|>ellavit ecclesiam suam
rum bsic nomina apponuntur.
,
(Matth. XVI, 18), populum et haereditatem suam
Franciscos 'archiopisoopuo Barensâà
C (Tit. Π, 14, Act. XX, 28, Ps. II, 8). regnum csalprum
Petrus archiépiscopal Romanensia
/
(Matth. XIII, 24), ovile suum (Ioan. X. 16). Id sutam
lossphus episcopos Thyatirensia.
Christus Dominus multiplicibus ac luculentissimis
Valerius episcopus Gallipolitanus.
factis complevit ; nam post miracula, sermonem in
Marianus arohiepascopus Raginsoau.
monte, ac secessum ad pernoctandum in oratiorie Dei.
Melchior episcopos Niocoisosie-Herbiteoeia
ab hac rediens vocavit ad se, quos voluit ipse, et fecit,
Lodovioue Gabriel episcopal Adrianopolitanua
ut essent duodecim recum, et misit ilhe praedicare run,
Carolus episcopos Aatm··
potestate curandi infirmitates et eliciendi daemonia
Eugenios episcopus BaaUaaaaia
(Matth. X, Marc. 111, Luc. VI). Mox pascha secundo
Stspbaaus episcopus BethleoMMi
*.
celebrato, cum egressui abiireet in patriam suam, vo­
Franciscos Xav. episcopos Cast rimar».
cavit duodecim, dedit illis virtutem, et |wtestalem
super omnia daemonia, et misit praedicare regnum
34.
Dsi (Marc. V, 7, Luc. IX). eoeque plura mirabilia
edocuit ao magisterium edocendi, et praecipiendi im­
Meae gea irait toetoo angar engtto I ot H ae—ltn
posuit inclamando „qui vos audit, me audit, et qui
Menta dsMtoMtoa
*
primas 4to seal nata OMaM. '
vos spernit, tne spernit". Tertio autem celebrato
Ad osput I.
paaoha, postquam transfiguratus eet in monte, et alia
L. Moraao gpiifidiiarit· ■— Totum oapot reforme­ mirabilia/ operavisset, discipuli venerunt Caphartur asa [M6-88]:
D notun, ot residens vocavit duodecim. monita institutâoaasqae ipsis ampliavit, irretractabili decreto sanoivit, qusasouavque ecclesiam non auditurum, ut
ethaitam Ot' publicanum *ee habendum, ideoque iudicaam sériasses iw in terra iudicium Dei futurum in
eqpto, rooxqos adiunxit : „Amen dico vobis : quaecumqvt slUgaveritis super terram, erunt ligata et in caelo :
tum (Λ.ΧΙ 7, ·), iMluitoii
et quÿMsaqne solveritis super terram, erunt soluta
«t ia eaalo." Deinde e mortuis reoqgcitatue, una sab­
batorum, oam fores ssseot clausa», ubi erant discipuli.
Mees stotit in taedio eorum, et dixit eis: Par nobis;
tUB oetoadit manus ot latus, dixitque eis iterum :
wPla vobis, sicut misit me Pator (qui e coelo in terram
ed vitom Mtansm hominibus largiendam me misit),
***** mitto vos" pari auctoritate, et ob eundem finem.
*
Se
eam dixissst, iosufflavit cum ordinatio·» potoMaMB «d
* eeaimae instituendi, ssu ordinandi suetae-

*

♦

A. SESSIONES POBLICAE ET OONGMGATÏONE8 GENERALES

703

,

....... .....-------- *------ ,----------- ------- --- ---- --

-

7M

r-------------- .----- F,-------- ----- -

-«ore·, et dixit eia : „Accipite Spiritum sanotum, quo­ A
Porro versu» finem capitis no» satis apte dicitur :
rum' remiseritis peccata, remittentur ei», quorum ,^ohae Prtnm prae ormiifu apoeicli» rioe seornms
retinueritis, retenta sunt." Tandem undpcim, cum rits^alu Mtv ommbsu
si IpSB scilicet Petrus
abinaent (in Galilaeam in montem, ubi constituerat in numéro apostolorum non ait .recensendus. Potius
illis, Jésus secedens locutus eat feis dicens: ,,Data est dicendum : „solum Petrum prae ceteri» apoeiolu ritv
mihi omni^potestas in caelo et in terre: eantes ergo seorsam ttugulit riteommluir eimal."
docete omnes gentes, baptisantes eoa in homine Patris
. B. Maguatoo BoUaeati» (533]. — Lin. 7, dicatur
et Filii et Spiritu» sancti, docentes eoa servare omnia, sic ,,Ad unum namque Simonem filium lonae, <fueut
quaecumque mandat^ «obis. Ecoe-egp vobiacum eum
immutato nomine Petrum seu Pejrem vocaverat ", et
' usque »d consuming’'pnpm saeculi.
primum inter apostolos elegerpt *, post eius confresioItaque per prsedicalionemevapgelii, baptismum at nehi „Tu es Christus filius Dei vivi“ Christus dixit.:
mandata, ecclesia sua fundata, et apostolis constitutis ..Beatus es, Simon Bar-Iona, 'quia 'caro et sanguis non\
yf
eiusdem rectoribus cum divino magisterio docendi, revelavit tibi' etc. cum toto sequenti textu.
Haeâ^vropono, ut clsrius appareat institutio pri­
gubernandi, solvendi ac libandi, sicuti unus Doua, una v
fides et unus baptismus tantummodo haberi possunt
matus b. Petri, et melius perspicientur
ivae
Christus Dominus uni ex iilis singulares proreus prae­ ■et munia primatus, quae in illo Christi Domini oraculo
rogatuas dedit, primo nempe quemadmodum Abram ** continentur.
et Jacob patriarchis nomen Simonis commutando in
4. Ferré Caealeaait [530]. — Pag. 5, lin. ultime
Petrum Luc. XI. 14, Ioann. I, 42); tum poet seces­ B mutetur sic : ..aperte opponuntur danraapê, seu falsae
sum ul orandum eidem coram aliis apostolis nun­ eorum sententiae."
htiando : Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo
Ratio mutationi»
ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt
udiersus eam, et tibi dabo claves regni caelorum
Quia lententia negans primatum Petri prae eae-,
..Matth. XVI, 18), sic ipsimet ante alios potestatem teris apostolis, et sententia ita dicta capitis ministe­
clavium conferendo; demum eidem Petro munus im­ rialis, a Richerio invecta, ad quos schema alludit, iam
ponendo agnos et oves pascendi, fideles scilicet ac pluries a summis pontificibus damnatae fuerunt. Si
pastore», et confirmandi fratres (Ioann. XXI, 15, 16, igitur sententiae ipsae damnandae in constitutione
17). quibus omnibus apertissime Jlum constituere sus concilii Vaticani dicerentur, quasi videretur nulla ratio
vico caput ecclesiae indixit, in ipsam universam pri­
haberi de condemnationibus a summis pontificibus
matum dare, et fundamentum ponere, aedificationis iam latis.
'Ad oaput II.
perpetuae cum prophetis et apostoli».
1. Monam y Martàu Graaaimeù^ (536). — 1Ί
Igitur miseretor Demimus, qui omnes homines vult
magis magisque elucescat providentia Christi circa
«alvo» fieri, et ad agnitionem veritatis venire, ec­
clesiam instituit cum divina missione universum genus Petri primatus perpetuitatem inbacsedeapcetolice.ao
humanum per fidem et legem suam, per sacramenta et in Romani? pontificibus, preset, iuxta meum iudicium.
gratiarum Spiritus sancti diffusionem ducendi ad prima periodus capitis secundi hoc modo concinnari.
v ita.iti aeternam, eique secundum divitias sapientiae C
„Quod autem in beato apostolo Petro princeps
■ «uae pastores dedit apostolos istorumque successore pastorum, et pastor magnus ovium Dominus Christus
lesus in perpetuam salutem, ac perenne eccleeiae
epiHtqios, quos Spiritus sanctus pduit illam regere,
bonum instituit, id in eadem ecclesia, quae fundata
et principem eorundem Petrum perpetuo item vic­
turum iti sucvnapribus, ut fideles omnes unius fidbi super solidissimam petram ad finem saeculorum us­
que firmiter stabit, iugiter durare decrevit ; ac propet'esritatie vinculo continerentur.
2. Schwarsenberg Pragenti» [522]. — Probatio terea sua divina ordinatione ac providentia salubriter
factum est, ut Petri primatus integre, inviolabiliter
pnmatus Petri ex textu apud Matth. XVI, 18, 19,
tunc demum solide et contre obiectioties tute con­
•emperque vigeret in sancta Romana eoclesia, ..quae,
ficitur, si simul exponitur, in qua relatione funda­
ut aiebant patres concilii Lateranensis IV, disponente
mentum Petri ad fundamenta omnium verretur apo­ Domino supeeomnes alias ordinariae potestatis obtinet
stolorum, super quod, testante sancto Paulo (Epbes. 2), principatum, utpote mater universorum Christi fide­
aedificati sunt fideles, et quomodo Petri potestas sol­ lium, et magistra." Nulli enim dubium, immo sae­
vendi et ligandi ad similem omnium apostolorum culis omnibus notum est, quod sanctus beatissiuiusque
potestatem,(Matth. 18) se hebeat. Cum eadem verba ’ apostolorum princeps et caput...“ etc. ut m rchrmate.
2. Amat Moalereyearis [538]. — Prima pars
ad omnes apostolos quocjue dicta sint, vere asseri ne­
quit, ad wmtm Petrum fuisse prolata: et quoad rem si­ periodi 2, incipiens ,,Nulli enim dubium" etc. mihi
milis obiectio de fundamentis eodesiae expectanda est. videtur sequenti modo reformanda, nempe: „Sanctus
Quandoquidem decreti dogmatici forma «w
*
1 enim beatissimusque Petrus, apostolorum princeps, et
debet, ut quasvis obiectiones et dubitationes, quantum eccleeiae catholicae oaput atque fundamentum, qui a
Domino nostro lesu Christo" etc. omissis „fideique
fieri poterit,.claritate et plenitudine sua excludat:
'«inveniens, immo necessarium videtur, apostolorum columna."
Ratio est, 1. quia, licet in se forsan verum sensum
quoque fundamenta et potestatem solvendi commemo­
rare et cum suiiima Petri potestate conferre. Optimuni exprimere valeant, et ita locutus fuerit Philippus pres­
utique erat, doctrinam de apostolioo munere, utpote byter, apostolicae sedis legatus, patribus concilii
generalem, illi de primatu praeponere, quo facto pri­
Epbesini; tamen neque verum sensum, literaliter
matus natura et vis in plana luoe apparuisset. Quod sumpta, prseseferunt dicta verba : „nulli dubium, om­
qtiia non placuit, inserenda hic saltem commemoratio nibus saeculis notum", uti decet in decreto dogmatico:
videtur in hunc vel similem modum :,,Quamvis sancta neque omnia, quae oratorio modo dicuntur a sanctae
Dei ecclesia super fundamenta omnium apostolorum sedis legatis in conciliis, censenda sunt approbata a
a Christo Domiqo extructa sit/omnesque a divino re- patribua 2. Quia non sunt ooufonhia iis, quae defi­
demptoqp alligandi et solvendi supra terram potes­ nita fuerunt a concilio Florentino, nempe
tatem acceperint : tamen peculiari et eminenti modo pontificem nxxxmrem esse - beati Petri pràvipie
super Petrum aedificata fuit. Ad eum solum
' Issa. L 42
.,enim“ ete.
•MatU.X,l

1 ..
TOT

EMENDATIONES IN CAPUT I ET Π ÔCHÏMATI8

roe

apoetolorum... v Miueqve eodetiae oqnf?',‘cuim <
'
35· -,
praerogativae etiam in beato Petro Romanuh pontifex Xmsndatlonw In oaput Inn prisaUm exhibitis. ■
accepit : non nero. dicitur ,jqnetolorum caput'' 6eatu»
Petnu Nec enim congruere mibi videtur, ut hoc con­
ta ***** tHaraà.
«
cilium Vaticanum deviet a modo loquendi Florentini,
·' 1, CmZgly Fetradi ep. 1'rgeUenru.j-· Eminenin decreto dogmatico; niai novam defipitionemaut ex­
plicationem ediqpre declararet, et quidem expressis tissimi praesides, ennneotiasqpi et reverendissimi pa- '
tres,, iure quâm optimo exordiolur primam constitu­
verbis.
,
'
’
Dixi omueis verbis ,,fideique columna" : cum enim tionem de ecclesia a primatu principis apostolorum
beati Petri. Nam omdia iura apostolis collate ad funet sanctus Paulus, et etiam hoc concilium, in alio loco
*
*^>ariicularee
ecelesiasrin variis mundi legioni- .
tap. IX de ecclesia) dicant : ecclesiam eese ,,,nOlum- d<tndiffl
eam veritafje" (seu fidei), non videtur expedire, ut bus connexa erant curp beati Petri pnmatu' et · ab
id^peum de beato Petro, saltem nisi aliquo modo tem­ eo dependebant in eorumderi) exercitio. ‘ Cuius req
peretur aut explicetuiy dicatur; preStwCrtini, ut supra argumentum exhibetur a sancto loanue in rapite XXÏ. i
ubi refertur ...
Petrum dixisse ad apoSeolos: Vado pie·
dixi, in decreto dogmatico.
'
'
, .
Huic aliam rationem adiicere possum, .quae prae- T<Vtm. et apostolos respqndiaae: l mimus et· nos tecum,
ci pue valet pro regisqafBus, ubi catholici cum aratho- eCPetrum traxisse in terraai ad pedes lesu rate fie·'
licis permixte vivunt : cum prolectantibus enim semper num magni^ piecibue, quin scinderetur.· Haec autem
»■ aanctontim
uti debeanus verbis sacrae Scripturae in sensu obvio B piscandi ratio, ex interpretatione·
sanctorem patrum
indicavit rationum ministerii in Ooclesi^ quod ipsi
et litterali ; alioquin nos incusant de abusu sacrorum
ibidem collatum eat. Insupêr istud novum evangelii.
Librorum ad stabilienda nostrae fidei dogmata: eum
autem hucusque omnes ecclesiae defénaores verbiç èàput, videtur loannee adiunxisse postremo versiculo
apostoli : „Ecdemam nempe ente columnam et firma­ historiae ev angelicae: Haee autem urripta stmt. ut,treUnde non
mentum ceritatif", usi sint ad statuendam, invincibi­ datie. quia tenu ent Clirirtui Filiu» Dei
immerito a quibusdam vocatur eodioillutn loanuis de
liter, ecclesiae indefeetibilitatem et infallibilitatem;
historia primatus bento Petro collari.
nunc applicando ea ad statuendum beati Petri pri­
lure etiam quam^optimo imitamur magnos legismatum, eandem accusationem ad hoc etiam exten­
decent : ergo potius est, verba praedicta omittere; dis latores Theodosium, Valentinianum et Gratianum im­
peratores, qui sapienter edixerunt : ..Cunctos populos,
enim non^ndigemus ad primatum Petri eiueque suc­
quos clementiae nostrae regit temperamentum, in tali
cessorum stabiliendum.
S. Amat Montereyensie [ib.J.— Cirça finem eius­ volumus religione versari, quam divinum Petrum
dem periodi, pag. 7, linea 11, haec verba ,.ita ut, qui- Ipostolum tradidisse Romanis, quamque pontificem
,
cumquC" etc. maiorem vim et emphasim certo aequi-, Damasubi aequi claret
Duo tamen videntur desiderari in hoc capite ad
rent, milii videtur, si praeposito puncto, nova periodus
ex iis fieret, hoc modo: „Quicumque ergo m hac ca­ maiorem eius perfectionem. Primum, est. ut non tam
ieiune citetur textus evangelii Tu et Petru» etc.;
thedra Petro legitime tuccedit, is iuxta Chrieti ipeiu»
hufitutionem primatum Petri m snuneraom etrleeiam c adeoque aliquo modo insinuetur, sensum, quo sancti
obtinet" ; addito legitime, et mutato dbtmeat in ob- patres illuni exposuerunt, vel· de Christo, vel de fide
tmefi·
\
Petri, non esse contrarium expositioni, qua dixerunt
4. Filippi 4ςηαΙαΜΜ«\537]. — Cum schismatici et crediderunt, illam petram fuisse personam Petri ;
et protestantes, et cuiusvis hominis haeretici contra immo vero utramque interpretationem nobis exhibere
primatum Romani pontificiseeu ecclesiae Romanae plenam et integram rationem primatu»
Desideratur 2° ut declaretur explicite, primrrtum
tanquam in potestatem abusivatn, et primis ecclesiae
saeculis minime cognitam, clamare nunquam desti­
Petri ita consociatum fuisse cum apoetolatu orétaroterint ; non incongruum mihi videtur, ai aliquid de rum apostolorum ad fundationem ecclesiae, ut apostopriorum illorum temporum traditiorie innuatur, ut ipaa latus subiectus fuerit primatui, et non independens
quoque diligenter observata, et in rem nostram apte aut ferme independens ut nonnulli blaterant.
vindicata appareat. Haec igitur ante ultimam par»-,
Cuius rei gratia propono vobis emendatum caput :
Caput l. — Apotlolicu» ecdetiae Chrieti primatui
graphuni cap.2, pag.7, lin. 15, addenda oenrerem:
,,Hine semper, vel ab ipsis antiquae ecclesiae pa­ M pertona beati Petri a Deo ineti tuitur.
,,Callidissimus humani generis serpens nequam,
tribus, cum diffusae per universum orbem fidelium
communitates in suo quaeque solo succrescere stu­ qui olim corda parentum superba libertate sciendi bonurq et malum infecit, ut eos a fide et obedientia
derent, ad Petri sedem Romanam, tanquam ad uni­
tatis principium et ad tesseram universalitatis oculi Dei in omnigenae mortis miserias prolapsos e paradiso
convertebantur. Iudicis vero Romanorum pontificum D voluptatis ei iceret ; ipee nunc quoque simulata nocendi
vAfritie semper adnititur, ut fideles fallacis scientiae
ultra suam regionem lata, nedum reverenter aooepta,
studiose etiam efflagitata, atque inviolabiliter, ob­ et religionis specie decepti, a fide et obedientia apostolici primatus, quem Christus in persona beati Petri
servata fuere. Quae sane primaria in universam ec­
clesiam auctoritas tam plenum sibi et unanimem orien­
instituit, in schismata et haereres corruentes a para­
tis aeque ac occidentis suff ragiunj vindicavit, ut merito diso ecclesiae extorres fiant. Neque enim aliunde haebeatae recordationis praedecessor noster Hadrianus rosea obortae sunt, aut nata sunt.schismata, quam inde,
una nuncupatione Romanam catholicam et spoeto- quod sacerdoti Dei non obtemperatur, nec unus in
licam ecclesiam concluserit et praedicaverit (apolog. ecclesia ad tempus sacerdos, et ad tempus iudex vice
cone. VIII Constantinop. ad Carolum). Manet Christi cogitatur Cunctis namque evangelium scien­
ergo" etc.
tibus liquet, quod voce Domini, sancto et omnium
b. Amat Monteregemeie [538]. — In ultima apostolorum principi Petro, totius ecclesiae cure com­
periodo ,,Af<ase^ ergo" dicatur ,,Manet igitur (aut missa est *. Quam divinam institutionem primatus
promde) dirpontio veriiatii" etc. ut in schemata.
> Issa. XX. *1.
Quod si haec minime placerent, saltem addâïur
• MI«m Ρ.ΚΧΠΙ. MU
verbum „legitime" post „Petro‘‘.
• 8. Cyprteaas sfM. M s4 OaraeUesi f·
·*
’ 8. Ox^eliM M. Mb. IV, sfM. M.
Ooeoo. asnasL· rosos UL

i.
V

-

A.8E88I0NE8PUBIJCAE ET CONGREGATIONES GENERALES

7.07
■P

*,

'

—
•

(

ρο^βν» iurisdictionis aid îuni tatam fideiet A in. compacto aedificio mystici corporis Çhristi super

aedifiyajto, eideqvque, vajet ' centro .firmissi• communionis a Deo ChiirtiémDomSo^
. immediate ao-. Petrum
.
directe oplliji perapnjm beatissimi Petri' in urtivereanf mo, usque ad finenf stoculohim perenniter cohaerente,
eccleeikni, nos < qsoque .praedecessorum nostrorum. <Neque enim morientejb^ato Petro,-periit apootolictis
exempla aequati et docetips, ^st- confirmamus, et de- eiusdem primatus^aut oenthim aefrifiçii totius domus
, ' claramus qf tandem pressantia rehismat
*
et, hausses * Dei defecit ; multae, siquidem sidhufi supererant gen-.
destruantur, praeconiq. ^nostro veritatis salutiferae., tef a Christo syPbr petram aedificandae, multique
. Etenim hoc aportplil4
priupUu
*
divinitus praeiacto, «restabant filii Dri, qui erant dispersi^ quos Domia«s\

*

.

< verae ao.

’. 70β

Ecclesia est vera unius domus
*
J)ei congregatio,' qùaè
in ununi Cotinexum corpus r^que oompaotum unitatç
fidei et charitatis assurgit
.
*
*
. _
..(juamobrem voluit 0èus Pater, specially'dilec-

congregaret iu. unum·1.'
■ „Quasnobrem voljit Deus
*
sapieutiasimus corporis
jjpcleaiae sqae architectus, ut apostolicus primatiu peri
severaret iure divino integer atque uidefectibilis * in

tionis- suae beneficio, inter- omnes apostolos unum
' eligere Simonem, ut vices ageret in terris Christi Filii
sui unigeniti,- quatenus ipse eet petra vitae et .lapis
angulm-isWkei, et apostolus et pontifex confessionis
nostrae: quare-illum voluit nominari Petrum
.
*
At­

succeesoribua beati Petri ad indivulsam fidei
eCooei*
muniopis (a domo Chriati unitatem perennema.Hinc
manifestissimus in universo munio paMre debebat

.

novus mons Sion, in quo posita esset inconcusso petra
totiua aedificii templi Dei, columna fidei immobilia,
que hac. mirifica communicatione nominis demon­ cathedra ventatis incorrupta, jt centrum unitatia divistravit clarissime ■ inconcussam' ?t firmissimam, B nae, cui si gentes cohaererent, lapides vivi redderen-.
semfierque indefecti bilem beati Petri fidem, in qiia tur, ao in vera revelatione evangelii statutes fierent,
t ecclesia Christi ita fundata et firmata esset, ut non et doctrinam verbis vitae audirent incorruptibilem,
quam fide indubia crederent, atque in numquam mu­
taberetur, et esset inexpugnabilia inferorum portis
.
*
..Neque haec lingularis apostolici primatiu prae­ tando centro .unitatis et charitatis caelestis innixi rogativa confundenda est cum muniis et officiis apo- essent teri filii Dei congregati in unudn rohaeredesque
stolstus, omnibus apostolis ex aequo communibus : eed cum Christo regni aeterni.
„Haec autem incorruptibilis beati Petri cathedra, '
hebenda et credenda est tamquam proprie unius per­
sonae principis apoetolorum beati Petri, cui uni fuit omnibus gentibus certissime patens et manifestissima,
a Deo colleta. Fuerunt utique caeteri apoetoli prae­ non alia procul dubio est, quam Romana episcopalia
cones et fundamenta fidei : at vero unus beatus sedes, quae a tota antiquitate, semper, ubique ac con­
Petrus, petra vocatur, eius namque fidei iperf quoque stanter appellata est apoetolica beati Petri cathedra.
per quam ea, quae est ab apostolis in ecclesia traditio
ecclesiae fundamenta credita fuerunt t.
,
„Alque ideo Uni Simoni Petro contulit... etc." et praeoonatio veritatis pervenit usque ad nos, et ad
quam propter potentiorem principalitatem neoesee eet
ut in-schemate.
'· .
omnem convenire eccleaiam, hoc eet, eos qui sunt undi­
b
que fideles
.
*
Haec est catholica, apoetolioa unitatis
Ia eapnt sseaaia·.
3. (’aixal y Eetradi ep. Urgelleneie. — Rectissi- ^idei et communionis cathedra, contra quam pqrtae

mus eet ordo huius secundi capitis. Sed valde optan- C inferi numquam praevalebunt, et in qua noe inscruta­
dum enet ut perpetuitas primatus, quae in paragraphe bili divinae providentiae secreto, nunc sedemus apoprima deducitur ex fine eiusdem, prius demonstraretur stolici beati Petri primatus haeres, licet indignus, et
ex verbis Christi : Nfcpo
*
bone petram aedificabo ec­ successor eiusque locum tenens. Quem enim princeps
clesiam meam. Nam claret evidenter, aedificium ec­ apostolorum divinitus accepit, supremum totius eccle­
clesiae non completum fuisse, vivente Petro; adeoque, siae primdtum, a sua persona indivisum, aecum Ro­
ex decreto Christi, primatum non interline, inornate mam tulit, atque hac in urbe cathedram defigens et
morions, ad ·<ucoessores in eadem apostolica sede per­
Petro.
petue transtulit.
Optandum esset etiam, ut nos imitaremur quadra­
„Exultatione igitur et.gaudio magno cor nostrum
ginta duos illos episcopos concilii Arelatenais in
Galliis, in epistola ad sanctum Leonem Magnum, in Domino dilatatur, cum post decem et octo saecula
.adiieendo in paragraphe prima mentionem nostri cum dimidio, non obstantibus conatibus inferorum
innumeris, liobt nobi-t in hoc concilio Vaticano idem
regnantis pontificie hoc modo: [d nobie integrum
perfecerat, qui apoetolicae km» eedù regninu divi­
rep-tere, quod huius redis nostrae apostolicae dele­
num principatum: unde reNgianie noetrae, propitio gatus dixit in concilio Epbesino : Nulli dubium est...
etc." a lin, 26, pag. 6 schematis usque ad verbum
Chriato, font et aripo manavit λ
exercet lin. 10, page 7 [5bs-u].
Denique videtur expedire, ut sub finem capitis
„Quamobrem quicumqua... etc.
*'
a lin. 8, pag. 7
damnarentur errores Febronii et protestait: lum de
conficta ab eis constitution» ecclesiae Christi, contra B usque ad obtinet, lin. 12, pag.' 7 [5 ln - Oi ] ... ..Ma­
ndem apoatolioam Romanam, quemadmodum ip pri­ net enim dispositio veritatis, et beatus Petrus... etc."
mo damnamus errores contra primatum beati Petri. a lin. 18 peg. 7 schematis usque ad verbum reliquit,
lin. 17 pag. 7 [Ses- «]... .Jleiioimus ergo et damna­
Propono igitur empndatum caput, hoc modo:
Caput II. — Apoetolicut beati Petri primatui mus vel hasretiosA,vel errone» illorum sententias, qui
perneverat iure divino, ad totiua eodaeiae unitatem dixerunt primatum Roman» cathedrae esse solum­
modo honoris, et eccleaiam Christianam dare societatem
m Romania pontificAua integer ae indefactibilù.
„Necerearia unitatia lex, quam Doua creator sa- aequalem, ubique terrarum vinculo spiritus consocia­
pientiasimus omnibus imposuit 'corporibus ut apte ac tam, ad colendum Deum, secundum doctrinam a
concinne cohaererent suo centro ad Jines singulis Chribto traditam ; aut qui negarunt ittf ^eatf Petri
speciales assequendos, elucet mirabilis supernatural!
Dei dispositione et virtute, ac demonstratur fortissime
■ 8. Ambrosias Uk. ΙΠ, «s «Aa
*
aA
» Matte. XVI, IS

» 3. CyrUL Alex. Mb. IV As Trinitate.
• 8. eragsitai Naa stat, te
sare, ia Atop.

maior.

• later sf» a Letato M. tau J, esL m < Mlgaâ.

Romam, aut inficiati sunt Romanum eiua pontifica­
tum, quo divinum et apoatolicum totius ecclesiae pri­
matum in Romanis pontificibus negarent."
3. Card. Riario Storea aep. Neapolitanae. —
Pag-7, lin. 14 ad 16 capitis Π [6 Bt1] constitutionis
« losa. H a.

• 8. beareaa akr. te». Mb. ΙΠ, cap. UL

EMENDATIONES IN CAPUT I ET Π SCHEMATIS

709

,Unde .quicumque in hac A H fusius excutiendas. Tpuas protulerunt enim emen­

primae de erideaia legitur :

cathedra Petro succedit, ia iuxta Chrieti ipains institu-^

datores Uli, qui .sunt ex reverendissimis et illuetriasi- '

tionem primatum Petri in eocleaia obtinet.“

inis patribus, qui iam al initio schema nostrum im­

.

'

probarunt propter ordinem idgicum violatum,'propter

Ver^a haec per pCrticulam Wide ita prioribus col­

versam ecclesiam ex Christi· institutione.Romanae sedi

exemplum Çhristi non sèquutum, jjenjque propter
ordinari&m mbthodum prorsus immutatapi. Iam vero i.

adnexum esse, et quamvis non diffitear, quod ad alium

si, quid meae preces apud tantos viros valerent hqui-

quoque sensum poàsiqî deduci, 'ta ut nota iuris divini

denl vellem eos sic torare : Paiyite, fl^rendiçeimi et

ligantur. ut videatur velle defjniri pnn^turj 'in unij.

pageite

huic schemati, si quae

ut supra excludatur, nihilominus ad omnem tollendam

illustrissimi patres,

ambiguitatem, et &d’j<rspicuitatem inducendam quae

nia\ÿne desideratur,

enimxneftcath habet .(nemo euim sine peccato vivit),
haec/erte non sugt ipsa; de4yibus obiter dicam, noti

humillime arbitrarer posse yerba sequenti, modo ex-

modo ad .^equivocàQoues tollendas, ut par «t mrçr

ih

*

huiusmodi

definitionibus

fratres, sed etiam ut magis magtsque sensus earfb

" poni, nempe ! Γude Romanus ptmtifer'tamquam'Petri
m hae âalhedra ptcrwjr iuxta^hristi ipsius institua

dationum elucescat.

rtbwcm etc.

„‘

*

#

.

* '

1δ70 ianji 15.

.

..

Igitur quoad ordinem logicum violatum, verum ad,

quod ab

36>

initio observavit illustrissimus et reveren­

dissimus' Mogurtiinus, quod scilioet omnem oon*
structionem semper aliqua delineatio praerodat o)x>n-

Congregatio generalis septuagesima secunda

BI tel. At verum etiam est illud scitum philosofdiorum,

Feria quarta die 15 iunii^tôJO hora octava cum

scilicet, quod prius est in intentione, posterit edi in

dimidio ante'meridiem, inJ conciliari aula Vaticanae

exeeutione. Iam vero Christus Dominus nostrer venit

generalis reverendissimorum

in hunc mundum, ut aedificaret s(bi ecclesiam sjon-

‘ patrum congregatio habita est ; cui iq|erfuerunt quin-

*sam non habentem maculam aut rugam; at' proinde

p^triarchalis

• genti

basilicae,

aex&ginta sex

patres,

nempe

31 cardinales,

5 patnarchae, 9 primates. 79 archiaoiscopi, 406 epi-

«

n<L

illius

perfectam delineationem debuit

quaeso undenani

habere.

~

At

nobis huius modi delineatio potuit

-

scopi, 3 abbates nulUus dioecesis,
*
13 abbates
* ‘
i
gene- -‘apparere? Utique lesus Christus nullam constitutio­

rales sive praesides congregationum ordinum npmasti-

nem de Ecclesia nbbis scripto reliquit ; ipse enim, ut

corum, usum mitrae habentes, 20 generales et vicarii
generales ; |quoruth amnium nomina» quae per assig­

ait evangelium, coepit facere et docere 'A Itaque ex
factis et dictis Christi tantummodo constitutio eccle­

natores locorum accurate descripta fuerunt, exhibet

siae debet argui.

indiculus patrum septuagesimae secundae congrega­

tionis generalis, qui inter acta concilii asservatur.
Reverendus pater dominus loannes Baptista Pur­
cell archiepisropus Cineinnatensi» missam lectam cele­

bravit. Qua absoluta, et recitata oratione Adsumus
lk/mtnr etc., eminentissimus primus praeses dixit:

«.Reverendissimi

patres,

exquirenda eunt hodie C

Jam vero quodnam est factum primum <el dictum
Domini nostri in ordine ad ecclesiam? Certe est illud
quod secunda die a vita sua publica, ut aiunt; cum
nooiiisi duos discipulos haberet, duodecim mensibus

anteqwim eligeret apostolos, cum tertius‘discipulus
Simon sese illi offerret, lesus Christus dixit : Tu es

suffragia de emendationibus in caput primum et se­

/omtUM. fa vocaberis Cephas, quod eet mferpre^atum Petrus9. Utique neque Simon, neque alii

cundum «'hématie primae constitutionis de eccleeia

intelligebabt tunc temporis mysterium illius muta­

propositis ac distribhtis.

Antequam verb ad ipsum

tionis et illius oognomin»; at certe Christus sciebat

actum ferendi suffragia procedamus, audiendus eat
reverendissimus dominus Bartbolomaeus d’Àvanto

quid facturus, quid dicturus esset post sexdecim men­

episcopus Calvensis et Tbeanenris, qui nomine Deputationie pro rebus fidei, relationem de hisce emen­
dationibus faciet, exponens quid ipsa de iisdem

in Caph&maum scilicet, dicturus erat: Tu es
Petrus3, nimirum de aeterna!i aedificio, quod est

aee

.damento sollicitus fuit, atque sicut olim Abrahamo

reverendissimus dominus

:dixerat
*
Tu vocaberis Abraham, ut in mutatione
nbminia iugiter admoneretur novi sui officii ; ita et

Qui ambonem conscendens haec ad concilii patres

Petro, quem designabat fundamentum, et petram fun­

sentiat.

Itaque praedictus

ascendat ambonem.“

habuit:

RELATIO

reverendi patrie domini Ttarthotomaei, d* Avanzo
epiecopi Calventis et Theanensis.

*

ecclesia, extollendo lesus cogitans, primum de fun-

damentalem suae ecclesiae, Petro dixit : Tu vocaberis
Cephas. Igitur in analyst factorum et dictorum Christi

quoad ecclesiam primo loco venit Petrus, hoc eet pri­
matus. Qu» ergp iure et i liste posset indignari nostro
schemati, quod incipiat a primatu?

Eminentiuimi praesides, eminentissimi et reve­
Sed neque aliud peccatum de methodo tractationis
rendissimi patres.
D ex arbitrio innovata accusari potest iuste. Equidem

Pro parte vestrae Deputation» de fide ego, licet
minimus in domo patris, dicto tamen audiens, rela­
tionem circa emendationes super primo et secundo,
capite aggredior, non. quidem eleganter et eloquenti
sermone, quod meum non esse profiteor, sed academica, ut aiunt, methodo, atque, uti spero, adiuvante
Deo et Domino nostro leeu Christo fraterna coUatiooe
non indigna. Interim praefari ad benevolentiam ve­
stram captandam prorsus superfluum puto, siquidem
cbaritas patiens est ad audiendum, benigna est ad indulgendum. Ergo qhis magis charitate fervens quam
vos, qui propter nimiam charitatem et salutamini et
estis vere patres ? Igitur ad rem..
Emendationes, quae prae manibus habetis, eae
sunt, ut tantummodo duae primae aliquantulum
negotii fSceseere videantur, ao proinde sunt diutius

ut omnes thelius nastis, methodus vel analytic
*
est vel
synthetica. Verum est quod tractatores sive theolqgiae

sive iuris ecclesiastici ut plurimum utuntur synthe-

tica methodo ; eed certe methodus analytics praesertim
modernis ignota non est

Bonum est quod nobis res

est eum doctis viris ex Germania, in quorum tnanus

certe venerunt celeberrima Instituta iuriseccUsiastid
Vmdobonensis professoris Georgii Phillips: quique

Jiaeo instituta evolverunt, sciunt quod iste professor, <
iste doctissimus auctor, incipiat a titulieJ-Christi in­

tegram tractationem ; quare primum caput operis est ■

Christus eet rex, et ecclesia eius regnum. Quare bre-

' Art. U• Nato. XVI, ia.
* OomxXVIK, A
4i*

V

A; .SESSIONES PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES .

; , 711

Oter delineata idea regni Christi, quogiam Christus,

,

719

ut ubservat, est rex et. pastor, statim addit: idcirco

. in novo Testamento? Utiquè typi et figurae sunt um­
brae rerum ?iiturarum. Ergt> vel non erant antea typi,

dint Pasce àgnoe meoi.pasce ove
*
meat, Nonabsiiuih
modo no^trphi echiipa in exordio ciun metaphoram

vel ecclesia non extabat tempore Adae et tempore Noc^
Undenam urta antilpgia? Utique: ..distingue tempora

* dpqpt ab architecto, statim subjungit: Tu es pe/ro.
> tX post gênertJem delineatiouekU in secundo capite

et concordabunt Scripturae", hotunl est istud sancti

doctissimus sudor statim addit tractationem de viçarip

Augustini.
ilgiCur th ecclesia, ut probe noscitis (estis enim ;

regni eius ei de Petro eius locum tenente, .ubi fuse et

magistri in Israel),’duo distinguenda sunt, substantia

fusius loquitur de primatu tum honoris tum iuris-

et modus spu forma externa regiminis. -Substantia

dictionis tum in docendo tu/η in regendo.

In tertio

capite agit de apostolis et q^htl de ecclesia; in
* quarth

ecclesiae est fid
*

sperandorum substantia rerum

euius fidei auctor et consummator est fetus Christus* ;

. capite ajpt de notis ecclesiae; in quinto capite tandem

itaque quaelibet societas credentium in Christum est

agit de proprietatibus ecclesiae. Ergo videtis, revefen<'

ecclesia. Evclreia vero substantialiter sic definita non
modo extabat teqipore À bel et quo tempore promissus

difwimi patn
,
*
quod omnis tractatio de ecclesia non
debet neo<w^rio incipi a notis et proprietatibus eo
*

fuit Redemptor Adae peccanti, sed extabat ante pec­

cleeiae, aed potius analytics debet Vt potest incipi a

catum,

primatu : primus enim in ordine in ecclesia est Petrus,

constituta.

extabat

in

ipso

paradiso ab ipso Creatore

*·

"

capite

Equidem sanctus Thomas ponit quaestionem utrum

nostrum schema iuste potest accusari; ac proiqde cum
emendator primus ordine dicit, quod a3sit aliqua contraffic! 10 iu ipso titulo nostri schematis, scilicet titu­

: et quomodo fides sit necessaria; et dicit distinguen­

et

proinde primatus.

Igitur neque ex hoc
*

dum esae tempus ante peccatum et Mmpus post pec­

catum, et dicit : absolute ante peccatum fuit necessaria

..constitutio de ecclesia", et tamen incipiat

fides in Incarnationem; quare Adam habuit fidem

tantummodo de primatu, nos observamus quod titulus

.explicitant Incarnationis non quatenus referebatur ad

\ non eat absolute constitutio de eccletia, in quo sent<u

redemptionem, sed quatenus referebatur ad consum­

lus «it

possemus etiam de primatu agere, sed dicit titulus

mationem per gloriam.

,,constitutio prima de ecclesia". Ergo prima de eerie-

sia agit de primatu ; secunda erit de apostolis, de notis

patres, conveniunt omnes patres a Tertulliano usque
ad sanctum Bernardum et Innocentium Ill. qui omnes

ecclesiae et sic deinceps. Et iam ad emendationem

in hoc conveniunt, quod eum Creator immisit«oporem

primam lata porta patet.

iri Ad&m ut aedificaret ex costa eius primam mulie­

Igitur, ut dixi, iste primus emendator cum sit

Et

in hoc,

rem, tuuc Ad&m primus vate
*

reverendMmi

et prityu
*

homo, ut

ex illis illustrissimis patribus, qui damnaverant morti
hoc schema, cum videant adhuc illud vivere, rolunt

loquitur sanctus Hieronymus, in mentis excessu \idil

catenis et compedibus illud obruere; et inde eet'quod

nexu et ex latere eius egredientem ecclesiam sponsam

Verbum assumens

humanam

naturam indissolubili

eius: unde expergefactus exclamavit: Huc nunc os
y^9 osribw» wm. et caro de carne mea: quapropter
modo novum schema proponit, sed gravissime con­
relinquet homo patrem suum et matrem suam, et ad·
queritur cum patribus Deputations
*
quasi ideam non ? haerebit uxori'suae * ; quae verba lesus Christus Ikvniiduae primae emendationes certe non ita breviasimate

sint.

Igitur primus reverendissimus emendator non

adaequatam, non sufficientem, atque adeo non rectam

nus noster dicit in evangelio esse verba Dei. notate,

de ecclesia in schemate dederint, quippe qui incipiunt

esse verba ipriiw Dei^et non possent intelligi nisi cum

institutionem ecclesiae a lesu Christo Domino nostro;

Sacromenrim 'hoc magnum
est, ego autem dico in Christo et in ecclesia
.
*
Igitur
prima ecclesia est societas coniugalis a Creatore con­

quod ideo ipse rev
*rehdissimus

id

sit

contra

vcripturas,

emendator dicit, quasi
contra

dicta

sanctorum

apostolo Paulo dicatur:

patrum, contre ipsum catechismum. Est contra Scrip­

stituta ante peccatum Adae in

turas (compendio dicam), quae originem ecclesiae de­

proinde forma regiminis externa ecclesiae fuit forma

ipso paradiso; ac

ducunt a diebus aeternitatis : Postula a me, et dabo

familiaris seu patriarvh&lis, quae forma erat propa­

tibi gentes hoereditaiem tuam 1 ; est contra dicta sanc­

ganda per propagationem et multiplicationem fami­

torum patrum, cum sanctus Gregorius Magnus dicat

liarum : atque inde eat cur omnis paterfamilias esset

ecclesiam incepisse ab Abel insto; est contra parvum

etiam sacerdos, et inde est

catechismum, siquidem in parvo catechisino parvuli

quod sacerdotium

per

docentur^ quod ecclesia inceperit e promissione Re­

primo^enituram propagaretur.
Atque haec forma externa regiminis ecclesiae ea

demptoris. Et en tripartita iata emendatio ; quae cum

est, de qua loquitur Paulus in epistola ad Hebraeos
*

per ee longissima sit et cum novum schema proponat,

capite XI, cum tam magnifice loquitur de fide. Atque

üon, est emendatio, sed schema novum; ac proinde

haec forma regiminis extarioris ecclesiae, scilicet pa­

a priori non potest acceptari : nam quodlibet schema

triarchal is per familias divisa et per multiplicationem

novum nov^e discussioni dejberet subiici, et hoc suffi- D familiarum

ceret ut non admittatur.
Sed quonianr ex hoc ambone audivistis oratorem

multiplicanda, haec forma duravit ab

Adam usque ad Moyseu.

Siquidem misericors Do-

minus, qui attingit a fine usque ad finem fortiter,

incusantem patrea Députation» dp violato etiam cate
*

et disponit pmnia' suaviter, oum vellet ducere paula-

chismo parvo, ne pigeat vos, reverendissimi patres,

tim et pedeten tim ecclesiam suam ad perfectiorem

etiam aliquam utcumque defensionem audire (siqui­

dem, ut dicant curiales, etiam diabolus audiendus est

formam, voluit ut ex multis familiis coalesceret in
unum populum, in unam nationem ; et idcirco altera
*

in iddicio), ut postea cognita causa vos iudioetis. Igi­

forma externa regiminisecc^eiae fuit forma nationalis

tur primum postulo a revarendiseimo'emendatore, si

in populo'Israel, quae forma nationalis ex pluribup

ecclesia iam instituta erat et inceperat tempore Abel,
ri ecclesia iam extabat cum promissus fuit Redemptor

familiis collecta duravit ab exitu Israel de Aegypto

Adae, cur ipse emendator, ut probe noscitis, in ambone

usque ad diem Pentecostes. Et hae sunt duae ecclesiae
formae quae constituunt ecclesiam primam ante evan-

quod extent septem Xypi clarissimi in veteri

gelium, et de qua loquitur Apostolus ad Hebraeos

,
*
dixit

Testamento de eocleoia, et sunt alii typi et parabolae

'Pin, a.
t Ct oratioM· «ftteeepi Sprete
*
kaNte ia «qmw*
gea. A T Wl 1WA reps
*
esL

*

* Bsbr. XI, 1.
» lb. ΧΠ. I.
» teli. aa-M.
« IgA V, M.

.

713
*

.

.
ï
■
■'
CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA SECUNDA 15iumi 1870
.
x
’
·

714

dioeos: Accessistis ad ecclesiam prirnitirontm.1. Sed A et oratoris ratiocinatio, cuius robur fuisse a me im­
cum venisset plenitudo temporie, Vetbum assumpsit
minutum nullus certe audebit asserere. Idcirco ipee
humanam naturam, et voluit ut eccleeia haberet tan­
proponit formulam, quae incipit : Quamvis etc., ih qqa

dem aliquando perfectiorem illam formam, qua non

scilicet fit mentio tum de textu fundamentum aposto'

modo a^famihis unus populas. aed ex omnibus Apulis

lotum, tum de aliis.

una ecftietas vere catholica evaderet, qua acilioet com­
prehenderentur omnes gentes;, quae eunt Haereditaa

ista nohniid speciem habent difficultatis, quam inde

ipsius Christi.

x

t

Et haec
*
eqt

’

Verum, eminentissimi et, reverendissimi patres,

a suo tempore in nihilumredegit Innocentium III epi­

forma vere catholica, universalia»

stola, quae incipit Apostolicae sedis, ad patriarcham

cuius regiminis forma externa est aliqua'aenea. ali­

Constantinopolitanum, ubi expendens illa verba: Tu

qualiter, mon&nbhtf ; universalis, compKpens omnes

es Petrus etc., inquit « ,,Petro dictum est sine aliis et

gentes,

omnes nationes.

populos. » Haec est

*
omik

forma duratura usque ad «liem iudicii, et in hac forma

non aliis sine Petro, ut inteUigatur sic ei attributa
potestas huiusmbdi, ut aliis sine ipso rere non jKk
*it.

monarvbira Christ u< est reapse unicus et solus nio-

ipsi sine .aliis esae poesit ex privilegio sibi eollato et ex

ad

concessa sibi plenitudine potestatis V Itaque ex lau­

r.archa:

qui

tamen1 proie turns ex hoc mundo

Patrem, ut temporalia absentiae suae defectui provi­

datis

deret abunde, vices et voces commisit Simoni,'quem
cognominavit Petrum, et dedit illi claves regni caè
*

apostoli», quaedam dicta sunt apostolis aed noti sine

verbis

quaedam

dicta

Petro^ Quaenam sunt

sunt

haec?

Petro

sine ahi«‘

Tria celeberrima illa

venturus esset in mundum indicare viCos et mortuos.

Tu es Petrus . . Confirma fratres ..
Pasce ores et atjnos. praec ipua illa continent quae diota

Igitur eatecbismus parvus supponit et oatechismus

sunt Petro sine apostolis, sed in praereniia aposto­

lorum, ut ipee esset suus vicarius, donec ipse iterum B testimonia:

magnus docet quod ecclesia militat in terris primo sub

lorum. Quae vero emendator proponit scilicet : Quoe-

forma patriarchal!» seu familiaris regiminis; secupdo

rumque alligaveritis.... Euntes docete etc., refi­

tertio sub forma

ciunt ea. quae dicta sunt apostolis at non sine Petro.

>ub forma

regiminis

monarchiae universalis.

nationalis;

Cum itaque tantummodo in

hac tertia forma rt\giminis Petrus habuerit primatum,

iam videtis quod m hoc scheyiate, in quo sermo in­

In quanam ergo relatione sunt inter re? Hoc
*
eat quod

’ quaerit etnendator. Relatio patet ex contextu.
Siquidem quod in primo textu. Tu es Petrus otr..

stituitur de primatu Petri, non possit institui sermo

lesus Christus Dominus

etiam longe petitus de prima et secunda forma A
**

trum, et ex textu est evidens, et orator ad litteram

clesiae; et ipsi .theologi non tractant de pruna et se­

concedit ; apostolo» enim omnes praesentes Christus

cunda forma, nisi in tractatu de Incarnatione, scilicet

alloquitur dicens: Quem me dicunt homines; et omnro

noster

respirial unum Pe
*

respondent : -4Zri Eliam, alit loannem Baptistam,
alii Hieremiam. Tunc Christus iterat: Tos autan
quem me w
*e
dicitis/ Caeteris apostolis silentibus Pe­
clesiae idea non salis1 recta, neque accurata, neque
adaequata a {«tribus JJeputationibns violata et, ut
trus respondet: Tu es Christus filius l>ei viri. Tunc
ita.diûam. falsata. Igitur non modo propter acciden­
Christus statim: Beatus es Simon Barlona, quia non
talem et exteriorem formam haec prima emendatio C caro et sanguis revelavit tibi, sed Pater meus qui m
non'poteat admitti, sed etiam propter vitium intrin­
caelis est; sed tunc pergit : Et ego diro tib·. quia tu
secum et substantiale. Idcirco Deputat io de fide sen­
es Petrus (Cephas reilicet. qui hanc <*onfessionein
tit et opinatur, quod non sit admittenda.
fecisti), et super hanc petram aedifitabo ecclesiam
Emendatio secunda primo aspectu gravior apparet
meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam
<4 certe digna quae diligenter expendatur; cumque
Et tilri dabo clares regni caelorum. Quut
o.
*
quibus­

de fide in Messiam. Igitur, eminentissimi et reveren­

dissimi patres. ni fallor/vadit accusatio illa de ec­

agatur de interpretatione textus Scripturae, permit­

nam clarioribus verbis poterat Christus determinaro

tatis. rogo, ut potius legam.

personam Petri? Illum appellat nomine nativitatis 5«-

Itaque reverendissimus emendator ex eadem praeconcepta idea, quod non poesit tractari de primatu nisi

prius agatur de ecclesia et praesertim de apostolico
munere,

admittit

quidem

perceleberrima illa loca

moti,

nomine

paternitatis Bar-hma. filius loannis.

aubiungit cognomen quo ipse eum cognominaverat Tu

es Petrus, et'assignat rationem eius quod dirturua
eet Pater revelarit tibi, et jiollieetur se daturum i|
i
*

Matthaei: Pu es Petrus etc., et loannis: Pasce oiys

Petro ego ilabo tibi

ete.. ideoque evidenter Petri primatum admittit ; sed

casu inter Christum inter Petrum et ap<
*tolos

addit quod id verum sit litteraliter. at quoad πίιι

Quaetiam ergo eat relatio in hoc
prae­

ipsam pluribus difficultatibus et dubiis locum dent,

sente»? Nulla aha litteraliter potest eeae prima fronte
niei illa, quae intercedit inter Christum donantem,

prout exprimuntur in capite primo schematis nostri, et

Petrum donatarium et

sic ratiocinatur illustrissimus et reverendissimus emen­

Dixi prima fronte ad litteram, sed quoad rem. ut i)«e

apostolos testes donationis.

dator. In schemate dicitur, uni Petro dictum est : Quod D emendatorie distinctione utar, quoad rëïh ipsam illa

cumque sol feris etc., atqui etiam apostolis Matthaei
XVIII dictum est ; Quaecumque solveritis peccata ... ;
uni Petro dictum est : Tu es Petrus etc., atqui etiam
apostolis dictum eet quod sint fundamentum : Aedificali super fundamentum apostolorum... ; uni Petro
dicitur dictum : ALt ot'es ete., atqui caeteris etiam

relatio est inter tres, quae naturalis est, inter supre­
mum Christum et subordinatum Petrum, et inter su­
periorem Petrum et subordinatos apostolos.
Equidem in verbis donationi
*
Christi apostoli non
nominantur nisi in obliquo et implicite; nomine ec­

clesiae aedificandae et regni caelorum adunandi, prae­

apostolis dictum est : Sicut misit me Pater, et ego

cipue veniunt apostoli. Cum ergo ecclesia aedificanda

mitto vos; citâtes docete,.., Igitur concludit emen­

ait super petram

dator, ut bene omnia cohaereant et difficultas omnis

quod relatio inter Petrum et aposioh
*
in hor textu sit

evanescat, necessarium est ut exponatur dare in qua

relatio inter fundamentum et aedificium. Eundamen-

relatione (notate, haec eat difficultas) sint ad invicem
hae Christi promissiones ad Petrum et ad apostolos;
id quod consequi nequit nisi de apoetolatu simul et

■ de primatu etiam pertractetur.

i Hsbr, XII, SS-88.

En tota emendatoris

fundamentalem

Petrum, sequitur

1 Cf. Migae Pair. tat. torn. <VXIV, p«. 7H0. Texta* hic
est: «Qood «i oamibo· etiaœ ajsxtoli* ximol dktua eaee re*
perias, noe ta*en aliis sise ipso, sed ipsi sine aliis attribatav
asse eogaosess Ugaadi et solvendi a Domiao facultatem; at
good aon alii ei»· ipso, ipee sine aJiia posset ex privilegio siM
collate a Domino et ooneeeea plenitudine petestatia**

X 8E8SI0N» PUBLICAE KT ΟΟΝβΒΜΛΤΙΟΙΠΜ GHtRlLB

715

Π»

,

turn raatÿjet fedificium, noo euetiBStur, tegit et non • quibus varius «t Petrum «t oaeteroe apostolos instituit
psstorss ot doctorat super Oœnea gantas. Éfod hnsc
regitur ; noo vaçbo a fundamentb aedificium absolute

pendet, noo vioeveraa.

Ergo «datio apostolorum «d

E«e MCoao
*
expetwii «e... con/irme
fratre» tuo». .Apostoli· praesentibus Christus praedicit

dicta narrintur Matthaei capito ultimo versiculo ul­
timo, ot ot/subiangit sanctus Marons, post hnsc dicta:
iUie vidaUibae elevatm eat sn Moli—. Eggo antequam
constituerat pastores et doctor· apostolos noo ause
Patro, iam dixerat : Posce ove», posca agnae; adaeque
antequam designaret pastores et doctor·, iam eoa
*

giaximam tentationem satanae contra ipaoa, tum sub­

Aituerat Patrum pastorem pastorum, doctorem doc­

dit : Ego autem rogavi pro te, ut taon deficiat fidae

torum, ut scilicet capite constituto noa solum schis­

tua/m^charisma personale Petro. Et quaenam relatio
adf apostolos ? Subiungit : Tu oonoenw amfirma
fratre» tiros. Ergo relatio Petri ad apostolos eet relatio

matis, sed et qjroris tolleretur occasio.

Petrum quantum ad rem ipsam «at relatio absoluta·

dependentiae.
Idem dicendum de secundo testimonio Lucae

XXII:

Eamdem argumentationem suppeditat aliud Mat­

thaei : Quoacumfue tolvfriti», erunt eoMa. Iam an­

superioris ad subordinates, quippe absque contradici

tea dixerat Petro : Quodcumque eotverie etc., ad quae

t lone quod minus est a maiori confirmatur.

neceevario verba illa sunt referenda ut possint intel-

casu

nostro eet relatio

Et in

magistri ad discipulos, est

ilrniin dependent ia? absolutae.

·

Nec alium sensum praebent verba tertii testimonii
loannis XXI : Pauce ovea.

ligi. Atque hic rogo ros, eminentissimi ac reverendis­
simi patres, ut magis magisque benevolentiam vestram

indulgentis, si in re tanti momenti, in qua cardo prae­

Pratentes ·erant-omnes li cipue

ajsvstoli ad littus maria Christus expostulat a Petro

triplex pignus amoris prae omnibus apostolis prae­
nemine

sentibus.

excepto, et

poste· confert

illi

vertitur

difficultatis,

diutius aliquantulum

attentionem vestram distineo.

leaus Christus Dominus noster in celebri illo testi­

monio

Matthaei XVI

duplici

metaphora

utitur,

supremam jiotestatein promissam super omnes: Pave

petrae scilicet fundamentalis et clavium .Tue» Petru»^

•>rrs. poser agno»

et : Tibi dabo date». Utrique metaphorae occasionem

Ergo relatio tqter Petrum et apos­

tolos ex hoc tertio testimonio est relatio inter pastorem

dabat

<-t oves, hoc est omnimoda subordinatio. Quid clarius?

petra propter cognomen suum Petrus, secundae veru

ipse Simon loannis; primae metaphorae de

Quid quaerit amplius emendator? Ergo ne. dicet ali­

metaphorae

quis, et dictum est, omnimoda et plena potestas erit

dioenS. T« ea ('hrittua

ulwpio ulla limitatione in Petro? Utique, duplicem

quaenam est etymologia nominis Christi’ Audiatur

halat limitationem, activam unam, ut ita dicam, ei
altera u jvaasivam.

nuncupatio potestatis et regni ; sic enim Iudari roges

Habet activam ex parte Christi donantia, qui ait :

suos appellabant. Siquidem sicut nunc, inquit Lactan­

clavium

suam

propter

confessionem.

Attendite patres.

Equidem

Lactantius. ..Christus non proprium nomen est. sed

Ego Christus Deusqjabo tibi ; ogo rogavi pro te; pasce

tius.

oves meas.

regiae dignitatis assumptae, sic ludaeis unctio sacra

Itaque tantam potestatem habet Petrus,

Konianis

indumentum

purpurae

insigne est

quantam illi dedit Christus Dominus, non in destruc­

Aomen ac potestatem habet regiam. Verum quoniam

tionem. aed in aedificationem corporis Christi, quod

Graeci, prosequitur Lactantius. χρί«σά»ι licebant un-

•■st ecclesia. Sed est alia limitatio passiva, si ita loqui C gi, ob hanc rationem nos eum Christum nun· iq··fas est. ab ipso Christo posita ex parte apostolorum.

mus1.'

Christus enim ut sapiens architectus posuit Petrimb

tinus

Idipsum dixerat iam multo ante sanetur lus-

fundamentalem petram, supra quam aedificaret ec­

Christus igitur idem est ac rex. et reajvse si qui

clesiam. Sed ipse idem Christus designavit aedifi­
catores, quibus PetnuT ad aedificandam ecclesiam

conceptus exhibetur frequentius iu utriusuue foederis

uteretur,

hoc est. apostolos ibi praesentes.

Petrus

Scriptura, eat certe titulus regis a propheta Balaam us­

que ad Danielem, et etiam inTlovo Teatartiento, in quo

l'onfirma fratre»; atque adeo sibimet in fratres
•degerat : lude ad fratre» meo» ’. In tertio textu Ριν­

Et
regnabit m domo David in aeternum ’. Et loannes in
Apocalypsi: Rcr regum et Domina» domimmtium ’.
Petrus ergo dicens: Tu e» i'hrûtu» Filiu» Dei livi
professus est divinitatem non modo. red regiam Christi

ί rus debet pascere agnos ; sed isti agni non debent ge­

potestatem : quare Christus resjKindet : Si ergo ego.

nerari. nisi per illas oves, quas Christus ipse Petro

Christus scilicet, rex sum, ego dabo tibi claves regni

constitutus eet magister in secundo textu ad confir­

mandum alios: sed isti alii non debent esse nisi ilii,
•μι·· ipse Christus dedit Petro fratres in ÿpostolatu:

angelus ad Manam a regia potestate exorxlitur

IMseendas adsignabat. quas acquisiverat sibi ; unde

mei, et tu eris regni mei claviger, innitor.

illas vocat ov« meas: Paiee ove» meae.

autem regiae potestatis erant insignia apud Hebraeos,
quorum reges ferebant clavim super humerum, undi

Ergo su­

prema et plena potestas «t in Petro, qui tamen non
potest, non debet exercere eam per alios ooadiutorea

Claves

celebre illud Isaiae : Parvvdtu natu» eet nobia et puer
\> datu» eet mibi», et factu» «ri principatu» »uper hu­
Atque inde intelligitur, eminentissimi ac revereomerum eiui
;
*
hoc eat, eunt claves in signum regiq»

su<». nisi |>er apostolos eorumque successores.

dissimi jiat ree, sapientissimam ease oeconomiam lean

potestatis.

/

Atque in eadem metaphora perseverans Christ ua ’

Christi Domini nostri, qua, cum tradidisset plenam
ri supremam potestatem Petro sine aliis, ut loquitur

subiungit . Quodcumque eolverit erit volutum.

Innocentius Ill *, poetea eandem confirmat aliis, sed

•aim haec est tertia metaphora, ut vulgo dicitur etiam

non sinePetro. Apostolatusergo, et in ipaoepiscopatus,

apud gravée commentatores, non eat haec tertia meta­

immediate et iure divinp est ex Christi institutione,
non sd imponendum limitem, eed atf cooperan­

eadem metaphora, quae proaequitur. Nam apud He­

dum supremae ac plenae potestati Petri in aedifi­

Non

phora, qua usus est. qui· locum non habuisset ; est

cationem ecclesiae, quam Christus aoquisirit sanguine

braeos. ut bene norunt antiquitatis Hebraicae periti,
claves non claudebant vel aperiebant aeras portarum -

suo. Atque id expresse confirmatur a testimoniis illis,

immittendo vel emittendo transversam ferri laminam,

quae emendator opponit.

·

Christirç equidem ad omnm apostolos dicit : Esurias

docete etc., dicit : Qui non crediderit, condemnabitur;

' Isea. XX. 17.
■ Cft. spist. JpMfataes ardis.

*V·
4ra

1 Ciré feaUM. ΙΛ. IV, a. 7 — P. L. VI. 4«4-SS; a Iastia.
U, |M· ·*
. ·*!«■ Msaria.
• Lae.1, M.

- s apso. xix, ic
‘urx,a.

\

»

P

τπ

ooiwuwatio

eonouue «ptüagibima jmcumda ii ta·
*

uto

tu

at apad noa, and val in aodmn voivehaat «ai saedahaat a praadieatMMm « doctoiaam. Quare ad Bornant» died
ss'aoa praaiiiiwam m loot·, ia qaibra laaua Cbriataa
aliquam funiculiun, qui in parta interiori portant
*
in hunc finam at modum arat coacûumtua Undo sol- pnedioara» fearat, ae sopor alienam fundamantem,
'm funiculum idem arat aa apariro, innodato funi­
hoc act aepar alienam praedicationem, aedificant. Ad
culum idam arat ac daudsra. Verba Christi «rge idam Ephestos «aro multo magia. Quinam .«aim aaaama eat
aonant ac illa Isaiaa: Dabo libs dauaa David: apertes aaoeua Apostoli? DUarat Apoatolna, qaod Ephesii
aralit hoapitm'teetamaatorum, boo «at «sterni a paotia
«I nemo cfandrt, dande· et nemo «pariat *.
Age varo, et a verbia Christi aped Matthaeum
Dei com lodaaia; nunc autem dicit : Estis cira· aanecapite XVI tranaeatnue ad verba Christi apud ionon et dommtiei, hoc «at in domo Dai, ubi suat
Matthaeum cupite XVI11. in quibo· alloquitur Pe­ patriarâiae et prophetae, omnes fidaha «t angeli:
trum cum casteria apoatolia. Christus ad ornnaa v cit : •nperoadi/saoti saper /asdammlmn apostolorum «t
Quorvnmqae aolreritw, enml eoluta Iam vero haeo pnopAshvwm, hoc eet, ut explicet sanctus Ambrosius,
metaphora solutionis et ligaminia inusitata erat auper novum et vetus Teatamentum : quod enim apo
Christo, qui aliae temper dicit : Rrattlhmfar tibi pec­ atoli praedicant, prophetae futurum praedixerunt.
Loquitur ergo apoatolus de Ecclesia quoad substan­
cato ... Kemitto tibi peccata .·.. Quorum remiteriti»
tiam fidei, in qua omnea fidele· tum m statu, ut
premia Nullibi nisi in hiare duobus testimoniis ad­
*.
tum in
hibet metaphoram sol l endi et ligandi. Non potuisset aiunt, naturae, tum in atatu legi· scripts
itaque haec metaphora ab apoatolia intelligi, niai prae- atatu legi» evangelicae eunt ; «t idcirco dicit swpewdiceaaieset illa promissio: Tibi daoo dat'et, ad Petrum. B ficati: sicut Hebraei fuerunt superaedificati in prima
Sine illa enim potuissent Petrus et apostoli respon­

domo, quae fuit ebcleaia sub forma patriarchal!, ite

dere Chriato: Quomodo solvemus sine clavibus? da

et noe aedificamur super domum ecclesiae sub forma

Attamen neque Petrus

iudaici regiminis Unde idem Apostolus ad Hebraeo»

neque apoatoli. alias semper difficile· ad intelligen-

inquit 1 : Acrrssisfw ad Sion montem et civitatem M

prius clave· ad solvendum.

Petrite tamquam ad se dicta illa verba accipiens,

eiivafu, ad rceienam primitivorum et multorum an­
gelorum frequentiam. Igitur et apostoli sicut et pro

stanni requirit, quoties hac potestate solvendi potuis­

phetae sunt fundamentum quoad praedicationem fidei.

dum.

aliquam

difficultatem hic proponunt.

Immo

set uti erga fratrem suum, usçsr srpties ! Et Christus :

Atque hoc ipsum confirmat, non infirmat testi

Apocalvpeeos :

Septuagie» eeptie» Nimirum irrtellexit Petrus se qui­

monium

dem habere clavmT ad solvendum in bonum ecclesiae

quidem, quod

ex promimione Christi, sed cum impossibile ait ut ipee

sed, eminentissimi ac reverendissimi pourra. rogo ut

personaliter per se «t immediate in toto orbe potesta­

xit nonnisi per contraires suos apostolos tamquam per

Ita incipit caput XXI
licii caelum ntnvm et terram nmm. Primum enim
carlum, et prima terra abiit, et mare iam non eet lam

ianitores sibi subordinates illi potestate uti debere.
Apoteoli ergo solvunt, sed ope clavium quas datae

diem iudicii. ac proinde subiungit : Et ott rudit mAt

Ergo haec duo testimonia opposita sen-

ciiitatrm tam tam lerutalem detemdeniem de caelo a

tem clavium adhiberet, ex institutione Christi intelle-

sunt Petro.

nani in A|xx
l'[»i
*

dicitur

murus habet duodecim fundamenta

consulamus ipsum textum.

videtur, quod hic loannes hxputur de teriqxire pool

sum litteralem non infirmant, sed magis magiaque t Deo, scilicet est ecclesia triumphans in caeli», unde

confirmant omnimodam et absolutam dependentiam

subiungit : Et templum non vidi m ea. Domimu enim

apostolorum a Petro.

omnipitme templum dlhu» eet, et agmu. Et civita»
tole non eget, neque luna, ut luceant in ea: nam claritat Dei illuminavit eam, et lucerna ritu eet agnu» ...
Et partae ritu non claudmtw. Igitur «x contextu «si­

Restat et tertium t «timonium, super quo emen­
datio etiam innititur et de quo tantopere gloriari

audivimus heri ex ambone illustrimimum et reveren­

dissimum unum oratorem
*:

Aedificati rupee funda­
mentum apottolorum. Kt imprimis, quoniam teveren-

dens eet, qucxl apostolus loquatur de ecclesia trium­

divimus orator herf tantam nubem testium ex patribus

eam describit : Et habebat murum magnum rt altum,

citavit, ut hoc probaret de apostolis dictum, imprimis

habentem porta» duodecim. et ή parti» angelo» duo­
decim, et nomina mecripia. quae eunt nomina duo­
decim tribuum filiorum leroel. Et muru» ciiitatie
habens fundamenta duodecim, et in ipsis duodecim
nomina duodecim apoetolorum agni.

licitum sit quaerere cur omiserit explicationem sancti

Anaalmi. Sanctu» Anselmus enim post alios ita ratio­
cinatur:

..Ex

Apostolo fundamentum aliud

nemo

potest ponere, nisi quod positum est, quod est Christus
Icsu». Quoniam haec propositio «st negativa, dicen­

phanti in caelis, hoc est de caelesti Hierusalem, et ita

Igitur apostoli sunt fundamentum tnun civitatis

dum est quod numquam aliud fundamentum licitum

Hierusalem,

«st ponere,

ac proinde etiam fundamentum aposto­

Hierusalem, et angeli sunt custodes civitatis Hieru­

lorum eat Christus Jésus. Ipae enim est lapis angu­

salem. Ista civitas ex apostolo Ioan ne constat tum ex

laris

in

fundamento

fundatus; .unde

subiungit I

Apoatolus: ,βντος etc., cum ipae Christus sit lapis
angularia" Hac posita explicatione sancti Ansshni
et aliorum, iam videtis quod ipsi apostoli indigent,
et quod Christus solummodo sit fundamentum etiam
apostolorum ; ao proinde ad rem non facit.
Sed quoniam oommunior interpretatio illa e»t, ut
fundamentum afficiat ipsos apostolos, prosequor, at
quidem licitum sit scholastice distinguere. Igitur quod
apoatoli sint fundamentum, respondeo cum distinctio­
ne : sunt fundamentum in fide et praedicatione, con­
cedo,; sunt fundamentum in regimine ecclesiae, nego.
Certe Apostolus nomen fundamentum hic accipit
pro doctrina et praedicationi·: sempsr Apostolus cum
agit de fundamento in «neti metapbonco intelligit
> ΙκΧΧΠ. M.
• Allatit ad revsrateJssi··· aptaMpea Vamtaemt.

sicut

patriarchae sunt portae nutat»

fidelibus veteris Testamenti, qui crediderunt in t'hri•tum venturum, tum ex fidelibus novi Testamenti, qui

-crediderunt in Christum qui iam venit, tum etiam
ex angelis, qui sunt adminittraiorii epiriiu». omne»

ia miniiterium miaei propter «os, qui haereditatem
capient »ahdii *. Unde «anctus Thomas dicit : Myste-

ripm Incarnationis «at gaoarale quoddam principium,
ad quod reficiunt omnes et angelorum «t hominum

-ctua Quare ecclesia ista caelesti· constat ex angelis
et fidelibus, ut (verbs sunt sancti Augustini i fiat

una virtus sub uno rege.

Igitur videtis quod lieic

fundamentum apostolorum significat praedicationem
et fidem.

Et certe si duodecim sunt fundamenta, et

Petrus est etiam fundamentum, ecquw est ianitor"

et si sunt duodecim portae «t sunt duodecim angeli.
i Bste. XIL te-te.
· Hete. L

71»

A. 8K88ION» PUBLICAS KT OOMCHtSOATTOm» 900114»

7*0

ergo Pttrus amiait elam in h— civitate Hisri—Isni, dfeetnr
AM
ttiMi
Βΐίφΰΐ
de qua loquitur Ioan—a. Absolute ill
* interpretatio non magi» rignrosum, nam si enat damnatae, q— nota
ver» «at, quas ooodndit civitatem, de qua loquitur emat damnatae f Neque falsa» diei possuat,/alsa enim
tournes, saae ecclesiam triumphantem in caeli» lam — nota. At sunt q—edam, qua» —at haarotio— Id­
vero, ravenodi··imi patre», numquid apostoli habent circo quoad modum «coeptetur, modo sciliost dicatur
iuriadictionem in caelis, ubi ipae Chriati» subierit ee pnuaue: eant—ti— pr—.
Nunc breviter ad secundum caput, nam dixi duae
Petri, ut ait Dominos unua in omnitea ? Igitur, ravarendwsimi patre», concludamus quod *1 f—diaura- prions emendatione· aliquantulum —getium faute*
emendatione reverendissimus pater
titm bric respicit tantum fidem et pr—dicationem ; et sera. In prima
proinde rive hoc sive alio testimonio nihil poteat pro­ docte et pie locutu» est, et cum magno selo, ut scilicet
magis magisque coarctetur «ucc—io primatus in. hac
bari, nisi quod fide» ad nokyenit per medium apo­
stolorum : unde quod dictum eat Petro sine illis, aims urbe Roma. Equidem Deputatio de fide non
dictum eet illi» cum Petro, ut scilicet omne» sciant potuit non laudare pium desiderium, aed quoniam
agitur de constitutione dogmatica, in constitutione
ecclesiam «se apostolicam.
Et harc est ultima observatio ad reverendissimum dogmatica non omnis pia sententia potest inseri : id­
emendatorem, qui dicit : videti» quomodo ecclesia «it circo post maturam discussionem Deputatio de fide
»|κλΙο1η». quia nonnisi per apostolo» poteetatem βίο­ putat, quod iam sufficienter provisum sit etiam huic
ι tum cxerrej Petrus, et institutio apostolatua, qua­ sententiae piae sic, et in quantum fieri poterat, tum
tenus wt ordinarius, non dependet a voluntate Petri 1 in textu tum in canone correspondents; ac proinde,
nce a voluntate papae, sed est divinae institutionis. licet aegre, haec emendatio —quidem potest acceptari.
('um igitur transacta fuerit etiam haec tertis forma
Secunda emendatio capitis secundi est quidem
extprni regimini» eocleeiae, tunc demum ex tribus' tdira et extraordinaria. emendator enim de tribus
reclrei— militanti» formis surget una ecclesia, quae queritur: 1° quod dictum sit generaliter ,,nulli
nun angelis erit ecclesia triumphans in caelis, ubi dubium omnibus saeculis notum": quid est saeculis
non a. Iret templum, ubi lucerna eius est tantummodo notum ? 2° quod Petrus sit caput apostolorum ; 3° quod
Agnus, ubi et prophetae et apostoli et patriarchae Petrus sit fidei co/umtM Iam vero emendator dicit :
laudant Dominum, Concludamus ergo quod nulla Nulli dubium omnibus saeculis notum! Quisnam scit,
mtio sit. quare possit retineri eiusmodi emendatio. quae fuerunt dicta verba a Philippo in concilio EpheSiquidem haec testimonia opposita non sunt limita­ eino? Caeterum non omnia, quae allegantur in con­
tion» verborum Christi, quae scilicet Christus dixit cilio. sunt dogmata fidei. Sed rogamus reverendissi­
absolute ad Petrum. Haec quoad primam partem
mum emendatorem, ut advertat quod reajee notissima
.-ecimdae emendationis.
sunt haec verba, et vulgo in scholis usurpantur; et
At haec emendatio habet secundam partem: postea non haec dicta fuerunt oratorio modo. Philip­
..Porro versus finem capiti» non »ati» apte dicitur:
pus enim nonnisi unam aut alteram phrasim praesolum Petrum prae oritubus apostolis sive seorsum
tpiait, ut scilicet daret formalem causam, ob quax|i
-itigulis etc." ItaqUe emendator,in hac secunda parte ipse nomine Romani pontifici» et praesidebat et debe­
vult dici prae oaeterv, et hoc bene dictum est, unde bat confirmare concilium : atque haec maxima ree
haec secunda pars avreptatur,
atque nota, ac proinde debet retineri etiam in concilio
Venimus iam ad alias emendationes, quae ut Vaticano, cum retente sint in primis concilii» et in
plurimum eo tendunt, ut perficiant textum. Iam usu scholarum. Attamen Petrus heic dicitur caput
audistis. eminentiMimi ac reverendissimi patres, elo­ apoetolorum. Minime. Caput ecclceiae est Petrus, non
quent issimum Pictaviensem relatorem primum
,
*
qui apostolorum : excusationem date et ne longius progre­
dixit, schema nostrum non esse perfectum, sed per­ diar. quaeso; celeberrimum est illud Hieronymi:
iret ibile : idcirco quamcumque em—dationem ad per,,Inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto
ficiendum acci] imus hac tamen lege, quod observetur schismati» tollatur occasio *. “ Petrus ergo, iuxta Hie­
quod dixit Paulus’ : Omnia probate, quod bonum eri ronymum eet caput duodeciin apostolorum. Unde ergo
It :>ete : quod bonum, non quod melius : nant quod est haec tenta admfratio? Tertia admiratio oratoris ex
melius uni, non est melius alteri.
alia phrasi ,,fidei columna" oritur: Quis fidei co­
* Igitur emendatio tertia: Ad —· namque Si- lumna ? Petrus. Fortassis verum est : sed non dicen­
munem etc. acceptatur, sed cum aliquo modulo, sci­ dum ; ecclesia est columna ventatis. Sed quaeso, quae­
licet cum emendator postulat, ut fiat mentio etiam nam confusio ? Alia est columna fidei, alia est columna
cognominatioris ad Simonem: Tu es Petras, bene verilatie; ecclesia est columna veritatis, et Petrus
dicit; cum vero addit: Et 'priimun mter apooioloe columna fidei : numquid in —ripturi» hoc verbum
'•legerat... hoc superfluum est. Nam alioquin de- coit— significat ecclesiam tantummodo? Adsunt
lieremu» proferre omnia argumenta, quibua praeroga- D plure» loci. Certe ad Galatae inquit Apostolus * :
tiva Petri splendet in evangelio. Itaque haec emen­ Iombra, et Cephea et loanmt qui indebantur esse
datio acceptari potest iuxta hunc modum : Ad unum columnae; at in Apocalypsi, ut alia praeteream testi­
namque Simonem' Filium lanae, cui dixerat: Tu monia, dicitur’: Faciam illum columnam in templo
twaberie Cepium, port confectionem: Tu es Christe» Dei. Ergo etiam de Petro dici potest quod sit
1'itiur Dri vivi, locutui est Doststmu dicem : Beatur columna. Caeterum quaestio tollitur a divo Augustino
e» Simon Bar Iona, quia caro et languie non revelavit qui in termo— 28
*
de sancti» dixit: ,,Solus Petrus
libi, red Pater meut, qui m eaelie eet, et ego dico inter apostolo» meruit audire: Tu es Petrut, dignas
libi... cum iis quae sequuntur in textu.
certe qui aedificandi» in domo Dei populis lapis esset
Quarte emendatio proponit, quod illae proposi­ ad fundamentum, columna ad sustentandum". Ergo
tiones, de quibus sermo est in contextu, non sint columna fidei Petrus dicitur ab Augustino. Igitur
damnandae, sed damnatae. Verum as— textu» non potest quiescere conscientia emendatoris, quod reapee
ret ha» propositiones non essis damnate· ; Sbd quoniam
> Ad Iwhteta xt
*
[Mip« P.UXXIIL teV).
reapee accuratior est ista locutio, pro ,.damnandae"
'1 VMs raiaticam ttetea ab rfiteup» Ptatavta— in ese(H—tta— (saenU < 10 —ii iero, m—», ssL »-«r.
• I Th— ▼, «.

■OsfvH.A
• Os». IU, 11
• 1«a» Ml Vide que» tegsrim ad di— 7 Mi, ari. MO
adasSsvl

τη .

corataaAiio

m—··· fsncAOMDUk «00m

ν

«η

--------------------------------------------------------- ,--------------------------------------------------- <■■""... -------------- -----------------------------------

Imo verba
*
*
oolla
*
oovitata
àMt fa MbteMfa μ
amandatae oMaptaai.

prieMi M MMMBIM
*.
4MB MMMB
—a fafa paapaeifar qfan atepottsbakAaartMMafab bty-

- Thrtia MMfaÙ MOpfaft Otyfaut * MB detar
**
O
^MÎt wriÎMB 4MI φΜ^ JMMtW pVMtMB
*
Sid InM
^UMMUftstio MMB tVJMÎèt BtyfcMBp WtMN WtStM·! BML

whflHttitar. StiMi ^μμ ΜΝβάκϋό :
ergo44.
Dimt ameadatar; Manrt tgfar. by» vol ifatar, vida-

bant aMMfatom «tyti·
L Illa. I), te fa — ssda, « fam o^aramlm oomRemanet quarta isneniiarin, at haee q—rta on—
datio atiam laudabili carta aato proposita eat, «qui­
dem neo—eum oat ad oompkmentum ai— capitis. ut * Am
cepcte omummAb Ab immn eerfurit «wNpApMi
*
VI breve Edper aoMifafa). Çaint»
afferatur t—tiaaouium omnium ecclesiarum, omnium cooleet—I (Pi
octodecim anendorum pro perpetuitate primat
.
*
At quoad priaaam partam propoaita non fuit, qufa raopjiota emendator in sue emeodatierio inearuit etiam i— ciebat tantummodo stylum, quoad alteram verœunctes
appellation» tautquom od utefafie prfacipfam at ad . suffragiis reieota fait.
tester—* unioeraaldatw octet aMtaartefaaatar. ZudicM
Abooluto aota ferendi aeffregia, eminantiaaimua
rero Bomononam poniifirttm... ita ut base omandatio pcimua promaa initium diacuaaionia quarti capita inprouti iacet, ait materia tertii capitia, et proinde uti B dixit hiaoe vertes :
iacet non potest accipi, ne fiat confusio. Igitur retine­
,Jam accedam— ad specialem diacumionem quarti
tur quoad substantiam, oed iusta modum. Modos capitis schematis propositi, de quo multi patras veniam
autem hic eet : Hae de causa ad Rott—oam auZesium
loquendi petierunt, quorum nomina reverendus do
propter potentiorem prie ipaHtatem necte— semper minue subeecretanua ex ambooe recitabit.''
. Qui ambonem aamnde— haoc habuit :
erat omnem «mremre eoeMam (verba sunt sancti
Irenaei), ut fa ea eede, a qpea venerandae oommunioma
„N omina reverendissimorum patrum qui veniam
rore fa reliquae dimanant (verba eunt concilii Aqai- de capite quarto schematis oanatitutionis dogmaticae
leientia, cui praeerat sanctus Ambrosius), tamquam de ecclesia Christi loquendi petierunt : eoiinentusimi
membra fa capite coneociata fa «asm corporis com­ et reverendissimi domini Coosanus cardinalis Mathieu
pagem ooaleacerent (verba sunt Pii VI in brevi Super archiepieoop— BisuntinuevTtia. Othmarus cardinalia
aoHditate).
Ra—oher archiepimop—Vindobonensis, 1 cannee car­
Et haec eunt, eminentissimi et reverendissimi dinalis Pitre, Philippus Maria cardinalis Guidi orctupatres, quae ex parte Deputationis veettne de fide epucopiM Bononiensis, Henricua Maria cardinalia de
debebam vestro iudicio submittere. Si quae bene dicta Boanecho— archiepieoop— Rothomagooeis. Paulus
sunt et observata, ipea omnia Deo et Deputation! tri­
cardinalia Cullsn archiepieoop— Dubii—is; et
buatis rogo. Si quid vero vel minus recte vel certe reverendissimi domini Paulus BaUerini patriarcha
Alexandrinus ritus .latini, loeephue Vaierga patriarleiunum dictum, paupertati ingenii mei parcatis', et
C cha Hierosolymitanus ritus latini, Icannm Mac Hale
interim laudetur lesus Christus
archiepiacopua Tuas—ia, lo—phua Badoc Alomany
Relatione autem expleta eminentiaeim— primus arohiepiaoopus Sancti Francisci, Frandscue Apusao
archiepiacopua Surrentinus, Vinoeutius Spacoapietra
praeses addidit :
archiepiacopua Smyrnenais, Oeorgius Erringten arohi..Procedamus nunc ad suffragia ferenda de emen­
dationibus propositis, quae reverendus dominus aub- epiacopUa Trap—untinus. Salvator Nobili ViteUeodu
secretarius aingillatim praeleget, ut postea de singulis archiepiacopua episcopus Atuimanus ot Cingulanua,
Thomae Connolly archiepiacopua Halifaxiensia, Ca­
exquirantur suffragia. Monentur autem reveren­
rolus de La Tour d’Auvergne archiepiacopua Bituridissimi patres, quo melius ee rea peragatur, ut singuli,
quamdiu actus suffragia ferendi durat, locum sibi oenaia, Benvenutus Monaon y Martine archwgiorcpus
assignatum in aula concilii occupent, ac insuper, ut Granstensia, Ioann— Franciacus Eandriot arohiepir
aoopue Rhemenaio, Ansetaan» Rodrigo Y usto arohiqui assensum vel dissensum suum surgeodo mani­
festare voluerint, tamdiu stantes maneant, donec eatis epiaoopus Burgeoais, Ioann— Lynch archiepiacopua
Torontinua, Ioann— Loeanna episcopus Bugellonoia,
constet de maiori vel minori suffragiorum numero.
Franciacus Lacroix episcopos Baionessais, Richard—
Itaque nunc reverendus dominus aubsecretari— in­
Whelan episcopus Wbealingensis, GuiUielmm UUacipiat proponere singulas emendation—."
Tunc subsecreteriua perlegit primum ac proposuit tborne epssoopi» Binuinghamienaia, Bartholomaeua
Legat episcopus Tergestinus, Felix Canlimom epiemendation— in caput primdm : suffragiorum autem
exitus hic fuit, more solito duplici experimento com­ > καραα Parmensis, GmlÎelmus Koane episcopos Cloyprobatus. Emendationem primam cunctis suffragiis n—ais, Guilleimue do Ketteler episcopus Mogvntinus.
reieoerunt omnes. Sec—idem qnood primam portem
Petrus Laoarriere opsecops» olim Ouodolup—isie.
Bartholomseue d'Avunso opsKopus Calvaatao ot Tboafere omnes roiecerunt, quoad abteram vero omnea
cunctis suffragiis admiserunt Tertiam fere omneo Mosie, lesuald— Vitali episcopus Ferentinas, laeobus
Ginoulhiao epêsoopun Gretiaaopolitanua, I—ophi»
ad cliverunt iuxta modum to aeon a ritverendieeimo
relators nomine Deputationia-penpoeitam, ut nimirum Caixal y Estradb opéaeopue ürgaUaates. Thaddaeus
diceretur : ΑΛ mmm namque Simonem filium lanae Amat episcopos Monfaraÿeatai et Angelorum, David
Moriarty episcopos Korristfae, Renat— Sergent epi­
mt fa—1; f» votabaris Cepbae, pool eonfmoioneen'

Tn ee Cbrietue FAfas M —te, ioeutas eet Domfaw.
*
Beatae ee Simon Ber lana, quia aero et eangme non
revelavit Ubi, eed Peder mete gfa fa cmii» art. Et ego
dieo Ubi eta. Quartam pariter admiserant fere omn«,
iuxta .modnm ab eodem relatore propositam, nimirum
ut loco vocis ..damnatas ot falsas" poaaretur vox

pravae.
Propositae quoqne eant eamadatMaoe ia teeuadum
tiiaiju. i—mu i—i Ut

scopus Coriaopitmmis, Dominic
*
Zelo episcop—
Avers—, Petr— Rota apiecopte.GuaatalfaMie, Con­
rad— Martin epiaoop
*
Paiderbonaatea, Petr
*
Mana
Forte epiaoop— Camlenaiv, Amend— Msupomt epi­
aoop— Sancti Dionysii Rouaioois, Bernardin— Goode
y Coml epiaoop— Zamortetea, Aug—tie— Vhret
*
epiaoop
Saaoti Aag—tfai, Michael HgM y Rioo
βρίκοραι OoeebeMHK loMfciai Uecb tpMMpee

Aemilius Bammtié apiaaopM Ehmeii, Hyateathmi
Maria Martinadepiacopae Baneti Cbriatopfaori ds Ha­
vana, losephus Fiancisros Moreira epimopui Ayuroquansis, lossph Aggarbati episcope· HrangellisM·,
Francisco· Zunnui-Caaula epiacopu· Uxallaeais «t Thrralbensis, Antoni» Maria Fania epieropM Potontin»
et Mantoeosis, Laurentius Gartaldi spiacopus Salutiarum, Eugenii
*
Galistti episcopus Alba-Fompaisnsia,
Antonius Colli episcopus Alexandrinae, Fallx de Laa B
Caaes episcopus Constantinianus et Hippooeuaie, Cornelius Mac Cabe episcopus Ardagideneis, Raphael
Corradi episoopus Balnooragiansis, Philippus Kroluents episoopus Vartnieoms, Epbrasm Ganuloo spiscopiA Nemesinua, Carolw Hefele spiacopus Rottenburgensis, Carolus Aemilius Frappai episcopus
Andegavensis, Vincentia· Jandal magister generalis
ordinis Praedicatorem."
Oratorum nominibus publicatis atchispiaoopus
ladrensis conquestus ast apud eminentisaimos praasidea, quod debito tempore veniam loquendi da ca­
pite IV patierit, at nihilominus aies nomsn omisanm
fuerit. Praesides autem, cum audiassnt a Moratorio
reapM debito tempore petitionem fartam essa, eiue­
que nomen per errorem fuiaae omissum, iusaarant in­
seri illud in locum, qui ei iuxta ordinem competeret,
et huiusmodi sive errorem sive insertionem ex ambone
C
patribus annuntiari.
Poet haec ad ambonem eucceeeive vocati sunt car­
dinalis Bisuntinus et cardinalis Vindoboneosis.
ORATIO

»

ae recsrendtesMM domsm Croaarii
cardioaiit HaMft arMtpitoopi Bwuntim’.

emaneurisesmi

Eminentissimi praesides, eminsntissimi ao tororendissimi patres.
In oongregatioM nostra generali die 31 maii ha­
bita rsveroudissimus patriarcha Hiaroaolymitanua
gravissimam ecclesiae nostrae ia persona epi­
scoporum tam antiquorum quam etiam reoentioram
iniuriam .irrogavit, dum eos Monotbslitis omnino
•ssimilaverat, eadem damnatione vel parones» vel
feriendo·. Animus mihi non eat rem totam historice «t
theologi» pertractaro, pauca tantum advertenda
habso.
1· Reverendissimus patriarcha rom novam nobis
non protulit, sad iam auagitatam « avolatam pauce·
abhinc hebdomadibus in sphanseridibus publici·, qua­
rum contextum ipea aibi eubeumpait, latino asrmoM
vestivit, at fusius deduxit. Pono cam marne con­
gruum videatur optas periodicorum loliorum hio
afferre, cio et minea dictes Meat tait opte hic a naa
confutari.

OH» ssntoteiam nostram axpsetoataa Nao rovaroa-

indooti· mo oommuMm rorum sansam habentibus.
Quamnam'varo afclteiam ita incutavit revaroudissimusf Eam profecto, quaa sancte· matris eodeaiM
Bornante primogenita habetur, mo ullo tunqiMuti tempore destitit, quin maxima illi filialia suae
devotioni· specimina dederit Quosnam vero epi­
scopo· rotam oscumenioo cotwilio ita profligavit f
Dios profligavit, quorum ex patrias nostras historia
scientiam, virtutes, marita didicimus, val illos quos
iuvsuyi nostra astata novimus viros misericordia·,
quorum pietates non defuerant, quorum maturoaoantibua annis cooperatores at coadiutoroa fuimus, quorum
fides notus probata fuit non solum diotis ssd at
factis; qui in teterrime illa Galliaram perturbation·
at persecutione labantis ultimi saeculi vitam ob­
tulerunt, bona dimiserant, exilium passi eunt, ut
fidam suam Romanae ecclesiae illibatam servarent;
turgente a ruinis ecclesia nostra, ipsi opitulati
suit ; qui per quadraginta et amplius annos suis sump­
tibus suisqus sudoribus aoolasiaa, seminaria, tot religiosa instituta instauraverunt, erexerunt, foverunt,
quique, ingruente nova persecutione sub Napoléon· I
advenus Romanam sedem, tanti viri adeoque potesta­
tis iram minime reformidante·, sanctae sedi firmius
•dhsaaerant, quibusdam eorum hac de cauM carcerem
etiam expartis.
Neo praeteritis ultimis annis Gallia a cultu suo
erga sanctam sedem recessit. Romam e manibus impioram fuso proprio filiorum suorum sanguine arijmit, non sibi suisqua, sed|prbis monumentis parcens
summum pontificem e Caietano exilio ovans reduxit,
diuturna prteasntia servavit, et redeunt· pariculo,
missis iterum copiis ipsum denuo asrvat. Quod si istae
Galliaram copses in circuitu nostro^voa adessent, pror­
so· iaosrtum utrum coadunari possat concilium istud
Vaticanum, üada ganti nostra· illiosqua episcopia
fidsntar et inconfusus aa applicaro poaeum, quae da
martyribus dista aunt: Eos testa· ingenuos agnosco,
qui pro testimonio saagainam suam aiargiuntar; ili»
pariter fidaias at aaMta· asdi abstpM «toris nota adhasraatea adasitto, qni pro iUa vitam, vina, substan­
tiam suam proAadsnmt, profundunt, et ipsi coaatantittiSMOI
■ HaM pro nobia sufficiunt: castori veritatem diiudiMhsmt.
ORATIO
μηΙμαΙμ

*
gnatota
gsMsaU a ptonta ■tassssfcaMiaaihta tesrast.

- Eatitamtissimi ptaasids·, etnusaatiasimi

to

rava-

pMmtena,qrmmpoMÜreBamaM**«btMMt,aagaaaMm
^pi^W B^MV·

φ

W·"

Md afaMhaMMM, dnqna

Hidrimre Π

Sta^^£_ - ** 1 _ ». —?
wb ^^ΙΜφ·· φ· ΠΟΟΙ
MMNHB^
Vt

· Μ^ΜΜ·ί··^Μ·^^λ2 „

ah Mdmudvarta, hater pM*· *H«· Mg··* ^tamtam». A qjreadtaaM* aMgeabqM·* ia areMRI
ffll jptftMMfeMl oMMB 4*
WBM
Mk MM yrimn, «ai yMM^r tegaten Baamnm a aaata
giatarii dtetiageeadom aa Idea reapure amrti
*
eir- dwa patriarchae «riaataha *<gmM«ate«tea, Maia
Mmfcti a Damtea yaregrtaamar, a digtai «flWaaar tentam ayimapi adeaan·: eam eam
*
Photius par daa*
prcamarierebe
CMA: ai
* digni efficimur ya gra­ 4μΪΜ MMB
toMMMt Μ M. «ÿMOQfM
tiam Syiritm mnoti
*
qui uebit aawlea dfiMtianam et oiariare, qui ai iifagoemror, arudaliter saevitam
areat, yicriqti
*
m ei aabeaearaat, amiti gaogea obte­
IKHgaa mi yaaain· gMd non noacemu
*,
rant, urmea diam anpmanum aooaiataaAibu·.
at fidai dapmâto acotecia· tradito Dem filii· adop,«*<>■
**
gnat credenda aaat doMt< QbB
* i*
lonftrift priBMtlHB
Ipeiu· quoque aceteei·» Mt *yy*i ri> Dai dnyan-- varbotemm tern daaampta enat on famular· Horaate•are at omnia, quae pietati» eraroitia vitaaqaeohriatie- daè et ooutincot predcmicntea : P ia «arcte cade im­
aac integritatem attinaaat, ita ordiucre, nt quantum maculate·! eem aampar antholioam naervatom religio­
nem ; 2· in ea integrum et ana religion·· ohrietianae
fieri poccit, pietati» promovaadm auxilia multi­
plicentur et coandalotum cicanie eradicentur. Dia- aotiditaMm'aaat. Primum anttecta respicit tempora,
tinguendum igitur eat inter ea, quae divinitua reialata litam nempa arianam at maxime monoph/aiticam, ut•ire inctitut
*
aunt, -et aa quae ad diaoiplinam mm B pote quae eohiama Ammatram formularii ope tollen­
latiori mo euihptam pertinent: de hie eooteria tegai dum eneitavaraL Secundum «x primo dadixitur;
propria tale· fart, da illia tretimoaium perhibet. Da tau· tamen largiendam act, quod atùun ad tempore
die, quo' racurreotioni
*'
Domini featiun a fidelibqp futara pertinaaX. Oatholioo cuivis firmiter tenendum
cunctis «tebeandiun ait, patre
*
Nicaeni legam tule­ eat, numquam futurum mm, ut cathedrae «ancti Patri
*
actum eaae
runt ; da Chrieti divinitata taetimonium praebuerunt accidat, quod de tot «adibo· apoatolici
diceotaa: Ita credimu
*
omnea, ita maiore
*
nostri ab dolamus; «ed aoooaaaom principia apostolorum fidam
tuendi et fratre· confirmandi munere uague ad finem
initio crediderunt.
mundi functuro· «m Haec patre· Vaticani ad unum
Errant qui «tistimaret, obligationem iuri eo*
credant,
claaiam gubernandi reepoqdmtem ad animi cancua omnM oonfitentur, ita tamen ut non omne
nullatenus referri, principaliter tamen et proxima inter tot pontifice· nullum fuiaee, qui apoatolico huic
muneri defuerit Fidem rectam non tutatu· mt, fraexternum obadientiae actum exigit Magisterii autem
effioaritM tota ab actu interno ascensioni· pandet, qui tiasqus non confirmavit Honorio· ab ipsi· aim auoduo· habet gradu·. Primue Mt certitudo moruli», qua oeeeoribM anathemate inaugurationi· die psrouasus;
tn ipao «aluti
*
noetra» negotio contenti cimus oportet, neque' Stephsnm ΠΙ, qui decreto «/nodali constituit,
ut a Constantino, quem tres episcopi cardinales oonet ouiue tanta eet via, ut tins m populo
*
*
ohrietiano
in via «aluti
*
dirigi nequeat. Morali
*
certitudo ad ••creverant, ordinati, reordinarentur ; neque Ser­
*
HI, qui a Fonaoco pontifie· ordinato· et hoc,
absolutam adeo accedere poteet, ut aam in praxi giu
quoe ordinaverant, non tantum «ynodali decreto aed
■uppleat: unde tot caeoulorum experientia probadur,
infallibilitatia doctrinam, qualem echema exhibât, non etiam minia et poenis ad roordinationem «obeundam
neceeeeriem eaee, ut «edi
*
Romanae dacreti· obaequium compulit.
Praeterea ut formularc Hormiadae rite axplioctur,
parato animo praaatatur. Seoundue gradua aann•ionia interna· magiaterio divinita
*
inatituto debitae •d ea, quae praHcaacarant et aubaecuta eunt, atteneat fidm doctrinam a Deo revelatam mea, ouiue ee eat damua oportet. Qalaciu· I «chiematia Acarnani tem­
*
a Orneci
*
postularet, oaqum»natura, ut omnem dubitationem axulai· iubaat. Ex pore m, quae canota certe
eo, quod'MKcaaaM' «arcti Patri omnium chriatianonuu
tibua verbi· axpraaait1 : „Nullu· veraciter chriatianu·
ignoret uniuacuiuequ· «ynodi oonatitutum, quod unidoctor a Chriato conatitutu
*
ait, neoaaaario «equitur.
eiu« de fida, moribo
qoe
*
dacreta cum obediantia et vetaalia aooteun» probavit aaaaoaua, non aliquam magia
exequi eadem prae caeteria oportere quam primam,
fiducia magna excipiende ma·. An vero do necto
•itate «aluti· iit m ain· eoderiarum oonaeniione quo­
quae et unamquamque eynodum eua auctoritate conmodocumque manifaatata ût Spiritu· «ancti eloquium firmat^et continuata moderatione ouetodit." Haec
cum dioerat, anteoaaeorum euorum vaetigia premit at
•uecipara, id eet, da quo agitur.
, ,
Mmdem do fidei regula aententiam etiam poet fa­
Sohamati· caput quartum duoboa abaolvitur arti­
culi», quorum pceterior cum priori per particulam
mulare Hormiadae retenter» me·, pontificum eloquia
,,Ηίηο" oonneotitur: priori ergo otmtinentiir argu­
et rarum geetaram documenta abundo oommonatiunt.
menta, quibua fidei dogma poeticiori artiouki anunNon multum poat lia de tribu
*
capituli· axorta
tiatam atabilitur. Provocatur ad concilia tria oaoa- eat In quantum rea poteetatem pontificiam «pectat,
toenioa, nimirum Conatantinopolitaaum IV, Lugtota vertitur in eo, num «alva concilii ChateedcmeMÛ·
in fidei rebr» auctoritate ao proin aalva catholica
duneuM Π « Florae tinun. An iura, examinandum mt.
Schema dieit: ^Siquenter itaqua imprimi
*
gan·- de Inoaruationo fide capitula trio damnari poeeent.
raliiua oorciliortun, in quibus Oriana cum Ofecidente Ipaa aalva fid· Chatoadonanci damnari poaee Vigiliue
in fidei ttaritetieque unionem conveniebat, «oltonne· decreto, quod
dioi eotet, ooastituit: oed
fidei proftooeom
*
cum aoàeilio quarto Coaatantino- plurima· atatim patriarchates Boream eoolerire,
politano «edimue: Prima «ala· «t... “ at aequantia.
maxime antietitea, in eum ut fidei proditorem iiwurrexarant. Earum «xpostidationiba· cernit at comtituHaao nutem varba non occurrunt in fidei
tum «didit, quo prohibuit, n· tria capitula eondamuarentur. Attamen «ancilium CoMteatiqopaHtauum
ti «Ii
taMtMrttea. Mmn
daereti huiua retiooem non bnbuit, aad tria capitula
reprobavit. Vigilia· ad aaintentiam in. Indicato onjNn
«iü
«nü
«^
» afiateteM* taiun» aattedaa Oa* al adteterten mn yte·
* mmM, M teem tefcutei Chrtanm atanaM fm·* ta*

preitam rediit at concilii acta confirmavit ; mt omni»
fare Ocridau
*
reclamavit· Etohaiarum Africa· ao.D-

> Mm< TUI, H.

Uààitetteà·

787

A. BMSKUm PUBUOAB BT ΟΟΚβΒΜΑ«Β·Ι fiWtBiTM

lyrici repugnantiam laatinianasl ri i&ata,eoaspnarit, mum psovinriaa rnderirntic·· MediotaMnais «t
Aquilricaria, qua· totam ton·· Italiam «aperiarem
tune temporia axnpiactsbaatar, asenaoTiMri·· aatistitas a renete» aadia tic—mania» aatoaearanL· Po·tifiem fidri paritatem maculari·»· aaapiaabaatar
Galli «tmneti» Columbam·» hibstnua: idâa amtoaia

TM

.,
'-------- ----------------------------aam, ds oria» aaaaa agitw, ad iariiài· propria talia
patiiriaaam nitori. Ia iri pontifnt Baaiaam aaàa
B,

,^ί. ii.,),.»·,

diriauadam sub fidai rugarim «crimina eonsanaa
MablHtalMI ■•bvMNt» M 4MB ÛmImL IB

MJMtBMB

BO 1*
obo^MttdBBI
Hunc «aro
■aaa· dteretorom, qua· à onaritiri prerinrialiboa da
qurastioaubus fidri ultimis aaa» adita eunt, inter
Hispaataa sentiebat Licet «oim a aadri apmtoiriaa priroaqwa pturimiaram illatam antirtites coaetat.
At varo ia symbolo a Miohaari imperatore accep­
communio» numquam raosdasat, par caatam temaa
tato da fidri quaastionibu» legitur: „8uo (nempe pon­
et quinquaginta anno
*
concilium Conatantinopolitanum reiecit Hi» autem temporibus eoctarâ» Hiapa- tifici» Romani) debent iudicio definiri". Initant
louai praeerant «ancto» Leander «t «anctu» Isidoros so- igitur nonnulli et confidenter aaaarant, definiendi
desiae doctor et cum aancto Gregorio Magno amicitia vocem de ae semper involvere indicium irrefragabile
iunotus, Toleteaamque regebant sancti» .Eugenio
*
II, et irreformabile. Hia respondendum eet,’quod eoole*
«anctu
Hdephoneu» et remotu» lulianua. Hi» omnibus ■iaatioum loqiraudi uaum hoc mitem in capite ignorent,
loarmre XXII rescidit, quae Nicolaus IV da pauper­
pereuuum erat, patre» Constantinopolitam» constitu­
tionem fidem rectam labefactantem edidisse: igitur tate dominium omnimode excludente ut a Christo
fieri poeee iudioabant, ut pontifies» constitutionem commendata decreverat: quo factum «st, ut magna
aliquam fidei peruicioaum auctoritate «oa confirma- B fratrum Minorum pare eum haereticum manifestum
rent; immo id factum eeee non dubitabant: unde esse clamaret: Pontificibus enim fas non esse abrogare,
evidens est eoe non credidisse, sancti Petri successores quae a praedecessoribus eorum per elavem «cienti»»
in frda moribusque semH definita sint. loannee XXII
in fidei rebus diiudicandi
*
ab omni errore immune·
negavit Nicolai constitutionem irrefragabilem esse,
esse.
Haec de concilio oeoumenioo quinto. In «exto non autem inficiat»» est per eam aliquid definitum
fuisse: etenim de ea suisque ri aliorum pontificum
causa ita tractata est, ut liquido constet, patre
*
non
super paupertate decreti
*
agens vocabula definitio,
credidisse definitio» a sancta sede promulgata epi­
scopis libertatem adimi indagare, an definita cam tra­ definite frequenter adhibet exempli gratia: „Cum
ditione apostoliea concordent Quamv» Martinus I rt constitutio nostra contra definitiones praedecessorum
nostrortfm, sicut asserunt, definierit, Christum et apo­
Agatho synodis numerosi
*
Romae habitis Monothelistolo· etc. etiy' Falsum itaque est concilii Lugdunensis
tarum errores condemnaverint, Agathonri tamen epi­
stola in examen vocata, et nonnisi postquam consti­
tempore vocem definiendi de se semper involvisse
iudicium irreformabile et irrefragabile. Nicolaus IV
tisset, patrum locos in ea citatos genuinos esse, ut
verae fidei regula suscepta est. Cum igitur in concilio autem etiam a Bellarmino definisse dicitur: habetur
octavo de satisfactioni» formula «geretur, formularia in libro de Romano pontifice: „Nioolaus IV qui in
capite Enti definit, Christum verbo et exemplo doHormisdse, ex quo desumpta est, ssnras faetorum
eloquentia sati
*
*
stabilitu
erat, ita ut nemo, qui pri- ohitee perfectam paupertatem." Minime tamen ad­
matum sedi
*
Romanae sincere agnosceret, eam de- C misit constitutionem a loanne XXII abrogatam irre­
fragabilem fuisse. An Bellarmini» tam indoctus erat,
clinare posset.
Alterum concilium, quod ad pontificis summi
ut ecclesiasticum loquendi usum ignoraret ?
Tertium concilium universale, cuius decretu sche­
inerrantiam conprobandam adducitur, ert Lugdunen­
*
mati
auctore· inerrantiam summorum pontificum
se II; schema enim dicit ': „Et cum Lugdunensi ooncilio secundo prpfitemur: Sanctam Romanam eoetoprobari consent Florentinum est. ' Sed in definitione
siam summum rt plenum etc. eta." Iam vero alia die fidei, quas unionis cuir» Graecis initae fundamentum
commonstravi, symbolum, cuius verba afferuntur, a erat, primatap quidem claris exponitur verbis, nihil
- concilio Lugdunensi neque adoptatum neque compro­ autem continetur, quod sobrius interpres ad infallibili­
batum fuisse, et episcopos greooos ei non subscripsisse.
tati· doctrinam stabiliendam adhibete posait. De pote­
Rri testes sunt ipsorum littera· in concilio praelecta·, state magisterii statuitur, summum pontificem Chri­
instructione·, quas lunocantii» V «t Nicolaus Π nun­
stianorum omnium doctorem exiatere: quis autem
inter catholico» umquam dubitavit, sancta· aedis prae­
tiis sui» dederant, rt Nicolai epistola ad patriarcham
cipua esse veritati revelatae testimonium perbibero F
et antistites Graecorum : quapropter «vides» est, sym­
bolum ab imperatote «olo susceptam esse ri proinde immo omnes credunt, absque «e fieri non posse, ut
unionis fundamentum non fuisse nsc asse potuisse
doctrina quaedam fids certa reddatur ; magna haec est
praerogativa, qua magieterii^apostolici auctoritas
Castorum propositio, ornus «rgo symbolum illud
patribus lugdunenribus adsoribere conantur, nos» «a egregia commendatur. Praeterea definitio florentin·
eri, quae ioerrentias pontificiae sesertiomm de m 'in-1 summis pontificibur plenam attribuit potestatem uniferet Ita sonat1 : „Et sicut (nesnpa pontifex Roma­
vsisaMm enelroiam regendi. ae gubernandi. Plena
revera «rt, quoniam ad res eoelsriaatioe·, quae sua ex
nus) pia· canteris tenrtur fidai' veritatem defendere,
«io et si quae da'fidn suborta» fnsrint quaestiones,
natura mutationi subeunt, cunctes «tenditur. Finis
suo debent iudicio definiri, tapQsdha.
**
Verba alla­
autem, ia 'qusm «oaMns capiti data ert, ratio pote­
ta, quin r» ei» inferatur, ita erpiicarj possunt, ut eum stati· huius exaratio limite» figit. lurisperfti supre­
•is, d» quitis· inter catholicos mùwsu» non ma· potestati civili ius dominii «minentis adaoribnut,
habetur, optima consentiant. Vsrisdnnmi «st, quae­ vi cuius de civium proprietate legitime disponat, si
stiones fidei abaqu· summi pontifie» iudicio dirimi
raqmhiic·· salui id «xigat: hasc nutem «ocieteti·
non poma Ut doctrina, in quam eodessa· particulares civilis reotoribt» non attribuuntur ut privatum domi­
in synodo vel extra eam consenserint, ceu a Dao reva- nii ius labefactetur, sed ut conservotur; nam simul
lata babendB frit» mdoH
* aidii tpptobatio BBCBdtt opor- eum republic· in diserimsn adduntur. Bimili modo
tat, rt «ins d» fids moribus^ne decrete ab seoissua ■ancta aedes potestatem habet de omnibu·, quae in
roclesie humain» eunt institutioni» urgente necearitsto
particularibus aoosptota credendorum normam con­
stituunt Porro admodum varisfadb «rt propoeriio- diipoMndi, non ut iqgitim· instituta avertantur, «d

«

»Ml
*

XnV. nart MBm

ut cum itribo» in «is findat» rt obligationibus ioda
dimanantibus, quam nptime fiari pcartt, ««cMrrentar.

oombmàsio

amiAMi MyroiMwnu ctcütoa. u «■< iw»

pontifici «tiMi «te»· A petite mfld isrret, eupsstuvi, ssd hueuaqu· non mr·!
Neqae da atessto agiter. Pro doetriaoe «Miniandas
jMMtar μΜβ« oui writaiMi afaetv A notera obMctioom m dateterotis btetoriaa, sloqaiis
φ ΜφΝΗΜ MU adboMOdti pOèet·· 4MB M MtW
*
M&Oft» ptttRMI tt Mfeorai 4NMÜMM
MB
bâlâ· set. Ita argumentantes obb'riet—tur, trcpiMM
ad rem hand patinantes declinari posesmt, sad solide
hanses dietioasm ml litteris Mrà desumptam mb: potias refutati debent 8opbiamatibm uti vol eas
*
and
Mun inMrpretaati «retextus, in quo occurrit,
criticae regulae, qua· ipse ratio dictat, n^gtigore mac­
tant fidei reomm agsntibtn ma quidem indice indig­
soliiate attendendos Mt; ad uda quoque patres,
tnditioait apostolic·· teato·, recurrat oportet. Qu···
num eet. In malt» autem regionibus id prudentiae
un Domina·, oam servi adhnc formam indatus tâter quoque repugnaret, quoniam statun meergarant, qui
homiam ambularet, sancto Petro, quasnam cuaotie artifici· adhibita detegerent, oalumniasque et irri­
apostolis promiserat, apud Matthaeum capite XVI et siones superadderent.'
Quamdiu obiectione· eat gravas abaque insta solu­
XVIII habentur. Morte daviota fecit eis sicut prae­
dixerat. Ipsa resurrectionis die apostolis universis ait :
tione manent, infallibilitati· pontificiae definitione
non tentum religionis osoribus nova tribuerentur
Sicut nûeit me Pater, ego mitto nos. Accipite Spiri­
tum eanctum. quorum rruûeerili» peccata, remittuntur arma, sed etiam timendum foret, ne viris probis et
eie, m retûnuritù, retenta tuât. Ad mare vero Tibe- Christianis offensionis lapis reset, ita ut in dubitatio­
riadis Petro dixit: Paece agno», parce ore maar. De nem de ipsius ecclesiae catholicae infallibilitate adtidpo agitur, cuius antiquisainius. usus eet lam B ducerentur ; timendum foret, ne in iis praesertim
regionibus, quae civilitatis modernae sedes esse glo­
Homerus reges et regulos, quos in Iliade producit,
pastores populorum ( notplvoc τών λαόν ) frequenter
riantur, «orum, qui ad religionem indifferenter se
adpellat. Evidenter Dominus tropica pascendi de­
habent, numerus magna incrementa caperet atque
audacia et potentia errooeset factionis, quae publicis
signatione totam potestatem Petro ut ecclesiae rectori
traditam amplectitur. Qusnfiis autem sancti patres abutitur institutionibus ad fidem, spem et charitatem
in populi animi» enervandam. Haec animarum peri­
non negent, potestatem istam Petro eminentiori, quam
caeteri· apostolis, modo collatam eme, eam tamen cula potissimum effecerunt, ut pro viribus dissuade­
cunctis apostolis et successoribus eorum tributam esse rem, ne ad definitionem procederetur antequam res
diligentissimo exagiini subiecta esset.
affirmant. Tria sufficiant testimonia.
Cyprianus in libro de umtate eccleeia» scribit1 :
lesus Christus apostolis exemplum proposuit
..Pastores sunt omnee et grex unus ohtenditur, qui ab pastoris, qui nonaginta novem oves in deserto, relin­
epistolis omnibus unanimi consensione pascatur, ut quit et vadit quaerere eam, quae erraverat : unde peri­
ucclroia Christi una monstretur." Sanctus Augustinus cula tot animabus Christi sanguine redemptis immi­
nentia porri pandae non' audeo. Dicatur igitur cum
in libro contra advenarioe legis’ asserit: „Cum ei
(Petro) dicitur: Amae met Paece ore meos, ad omnes sancto Antonino: Succeeeor nancti Petri utene con­
dicitur." Sanctus Bssilius in monaeticie inetiiutioni- cilia et require™ adiutorium inuversafis eccUeiae
bue·: ,,Petre, inquit, amae me piu» hiet Paece ovee errare non potent. Si vox adiutorium displiceat, pona­
meae. Et omnibus deinceps pastoribus st magistri· C tur teetimonium, vel qlia seligatur formula, quae
remdem tribuit potestatem, cuius quidem rei signum
tamen sine ambiguitate exprimat consensum eootesiarum praecedentem, concomitantem vel subsequentem
est, quod omnm similiter ligent et solvant." Cum
omnis similitudo claudicet, in probationibus ex locunecessarium esse, non sd hoc efficiendum ut pontitionibus tropicis deductis summa cautione opus eet:
ficite de fide moribusque definitionibus reverentia et
obedientia exhibeatur, nam quod od hoc certitudo
si enim hac in re theologis genio suo indulgare liceret,
nescio, quidnam ab arguto disputatore demonstrari
moralis et obligationes ex ea derivatae plurimum
valent, experientia longa edocuit, sed ut de necessitate
non posset.
Accedit, quod Graecorum de inerranti·· doctrina salutis sit, eas tamquam doctrinam a Deo revelatam
suscipere.
sententia in concilii Florentini actis clare expressa sit
Definitioni autem in schemate propositae, cum tot
Doctis enim omnibus nota est oratio Bessarionis eruditionis laude inter suos eminentis et ad dignitatem difficultates explicationem poscentes mihi obverten­
cardinolitisqn postmodum elevati. Nequs Graeci pertur, «Mentire nequeo : nam sanctu» Paulus dicit1 :
moveri potuerunt, ut agnoscerent papam potestatem
Omne, quod non eet ex fide, peemtum eet.
habuisse symbole Filioque addendi. Castarum ex actis
constet, futurum fuisse ut infecte re abirent, nisi
Hic autem interrupta disceptatio est, et eminentimimus primus praeero ^dimittens petras rit:
declarationi da primata· iuribus adieota ement verba

Attamm tfnt»

xoh’ 8v rpbxov et sequentia. Cum Graeci linguae la­
tina· ignari ement, par e· patet, eos definitioni iuxta
sensum verbis graecis expreronm adhaesisse et facul·
tatam sibi reservasse plenitudinsm ‘potestati· ponti­
ficias secandum conciliorum oeoumsaicorum gesta st
oanonum tenorem explicandi.
Ex allatis manifestum mihi vidstnr, concilia Oonstantinopolitanum IV, LugduMnee Π «t Florentinum
nihil deerevisea, quod inerrantia· pontificia· pgofeasiooem contineret. Igitur non indicare non pomum
labile mm fundamentum, cui tanti ponderi· doctrina
superstruitur. Praeterea definitioni, quam articulo·
secundus exhibet, graves obstant difficultate·, quibus
solvendis equidem impar eam : sapiantiorem, qui sup1 IA. ds stet seal IV — P.L IT, «00 X
• Ishm Mbea de ^sas teristiaii, *
.
«
M, opal lOgM
P.L.XL,»·.
• n<M Ρ.β. XXXI. M» a.

,æroxima congregatio generalis habebitur sabbato
huius hebdomadae, in qua continuabitur discussio
quarti capitis."
37.
Qongrenatio gonenUs saptuagMim· tertia

1870 iunii 18.

1

Die sabbati 18 iunii 1870 hora octava cum dimidio
ente msridiem, in conciliari aula Vaticanae patnarchalis basilicae, generali· reverendissimorum patrum
congregatio habita Mt; odi interfuerunt quingenti
octoginta et duo patres, nempe 39 cardinales, 7 pa­
triarcha·, 9 primates, 87 archiepwnpi. 399 episcopi,
4 abbates nullius dioecesis, 15 abbates generalM sive
preaaidM congregationum ordinum monasticorum,
usum mitrae habentes, 22 generales et vicarii ganaralm; quorum omnium nomina, quae per assignatore·
«~Bsm. ΠΤ, M

7S1

·

JL SJEMIOne PUBLKUX *
T ΟΟΧΗΜΜΑΠΟΙΠ· (unuus

m

jmHm tateneaenta
locorum arearste dateripta fearuaf, aahibet iadiculaa A iam & prophetis·· sartee’ :
Jaeoh tt lactarie hm AmnIÇ aafaaiMiaitioM·· da i»patrum MptMfuûnM tertia· ctmgra^ligpi· gemlia, qui iatsr acta concilii lin nlnr
*
ffeüîMtitwt
»
*
poMtstn
** noM viditer
Φ
Bwrocii
Rinrudai put
*
domino· Philipp
*
Ouifo arohiM tristitia· qnibandem ax Matri
*
dilretisaimiaat vene­
epréoopua Patreeaoaaa mimm lectam ratebsavit. Qua rabilibus admodum fretribas, eed postea panariaaimam
fractam afferet ipsi· reaeotatinn· et laetitia·; nunc
absoluta, «t recitata oration· *
··
Asia
Htiwww etc.,
videtur signum aliquod discrepationis st discordiae
eminetrtisaàmi·· primai praams dixit:
..Bevereodisaami patre·, prossqueanar hodie epainter fratres, ssd in futurum st in aeternum srit sigcialem discussionem quarti capitis «ehemati· prima· num_posM)ordiM, pacis et fraterni amoris. Haeo spes
constitutionis de ecclesia, de quo plum adhuc patres
reposita sst in sinu mso
.
*
(Vooas: bene, optime).
veniam loquendi petierunt, quorum nomina reveren­
In hoc Ultimo propositae constitutioni· repit·, quo
di;» dominus subsecretarius ex ambone publicabit."
vix aliud, inter Vaticani concilii dacrata, argumento
Tunc ambonem subsecretariw aeoaodees tabellam
gravius, nobilius dignitatte, nestrisqus temporibus
perlegit, in qua inscripti erant reverendissimi patree,
sptius srit, omnia cum oporteat et diligentiori medi­
tatione conaidarare, et aeesriori enuntiare verborum
. eminentissimi» dominus Fridericus cardinalia Schvrarsenberg archiepiwopus Pragenais, loannea Simor st sententiarum discrimine, spero fore ut nemini
archiepiscopus Strigoniensis et primas Hungarian,
vidrer supervacuus, dum paucas dictiones sollicitandi
Franciwus Blanchet archiepiscopus Oregonopolitanus,
pptius quam mutandi causa, huc adeam, iterumque
Marianus Ricciardi archiepiscopus Bbegioeusia, Ale- * velim, quam n£per iam expertus sum, amplissimi
sander Franchi archiepiscopus Thessalonicensis, loa­
vestri coetus praesentem singularemque deprecari
ch iru Limberti archiepisoopus Florentinus, Franciscus
benevolentiam.
Pedicini archiepiscopus Barensis, Georgius Lterboy
’ I. Ne autem longiori exordio vobis molestus sim,
iiivbiepiscopu» Parisiensis, Thomas Ghilardi episcopus
e vestigio nte confero ad proposita: in quibus ante
Montis Regalis, Franciscus Gandolfi episcopus Conomnis placeret titulum inscribi de tapremo Romam
netanus et Centumoellensis, Felix Dupenloup episco­
pontificie magieterio, ut ab ipso limine, illud docentis
pus A urelianensis, loannes Banolder episcopus Vespripontificis privilegium per se stet nobilius, a primatu
miensis. Petrus Dreux Brésé epiteopi» Molinetuis,
ita efflorereens, ut statim nihil supra in humani
Franciscus Boullet de la Bouilleri· episcopus Carreageneris instituendi ratione quaeretur vel excogitetur.
«onensis, loseph Formisano episcopus Nolanus, GuilInde prono alveo flueret, quasi ex tituli fonte, totum
telmus Clifford episcopus Cliftoniensis, Petrus Sola
repitis initium : „In suprema autem apoetolicae iurisepiscopus Niciensis, Ludovicus Delalte episcopus Rudictionis potestate etc,", quibus verbis pauca ducerem
: henensis, Michael Milella episcopus A protinus, Aninserenda, · versu sexto, in hunc modum Summam
toniiiK Peitler epiaoopi» Varierais, Patritius Dorrian
quoque et falli ueeeiam magieferii potretatrm com­
episcopus Dunenais et Connorensis, Icannee Baptista
prehendi, dirime praelucentibue eloquiû. eancta sede»
Omiaecliea episcopus de Tulancingo, Nicolaus Dabert
temper tenuit, eedeeiae mm comprobat, conciliorum
episcopus Petrocorioenais,W'arolus Place episcopus * arta conteetantur, profitetur contentio patrum, et sacro
Massiliensia, Franciscus Faùli episcopus Groesetanus, C publici cultus monumenta concelebrant. Tum respectu
Henricua Bindi epjscupus Pistoripnais et Pratensis,
ad haec verba: dirime praelucentibus eloquiis, pla­
Leo .Meurin episcopus AereJonenau, loannes Baptista
ceret hic ex^rdiiie et integra poni Matthaei, Lucae et
• ’allot episcopus Oranerais, Salvator Magnaaco epiloannis testimonia tria’: Tu es Petrus... Confirma
«copus Bolinenaia, Albertus Passeri abbas generalis
fratres... Pasce ores etc., quae, etiamsi superius et
" canonicorum regularium Lateranensium, Germanus
saepe recurrant, hic tamen potissimum requiruntur,
Gai abbas generalis congregationis Vallis-Umbrosse,
ut, confirmante sacro ooncilio Vaticano, suam inde et
Angelus Savini vicarius generalis ordinis Carmelitacertam de pontifice inerrante habeant interpretatio­
nini veteris observantiae.
nem. Quorum mea quidem sententia ne unum etiam
Oratorum nominibus publicatis, ad ambonem aucpraetermitti potest, quin ambigatur, utrum necne haec
■ essive locati sunt cardinalis Pitra, cuius sermonem
sacra testimonia praesenti de re valeant.
«eripto traditum perlegit episcopus Bellicensis, car­
Valere autem, iterum dicam, et sancta sedes tenet,
dinalia Bononiensis, cardinalis Rothomagensia et car­
et eodesias usus comprobat, et conciliorum acta condinalis Dublinensis.
teatantur, et profitetur consensio patrum, uti iam in
hac aula, post sexcentos magistros, ostenderunt nobiORATIO
lissimi oratore·, quibus ago totus assentior, et quorum
eminentissimi a- recerendissimi domini loamsit .
nolim ne unum quidem renovare argumentum. Testa­
cardinalis Pitra'.
tur enim perpetua vox veterum omnium et novarum
Eminentissimi praeside·, eminentissimi ac rave- 1 ecclesiarum, ut merito dictum ait, nullam ease in the­
rwidiMimi patres.
sauro catholicae traditionis doctrinamHS|i
-pluribu»
**
et maioribus muniatur taatimoniia. Testatur felix
j Verba quae ex ore meo audituri estis, sunt eminen­
quondam Italia, cuiua nobiseum conveniunt commi­
ti Jai mi et doctissimi cardinalis Pitra. Sed ea profe­
rens non vaticinabor ut Balaam aegre et notans; liben­
litone· epiaoopi, ex acie et pulvere ad Vaticanum con­
tissime conclusionibus eminentiae suae assentior. Et
cilium missi, ut oUm ad Nicaenum martyres, qui
palam faciant, cum praeolariaùmo duce eminentissimo »
1 Argaasata·: .Cardtealte Pitra tsasaiailsMs preposaM
urbis vicario, quid sancta sedas semper tenuerit Testa­
q ese legaatar «sb neaerte tea 11 BvMvsas satem st «xplisaas ·· que· prap assit amata· eseMsra· taadNeaam p«t
tur per suos quoque purpuratos vetus Hispania, magna
a·· ma capita attigit. Tnditteai Miam Utaigism aMHK peasparens doctorum et apostolicorum virorum, et fidelis
rartiaa graeaaaa. ataetaas litargiam presetpmam larIasiaati ns i
illa filia Americano-Hispana, quae aoedemiia licet
*te
tnteiti
srgaaam at iaatramseta» mas. Hymregrapbae
gymnaaiisque fortasse et libris destituta, constrictaque
qaoqas pratalit 1· iaregaltas asa laaeadaatae, qei Patiam
saMraat asa testea ap«sMam vttes apalte sspteai as
*
·«compedibus, stridorem catenarum comprimit, ut
«Mu peatiAae», sagirtraa et ‘paamaMm te aaie remeate
egregie dictum est, dum ora doctorum et eloquentissitWMMMibw
* eagwktM β MBftlB IMCVttl,
S
Hama hyataee Miam ssMamaUeuam terna <
* Petre matteatm.
Oaaatatet empilas asa mre te caam halaaMdl maaaadaaa, aes
•m
Immi

•*
».xxrv,
x

a. .

• Base verte, ut eteie yatet, arat ·ρΐΜ«ρ1 BeUteaaato.

• MattL XVI, U, 1», laa ΧΧΠ, »; lea·. XXL M-17.

COMGBMULTfO GSnSMJJB «PTÜAGIMMA TRRTIA 18 W l»»0

m

m

morum antatitam vrtara patrum suorum bymaos ad À sacenirtaliam aaeramseta respiiiiaina» qpas ab apo­
«anctum Patrum eongwainrt. Tattrtar rtrirtqva stolis tradita ia toto mundo atque in omni sodesia
catholic· uniformiter celebrantur, rt legem crsdeodi
Baigii uaaaimitaa, MaoMiaiam inter rt Ultrairatum
parooaao foadaaa, at port tria taanala maiore» ali­
lex statuat supplicandi.''
quando fuis» Hiapaaoa, etiam poetari meminerint.
Palam inde «rt, port divina oracula, port irlsmnr»
Taatatar oram port captivitatem Hibernia, quae ^miliorum ·, leges, vix ullam esse fidei tesseras»
martyrum purpura purpuram merontiaaimo arohipraqptantioreip, quam illa Dei rt populi christiaai
praratkli suo comparavit, ut fidei tuae hic eaart tertie
grandiloquent», sacris pompis et publicis plausibus
omni axceptMme maior. Testatur multi
*
conciliis expressa, ducta rt composita sanctorum antistitum
Anglo-Saxonioa gens catholica, quae e gramio Roma­
auctoritate, ornata sententiis patrum, ut merito sacra
liturgis, more axiomatis, dicatur jmecipuum catho­
nae ecclesiae novella prole», uti iam ad magna, aie ad
maiora nata eat. Teetatur et conciliis et catochismis licae traditionis organum ense et instrumentum. Sy­
imperium sancti

nodi namque, nisi totius orbis sint, singularie pro­

eancti Emmerenni, eancti

vinciae vel gentis habent . sententiam ; ductores unius

Adalbert!, sanctorum principum Henrici, Wencealai,

saeculi, theologi scholae unius, aliquando placita re­

Stephani, l^opoldi, Caximin: quanta nobis testium

ferunt. At laus sacre saeculorum psalmus est ; hymnus

nubes imposita, aucta fortasse in dies martyribus

vetusta templorum majestate superbit, et sanctorum

Poioniae, qui certe moestis episcopis et anxiis custo­

veluti * imaginibus honestatur.

Germania apoetolica,

Bonifacii,

eancti

apostolicum

Galli,

dibus clamant, fidente» esse Deo. qui de tantis peri­ B
culis eripuit et adhuc eripiet >.

Teetatur Armenia

Gregorii Illuminatoris, quae hisce diebus inter tur­

Novum non solummodo argumentum erit, sed
quae

adducturus sum ex vaticanis aliisque graecis

membranis, nunc primum magna ex parte faustam ad

bines ut incendia iubente egregio patriarcha, quem

lucem in aula vaticana prodeunt : nihil tamen exciebo,

impavidum ferient ruinae, non solum sua, sed totius

quin fuerit publico et diuturno cultu consecratum.

inerrabili magitterio eummi pontifici»

Quae si aut tempolum aut hominum iniuria, in editis

Orientis de

documenta in medio posuit. Testatur demum et Gallia

Graecorum libris non semel exciderint, divino quo­

mea, cui certe nulla invidit praeconia eloquentissimus

dam numine provisum eet. ut quae imprudenti vel

patriarcha Hierosolymitanus, sive ob nova illa faci­

scelesta manu intercepta eurent, alio integra migra­

nora, quae feliciter depinxit eminentissimus archi­

rent, fidelibus transmissa

episcopus Bisuntinu», sive ob vetera fidei encomia,

scilicet Slavorum, Ruthenorum. Valachorum. Melchi-

quae docta quoque elegantia texuit

illustrissimus

interpretibus,

tarum, aliorumque monumenta.

En

in vetusta

igitur Slavic!

episcopus Cast rimaris, quos honoris et grati animi

orbis sinml et Graeci testimonium ; -et postquam de

causa nomino, ut de fide Galliarum iunctis quae iun-

hisce Samiatarum myriadibus in orcum imprudentia

genda sunt, et amotis quae separanda, opportuni ser­

nostra ruituri» lamenta audivimus, bene eet ut eorum-

mones fiant mala aurea in argentei» lecti»

dem laetis de sancto Petro hymnis benignas aures

Testantur

denique et veteres et novae monasticae religiones, quae

hisce quoque diebus Angelicam et Seraphicam nobis

praebeatis.

Celebri et recenti exemplo notum est, cum orbis

■«tendunt turres, ex quibus pendent mille dypei, om- C catholicus de immaculato beatae Virginis conce[>tu
ni» armatura fortium 1 ; quibus non omisere socios se exultant, quantam in testimonii» undique corrasis

menaea et choralia ecclesiae

adiungere veterani e castris sancti Benedicti et eancti

symbolam

Basilii, ad quos nullus etiam nunc provocare mihi ani­

orientalis volumina: idque vellem saepius a nostris

mus est. Satis erit ostendisse longam illam painegyrin,

theologis usurpatum. Memini tamen etiam rune non­

quae caelestia cum terrenis miscet, perinde ac modo

nullos dicere: lubrica creo id genus argumenta: am­

vidimus, * gestante inter caelum et

terram

vicario

contulerint

biguae aetatis, inoertique iqiera loci et nominis; foetus

praeterea pompam et

Christi Christum, qui veritae est, militantis et ovantis

promiscuae .originis spurii
;
*

ecclesiae agmina consociari ‘. Currut Dei decem milli-

fucum et asiatieam redolere pinguedinem : encomia,

btu multiple! millia laetantiumi, ao dicentium: Vera

vel pro re tenui et obscura, turgere. Fac esse meliora,

evangelii testimonia iuetificata m temetipta
*
...

quid iam nisi ieiuna» precationes pro plelieeulae ru­

Recte igitur in capite qostro, ex quo non recessi,

ditate consutas, si quaesieris, reperie»? Quam pau­

Ditem» praelucentibu» eloquii»,

cissimis respondendum omnino est. si vestra patienti·

tanda
sede» temper tenuit, ecclesiae utut comprobat. con­
ciliorum actu contestantur, profitetur contentio pa­
trum, et sacra publici cultu monumenta concelebrant.
scribetur’:

Π.

Iam in hisce ultimis verbis, qua· addenda

summopere suadeo, haud siri· admiratione video
*,

tulerit hoc diverticulum, ne omnis dictionis meae vi»
infringatur.

i

Ac primum antiquitatem extra dubium ponunt

hymnogrephorum nomina, quae in editis libris, cum

evanuerint aut caeco tumultu extra sedem exuleiit. m

patres reverendissimi, argumentum hactenus pene in- D consentientibus

membranis suo loco emicant.

Qua

nisi pauca et eximia

ducti certa indagine, videre erit a quinto saeculo ad

verba illustrissimi archiepisoopi Coroyrenais, et illu­

nonum sancti Petri praecones, fama, scientia, sancti­

strissimi Magno-VaradindBkia,. iusto cum honore rt

tate insignes, sanctos nimirum Anatolium, Romanum.

tactum, mihique derelictum,

meritis laudibus excipiantur. De vi, indole et auctori­

Andream, Coemam, Damascenum, Germanum, Theo­

tate huius dicendi generis, favente summa vestra in­

dorum Studitom,

dulgentianonnulla praemissa sunto.
Exettfium maius esse non potest quam a sancto

Neque etiam poemata in schismate condita, per mc
expungantur; eum. si puris rt priscis documenti» co­

Caelestfno, in epistola 21 : ,,Obsecrationum quoque

haereant, nonnisi ineluctabili

losephum

dissita consocientur.

1 Π Cor. I, 10.
• Pros. XXV, 11.
• Osât IV, 4.
• Alludit ad yrooMslsaeta Cerfrii Deuwu feria quieta
4is IS teaii haMtass.
» Pa MVtt, IX
• Fs. XVIII, 10.
’ «criSrtsr sd. Vat
• uUmr sd. Vat.

hymnogrephuni, alio».

veniatis robore ad
*·

Ubi vero nomina desunt, sic-

petunt certae hymnographiae lege» ut aetas digmv

catur, sive ex metri artificio. sive ex ingenua vati»
libertate Quemadmodum enim in priscis christianse

artis monumentis sunt symbola, tituli, canones, arcanaeque voces, quae singulis aetatibus quamdam in-

' vsirt ei. Vat

~*

786

A. 8E98IONK8 PUBLICAS ΈΤ OONGMOATIOMB GKKKRALX8

du^re propriam scripturam, ita\n vetustis chriatiar A
riorum hymnis sigillum quaeque auum aetaa insculpsit.,
Caveamus ergo ne emphatic· tantum et noua
aestimentur, quae voté prier
*
aunt, dum facile in
fastum inanem abeunt aequioris
*
aeri formulae,
qualia erat titulus iste oetmmemri potrierihoe in Coo
*
stantinopolitano, aut tudsris oecMswascs in Alexan­
drino ob exaggeratam sancti Cyrilli memoriam. Ve­
tusta vero vocabula significatus saepe retinent, quoe
ignorant docti, indpcti veni laudabili cum religione
retinent. Etenim nemo etiam nunc boaret inter Oreecoe, dum Petrum, Andream, Paulum agnoscit Hia
nudis nominibus 6 xopurpatof, 6 stpsrtixXqtoc, 4 dn6στολος; ita, dubitantibus fortasse peritia, plebe im­
perita in toto Oriente eundem Petrum magistrum,
nulli errori obnoxium, salutat hoc solo epipbooemate :
Petra fide>, quod ih mox adducendis hymnis passim
occurrit, et vix augetur, eum petro fidei dicitur usrio»cwu». (rougi mersa, immobili», eolidinima, ftrmu- I
•ima ejf. Cum de summa repim agatur, et quam
maxime de exegetica sacrorum oraculorum inter­
pretat ione, nihil parvi aestimandum.
Sed igioecant mihi iterum fratres orientales, si
peregrinus hemo, et qui in sacris'eorum penetralibus
ne hospes quidem dici debet, adyta, transiliat, et us­
que m interius velamen libero oculo prospiciet. Eo
usque venio, ut grati animi et sincerae admirationis
tribut uni solvam. Quoties enim, dum facili canonum
graecorum taedio tabescerem, recreari me contigit, et
toto animo ooncuti, dum inopinata folia vertens, in­
ciderem i» veteres ecclesiae graeree hymnos, mira me­
lodis et grandi theologia refertos! Sic dum Baeilii
caii<4^ poeniteotialee, omni veneratione dignos,
scrutarer, non semel adfuit mihi sancti martyris Athenogenis hymnus: „0 lux hilaris", ex quo summus
doctor adversus Macedoniam
*
sumpsit argumentum?
Sic dum Constitutiones apostolic» typis ederem, recenseri oportuit ad calcem libri VII pulcherrimum
i imiicuni Tr decet law, quod a divo patriarcha Bene­
dicto inde per quindecim saecula in matutinis mona­
chorum laudibus semper insonuit. Pnmterea contestari
lubet. semper invenisse me, in amplo illo libroram ec­
clesiasticorum cyclo, disciplinae^speculum, historiae
theatrum,, theologiae exemplar, totius-sanctitatis et
religioni» promptuarium.
Rursus mihi parcant docti antistites orientales, ai
conscientia mea constrictus, fateri cogar, hos venerabileq libros numquam a sancta sede fuisse approbatos,
praeter unum Euchologium, iussu Benedicti XJV in
medio sarculo elapso Romae editum. Sint sane omnes
longa .vetustate sacri, ipsa rerum maiestate praesta ntee, Christianae traditionis testes omnium locupletiores ;
i deoque fuerint saepius multo cum honore commen­
dati, sive in pontificiis bullis, rive in actis conciliorum,
ne praesertim in Florentine synodo, in qua disputat ioni de purgatorio inservierunt- Id certe * multis et
plusqugiii noveni argumeritis, ipso me reo confitenta,
-stendetur, uti ostensum est, perferto novem excep­
tionum numero, haud excepto exiguo testimonio meo,
-cilicet Graecorum canones sive dogmaticos, id quod
ratra controversiam vagatqr, rive disciplinares, fuisse
possim uti veterum consuetudinum testimonia adduc­
.
*
ti
immo auctor ul^ro sum, ut in concilio Vaticano,
sicut iam nonnulli Orientis renones, ita libri iiturgici
«t publici cultus monumenta celebrentur. Sed aliud
«st huiusmodi historicum elogium, aliud sliffragium
<-t indicium ecclesiae Romanae authenticum de cor­
pore rive canonum rive MSralium iibèoram ecclesiae
orientalis. Verum prompto Itaimo spondeo, numquam

TM

futuram «aoa ut de iisdem libris oboralibus noodum
repurgatis, atque forte numquam emendandis, ea
legeanm quae et · viris catholicis et in hac ipea aula
da ecclesiae Romanae breviario ssmelst iterum emen­
dato, non sine quodam animi stupore, audiviaae in­
gemui, et etiam referens ingemisco. Adhaereat potius
lingua me
*
faucibus mei·! Hactenus haec.
III. Et nunc exsurgant hymnographi innominati,
eo vetustiores, fortasse et sanctiores, quo suum nobis
nomen inviderunt; exsurgant. Petramque celebrent,
non tantum apostolum, humanae vitae spatio septum,
sed ecclesiae pontificem, magistram et praeconem, in
suis Romanis suocessonhus immortalem *.
„O Petre, inconcussa in fidei tuae petra, tu servas
ecclesiae plenitudinem." ..Petrus petra fidei eat,"
»
„Tu Trinitatis superdivinae templum factus, tu
divinus veritatis interpres et pronuntiator, eos qui te
cum fide venerantur sanctifica, illustra."
t,Beatum te Christus proprio dixit .nomine Pe­
trum, petram nempe et basim ecclesiae frangi nes­
ciam."
,,Romae primus factus <* episcopus, tu orthodoxae
prae urbibus urbis t^sis atque columna. Christi in­
super ecclesiae fulcrum, quam portae inferi, sponsore
Christo, non conquassabunt."
..StabrlitateiiRdedisti eccleeiae tuae. Homine, in
Petri soliditate."
,,</Petre, tu apostolorum bSsis.Ju ]>etra christlanae esclesiae. tu Christianorum primitiae, qui pascis
oves, oyilis tui pecudi
*
tuere."
,.Tu nierito vereque designatus w fidei petra et

gratiae claviger."
,.O Petre lapte. fidei... Tu iusto nomine petra
\ocatus es. quando inconcussam ecclesiae fidem Do- minus vallqplv, summum te pAstorem rationalium
! ovium instituit, tum etiam caelestium [ortarum te
commisit optimum lanitorem. ut aperias omnibus cum
fide pulsantibus. In te fundsvit ecclesiam immobilem,
cui non praevalebunt inferorum portae. ut neque vin­
cant eam haerriicoruta-garrulitates. neque eam diruat
barbarorum snqganlia."
..Petras. eocMriae soliditas."
..Petram, fidem, hanc qidei petram, celebremus."
„In ,te cum prius petram intuitus est fideique
firmitatem, te Christus statuit fundamentum ec­
clesiae."
,,In te, Petre, robur fidei cum videret inelucta­
bile, ecclesiae numquam praevaiiturss inferni portu
pronuntiavit Christus, te vero clamante: Et hoc vir­
tute tua, Christe!"
..Emisti, honestiarime Petre, absque ullo pretio
margaritam, et primam invenisti sub caelo cathedram,
tu fidei fu)orum, tu ecclesiae crepido, sigillum et coD rouis."
„Tu summorum cum sis apostolorum saera subli­
mitas, tiTquoque es solidissima ecclesiae baris. Petre,
omnium fortunatisriine, tu chori apostolorum dux,
patronus diiinusque protothronus."
„O beate, uti orornnium et a Deo afflatum, ex­
clamavisti : TU et viventi» Patri» Filin», propterea et
tu praemium tuwitis par recepisti, teque Christus,
qui ipse fundamentum est,'petram vocans et funda­
mentum, in te cathedram inconfusibilem stabilivit."
Hactenus vatum incognitorum testimonia, quae si
quis ea gd martyrym tempora ne referat, saltem habeat

·''
*
Μ·

’.··"■·

73>

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA TERTIA M tend 1·70

TM

tensos ia lutem edidit
,
*
apud quam quisque videat,
saeculo quinto antiquiora, ni a vero abarraverit. Suc­
cedant ea, qua·, n reoeotiora eunt, oerto titulo adeeri- sanctum Sylvsstrum fideles ab srrore eduxisse,
doctriasr SM «sfailiHstae (tatc totXdvuoi oou S:Babentur vina antiquitate, dignitate, sanctitate oomusenχβίς ... ) at eanratimimiini dogma statuisse obatrae··
dandis.
„Haec digna a Deo suscepisti gratiarum munera, tem ora et doctrinae haeret inorum (ita Josephus hymsapiens apostole, fidei petra, claviger caelestium por­ nographus) ; tum sanctum Caalaetiatun deposuisse im­
taram," inquit sanctus Anatolius patriarcha CoMtaa- pium Neetorium pur rpâriolam dopes arineai,· tum
sanctum Leonem eme, canente Theophane, columnam
tinopolitanua in saeculo quinto.
In saeculo sexte sanctus Romanus, elegantia me­ orthodoxie· in ecclesia erectam, Deoque movente
lodos omnes longe antecellens, haec inter plura : „Qui ecripsieae tomum sanctorum dogmatum, qui turbides
piscatores effecisti sapientioree oratoribus, tu. Domine, baeceses confudit; Oregorium quoque Magnum reli­
dum illos impavidos ac divina loquutos praecones gionis fuisse facem et pharum, in procella erroris
iactatos ad litus revocantem ; sanctum denique Mur­
effecisti, assumpsisti illum tuorum discipulorum ver­
ticem. tuis ut fruantur bonis et quieecant... En lea tinum fuisse irrefragabilem et verissimum mendacii
vestra, inquit Christus apostolis, fores pellit Demo­ damnatorem, episcoporum basim, orthodoxae fidei
sthenem, victi iaceot Attici, et a Galilaeis. Nam columnam, religionis magistrum.
Qu>4 tandem Graecia vetus, vetus Onens. inter
Cephas ille Petras, dum mea nuntiat, silere jubet im­
modicas dictiones.... Petras, omnium basis fidelium, sacra de Libario et de Honorio consuerant? Prior
summus apostolorum princeps, Christi implens prae- B aedem suam in vetustis menologiis retinuit inter eencdicationcm, ad fidem incredulos eddaoere non destitit toe, et vocatur apud Syros acerrimus defensor fidei
... Effundite iam vestri pectoris ulertateœ, o Petre et haerereon debellator. De posteriori, in quantum
et I'aule, in omnes nos, vestro gaudentes perpetuo et scire potui, altum est silentium usque sd saeculi de­
cimi quarti finem. ubi tum primum infamatur a pes­
amoenissimo magisterio, o beatissimi !"
„Tuos enm discipulos, lesu, recenti debiles fide simo schismaticorum coryphaeo Philotlieo. Sed in
vidisses, ad divinam eos scientiam provocans, com­ synodioo solemni, quod in prima Quadragesimae do­
minica recitari videtur a saeculo nono, in quo texitur
pellas omnium animosiorem, et hac dqmum voce cla­
mas: Quem 'dicunt r«e Filium homini» f Prae prolixa omnium haereticorum series, in quo etiam
cunctis fervidior Cephss, fidentius casteria in hanc diserte diris voventur Sergius, Paulus et Pyr­
prorumpit voctm, plausu celebrandam : Tu es Chrûtni rhus, ausim contendere, quidquid hac de re fuit
Filiu» Dei cici! stalim inde in sua tuam recepit ec­ scriptum aut dictum, Honorium fuisse prorsus prae­
termissum, silentio, ni fallor, eloquentissime.
clesiam."
Agvdum, etiam audiantur qui extra chorum
Ad alios propero vates, minus arduos et bre­
viores. ,,Ecce ecclesiae fulcrum, eoce lapis fidei", in­ Canunt, schismatici. Diserte, ut solet, et apposite
quit Bysantius, Romano prope aetate aequalis.
' notavit illuatrusimus Magno-Varadinensis. tantam
,,ln petra solida, in te nempe, Petre, Christus ease apud orientales adverras divum Petrum reli­
qui fundavit ecclesiam, eundem in hac fide tua et gionem utMgngulis annis, satis longum et asperum ob
tuis immotam precibus constabiliat." Ita sanctus An- < aestivos calores ieiunium. ipsius inscriptum nomine,
praemitti eiue festivitati soleat. Qua, opinor, fideliam
dreas Cretensis in saeculo-septimo.
■_—
..<> Petre, nobilium apostolorum ooryfmaee, tu 1 pietate motus, saeculo undecimo exeunte, doctus sati­
fidei petra, in petra divinae confessionis tuae im­ et ites Euboeeosis’, loannes MauropOs, quem ultimum
motam ecclesiam Dominus stabilivit.... O Petre, tu pene dixerim musee sacrae elegantem alumnum,
lapis et basia Petrus, petra fidei." Sic sanctus spissum condidit opus octo praegrandium canonum in
Germanus, Damascenus et Arsenius in saeculo honorem sancti Petri, ac ei voluerit, intra longos
durioris abstinentiae dies
*
aliquid eolatii et ala­
octavo.
Tam locus dandus est saeculi noni melodis, qui critatis sibi et suis reservare. Opus excurrit ia qua­
frictis Iconomachorum viribus et parta victoria, iura tuor et sexaginta cantica, quae tria versuum millia
praetergrediuntur, quae cum ih unico codice Vaticano
martyrum et ovantium, tot epinicia per orbem ef­
fuderant, ut poene veteres melodos obscuraverint, delitescant, hactenus fugerunt vel diligentissimos.
Raptim et pauca recolam in coronide, iis omissis
eorumque cantica in perpetuum miserint silentium.
quae iam supra ^bundant.
..Petrus, petra fidei", unanimi voce, prope omnes.
..Sublimem theologum, a Deo inspiratum, clare
Nunc Theophanes pro multis: „Tu verimimus
omnium tretis Incarnationis... in fundamento fidei dogmata supra mundum pdbita revelantem. in te.
Petre, agnovimus..."
'
,
aedificasti omnium credentium animes... tu dogma­
,.Tu novae legit in novo populo institutor.... qui
tum inconcussa basis... tu legislator, pastor et ma­
> sacrum Christi evangelium eiuaque legem fidelibus
gister pecudum Christi."
Tum demum sanctus losephus hymnographua, qui proponis.... "
..In Petro ipso, verba vitae sapientia proferebat.
ipeo suo nomine et ingenti hymnorum copih primae
habet : „O petra fidei et ecclesiae Christi basis solida Et te tabulam agnovimus a Deo scriptam, o Dei spec­
et incoocusea, confirma me... O Petre coryphee·, tator, teque vere esaratem legem a digito Verbi Dei
vertex apostolorum, eodasiaram eoliditaa, in firma­ salutamus."
,,Novus apparuisti legislator, qui sacros canones
mento religionis stabilias me, o beatissime Petre...
legesque ferret, quae ipse divinus Spiritus eloquitur,
"Çu fastigium et crepido apostolorum, ecdeeiae fun­
damentum factus es, o divinitus afflate, o Petre, organo usus linguA tuae, o Petre, quae facta est ca­
lamus velociter scyibentis."
fidei petra."
„In omnibus fidelis es dispensator, et orbis oecoSexcenta id genus quae coryphaeo Petro ita soli
non consecrantur, quin pariter in multorum laude
■ Λ Jteeseei peatyUr sasteHtate dsihtosli tssteaeeM
Romanorum pontificum Sylwetri, Caalestini, Leonia, Nhvyass sretssiae praeeas sriecte s Io·. Oscus I est, Biens
Martini, Gregorii Magni, effuse cumulentur; quae m ia-··..up.
• Ite «êtes lepas esuriil re· fcctettnM» ses Ete
mitto, cum ea nuper doetns monachus Cryptoferra■ « hos ta ad. Vel.
*.
Cmrao
oaaaaax» tostos UL

• po^ar. tt ssrsgWs ete- ei. Vsl. vertes st Unae tekrim has pafpsM teeasistfa.

73»

740

Λ. βΜΒΙΟηΒ PVBUCAB «Τ (ΧΜβΪΜΑΗΟΙΠΒ MOHOUUM

ηοαιΐΜ pro omnibos stedentibos i—titiiwti vit
·
*
la· oanonea."
”

*
■«■

A

ORATIO

..Tamquam regula rent imi ma at aiMtiaaum
omnium vittatum iota factas «·, rapiraticrims
•postal·, cam»·· pietati· at ranotamouite CuWibaa
odixisti."
Ds quarto primi schematis ds wrletaa Christi
„8ubiaeat tibi, o tajtt—. dmne propheticum ora­
capito verba facturas, ns tempus supervacanee teram,
culum et legalia praedicteo."
,.Romae antistes at regii praise· aerarii, patra omissa vel praefatiuncula, immediato ad rem venio.
fidei, firmum catholica· eocleaiae fundamentum aacria Hoc unum praemitto, me, qui oaatoram qua· prolatu­
rus sum in antaorasum vestro sapsantiasimo iudicio
celebretur oarminibua."
submitto, in veatra oharitate ut meam qualamoumqua
Quid plura f Fuit inter Florentino· patree theo­
logus ‘-'reapjnnri insignis, nomine loannaa Pluaia- orationem audiat», confidere.
Peg. 13 §1 lin.6 [7 altJ sio lagimus: „Hinc
denus, qui unionis foedat tandam paetum aliter cele­
brari non autumavit, quam solemni canone adhuc sacro approbent· concilio dooamue etc....“ inter­
positis (quae tamen laudo) omissi· uaqua ad lineam 1Λ
superet ite, ex quo praeeunt· docto monacho Baeilisno ' flosculo· decerpere iuvat : „Nunc Romam» ubi haec habentur: „vi asustsntiae divinae ipsi pro­
missae «nare non pone, cum supremi omnium Chri­
praesul illustria Euganiua omnea Florentiam con­
*
sua
gregant, utpote qui fidem tenant moveri nesciam, et stianorum doctor» munere fungene pro apostolic
oonfirnisne omnea, et ad ipeam eoe adducena, verbum auctoritate definit, quid in rebus fidei et morum ab
Salvatoris implevit : Convenue confirmait·» ad unio­ universa ecclesia tamquam de fide tenendum vel tam­
nem ttcum fratre· tuoe. Ego rogavi tra unquam de- quam fidei contrarium reiiciendum ait ; et eiustnodi
decreta sire iudicia, per se irreformabilia, a quovis
fidat fide· tua."
Quis demum non miretur, etiam florentine foe­ Christiano ut primum ei innotuerint, pleno fidei obse­
dere rupto, etiam attritis desperatieque Graecorum ec­ quio excipienda et tenenda esse."
Hoc est decretum in schemate propositum. Vel
clesiis, adhuc superfuisse in ultimis saeculi decimi
sexti annis pium grevemque melodum, Malarum no­
inspicientibus duplici illud constare parte apparet :
mine, qui prolixa de sancto Petro officis novis auxit altera, qua inerrantia seu infallibilitas Romani pon­
tificia in definiendis fidei et morum quaestionibus
incrementis, in quibus: ..Salve, inquit, salva, Petre,
sublimissime coryphaee; salve, totius ecclesiae patra; aeaeritur; altera, qua obsequium et fides catholica in
eaedem definitions vel decreta ex cathedra, ut aiunt,
salve, fidei lapis et regni Christi claviger etc."
Et nunc, reverendissimi patres, cum per tot sae­ prolata praecipitur.
Bolemniter, totoque ex corde profiteor, me utram­
cula ad nostra usque tempora as manserit Graecorum
et omnium ritu graeco utentium religio et admiratio que ut varam habuisse et habere, et ab omnibus esse
in sacrum divi Petri magisterium, quid
iam
*
moremur f V *
> Aiguasrataa: .CudiaaUe Baaoaieseis propttatan 1
*
An causam facessit vanum illud et reoeos effugium, «x
*hci
ceaetare parte, altera qaa inerran­
nostris fortasse controversi» excogitatum, scilicet Pe­ q sthsmtt Accreta· 4s
ti· Itonaei
aareritar, altera varo qaa ctecquia» at
trum non habuisse successores qui samdsm servarent Mas cstteUea ia UasSe» AeAaltieeas at Secret· ei cathedra
in regenda ecclesia potestatem ? Trita responsio est, •rotate praMpitar. Se aataa Tbonee iieeipal··, atriqm
quae non itaretur. Malim cum illustrissimo Corcy- s parti es eer·· aeraatiri. Avtareas asta» Aactriaaa in etberensi sperare melius a fideli Graecorum memoria, a SMte exposita» ait’ Alvis·» asstasatlaa Petro taasqae eacetesaribas prearieea» aea rore ato aaxiita» tronriroi, <aot
tenaci rituum obrarvant», ah innato ingenii alar peatiM Sater, aea at stas persesa inunnteter, vel aeva» pro­
critate et logico mentis oriteno. Duo prastorea eidem prietate» acqslrat, sad at agst et see otArie tegstar. Acta»
illustrissimo archiepiscopo via· sunt, qua· eois aliam iatolUHl·» esae, nae ; liniar— qaas aoa ab arta sed ab ha­
rerum faciem inducere valent: scilicet, aut quasdam bita Araeateatar. Dirtoaa aiUiHetim Petre ataeq·· eaeliberté quae omnia vincula, etiam schismatis, solvat ; eseaarib·· pr»»ls»», ·«· sUqata ···· lie per »iAa» habitae
tahasraas, eat astaale «enite» ae traatacae axJUara

aut immoderato impietas, quas omnia agio aequaverit.
Jfcj eetMMfci
M eiittotan· mmm, M
At mihi reputanti Deum omnea, et maxime ohristsanas •x ipee «aetatis· ccMMcm, eat ball· petest aera rrvsiatto
MeeâarS, M e4 <··» ftlail eoassrrars at espUawe tata»
gentes, fecisse aanabiles, duo long· divers· subeunt,
' AM daineite·, iarirvi Bssmm» psettAm» Mesa pias adaas
quae me in spem nxHorem inducunt, effusa nssnp· in texta rei gravitatem aagaa StogsaUs roetoetara» fastens et
toto ritu graeco piatas erga beatam Virginem st in­ Aactens erowtesra. m· qaiAsa at ab sia MteeaSi aacteritatem aatastar, vai itoe Ha ftatam asn habeat fetaetatem aat
deficiens in sanctum Petrum veneratio.
*serat
se te tapaslte ra■ Nisi tandem finis sermoni imponendus esset, haud eureMaaa M at rasdat at rarag
vele drais veritas Mateada vere reatiaratar, abeeqae uterer
pauca potuissem eiusdem argumenti aoosrasre, noo so­ tares habeat, qtobus barites AM amari debeat, ea» aea o»·
lum ex omnibus orientalium libris ritualibus, ssd ex O ais Verita·, «M vesttas sa fastet. fc hte des ea» autel
vetustis Galliarum et Hispauiarum liturgiis, quae pas­ in sahrarato ftarabvetate. t· MteKtaMtaUmtoa ita alstrera
sim veterem Graecorum hymnogiaphiam refequnt. ha aa ri fnsrailla et betatealis taaate» frofrietee meet,
•t sic Astor taesetkto eataarienM essrata, qaM teratei tri­
Que· si non nullius pretii visa fuerint vobis, reva- bas··» qae< strias Ahtaitari· atMbatasa eel. Capet Mdree
rendiesimi patres, velim ea quae proposui addenda >retainin'Se Aeante irattote tetelUbtotata, hinrihnta·
*
Se Aaraste peterihte Asgnstiesn· AsAaMeaara tecapiti IV aequo animo habeatis *. Ipee me libentissime nettai «e
accedere iuvabit, riva ii» qui preeriue partam capiti» ihltlbiHtata >· Ns eppraM pratUris stata· vri sa» qariibteeanqra simriltarib eme tanta» AsgasMera eSere «Mtitatisata
posteriorem exigent, ne «lia inopportuns parcitas pri­ teeeain esset Igwesntib·· raarata emsta, qal'asae verba· et
vilegiis canota· aadis adhibeatur, riva iis qui osooosm, aete» prattAsI· AM Aegae feta»rat > neMgria vara frastastas.
meo quidem iudicio neoanariam, in fias adiioiendum «lanteaaAl sauria statam rescripta tata» Annette·; gâterait·
sneqas nativa» nsgasnAl ea, gasa rine AM Astriareate estbaUe·· nsp
*»e
aaa pateat; tariras erasabattaM» ssqarate»
frapssait peg. 1A Ua. IB past /bataw tara AteanAa·: tactasti
assata «t toqalaHtaw
(Haas uaralitli setaetor ta state
sare» qses ad has 4“ eapat istareatai «b aM.
ia pag- n->
Grave asta» Minar itatan «t teter patree eu» teae sassaAattUMB frifraust «t relativa» Sutriae· svsivetst. Iteapsr
aA tertie» catena» Asm aries sAAraAra Aixit «ta te» citato
repertaatar rab aaarere AA
*

em

• Quae sata» his lariaeatteta»·· palar traitait crateaatiniate prairiiibm, et ia tepet IV eracaAaaatar, rtatevatar
sak sanari· Ue, IS, Μ, T».
)

M

▼«i

(nwMGÀwewBÀieamœmAnHu wmimi·

βη^ΜΒ^ΜΒ βΜΜί ΜΝΝ VtlMBfM

<&Μ·1 Μ·φ
>
*

A tel·
»
*

d MMMftM

- m
tMMB îfBB MB

et dat» mtào· daitaw ■■ άΛ-ββ» Aqui»
MtM dO0tri
M
*
ÎMQMMMM fiàMMMB dÎMpdBB·

aaaaamaatal» val aamMKa (pwvii ipaa puteMi
**
hftbMft A t^·
*
Mt··^ ΑΜΜΜΒ·

Na t»··, aminautiaaimi «t rereaandieetai p
m,
*
putatia ma aalidiaaim· aaMtt aire ax Sariptana,
«va «K patzibre, «are as oooealiie, àw * Roadrêaaùm

μβΑνιβΑϊΧ itB M
*
peftMüÉMi 1β1ν( ΦΑμΙμμμ
•dwfti MÛtoDAeMu M prapcMwii ηΑΙΗΙΑμβ
totem, aaa jtLpfia janaaa iptoae art infeMftflia
OBüfiitttaB W0
*
^μμΑμι he
*
md^b* mAnmA» w

pontificum daoretia iterum ta madinm paulatqiuaa

a·, quibp· utzuqua auperim altate· dortriau·' pan.
OTÎliBBtMÛW M KÜdÎMÛM ptob^tW
*
ΜΜίΚΟΙφΙ ShB
*»
n|wqw
βμκΙμ*β»
limit N»
return ergo agamua; aliqqid a ooutzu nevi pore· addi,
mao aaltem iudicio, axpeotar· aapàrflaum aat '

«daagua cam «
raai
*

anaafam dMdtoaaram drëdarto

Nullo Taro pacto hoc ptaatarire pnaaum, acilioat
Ite
(quidquid ah reckaiao initio aaqua ad duo ooartto
Otoatantianaa «t Baailaan·· acta» diotamvu fuerit) ad obtectam trartrfarter iafallibilitre, «ai iaaat, at
ab totorum cetobratione aaqua ad are utramque tradi­ •cbeaoto Conceditur amtetaatte» divina· auxilium.
ΙΐΜφΒΤ V ptOfMltMM >U
t
*
MhMMtÎB BKttti i®“
tae doctrinae ia allati· pagina at paragraphe partem
certo oartiu· ita invaluta· lagiaaua, teateaqua aumre, fallibilitaa tamquam pereunto paopraetia argui poteat
ceu potiur ita vindicatam, ite in dim par «xteaiam B ita quoque iadependantia totalia ot quate «paratio
ampliae obtinniam, ite ab oniaibre Romania ponti- capitia a mamhria argui poaae videtur; quam tamen
fitûtaa· Petri Mooamoribua evidaotieaim· «t probatam utramqua vel ipte mptentimimi inhemetr» auctor··
et retentam «t «mertem, ut non uniua alteriuaqua rtiiciunt.
Vwumtainen ψκβοάο depeodem Mit ϊι*4 β|μνΙβοβ
•cholee, ut aiunt, doctrina ait habenda, ead eootaetae
Romanae cum alii· (quibuadam non autem in idem a oaetori· oanfrotribua pontifex into dicatur, annota»·
plene cenaantiantibre excepti·) aauaua oonatana ait. tina «xponandum «at. Etenim toao, quem quidam perQuid igitur? Dioemuane, revarendtaimi patra», poet horreaount, aaaarte indepondantia, aaoundum ipaoa
concilia Conatantianae et Baaileenae potioaam aoota- voluti tonandum pheat«emi eet. Sad ptontaama eet,
nihil aliud.
•jarum filiarum partem cum Romana «arum ot om­
nium matre et magietra, uti aolemni iureiuraado eam
Pontifex Romanua ab eoolmia depandan·, dum
profeaei totiee fuimre et profitemur, ai' iam in fide iure «uo utitur ia definiendi· qureationibua, dupli­
non defaulted defectionem in fido' in dim praecipi­ citer intelligi pateto. Uno modo ita, ut eafflmgio aut
tem vrtantamqua ruero? Bogo, «minanttaimi et reve- cooailio epaaooporam indigeat ad too, ut aua poteatata
rendtaimi patrea, quin obteator enixe ut too aerio paerendi per veram doctrinam agno· «t ovaa utatur,
quantique faciendum eet, eeoluai· prueoocupationibaa, quaei ab «te eam mutuatur potentiam, neque planam
in «e habeat diviaita acceptam ; qui aenare «mr eat
et ponderati» ot «reti meti·
Immediate iam iam tneaa animadveraionee euper manifretre. Ipea quippe a Chriato, coire vicaria· aat,
C et varum permanantem «t ordina ream paacandi at
allata eotomatia verbe aggredior.
Inerrantia aau infallibilita· Romani pontificia ex docendi poteetatem obtinnit, te «inadam poteatati·
Spiritu· rnncti aaiietpntia emeritur ; boo nimirum fere plenum te litorum exercitium. Neqoe papa artio «te
modo arguitur: Vi amiatentia· divine· papa «crare «cctoiae fidei, naqu» nunoiu· vel miniator, ead Chriati,
non poteat, cum qua· eunt credenda definit; ead ex ut dixi, vicarie·· quo audivit: Tibi dabo otoeae regni
oaelorum,- clavam nempe poteatati· indicandi, at ela­
hao amiatentia fit infallibilia: ergo eat infallibilia
Neminem latere puto tono minorem non eaee vem amentiae, nempe diaoeroandi opportunitatem
undequaquo verem, immo maximo aequivoca vel fato indicii. Non ergo epiaoopi «ve aimai congregati, eive
•vincitur. Quod ut appareat, quid tandem ait 31· in auia «oclaeiia aidante· quidquam Motaritati· rei
repromiare Petro eiueque ouooeeaoribo· amittentia, de­ robori· iu dafiniando pontifici Rmmm conferent;
finiendum eat. Nihil aliud nimirum niai auxilium quin potire ipea eorum daaiaianibu· ot indicii· firmi­
quoddam, vel apeciali» providentiae divinae act»·, quo tatem «t robur unica impartitur. Ipea «piaoopalia
pereona Romani pontifici· ab errandi periculo ptuater- iuriadiotionia exercitium pruaacribit.
Alio modo dapendana ab ecoleaia, aau ab apiaoopovatur; at, ai mavulti·, lumen quoddam eet, quo in­
tellectu· Romani pontifici· illuatratur, ut veritatem ram oonailio aut ooopmatiooe Romanua pontifex in
•gnoacat, ot firmatur voiuntea, ut eam proponat ot defuuandia fida· ot moram qurerttonibre diei «t ie••noiat. Auxilium dixi uotaala at lux tremien·, quae telligi potato ita, ut ab «ia aatoiat quinam unirenalia
in pereona quidam pap·· recipitur, «iouti pereona· ΒΟΟΙβΜ
*·
Mt MMMp
*dîCÎO
tf
ÎB ' BOOtettÎB
datur, non timm ot -paraon· immutatur, rel novum D particularito· dtaitiaque non tineetur de ooutrOvarre
quandam proprietatem acquirat, ex qua poaait rente reritata, an ubéqua, an eampar, an ab onmibre pire
denominari, ead aoium ut agat atque auo rite offioto minrere «xpUaite ret implicito verita· proponende
fungatur. Aetna argo infallibilia eet; infallibilia frerit credit·, val error pauagntandua retoataa Uua
effectae ab aotu proficieoeo» ; non parvooa, oum ab verto dotat pontifex, antaquam iudieiam anum aupre
actu non· denominetur pereona, eed ob habita, vol pro- mum et dacrètertnm proberat, ecotoaien, ut aiunt, inprtetate. Iteabrioeu· non dicitur qai «mrel aut iterem fenaattonm hataaa, ecolaaiarean fibreum a···· qua·
iMbriatar, val iliqtotte·, neque «teenaoapanriua^ qui ■et fide·; an «um «m Raaaann eaataafe, quae art on·
ninm mater « aaagtetau at aqaat, waamadat Ert auto
•lignando tteambqyuuni «largitur, quamvia aliimoey
nae largitio ait uetao ctoritatia, et' ahrietee, intern- impcaaibüa, ut vaiuti dagme · Romeo· habaatur
aatemia, quoad · anatarie quaque, non quidam ainguiia
pOTBOtÎM·
Minor igitur 31·. «x aatotentia fit infallibilia, numeric·, «un qunadam aiaçularia dafiaaau poaait, aad
•i intalligatar de parecna, ait faim; rerimiina aat, «i moreliterataaibreuon hnbaetnr;naqueanim mater art
aaan fitiia, aient naqua oeagieter at magiatm ainadiaai* MtMMB M
4
MtMMÎBZ MMp
*
definitio «te infallibili» atout infallibili· «te verita·, puto Quad arge Ramea creditur, cheque at uufeaaaa
quae in oonteituùoo·, ■·« bulla acartinatur. Unde literr Mtwiktttto αμιπΉβμ* mmn0
* cndstBr Bpoftat·
Hon raaairo débat papa, toe idao aaqaiaaa· ab
•tout aucaMto· dum nnneaoate, antea «dit mcremen

«·

qo· dsppmtarias «t «t «t «m Mat; ab «ia leanti···»
M ififoCIMbtioMMI WfetaM» ΜφΒΒ Kl·*» <t bo· BttA*
pHbMnittera, wt βφηΐοΐί AmrmU 4tB^rieittaMNB·
prout sibi vfaam faâàt; aliae val amva at paatiaobris

••ageagaliaaum «t paiaaipa·· aafiiaiaaettam ad
i*vtl*tio in
pnMn^gMMMB^i M ndnûttindn Wiaili»·, ««tat «MNB «MNMM ipitooporam mtfVNMMI Wtnm MBèMHtiMBfWIÿ SB ttftg ίοφβΜΒ* N* 8B
«aMt (aatnr), val ilhum datais· aoa qaad
qood ab omnibus, qeod ubiqo· «mMmb «at, a*»· tabttp tf ta sseper e· hnbvit nt hnbsbilet» ψΰβ
dum: quorum primam falsum, alteram «omise ab- dioat, potafioam eue datait, val «as» solum wl iadapaaMtem ab «pteonporum ordia·, at aapmatam ab
nudam.
Atque haec an rat», ai fallor, «at, car at ipai ηοοίηή* prçfcH* imConuUnit iwdioÛMk? Iomdo wro
•t mari «va eoaiaaotaa aat, at earn oaanibna, «t p*
apostoli Hiaroaolyinam ooevanarant de varbo abasr
rationi· kgalinm videra, non quidam et alter ab altero oaeaaa indicat; val M malin· dicam, ovaaae par ipauœ
quod eaeat eaatiaodum appiehaadméat, nam at Baotaa indicium pradaraat. Quapevpaer cens eeatai· ermre
iam pracacripaacat, Paul·· qui «fixant1 : An MMmÜt et a fide daaoascar· non^ possit, pontifex hia ia
quod et ia aae laçuafar Cbrietiut ead «t appaalMo- •diuiwtia riteqac omnibua ptaamiaai· indicium pro­
derent particularium aaclerierum atatam at fidam. fert irreformabile. Qui boo lenoit indicium, indicium
•gnoaoeroutque, unam eerndeusque omnium hanc aaaa, renuit aerlari as, unda srit Ubi ficui etbuiau et
et unuequiaque invioam de ow at altariua fida oorsso- B jaèfcmei ‘.
Urentur, uti loquitur atiam Paulo· ad Romano·. Ac
Noa «rgo confundenda clavi» amantia·, quae
*
et personalis aat pontifici·, quaeque indivulse
revera narrarunt Paulue et Barnaba· quart» fecimet propri
elevi potestatis aat ooniuncta, oum srientie illa, qua·
Doue in geatibue per ao·, et Simon narravit quemad­
modum primum Deoe viritevit eumsre ex gentibus val habitua diei pdtoet, vel atiam notitia. Hanc apipopulum nomini euo. Fuit promiscua omnium £ac- eoopi praebere pontifici possunt et quandoque debent ;
illam neque' poaaunt neque offerre praesumant.
torum et fidei etatnoque ecclesiarum relatio, ut uni­
tae et unifonnita» appararet. Atqna ita futurorum Utramqm a Chrieto habuit : Tibi debo etaee repo»
:
*
devam potestati· captivandi intellectum
proscribendorum errorum .sampler datum aat, «t de oMlaMm
unitate fidei atque ecclesiarum ad invioam, at cum fidelium ad tuum indicium, et clavam scientiae judi­
matre colligatione adhaerionsqus indivulsa, prae- candi de idoneitate et veritate credenda.
Quae maa assertio ex aequanti argumentatione
acripta forma.
Haao vara ratio, our primi· prasssrtim ecclesiae luculentissime apparet.. Sed primo sciscitor ab omni­
temporibus frequoutieuma celebrata fuahmt concilia bus, ai qui eunt, impugnantibus, oum papa concilio­
nationalia, provincialia, et etiam generalia.
rum deerat· ooufirmat, porfertne verum iudioium
finale at quoad ventate· in decreti· illi· contentas.
Haec eat ratio cur, ut loquitur venerabilia oardinali· Bellarminua «t oaateri plue minuavn affirmant
quoad ipaa iudicis patrum, an rite facta et rite
theologi, cur nempe Bomani pontifie·· »Ui decreto- gesta? Corte omne· dabunt Ergo illo momento non
riam et finalem, ssu decretorie et finaliter srivsrint C solum iudex vel oouiuShk. veritatum, eed veru· iudex
•e habere potaatatam quaeationee fidei definiendi pro- iudicum eat.
scribsndique error··, tamen (verba eunt venerabili·
Inauper peto, cum tale indicium profert et ultimo
cardinali» laudati, rtwtrooerriaram tibi» 1 da omKtNM •ancit «au finaliter illa decreta, quod proprie est con­
et eccleria, c. XI) nullam umquam haaraaim novam firmare'fratre·, habetne, ut habuerunt patres, ami«ine novo concilio damnaverunt. Huouaqu· cardinalia ■taotiam Spiritu· sancti, ne erret? Procul dubio,
habere unusquisque oonbedet, alioquin non poseet cum
Bellarminu·.
Haao «at ratio our at dootiaaimu· «t olariaaimu· •pisoopi· dioere : Vtam eat Spiritui aonrto, et uobie1 ;
pater PemOe fidenter et iure aaeeruit: „Nuh
quam
*
quin minori· ponderi· eaaet confirmatio, quam decre­
(«u» verba eunt, de loe. tkeei. part. I, eect. Π cap. IV torum editio, quod «st abaurdiasimum : decreta enim
de dotibu» primatu») pumquam «art· accidit, Bcnn- ooociliorum sina pontifici· confirmations nihil valant.
num pontificem in dafinitionibut dogmatici· notam Ergo illo momento ri seeietentia» Spiritu· sancti
axtiti···," Haec illa.
notam 'adit infallibilem, «t infallibilia declarat daHaao tandem ratio «at, ear ad unum omnas theo­ meta, id «at infallibilis est. At esta· tunc «olus,
logi, atiam illi qui biarn dieboe aaripaara ipaiqe· Mionotu· ab «odteia? Eatn· caput a msmbrvs
sobematis auotaces, ban· inqcùaitioMm apta «pinoppm diaiuactam, mu indapands»»·? Nam ooooilium vel
et par episcopos nmaaaariam innosdmst, ut papa tato Cbatadoni·· vel Tridanti art oalabaatam, papa vero
•t cum osrta aetati·, atqas matara daliberatioaa «t Roanaa, «t post ptarimm dies «mfirmot. Raapondaant
cognitions ultirmm fa fid· «num iodiefam paolaaat. 1 * velim.
8i aotam «t aapantam dicant ab aliis, «t taman
Unde iure msritoqae imwaWia BaOanaiaas loeo
citato oMMtadabot, sailioet: „qood aataa aa^ at otaa fafaUtaltatia «dit «t damotia valorem tribait,
ab omaibos faotam eat, qaia asegm· aadabit, ordi­ quibam naltaa aaataaaa pateat, quid miram ai aoh·,
narium dim pmm at mvm «ami
**
Bt aluimima· MÎWMtaBg * iâfc
M beHu· dogWitMun
Perron· looo «itato msthodam daaadtaaa, qua ad
< .inetaiMUiaR, qwm μμβ Λο
dafinitiooamdogmatioam atadam peatilan prooadara IMWlpfliÇM
*
pHMtftl
iNNIBtV;
pcMrt?
8i M^BBi ΜφΐΒ BOl·^ ΒΒφΒΒ
BM MtMM»
potuit: „Qnando proinde, iaqait iQs, aaaamae pamtifex ultimum nuam indicias» profart, integrant mgo- taB · «MtariB fmtriWi merito «t ta· iMtar; «oor
tium maturuit Nam, proaaquitar, et provuscmlia «t Bota <t itaepBndBM M BBpttB^ai
metam M
nationalia concilia tilibtaa fuanmtad ram diaoutiM»- •copia diooadaa, oum par bullam dogmaticam altisonas
dam, et spiaoopi de amaa nammaauwant pontifie··, iodiofam protat circa veritatom, vel peoacrihit «n·«t iudimam «xpartatanmt
**
finaaiqn· pater Panona- ram, pcatquam nhgrstinm materait, at verbi· atar
At ai ita res m habet et da io··, «st em··» faten­ «simii Perr»» loca hodato, «t bine at ind» mripta
tur, et d· facto, ut axialia diminuunt, praatar
• «Μχηπ,π.

• lOtaXSbB

iMkXnil
•un,·. .

η*

'

*
ocnseKNUAWMBn^AÙ

mfwaamqui

pratfifMrtt <B mmüba Cvm·
* ΒΗφΜΐ mMksMi ssti·· J
sslis Ot |itvràMMÜ&ft
JSSB
SB jAsbob
etiam aaaidatepai tore? I·· * »fa«· kN»·,
at mpMtiraimeeum praemium at terdiirelta· era*
green·,.·
eragregetioam bahiteo ant, varbreepato·fOtVB ΙβΜϋ wl WMMtMk (SMUtMtStS > SOBHPp ΊβφΜΙΒρ
hia ia eteeuamtanti· (at retto his pine minuequa aa»rtitatMMi dogwtioM prodfaraBt) total diMsdsi wife
pOBtifoK st MÎttBctoi sb tooiooio^ st sb tootass mb·
. dapandeae? An tan mb loquitar, at nanun «put
ereteeiao; an non at verua primm at doctor amnions?
Aa non tunc, aiout oom rorailiaruai tiarate munit,
rare confirmat tratraa aeoa ipaHopoa, qui primi arum
«unprerant ooutra profanam aeritatam, at ait "item
Perrone loco laudato, qui otamwoafaarmt pontifi­
erai de nova errore, eiuaqna iudioiua atque dafinitMnaoi expcetutarunt?.
Eat igitur falae at imaginaria illa quorumdam
tappoaitio, qui dicunt, papam infallihahan declarare 1
toquaatem ex cathedra, idem aaa» ao deafarad ipduaa
relum peace definire fidai et inoram quaeetion· iudepandantnr a oodaatm icclreiei antoradrato, ecn«imitante at eubeequanta. Here, -inquam, rapporitio
imaginaria eat, conficta at omnino falae. Falae d»
facto, ut exempla oetendunt; prraoaaeit anim aampar
eodeaiae aaopua, at ooncomiton
*
aat: ,pamper anim
fuit, ait Beilanninua allato loco, iate coeeuatudo, ut ad
raa dubiae explicandae (eiua aûnt verbe) concilia epi-

*·»
quand

nitnA μ*· αι mn .

'

mb

aad ^refaite'custodia fivteaeJ-~lpraeèdeuttare
~
—.

ΐηΜΟΑβ·» et toredattenMteare m autem peeeonaaa,
qnaauvie at panera
*
oraaatetar Wnaaaiatanti
*,
et ηκ .
ipae eue
*
Mena ad dtoMtiraam irotoerurehitom

emüOnadam anoteritatom halteat.

Enande Ox communi oantarei thealagnrare et
SSMBHt&tWSg SB Bttas WK SMrfîta
*B
WBfltalOB» BW
anfia rara neclotia pateat accedere, et ad rare min·
dspOSta NMisttads ÎMtagHMB CBMMTVWS SB StÛMS
*
BsyHnsft psrttast· ptatts tafatar, Bssmhmw postifi
**
eem tabree diligent inwi magra· pire miumqu i iaxta
rai gravitatem mat difimitatam, aped OMiaaiaraui
paotoraa et doctorat iaatitaaqp;.Mm iataüigamua au,
ut ab aie aratentatem indicandi mutaptw', vel au»

illic planam m hab«t ·■
*
potestatem' aat exer­
citium, aad ut retaiat et cognoscat, aa ia ds^Mito

traditioni» veritae definienda vora continantur.
Qteaqua habeat cbarecteras, quibo» veritae fidit ornari

debit, eum non omnia veritae fidei veritae eme preta,.
Ex hietari
*
enim deducitur, revera aummoa pontifice·
nunquam novae botraem proeeripeiaoe, niai exquiaitioae exposita aut par concilia, live ut poet Bellarminum locuta· eat optimal Sylvia», dontaowrirew»
lib. V, capito VI d
* concilii·: „Nou inrarâutar pon­
tificia, qui "abaque aliquorum epitroporum concilio
novae haeream damnaverint''; et inde concludit:
„quod autem camper factum fuit, qui» nagabit iuxta
■coporum haberentur. Et ipei Romani pontificie nul­ ordinariam providentiam area necereariam ί“
Ex hia, inquam, duo maxime et cum omni dili­
lam umquam haatuaim novam ane novo concilio
damnaverant, ut cognoeoare poterit qui vel tomoa con­ gentia in expolitione capitia IV primae.cooetitutioaiB
ciliorum vel ecdeaiaetioa· biatoriae evolvere voluerit.'
*
do eocleaia Chriati nmt praqcaveeda.
Primum, ut areteta infallibifitae non appanat, ar
Hucuaque ille. At nonne etiam nano, cum beatus
eliquia in aanctoram albo «olamnitar acoanaandua .eet, »i rent relut quaedam pereonalie et habituali» proplurimi epiacopi et congregantur et expretae consulun­ prietae, aut praerogative; bac etiam de ratione né
tur, cum tamen, an tale indicium infallibile ait neo invidia et impii» aut haeretici» oooaaio calumniandi
C praebeatur, quad attributum homini oonoademua,
ne, ab aliquibon-ambigatur?
Eat etiam faba d» iure quia, iterum verbi· utar quod «oliue divinitati» et raritati» ab ee revelatae eet
proprium, adeoque et titalue oapitia, meo iudicio,
Bellarmiai ruperiori loco laudati, „etai aummua pon­
tifex ait index vio» Chriati oontroveraiarnm omnium, melina aie ineoriberetur : Dt Bonuni jmMficil dqgtamen non debet in controrareii» fidei diiudicandie mefiaonon de/iaitvowran mfoUibvMate. Secundum, qood maxime praecavendum tA, u»
aut auo aolo iudicio fidere, ant expootare divinam
reielatinmen, red adhibete diligentiam, quantam ree appareat pontificem eolum, vel cum qualibuaxunqu»
poetulat, et ordinare media ; et tum demum expectore quibusdam ooQaüisnia tSDtam dogmsticM «mvs <ta
areietentiam Spiritu» laneti, et. directionem divinam. finition·. Ereetenim ignorantibus et punitif oooaaio
Porro medium qrdinarium aa proinde neceaaarium eree errori·, qui omne verbum, omne notum, omne icripta·
concilium magnum vej parvum, unum vel plura, prout pontificio Romani eree fidei dogma puterent, and»
ipqe (papa) indicaverit, facile probari potret etc." et erroneam sibi ooneciantiam afforamreht; amlignie
*
eiredam praeHaeo ille doctireimue, inquam, vanerebili» cardinalia vero, preetextue contemnendi omni
•cripta etiam dogmatica ; guberniia quoque, motivum
Bellammua.
, Qua d» oaaaa, qui dant Honorium Maure» (ago reapoiodi aa, quae catboUcue aine fidai detrimento
reepnare non potret.
varo neque do, neque umquam dabo), uti Thoreaa
Eat ergo eoucinnaiidum caput ite, ut dare et
ainue, et etiam eroditimim· arehaptreopoe Edrear
nui, reto hypothetice; aiuqt ideo dMieiwi, quia maaifteto appareat, qua» decreto pontificie ut <*«■
nullum examen, «ve conciliem praeni itet
D mata» habenda cite, et quomodo nen ipae reluo, red
Cum papa rego finaIiter rem fidai et moram ipre eum episcopi· icneintiratibee, inuro quandoque
definiente eet e«nper ere·» eodqeia· prareedeno et petantibaa drfiaitinnem edat, ita ut iati aohnnmedo
*
«t
ooocomitaue et eubrequtae; ψΰ, iterare loquitur cia- proponant, ipro vero auctoritate «n eihi popri
riniiau» Parvona, fieri nequit, ut erelreia vel inourgat plena, atpote vicaria» Chriati, a quo integram aerepit,
contra pontifie» dogmatico· dereetum, aa
*
illud dtemiat, oum ad retem aaotaritatam, ut rectireiaro
refitcMro preret, qui
*
amnqneih accidit Eomanam ducat meta Tteana·1, ramei poatifitei nova editio
qyreboii pertineat, era veritati· catholica
,
*
tant *
ta tattaittautaB ds^MStMis Betasi dkti
*
*
aha, que» ad totam reeltaiia partant.
tiare. Quad ai epàmopi dividuitar ad iavicem, aliiqu» omni
eum pontifice, oontra puntifirem alii vuro atout, milii
Et ut exempto quodam renatem aram « rem
catholico {gguteret regula: Vti feint, üi teânitK ipram explirèm clarine, formem praebeo, immutato,
Oondudiam igitur, «t pencil me colligo. Ex ei placet, ut dixi, capit» titulo, ita ultimam periodum
sstats diktats MMtaNttas IMsot st ossi ta®® stas oonfireram, erilioet: «nero approbata» eenOi» ete.
*
faker tnt, peg. 1·
•occsiBoritaM RocMnta
iqprastaMBp φ·· aeque ad ea verba orafiriu
lia. 1» [7 »,] adderem; Meta, edi mori» «tt, iq/M

arem poBs£g sta SSXlltaei tHMÎBMp St BstriOMCB

• « a Areteretai «qbm. topa SI» re Mu ■

t terere. IteeL t» teq «. 1, eet. M

MM

»
*
da

dmn, eoi fanepren

*
irrefenaM

i
*
fii

OBATIO

eefatarfam ifatoiradi

(ramemo). Preptarre

oimmedi dmrofa

Quod omnibu» datam rot patribae et a planta»

pontifie* tomfnem «oM· capita, «mm fa dmrefie
ita in watt* banigniiato confido me «emitor, ut mfatie.
ne
«ta-----------------ut in achemata.
-----«tatdore
- ---------------—impotdkbili· aüqiiihno videatur. Sed m amicui Plato,
Hinc poet tertium oanonom adderem aliw dtxn/hd^ magi» amica verifanoaput IV portirentau
·" \ ' Tria in boo capito axporeado mihi videntur eoae
Canoni. Si «uie dizoril, decrofaveiqonefifaltoM \ pereuoulfa habenda, nmnpaappoetnmta» definitioni»,

verita» definitioni», et formula. De illi» nonnulla
promam. x
Aliquot abhinc anni» dubium fbrtaeee em» poterat,
φκ> pro me mpwM φβιΛρΙίβ· eMteHtefe
an opportunum amet movero qreeotionem infallibilidena* tmioereee propeei'fa» mm ane efito at «fatim' tatie magiotmii rammi pontifici»; tam aine auotorita»
cum fato effeeto venenandae, et toto oerda eradende», ab omnibre catholici» roverantiam ot obodientiam ob­
tui poma reformari; enefaeme «it.
tinebat, et qua» in oordibu» aliquorum oanaa rebelCanon Π. Si qnte dtoerit, Bomamoh ponfi/toam, \Jfani» favebantur, adbuo nee igaorabetnu»; »ed nunc
~
«mtfarntee faiqrem

füri

■
«fa meram rwitofire, «fa

Bodie ciqaidem baro queeotici infallibilitati» ubique
terrerem paatraotatur, omnium mentae occupat, ot
oqhaanitar per epiaoopaun Surenam concilio delata

(ramorw et «oon.- Non non).
Hoc modo ni fallor Bomani pontifia»

IBsMorw

itwGRfar, M wmimA 4mm(<

op*

nenia anonymi libelli, inter qnoa aoarbimimua /em» *>

Nonne exhibent «ffaoopi trelifi<mem ooeimiarum
amnmo pontifici?.Quare ergo nen neuf Kt mgq'orato­
ire· non intomnaper·.: WMoyuieqiue orem tontoMtiam . naametipn andivimu» in hao ipm oatbodm et in medio
profert. Sunt iudiem qui debent iudieatu, et «re ipai eoMâii «ohtunari vetitam «miret ptarfao a Boman»
poutiflcibai damnatam, «t qui in memoriam reront
interrumpereteatore. (XenmdK.- bene, «prini)

aumma atque infallibilia in reboo fidei fiiiaifa eme*
doiin Mt diepimm ant «ongragede» ropeematia,
qeorundam ooriptornm oaatantia,

qnree faire·

fteibre«nimiofabedretata,qaatoede,dico,concilium

çmnino 'et damnetur, aeMmtia Ufa aierâram, quae
dtsMt* «s
poetifie·
mn pv

Mn.CM

fied quideratiendaat «at de definition· Mbit pre- at «tari π ami— fiddiam at portât— in ortteria
MltSBB ttpfMNt P
***
jerita a O—mtaiaa· da fid·? Neie aaaa «aamia— MthotitBp te&C
*
at bonitate Cbmtoria.
fonum at vurta; Obneentafo ipaa oenderta aat brae tatam «t vere dignam aaptmti
pe— in mafia
*
emendari. Si «go paapoMBtar afi- Taia art priritagiaai van chrationi, id art cetboliai,
daqoo mb poaaamoa amgaam entia gratia· ·<— Dao!
qrao emendation
*,
quae asihi videenfer aaaa aa
*etaxtai prementi, aaa admittam Sad Mia Start tat aa a— otaritete radatapioxn, aeit afiam a*
doctrinam ipeam eoneidera, at ipeiua letitatom agno- aatapar aam varitate daotum ; at «i occiderit quod poaaaa at « aaaaetio. lam pinna ax patrita·, qm aam BKoitaa b—ania vel falsi· dootoribvs decepta», extra
rauoinnt, acripta da boo sebaa mandaverunt'; iam viam aalatia orrevarit, at lutam veritati· amiasrit, »amplaree in dieouaeioo· gararali da ta» loeuti rant, at par, cord· compuncta· at con— potent dsnuo. intaeor ria nihil invaoima in omnibua quae aadivisum B venir· illam at ad illam vanire, quia a—par lucerna
vol lagimu·, quod intelligent!·· maao aotiafnciat: luoet in oatbadra Patri, atart aol in firmamento. Sin
*
aticc—otom Petri infallibilitate ex­
ergo me revolvo ad diotanjba tan— tanm—i· at ad aut— vulti
poliatum, tunc mundi» intellectuali· solem auiun
elementa fidei. Deum eontamplatm ram admirabil­
ia omnibua oporibut mit; in hoe orbo terraram quam amittit, tenebrae initant et error praevalere poteat.
Hanc e— eonaaquentiam dico gyatematia eorum,
creavit potantia et bonitate ma, video luminare man­
*
mmmormn pontificum non eae irre­
num et numquam deficta», coitu lamae illuminat qui aiunt deerat
omnaa homine at omnia genar
*
pecudum, in amnibua formabilia, niri cum oona—u eoderiae uve cougrein concilio uve diapereae. Nam *i expqctanda
aotibu· eorum vitae corporalia at traaritoriae.
Cum Deoa voluit filio· laraal eoaleaoare in popu­ eat concilii convocatio, fieri poterit ut expeotetar
*
«piaoolum electam at illoe eximere a aarvitate Aagyptii ad tribu· «aeculia; ri intervenire debet conasnau
*
adducendo
ilku in terram promitaooi·, raaeitavit rum diaperaorum, quomodo at quando hic consensus
*
illi
Moysan legislatorem at interpretem legis, et port dabitur? quomodo ohriatiant» dubii» de veritate po­
uffreAaron numquam defuit in laraal aaoardoa, qui populo terit certior fieri? quomodo computabuntur *
*
requiretur, ut conferetur decreti
*
Dei reddaret indicii veritatem. Heac omnia, teate gia? quia numera
Paulo, arant forma futuri. Quomodo argo, quando pontificum imfonnalnhta·? Hi
*
*
aubtilitatibu
ot
tempora complet
*
fuerunt, quando Verbum caro fac- captionibua in antiqui
*
*
temporibu
ecdaaiae ignoti·,
tum ert ad salvando
*
et erudiendo· bomû—, quando obnubilata maneret varita·, via fidelium facta earet
Dominu· aibi acquirivit populum electum novum, C dubia et periculi
*
plana, et populi catholici' ruerant
■anguine Filii aui redemptum, quomodo pmaumu
*
cre­ in errore·, perplexitate·, divirione·, contention·· et
*
aooleaira misere
dere quod Deu
*
relinquena opu
*
anum imperfectum anarchiam sectarum e sinu matri
neglexieeet provider
*
primae amaritati eooteriae, •vulsarum.
Cum omnia haec nobi
*
perspecta sint, quid agen­
nempe necmaitati lucri perpetua· et indeficienti·?
dum «et de obiectkmibus historicis, quae nobi
*
oppo­
Porro banc bypotherim nemo cordata
*
umquam ad­
mittet. leeu» Chrritu
*
ipqa redemptor et doctor generi· nuntur? Mihi videntur eae paf-vi momenti, et nullo
humani oerttaime velle debuit acoaodere at aarvare modo infirmare therim infallibilitati·. Quid enim
Incernam temper lucentem in mundo animaram, rient refert, quod apoatoli receperint mririonem docendi
sol in mundo corporum. Vuh omnee homine
*
lalvoa omnm gente· cum Petro? Quid refert, quod in epr*
aanoti Padi at in Apocalypsi nosniaati fuerint
fieri ; ergo providere debuit illuminationi omnium atoli
generationum, quae tibi - invicem rao—aurae Orant apostoli fundamenta eoderiae? Quid refert, quod ipri
auper terram ueque ad «xwummationem saeculi. Hqc ■cooperint potertatem ligandi atque solvendi ? Omnia
proinde facit oonrtituando Petram fundamentum eo- haec nullo modo minuunt poteatatem Petri, nec im­
cleriae, pastorem gregi
*
et confirmatorem fidei fre­ pediunt illum e— fundamentum primum positum a
trum. Inutile «et rev—re hio diverso· terta· racrae leeu Christo euper angulari lapide, qui aat ipee Chri.
*
Totum riquidam ecclesiae aedificium aedifiScriptura·, quibus talia votita
*
sssarte declaratur. •tu
Qu» enim ÿaorat Patro diet— e— : Tu «· Patru
*
et catum at rtabihtum ert a I— Christo eup«r Petrum,
*«pcr bene parium —Ufioebo eeeMem nttem, et » « alii apoatoli eorumqua euooemoras ministerium rerbi
fartae tafenaaa fnaaeiebuat aiaenaa ·—. ·. Ho- et iurridiotioni· cum eubordinatioM ad Petram tiuafn te ut «m iefioiat jH» too, ait» aiiepuaio quo ancoessoribu· adimptaa terantur. Demum quid
valent, quae de Honorio, Liberio, Vigilio proporita
*
oMBoesiH·
aaaferaaa ^raiaaa tepe.... Potae affooa mao
,
*
eunt? In omnibus qua
*
diota aunt cum tanto fragore
]MM0t MN· WMflM·
£xtra dubium aat, quod Petro committatur —a varboram d· his pontificibo·, numquid umquam pro­
peaoeadi giegem, *—pe dirigandi «t nutriendi. At­ batum fuit, quod ullus aeram docuerit haeresim?
*
*
apostolic
e—per nenanrit ab errore imma­
qui qu» eet rita» animaram niri verite·? 'Brgo Petre Sede
imponitur officium praebendi agni· «t ovibus, id — culata. Hoc eet factam historicum, ingee», inronoueapernatut«le, ntiaed humana· stupendum, et
fiddibue at paatoritan, pabulum vocitati·. Et quia ujm, *
Petrae eeanper vivit ia —Mmoribne «me Romania quod omram hara eoatrovorriam dominari debet.
Ergo non mirandum «rt, quod omni» ohrirtiana
pontifiribua, hinc cuique Romano pontifici competit
*
*
cur
«t officium praeberi fiddibue «t pactoribus antiquitas, omnia s—uls prestorita, patres, doctor·
pabulum verae doctrinae. Atqui quomodo pae
t
**
boo •rnltaes, concilia oeounieoiea et gaoetriia, unanintimunere efficaciter fungi, niri «met infrilibili
*
qnotim tra populorum catholicorum reputavortat suoressorem
Petri tamquam supremum reguiatorem fida» et oon■ *cttk.m. m i»; i— xxn, »i m
**
b
u-n. ■craitiaram. H—fuit «t haec eet antiqua fide· regni

«

Si,

TM

a.

unions pubuoas kt

m

ficibus msruit appelleri. Quad ■ Mbartafaa sfc dicta·

•ero indoctae «ent, m» ita praavalnaruat in nnivteMm
MMM, «t itansm.·

Spo rogaoi fn te «d «o· deficiat

In «anctis vin· non detectae, wd virtatee aeatinanadna
tradita sunt, non ea ia quibas eaniderant
Haec antiqua fidas gesMdt in GalHu saactes at
martyres; haec est qua· mittit adhuc quotidie filios
t» entait,· ideoqtte haee &mmm paetüfieit decreta
eiu· in extremos fisa tanas ad iwnmtaadum|ovnn
gelio populos sedentes in sunbre mortis; hnn Mt fidas, m mm rrsfimiatili· mm. 8ifWi«d«» Wcwnfro
quam tenui ab initio sacerdotii mei; hase Mt, quam
semper docui populos mihi rnmmimos; hano eat, qana tarit, eoiat as « «uriiafr fidei eathoUooe et ah imitate
•ampar fuit lumen meum, robur meum, consolatio COefaMN 4β/βΟΜΝ.
In bis qoM hoc kx» exposai, primo in loco obser­
mea; haec est, qua· sustinet «psacopos «t sacerdotes
vandum eat, summum pontificem edere devers defini­
in omnibus laboribus et tribulationibus eorum mini­
sterii. Msec est fides quae vjmoit mundum ; haeo eet, tionem fidei ut vicarium Christi, ut csput ecclesiae,
in que bonum eet vivere et mori; haec est demum, B vel ut successorem sancti Petri. Summus pontifex sub
quam mox, spero saltem, concilium Vaticanum eolsm- diversis respectibus considerari potest ; agit aliquando
ut persona privata, scribit epistolas; aliquando pon­
niter confitebitur. Dixi.
tifices edunt etiam libros: sed in huiutaodi rebus
privatae personae vel privati theologi putes agunt.
OBATIO
Plura alia agunt, quae non aguntur ab iis ut sucoaarmmeMtMSMm ac reverendiuimi domini Pardi caraoribus basti Petri. ,Pontifex est exempli gratia epi­
dtftatie Cullen archiepitcopi Dnblinensii ‘.
scopo· urbis Bornas; cum aliquid praescribit in hac
Eminentissimi praesides, eminentissimi, et reve­ alme urbe, non est voluntas pontificis, ut quae prae­
rendissimi patres.
scripta sunt, extendantur ad universum mundum. Est
Cum animo recolerem ea, quae post Pascha in hac archiepiscopus provinciae Bomanae, est -primas Ita'
aula dicta sunt; non potui quin mihi persuaderem, lias; et oum agit sub bis nominibus, non obligat aut
ea omnia, quae ad infallibilitetem summi pontificie non vult obligare totam eocleeiam.
spectant, plenissime ad examen revocata fuisse. Et­
Sed aliud est oum agit ut vioarius Chriati. Sub­
enim cum de schemate nostro generaliter ageretur, intrat in locum sancti Petri, ut Petrus subintravit
plurimi patres ea omnia protulerunt, quae obiici soleat in locum Christi, et tunc propria sua auctoritate,
adversus hanc sacram auctoritatem, vel saltem ad­ xMKtoritata ipsi a Christo directe tradita, non aliunde
versus eius definitionem, dum alii patres eruditi, sumpta, non ex auctoritate episcoporum, non ex con. docti et eloquentes causam infallibilitatis magna cum C sensu ecclesiarum, sed ex commissione ipsi directe,
vi et eloquentia defenderunt. Itaque, ut mihi videtur, immediate, ipsi soli Petro et eius successoribus tradita.
nihil novi nunc proferri potest hac de re, nihil quod
Quid enim legimus in evangalio? Dominus dixit
lucem aliquam quaestioni infundat. Ego itaque plura Petro1 : Tu ss Petrus, et taper home petram aedificabo
dicere non conabor, eed statim ad schema venio, et eocleeiam meam; et tibi dabo datat regm axloram.
emendationem ultimae paragraph! capitia quarti pro­ Non dixit Petro: Tu es petra, dummodo consulueris
episcopos (riÿao approbationi»), aut viros doctos et
ponam.
In illo capite pag,-13 definitio infallibilitatis -theologos; tibi dabo claves regni caelorum, sed eo
Romani pontificis continetur. Iis omnibus quae ibi tamen proposito, ut alios audias, alios consulas, ante­
dicuntur plane aasantio ; pontificem ut caput eoriesias quam aperias portas caelorum. Soli Petro, directe
plenam potMtBiMn
^olMRMndi wolMUMn Patro, immediata Petpo, et Petro soli datum eet pri­
habere, et definiendi doctrinas etiam profiteor, illum vilegium illud ut esset petra ecclesiae, id est ut esset
assistente Spiritu sancto, ab errore praeservari etiam fundamentum, ut tota ecclesia ab eo dependeret. Data
teneo, et caetera omnia quae in hoc capite continentur. est illi potestas aperiendi et claudendi regnum
Verum definitio ipsa mihi nimia longa videtur; caelorum.
Id etiam patet ex aliis locis, quae in evangelic
definitio etiam paulisper fortaam implicata set, et itf
mea humili sententia psmcioribas varias at clarioribus habeatur. Dominus Salvator noster dixit Petro1 : Tu
exprimi potuisset. Itaque, sineote ancto hoc ooncilio, aHqnmtdo οομμτμμ ** : Bogaoi pro te ei mm deficiat
proponam novam parëgraphum loro illine ultima· D fidet tua; fidas tua, absolute et simpliciter dicit
paragraph! inserendam ; in qua Omnia, ut mihi vide­ Dosninus noster: et'ta dUfaendo eonvtmu confirma
tur, quae spectant 'ad definitionem, simplicibas et fratre» taos. Eodem ratione Dominus Petrum con­
claris verbis traduntur. Haisc sunt itaqus vsrbe, qua· stituit supremam pastorem «odasiae; illi curam ovium
subiicianda propono: /togw «os, traditam» « fidei at agnorum, id À aliorum pastorum et populorum

chrietiana» eaordio perceptae fideliter Maerendo, ad
Dei Saluatorie noetri gia^fam, fidei catholica» eeaiia·
tionem et .chrisitaaoram populorum sutataue, suero

' dedit immadiat· Petro.
Eat omnino quidem evidens quod Petrus, dum
agit ut caput eeolseiae, agat oum encleeia, aget pro
beneficio eoriesis·, docebit ecclesiam, pascet eocleeiam
•t non separabitur ab soolesia; sad pon derivat pote­
statem ab ecclesia, neo ex ulla parte oodmiae, sed
habet poteetatom a Christo, eaqoe potestate utens

•Λ Pros taauüet» Mtait. ("QM Bess. ysatiMs Mae ait
iaftUMH· cusi at. viaaitaa Ctetai te^MMe. ·· * <am
*>

jm·
I MMIb-Xn 1«L
• toe-XXO, M.

TM

TM

CONGREGATIO GKNKRALI8 8EPTÜAGKSIMA TERTIA 18 iuii 18T0

quaa eoclseia dafioare non potest; et ut P«ru> eet A fidem vel ad more·,'
!
*
Mdifiootiooem doctrine· chrifandatmutum, eet petra eodsma, ita sempw com •iianaa pertinente·. Non enim Romanus pontifex
«deeia nhtiomm suam fundam|nti hebere debet, et definire potest res litterariae, aciectifica·, |ea mere
ut pector eoclesiae eadem ratione aemper gregem sociales aut mere politica·. Tertio loco pontifex cum
habere debet, quem pernet Haec omnia ni fallor definit quae spectant ad fidem et mores, agit ut
innumeri· vicibus
*
repetuntur in operibus sanctorum vicarius Christi, et eadem auctoritate manifestera
patrum. Legimus clave» datas fuisse Petro caeteri· suam auctoritatem debet: debet in definiendo decla­
apostolis communicandas1 : legimus Petrum pastorem rare ae velle definitionem edere eadem ratione, ac ai
constitutum fuisse ut alios pastores constitueret ; legi­
Chriati auctoritatem vellet populo communicare.
Haec tria saltem necessaria eunt, ut agat vicarius
mus potestatem datam esse Petro ut aliis communi­
.
*
caret
aed numquam legimua potestatem datam Chriati de rebus quao pertinent ad fidem et morae,
ut rem tamquam vicarius Christi proponat ecclesia·,
fuisse alii·, ut illi adiuvarent Petrum aut illi pote­
statem conferrent. Hoc ad fidem spectare omnino et ut ad utilitatem ecclesiae id quod definit pontifex,
mihi videtur; habemus enim definitionem concilii pertineat.
Si haec omnia in definitione adimpleantur, ut
Florentini, quod expresse docet Petrum ipsum consti­
tutum fuiaae doctorem et pastorem et gubernatorem mihi videtur, nihil requiri pofeet ad explicandum id
eccleaiae, pontificem Romanum Christi vicarium quod sibi concilium proponit : explicatur breviter et
totiusque ecclesiae caput et omnium Christianorum claris verbis qua in re consistat definitio. Neque dici
patrem ac doctorem existere, et ipsi, ipsi Romano B potest obscuritatem aliquem esse eemper in hujus­
pontifici, in beato Petro pascendi ac gubernandi UDi~^ modi rebus : nam id verum est etiam de conciliis. Aliversalem eccleaiam a Domino nostro lesu CKnsto’ Auande difficile est statuere an res sd fidem pertineat
plenam potestatem traditam eeee, ipei soli, non ipsi ' necne, et etiam in conciliis. Itaque nihil initandum
est, si huiuamodi difficultates cire· definitiones pon­
cum auxilio aut consilio aliorum.
Et hac de re loquens non poesum quin legam ex-< tificias oriantur. Verum hoc discrimen est quod pon­
oerpte quaedam ex opusculo celeberrimi cardinalis tifex semper adest, et si difficultas aliqua de suis
Poli, qui praefuit per aliquot anno· una cum aliis decisionibus oriatur, id explicare potest ; et sd eum
eruditireimis cardinalibus concilio Tridentino: audi etiam pertinet explicare eas difficultate·, quae affi­
quomodo ipse explicat relationem pontificis cum aliia ciunt declaratione· et definitiones çoneihi.
Si haec forma definitionis omnibus non placeat,
episcopis et etiam cum concilio generali. Polus autem
erat vir sanctus et vir doctus, et vir qui adfuit tot et si requiratur canon aliquis, quo errores apte con­
annis concilio Tridentino, ita ut spire omnia, quae demnentur, ultima verba „ideoque haec Romani pon­
tificis decreta ex eeee irreformabilia esse" omitti
ad huiuamodi rem spectarent, debuerit. In opusculo
de summo pontifice cap. 32, quod habetur in Biblio­ possunt, et canon in eorum loco substitui: Si qstw
theca maxima pontificia apud Roccaberti, ita legimus: dixerit, Bomani pontificii iudicium m fidei et morum
„lta prorsus sentio, ait cardinalis, nusquam magia quaestionibus ad aedificationem doctrinae christianae
vigere auctoritatem Romani pontificie, quam in ipso pertinentibus non esse irreformabile, aisi eoclesiae
generali concilio, ubi tamquam in theatro quodam, C consensus accesserit, anathema sii. Haec propono ea
atio
*
de fide ea examinet, utque etiam,
quo omnes ecclesiae pastores conveniunt, providentia spe, ut Dep
Dei voluit eum Christi partes agere... Ex quibus si huiusmodi agendi ratio probanda videatur, res ipsa
sacrosancto huic concilio proponatur.
satis constare potest concilia generalia summo pon­
Verum est aliud in proposita definitione, de quo
tifici nullam addere auctoritatem, suam vero prorsus
breviter loqui oportet; ita incipit : ,,Itaque nos tra­
accipere ab eiua vicaria potestate ; eaqi autem divinam
esae, non ab hominibus, sed ab ipao Christo datam: ditioni a fidei christianae exordio perceptae fideliter
'
*
inhaerend^
Negent aliqui huiusmodi traditionem
ipsum vicarium autem, ut in summa dicam, idem in
conciliis generalibus agere, quod Christus ipse, dum extare. Fatentur quidem certitudinem adesse mora­
in terris vernaretur, cum suis egit apostolis, tum cum lem veritatis huius, de veritatis huius doctrina, sed
esurientem populum per eoa pasceret, quasi de manu negant eam certitudinem a Christo aut · revelatione
*in manum tradens illis, quod populo deinceps distri­ descendere: haec audivimus proximis hisce diebus
buerent/' Itaque iuxta cardinalem Polum Romanus proposita ex hoc ambone ’.. Quoad certitudinem mora­
pontifex id agit in conciliis generalibus, quod egit lem plane intelligere non possum, quomodo huiusmodi
Christus cum pasceret multitudinem. Cludstus dedit certitudo moralis hoc in casu extare possit, niai deri­
vetur a traditione divina. Nam'qua de re agitur?
apostolis cibum, ut inter eoe qui aderant, distri­
buerent : eadem ratione auctoritate pontificie confir­ Haec .est tota quaestio, an Dominus noster Petro de­
mantur episcopi, reguntur .episcopi, eorum decreta derit potestatem infallibilem, potestatem supremam
confirmantur, et hac ratione per eos toti mundo ea, D et infallibilem, qua regitur ecclesia : agitur de reve­
latione ex parte Christi. Si Christus huiusmodi conquae derivantur ex auctoritate pontificia, traduntur.
Prosequitur cardinalis : „Hoc enim itidem facit oessionemjecit in gratiam Petri, tunc omnino constat
in concilii» generalibus Christi vicarips in cibo eam doctrinam esse divinam, descendere ab ipso
spirituali : episcopo·, qui locum apostolorum tenent, Christo, et originem habere divinam. Si huiusmodi
pascens I et in fide confirmans, .ut per illos populus declarationem non fecerit Christus, non est ulla cer­
salutare pabulum accipiat et in fide confirmetur. Id titudo moralis, existere non potest certitudo moralis.
Sed hoc omisso, dico certitudinem nos habere omquod nusquam aeque commode fieri potest, atque in
*
conciliis generalibus." Itaque prima conditio defini­ . nino et maximam certitudinem dé hac doctrina, quod
tionis est, ut suprema agnoscatur Romani pontificis haec doctrina ab apostolis et ab apostolorum tem­
auctoritas, et ut hac auctoritate utatur, cum. aliquid poribus descendit Imprimis habemus doctrinam satia
ad fidem aut mores spectans, definit : quod consonum clare contentam in sacris Scripturis. Audistis paucis
est Scripturae et traditioni, et ut mihi videtur, egregie abhinc diebus relatorem de fide episoopum Calvensem,
explicatum est a doctissimo cardinali Polo. Secundo qui doctissima et eloquentissime oratione omnia loca
loco ea, quas definienda sunt, spectare debent ad sacrae Scripturae ad examen vocavit, et ite clare

> 8. O|«stM «Unit. Mb, VU esatr.Porwaiaasa tap. HL
• TsftaUlaaa· MEteMpiad αιρ,Χ

Oonok aansute. teams UL

■ Ct sisti···· habitas· ob οβΙμΜιμ uthiifisM
·
*
ViaM«asui te csagrsgadaa· t«a«raU 4W IS Mi 18K

«

*

766

A. 8E88I0ÎŒS PUBLICAE ΚΤ ΟΟΜββΒΟΑΠΟΜΚΒ GKNEftAUBB

TM

demonstrent pontificem esse infallibilem, at nisi qui· i cilium habitum cat, in quohaso fagimuc: „Grata «st
meridiana luoe caecutire velit, illam admittere debeat. memoria Gcorgii Baatepoatay Strigomanais archiepiDeinde ab antiquissimi· tempdtibus habemus Joca acopi, qui quatuor propoaitioMs dari Gallicam, anno .
•anctorum patrum a primis eooleaiae saeculis, quibua
1682 «ditas, una cum castori· H angarias praesulibus
eiuamodi potestas Romano pontifici tribuitur; habe­ eodem hoc anno auribus christiams absurdas «t plane
mus auctoritatem sancti Irenaei, habemus innumeros detestabiles proscripsit, et universis istius regni
patres ex tertio et quarto saeculo, habemus patres ex fidelibus interdixit w eas vel legere vel tenere, multo
omnibus saeculis, quorum loca iam hio allata fuerunt, minus docere auderent.“ Habentur etiam quaedam
ex concilio provinciali Colooensi anno 1863 habito;
et supervacaneum esset ea iterum repetere.
Habemus etiam consensum ecclesiarum. Quid postquam quaedam dixerat de auctoritate summi pon­
enim dicit ecclesia orientalis? Illud hodie audivimus
tificis, ita procedit1 : ,.Unde propositiones cieri Galli­
ab eminentissimo cardinali Pitre, qui summa erudi­
cani anno 1682 editas, quas iam Georgius archiepitione demonstravit, orientales in omnibus suis liturscopus Strigoniensis una cum caeleris Hungariae prae­
giie infallibilitatem pontificis profiteri ; «t ut lex
sulibus eodem adbuc anno
*
publice proscripsit, id
idem * reiicimus et proscribimus, atque cunctis pro­
orandi est lex credendi, ita dubitari non potest, quin
univeradre eockeise orientales doctrinam hanc reci­
aut saltem cum in catholica unitate ement

piant,

Quid de ecclesia Italiae, de cuius fide

reciperent.

numquam dubitatum est, et quid de Hispaniae? Quid

enim illa axlreia doceat audivimus ab eminentrieimo

vinciae huius fidelibut interdicimus, ne eas legere vel
tenere, multo minus dextre audeant ' Salis haec eme
videntur ad ostendendam traditionem ecclesiae HudI ganse.

Nihil enim fortius aut clarius aut distinctius

esse potest, quam eorum ratio, quam episco|>orum

cardinali Vallisoletano archièpîscopo, qui innumeris

illius regni ratio condemnandi et reiiciendi proposi-

argumenti» demonstravit, catholieisatmam et fidelissi­

tiones gallicanes et profitendi fidem suam >n auctori­

mam illam ecclesiam semper hanc pcntificis preero-

tatem Aitnnn pontificis.

gaüvam tuitam esse. Quid dicam de ecclesiis Ameri-

Cum igitur haec ita sint, concludere possumus in

<ae meridionalis, quae omnes eatffdem ac ipsa His­

omnibus fere regionibus sub caelo nunc teneri doc­

Quid dicam de America

trinam de infallibilitate pontificis, adeoque verum

<>tiapi septentrionali? Constat eriim quatuor, abhinc

reae quoad hanc dortrinain. adeoque omnes illas con­

pania doctrinam tenent?

annis

concilium

plenarium

statuum

foederatorum

ditiones .inveniri in hac doctrina, quae indicantur a

American septentrionalis Baltimoràe tunc habitum

Vincent io Linnenai - ..quod remjier. quod ubique etc. "

. m quo concilio quadraginta quatuor epiecopi et

Certe ubique, rerte a primis temporibus haec doctrina

quatuor procuratores 'aliorum episcoporum decretum

in ecclesia invaluit, adeoque vere catholica diei debet.

*e
fuii

. quo plane doctrina de'infallibilitate

J sul«i'ri)
*e.runt

Huiiuin |*ontificiA

Haec eum ita sint, confido futurum esse, ut nemo

wntinetur: quod etiam praestite­

amplius contendat mnscmmni ecclreiae hac de re non

runt episcopi Canadiae et alii episcopi. Ut ad Euro­

exister?, adeoque definiri non posse. Sed tamen obser­

pam revertar, quid dicam de ecclesia Belgii

vandum

Quid

universitate Ixivanienai ?

et de

dicam de eccleeia

est,

quod

dia

verba Vinrentu Linnensu»

..quod semper, quod ubique etc ", haec verba si ntc ex-

Holandiae? Omne» istae ecclesiae perpetuo eamdem " plirentur, non indicant consensum ecclesiarum aut
doctrinam, quamjego hodie defendo, professae sunt et
populorum originem ease, fundamentum erec veri­
adhuc profitentur. Ecclesiae Helvetiae eamdem ratio­
tatis‘catholicae. sed indicant argumentum egregium,

nem secutae sunt. et quod ad Angliam et Hiberniam

optimum, ineluctabile desumi ex hoc consensu ad pro­

pertinei. idem dici-potest. quod iam per me dictum

bandam aut Kent icit atom iuhim unique doctrinae catho­

est. scilicet concilium nationale habitum fuisse m Hi­

licae. de qua agatur, sed satis haec videntur dv defini­

bernia anno 1850. in quo clue ac praecise haec doc­

tione proposita.

trina' explicata ret.

Quod

et factum est etiam in

synodo Wretnionasteriensi. cui

aderant omnes epi­

scopi Angliae.

y Nunc unum tantum adiiciam. resfxmdere enim

conabor argumento, quod hic alia die prolatum ret ad­
versus pontificiam fnerrantiam ex

Eodem circa tempore variae synodi habitae sunt
in diversis regionibus Europae; et in fere omnibus

Vigilii

ratione

agendi et ex actis concilii V. Venerabilis quidam
pater asseruit4, Vigilium sibi contradixisse in actis

haec doctrina infallibilitatis summi pontificis aperte

publicis et documentis editis ex cathedra: dixit etiam

ac clare ac rotundis verbis est proclamata. Ita factum

concilium V unum ex iis documentis, postquam solem- %

ret Coloniae, ita Pragae, ita factum est in pluribus

niter fuerat a pontifice editum, ad examen revocasse

dioecesibus Galbarum, ita etiam in remota Hungaria,

et reieciese. Tota haec historia valde difficilis ret et

Plura non recenter tantum, sed

ab-

implicata, et obscuritate quadam obruitur. Praecipua

hij^ aliquot saeculi·, plura concilia habita supt, in

tamen facta, quae a^hanc rem epoçtant. paucis ver­

in Pannonia

onibus patres professionem infallibilitatis

fecerunt.

omnino^D bie explicare possum.

Ita anno 1682, sub Geôrgio Sselepreéuyi

In primi» itaque imperator luatimanus. qui «

an hiepiseopo Strigoniensi, synodus habita in qua haec

rebus eocleaiastieie nimia imminebat, quaedam agere

habentur1:

statuit, quae grata essent Eutychianur, pontificem Vi­

,,Praedecessorum

vestigii·

inhaerentes,

praefata· quatuor Gallicanas propositiones configimus

gilium vocavit Constantinopolim. atque apud f*
im

et proscribimus, et universis istius regni christifideli-

stitit, ut concilium generale congregaretur. Pontifex

bus interdicimus ac prohibemus, donec super eis pro­

initio renuit, quia timebat ne turbae inter Occidentem

dierit infallibile apostolicaè sed

oraculum, ad quam

et Orientem excitarentur. Itaque totum negotium sibi

•olam divino immutabili privilegio spectat de contro­

assumpsit, atque edidit ludmtum. in quo tria celebria

versiis indicare. Ita una vooe. publice, unanimi om­

capitula condemnavit,

nium ordinum consensu atque approbatione sincere
profitemur et spondemus sanctae Romanae ecclesiae,

Peream, Theodoreti quaedam .opera contra sanctum

in­

nem)» epistolam ad Marin

CyriHum Alexandrinum, et Theodorum MopeuCet»-

quae unica est, et sibi perpetuo constans |rrare non

potest, perpetuo' inhaesuros.“ Recentioribus tempori­

■ Kasai. XLVin, »17 *
.

bus, anno scilicet 1868, sub loanne Scitoweky, oonr
A

• Pre sAsc <m»e legitsr esas^s ia ei. Vat

• KopM ei Vat
• Ct esaia· oraUosa· ilrastiad·! areUs^ae·^ Visi»-

1 Ct Ntas
*f,

*a
<CM

Hmjsi’isfr Π. 4M-41.

m

CONOUGATIO GBHXRAUB 81PTUAGÏNMÀ TKRTIA Μ M MB»

H·

num et «inopara. Sperabat pontifex publicando bane A nam ipsam aonriHi ooasidaraeas, ridabina·, et ibi
oonetitutioMm pacem restitutam fore aocfaiae; esd iareuemas argunssutae fertiarioiaai pro hac uxfalcontrarium omnino oeonit. Nam per totam faro Oc­ libalitate ot pro sapestna auctoritate Romani pon­
tificia. Nam in primis concilium ipsum non scat
cidentem turba· excitata· «mt, et Africa prmmrtim
anna fere sompait contra pontificiam auctoritatem. concilium in aa gsosrafe; «faut tutam quidam
Pontifex tum contenait synodo, et lostinianus con­ •piscopi «x Oriante, vix aliquis episcopus «x Occi­
gregavit episcopos, ita tamen ut non implerentur con­ dente. Omnes spisoopi qui «faut, nae numerem
ditione·, quae illi proposuit Vigilia·, nempe ut tot cantum quadraginta excedebant, atque hac de causa
universalem ecclesiam repraeeeotare vix diei polecat.
episcopi «x Occidente ement ac ex Oriente.
Ifande .pontifex non praesedit nsc per se nec par
Concilium itaque congregatum eet, et de reboa
suos legatos huic coacilio ; praeses eret Eutychius epi­
eiusmodi agebatur. Adeo morae erat impatiem lustiscopus Coastantinopolitanus : ideoque si concilium
nianus, ut publico edicto tria capitula, antequam ali­
ipsum sibi relictum fuisset, nemo jRud dicere )>oquid fieret a concilio, condemnaverit. Pontifex hac
tuissst concilium fuisse generale. Sed statim ac
de re iratus, et etiam dolens quod conditione· pro­
confirmavit

decreta huius con­

missae non essent adimpletae, poloit assistere concilio.

Romanus pontifex

Poet aliquod tempus tamen, ut fieri ai poeset, pacem

cilii, ab omnibus, ab omnibus fere saltem, statim

restitueret

catholicis

Occidentia,

novam constitu­

tionem edidit, quam Conttitntmn vocavit, in qua non

receptum est ut concilium generale

quod: maximum,

certum argumentum est potestatis Romani et supremi

approbavit tria capitula, aed statuit ut di his nihil B pontificis.
Quidam hac de re agens auctoritatem sancti Co­

ageretur; statuit ut nihil ageretur de tribus capitulia.

Hac tamen non obstante prohibitione, concilium ca­

lumbam 'citavit1, qui in Italia eo tempore degens

quibus tria capitula condemnavit ; et

scripsit ad Romanum pontificem et plura protulit,

poetes pontifex ipea concilii decreta confirmavit. Sed

quae adversa esae supremae pontificis potestati videri

nones edidit,

pullius

possent. Sed si ree nto examinetur, nihil ex eo con­

Sed argumentum

cludi potest. Sanctus Columbanus erat monachi», qui

hoc adversus primatum valeret non minus ac adversus

diu inter sylvas et montre vitam eremiticam degerat.

infallibilitatem.

Recenter in Italiam venerat, et int.r montre Bobicn-

videndum

est. hinc argumentantur,

habuisse auctoritatem pontificis.

patres

Sed quomodo progressa est rea? Pontifex Conttitit-

sfe situm fixerat. Putare necessario deliemus eum de

tum, id est secundum documentum, misit ad impera­

rebus Italicis, de rebus eccl» last icis recentibus plura

torem ; sed imperator illud recipere noluit, neque illud

scire^non potuisse.

unquam

concilio

praeaentavit.

Itaque patres

cum

Scripsit tamen, urgentibus qui­

busdam principibus aut aliis alta dignitate praeditis

pontificem, in quo quidem

decisionem ederent de tribus capitulia sequuti sunt

hominibus, scripsit ad

nonnam Indicati, non Comtituti, quod ipsi numquam

plura queritur de pontificia agendi ratione, sed |>ost-

coram se habuerunt. Quod autem non habuerint hoc

quam haec dixerat, declarat se non propria peniona,

certum eet ex actis

sed aliena peracria loqui, aeque crAIere non potuiree

documentum prae manibus,

id

ea, quae de Romanis pontificibus iactatantur. Ita
ipsius concilii, idque optime notat doctissimus epi­
*.
..Talia
scopus Kottenburgensis in historia conciliorum. Dicit laetum concludit epistolam ad pontificem

enim hac de re nec quaestionem movero possumus,

suadenti (nempe viro qui illi tot mala contra ponti­

quis lustiniam» non recepit Conetitutum; ipee renuit

fice· dixerat) veniam, quaeso, date, quia necessitate

illud

potuit.

non

i deoque illud communicare patribus

magis, quam cenodoxia scribere coactu· sum. dum

Patres itaque dum condemnarent tria

quidam literis suis, quibus me primo pene ingressu

recipere,

contra Comtitutum Vigilii,

in huius regionis terminos arripuit, vos "mihi caveo-

quia ipsis ignotum erat, sed agebant iuxta Indicatum,

dos, tamquam in Nestoni sectam decidentes, aigni-

quod praecise dictabat illum cursum, quem ipsi vo­

firevit. Cui attonitqs respondi (eu quid responderit

capitula

non .Agebant

ipee Columbanus> cui respondi in brevi, ut potui, non

luerunt adoptare.
Quod

ad

pontificem

ipsum

nulla contradictio

Comtitutum, nulla est
contradictio certe quoad doctrinam. In Indicato pon­
inter

Indicatum et

inter

credens suae

allegationi: ego enim

credo semper

columnam ecclesiae firmam esse in Qfoma ’... Nos

enim (prosequitur) salictorum Petri et Pauli disci­

tifex damnavit doctrinam Theodofi, damnavit eius

puli sumus, nihil extra evangeliosm et apostolivam

personam, reprobavit etiam opusculum Ibae et quae­

doctrinam

dam opuscula Theodorei i :

in Conetitulo voluit tan­

recipientes.

Nullus

haereticus,

nullus

ludaeus. nullus schismaticus fuit. wvl fides oathohre.

ne

sicut a vobis primum sanctonAn scilicet apostolorum

occidentales in schisma aut in rebellionem compel­

successoribus, tradita est, inconcussa tenetur... Nos

tum.

ut

de

his

rebus silentium observaretur,

cathedrae Petri devincti sumus dicet enim Roma
*cathedram
tantum
Non s|atu)t absol­ D magna est et vulgata, per istam
βρΛ nos est magna et clara. "
’
vendos esse eos episcopos Theodorum et Ibam, de

lerentur. Prudenti tantum oeconomia uti voluit pon­
tifex. non rem aliquam definire.

quibus agebatur, sed statuit et voluit, ut nihil de

Quod vero egregie de Romanis pontificibus sen­

his omnibus statueretur: nulla itaque est vera contra­

serit sanctus Columbarius, ex ea lege, quam nuper

dictio. Sed si vera esset inter duo documenta contra­
ex ea

memoravi, ooniiCi etiam potest, nempe ex eo quod
lex orandi sit lex credendi. Inveniuntur enim adhuc

deduci poese contra infallibilitatam pontificis; nam

nnssalia quaedam confecta a sancto Columbam» et suis

dictio, constaret adhuc nullum argumentum

in Comtituto ipee Vigilius saepe memorat se agere

discipulis tradita, in quibus haec habentur. In freto

solum de pertonie; ‘ Pelagius II in epistola ad Childebertum regem Franciaq declarat in illis capitulis

sancti Petri haec precatio habetur: .,Deo· qui hodierna

agi tantum de quibutdam pertonui; et sanctus Gre­

1 Vids Miti· oraheae» smiasatustai srrteepisco» viaSebsasari·. — Cf. oyaarala» «d instar nmnunrùftvm iiqpre·nuu, ftg. M.

gorius Magnus scribens ad episcopos

btriae dicit,

totam quaestionem versari de pertona, non de doe-

trinit. Atqui si omnia haec perpendamus, clarum
omnino est, nullum argumentum ex hac historia duci
posse contra privilegium Romani pontificia

Quod si pauUo altius rem repoüunu·, si histo-

* fata. ad Beaifeclsa. Cf Biblioik. aax. pf r4. Lagdaa.
L XU, ysg.tt; Micae. P I* LXXX.
* Ia Naruias sdltieaibu pre JBaasa fatter ia reas» Vt
• eaatttta. ia que de plariaai vseabaleru etyaafais agiter,
faü· reaaux, alMit Macte· Catanhsaw ad Mvarisoa»
vasis Ssaaa

Λ. 8Κ881ΟΚΒΒ PUBUCAK BT COVÔ^BQATIOMBB SKNKKALBB

759

r«o

die beatum Petrum poet té delicti caput eccieaiae, te À patrum congregatio habita «at ; oai interfuerunt quin­
Mtpplioee rogamua, ut qui dediati pnetoram, ue quid genti quinquaginta sax patres, Mmpq 36 cardinalat,
de ovibue perderet, et grex effugiat errores, eiua intar- β patriarchas, 9 primates, 79 arrhiepiscopi, 388 epi­
ceaeioM, queœ praefecisti, salvifices." Et in alia pre­ scopi, 4 abbates nullius diosoMu, 14 abbates gene­
rales tire precedes ooagregatxxium ordinum monasti­
catione: „Ex apostolis bedtum Petrum in fundamen­
corum, usum mitrae habentes, 21 generales et vicarii
tum eocleeiae ooUooaati, cuius fidem omnium disci­
pulorum tuorum gaudio confirmasti". Haec verba generales ; quorum omnium nomina, quae per assigna
Macti Columbani ex eiua mieealibue desumpta certa tores locorum accurate descripta fuerunt, exhibet
indiculus patrum septuagesimae quartae congreger
id efficere mihi ridentur, ut nenraearium ait con­
cludere, optime illum de sanctae sedis infallibilitate tionia generalis, qui inter acta concilii asservatur.
Reverendus pater dominus VincsutiuaTaglialatda
et praerogativis Romanorum pontificum eeueieee.
Et quouiam nanctum Oolumbanum citavi, nunc
arehiepisropus Sipontinus mistam lectam celebravit.
verba alterius celeberrimi epieoopi, qui diu vixit in
Qua absoluta, et recitata oratione AdawMiM Domine
Hibernia et postea episcopus erat in Anglia afferam.
etc-, eminentiseimus primus praeses dixit:
Ixiquor-de sancto Aldhdmo qui episcopus fuit anno
..Reverendissimi patres, continuatur hodie spe­
690. latinitas qua utitur eet valde obesura, sed tamen
cialis discussio quarti capitis schematis primae con­
eatis clare indicat auctoritatem et infallibilitatem stitutionis de ecclesia; de quo adhuc
*
nonnulli patres
Romani [wntificis. Scribens ad qOeodam Geruntium
yeniuu loquendi petierunt, quorum nomina reverendicit 1 : ..Quae cum ita ee habeant, propter communem B dth dominus subeecretarii» ex ambone publicabit."
caelestia patriae sortem et angelicae sodalitatis colle­

Tunc a subeeeretario tabella perlecta est,' in qua

gium subnixis precibus et flexis poplitibus vestram

inscripti erant reverendi-simi patres. Ludovicus Hay-

fraternitatem adiurantes suppliciter efflagitamus, ut

nald archiepiscopus Colooens[s et Baosiensis, Francie-

ulterius doctrinam et decreta beati Petri contumaci

cus Rivet episcopus Ditioueneie,

coniis supercilio et

episcopus Constant tensis. Vinvent ius Jekelfalusy epi­

protervo pectore non abomine-

loannes Bravard

Franciscus Gros episcopus

inirii." Ita etiam in alio loco : ,.Et ut brevis sententiae
claustello cuncta concludantur, fAistra de fide catho­

scopus

lica inaniter gloriatur, qui dogma et regulam sancti

sis, Theobaldus Creari abbas monasterii Sancti Ber­

‘Petri ndn sectatur". Hic autem virebat saeculo VII.
et hac ratione de fide indefectibili Romani pontificis

Alba-Kegalensir.

Tarantasiensis, Amatus Guilbert episcopus Vapincennardi ad Thermas de urbe et preuees generalis ordinis

Cistereensium.
Novis oratoribus publicatis, eminentissimus pri­

loquebatur.

Eadem ratione loquutus est sanctus Thomas Can-

mus prnraee subdidit :

tuanensis, qui martyr pro religione occubuit. Brevis

..\eniain loquendi |ietiit unus ex patribus Depu-

eet locus ex huius sanctissimi viri scriptis, quae liahetv

tationis pro rebus fidei ut difficultatibus ot animad­

lur apud Christianum Lupum * : ,.Et ut plurimis patet

versionibus de schemate factis respondeat. Is est reve-

exemplis, singula evangeli’ flumina ad mare, unde χ rendissinius dominus Bartliolo.maeiis dAvanto episco­
orta sunt, redeunt, ut iterum fluant. Siquidem fons

pus Calvensis et Tlicariensis. qui propterva aiubonem

paradisi unus est. sed in plura rescinditur flumina, C ascendat."
ut undique irriget terram.

Quis (prosequitur) Ro­

manam ecclesiam caput omnium eooleeierum et fon­

tem catholicae doctrinae ambigit esse?

Quis elaves

regni caelorum Petro traditae ease ignorat ?

in

fide et

Nonne

doctrina Petri totius ecclesiae structura

consurgit, donec oocurramqs omnes Christo in virum
perfectum, in unitatem fidei ot agnitionem Filii Dei?

ORATIO

rerrrrndi patri» dommi Barlholomaci d .livnrro
rpueopi Calicnti» ac Thranmri»
Eminentiaaimi praesides et reverendissimi [atrre.
Memineritis

quod

irt

nosfra

solemni

generali

discussione super hoc schemate, quae praesertim ver-

Neoesse quidem est multos esse qui plantent, multos

' ArgwesUus : -Episcopal Calventis archieplsoopi Bono­
niensis Mmoaea ed exaaen revocavit eiesqae aaiBSdversIonibus respondit. Et ia primis conquestas eet quod alnis ur­
tavit in fi^e Petri, et doctrinae ipsius acquiescit."
gerentur tria illa verba yrronnlte separata M absoluta (inIWlibilitas) ; fieri hist posse ait at ccaciUui Vatioaann α tribsis
Ne mqjestus sim augusto huic concilio, nihil ad­
verbis appellati valeat, queasafiBOdua oonciliu· oecanaaleun
dam de Romani pontificia infallibilitate, sed eam adeo
V » tribas Mpitslis. Ad aequivocsUoa· tollendas, ot eoabene fundatam in ipsis etiam Scripturis, traditione,
dUatioaon obtinenda· loquata· esse arohlepiaoopna BoaonisaMes, fine· vero qae· intendebat nalbMu· sees Moeqnta·.
consensu ecclesiae, eam consecratam esse in liturgiis
No personalis dteatur iaefraatias prtibrogattea, eu propossiaee
ecclesiae tam clare patet, ut nihil dubius sim quin
did doeretaot definitiones iadnUiUtas. aoa vero pontiles·;
sacra haec synodGâ^élne magna mora sigillum sui
M netu ait, npe persona· ialsllibüe· sere. U nata· adsupremi ludicii ilu imponat.
p ■Itti non posse adaotavit aptaepas Oalvensis, dquide· assi­
stentia Bpiritas sancti set eharisa· datu in saints· eliora·.
Hic autem interrupta disceptatio est. et patres aient Motors aUa chariaeata; ot ex bos sequi quod sicut qai
habet ebarisaa apostolataa didter apostolus, qni habet charteae
dimissi sunt a primo praeside qui ait :
Ueteatias dicitar doctor, ita qai habet obariona iafsUibiUtatte
..Proxima congregatio generalis habebitur feria fildlur InlhlUMite. Papa· odere acta definitione· iatUlibUssn,
secunda sequentis hebdomadae, in qua continuabitur qate habet charisma laematiM propter habitacle· promissioni·
Illi Ia Petro Aetna «aoa deficiet Utt tat". Isuao aee fraediscussio quarti capitis."
•atioe loquendo recte dici poses decreta· infallibile, definitio
infallibilia Inaeper ai decreta· papae eet irreformabile, et
38.
aibil rewnere qualitatis ia persona, sequi dixit nac ipsum pu­
pus aliquid posse in sao decreto non applicare, non interpretari.
Congregatio generalia septuagesima quarta
Id entem contraria· esse regulae luris quae statuit ea· qai
1870iunii20.
tege· fedt, posse illaa authentic· interpretari. Caetera· illnd
persoMlts satia ifia explicatu· eoae no ia Maaa odiooo aedFeria secunda die 20 iurÿi 1870 hora octava cum
piatar.
dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae
.Veniens nate· ad voces wpnrato et afiooMa dixit oasdipatriarchalis basilicae, generalia reverendissimorum antea BommtenM· duo proposais· ad Alaas interpretatio··
vitaadna: 1· conditiones, » eaaoMa. Coaditioaroquatuor··:
> Aped Migne, P. L. LXXXIX, M4L
1* ut fiat iaqateitto at Storis eut tas allia amicalia fio treditteao
’ «fite». xcvn ad wUreeoa AagUnn, «sex. X.
*p.
llg ?
*rafi uerttaM· fiefiaienfis·; ·· ut fi· do onatiHi fratra·;

qui irrigent... Sed quicumque sit qui rigat aut plan­

tat. Deus nulli dat incrementum, nisi il|i qui plan­

«1
'■ COMGUGATIO GKnBMA SBPTQ^eBSUU QÜABKA Μ Μ <«·
1φ
--------------- »_____________________________ ,_________ _____ 3__ :_____ i_______ :_______ _
•abatar anpsr quarto capito, poat suxagiate et'ampli·· A «t xsessssadiuaimi pate··, duplici an eapite itaran
oratore·, audivimus illnatrissinMun et rsimatidimiiini» atque itarem charitotore vestram «t bsosvolantiaaa ut ■
Ha1Σ
*XMMB
1 obBMUDtMBIf ÇMd MU
ttttM mihi indnlgmt» rogo. Itnqm ad rem amtim. ■ ■
quasatinnia fuerit eliquatu·, quod saquivooatioaibu·
*
Praariariaaim·
arator primum, m appareat prae­
rogativa inerrantia» «ea psroonali
*
proponit amamludamua «aper hoc acbsmate, psuerertim ob tria iB
*
*
verb
quae licet non expraaaa aubiateUigebastar, datioaam bam ia titulo, at dioaatar dacrata et dafmitioam infallibüm et irreformabiles, sgs vero poatifai
scilicet peraoMta aaotoritaa, Mparato, ebsofal
*
infallibili·; atque m argwMntabatur ia forma syilo. Et reap·· tri
*
illa verba aingulia diebus audivi­
mus in hao aula, it
* uf da illis repeti posai
*
quod de gietioe: Pepa habet emietmtiani sancti Spinta·;
ali» tribo· verb» apud Romano· posta
*
dixit: „Disa atqui ex assistentia fit infallibilie; in quasstioniba»
die nefastus erit, par quern tri
* verba silebunt'' ; immo fidei igitur papa eat infallibilia. Super quo syllogismo
videbatur 'periculum ease quod aicut .concilium V pcaedariasimu» orator aubeumabat dieeado, quod
oecumenicum a tribut aapitMt, ft
* at oomilium minor ait falae quatenua pereoaam respicit, vara quoad
nostrum Vaticanum o tribo· tMrbsa cognominaretur. obtectum; explicabat varo djatinctionsm affirmando,
*
sit auxilium actual· illuminant in­
Merito itaque gavisi aumua cum in ultima gsoerali quod aasiatenti
congregatione et in secund
*
discussione particulari tellectum ad intelligendum verum, sed moveo· volun­
tatem ad proponendum et credendum; atqui, illa
super quarto capite audivimus pcasclaritoimum ora­
*
torem *, qui banc «partam «ibi sumpsi
*
quod acilieet •ubeumit, actu» nihil ponit in homine qualitati
huiusmodi aequivocationas super hisos tribu· verbis 1 I propter quod posait aliud cognomen accipere. Sic
evanescerent, et pax tandem fieret inter fratres. Et propter unam ebrietatem (boo exemplo ipeemet orator
eo maxime gavisi sumus, quod ipee proeclariasimu· utobaturXjnesuo potest dici ebriosus. Ergo neque papa
orator protestatus fuerit se esae sancti Tbomae.Aqui- dici potest infallibili· propter «manatum decretum in­
fallibile. En fideliter proposita argumentatio.
nat» et fidissimum filium et fidissimum interpretem ;
Aat pace tante viri dixerim, quod assistenti
*
Spiri­
et eo magis quod in hoc ambone cum Bellannino et
Perrone vidimus ipeum frequenter conversari. Gavisi tus sancti, de quq hic agimus, «st charisma grati
*
sumus; at scriptum Mt: Extrema gaudii factas occu­ datum in salutem aliorum, aicut «t alia da quibas
loquitur Apostolo·1 : Alteri per Spiritum datur mu
pat·; siquidem-ad finem orationis commota est uni­
versa haec aula, aliis paucissimis affirmantibus, aliis erieattate, Meri tenuo tepieatiae, ait
*
gratia tauita·
negantibus, aliis irfyiubiutn vertentibua utrum pacem
tum, alii diicretio tpirituum. Unda concludit : et ipee
dedit quaedam quidem apoetoloe, dliot prophetat, Moe
desideratam fuerimus oonsequuti.
Quae cum ita essent, heri de mane Deputatio Hortaret, m aedificationem -imapigfc Chrieti. Ergo
'vestra de fide convenit ad abdes Sapientiae, ut discu­ aieut qui habet charisma apoetolatus dicitur aposto­
teret emendationes propositas. Quare-visum est ipsi lus ; qui habet charisma scientiae et sapientiae dicitur
decernere, ut capta occasione ex illa oratione, fieret doctor; qui habet gratiam miraculorum dicitur thaumaturgua etc. ; ita qui habet per Spiritum sanctum
ex boc ambone alia (si fieri potest) clarior dilucidatio cires doctrinam, quam exposuit Deputatio vestra charisma retentive infallibilia hoc eat infallibilitatem,
toribus ego C dicitur doctor infallibilis ex assistentia Spiritu
*
*f *
p
in hoc quarto capite; et quoniam
recentior tempore sum, idcirco, cum haeo relatiuncula ergo idcirco actu edicit definitionem infallibilem, quia
ipee bebat charisma inerrantia» propter habitualem
•it quaedam veluti mantissa ad ultimam relationem,
quam tam -benevole audistis, idcirco inibi praeceptum promissionem Spiritus sancti illi factam in Petro;
X<m deficiet fidet tua.
est, ut hanc «partam apud vos adimplerem, ee tamen
lege ut brevis esse laborem, sed non obscurus ifam.
Praeterquam quod (né litem cum grammaticis in­
stituam, utrum scilicet grammatice dici poasit decre­
Dura lex, sed ita lata; ac proinde, etnipentiaunii
tum infallibile, definitio infallibilis), hia omissi
*
à
decretum a papa egreaaum^Mt irreformabtl
*
nihil
·“ at aataro MfcA 1st, hae ast praaaiaso suadas; 4· at
autem remanet qualitatis in person
*
tunc papa nihil
iavoeatsr aestetesti· Spirit·· saaeti. Cass··· prastarea *441poterit in suum decretum, neque illud interpretari'.
dtt «sas prosste» MueiHatieate ,»o4w. Is» varo Ms pate
*
ait oiater, «atolaate» Hoacaltaa· »4 «Usas estera traaaüaa
*
neque execution· illud mandare. Notum est enim
iw;m m<u Qalliaaasm «vasi··
*
qas» ipai (MUeaaL OalH- quod qui facit legem, poteat tantummodo illam
cassa qaipp· wuMare» apteespera» siva express·» sivs tsteauthentice adplioare et interpretari. Ista prima mo­
,.ta» reqairm, «oaiba· asta» asse; eardlaate» varo Bosoatess·»
sxprsaasa misait»»»·, te «· emaatetisM pastel···
*
ββ appel­ dalite» ite · preeclariaaimo oratore propoaite non aen­
la··· ea» Bellantes «t Psmas ad beta» qao4 psatibeaa eum falsum excludit, sed. ipaamet est fala
*
Adeoque
' aiMl saqaaa Materiat stes spisespte. M u testo SO· poms bonam intentionem acceptare poteat Deputatio, non
ugai 4s lar
*
quad aiairaa «editis baes rerifoqri M»per
*
dskea
Ordtearis» a^isterisa te scateat» daptex «··
*
pap·» ipsam rem ; eo vel magia quod to pertomalu nonni»
•ste» M papa» ea» «pteoepte. Magisteria· aate» tetad per accidens et propter recentiores allusions» «vaserit
desero riva qsaa ia» Malta asat, aiv· qaaa «xpiMta «iva aliquibus odibe
*
Caeterum bon
*
fide fuerat seanpsr
qvM iaplMto te dspeait· revalatiaaia caatteratar, ea» papa adhibite ad excludendam arbitrariam distinctionem
•sina tedtea
*
taae raearraro Ulad emftrme fratre· tuet; stiGersonis inter redam et sedentem; et certe non est
«as aae diligastte» aaqaa aara» ateittaro ··■ p···
*
at for■atete tetelUMUtette oaaaa» a» Mateteatia» Spirite· Macri. inusitate locutio apud patre·, immo apud ipeum
Ia asbareate asa dotari Mpararisaa» papae ab eaoteste, ssd Petrum de Alliaoo, quod scilicet in .persona Petri
diatisetione» taate», st Mpat aaaq··· ab arete·!» wparate· Christus instituerit primatum. Si ergo primatus
ooaeipi posse.
dicitur et eat vere personalia, «t nemini offensiooro·
.NosaaDa daaa» addidit esatra se» qal teiippmtsaltete»
Maltisala repatare vidabaatar a stata psUttes at adkaiaU parit ; eccur erit odiosum hdc verbum- cum agitur de
hsdisraa· asoistati
*
qas argSMOit· pro Marti» arobtepteesp·· magisterio, quod pare eat ipaius pnmatua? Si igitur
Paristeasi· ■··· erat, st ait ordia·» rapsrnatarate» qaseaa- pertotudit accipitur in sensu privatae personae, unde
qas modo rastltaeada» m·* at ad roriitaradp» srdiMM saperodiosa illa vox peremaliiae, et tunc est rejicienda; sed
saturate· sareareria» «m· MalUoa·» tetelUWUtelfa
*
*
tUno
1 Vida rete osagregarioals gaaeralia d. (I stall babitea, si accipitur pro persona ipsam eeclenam gestant
*
•apt
est 87O-TO.
eat personalia ; atque idcirco in nostro schemate dum
• Ovid, ftstpr. Uh I, v. 47.
diligenter omireum fuit verbum pereomtlie ad omnem
• Altedit ad aateaptteaiaaa» sard. Oatei arcbtepiaeopam
< Pm. XIV, 1
*

I tore. ΧΠ, *■#, M.

Sed Μμμμι ad emBdwi 4*

wtaB

Fatendum «t qood haie ^νηΙκΜμβ «Mtoe nualturn adlaborevarit, ut omafa mal» interpretatio 4»
sedio feoUvetù· AA φΜ fitei dw
yefaM
condition·· apponit in ipra dafinftion· (notata,
qoiMQi petrai} w ipn dofisitioM *
|φο·Μ
ooodîtioMM, <Madt οιμμβ <1μβ ModïdU· I
* dkfin·

•pfAfito wdl· fl
*B fi·· Α·ν£ wt mmA· Mt
*
£mmb*
tri Bit, nad· in «Ma miette· tenante» togunte
*
tan
άοηφί··. Duptaat «go aat moto ridhU-

VMM· fCdiNtfilUB ffflffÎM » fMMtff AMtf»
Itaqw aient Spirite· «Mtaa, apirihw veritati·,
maaet in ««Im omaibaa diibm; ite omaiba dite»
*
tion», no papa dim poarit «nparatan et indapamiaM eaelt·· vwitafff fid· doot μμΜΑ Spirit· mao·
«t abeolutu·, apponit quatuor oonditianaa: 1· ut fiat Dtert autan an omaia, qua· aiva te itefinita aant,
inquiritio, ut noria oat, ia alite «ooterii· d» tradition» riva ia ttetauu iwvriitionia enplteito aoatinnitur aad
quoad vocitatam dafiniraitem ; 2/ at fiut da «onaOio randum août datait», aiva tandem, qua· implicite
fratrum, hoe art, collate rvwtelio cum pluribn aut. '«aadaate: tetadomt qmtidteeeateate tarn par papam
paucioribu· apiaoopia iuxta rei gravitatem; S
* at fiat principalitec turn par uiagute· apimopoa papa» ad­
maturo iudicio, boo art ptramte apud oo examine; hearuntea Oman at pap
*
et apiaoopa m iota ordinario
4· invocata adautantia Spiritui aancti. Quibna quo- aaagteterio aunt iafalliWm ou ipriua anolmi aa infallituor oonditionibu· adimptette, iam pmnlarimimu^ bUitatu: i. boo tantam^ titaruat. quod eptecopi
orator pomt canoram oocundum, qui propria contint
modum réconciliâtionia, ut ipm arbitrator fuarut, bit
verbi·: Si pria dirent, Roannmra poait^team, cum
Haec edit décréta «eri ateitatioM· (toriiet do fid· *
aioribua), qgara «e arbitrio teecaanitoâadapNte»ier ob ecriano, id Mt Mfaredo *, non nutem eg conriKo
epimoporum traditionem aocMnrmn aadibawfwm,·
onolbenM rit.. Peat quam caaonem prabolariaaimm

par ao non aunt infallihiha, aad indigent communion»
eum papa, · quo confinnentur; papa varo ran in­
digeat niai mriatantia macti Spiritu· illi promina;
ideo docat at non docetur, confirmât at aon confir­
matur. Quanram autem mt para fidelium in bpo re?
Idem Spirite» aanotea qui par chariama infallibalitaiti·
■drictit papa» et epiacopi· docentibo», idam dat
fidebba» edocti· gratiam fidri, qua magiaterio eccleria» credunt Ia quo aon aba re erit obearvare tanta
dignitate ao maiaetato apaacoporum magiaterium
fidalibu· praeeminere, etiam «upporito idteato

orator declarat hoc panto niioi ot damnari aantantiam, quae iniuria dicitur gallican».
Quoad boc verbum, quo concludit, quod iniuria
ilia aententia dicatur gallican», tantummodo obaar- aoatro, quanta magnter infallibili» divinite» oonatituvarem, quod aententia 31a quoad originem nape» mt taa prae diaoipuli· offulgere dignoatitnr.
gallican»; verum non eat aohol
*
théologie·, aed mt
Qua» obmrvmm non inutile fuit contra obeer•cbola politica, et de boo habuimam aliquid dicere, aed rationem illorum reverendiaaimorvm patrum, qui
quoniam urget praeceptum pro brevitate, ad «lût x4>oer· non dubitarunt, quod perito aohemate noatro.
traneeo.
epiacopi non eunt niai aeque ac fidele·, id quod quam
Igitur it» ipee. Et dotandum aan» quod pro»- O a veritate aberrat iam vidimoa. Itaque perito iato
clarui vir non viderit ac ad vitandum phantaama repa­ ordinario magriterio aliquando contingit, ut quae in
rationi· (ipm enim merito dicit, quod iota mparatio magiaterio ordinario écrirai»» edocentur vel iam de­
non ait niai, phantaama, quod multi arguunt cum non finita impugnantur «t ad haererim retorqueantur, vel
viderint : ipm vero dicit non horrere huiuamodi phan- nondum definita aed implicite vel explicite rervata
taama), itaque ad 'evitandum phantaama ««parationi·, debeant definiri, tape occurrit cara» dogmatica» de­
ut merito ipmmet illud apprilat, vel «x invito ct finitioni·, d»~qua in preeeantiarum agiter. Tunc ex
inopinato ad jdien» oartr
*
tranaiarit ; atqu» adeo via ordinaria epiacopi primum deferunt papa» errorem
■ magi», quamgpei gallicani, evaeerit ipm orator galli- in aui» dioeoariboa ortum, vel deeiderium definitioni»
canua. Voametipri iudicate, emtaantimimi ao rovaran- dogmatica» alicuiua veritati· exprimunt, et deinde pro
dimimi patra» Quarta proporitio gallioana, quam papa tune recurrit illud tratimonium : Confirme
' dicunt, docet quod decreta Romani pontifici» non eunt /ratae. Quare pro rei gravitate inapectri omnibua
irreformabilia, antequam oonmnao» rira «promu» rive cirouhtetaatiri, « Spiritu· aancti amiitentia agit papa
tacitu· «ooMm aooMMrit; atqui now rite canon aient oportet; nimirum, quoniam amritentia non eat
pertendit, quod coomnep· datait pnaMuàare, et qtd- nova revelatio, aad manifeatatio varitati» qua» in
dem «pretew; dicit enim decretum fieri « eoaeiUo deperito revelationi» iam continetur, aanctu· Spirite»
•git et adiuvat papam ad veritati» oonquriitîonem ex
fpiicopomin tniitwum
oWeitifRi.'
plua exigit orator quam gallioani ipei ; ao par boo ' fontibua divina» revelationi·, quae in «acria Scripmodalite· rite non componit parte», md motantium > teri» et tradition» ooctinetar.
Quare naqn» diligentiam raqua cure» poteat omit­
iam in gallicani· reprobatam ri non damnatam, Ut
omne· confitentur, ia dogma promoret.
te^ qura raoaaaario ad cognoacandam veritatem praeAt enim, inquit orator, nnmquid non Bailar- ■ requirantur. Idcirco papa inquiritionem' inatituit rive
minu·, Perrone, alüque theologi vulgo tradunt id corn riero et thaologi» eooteaia» Romana», rive cum
evenire^ quotieeeumque aliqua definitio a Romano formali aynodo .remana, ut inquirat quid in aubiecta
pontifice declaratur? Utique boc eet factum ordina­ fidri et moram materia teneat ecderia Romana, in
rium ; aed inde oonditionm in-ipaa definitione ponan- qua immaculate aemper aet earvata apoatoUoa doc­
da» concinnare, hoc eet quod omnino repugnat. Et ut trina ; und» mater et magiatxa omnium vocatur et eat.
•liquid de ipao atatu qnamtionri declaretur teagri Addit etiam aliquando inquiritionem oum epiacopi»
magrique, rinite, eminentimimi ao rererendiaaimi rive aaoraum, riv» in concilii» provinmalibu·, et quoti··
patre·, ut ego aeiaper praecepto poeaibilri brevitati» opportunum in Domino iudioavnrit, aotamniorem
atrictua, mihimetipri recorder quo pacto in ecdeaia etiam inquiritionem inatituit,. convocari» rimul totiu»
infalUbilitM exerceatur. .Equidem de infallibilitate orbi· epiacopi», ut, ipei» meum aedentibu· et iudiin teohria' Chriati duo habamu» teaÇimoaia « Scrip- oantibn·, antemnior etiam «rirariau definitio habe·,, ‘ leateiam vteatte aapereta

. ,

■«ado val imdwaada, qaippe quad apimapi siat Meton
Oaaea igitar rffiri·» at ftotaaKa iafaUihilitoti· aaa made aed at iatfem. Atque ita dam hia alSegao
«t aasiatettti· Spirit*· «asti, «w papa agat aaa tricae eaplisandis maimia tompaa tarerat, iUeeum aner
ΜβλβοίΜ ΚβΜΝΜΚ» en eui βρϋηορι* vol <μβ* esori mutor lerpme langa bteqs» diffandesctar.
aüÜB provi «tolihu», aire ia ipao concilio generali; ae
ITtoinmtitoitoi at qiiimfieriii pateat, hypepetrinds infaRibiliiati· ia tocbeeia eat aaa et tdentiea; titoaaa m* fiagiasaa: triât» aaperiaatia isos docait
■Mdalita· tantaauaod» «sultiplioatur. Saaapar «ge Sufficiat ia amatoriam ravooaro quae in Gallia amate
flMUMtf φΜ)ά Ρφ* ΜΜφΝΜΙΙ Mt ftb McImM MpMMSB » ruat, oecaeio·· bullae üaipam'tue. Priam boato
ianwniatet ccaaareiai aliquorum apiaroporum requi­
•t no* in tobyiMte
jmnûbnm» noti Mf***
tioaeai: qui distinguit no* eapatat. DaatiagaiBae rebant ut neamearium ; ocassntisotibo» «piacopë» Gal­
inter Romanam pontificem tamquam atohoM oapat liae, pro eoaeenaa oamituU aptaooporam orbis catho­
docanMm aaiwnam «ideriam, atqu» «orieriam ipeam lica reclamarunt. Poet annor quinque aiapms tandem
adiavanto at coopérant· avili gubernio, reponar
eam capita ano conianotam, et dicimus unam eandem
qna aeee utriusque infallibilitatan ab eadem caasa varmint per legatee régir chrieriraimmi affirmantes
productam, anuetanta Spiritu macto, atqu» ad idem nullam ex aptacopm catholici» dite in tire. Forsan cause
obitotum ere extender·: quo
*
aeneu in magietario B finite fuit? Minime, red tpri raratun instantes aiunt
papae implicito manet magirtorium spiecoporum ipri dicentas apocopes mee iodum, indicium rina discctosdhaerentiam, at in magietario epistoponun papae ad- aâene fieri non pome; ergo congregando· ere in «in­
haerentium magisterium pontificie continetur ; ao cilio, ut iudicium cognite causa proferant. Audiat»,
proinde de separations capitio a corpore na cogitavi­ eminentierimi et reverendissimi patre? Ergo facta
mus quidem. Immo, et hoc eat obearvandum, quod a Ola additione a pruedariaaimo oratore proposita de
contra esparationem ictam primitue induxerunt Ger- ooneensu epieooporum rivo indicum rive tertium,
sonius eiuequs aaaeclae usque ad ptamentam diem. •veniet ut dum Romeo concutitur, Saguntum expug­
Ipri enim eeokriam a pontifice acto reparant, cum netur, atque iete nostra definitio omni effectu frustra­
dicunt concilium ere rupea papam, a papa pore ad bitur.
concilium appellari, et concilium pore ipeum papam
Cum igitur hodie obstetricante ptogrsesu, quem
dicunt, sicut linguae centum sint oraque centum, per
omnino deponere. En reparatio.
At reponunt quotquot eunt adversa· eanteutre quaa singulis diebus errore novis formic propagantur
patroni : ri ite eet (et nunc venio ad modum propo- ubique, nar «retium omnino 'eet, ut singulis diebua
ritum ab illo clarissimo oratore), ri ite eet, exprimo- etiam rit quoque «aptemus index infallibili·, qua intur ergo in definitione iete' consensu» episçoporuœ. fellihilia, qui illoe damnet reiioiatque, et scriptorea
Respondeo: quod exprimatur in capito mhiTob- ■ errante» ao devio·, qui in superbia eua infallibilitatem
•tat, et de hi» loquuntur BaUarminue, Perrete ato.; tibi decernunt in diam, vera ao divina infallibilitate
atque ideo ipea Deputatio de fide aliquam additionem C retundet etiam in diem. Nulla ergo conditio, pulla
in hoc sensu habet in promptu, (ih^oamMr Sed quod limitatio poni potest in definitione, praeterquam quod
hic ooneeneue epieooporum exprimatur in ipea defini- positum eet ; rciliort ex parte suhiacti, quod rit no
*
tione, id omnino fieri non poteet Equidem ex parte perron
*
private, aed doctor!· munere fungear; e
*
epieooporum additio ietharc «t supervacanea. Ipri parte obiecti, ecilioet in rebus fidri et morum ; et ex
enim probo sciunt, quod «paratio capiti· a-corpore, parte oSusae efficienti» et formali», boo eat rejetant».
pontificia ab epueopir raltem ex vaniori perte, eet ex Spiritu· sancti (rijpto multa appmbatioai»). Atque
Chrirti institutione impreibilia. Re aane ver·, d· haec rrt eponaio illa divinitu· indofectibilia, quae noa
fide ert, quod eocMa docens rit infallibili·. Quid contre quemlibet abuaum munit, riquidem do abuau
venit nomine «celeria· docentis? Omne» conveniunt saepe aaepiua hio audivirpua oratore» loquentaa.
Quod animalia homo ha« non percipiat, quae
quod ecoleria docans rit Romanus pontifex eum epi­
scopis, ri non omnibus, saltem cum saniori parte. eunt Spiritu», facile intelligitur ; «d apirituahe, ut
Sanior autem pate epieooporum, inquit Natalia Ale­ noa aumue ex Dm gretia, omnia indicante·, ecimua at
xander, non «aspectus, saaior pare cfneetur aemper profitemur no· earn in ordine eupernatureli, cuiue
quae pontifici adhaeret. Unde ipee orator bene ad rem airotor, itetitutor et-conaummator eet Chriatue, qui
volait ut eocleria rit ipea humanitaa eiua, -in qua ipw
demat : Vbi Petnu, ibi aechaia.
Hia poritia, de quibo· dubium nemini, ri in . cum Patro at Spiritu annoto perpetuam habet mandefinitiooe aliqua dogmatice supponatur pontifex rionre.
Atque hic relatiuncula iethaeo mea finem habet.
«paratu· · caniori parte epieooporum, ita ut aliud D
definiat pontifex de fide, aliud e contre doceat iate Sed quoniam de ordine eupematureli occurrit mihi
•amor para, tunc aooleaia doceo», quae duobue i»ti» facere mentionem, et quoniam rursum ex inopinato
demeptia ooalearit, deficiet; et promiaaio Chriati de ad veg «rmonera habere mihi honor datu· fuit, rogo,
infallibilitate eoclesiae docehtia evaneaoet. Cum ita­ emineotiarimi ac reverehdiarimi patres, ut contra prae­
que id abeurdum rit «t impoaribila, aequitur quod pro ceptum brevitati» umun vel alterem periodum addere
epiaoopi· legam rcientibu» rit omnino eupervaoanemn mihi permittatis, ut ecilioet exprimam votum meum
id in verbi» definitioni» exprbre commémorer·. At ex peculiare, quod forsan tempua exprimendi amptiu»
parte eormn qui foria «unt, quiva contra catholicam non habebitur a me in hae disputatione.
eoderiamj^tumare nolimt -teMc damnationi· euae
Audietis itaque, eminentissimi dc reverendissimi
iuatitiam agnoeoere, quam fecunda mater oaviUatio- patres, quid dixerint illi reverendissimi et illustris­
-num - eewt wthaec additio ab oratore proporita, simi oratore», qui tantopere contre opportunitatem
atque diaoordiarum. lati enim aadaotor contenderent, pugnant: mala, quae timent secuture, praesertim re­
qt demonstraretur priua sibi, utrum.papa omnibus spiciunt 1 statum praeemtam societatis. Et certe illuconditionibus satisfecerit, utrum cooaanearint epiecopi, ■triashnu» et reverendissimus Pariueusi» bene et me• feed sd. Vet.

t reqansd s^ V»t

;

767
A.
—------ ———- -

ΒΜΒΚΗΠ· PVMA0A1 BT
■■

,·__———

rito MetUB pVMMBiM doetihMHÎ àdMtgvit, ψη!
leeus Oristae iam enlat ή sfinistatt bodiama, oxalat

a publici· comitii·, «nbt a aMgfataata, andat ah
institutis pobBtia, exnlat a tegs, exutet etiam ab ipris
institutis eharitatis, nab verbo «culat atiam ab ipa
familiis proptar matriiwminm cMla
Ita est quoad eociriatam, at dmat, pffWahm
Sad, quaeso, msdeoam basa tante calamitas octa oat,
nisi ex ao quod satanas hodis iterum rsgnat at est
princeps huius mundi officialia? Utique nos vidâmes
filios satsaas qui dansant, sa aatanam uaDa seqai,
•atanam-esse ipeorum ragam, et servi ut sont paooati,
servi gloriantur ease satanae Quomodo satanas boo
intentum obtinuit? Utique par faip nominis scssntiam et per inordinatum amorem aid ius mundanae

ΜΝΜφρκΜηΜiwm>ij· \
„1,,,

■»·.„ , ......

!.. I. — . .J, .,—4 .1.. I.

..

m

sol peadiMs atgaasanta esaritetagpat, ptaadpua ad-

tam, quae tom pro poatifisia iaMübslitato, qnam pro
*Bo ^finitio·· «ΜβνΜμ*
iM eliqpMÉto fusM
digrediar, abi eeandata assi ssnmntis ratio id exigera
videtur. Ptastiesiam dtouem at ad egmptatentam
*
ÿriri
eabamatis proponam.
*
Igitur possibilem primo assero pontificiae infalÜbÎUtetM ^fa&UtWMBg ^8M MMtVD βΑβΙΜί· <CC“

bibetur, quia issma ad eae veritates hano pertinere
tueor, qnes divinas revetationis dsporitnm constituunt,
idque pampiouis probari tom Scripturas sacrae, quam
tooiMMMtioM taditfomi tMtiBMNÛÏB. Proferto quoad
Soriptiuos ocmutronorasm sufficit tria loca illa cele­
berrima Metthari capite XVI, Loces capito XXII,
Insumis capito XXI, quae pressertim ri simul sumpta
fecit, ut isti filii sui denegarent omnino ordinem rmepinisntur, tale inHetro constitutum a Chnsto
supernaturalem, cuius ordinis supernatural!·, ut iam ostendunt supremum in univsroam ecclesiam magi­
dixi, institutor, auctor et consummator eat Obnatus. sterium, ut nisi Dmut inepta media ad propositum
Igitur, eminentissimi, ac reverendissimi patres, sibi finem assequendum comparasse affingamus, ne­
huic tam effronti derogationi de ordina supernatural! cessario ex illius conceptu ideam magisterii infallibilia
opponatur a nobis alia sublimissima affirmatio ordinis evolvere debeamus Esto igitur quod in Scripturio de
mpernaturaiis. Exeat, et non amplius in utnunque Rotnano pontifice, uti obtectum fuit, nulla prorsus
partem daudioamus cine opportunitatem, exeat ali­ infallibilitatis in supremo magisterio exercendo aut
quando ex hac aula, ex hoc concilio illa vox quae oon- vox sut notio occurrat. Sed cum necessario haeo ineilio est digna: Et ecietie veritatem, et veritae libera­ eludatur in eo supremo rectoris so doctor» munero,
bit voe‘; et veritas praecipue hoc tempore, veritas ne­ quod in Petro Romano pontifici collatum a Christo
cessaria, opportunissima, est veritas ordinis super­ noviqrae pro ecclesia universa usque ad saeculorum
eaturalis. Levetur igitur in Vaticano, levetur gloriosum consummationem, profecto nihil officere potest, quod
«exilium ordinis supernatural» per definitionem in- assumpto ipso infallibilitatis vocabulo definiatur, ut
fsdli bilitetis papae, quia tunc omnes gantae scient quod definite fuit exempli gratia in ooncilio Nicaeno I
papa est velut quaedam incarnatio ordinis eupasnatura- oooeubatantialitef^ilii cum Deo Patre, traoseubstan1 is ; siquidem in ipeo cum definit de fide/ ipee Spiritus 'tiatio panis et vini in corpus et sanguinem Christi
sanctus iugiter vivit et assistit ; ao proinde in papa do­ in ooncilio Latoranjnri IV, boet nec eiuamodi voces,
cente de fide ipsae gente
*
videant ordinem supenmte- neo praecise expressae ideae vocibus respondentes in
ralem, et per ordinem supernatumlem videant ipsum ■«er· litteris invdbiantur.
Obiectum tamen fuit, Christi verba e Lucae
Christum Dominum, qui idcirco in omnibus et quoad
omnes erit in papa et cum papa e#per papam, ac per C XXII : Simon, Simon, eoce eaiaaae expetivit vor, td
hoc erit in omnibus et super omnia Christus qui cribraret Oient triticam; eed ego rogari pro te, Petre,
vincit, Christus regnat, Christus imperat, et dicent: «I aoa deficiat fidet tea, et tv aliquando concerna
confirma fratree tvoe, ad unum Petrum, non autem ad
laudetur ergo lesus Christus.
eius ip primatum successore· pertinuisse, tum quia
ORATIO
sermo eet de fratribus tunc a satana sicut tritico cri­
reverendi patrie dontriu Pardi BaUerim
brandis, de reliquis scilicet apostolis, qui e captura et
patriarchae Alexandrini ·.
passione Christi in maximas animi angustia· ac contra
Eminentissimi praesides, eminentissimi ao reve­ fidem dubietates prolapsuri erant, tum quia ad Petri
rendissimi patree.
oonversioMm alluditur, ad hano nempe ciroumstanDum loqui aggredior de quarto capito schematis tiam si omnino personalem, ita ut verba Christi ita
propositi prioris constitutionis de eadeeia Ckrieti ed sint intolligsnda:' Simon, tu gratia mea a tuo lapsu
Romani pontificis infallibilitetem propugnandam erectus, huic tantas miserationi responde confirmando
eiuaque definitionem, videor mihi usurpare posse illa fratres tuos apostolos in fide nutantes, cionec ego post
Ecclesiastici verba : Ego norieetmae evigilavi (licet non lesunsotionam apparens eis omnem ab eorum animis
vere novissimus), et queri qtri ooOigit arinoe poet vin­ anxietatem dispellam.
demiatores *. Ac sane post tot ingenio et eruditione
Hanc quidem interpretationem protestante magno
pnestantissinx» paU
,^qui
**
id «m in hoc praeclaro favore adoptarunt, ut huic testimonio vim omnem
conventu cumulatissime exegerunt, quid mihi nisi boo adimerent ad probandum ipsum Romani pontificis
<4Uium superest, ut si quid in tente rerum copia aut primatem. Verum notandum eat' Is etsi plura· ex
minus evolutum, sut forte neglectum conspexerim, ipsis ecclesiae patribus ita intellexerint vocem «mquod opportunum, visum mihi fuerit ad quaedam diffi­ oersue, ut Patri a lapsu poenitentiam significaret, at­
cultates solvendas a venerabilibus patrib
*
opposita· tamen verbalem paraOdiemum in evangeliis ipsis per­
contrariae sententiae patronis, illud enucleare aut spicue ostendero, eam hio quoque accipiendam ease
saltem proferre contentus sim? Verumtamen ne quae hoc tentum sensu exprimendi conversionem rive phy­
dicturus sum, nimium inter se dissecta videantur, id sicam, rive metapborieam, pesuonae loquentis sd eam
mihi quoque necessarium apparet, ut simul omnia quam alloquitur. Hoc'enim tentum sensu adhibentur
eodsm Lucae evangelic cap. VII, v. 44 : Conoemu ad
> Io·· via »
,
mediarem dixit Simem; cap. XIV : Ibant aniem tvrbae
• .Pstrisreta Alesaafitaas isfaltlbaea pearitriss femattae arm eo, et concerna dixit ad Moe; cap. XXII
tslliMUtatis pssriMtae asto «xft, qala *< veritate sfita»,
qaas te Uvtas rsvslsrisns sriisatieri·)· tabet asgemsatess. (hoo ipeo capite), v. 61 : Et «mvqrmm Dommw reÀtgroSM· sate» tata< ades' tee evsMt at ptaries tesril epexit Petram. In evaagalio Matthaei csp. IX, v. 12 :
*
et tapetiterite sigas pattes sodUtosriat Tres eotees esssa- leone amvdma et vident eam (hemorrhoissem) ; cap.
taNeaes fu serit qaee east site lattarfbas isgastar te'Mis
UH, V. 23 (marmor) : Qw amverovt dixit Petro;
■ab aesMris7.», **

•

xxxm, M.

Marci cap. VIII, v.88:

. .............. 11 '1;

»

V'
*

'

.
»

:

N»

.

'
♦ '

wrui ^ieL.iAWllJgraWWro.
' .·
.
ί

■»,·-’

-

___

- ·1.'""’.’

.,ν.., .

«fpairo MN,- ta» « Imta «
*> I» »· ββ> ebroeeero· i
rortroe Ata «
* «ta· «n; ta
’·* : Ommnn*
«8· dieii tifatalm «rittaro (rta). I· texta «ata
grroee hia Ita sarepsr awn ant «mm ah
*
«ta
**
»
**
tata
·
*
taeataotab"
1*****
·
Oaaaieta
ataaaa tara· ·
«
*
«radat «tta Metro teoo, «mi
altem eeraum' iBi tribuendum osa·, aie aqptaaa
*
• tequantês ad aadtatM convereiomm.
3« Ahaaadam prorsus «in interpretation·· flliu·
•snphetioM 'ataulitadta Cbriati: Bgre taatat «rftaat osa, «f crèbraret tat trùtaa, «t Matai Matatirons aignificaret contra fidron, ia quae aa nocte
at subeequanta die apoatoli ddapaari aaaaat, ac iuxta
reliqua· omasa «iusdsm pnediotioMs, indubia pronu·
refaendaa ease ad «aa omms psreecutiooea, qua·, at
digni Cbriati diampuU, apoatoli paaaari eaeant toto
vitea daoursu in evangelii praedicatione» quaeque illa·
omnes pataacatioMa aanunnaaqu· praefigurabant,
quibu» omnaa fidolea eooleaia· pastores ueque ad 1
mundi finem obnoxii aaaa debutant.
* Id aradere etiam vooem irord, aliquando, quae
3
non proximum, aad remotum illud eoae tempus signi­
ficabat, quo fratre· a Petro confirmandi «aant.
* Omnea ecclesia» patre·, iia non excepti», qui
4
•Uuaiooam ad poenitentiam Petri in voce txunwvar
•uppoauerunt, admiata, Chriatum iia vertes: Coafirma fratre· risa», ottiatua Petro concredidi·» erga
reliquo· apoatoli», et in Petro etiam Romano pon­
tifici erga omnea episcopos, respondeo· illi primatui
in ecclesiam universam, quem iam Chriatua Patro
spoponderat', atque boe universale ac perpetuum of­
ficium oomphcti tam confirmationem in muneri·
fidelitate, quam in ipaa fida. Ergo nullo pacto in du­
bium vocare licet huiuamodi interpretationem, e qua
ut pontificio primatui inhaerens aaseritur officium
et eooleeiam et ipaoa eocleaiae pastores in recta fida
firmandi ; ad quod rite exercendum neoaaeario requiri, i
ut ipae confirmator labi non pesait, nemo aane ne­
gabitNec maioris fbciaoda etiam, quaa ad infirmandum
pro thesi noatre valorem testimoniorum e Matthaeo
et loanne prolato aunt, quasi Petrua, qui verum ecdeaiae fundamentum a Chriato designatu· fuit, etiam
abaque inerrantia doctrinali in suoceaeoribus auis, ut
tale consistere potuerit; quaai paator supremus gre­
gem dominicum univetaum romper ad salubria paeon»
deducere valeat, quia haao a venanatia infidlibiliter
discernere quant Ab huiusmodi hypotberihua refugit
ipae caxbolioua aeosua. Neo illudT etiam valet quod
nuper audivimus1, sufficere ad haec implenda cer­
titudinem moralem, qua pollere dpctrinas a aede apo­
stolic· proporitaa inficiari nemo poteat. ut quisque
subditorum obedire tonetur dogmatici· decretis pro­
vincialium quoque conciliorum, lioet haao nonnisi mo­
rali certitudine fulciantur. Nam decreta huiuamodi in
tacita aaltem tam ecolesiee universae, quam aedis
. apoatolicaa conaanaione talem -certitudinem adipiscun­
tur, ut ipaa uti irrefragabilia divinae traditionis
testimonia accipienda sint,'ac tanta revera, auctoritate
nonnullas particularium veterum conciliorum defini­
tione· panaim a theologis proferantur.
Verum et multo luculentius et magis adhuc per­
spicue quam Scripture, demonatratur eootaaatioa
traditione pontificia infallibili!··. Ac ne in re tantae
molis tamque manifesta singula congeram qsatitnauia,
haao in georeejneminiree aufficiat: 1
* vocem quidem
mfaUilMaiifsut pontificia mfaUMUt frustre forte
inquiri in patrum voluminibus, sed mille modia ocI curvaro ideas aaquipoHentea ; eoa nempe Bomanum

............... η

m

OOKMmÀ» OnUBUlM MFCUMBMIU WAXtà^»Ml
*r«

paartvfieem «t Petri saMMaasaaa ipai Patre ornaro»
«dMqpte· nea modo ia arora·· ομΙμμμ «uvanaaro
doaandi, aed «tat h Cretate revilili· veritatem
ab cami proram «roro tanroem anetodtadi ; η anaaimitar «nta puta « peroaitta «uageUoram
taa tam da Petri qroro da Hemani paaiitta primatu
■caupnroo «t firtaeta asagtario iatarprotaailis;
3· praaeipuum ae proce·· intatebih tactilafwiira
divina· traditioni· do pontifta tefalHhilitato «nar­
rare in ipae perpatna fide Borne··· eeoleairo, mo in
minus coswtaati st peepotan dootrira atque agendi
pQtttÜîiMfll Bqbmmnub·
Quia dubitat Romanam errIasiam, qane omnibus
saeculis deprasdioata fuit, at qua· vasum Cbriati doc­
trinam iatomeratam rompre aarvavit, et quaoum Μ­
α··· «■· omnam convenir· aodeaiam tam luculenter
ab ipso saeculo Π ipaa Itaneaoe edocuit, boo rompre
ia Brwneno pontifie· divinitus foliatam eeaeruiroe
privilegium evangalii doctrinam onroiboe auptemo
magisterio proponendi, et infallibili iudicio vindi­
candi? Et undaram ipsi Romanis aocleaise hoc ipaum
ineluctabile in fide robur, nisi ex ipaa fidei firmitate
Petri aucMMorie in en «dentis t
Huiu· autem perpetra «t rompre oooetana agendi
ac docendi ratio aliud sano non minoris ponderi· argu­
mentum pro adaertee doctrinae veritate Quod βηϋη
Romani pontifices ut ribi proprium et quidem divi­
nitus coUetam et indroinenter aaesruarunt, et neque
constanti agendi ratione vindicarunt, repudiare non
possumus, quin ipsum obedieutiM fundamentum
Christi vicario debitae subvertamus, quin suppositam
indebitae auctoritatis «urpationem in Deum ipeum
refundamus. At ramo oarto negabit, Romanos pon­
tifice· eempar «t quidam virtute , supremi magisterii
auctoritatem aaasruteae oqines tam disciplinae quam
fidei et morum controversia· inappellabili iudicio
dirimendi, non quidam arbitrarie et inconsulto, 'aed
vel ope conciliorum, vel aliis iis mediis adhibitis, quae
•ollicitudini ao prudsntia· auae aptiore viderentur ad
veritatem plene agnoaoendam ac atabiliendam i immo
tam altam eis peceuaaioram inaediaae de hac prae­
rogativa muneri suo inhaerenti, ut vel ad ipaa oeoumenica concilia dissitis in regionibus celebranda ana
miaerint dogmatica indici· tamquam indeolinabilam
fidei regulam in eis aoiemniori apparatu declaran­
da· Brgo vel hoc uno argumento pontificia infollibilitaa ut verite· catholica admittenda «eet.
In re tam certa unum tantum afferam documen­
tum, rariua quidem a tractatoribus commemoratum,
desumptum e continuatione annalium ecclesiasticorum
eminentiasimi cardinalia Baronii per Raynaldum,
quodque nuperrime evulgatum fuit etiam in tvalde
commendando libello, nobis oblato, Stepbani Asarian :
Eedetiae Armtnae traditio etc. Hoc autem libentius
> affero doquiqentum, utpote qqpd ab uno. eorum pon­
tificum' prodiit, qui A venions sedarunt, atque · Fran­
corum gente ortum duxit, et antequam Petri cathe­
dram oonarendrevt, insignia duarum in Gellii» dioeoeseoa episcopus extitit, ideoque aimul etiam antiquam
et venun nobilissime· Gallicae ecclesiae traditionem
referre potest. Legimus nempe ad annum 1351 pon­
tificem Clementem VI inatructionem edidisse ad pa­
triarcham, id est, catholicum Armenorum, vocatum
Consolatorem ‘, habita deliberation· cum venerabilibus
cardinalibus, nonnullis patriarchis, aréhiepieoopis et
epteoopia, aliieque praelati» « sacrae theologiae ma­
gistris et decretotam doctoribue; quae instruetio
diversa· interrogatione· complectens rirca fidem Ar­
matiorum at eiusdem patriarchae, ham habat sub

> Ians Mntear, sasi vsngttosai as··, qas assares
«saevia sproUatar, are tisaMrtetse, aed tiarowfireira·*.
(

4·

771

JL 8CMIOMM

PVBUOAB BT OOWQ^WdlWlBBlI «WPUilJB

ΤΤΒ

auas. 18
*:
,Ri credidisti, «t adhne credis, tohun A «tontes·, «xaliia «ias .vertes pampsewus «ma, ac 1»
Romanam pontifie
*··
dubiis «œergentita· eue
*
fid«m qua· ia Cypriani wmatiauam protulit A^ustiaus
catholicam posa par dsteraünatienem aathantirem, •d sotan innuar· reluises, Oypriasuun ut- haarotaoom
oui at invfalabâiter idbseranilnni, hass impiaau, bahandnm non aaaa, quatoa postea habiti aunt qui
«t ssee reram «t oathniirâa· quidquid ipe· auctaritata haptiamum Iterabant abhaaretooa collatum, eo quod
olavium «ibi tradituram a Obnato datanûaat «ms au­ Mtodnm habita fumant coanalia Aruiatenm atque
ram, at quad determinat ease fabam at hsrertitiom, ait Nicaenum, quibua eiuamodi rebaptiaantas haeretici
oanssodum (id eat, tala falsum at hasretirsm ait caa- dadarati adnt.
aaodautf)." Ostholioos aabo Araxoorum «sisami
Da illo denique notissimo axiomate Vinoentii
legation· plénum aaaaoaiun suum suaaqus geatis testa­ Lirinarwia: „Quod aemper, quod ubiqte, quod ab
tu· est. Oonspeimue evidenter ok boo documento, omnibus «tc.“ port «a, quae a benamarantimimaiDepuquam firmiter tunc apostoliea aadaa aaam dogmati- tatiooe pro rebus fidai in relatione circa schema
,cam infallibilitatem «total? elaaaun profaaaa ait, noatram, at ea quae a quibusdam patribu· voce pro­
quanta consensione cardinalium, episcoporum at theo­ lata aunt, id unum oomaaemorabo tam longe fuiaaa
logorum eam ut fidei articulum eoeleii·· armaaao pra> Lirineoeam ab illo principio ut normam exclusivam
fidai oonatituaodo, ut ad hanc quoque deveniat oonfitandam indixerit ; quanta promptitudine at docili­
tate haec talem emiserit profaaaiamm, certa nort tam- olusionem, nempe quod dum diversorum temporum
quam rem ignotam aut novam. Quid amplius eaeet et locorum traditione· inter se pugnaci videantur, illa
desiderandum ad planum argumentum oonrtituaodutn habeatur ut vera eodaaiae doctrina, quae reoentiori
aevo communius viget, et merito quidem, quia vera
pro catholica' veritate F
Sed quarto loco, adjecte arguendum «x «nleaia- ecclesiae doctrina nec penitus interire nac obscurari
etica traditione circa aliquam veritatem, rursus pdtest ; ita ut si ipsius Lirineoais principia aequamur,
animadverti debet, hanc infirmari non posea ex eo, pontificii magisterii infallibilitatem ut veram eccle­
quod prioribus saeculi· non ita dare et directe, ut siae doctrinam admittere cogamur.
Attamen rursus obiicitur: Pontifices ipsi, qui
subaequeotibus, enunciate oonspiciatur, dummodo illi·
quoque admissa appareant principia unda neneesario circa fidem naufragaverunt, atque, omissis alii·, praeevolvi debebat, neo valde mature omnia haec con­ oipqe Vigilius, Honorius (riue tigna impatientiae)
sectaria evoluta esae, nsc uno tempora apud omnes, atque eo recentioree, qui aedi apostolicae aolemniter
sed pro exsurgentibus oontpivanii·, aliisre dati· oo- asseruerunt iure divino competere supremum in omne·
«•aionibua. Praetere· nae divinam originem alieuius imperantes dominium, nonne laboriosum pontificiae
doctrinae ideo negandam esse, quod in aliqua etiam
infallibilitatis aedificium funditua evertunt?
Bibliothecas vetera· et recentes si pacato animo
ex ecclesiis antiquioribus nodum nulla occurrat de ea
mentio, sed potius doctrinae oppositae vaatigia de­ consulant qui haec obiiciunt, plusquam satis habere
prehendantur. Cum enim nulla peculiarium ecclesia­ poterunt, unde reaedificent quod subversum putant ;
rum, praeter Romanam, ut donata inerrantia· praero­ esd jit de his quoque, saltem quo suasionem me&m
gativa vel antiquissime habita fuerit, in singuli· ostendam, permulta paucis constringam, de Vigilio
na eocnaiu vel imperfecta eaae potuit fidei enunciatto, C post ea, quae nuperrime disertissime audivimus, mihi
val cito aliquo errore corrumpi. Ita exempli gratia id unum adiiqere sufficiat, turbas quae in Occidente
concilium V et facta Vigilii secutae sunt, nihil aliud
apud nonnullo· e graeois patribus ii tantum Scriptu­
rae libri qui protocanonioi dicuntur, ut canonici recen­ probare, nisi ipeos ecclesiarum pastoies interdum
sentur; ita mature invaluit inter Graeco· erronea nimio animorum aeetu, etiam recta intentione, non
prorsus doctrina de ooniugalie vinculi dissolutione per recte egisse, ac mente turbata iudiiiorum luciditatem
adulterium.
Parcite eed Honorio redivivo: quasi vapore acti
Quare iliis, qui argumentum e traditione pro pon­
tificia infallibilitata omnino infirmare sibi videntur transvolabimus cum eo. Omissa igitur quaestione de
e facto Cypriani aliorumque episcoporum Stephani documentorum integritate, 1“ cum ipso non immerito
insigni Natali Alexandro, scholae vulgo gallicanae
mandato obsistentium circa haereticorum baptismum,
primo quidam respondere licet, in quaestione per ee non certe suspecto, non modo secundam Honorii epi­
dogmatica ad partem solummodo disetpliaasem atten­
stolam, eed primam quoque, licet verbi· imam ad­
dere potuisse episcopos illos, atque uti disciplinare mittat f^omwM nostri Ittn Chrieti voluntatem. tamen
tantum respicere pontificis praeceptum, quod revera a mouothelitico errore proreo· immunem assero, eo
tenore dogmaticas declarationis oblatum fuisse non quod e contextu .pateat, praesertim in sua relatione
apparet Deinde raro dici stian>_potest, eos qui erro­ •d prascedentom Sergii epirtolâm, Honorium Sergii
neam de baptismi valore doctrinam profitebantur,
trjca· non perspicientem, de humana tantum locutum
* Si tamen quolibet
potuisse quidem nondum psrvenisee ad perfecte evo- D «me Redemptoris voluntate. 2
lutam doctrinam de dogmatica obodientia Romano pretio velint adv«rearii Honorium monotheMtica labe
pontifici praestanda, licet reçus supremae Romani es infici pessum esse, dato hoc, «toi non concesso,
pontificis auctoritati tam splendida Cyprianus edi­ evidens semper manet eum ut supremum eccleeiae
derit testimonia.
doctorem nullam proreos fidei definitionem protu­
Sed reponitur, non hac ratione Augustinum Cy­ lisse ; in epistola sua nonnisi transitorie opinionem
prianum excusares, verum potius hac da cauta, quod suam prodidisse, et modo tantum oeoonoiuioo, ut
nondum tune temporis per plenaria concilia definita aiunt, tranquillitati ecclesiae per silentium consulere
fuisset quaestio de valor· baptismi ab haereticis col­
volui···. 3’ Certam pariter est, antiquitus passim
lari; idaoque ipsum Augustinum veram dogmatisant haereticos appellatos fuisse latiori sensu, etiam qui
infallibilitatem non in pontificis definitionibus, eed vere haeretici non «esent, ut haereticorum fautores,
conciliorum generalium' «dmisiree Respondeo autem vel aimoqiaca labe infectos, ipeumque concilium oecuverum Augustini mentam supremum in dogmaticis msoicum VI indicium praebere, qpod tantum ob eius
controversiis indicium in apostolioo vertice eoospi- nogligseriam et consensionem in approbando silen­
tio a Sergio proposito Honorium ut haereticum
1 Barea, ed sa. Itet, a. 1»; «· Areriaa, Bcolssire snaiam
datnaavsrit, «o quod Honorium ipsum ab haereriartihii ssiungit, surtqao,«pistols· «tiam tantum «x

m

*

J-

.

ooxGBMATto wmiLa hsptüaguima quarta m> mi iw®

*
n

hoe otanboraro potait, fowl par «onniwnham oonséliia A dwatar. Quod ipsi abolitum vallant, ait ipaa catholica
Sargii tantorum ogdorsun aaoaa ia Orient· «xtitariM. religio, quas anis placiti· coafonnari non potest. Boni
4· 8i tanwn Honorio· ot v«ra hrereficua · concilio catholici esi pontificis infallibilitatem iam profitentur
damnatae aat, tolummodo qua privata· doctor damna­ st plausa exciperent eius definitionem, vel docibilee
tu· fuit; Maniliam enim ipaum marihm reverentia omnino sont, et pleno obasqtuo hanc ipsam remets·
pontificis Agathonis daohratioMm suscepit apcatoli- tar. Bonae fidei protestantes longa a catholica secaa aadia inemntiam suis in indiciis atatraantam. alssia detinentur potius ax eq, quod catholicos inter
* Constat aequo loaanam Agathonis in pontificatu sa discordas cernunt circa infallibilitati· sublectum,
6
quam ai haec Romano pontifici apsrtimime asserta
swweorem damnataomam a Ooostantinopolitano con­
cilio in Honorium latam ao tantum aanau admiiiam, sssst, quia controversiam ds subtecto cum oontrovsnia
quod negligent!· mooothalitioam haoreailti confoverit, ds ipsb infallibilitate facile confundunt ; ac praeteras
infallibilitatis organum in concreto conspicere vellent,
et pravi· Sergii suauonibua adhaererit, non errorem
profitendo md ailentium auadando; ac tali modo dum consensio pontificia cum disperso episcopatu ali­
interpretando· eme aive aliba pontifie·· aive concilia, quid nimis abstractum et insufficiens ipais apparet.
dum Honorium nulla distinctione haeretici· ad- Quj autem sive catholici uve protestantes indifferen­
numerant vel Sergio adhaaaiaae dicunt, quia acta tes’sunt, indifferentes manebunt.
Quid ai in illis iisdem regionibus, ubi catholici
posteriora e praecedentibua dimetienda aunt. Nihil
ergo amplius difficultati· ex ulla parte adversu· in­ et protestantes commixti degunt, absque periculis
fallibile pontificia magisterium quaestio Honorii B pontificiam infallibilitatem iam plene assertam U
praedicatam conspicimus. Exempli gratia concilium
facessere videtur.
provinciale Pragenae habitum anno 1860 capite 1
Quoad pontifices vero qui supremam tuiti eunt
poteatatem clavium in principes saeculares, nunc tem­ de dignilofc ordrms socerdotolis pag. 6 profert sequens
Magni Leonis testimonium1 : ..Soliditatem illius
poria aha re promue non erit aacra illa verba comme­
morare : Melita eat incidere <n mattas fiomrni, quam in fidei, quae in apostolorum principe laudata est, divino
adnitente praesidio perpetuam esse novimia, et sicut
momu bommam1 ; nec arbitror ipeoa principes nega­
turos aaae longe levius sibi fore extariori etiam pon­ permanet quod in Christo Petrus credidit, ita per­
manet quod in Petro Christus instituit" ; ac deinde
tificum subcase iudicio, quam democratise incursus
*
: ,,Ad Petri, quam Pius haereditavit, cathe­
sustinere. Neo tamen singulorum factorum vindicias subdit
assumo, cum de doctrinis, non de faotia agetur; neo dram confugiamus... quam per tot saecula, docente
varias ineo rationes, quibus etiam oifoa haec omnia Spiritu sancto, nulla haeresis violavit, apud quam in­
Romanorum pontificum orthodoxis in tuto ponatur. corrupta patrum servatur haereditaa, ex qua proinde
Nobis qui oecumeniconun,oonciliorum infallibilitatem nostrum est quaerere, quid credendum, quid sentien­
firmissime profitemur, recordari sufficiat illorum dum, et quid tenendum sit." Alia in eundem sensum
habentur pag. 42 et 43. Sane non de lignea Petri
pontificum doctrinae aolemnem horum quoque reta­
liare approbationem ; siquidem concilium Lugdu­ cathedra, sed de sedentibus in ea haec docuerunt
nense 1 Romano pontifici plene consensit in Friderico patres pragenae· et populi intellexerunt,' et quidem
imperatore damnando ac deponendo, concilium vero C rite iuxta illa Hieronymi1: „Ego beatitudini tuae,
id est cathedrae Petri, communione consocior."
Lateranense V cum pontifice Leone X celebrem BoniItem in catéchisme Vratislaviensi, cuius ipae
facii VIII constitutionem innovavit et approbavit
Sed id etiam rectisspme aarertum a Ueputatione tamen germanicum textum non inspexi, legi com­
nostra in praelaudata relatione, contra veritatem ali­ petii : ..Quaestio 34. Summus pontifex potest ne in
quam suis argumentis certo probatam non valere ali­ errorem incidere? Responsio: Potest in errorem
quas difficultates, quae probabilibus tantum oonieo- * cadere ut persona privata ; "non tamen quando loquitur
ut supremus ecclesiae doctor, quia tunc a Spiritu
turis, aut etiam non plene reaolvj possint. Quis enim
sancto assistitur." Quid ergo timendum a definitione
exempli gratia omni ex parte prorsus feliciter com­
ponat apparentes antilogiaa, quae inter evangeliorum huius doctrinae sive pro catholicis sive pro conversione'protestantium ipsorum, cum sit iam doctrina
narrationes occurrunt ? Quia plausibiliter explicet qua
de causa insigne miraculum resurrectionis Laxari a vel in eorum regionibus notissima et pervulgata?
Necesaitaa immo huius definitionis egregie pro­
loanne solo enarratur, atque tres reliqui evangelistae
illud absoluto silentio tegerunt? Sed cum propriis bata iam fuit; atque in iis quae de hac dicta sunt
argumentis quatuor evangeliorum et véracités histo­ plenissime me convenire declarasse sufficiat, ut ultimo
rica, et divina inspiratio directe constet, quisnam
tandem proponam quae ipsi schemati adiici exoptem.
Ac primo quidem ego quoque titulum capitis
prudens ob huiuemodi difficultates haec denegare
ausit ? Ita etsi alicui historicae difficultati circa pon­ opportune compleri censeo, ut ita efferatur: De Hotificiam infallibilitatem omnino satisfieri non posset, D mani poatificis tnfaUibiMate ia supremi magieterii
non ideo veritu repudianda eeset solidissimis innixa mtmere ejmvendo; tali enim ratione statim conspici­
tur in Rouiaao pontifice eam non asaen absolutam
fundamentis.
personae infallibilitatem, quae ad omnia proreus doc­
At etsi possibilis definitio, prorsus tadien in­
opportuna asserta fuit (impatientiae sijrtia). Sed trinalia eius effata re protendat, sed hanc ad illos
neque hic mihi recudere in animo eet omnia quu tantum eiusdem actus coarctari, qui supremi univer­
prolata sunt ad id probandum, n^tjue omnia quae ad salis magisterii officio respondeant; ut ita adreram
haec resolvenda reposita fuerunt; iterum paucissima infallibilitatem esse certe personalem in pontifice,
quia est actus humanus, actus moralis ipsius pontifi­
dicam.
Qui catholicam ecclesiam odio habent et persequi
cie, sed non ita personalem ut ad omnia tjuae dicit so
conantur, id faciunt ob infallibilitatem quam ipu extendat, sed solummodo ad illa, quae profert tam­
quam supremus eccleaise pastor et dortor.
sibi, asserit in iis veritatibus proponendis, quae hu­
manis cupiditatibus adversantur. Parum autem iis
> 8.1MB. sana. «. O»p a. opp «d. Balleriai, I, 18 Qaaa
referre debet, utrum haec infallibilitas in pontifice,
an in universo tantum episcoporum collegio residere restai aBaq·· mox sxhiteada aoa captis L asd sayUe Π ··■«UH PrMsesia citaatar. Ct sapra, t XLVUI, MM A.
• Md.·.

tIlB<XXIV,U

.>

··

.

■

'

.
Î7^

'■ ·

■

”X

t

'

Λ

)·. ■

A. 8E88IONB8 PUBLICAE ET CON^HXGATIONES GENERALES

lie

Seçuudo ut ooiwtM Ronukno pontifiai noil· rton Λ rum >ao<MenaK>nem promovendam, aive ad rem^magi·
çqgttngera-^mslatiohes, ,dun> suas édit definitiùpi·, enuck^ndam idofteafe .videahtur, lubeciti animo
aed Àunnia dWimqfc e Jpeyu peHectae' »am diving suscipere. Illud potissimum approbo quod infallibile"
revelationis, propontxMiam ùt pag. 13; lin.2Q';7 ■ β] ex edf
diviûo'aesisUtnte
*
......
Spiritu,
- Jtomani pontifie^
post verbum ..quid" haec Inserantur ;
dirius^c tnagtrtsnum, tamquam llgitimuni ooDMctarium lugtraditioni» depoiitum, ne
*n|>e
divmq Aister^iappn- ' dunensis et florentin» *
def tuitionum in reformabo
tifierm dïfimre. <ptid;ittxiù divinae fraditiom» drpogi- .schéma^ propositumfuerit.
1
'fum in rebus fidei et morttntrete. ac tali rtftlone
Nexum butfi? unter pbbtificalis .magisterii pletiipafeat Romanum pontifiiVm non modo arbitrario ac
(αφπβηι ef Fnerrantiaii/omnino logicum et neoefenaprorsus a semet q eo ad dJhtui» su prierai n^Xgisteqi pro­
num «me demanat rdre^alegi in mes praecedenti oracedere, sed exquisita friiis ac dih^entissjOie jxmderata tionf., Verum institut
*
demonstratio contradicentes
universels ecclesiae doctrina sive per concilia, sive, habuit, nonnullos i'reverendimiiiis patribus. ‘quos/

‘J
J
*

|>er privatas episcoporum consultationes, sive adiutopo^
saeçf collegii ac Rpmphamm (ongregbtionum pro op­
portunitate et necessitate. Ad id igitur
*
sufficit in
ipsa definitione exprimer»·, pontificem, qüandb ali
*
quuldefinit derfuHot moribus, definire iuxta divinae
tnulitioniM <ie|KM
*ilum.
Demum sequentem saltem canonem ego quoquo B
adiii iendum propono. Ni qui
*
nrgawrt dortr<nafca
Homanahtm pontificum ùgficùr per ne imperare in­
teriorem ontmi tiMenem. ita ut tufficial obtequionum erga ea tenere t itent tum donee ronttwrit d<' unAntm>. moralitcr raltrm. rpûteoparum nmtentHme ;
anathema sd
Vtxifevto etianiM com lusio e&pitis talis sit. quae
-uffieiat ad errorem definitioni oppositum tiaermeos
notandum, tamen ratio uniformitatis cum rvhqins
pnuw^t n« ac alterius iam evulgatae <\»nat it ut »<>n»s
dogmaticae doctrinis exigit, ut praecipui errore·» eis
adverwuite· per canones anathemate «onfigantur. Ego
autem neque alium o^annem reepuere^n. quo errores
infalhbilitati op|x
iti
*
dainnarentur;
*
djre»4Ïïnr
sod
mitiorem quem jvotui proposui, ut is saltem facilius
admittatur, quia mihi nimia inoongruum videretur,
st tanti momenti doctrina nullum haberet canonem
sibi mqiondenten).
*Fiat igitur exoptata doctrinae huius definitio,
diwtnnae nempe Saleeii, doctrinae Vincent ii a Paulo,
doctrinae Ligoni.pt sicuti instituto festo Dominici
Corporis ercleaia, quae sub lunae specie Ijcodienai
Itdianae in visu efferebatur, pleniori luoe fulgere
debebat ; sic j»er hanc definitionem nunc fulgidissimo
splendore mt<wet. fideles in fide aecurHorra efficiet,
lU’atholioos efficacius alAciet, ac indesinentem divini

pastoris praesentiam in medio ovium suarum vere
plena fverspivuitate omnibus commonstrabit.
·<

ORATIO

reverendi patri
*
domini lotephi Valeria f
patriarchae Hieroêolymitani1,
Eimnentisaimi praeaidea, eminentissimi ac revereoidirtimi patrea.

tanto ex çvrde honore et veneratione prosequor, ut
nisi de veritati
*
iuribus Asserendis agepAur, luben
*
tissiino ώιπιιο coram ip>is silentium iliihi ijei in
*
dixiseem. Aat reni huiuanaXi esae arbitror. (quae
funditus perpendi" mereatur.
Criminatiftnea mihi ex b<£ suggestu nomine chan
*
tatis et ecclebia<jOallianitii igipaçtaa silentio praetenrcni^nixi me eminentismîui archiepiampi Bisuntnii y
reverentia nimenM. qui »d «v
* re}M
*tendaa
data oj»eni /
ainbonem cona-endil . silere enim, despicere aliquando
est. Comparat mnem hiMorn Q-theologjcam inst itui
duas inter doctrinas, qua
*
nominibus communiter et
ab omnibus sino offensione je-i-eptis designavi. <O
maxime fine, nl e\ n- quae m causa unius acta
fuerunt, quid m i an-a tritcrius agendum sit. appareret.
Hoc tamen intri uiramque apertissimis ampli&simisque verbis mlnotavi discrimen, quod prinm iamditi
solemn i et oocumritn o indicio damnata fuerit, altefa
nondum ait. se«l do ea saltem indirecte damnanda in
praesentiarum mquiratui , dein.quod prions dortnnae
asseclae malae fidei homines ante solemnem condem­
nationem fuerint et haeresi iam damnatae clanculum
.addicti, alterius e vontra pmpngnatonbus bonae fidei
et conscienti» optimae testimonium a me ultro hbenC terque perhiliebatur. Çuoa unique a me prdata sunt.
scripta manent. Si in Iuk perx’avi. si j»»»r institutam
doctrinarum comparationem, quod mei et iun
*
et
officii erat praetergroxAiis sum. si m hommes ιοηtumeliosus sût iniquus, si in do>trimirum dtsqimjn
tioiw calumniosus aut falsus fui. vos. reverendissimi
patres. et testes estis et indices.
Ftnini do ineo argmrnQih) m aliqua ephemeridum
tractatum fuerit, ignoto. Forte non tantas perlegam,
quantas eminentissimus Bieuntinus. ideo pergratum
foret, ai eniinentissimus accuratius edicere dignarctor, ubinarn huiusmodi re}>eriàntark ea enim per­
legendi et mihi et forte etiam alus haud bene
desiderium ingeneravit. Quod inde desumpserim,
nego. Caeterum it quid bonum, si quid veritati sta
*
biliendae possit congruere, id undecumque producere
qua de causa concilio ipdignum ait, non video, immo
video Apostolum ex ipeia gentium acnptonbiis^de-

Doctrinam>in capite IV primae constitutionis de D sumpsisse. Chan tat em erga personas etiam errantes
redcria examini et iudicio noatro propositam suscipio, novi, in errorem non novi, sed neque Christus ex Calparatui nihilominus emendationes, ai quae ad animo-

1 Aroauti· «Patriarcha Hieneolyadtaaaa approAara
capitis IV doctrine· dixit; sed rsspoaders m vsUe iis «x
patribus qai vebemater eosqaseti fteraat As tea sraUsas qaaa
babait eam ia gassr· ds bos crb—sts senas teret» et praesertiei archiepiseopo Biaaatiao, qai hac «aa 4e cassa satana
MoeadiU Ha vero ia onnparatieM a se fastiteta inter aonothelisatui et gailicasisaea expresse edaolaaee dixit aoaotbelitas aalae fidei fuisse, hodisraoe eaten coetradietores de*
fiaitionis isfWlibilitatia quos sab fallicaaismi eoadee conpreheadebat, boate fidei. 8e uoa ab epbeneridibas coepere*
tionem illae sumpsisse, st nescirp rôwn ia epheanridibes
simile aliquid occurrat, sicut declaravit areUepteoopes Bisua*
tiaus, quia tempus dos habet ut eas perlegat. Doctrinae ooatrarian UH quae contiMtur in articulo 4· declarationis cleri
gallicani m vocasse de fide, ita autem eum sexcentis patribus
■enure. ùsIIÀmmùmmium Mdulu dUtinguectom a ccbilfaim*

m

GalUaran raderis, quam summis laudibus dignam esos ultra
ee admittere. Pluribus aliis adnotatis demum iis responders
aegrassue esfi qui per daacniam illam eoncUii Florentini
QwHwsdmsdw— etc. puteat limitari limites pontificiae poto
*
statis, et eam prolixius de boe edisseret, primus praeses ram
rogavit ut ad prepositum quartam sebemstis eapui/edirati
RespoediC orator argumearam a ee aliatum pro pontificia ia
*
tellibiUtato eum in genere de sebemate ageretur desumptum
Mus ex plenitudine potestatis, quae inert pontifici, sicut cor
*
cilium Trideatinnm definivit. Argumentum illud contradictores
habuisse ex eo praecise capite, quod Florentini patres generali­
bus illis verbis notisnmaa^clausulam apposuerint; m esos id­
circo in thesi infalUbilitaua Obieetionem illam forte non ad­
huc refutatam ease, et ut ne apparentiam quidem veritatis
habeat m pleniorK responsione eam refutare velle. At sargens
alter «t praeridibus cardinalis Capalti dixit: ,£ine quaeso etc.
*
«f ftt fe.rf·.·
... dk...

T
777

f
* \
/
1
v

y

T

CONQREGATIO OKNKRALJ8 BKPTyAOKS^A QUÀBTA M iuü 1870

\W»

îo pavit. A illico· noCTdio· vocavi.'quam <oe,
. (fonaentir^ BaailaMaMÙ^joqui. FUrentuiacu neqw
jo 1682 declarationem signarunt ; ei quis seipautn oocunMiiioatn, neque legitimam kaborr
aaKcensere voluerit, ipee viderit.
J Pius IV de huiuemodi' oppebgrane certu
*
Dfcctrmam infalhbiUtatis, cu^uÎ contrarie eouolegati» rescribebat : ..Omnia Gallorum poaiulaia-bau4'z'
.
*
poeae com poni. eo excepto, quo pontifici
cialur in. articulo quarto declarationis cleri galluani, difficulté

7

■1

7

vocavi et vooè doctrinam de fide, id eet in fidei
deposito contentam. St-erravi. in contrariam utique
tentent isnl iniunosue fui. sed etiMui cum M&vntia

patribus, qhi earn eoleqmiter definiri postulant. Si
v*enM fui. ergo licuit ^in«^pronro doctrinam contra

negaretur nllud. quod ipri tributura fuerat < com dio
Florentino, quod nêmpe ed ipsum pectine^ regeç·
ÿcclesiain univerrelem. Hoc, miustiWin^uin mu», eo vel
magis. quod ante FJMent main synodum ramdem
praerogaihani m pontifice agnoverat alfnd im* ument
*
eum conoiliupi in Gubia leMbratum. * dicet l.ug
dunenee. Nihilominus ne m duritie/ii «Jjonyn o>r

fidet» alteri etiam * contra fidem comparare, ab­
straction? facta ab. omni prttevisa condemnatione. *et
*aho (gninlnui bonae lidei et come ienfiae beneficio. dium tinpingerrhir. p
ee
*
•'XHaQy verbis eidelitu
!
ûalbcanisiuum nequaquam unum et idem eau/ sequentia rrprrr Jolvm
fjrr<jcm. et vtian
cum nobilissima GaftiaruAi e»-rJcman’niu
*
praeconiis çimplii itw1 dft i
rt.
I*
sijh· adulto M*”·
*
hibentiMumo consono, iam eatis loncUmatum est. Ergo \reT.<ôb# ‘ I)eniqiML4,'<mcludel«lur. quod ubi. aniuita
.
*
^ontifu i
licet inter utnniiquv .discernere. 1’trum vero splen­ |n eo-<qhuque oMouiferetur -inexpugnabili
didissimam banr Galbarum ecclesiam' putiori et
satius Ipret. di nihil neque <fe sm/neque de «q>iatvp<>ampliori iure repraesentent u ex reverendissimis Gal­ B nim )x»tretate exprimeretur Brevi, modo ne au-ton
barum praesulibus, qui me arguunt, an vero n longe tas eadia apoatobcae larèa m ane rei. id
legat»
plures qui merum sunt gratulatu meum non est indi­ quod ad Dei remtium et christtanitati
*
honum «icare. Galbarum igitur! ecclesia cum omnibus eius
*indicarent
pqdire
’. Et alibi addit >pes» PalUvi«inu
*
?
'
*
tantum rti
}Mntifne
<ί>
praesulibus, mnni certe vmeratione digninumis. >x)ra i. Quid ampbii
quaestionem pointa, si in galhcanisinuin piMvavt. ipse «giisionis amor, ut liret ex «fecem jiartibus novem pn
decreti» Tinrentmo cuufi.nnand»». mimo et e\preset
iihdirei se de eo. qui eius aras subipovit. Interim
licet totis visceribus exoptare, ut doctnna. quae in- \ statuenda }K»ntifnis siqienoritatv m c«<n< ibum ivm·
falbbibtat em pontificis denegat, ab ecclesia catholica ■* \ejiMiseni . nihilominus quin nonnulli («aliorum una
m per|M
*tuum
exulet. et nobt|^saima ec< Ireia Galba­ cum aboruhî tenuissimo «omitaiii repugnal«ant r<>
rum mat in saecula, z
gante cardinali I,otharingio. ne |»τ ho- qm
* 4» tm
Adversus demonptralmnetn nostram, imnm et
liaretur, ipse |H>n(tfex tanto emolument"
prnau m
rentra infalHbihtalis definitionem ap^iellatnm fuit ad
*.
dulsit'
Haec sunt historiae dis umente, quo
*'
de»,
historiam rencihi Tndentnn. a quo. aiunt, diseureio
prompsimus ex PaJIavicmo et ex
Jo-Aira
rlrn <^y^rvmi
de Hornam pmtifnis praerogativis eliminata fuit, et
Ex quîb^s deducitur. In actum non fuisse in «οιι
sententia quae doret |Kintifu«m errori obnoxium et
concilie inferiorem, libens a holaxum dia|>utationibue cilio Trident mo de jOiitifn lae mfallibilitat i* «lm t τ nu»
expresse definienda, sed simpli» iter de d<- ret.· flo
rebet a.
Ego \en> arbitror tantum abesse, ut ex historia C rentino tridentinis lanombus inreretrdo. -1’ ‘‘ausam
ren< ibi Tndentmi alnpiid rem ludi jxusit. sive adfmalem. ob quam cardinalis Lutharingm
*
< tmi Galln·
\orsus a me instHu’am demonstrationem, sive fid- episcopi
*
hui» insertioni ob
*itrl»ant.
ha>i< fuisse, m·
vrrMis do< tniiftiii in schemate imatro prof sistam, quin sçilnet qeorum sententim' offueixMur. qii(V‘ negabat
jsitiu« mde Imulentios nobis urgumei»um suppedi­
jOntificem reae com ibo snj«ern»rcni. qma inquiunt,
tatur. quo contrarium omnino demonstretur. Primo ea verba ufiitrrM/rm *N
ieim
cc<
offn tebant hui·· **
n
cmm. quaenam gesta sunt hac de re in concilio Tritentise nihil revera de quaeMmur mfalbbilitai» .
dentino? ,\gebatur de proponendis Trident inorum eam tamen cum quaestione supermritntis jntimo c'
p&trum ludwi»
*
nonnullis canonibus tum de epuwoponeeONtiario nexu omnmo luu-tiun pmlmt defemmr i|
'
*
rum lurisdictioye. tum de sumini pontificis praero­ declarationis. jiw »au^m formalem m-u motuum fun­
ιίιοη»
*
in o«' funec qmd «ulmei
gat bis. In ex •taxo
*
exprimebantur verha decreti flo­ damentale 0|1ρο
rentin! : ..('ollatam ipsis Romanis pontificibus) a
galhcani Florentinum concihum neque
umeim η'ιυ ’
Christo in Innato .Petro plenam potestatem pasoeeidi.
neque legitimum habebant. Atque hn adnotandum
regendi, et gubernandi uimersalem ecckeiam.“ Huius mihi ret. in prscvedenti oratione mendosp «lutum
clausulae inserimin contrarium mae ostendit cardinali· irrepairee. quod nulli#· galli»anorum Florentini <«u
Lotharingius. qui ad se Paleotum arri-vit. eique signi­
meincitatem negaverit. Quare dole»» quod ho> t««
*tificavit. ..se non posee, quantavia adhibita diligentia,
monium. aeq<m abundant hi» |»er me redditum ex
sme episoopoa et theologos addurere ad decretum illud
parte retractandum sit.
Sed quanam de causa Floréntinam synodum tam
canonreqite arceptandoe; £uod in primi· non admit- D
tebant ea verba, inesee jK>(eetatem pontifici regendi quam legitimam et oarumernearn non admittebant ’
ecclesiam universalem, cum illa officerent aoutentiae
Xon altam in qvia declarationi» defensio
*»·
i- j^nniu»
neganti eum ease supenorom concilio, ac proinde loco nisi hanc «x Sanchreio deductam . quod ipai nempe.
ttniverikiteitt ferirtygn ponendum eaae ontaw ftdrh» Basileenti synodo addicti. Florentinam eo fartam
et. omives r<Wenai.“
·
putabant, ad eum nempe finem, ut Romàm pontifions
Huius autem opposition» rationem ipae cardinalis non concilio tantum, sed etiam omni reformatione
clarius exponit in epistola ad Bertonem oeeretarium superiore· resent. Non ergo ideo reepuehaiur floren
suum relatam in Dtfentwi
*
»
**
dfdaratw
citri Gaili- tinum decretum, quod ab illegitima synoio pr^bo^et
cmti. Sic enim scribebat : ,.Quod ad illuni titulum, sed ideo synodus ipaa rreçuehanir quod >n re de­
quem summo pontifiai ex Florentina synodo dare cretum illud editum fuiweet. Praepostero omnino
satagunt, ee quidem Gallum, neque inficiart velle, modo non dreretinu propter yvn »di debxtuui μΊ
et in Parisiens! universitate educato )« m qua do­ synodus propter decretum miprolabatur. Ijotbanttgi ·
ceatur, concilii auctoritatem pontificia superiorem ease ergo et episcopis sibi ionsont tent ibus apprime in
atque haeres» notegt r (adnoto haec verba, non tamen comperto erat, dortrtnain tum de »upenontate tum
succenaeo) qui contraria sentiunt, et totam Galliam in
i Patiar, RmL «me. TVW. Jib XIX. cap XV, ■. »
concilii Constantiens» ut oecumemci decreta omnia
« Ik Uk XXIV. rep. XIV, ·. B

χ

k.

77V

____ _ ____ _

8E881OHS9 PUBLICAK KT OOMGUKUTiONBB GCfKBAUES^
/

__

_ί

........ ... ..

...

.

—

7VO

'

_____

consequenter de infallibilitate ex decreto floreotino A novitas a novitate damnattfr, et ornai· novitaB n^vj-

haud' leve robur depromere. Neque enim alia de causa
tarn acnter tum clausulam illam tum ipsam ooncilii

tatem damnais ùi ssuMÜpsa damnationi» auae por^pt
*
iudicium

De clausula çaemodmodiqR etaem etc. abunde iam

oevuinenicitatem respuebant- In concilii Omstantieoab **
decret^S>mpia consentiebant,

Baasflkiaem s?queben-

tur, Florentinum neque oecumenicuip neque legitimain habebant?et hauc fuiaae doctrinam
*
quae in

disputatum fuit, et ad nihilum, mea quidem sententia
*

redacta fuerunt illorum argumenta
*
qui ex ea pootifieiae potestatis limitationem evincere conati sunt. <

universitate Taruiensi tunc temporis tradebatur.^ Unam tamen au|^alteram animadversionem adiungerb
hftrno ex Sanchesio, cui subscribere videtur auctor
fas sit.
defensionis, putabant Florentinam synodum eo fac­

I Miror impftmi» quosdam e reverendwsimie ora- ,

tam. ut Remain pontificis supériorités stabiliretur;

toribus de huiusmodi clausula1*, uti et de alia quae

ut nempe Romani pontifices uon concilio antum, sed

. respicit iura patnsrehalia, ith loquutos (ume. ac si
eas quandam unionis rondition^qf sine qua·non. a?u

etiam omni reformatione superiores essent Quomodo
ad I KK facta esse potuit, et interim nihil1 huiusmodi
continere?

Cur autem acriter contradioeieut verbis

adstipulationeni xut

aiunt

prareeferre

bilgteraleiu

autumarent, perinde videlicet Àc si unio Graecorum

ituiv^rmlem erdee am, nec praeoecui>sri vidvrenw de > cum catholica ecclesia inita fuerit aut iqin potuerit r-—y
ulna vrfbis. Kiliovt plenam poietdqirm ete , ratio in

ad instar foedent» reu pacti ut dicunt synallagmatici.

* promptu esi. Quaretio enim tunc temporis tgHabatur

Parilisne iuris erant Graeci cum ^oclesia catholica, a

de supci-uirilate inter pontificem et conciliu^i, quamB qua nefando schismate dem'iverunt, ut aequo pede et
ex ideiHin
*
vi dirlctius tangebant ealerba univfreal^m
inter se mutuo adstipulatis conditionibus ut^inque ab­
infallibilitate vero, quae deducitur ex

solute et iu perpetuum valituris irrevocabiliter obii-

ph'iiitudine potestatis et ei magisterio, n dia erat

garentur? Quo enim titulo unioni conditiones adii-

*
lh

^frtbsdni
«AprcMNi

mentio m

decretis, de quibus in roneilio

cere

praesumerent,

qui

propria

culpa

«ecere‘rant,

Tndentino proponendis agebatur. Nulla proinde Lo-

quosque et ius omne et ipsa propriae salutis nexxwsita
*

thanngio et suis praebeliatur occasio ad ea contra­

ad reditum absolute et inixuidit lonaliter adigebat ?

Ergo si

dicenda.

Verum ow-urnenica Florentina synodus a «alholicis

quae clausula, si

quae

rreervatio unioni <

adiocta fuit, eOnceraio fuit, conditio erae non potuit,

vins neque diutius neque pertinacius respui poterat,

quae adversus ecclesiam

repugnante totius catholicae eixdeeiaesensu. Quo enim

cilium œvun$nicum, adversus supremum eius caput,

ratholn^ain, adversus mn·

titulo renueretur concilium legitime a summo pon­

multo minus adversus ea, quae iuris divini sunt, ius

ti fice1 congregatum, seu rectius translatum, ad quod

quodeumque inijortanu. Concessio fuit matns mire

pluies e varus orbis partibus Convenerant, cui ipeum

rantiraimae quae ut pervicacem filium in gremium

praeerat summum ecclesiae reput, et cuius

ihvreiib tota etiam orientalis eockaia subscripserat ?

sui amoris reducat, eius postulationibus «Miam inde­
bitis et procacibus benigne indulget. Concessio fuit.

nonnulli lique numero paucissimi

a qua certe non est fac dp recedendum, quamdiu ixnn-

onalitcr
*n
|H

Num

ideo quod

patres, qiii.Baailea recedere abnuebant
*
pontifici ius
inune et universale eoultoae bonum id fieri non
denegarent concilium remel alicubi congregatum alio C postulet. Sed numquid ut mos geratur sive filus, qui

Ium* absurdum animos passionibus

tanta tenacitate concessionibus aibi factis inhaereant.

ad. momentum ixvupare poterat, diu ipsis

uotindere nvii poterat. Quare subsequentibus praeser­

ut iisdem «Miam, contra Itonum <Ommun<
*.
matrem
ecclesiam inexorabiliter teneri praesumpt
*
rint. siv

tim temporibus factum est, ut. admires oeeumenicitate

achiamaticis qui foederis paginam atramento a
*ihu<_

tramderçe?
*
aeetuanu

Sed

eoncdn. ad um definitionis eludendam interpreia-

madidam dilacerabant, ecclesia ipea a rebus domesticis

t tonis remedium fuerit adinventum; inde nota illa

componendis, a tua fide firmanda atque exohetida. ab

distinctio inter txxJeeiam universalem Collective sump­

iis quae meliora sunt invehendis, a euae vitae con­

tam qt distributive; inde invecta reparatio et asserta

ditionibus explicandis ahetmeat ? Numquid ad instar

indopendeutia inter quaestiones de Infallibilitate et

ecclesiarum achieinaticarum

de t<u|HTioritaie in concilio ; inde nostris hisce tem­

moream agit statuam quousque plaoeat vel filne suis

poribus excogitata doctrina de reservalionibus divini

denuo redeuntibus in saniorem eeuaum venire,

et ecclrei^ttci

iuris, sive expressis sree impliciti»,

catholica «xxlesia mar­

vel

achiematicis ad gremium unitati^ reverti ?

quibiiK asserta a Florentina synodo potestatis pleni­

Secundo quomodo concipi potest. Graecos, si illis

tudo limitaretur, inde demum novissimum illud,
quod ex hoe am bone nuper audivimus, a Florentino

n>ens fu met pontificiam potestatem per menmratam
clausulam limitare
*
consensuros fuisse ut eadem jxite­

concilio

*
sta

definitam

fuisse

plenam pontificis poto
*

Btatern. quatenus nempe ipse eam, episcopis aecum

plnm appellaretur? An non potius huic pleni­

tudinis denominationi totis viribus contradixissent9

convenientibus, exercere censeatur1. De quibus om- D Qui -Graeooe noverit, eos certe callidiores et perspi­
mbus quid dicendum ait facile patet.
caciores eera fatebitur, quam ut plenam appellarent
potestatem, \ui limitet statuere conarentur. Unde
Horum eiuni omnium auctoribus i ure ac merito
arbitror rrepphQpri fosse; Tarde venietis; decretum

etiam dato, quod clausulae interpretatio adhuc in

florentmum sine huiusmodi vestris distinctionibus et

dubio maneret
*
omnis sanae hermeneuticae ratio po­

interpretationibus et rerervationibus prius possidemus
*

stularet, ut controversa quaestio de clausula per in­

ipsismet

dubiam et perspicuam doctrinam de plenitudine pote­

melius

possidemus,

fateutibus

maioribus

vretriH. Decretum florentinum novimus et nos, et ad-

statis dirimeretur...

versani nostri a pluribus sabulis noverunt: distinc­
tiones et interpretationes veslrea heri aut nudius ter­

tius enatas neque nos novimus, nec patres vestri.
Veterum distinctio de universali ecclesia collective aut

Hic rfivrcHcbnnmit fpitwpu
*

**
MapHo-Varadà

sis acrceeit ad cmiacttiiMimof proBtidca, ciêqut dr-

bus etiam repudiatis, ad novissimas confugerunt. Ita

dormii haec prrtmerc ad tertium oaput. Unde emi·
primu» praeeee pullato tintumabulo
oratorem ita monet :
Emruniittimw pwtu oodiiulù de Anffdù.

1 Allodsrt videtar ad ucàispüce^in BsMMtm, qW ece>
tieoee baWK fa esarretstieas gsMesU A · Mati IfN.

» ÂlMt ad sptooopasi Magas-VaradiMMn, W arehi«ftotsRM ilba Whaas·
*
st ad ftrisMhs· MaMMarm.

distributive sumpta cum ipsius ferme auctoribus eva­

nuit.

Reoentiores interpreiatibnee successerunt, qui­

.

>
y

/

(

1

' 781

(

CONGREGATIOJH^ERAUS .OTPTÜAGEMMA

Reverendisaimadoimne, redasa, quasso, ad sebeosa esu a
ad propositum caput infallibilitatis.
. AetvrrMdcMwrMt «retor : Equidem argumentum a
nobis pro infallibilitate in praerodenti oratione pro'tçeitum ex plenitudine potestatis contradictore· in·»
venit. Sum in thesi de infallibilitate, sed ni fallor
adhaa ex pectat refutatorem. Nugu et futilibus rerborutq iocis...
EmMrafummuM prarars ixrdMZw Capalti Sine,
quaeso, ut
* aliquid animadvertam. Qdbd pertinet ad

80 iuii 18/0

Equidem argumentum a nobis pro mfalUbîlitats

in praecedenti oraüone propositum e plenitudine pote- ’
*
stati
contradictores invenit; sed ni fallor, adhuo
exportât refutatorem. Nugis et futilibus verborum
ioci» accensitum audivimus, quo certe confutationis
genere nibii- adinventu faciliua Sed forte p contra­
dicentibus non bene intellecta res est. Ut nte in­
telligent. si placet repetamus illud in striction forma.
Potestas magisterii in pontifice sicuti et alia
quosque potestas, plena diet mw .potest , niaiea oinnia

cit caput tertium, in quo egidkid de indole et ratione

habeat quad necessaria sunt ad f?Wtn euAm conse­
quendum, et effectus àpos producendum. Atqui ftnui

primatus. Tunc quidam oppositum a nonnullis patri­

et effectutf'magisterii in credendis est. tft magisterio

bus fuit, ut haqp etiam clausuia'hdiioeretur schemati,

ipsi sincerus Qdei assensus praebeatur. Ergo pot«ptae

clausulam factam in decr^uQpncilit Florentini respi­

dum in eo allegatur decretum Vomilii Florentini. In

magisterii ut plena sit, debet, habere >d quo possit

praesenti capite «utetii sermo quidem est de concilio

«tncerum fidei assensum imperare.

patribus

Atqui aihreruni

hucusque quod

fidet aeronsum imperare non ]}Μ«·Ι npgisienum. quod

putavit, ut in hoc ipso schematis capite quarto

errori obnoxiutu «it . ergo ut potestas magisterii in

Florentino,

adiiveretur

diseuaM

sed

nemo ex

clausula:

haec

visa sii

eapropter cum satia ree B pontifice plena oleatur et «it. nulla tenti» errori ob-

in capite tertio, non video, quae

ut

noxia esae debet.

grediamur, cum modo agamus de capite quarto, in

Quid ad haec.rCemonsuni fuit? Futilia sunt, in­
quiunt. Et qua de edroa. «i placet ? Quia '<»x p/rne

quo sermo est tantummodo de mfalhbilitate summi

accipienda est in sensu lato, iu sensu rhrtori<o.

neceesitas sit,

rursus eamdeni

quaestionem in­

f pontificis. Eapropter te rogamus enixe, ut velis ab
hac quaestione abstinere.
*.
Rrivrmdutifn^a^ora^v

£

qVÀRTâ

'et

Eminentissime praeses,

Ita

ne licet interpretari verba decretorum dogmaticorum?

quidem decreti dogmatici quod tanti» rerupuh»

dtreunsum fuit inter |»artee haud parum rene de se

lul>ei)tor obsequor: sed milii 'fas sit observare, mihi

invicem diffidentes, et quidem non m uno sed in

tn animo eree ex huiusiTiodi clausula argumentum pro

duobus conciliis?

infallibilitate deducere. Si non Licet, ex ambone ultro
ddsoendam.
*

Sed amplum est1: Plenttndn ntptmtiar timor
Domini; et tamen qui habet timorem Donnni. non

Rrxponncm <■«rprctabat. at nonnulli patre» dtre~
rxnt: Descende, descende. Ladc swgcfls dcmio rmiacnfiMrmiu» praite» ait :
Emmcn/teinmw» procar
*
cardinali» Capalti. Rogo

semper habet omnem sapientiam. Et in quodam sclie-

te, reverendissime pater, ut hanc quaestionem omittas

extendat, nec sine subordinations sit.

orator.

statem pertinent, quamvis certe ad omnia non se

In primis neminem fugit, quantum vi et «ignifi-

eo vel magis, quod de es actum iam sit.

*
Rccercnditermu

niàte examini nostro proposito, plena appellatur pote­

stas episcoporum in iis, quae ad cleri vitam et hone­

r
Ergo ad conclusionem. C ratione differat aliquid exprimi |*

modum adiret ii i.

Concludo igitur : perperam adversus pontificiae in-

aut per modum praedicati ; et quam longe distet, quod

fall i bilit at ia sive doctrinam sive definitionem
historiam comihi Tridentini provocatum est.

ad
Ea

in decreto disciplinari dicatur: epis<opi plenam fote-

enim, quae in hoc concilio gesta sunt, probant, ipsis-

quod in dogmatica definitione declaretur. jxMitifirem

met fatentibus illius temporis gall ironia, in confesso

habere plenam potestatem ipsi s Christo roUatam.

fuisse supremam pontificis tum in concilio potestatem,
tum in magisterio inerrantiam m decreto florentine

atatem quam habent, hoc vel illo modo exerceant, et

SeCundo.

nisi

reverendissimum

fugissent ea verba,

praeopinatorem

in ordine suo. quae consulto a

Ergo stai, doctrinam huio contra­

nobis aqiecta fuerant, facile animadvertere potuisset,

riam ita se habere ad concilium Florentinum, sicut

dari utique posse potestatem inferiorem et su bord ma­

fuisse contentam.

ante concilium

Constant indfioiitanuin 111

doctrina

unius in Chnsto voluntatis et operationis se habebat

tam, quae tamen in ordine mio plena sit. id esi omnia
habeat neoeseana ad finem suum consequendum.

Et

Ergo omni iure et merito catho­

talis revera rot potestas epiaooporum in vitam at hone­

lica haec veritas de infallibili pontificis magisterio

statem clericorum, quamvis neque sine limite neque

ad Chaloedonense.

in schemate nostro tamquam legitimum florentinae

sine subordination^ sit. At potestas magisterii in pon­

fidei consectarium definienda proponetur.

tifice vel dici debet non ordinari ad aasemuim fidei

Quae omnia sapientissime vestio iudicio submitto.

obtinendae, et proinde fiontifici docenti posse quem­

KeverendMnHtt hic pater altera die ab habita libet, immo debere assensum suum suspendere, donee
congregatione generali, in gua ad th trim rmxotes * de episcoporum conronsiooe certior fiat, vel si ad hoc
fnterat ab emmeniieeimo praecide, quad de miurta ordinatur, plenam nulkunodo diri posse, nisi ab omni
dbi facta conquedut eet Utterù dati» ad emmsmiiasi- errori» periculo immuni» existât.
mw praecide». atamgne orationem integre M artit
■
5
concilii attentari podtdami h Hinc eet quod hic prastiâte rsvereatiam. «rotet» qroa adhse sapsTwast, tiM prroadnertihr ptr», quam recitare non pohet.
tevroMla «are texit, st «i esaeMross tevteÿl
Bx aabsro teserotesg qwusplars» · patribe» atriesqes
’ Litteras, qaro rsrareadimimM patiteruha Rtefroslyml· ssateatiM riH Maqrorsette steivit, qasd μπμ stiqa» a thsd
taa·· tedit miroatissimte prasddiba·, at ovatis s ss habita MMgSMi vagatas tetemptas Messi.
ia «mgragatisas gmsiatl d.90 isaii 1870 ia actis esmUti Va>
Qwrs m ia bse teete sVgaM seqaivseatioato aeriterit, teticaai hitsare assorvarstar, baa seat:
Λ
faksertpta» veverroter st bssüUter postulat a vabte. etaiaseBaiasatiasiad as rev«raa4Mai proasktea,
ttesiai ro vsvsrsateMiwi ptaMktea, maeteri at ses orate
*
ia
\a prasosAeati eoagregatteas grosraU, eaa iaftaacriptro Us praesertim tecte, abi iatrorapta Mt, ad «xsama rsvoertar;
patriareba Hisroaolyadtaaas oretteaesa sea» kgvret, mmm! st tel «HaUsm coastiterit roqw ipsam extra tbe»i« limites 4k
itera» ab taimtiteao as mMMat >rMii sari. Ca­ vagroes, aeqro aligaM ab tsfraseripto tai«se protetam, quo iura
palti ad tbestas revocate· fall. Bl geaaavte rocanda praroar- Mte privati msrrorK orati· saltem iategtv rsferalar ia rotis.
tia vice ia ialM saaiao IbSste siM ssss vidsrotar, («aipps
Rmms 3β inaii 1870.
qai ex pteaitadiae potestatis sMgiaMrii a Ptereatiaa ayaodo
BamiUlmro ro devotissime· servus
asasrta, aagtetsrtt Mas faftlMbffltst— ipti·· M dodati,
t t Faterga patriarchs Birroseiymitessa
tibi iaibi dmaMrandsa pmpnwitewf), MMaw ob dahttaa
i Betit 1, 80.

783

A. 8E88IOUS8 PUBLICAE «T ΟύΚφΜΑΤΙΟΚΕβ GENERAUX

>

TM

Non^ immoror in ' ilio textu. Timorem enim ▲ ftx indulgentia et libera omnino voluntate, quae omnia
Ihuinni non Uto sensu, eed recteomnino dici plenitu­ apparent ex testimoniis supra citatis, quMationegi
dinem sapientiae «eu ipsam sapientiam, probet divus diremit pro silentio. Quid inde concludi potest, nisi
Thomas 2
* 2“, q.44, art. 1, ad 3 , aed redeamus ad quaestiones huiusmodi, quaestiones inquam ' ήιροτtimitatu, summi pontificis iudicio relinquendas? '
hiptoftun trident inani.
Dixi propria sponte et libera, opinino voluntate,
Pius IV, inquiunt, Lotharingii observationibus
i morem gessit,,et copsenait ut ab inserenda florentine - uX obiter Saltem pateat, quam immerito ad exemplum
* appellatum fuerit, ut probaretur moralis ut
deflmtioqe abstineretur. Quid ergo? Num exinde Pii IV
aiunt unanimitatis nécessitas ad rerf^fidei definien­
iuius-robur imminutum fuit? An vero Pius XV hte
vua indulgentia vim dogmatici illius daLretr'debilita} das. In hislona enim trident ina, .si qtuu video, Appo­
vit ? Duo summum illum pontificem neque id fecisse, situm omnino video. Video enim legatos, perspecto
Lotharingii et .sociorum dimensu, non illico a pro­
nec facere voluisse, nec potuisse. Non feeit quia ex
praetermissa eius renovatione, nullum omnino praes posito definiendorum canonum- destitisse, neque ani­
iudicium ipsi inferebatur. Dogmatics enim decreta mum tantmn ad obtinendum adversariorum assensum
Kernel edita, ut in plenissimo ^suo vigore consistant applicuisse,'' quod unice in adversariorum liypotbesi
m perpetuum, nulla certe retAvgtione aut confirmanecessarium fuisset, sed summum pontifio^p de dis­
lione 'opqs habent. Noluit fjo^re, AU'M * contra extensu ipso certiorem fecisse, ut ipee .qgid agendum
pieMus verbis legatis suis mandaverat, ne quid omnino esset decerneret. Video pontificem sponte sua. libero
fieri paterentur; quo auctoritas sedis apoetolicae prae- B prorsus consilio legatis rescribentem iit es tantum
iiidicata maneret. Nec .demum facere potuit, quia proponerent, in quae patres unanimi consensu con­
>d£et video non ex regula iuris, aed
-■orto certius non est in potestate pontificis dogmati­ spirarent ; eum *
cam definitionem in ooncilte oecutftenico editam im­ eecundum propriam prudentiam agentem. Video inmutaro, aut - ipsius robur quoquomodo imminuero. dulgentiaet. non video legem: ..SaUus sibi futurum
,
**
Quiu> omnia adeo vera eunt, ut nullus iam sit inter
inquit, (mino video indulgentiam sub conditione:
'atholiixMi pontificise irifallibilitatis adversarius qui
,,modo ne. inquit, auctoritas sanctae sedis praeiudicata
maneret‘ . Audio concilii historiographum hanc pjjoflorent inam definitionem, nihil obstante tridentinorum patrum silentio sartam tectam «t in oecumenioo tificis temperantiam non legis ve) consuetudinis neΊΒ1 robore stare inficiatur. Ergo ex Pii IV indulgen- oeeeitati tribuere, sed singulari prorsus, quo ipse pon­
: ia et e tridentinorum patrum silentio nihil omnino tifex ferebatur, concordiae et consensionis amori :
concludi potest neque contra auctoritatem florentines „Cfa· pw t Vamorc Mlla concordia ntFsr tanto m l«i !"
definitionis, neque contra·consectaria quae ex ipsa Video cardinalem lx>tharingium suae et suorum re­
legitime pronianare, etiam veteres infallibilitatis ad­
pugnantiae innixum non regulas iuris, non concilio­
rum consuetudine· invocare ad definitionem effugien­
versarii fatebantur.
Sed instant : ('uni ergo Pius IV silentio consensit. dam, sed ad prece· confugere. Video denique pontifi­
»‘t m praesentiarum non consentitur? Huic obiectioni
cem, ut ait Pallavicinus, precibus Lotharingii motum
qiiaediaud semel et ex ambone et extra conciliarem
*
?,
*
consensis
ut tali emolumento wnd privaret : ..Conuilam producta fuit, multimodis potest satisfieri. C ditccte a privargi di lanio vantaggio~ Quae omnia
Kesponsio enim depromi posset, 1° ex dissimilitudine ab aseerta regula moralis unaninntatis quam longe
rei sive obiecti ; aliud enim est dedretum oecumenicum absint, omnibus patet.
s
renovare, quod prqpria virtute stat, nec alterius con­
Concludo igitur: perperam adversus pontificiae
cilii fulcimento indiget, nec quacumque negatione in­
infallibilitatis sive doctrinam sive definitionem ad
firmari potest ; aliud explicare sensum decreti, quod
historiam concilii Tçidentini provocatum est. Ea
praeposteris interpretationibus et distinctionibus ob­ enim, quae in hoc concilio gesta sunt, probant, ipnisscurari lentatum sit. De primo quaestio erat in
met fatentibus illius temporis gallioanis, in confesso
voHcilio Tridentino; de altero agitur in Vaticano:
fuisse supremam pontificis tum in concilio potesta­
primum sine fidei praeiudicio praetermitti p
erat;
*
tem, tum inhnagisterio inerrantiam in decreto floren­
alterum omnino non potest. 2° Ex discrepantia tine fuisse contentam. *
Ergo stat, doctrinam huic
sdiiinclorum. Ecquje enim, dixerit iisdem omnino OQDtrariam ita se babere ad concilium Florentinum,
adiunctis ac circumstantiis ronsociari praesertim quae­ sicut, ante concilium CoAstaotinopolitanum Π1 doctri­
stionem de inerrantia pontificis definienda, ac quaestio na unius in Christo voluntatis et operationis ae habe­
tndentina de florentine definitione renovanda?
bat ad Chalcedonense. Ergo omni iure et merito
Numquid tunc temporia provocatum fuerat ad catholica haec veritas de infallibili pontificis magi­
rom solvendam per apertam et publicam negationem sterio in schemate noetro tamquam legitimum Floren­
etiam ex parte quorumdam episcoporum? Numquid tinae fidei consectarium definienda proponetur.
res iam deleta fuerat ad generales patrum congrega­ D
Haec sententia mea eat, hoc iudicium meum, haec
tiones? Numquid tot turbae excitatae iam fuerant fides mea qu^m vobis, reverendissimi patre·, humiextra concilium et in toto orbe catholico; tot ephe- • liter ac reverenter submitto ; a qua tamen conclamanda
merides, toj libelli tuba insonuerant et animo· neque immeritae criminationes tne deterrere poterunt,
neque ephemeridum damores et calumniae, quas eheu !
exagitaverant? Numquid' non undique ingruebant
extraneorum hostium, scilicet haereticorum agmina, ex huius aulae conciliaris secreto prodire nimis patet.
montra quae viribus unitis dimicandum forat, antequam Credidi propter quod locutus sum.
de rebus internis ordinandis ageretur? Numquid non
. **
ORATIO
instabant maiora, et omni comparatione graviora
rnvrends
pdrie
domnu loamtif Mac Haie
mala, quibus remedium ante omnia poni oporteret?
artüepiecopi Taameaeie '.
Sed his omnibqs praetermissis, fas sit aliam simEminentissimi ac reverendissimi iudice·, nec non
plicioremque rationem adducere. Salva fidei veritate,
firmo et irrevocabali manente florentine decreto, quod eminentissimi ac rererendissimi patre·.
certe nullum ex silentio Tridentini ptaeiudicium pati
Cum urgentibus caloribus aestivi·, et certe non
jioterat, hic ver? dicere fas est, totam quaestionem minuente fastidio auditorum, non velim tempus terere,
fuisse puram et simplicem quaestionem opportunita­
■ Argernaata·: .Aretesfisasp·· Twetei aaaqaMS aaiitis. Pius IV propria sponte, ob consensionis amorem, taa MM *
dt ta Mai istetti salte· · B SWISS liantes stiti·

'

’

•

,

'

,

--- ___________________________ ,

..

, -^,—,

_

'

'

'

'

'

'

CONGREGÀTIO GENERALIS SEPTUAGESIMA QUARTA 80 iuü 1870

785 '

•uper^luu quibuedaxn

significationibus

786

mew erga A bus loqûor, nullos umquam fuisse addictiores apostoli
*

hunè amplimimum coetum observantiae, attamen fre­

eae sedi, eed et eodem tempore magis liberos in ex­

tus benevolentia ve»tra, quam iam expertus eum, volo
quaedam ^paucissimas quaestiones cum infallibilitate

primendis suis opinionibus de rebus, imquas.uve vere

summi pontificis coniunctas discutere, et etiam rursus
exposcere indulgentiam tetffia ampliation ooetus.

bant.

'Inter catholicos vix ulla^otest esae quaestio, quin

sive erronee quosdam pontifices incidisse existima-

Historia quorumdam istorum.sanctorum bene

ijota est archiepiaoopis et episcopis e» uiultia Europae
jpariibus, qui in isto concilio adsunt, et néreesarium

a suprema potestate, qua Christus Dominus insignivit

non ■ foret eorum verba ibi citari

Petrum et eius, successores, quam maxime derivetur

foret eorum fama tum sanctitatis tum doctrinae antea, ,

infallibilitas, qua ipsa ecclesia catholica donatur. Dixi

ista fama novum incrementum accepit ab eximio opere

quam maxime, ex eo quod immemor non sum praen>

cui htulus Monachi occidenti», cuius ductor, nuper

*
sed
quiaecuuqyue

gativarum episcoporum, qui divinitus constituti etiam

mortuus * certe quiu doloreeecleSiae, namque magnam^

subordinate -modo iudices «jnt rovereiarum ; et iuxta

partem suae v itaè, praesertim iuventutis, Jpdit defen­
sioni ecclesiae catholicae in divulgandis operibus in

istud verbuiu sancti Pauli
:
*
Spiritus fanctiu postlit
epiaoopot regere erdeeum Dei. Ista verba regere ece/ejnam' Dei tam clara siint in suo stricto serisu circa
potestatem episcoporum, ac clari sunt textus qui per­
tinent ad Romanoe pontifices, tamquam Petri succes­

Gallia pro Romano pontifice et ecclesia catholica, tutu
cuin ambhlsre in tali tramitç, non erat oerte trames

ad ■ honores hdius~1aecyli.

~

'

,

Primo nunc lôquor de peroeleberrinto sancto Ço-

Proind^pe mihi videtur in quacumque dis- B lumbg, qui natus in Hibernia, post -m Hyeneem in­

sores.

cussione

circa

infallibilitatem

totiiis eoelesiad Siit

summi |4bntificis eius capitis, numquam ebs praeter­

mitti debere, qui sunt successores caeterorum apostolo­

sulam

prodiit, et suis laboribus et virtutibus sibi

meritys est laudem ense fpostolum Pictorum, et dtait
in odore sAôtitatia, et durante eius vita restitit om­

rum ac ipse eet successor Petri. ^MTindeque opportu­

nino summo pontifici in defendenda traditione pnsca,

num semper mihi videluret quam maxime optandum

quam ipse sive vere sivererronee dixit ease densatam

in omni discussione eos non praeterivi debere; nec

ab apostolo foanne, et defendit istam traditionem i
usque ad mortem, quae traditio diversa est omnino a|

in aliqua formula fidei

Miam

definitionis eorum

oblivisci non debemus, qui m om^i eccleeiae aetate
fuerunt socii summi pontificis et haud exigua pari

mihi

itaque

Haaipdem

*

suarum opinionum et

controversiae

reliquit alium Hibernum sanctum Colmanum episco­

in subordinate modo eccleeiae.
Mirum

traditione recta Romana. .

videbatur

recommendatio,-

pum Anglum, qui percelebre habuit colloquium peu

quae saepe saepius prodivit ex hoc ambone, nullimode

controversiam praesente rege Angliae septentrionalis;

rationem esse habendam episcoporum, quando editur

qui rex summa cum patientia ,et pietate utriusque

infallibilitate summi pontificia

athletae argumenta audivit, et ciiqi controversia inter

certe videtur eos debere praeter in, qui, ut

illos duos celeberrimos homines, nempe Colmanum et

definitio
Mirum

fidei

do

omnes -consentiunt, sqfit divinitus constituti iudices

Vilfridum erat terminata, proposuit quaestionem rex.

fidei ; et nedum traditiones annalisticae eccleeiae tali

an verum esset, Dominum dedisse Petro claves regni

omissioni favent, e contra, mihi videtur, annales ec^ C caalomni; et respondit uterque athleta, verum esse:
et t uno adiecf rex : Vere ego oerte adstabo ex parte
clesiae edictae doctrinae et tali omissioni ex parte

episcoporum adversarentur.

Et id -patet ex multis et

celeberrimis controversiis, quae olim agitatae fuerunt,

ianitoris caeli, ne cbm venerim ad portas coelorum, ,
ipee qui tenet claves, ingressum mihi arceret ; pVunde

in quibus celeberrimi et sanctissimi viri partes habue­

ex eius parte neoerae egf mihi stare1 : nec necrran est

runt. quales erant quaestiones de celebrando tempore

dicere, omnes acquievisse isti sapientissimo consilio

Paachatis, et etiam quaestiones de tritnu capitnlii, de

regis.

quibus quaestio erat hesterno et hodierno die. Omni­

Anglum et Hibernum. Et tunc narrat idem historio­

bus notum eet qOod in istis controvetaite summi pon­

graphus Beds in libro III historiae Angloruni. -Col­

tifices suam potestatem exercebant, et eodem tempore
viros fuisse doctes et etiam'sanctos oeleohrrimds, qui

tuum esse.

modo

debitum

Et hoc colloquium finivit controversiam inter

man um reversum esse in Hiberniam, et_etiam mor­

Habemus et celebramus iuxta rituum

.obsequium

romanum eius festum; dicitur eum obi isse in pace

renuisse summo pontifici ab eius aententia omnino
dissentiendo.

ecclesiae in occidentalissima insula nuncupata insula

non

putabant

se

ullo

Itaque mihi videntur duo. quae prorsus infer se
discrepant, in mente quorumdam advocatorum infalli­

Bovis Albae

adhuc

nota preeeertim

iis, qui

ab

America veniunt usque hunc diem.

Cognatus erat

in suis opinionibus isti sancto

bili tatis confundi, nempe primatus summi pontificis

alter eximius et percelebris homo, nempe Virgilius

et eius infallibilitatis, quae omnino sunt

episcopus .Salisburgensis, et ut didici ab illustrissimo

diversa.

Progredientes ex certo principio, summus pontifex D archiepiscopo, etiam unus ex patronis istius ecclesiae

habet primatum, subito et quasi saltu deveniunt ad

oalhedralis. Si non omnibus, saltem pluribus notum

conclusionem t ergo est infallibilis ; quae conclusio

est quaeaam fuit eius controversia etiam cum summo

mihi videtur adversari syllogismorum regulae, quod

pontifice Bonifacio. Certum est eum durante longa

nimis conclusio probat. Quod quantum sit discrimen

vita multas expertum

inter pontificis primatum et infallibilitatem historia

mortuus etiam eat ipae, et allusio facta iam fuerat
de eius extraneis opinionibus circa antipodes, in isto

ecclesiastica ostendit, et

praesertim nostra historia

fuisse

molestias; et

tamen

ecclesiae Hiberniae.
Nam fidenter dicere possum, sanctio istis, de qui-

concilio, et qui tamen etiamsi istas opiniones teneret,

episcopos mea faaaiaom aoa fassa, eoa ipsi Missa s Christe
osastitati dat Id ptaribes exsasplb « Materia iMUsptfs ase«rausit. Maxtasa dtorrim» ease teter primate 4t tetelUMBtatam, asg
·
**
haae as Uls isesteSirv. t,asd satem «e Bibaraiae Me adaetari dabat, boa ama, abstrus Biberam Iternaae pmttari sMfctMma semper Mme, eiamu «assata
vaasrari; aoa tamen Masi tede passe eos ia Remuai pcatite tetelllbilltatem erodero, de «aa nuaguam ferte segitarmsV
> Art XX, M
CgtnxLesnssk nun UL

I Msatalambert, Lee Meawe rOscident depute ate Be­
ta JtMfw’d aaiaf Bernard; IMS. Parietis «Mit vir ills terni
*
aomtete die 1S martii IgM
• Verbe gear a Beds roferaatar Ub. UL eap. M, beat sent:
»Bt ego vaMa dise, «sia Mc set ostiariae ilia soi ego matraMeera solo; eed ia qaaatam sévi val raise, butes oapie ia
emaibws obedlra stotatia, M tarte ao advsataste ad tea regai
eaatmam, aea oit gai rmerst, averse Uie gai sieves Sonars
*
probeau.
K

obiit etiam in pace ecclesiae.

*«■

A. SESSIONES PUBMCAfc ET CONGBEGATIQME& GENERALES

787

"

" V ~ ■ '· .*

· -

■»------ »-------- - - -·

■ ·.

788 <

-

Unum tantunr dlterum citabo, ^omen nqu ®oliim auritum -et quasi oculâpsm Utoruurerent irum tuàxiçii

Europae sed toti fere mundo fiothm, nempe Colum-

■ momenti, et Ite quibus tot discrepantes eentebtiaeisto '

barium, q^i.erat ^Gasi cognatus alterius; et etsi çrant

’teinpbre in publicum prodierunt,. Non piinim est me

Tnbmines pacifici ri propterea Columba et Columba-

ex coincidentia quadam istis opiniones episcoporum^
quos, irin citabo, iniruu^ npn est ipê eas memoria^
*:
jiere, ait etiam Roseum habere libixlS, si -existimarem .

ryi^v^catj^ attamen certum est eos acriter dim i passe
pro fide,4qu^ndo quaestidsçral contra qindqufc
*
’ qüod
■rin nxfc
*
- ipsi existimabant errorem, defendere.. Iai»ri

"quaestionem hu^smodi fore ^discutiendam. ·

r rjam ' revocata est côntrdversia de tribut capituli». ef '

►

/ Isto^Mtnpote accidit pie constitutum fuisse isto

dictum çr»t (et dicam; non yvietOausa),..Columbanum

anno episqbpqm ab apostolica sedeat accidit quoque

fuisse Advocatum infallibilithtis èçde^ap.

propter, urgens iubil%eum. proximo anno me vtHui&e

Sed hanc

* veniam .'damus petilnuayie vicissity; et Hum libenter
redire ad locum mei pABtorajjs officii.' Sed1 a^Rt
dico argumenta quaedam esse ad ostendendum, *eunr ' qqoqii» quod episcopi Jiibernies celebriores, pr^eer• credidiree Romanum' pontificem ^esse’.infallibilem é
tiw metrêpo^taitus Dp Minears, in qua diôrorei tunc

opinio eel, eius dicta nihil aliud-pfobare quam
degebaiil, et meus m^ropolitanûs quoque erant tunc
Britânnicdbi,
et ego^ênebar
ppmatum suiftmi pontificis, qurih pef tdtam suyu . citati
.·■'
·
«
*
■»aH Parjayieutuiq “
*
'

,*ntea

λ itain et strenue admodum, deferidebnt .Columbanus.
Inte^alia loquitur de concilio V Wleberrirtio et

r

etiam de tribu® capitulis. et dicit de Vigilio quari
*

hiden® *Ati
'veqbis,

morari quXtdbr mensibus post 'literas apostolicae're­
cepta®, ego tenebar morari usque ad redi(um istorum

episcoporum,

qui ' mihi

quod certmA est Vigilium pro ec­ B ferrent.

clesia nyn bene vigilasse. Sed quod dicit de Vigilio

' ’mihi in mentent reYOcqj^verba sancti Bernardi cum

. -

con­

ordinem episcopalem

z

Quid sentiebant isti episcopi? Erant ut iam atltea .,-<
*·
multi, sed erant praecipue archiepisoopos Ihiblinensis.

-, discutit, qbae sunt necessaria pto bono eccleriast icor. meus praedecessor 'archiepiacopub TbamenMis, et etiam

'

progrearum et egrexsum debere <*se

.

Dicit irtgre
»am.
*

.

talia, ut'aliquis mereatur
*
laudem .ërclesiae. Et quando

citati, istae quaestiones discutiebantur. quae in isto

sic iure loquitur de Vigilio Columbanus, mihi certe

Cpncilio discutiuntur, et quibus -per

videtur eum potius habuisse in mente eius ingressum

antea Britannicum gubernium gjnhes fere Euroj>ae

et egressum quoque eius praedecessoris, cuius mçmoria

*
universitate

est in officio huius dici; mihi videtur potius eum

summi pontificis, de eius jwjtestate solvendi subditi
*

reejiexisee ad ufodum. in quo Vigilius ingressus eet

a dua debita fidelitate» regibus (mw^tcrb etiam de-

lacobtft Doyle epfoeopus Kildariensis. Quando erant
centum

annos

eius acta connexa cum concilio V,

bullis et eorum obligationibus «as recipiendi : et hi

aut etiam cuin turbis quae propter istud concilium

tres archiepisoopi et episcopi, quorum iam memini,

et agendi rationem summi pontificis eiortae sunt in

deposuerunt et etiam iuramento. eos. non teneri vx

ecclesiam, quam

^Dalmatia.
Ex hia breviter dictis quisqujslpotest iudicium
effonuare, utrum

»

fatiga luit, erat quaestio de auctoritate

fide catholica

credere

ullam

summo pontifice deponendi

potestatem fuisse

in

reges (rMwsh aut di­

historia suppeditet clarum argu- ^wiadi suo debjto erga reges et erga imperaton
*.

Di­

mensum, prise
**
sanctos ecclesiae Hiberniae fore procebant quoque bullas recipiendas et etiam de ista
j>en&oe ad credendam infallibilitatem summi pon- C1 obligatione eas recipiendi jxmebant. exprimebant

tifici^.

'

\

opiniones quae magis consentaneae sunt istis opinioni

J;

Sed nunc» ad recent iota tempora transeamus, ad

nostram quasi epocham, praetermittendo omne inter­

bus, quae potius scholae gallioanae quam uhramontanae scholae attribuuntur.

vallum trium saeculorum et amplius ; durante quo

Haec certe sunt publica facta, de quibus nulla

tempore dici potest et cum dolore dicimus nos Hiber­

potest esse dubitatio, et in iis durante eorum examine

quamcumque theologiam aut aliquam

accidebat, quod ipse perfungebar officio dowidi tlxx)-

nos

nullam

aliam scientiam excultam habuisse domi, ex eo quod

logiam dogmaticam, et quod officium connexum erat

in exilium eiectae fuerant 'tum sejantiae tum litterae

cum istis quaestionibus, de quibus tam aytea inter­

propter

trucem

pereeeutionem, quae

isto

tempore

rogabantur episcopi ; et proinde dioere possum in irto

saevit in Hibernia, et de qua citabo verba celeberrimi

tempore ecclesiae

Anglioani scriptoris dioentis, in decem persecutioni­

fuisse scholam

bus. qua
*
sustinuit nascens eccleeia, nihil reperiri atro­

dicunt, aut etiam gallicanam : et pro me ipso dico,

cius iis quae sustinuerunt durante isto tempore oatho-.

quod etsi per decem annos isto officio perfunctus

lici Hiberniae.
Hocce tempore mirum non est, noa non habuisse

aliquam opinionem theologicam rive gallicanam sive

citramontanam, ut dicunt ; nam opiniones ecclesiasti­

Hiberniae nullo modo cognitam

romanam

seu

ultramontanam.

ut

fuerim, et etai eram discipulus gallicanorum profes­

sorum, eorum opiniones fuisse ita moderatas, ut disci­
puli qui prodibant ex Hiberuia et ex collegio Maynooth, numquam noti estent tamquam gallicam potius

corum Hiberniae omnino pendebant a- scholis et ool- O qqani ultramontani.

legi is istarum Europae nationum, quae eos hospitio

Nec dicebatur hic quod omne· Hiberni sunt in

exceperant, et in quas ipri tamquam exutee erant

praesentiarum

Itaque durante isto intervallo peregrinae educationi·,

summi pontificis. Quoad istam quaestionem dioo
nullos esse magis addictos ecctesrie Romanae quam

dici non potest aut gallicanam aut ultramontanam

pro

ista definitione

infallibilitati·

aut ullo altero quocumque nomine notam fuisse eccle­

Hibernos; sed dioo eodem tempore quod ubi ex­

siam Hiberniae, sed eorum opinionis ooclosiastioo·

ponitur, quod nihil omnino curant, saltem ii quos
oogndeco, nihil omnino curant de istis opinionibus

fuisse ex istis scholis, jn quibus sors eos ooniiciebat.

Primum itaque, ut veniamus ad nostra tempora,
primum documentum et praecipuuA et etiam dioo

quae hic agitantur. Et quare? quia eunt catholici, et

praestantissimum opinionum ecclesiasticorum Hiber­

seu parochus super eos constituitur, noscunt eum esse

niae colligendum est ex libris, qui publici iuris facti

constitutum ab episcopo, noscunt episcopum esse con—

ex principiis catholicis ita agtM^t. Quando presbyter

Et licet

stitutum a summo pontifice, proindeque venerantur

opinjones expressae isto tempore, quibusdam reoen-

quamcumque tradunt isti doctrinam. Omnee presby­

tiorum temporum synchronie ignotae, licet ex quibus­
dam seniorum mentibus exciderint ; attamen Accidit1

coniuncti gravioribus seu maioribus tamis, episcopis,

me esse non eolum coaetaneum testem, sed etiam

qui ipri prodeunt ex trunco retro pometo usque ad

sunt a Parlamento Britanniqo anno 1825.

teri sunt quoad populum quasi rami, et isti eunt -

*

•

' 7^
’ ■' r —

CONGREGATIO GENERAU8 8BPTUAGB8IMA <JL>RTA SO
18T0
'·· " Ά
‘
. ..------------- ·_. ·*
».

ad redioem Chriati^A et laudet «ffundere qtundo,quaeatio ÎM deTp^tMUtfe, '-

-tefiipu· iptiue Petri,-et

-*

'proirideque^nihil curant de opinionibus: sunt certi,

.

NO

. quag, tantopere superat omnes pen»taf<«t mundi,

amplectupfur quidq'hid eos docet presbyter; et quoad
quaestiones speculativas quftlquid definiet concilium,

ipsum oaelum «opérât terram? ‘Noa itâqtie ex istis
litteris deducendum aoe fuisse ultramontanos. et.si da

sangha cordis affec^one recipient, ^ed in praesen-

deduceretur, .certe testes ,erunt

tiarUm dico quod oves meas cognosco, fideles H.i^ernos

fuerimus in concilio Tuamensi, ioqqendo de praerv-

habere fidem forsan fortiorem etiam ea, quam habent

gativis Romanae ecclesiae ; et istam eptitolam legando

('

auaitores, si. parvi

'

theologi (navi). Et ratio est quia recipiunt quidquid., finem poqp isti jfarusaioni de fide Hibernae ecclesiae
» docet ecclesia, et tantum eet discrimen inter fidem
respectu "
KqmaiM pontificis.
* .

-■·

inthrum simplicium ~^c fidens istoAim qui dependent

t

ex quibusdam regulis, ac est inter parvuqy istud et

1

cgviter- ijecemabbrnc annis,

ita loquimur1;

JJt.

miserum solamen quod legibus civilibus datur pau­

autem fidem, quam Ôorde tenemus, ore profiteamur,,

peribus, ac istud solamen quoi! ecclesia ex pleno suae

declaramus fidem
*

charitati» profundit ad paupere
*

confitetur catholicae ventatis et uqiiatis centrum, 8^-

Hic
' v

' Mittendo .nostra decreta Romam, qdpe fuerunt .

,

perlbctae

t&islentaqdos^

Iklerae quaedam, quae

fuerunt

oapùt, materfeUque magistra,

tiiumque ecclesiarum

quae fidem a Christo^fehiino traditam integram in-

mittebantur, mihi videtur, ad snqvnuni pontificem
e> coi|cilio
*nation^li

nostram illam' ipeam'eese, quam

quod habuinfi^ viginti abhinc

violatamque semndr sen a vit : alla nimi-ruxu ecclesia, :
quae maxima et antiquissima èt\omnibus cognita a

x ânnis1; et ab istis litteris colligebatur a quibusdam,·

nos omnes in isto concilio’ trêtimonium perhibuisse et B glonôfeiasiuiis duobûs dpoatoiis Petro e< Paulo Romae

&

nos fuies· ùltramonthnbs.

Fqrsan non dubi^, quin

fundata ri const it JU eet , ad quanu propter poten-

illustrissimus jfrareul qui scripsit istam litteram, certe Λ tidrem principalitatem neoeti&e ret ouineiu convenir?

'

ecclemam ; in qua eet integr^ religioni» et perfecta

non dubito quin in ipentem haberet tanta<n doctrinam

soliditas; cum qua qdicumquto non colligit, epargit ;

credere et profiteri, sed quando npn erat uila quaestio
de

infallibilitate summi

ex qua unitas sacerdotali» exorta est ; quae «Ili adnexa

pontificis in isto loncilio

eet petrae, quàm

natipnali, mihi non videtur esse lustuih aut iuxré
normam ecclesiae et praxim dedutere conclusionem,

de qua numquam pensavimus, quia in isto concilio,
quod duravit'duobus vel tribus hebdomadis, ne erat

non uniunt inferorum

a nobis jn synodo agenda et definienda, subnqimus
interpretandi et corrigenda... Et quoniam sanrtae

quidem unum verbum de infallibilitate summi p^n-

con­

Romanae ecclesiae summoque pontifici, beati Petn

secrati non supersunt nisi pauci; et qui erant tunc

euecereop, cui omnes suas dotes ecvlreta Romana refert

. tificis.

IstorUm qui aderant

concilio episcopi

episcopi, perhibebunt testimonium,
*ee

*

superbae

portae; cuius sanctae Romanae eccleeiae supremae
auctoritati, qua decet subieetione et reverentia, omnia

numquam1 de

acceptae, noti solum fidei professione, sed filiali qua­

infallibilitate summi pontificie quaestionem agitasse.

dam devotione devincti fuimus et devincimur, nihil

Etiam de altero concilio, nempe concilio Baltiinorensi; et si de isto condio mentionem facio, certe

nobis umquam potius, nihil iucuudius fdit, quam ut

conscii sunt Americani praesules me numquam meam

et tueremur. Quapropter nullas curas, nullos labores

falcem in alienam mereem

immittere vella.

illius iura et privilegia alacri animo propugnaremus

Et si C recusavimus, ut

fidelem sanctae Romanae ecclesiae
Ad hoc maiori adhuc vi im­

mentio istiqs concilii iam à me,facta est, ratio est ut

operam praestaremus.

confirmetur argumentum quod iam dixi de concilio,

pellebamur, cum sciremus, nos ecclesiae Vhriati cau­

Dicebatur in isto

sam. pro viribus^et quantum nos decuit, in eo regno

concilio quoque omnes fuisse ultramontanos et opi­

agere debere, ubi principes et potentes, omnibus arti­

qubcf^erat habitum in Hibernia.

bus * et molitionibus'religionem catholicam evellere

niones romanaa (murmur) defendisse, eed hoc dioo
isti

et destruere, <ut eoclmiae libertatem labefactare, et

concilio, quidam sunt qui quam maxime attoniti es^

perniciosis errorioue studiosae iuventutis animo» in­

sent^apponendo sua nomina decretis istius concilii,
attonifK>sÉiqent in conclusione adducenda, nempe ae

ficere connitehantur."

quod

inter episcopos Americanos

qui aderant

'

Haec, ut spero, sati» digna sunt indicia nostrae

miratum fuisse

- venerationis et obsequii erga Romanam ecclesiam,

totuqi orbem ae esse drianum, et ratio erat quod

quin tamen exinde deduci possit conclusio, de qua

fuisse ultramontanos.

.Dictum erat

orthodoxis tunc ariani imputabant opiniones, quas

numquam oogitaximus, noa |>erhibui8re testimonium

non tenebant. et eodem modo quam maxime nos at­
toniti essemus, ut conclusio adduceretur ab historicis

de Romani pontificia infallibilitate.

'

’

ORATIO

futuri» nos credidisse opiniones, de quibus numquam
reeerendi patrv domini lotephi Sadoq Al+many

isto tempore cogitavimus.
Verum est in duobus istis synodis maximae laudes
impensas fuisse sedi apostolicae; verum est etiam eas

magnifico sermone usas fuisse: et dico si parcerent
istis laudibus et iustis enootniis erga sanctissimam

archtfpucvpt Sancti Franci^ri ’.
>

Eminentissimi et reverendissimi praesides, vm.i-

nentisaimi et reverendissimi patres.
Grato laetoque animo meminisse licet quod post

parcant

plutee difficultates et animadversiones, Spiritu «aneto

ipsae erga sanctam sedSni in suis laudibus. Omnibus

afflante, primam concilii Vaticani constitutionem, ne

notiis est stylus romanus. est dignissimus imitatione;

uno quidem dissentiente, probastis, et quod pulcher­

redeni, deessent omnino suo officio.

Non

et licet eorum encomia sint quandoque amplissima,

rimam paragraphum, expositionis gratia, etiam ad­

istis numquam imputandus est defectus veritatis, aed

ditam voluistis, qua omnem removistis occasionem,

ita agunt tam ex traditione veteris romani eloquii,

qua Christi sponsam uti scientiarum, liberalium ar­

tam praesertim ex ampla charitate evangelii et eccle­
siae. Itaque non minii» usas essa istis elogiis, ut

tium

quando loquuntur tum de episcopia et archiepisçopis

et fidelibus. Anne mirum eas quam maxima encomia

i Vide oratioM* habitas ab eahoitMao arsbisfbeopo
DabÜMasi ia coagrsgi Isa· fsasiwli L 19 nali 1870, wyra
«oL 11S-98; ass aoa ahsram ab spta·)· Galvtsad babitaa ia
eoagr«c«tio·· geattati <L M smII 18TD, «apra sot ML· 74.

profectui

adversam ipsius

inimici

traducere

possint.

> Cf rescit Toamase
•

m.

1868, «apra, t. XLVII, 800 D.

ed. Vat.

• Argamata· : .Arcbitpbeopas Sascti Fiaaeùei sa^adaffaMas proposuit quae legitar sab aas^ro 79, et addidit poatiIdae b&Uibilitatis doetriaa· flnsiter s catholicis tsaeri is

statibas foederatis AsmHom repteaitrioMlis, qsod plaribas
**
dseoartraril.
60·

\

A. CESSIONES PUBUÇÆ ETpQKGReGATIONBS GEMMULES
Eadfm ruante nuper audivimus'suis semper feH- A

~ Tta

H inc episcopi Statuum foçdenttorum Baltimore®

cibus labiis Christi vicarium' ecclesiam^ vindicare \ concilium pMnarium secundum paucis abhinc annis
.Atque i^eo nunc joe, reverendissimi patres, humiliter fceWbrantes< Pium' papam IX,et per telegraphum et’

per litteras synodales,Jta salutabant1 : ,?Tu eo beati
Petri Haere® in terns : in · te quippe exauditam et im-

‘ et eiuiç precor» ut parvam pattern capitiJV de' RoH inajii poqtificis infallibilitate addere dignemini, qua.

t infalirbilifatis natura uberius exponatur,

plet ani agnoscimus illam Chriati tum orantis tum3*

ut veritas,

clarius elucqpcat, et ut hae via ora obstruantur mi-'

vaticinantis pro Petro efftisam precem: neque enim

uistris errorum, qui ad pravos sensus nostram defini­

umquatu defecit fides tua, quav**
5iinnitus

tionem detorquentes labefactare\cbnabuntur mentas

fratres tuos vicifeuu roborare et confirmare deb&.“ .

tot, catliolicoruin, qui (erga ecclesiam et Romanum
IKUi.tifûeni aiiiiciîhi plerujnqu} fovent animi sQnaum,

tulo Ii,

quin huic malo per episcopos vel pastore® remedium
-afferri pwieit, cun? illi ad no® audiendos rarissime

- .Insuper inter alia eiusdem concilii decreta, 4i-

cap. 1

et ' 2

haec leguntur5:

..Petrum

a

Christo Domino petram -constitutum, super quam
* aedificdta est ecclesia, adhuc vivere et tbqur in suobessoribus in eius cathedra sedentibus, omnis anti­

·

accedant.

roboratus

Sequentem itaque emendationem, nisi mehor pro­

quitas testatur.

Romanus quipy pontifex pro tem­

ponatur, uti spero, humiliter submitto. Ante vel post

pore existons totius gregis, et agnos et oves 'in orbe

* canonre addatur: Igitu^monitos txdumus\eos ofnnes,

terrarum complectent b», curam pastoralem et pater­

nam semper habuit habetque... Huius1 autem (eoqui curam gerunt animàntm, m/ hanc de Romanorum
pontificum primatu doctrinam süi» respective fids- B clesiae) soliditatis basis, ac unitatis firmamentum a
libus ^j-pfmant tempore q^portuno, ne inimici ec­
Petri cathedra, quae est totius aedificii petra an­
clesiae. eam ad illorum impeccabilitatem Hut a^ios gularis ac inconcussa, sunt repetenda... Et quoniam 7
ubi Petrus ibi ecclesiae. ac Petrus per Romanum ponseiuriM detorquentes, praeiudicrum cum animarum tactificem loquitur9, et semper in suis successoribus vivit
tura afferunt veritati. Neque enim ChsM vicarii
mfallibilitas confundi debrt cum inspiratione illa et iudicium exercet “·, ac praestat quaerenfibus fidei
divina, qua apostoli ac prophetae nova Spiritu sancta veritatem 11 ; idcirco divina eloquia eo plane sensu sunt
accipienda, quem tenuit ac tenet haec Romana beatis­
afflante mysteriaje velabant. neque cum individuali
simi Petri cathedra, quae omnium ecclesiarum m^er
Romani pontificis doctrina, qua quaedam uti doctor
privatus tradere contingat, prout ex ipea infallibili· et magistra12, fidem a Christo Domino, tradjtam
integram inviolatamque sèmper servavit.‘‘
tatis definitione innotescit. Etenim infinitae Christi
charitaii tribuendum est, quod reversurus ad Patrem
Quibus decretis post titulum tertium, in quo de
non nos orphanos absque patre, peregrinante
*
absque episcopis agitur, et plures alios titulo® ad commune
ecclesiarum bonum spectantes subscriptions huius­
duc^. corpus visibile absque visibili capite, unum ovile
modi sequuntur13 : Murtinus Ioan nos Shielding anhiabsque uno pastore reliquit, ui errantes circumfere­
mur omni vento doctrinae, sed potius sapientissime episcopus Baltimorensis ae sedis apostolieae delegatus,
loannes Mana (Min (cuius beata anima novissimo As­
providit, ut unum haberemus pastorem, qui suas m
terris ageret vices, quique cum suas pasceret oves, censionis festo, ut credo, caelos ascendit, qui dum
non ad lenenosa errorum, sed ad salutaria veritati
*
C viveret in hac alma Uri
,
*
priusquam ob valetudinem
pascua perduceret. Hoc sane Christi beneficio factum profictad coactus esset, suo procuratori iniungere non
rsf. ut in catholica ecclesia unitas perfecta et gloriosa
omisit, uPeuo nomine infallibilitati subscriberet). atindesinenter effulserit .atque, prout tu litteris summi que cum omnibus aliis septem provinciarum ecclesia­
pontificis sancti Agathonis. in concilio oecumenico sticarum episcopis Riehardus Vincentius Whelan. MiVI coram plaudentibus patribus lectis, edocemur,
chael Doinenec «t Augustinu, Vérot irpnM'. quoe
apodolioa sedes per Dei omnipotentis gratiam a etiem beatum Petrum poet martyriutu patienter la­
tramite apostolicae traditionis numquam errasse pro­
torum a<l multoa annoe in propaganda fide laborum
sanctu Cypriano consociaturum sjSero. Subscriben­
babitur, nec haereticis noiitatibu» depravata suc­
tibus patribus plaudens aderat excellent issimus praeses
cubuit. sed ut ah exordio fidei christianae percepit
totius ‘nostrae rei publicae Americanae. Subscriptam
ab auctoribus suis apostolorum Christi principibus
hanc declarationem de suprema Romani pontifiqis in
illibata fine tenus permanet secundum ipsius Domini
omnes fideles iurisdictione ac magisterio ab Atlantico
Salvatoris divinam pollicitationem.

Hac ratione facilius poterunt catholici percipere

ad Pacificum, a Russorum possessionibus ad Floridae

Dei sapientiam ac bonitatem, providentiam eocleeiae

et Savannensis regiones inclusive catholici omnes cum

suae ducem non. caecum, nec non differentiam inter

-gaudio

opinionem et fidem, humanam ac divinam societatem.

testante et longe maiori parte ephemeridum auctoribus

Tunc enim illi, qui ea quae sunt fidei ad humani

paululum de more minitantibusIgitur ai schematis nostri caput IV a patribus

cuiusque iudicii tribunal afferunt definienda, non- D

susceperunt,

uno vel

altero

ministro pro­

nisi humana® opiniones obtinere possunt, quod diving

Vaticanis, probetur, ac a divo Petro per eius haeredem

fide® esse nequit, nec mdiori nos fortuna donati
essemus, si finalem iudioem divinitus constitutum

confirmetur, nil dubitandum, quin ab omnibus nostris

catholicis probetur, praecipue si episcopi pastoralibus

non haberemus, qtfi fidelium vel pastorum aut epi­

■ Ct. «mil Bsltiaoraase aa. ΙΜβ, sapra t. XLVin,
Maa.
- * aats in add. ad. Vst.
. · tsw... ts» ad. Val.
que errore ; nam si doctor erraverit, a quo edocebitur?
4 fine ad. Val
• Loe. dt »0» a.
Si a supremo omnium fidelium doctor® sive pastore
• Ibid. SIS D.
no® Christus edoceri praecepit, eo errante in quem
t IbH. «1Β a
redundaret error?
• & Aabroaias explaa. ia pa XL·, a. 80 (KigM, F. L·., XIV,
lOtta).
• Com, Chaloedoneas, set. Π [Maas! VI, *71 i].
i Alludsre videtor sd.semeadm, qae· ea ae. peatifa
■· gyaod. Bpheaias, art. Ili (Mansi, IV, IM c].
Pias IX haïrait d. 18 nail 1870 ia cUuetro 8. Mariae
'
■> 8. Patrae Chryso! aptat, ad Katyeh. [Mlgaa, P. L., LU, it o).
lorvai nsessirat distribatirais praaaionua pro expodttara obieeteraa sitis cbrtetiaaae. Ct CwtM Cotteiioa set. VB, vel. X,
» Cena Trid. ease VII, dp Baptis»··
“ Maaai, t dt,, IOSS.
F«· ·«·

scoporum de fide controversias finaliter, infallibilitor,

certo ne vioe Christi penset définira, doçtorem in­
quam supremum, qui noe Dei doctrinam edoceat abs­

4

>

-

798

CONGREGATIO GENERAJMB eEPTUA<Q1E81MA QÜARTA 20 (unii 1870

litteris id eia exponant , atque incuîbent,. ut procul l'adverauM praerogativas

'794

Petri èiueque

succeeeonnn, <

dubio fiet. .Quapropter reote aiebat reverendissimus

cenaentapeunl ipsis fuit eum textum adhibereadversus

Vheelingensis, ai eum behe audivi, frustré timeri ubi

formidabilem haeresim, cui refellendae incumbebant.

revqrendiMkno Pitteburgensi

At (prosequitur idem) applicantes textum Aigenti

timendi

ratio

adeaae

apparebat. · Bono quodam dudtua »ek> verebatur hic

tunc controversiae, patres ne remotissima quidem im-

reverendiesipius pater nostros miasionarios, collegio-

plicalione inficiantur illius obviam vim, qua Petri *

nxm alumnos,

generatim catholicos, et. praesertim

* praerogativa firmatur, quam contra tot aliis occaaioni-

neophytos, aliam indicaturos propositam in schematis'’ ' bus tam indubitanter asseruere l.“
Deinde decus nostrae America
*

capite IV doctrinam, ab ea generaliter accepta, quam

respondens ob-

tanuit'et doouit praeclarissimus arehiepistopus Balti-

iectionibua in nostrum schema desumpti» ab his sacrae

morensis reverendissimus FranciscuN P. Kenrick, cuius
virtutum sancta memoria pér totos status Kentucky,

verbis: Eimfea docete oniiw pentet. ..
Çcce ego tvbiscwm «m usque ad rtnsummat
<mem
*
saeculi... Spiritus sanctua, quem mittet Pater îm no­
mine meo, ille iw docebit omnia... Et eritis mik·
ie«tes in Hienualem et in omai indocti ef Samaria
pet usque ad ultimum terrae, quibus plane veçbm nop

Pennsyh aniae et Marylandiàe, quin per oinneiu Star
tuuip foederatorum ecclesiam immarcescibilis adhuc

redolet, et

qui - suis eruditissimis

probatissinnsque

operibus defunctus adhuc .loquitur.

frustra omnino limetur.

Hinc et in hoc

'

«

Pius papa IX feliciter regnans, ruius iudicium

Scripturae

nobis praecipitur ut seorsum singuli aut sunul omnes
nos teneamur petere Hierusatan et extremas Americae

etiam extra cathedram in statera historiae ecclesiae B occidentalis terras, ut testimonio praedicationis nosttae
et orbis totius plus ponderis halere reputaretur quam

testimonium praebeamus veritatibus absque supremo

totum auruhi Califomiae, laudato archtepiacopo nostro

pastore, qui nos confirmare \aleat. si quandt) a vero

Americanae ecclesiae decori

litteras 27 iulii 1848

testimonio aberrare contingat ; illis, impiam, oluectfe-

pulchre exprijitetat magnam consolationem sibi ab

nibus. praevlariasiiqus Kenrick respondet provocando

illo eollatam speciatim zelo, quo seee'dicabat muneri

ad pulcherrimum sermonem secundum sancti Ιχκιηίβ

suo pastorali implendo, devotione ac reverentia qua

Magni in Natali sanctorum apostolorum Petri et Pauli,

supremam Petri cathedram prosequebatur, ac lauda­

ubi Christum sjc Petro alloquentem summus pontifex

bilibus conatibus quibus huius sanctae sedis apostolf-

affert. „Tu es Petrus, id est, cum ego sim inriol&bilis

cae iura vindicabat. Quae vero nunc ex tanti prareulw

petra, epp lapis angularis, qui facio utraque unum,

operibus proferam non tam ad eius fidei puritatem

tamen tu quoque petra es, quia mea virtute solidaris,

ostendendam, quam ad doctrinam nostram compro­

ut quae mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum

bandam, ac difficultates eidem obieetaa solvendas, nec

participatione communia... Transivit quidem etiam

ingrata nec inutilia spero fere iudieanda.
Et quidem tota nostra doctrina eius scDpti» com­

uni

probari videretur, et quod mirum est. argumentis quae

Petro

quidam patres definitioni nostrae obiicienda ducunt,
ille iam plurimis abhinc annis luculentiasihie respon­

dit.

Nam in opere suo de primatu sedis apostolicae

in apostolos alios vis istius potestatis, sed non frustra

commendatur,

ergo

quod

omnibus intimetur...

In

omnium fortitudo munitur, et divinae

'gratiae ita ordinatur auxilium, ut firmita
*.

quae per

Christum Petro tribuitur, per Petrum ajiosjolis con­

*'
feratur.

Hucusque sanctus l*
o

Magnus.

'..Ex eo «quod Christus

Aliud argumentum afferri licet ex aureo opere

in terris apparuerit uti suppemus magister, donatus

doctissimi Kenrick, desumptum ex exercitio supremae

vindicato cap, 1 hae
*'

habet :

omni potestate et auctoritate, parati nos esae debere­

auctoritatis pontificiae, ac ad illam appellationibus

mus ad statum christianae societatis, in quo unus eius

ex ipsis remotissimis ecclesiae saeculi».

teneret locum, exercetis delegatione eam potestatem,

vinciae Tarraconensis in Catalaunia recursum legimus

quaru

Episcopi pro­

Quod huiusmodi

habuisse saeculo V ad papam Hilarum, agnoscentes

socialis forma sit aptior magno revelationis scopo, id

in eo principatum vicarii Christi, ac postulantes ut

ratio ipsa demonstrat, quia ad diffusionem et conser­

aiebant decisionem a fente. ubi nihil «ronce ordina­

ille inhaerqnter possidebat.

Sanctus Leo anno 447 exercuit hanc (Aesta­

vationem doctrinae revelatae omnimode necessarium

.
*
tur

eet praecipuum habere dejxjeitanuui atque supremum

tem in casu Chelidonii, ac commemoravit usum, quo a

custodem, de cuius magistrali sede vox veritatis pro­

tempore immemorabili Romani pontifices casus appel­

deat usque ad extremum terrae/’

lationis recipiebant ac definieliant. Sic ex Gallia, ex

Ad vindicandum hoc supremum magisterium Ro­
manis

Anglia, ex Hispania, ex Africa, ex ori
*

catholico

pontificibus divinitus collatum, post allata

ad Petri cathedram recunms habebatur tamquam ad

Tu vocaberis Cephas, in

supremum tribunal ac iudioeui finalem in rebus fidei

Christi ad Petrum verba:

morum vice Christi definiendis.

Et quod

medium profert tres sacrae Scripturae textus in nostro

et

juhemste allatos, eorumquo sensum ad schematis men-

parum notatu dignum est, vel ipso evangelista sancto

non

tem fuso sermone tuetur, interpretationibus copiosis- D loan ne vivente, controversia magna quae Corinthios
primo saeculo violenter excitavit, non sancti apostoli,

que citationibus, sancti Ignatii martyris, Tertulliani,
Origen i a, sanctorum Cypriani, laoobi Nieibeni, Cy-

qui propius erat, sed Romani pontificis litteris et

rilli Hierosolymitani,

auctoritate pacata evanuit.

Basilii Magni, Gregorii Na·

Alexan­

Tandem supremum ac erroris nescium Romani

drini, Hilarii, Optati, Ambrosii, Hieronymi, Augu­

pontificis magisterium miraculo probare permittatis.

zianzeni,

Chrysostomi,

Epiphanii, Cyrilli

stini, Leonis Magni, Gregorii Magni et aliorum,

Non loquor de miraculo a me vocato Bonifacii VIII,

quorum «eneranda antiquitate nec spernendo auctori­

cuius constitutiones nostrae constitutionis tioctrinam

tatis pondere Iqculenter demonstrat, adversus aliter

infirmare

sentientes, obvium sensqm textus nostri schematis

sepulchrum 302 annis ab eius morte apertum eet, ut

comprobari. Fatetur quidem aliquando a sanctis pa­

eius ossa, vel cineree cum illis aliorum removerentur

tribus textum: Tu es Pc;rus, ’el super hanc petram
etc., ad fidem a beato Petro confasnaiu referri non

in alium locum, id exigente nova Vaticanae basilicae

tam' n exclusive. quoad nostri schematis sensum id

et pellem et carnem et venas, integrum illius corpus

factum. sic reponit :

cum integris illius pontificie vestibus invenerunt, toto

„In circumstantiis in quibus

sanctus Hilarius ao alii patres locuti sunt, dum arianismus praevalescebat, nec ulla vigebat controversia

vel

destruere quibusdam videntur, cuius

constructione. At loco cinerum non solum oraa, sed

> Ibid. sap. ΙΠ.
1 Thiel, Epùtoiut rr. poMtyCeum fettamae, pa<. 1S&.

A. 8Ε88ΙΟ2ΓΜ PUBUCAB BT ΟΟΝβΒΒβΑΤΪΟΜΒΒ GBBBBAUB
populo Bomano vidente at plaudente, no caeio fid·
pontificiae integritati aeeenenm winoeqisentem prae­
bente. eed loquor da miraculo, cui alludit noster
Kenrich, et quo omise· protestantes facillime poasumut debellare, nempe quod e osthodra apostolic· ailin'
quam error advertat fidem exivit.
Omne· homines errant ; omnia hominis eet enatu,
enant principes, enant philosophi, non idem tamper
sentiunt epiaoopi ; et tamen per l§00 et amplius annot
idem senserunt omnes baeti Atri euocemoras
ab
uno aut alteqp reverendissimo·patre tamquam a qui­
busdam Rofnania pontificibus erronee scripta vel con­
stituta allato sunt, vel decursu «mtrovmise afferri
contingat, non ex cathedra, non ut fidei dogmata ab
universa ecclesia de fide erodenda pastoris universalis
munere fungentes pontjeices definitiore, aequum
ostendet examen, omneequa huiusmodi cantus extra
chorum schematis decantatae attento schematis lertio
revelabit· Non negat schema primam partem doctri­
nae A ntoninae, nempe quod papa uti peroona privata
errare fKÎmt, nec/inficiatur schema secundam partem
doctrinae Antoninae, nempe quod-papa utens ooncilio
iTtnre.fiequeot ; id tamen remanet, ut qui doctrinae
Antoninae fidelium.discipulorum nonjine gloriantur,
sanctum Antoninum non dimidiatum, sed integrum
recipiant magistrum, qui tertia parte summae, tit. 22,
cap. VI. §20, haec habet: ..Quaeritur utrum ad pa­
pam pert ineat confirmare sententiam synoddfpm?
Item utrum ad papam a synodo appelletur? Item
utrum solius papae auctoritate habeat ’universalis
«vnodus congregari ? Item utrum Decease habeat papa
■ ongregare ixincilium universale, quotiescumque ha­
beat aliquid de fide terminare? Ad omnea-istas
ipiuwt innes, ait sanctus Antoninus, simul respondit
sanctus Thomas: ad primas tree affirmative, ad quar­
tam negative."
Idem sanctus Antoninus, adhuc magu dare parte
quarta, tit. S. c. 111. §5. ita habet : ,.Licet papa in
jiarticulari errare posait, ut in iudicialibua. in quibua
proceditur per informationem; alias in hia. quae per­
tinent ad fidem, errare non potest, tscilioet ut papa,
m determinando, etiamsi ut pariéctuaris et privata
persona possit. Unde magis standum est sententiae
popae de pertinentibus ad fidem, quam in iudicio
proferret, quam opinioni quorumcumque eapientum,
cum et ('alphas licet malus prophetaverit inscius
Beatus Thomas in Quodlibetri."
Eum sequitur doctissimus Billuart ', qui ad rem
primo quaedam notat sequentibus verbis: „Ad boo
ut papa censeatur loqui ex cathedra, plpras requirere,
quod definiat libere, et non ex meta aut violentia
coactus, fusis ad Deum precibus, praemisso rei de­
finiendae maturo examine, praehabita oonaultatione
ecclesiae suae Romanae, eeu dori romani, nunc sminentisaimorum cerdinalium, quia haec cantentur
medie ad id munus requirito... Neque solent ponti­
fices ex cathedra definire, niai iis mediis adhibttia...
Nos non negamus (prosequitor idem auctor) haec
media requiri, plus tamen aut minue pro rarum «XIgeutia; eed dicimus non teneri fideles inquirere et
scire an sint adhibita. A quo enim id requirerent «t
rescirent ? Unde hoc ipeo, quod a summo pontifice
emanat constitutio in rebus fidei et morum, toti eocte«ise directa, obligans omnes fideles eidem aasenau
interiori adhaerere sub poena haareeeos, debent suppo­
nere omnii media neceseuia fuisse adhibite, niai
manifeste constet de opposito, alioquin nihil omet
firmum in ecclesia, et quilibet (fceset recusare obediantiam eo praetextu, quod non ompia fuerint adbibita,
1 Ds Isris tissis/irii, riMsrt. prime, art. ΙΠ, est. 1.

m

ont sahstn^qued do hoc .non coaetet. Idque iero eupponnnt, quia qtri promisit infaUibilitatearia docendo·
univorsam oootesiam, non deest arediis ad id nteoeoarim." Et postquam Romaai pontificio infallibslitatem luculentissimo adstruxerit morae Scripture»
textibus aut enotari asticas traditionis argumentis, eam
etiam probat ex praxi ecclesiae ab exordio hisce ver­
bis : „Tribue primis saeculis ante concilium I generale
pluroa haeretici solius Romani pontificie iudicio fue­
runt irreformabiliter damnati. Anno 150 .Cerdon et
Valentinus ab Hygino apud Eusebium lib
I
*
hiat. eccL
cap. X ; anno 196 Theodoras a Victore appd eumdem
lib-V cap. XXVII; anno 215 Montanistae a Zephyrino apud Tertullianum lib. de ieiunio cap. 1.
concilium Nicaenum anno 390 Siriciy damnavit
lovinianum ; anno 401 Anastarius damnavit Rufinum
origenistam; anno 416 Innocentius I damnavit Pela­
gium : et hi omnea (subiungit praoclariarimue doctor)
B habiti sunt haeretici ex solius papae iudicio."
Concludam igitur cum· duobus arehiepiscopie
Baltimorensibus, cum reverendissimo Kenrick qui
cap. XVI laudati operis non solum sancti Alphonai
sententiam de pontificio infallibilitate. ecclesiae anti­
quitate fundatam, profitetur, sed et aperte asserit
indubitabile ius ease papae fidei controversias defini­
re, tf impossibile eaae pravos mores eius auctontate
dooen. Dicam eius praecisa anglioa verba : ..It is the
undoubted right of the pope, to pronounce judgment
on controversies of faith ... His pouwer cannot com­
mand any thing immoral" ; cum praesenti vero archiepiscopo Baltimorenai, digno pallii illius liaerede. sic
meo modo ratiocinabor: vel ecclesia non exurit, vel
papa est iidallibilia ; atqui ecclesia exist it : ergo |*
pa
eat infallibilia.
Probatur maior: Ecclesia est communio fidelium
ÿrofitentium unam eamdemque doctrinam revelatam ;
C atqui haec communio existera nequit abaque infallibili
papa: ergo etc. Probo minorem facto ducentarum
sectarum protestantium, quae postquan^ detruncave­
runt se a popa, non unam fidem, sed b» centum et
amplius professiones contradictorias constituere. Item

facto gregis, cuius oves, percusso pastore, non unum
gregem, red dispersae in varias partes euntes devoran­
tur a lupi» Ac id tandem probo testimonio lapidum
istius aulae conciliaris, qui ex hoc ambone diversas
nostras sententias siisun super fidei deposito audivere,
quia nobis loquentibuaet discrepantibus nondum adest
infallibilis popa : nam fallibilis papa non plus nostram
fallibilitatem iuvare poterit quam fluctuans arena
cedentem fabricam sustentare. Ergo abaque infalli­
bili papa impossibilis est communio fidelium-Oham
doctrinam divinam proritantium. Ergo absque tali
papa impoaribilis sst «adesu.
Manat igitar solidissima doctrina Angelici docD tote
*
*
aisnri
(>
q. 1, ar^. 16) : ..Dicendum quod
nova «ditio symboli necessaria est ad vitandum in­
surgentes errons, Ad illiim ergo auctoritatem pertinet
editio symboli, ad cuius auctoritatem pertinet fina­
lités déterminai· «a, quas sunt fidei, ut ab omnibus
incoucuasa fide teneantur: boo autem pertinet ad
auctoritatem summi pontifici·, ad quem maiores et
difficiliggps ere Usi ae quaaetioMS referuntur... Unde
et Dominus Luc. XX Petro dixit, quem eummum
pontificem constituit: Kgn,rogem pro te, Petre, nt
non stefsemf fiiei tnn, et tu «ügMMfo (XMtMtMt 009fine» freine tme Et huius ratio «t, quia ima fides
dabat eres totiua eocUsiue, secundum illud I Co­
rinth. II : /dipnra dicaris onanes, ri non este tn «oMe
. schismata,' quod servari non poetet, nisi quaestio fidri
de fide exorta determinetur per enm, qui toti «ooie«pe prneest, ut aie riue sententia a toto soniaris -fire

w

ooKouBGÀTio eranAuaanüAeisDU qüàma Ntaiiim

m

■ôter taBMtuT' Kt idto
mIm* iMteritatei iumu A aie, asehrepieoeps· Tisqaaeatiaea, arehispisupw «ρίpoatific» pertinet ao»
*
«ditio qyusboit, etaot « omnia aoopns Awtiusaaraa «t Cingula··
*
aaohiapiampns
alia, qoae pertinent ad totam sniiesia· “
HalifSTieneta, arehseptacopos Btturisauaia «t arohsapiaoopua Granatas»·
*
Qua
omnia indicio vestra submitto.

ORATIO
Hic auteru interrupt
*
dieoeptatio aat, at aminaareserandi patria damis* Fnmeiam Apsuao
tiaaimus primae promat iumit par subsecratarium ox
retAsspréreps Surresstss
*
t,
seqaene
*
ambooe
monitam legi :
Eaunantimiani «t ravessodiasuni praevida
*,
esm..Necereariom visum «at raversndimiinOB patrat,
qui in speciali discuanone capitia IV «uniam loquendi nentisaimi «t revaraodimimi patra
*
petierunt, monere, ùt non redeant ad generalem dis­
Aliquid huic capiti quarto, de quo disputatu,
cussionem loquendo iterum de opportunitate val neces­ addendum putarem : meas qualeacumque observatio­
sitate buiue definitionis, nec dp iit quae ad capita
nes et animadversiones sapientissime vestro iudicio
priora huius schematis pertinent. Praetenta «edolo submittam.
4
curent, ut argumento huma capitis preme inhaereant,
Quae fuerit antiqua fides de infallibilitate Ro­
caventes ne ullo modo extra rem vagentur, omnesque
mani pontificis in Hibernia et Angli
*
iam eritis,
brevitati, adeo ab omnibua desideratae, studeant."
quanta devotione Lusitania, Hispania, Italia «t Ame­
Dein eminentiesimue primae preeaee addidit :
rica illam prosequuntur, omnibus compertum ret ; haec
,
**
..Proxima congregatio generalia habebitur ae- B eadem eat fides nobilissimae Gallianim écrirai
queuti feria quart
,
*
in qua continuabitur diacumio quam discipuli Christi a primis annis a resurrect tope
propositi echemat ia-'
Domini fundarunt, et cui Lasanis ille quatriduuus
et Maria Magdalen
*
et Martba sorore
*
srdsntissinium
•
39.
amorem erga lesum Chnstum reliquerunt.
Congregatio generalia eeptuagealma quinta
Anno 1
26,
*
ut coster
*
omnia sileam, id «st. 56
»
1870 isnn 22.
annis ante osiebrasn declarationem, clerus in suis
*
Feri
*
quart
die 22 iunii 1870 hora octava cum
comitiis haec aiebat: ..Verebuntur etiam sanet uni. pa­
dimidio ante meiidiem, in conciliari aula Vaticanae trem nostrum papam Dei in tertis vicanum, episco­
pdTrïirehalu basilicae, generalia revereodieeimoram
pum epieooporam, beati Petri successorem. in quo
patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­
apostolat us et episcopatus sumpserunt exordium, 'ac
genti eexaginta septem patres, nempe 32 cardinales,
super quem Christus fundavit ecclesiam, illi trades»
5 patriarchae. 9 primates, 82 archiepietnpi, 402 epi­
claves caeli cum iofdUMliiaie fidei, quam non sin
*
ecopi, 4 abbates nuUfin^ioeceeis, 11 abbates generales ingenti miraculo immotam in eius successoribus usque
sive praesides congregationum ordinum monasticorum,
ia hodiernum diem cernimus. En, rerereodwsjmi
usum mitrae habentes, 22 generales et vicani genera­
*
patre
potestas papae episcopal», epssnopw rpwroles ; quorum omnium nomina, quae per assignatores pontm: en pupe principium «t fundamentum eccle­
locorum accurate descripts fuerunt, exhibet indiculus siae. in quo opottolatut et epitcopalut eumpœruut
patrum septuagesimae quintae congregationis gene- C eaordium. en ipeum verbum infallibilital». cum «nr*Ii», qui inter acta concilii asservatur.
fallibiUlate fidei
Reverendus pater dominus loannes Hagian archiNunc tot quaestione
*
*
exOrta
sunt, quasi eoclssi
*
episcopus Caesareensis ritus arnieni missam lectam
non hsberrt potestatem etiam cudendi nova vocabula
celebravit. Qua absoluta, et recitata oratione .4dad indicanda sua dogmata, sicuti aliae fecit ; et iam
summt Domine etc., eminentieeiinut primus peaces
*
clerus galliconus in suis comitiis usurpabat vocabulum
dixit :
infallibilitatis, et illud commendabat fidelibus. cum
..Reverendissimi' patres, continuabitur hodie dis­
mfaUibilltatr fidei
cussio quarti capitia schematis primae constitutionis
Nunc disputatur utrum aliqui pontifices in erro­
de eccleeia Christi, de quo adhuc nonnulli patres
rem lapsi sint docentes ex cathedra, qt episcopi et
veniam loquendi petierunt, quorum nomina reveren­
presbyteri Gallianim dicunt categoric· : ..quam non
dus dominus subsecretarius ex ambone recitabit."
eine ingenti miraculo usque sd nostra (empors per­
Tunc ambonem subsecretarius ascendens tabellam
severasse immotam cognoscimus." Novarent epiecopi
perlegit, in qua inscripti erant reverendissimi patres
illi sapientimimi quas de Honorio dicebantur; nove­
episcopus Galviensis et episcopus Antigonensia
rant quas de Vigilio iam dixerant et protestantes et
Dein eminentiaaimus primuspraeeas maait iterum Gereoniua; noverant bullam fama tauctaut Bonifagi
l*
monitam, quod cum in hesterna congregatione cii VIII.· et tamen affirmabant immotam infallibililegeretur, plures ex patribus iam dise marrant. Unde tatem fidei permansiaee in successoribus Petri usque
subsecretarius ex ambone ait :
D ad eorum tempore
..Nereesanum viaum eat reverendissimos patres,
Carte ipee Borauetus ait apertissime, cathedram
' qui in speciali discussione capitis IV veniam loquendi
Romanam virginem permansisse in fid
*
Numqaam
petierunt, monere, ut non redeant ad generalem credidi tantum virum potuisse ex animo admittere
diacuaaiomm loquendo iterum de opportunitate vel
t Aiqunreta· : ^Ατ·
®
*»
Mnsnltaaa pensitata·
neoereitaM huius definitionis, nec do iis quae ad capita
*
prior
huius schematis pertinent. PnietaroS sedulo tatatKMMuM· tasiti ta tredKtaes sauta· «ratatare·. Ratas*
■e
uneert·
«vsIvenM·
sresapait,
et tasUtit ppassartiB ■
eurent, ut argumento huius capitis^ireeee inhareeent,
ta «staotaata Ms injidiren QaiUse st Baagsrte
*
TwMI
ceventes M ollo modo extra rem vagentur, nmnesquo tataMpe ot dtaretvretas itas·!·» One taare 4ta in· na
brevitati, adeo ab omnibua desideratae, studeant"
ireUraiba· »sri greMsitats mores vtasntar. ibrsresissttaes
*
Dei
addidit:
*
suteeetiBiisMe .peisBee glasses seqpns 44,,Renovamus quoque monitum aliae factum, ut ■sdi^ne patetae
sM; ,taev«svoM»taw «ereta
*
Sara saels reliras sea
*
>«4 «srreverendissimi patres abstineant a qu.buelihet signis Uaaat s4 ttaeasiteas· («aa··»·. Vsatra «aeeee «4 «apta !▼
sive approbationis sive reprobation» erga reverao
*
M tit iIm· vbIwmw· piiira
*
Pi^
dirai mos patras, qui In iunbosM loquuntur."
·Μβ M p»· Materi eteritete «c MoHteri ÂaririM· te
*
Post base ad amboamn auooasaive vocati aunt
arohiepiscopus Shirrentinua, *
rchiepseoopea 8mymee

■u fu ri, a ««yiuqMiMataw

?»

a.

UMtom PUBUCAi rr txn^MwtTioif·· eanouuB

•oo

illam falsam diatinctioosm inter ttdtei «t «datera A snhisraafibui, «t poti·· siri arra· doctriara· paadnal··
Quid aunt sades ain· ssdsnte? Et qui» potest disear- boni et Mtsstinis malis feasants· at pabulum prae­
bere affirmant. Hue astra oonoiliam sampsr plurimi
nara utrum primo» pontifex arravarit, m tara stra­
verit sseundus? Ut primum vsro propusitionss galli­
factam eat in Bavarian Ut aiisam cassare, sano 1868
canes odit·· «ont, acadamia Dnacanai·, prima inter mstropolita Colorenais in qmodo provinciali prima
omnes, ut videro art apud Zachariam, affirmavit de­ poat iagmara illam nlarfem, qua tota provirae fuit
clarationem galbcanam contwsro doctrinam datesta- a Turei· vfetete, definivit1 : „Qnemadmodum Patras
bilem^et inauditam in aa regibus. notata vsrba, ami- arat... doctrinas fidai magister irrefragabilis, pro
Motiaaimi at rsrarendissimi patiUa, AanaEtam et quo Dominus rogavit... pari modo Isgitimi eius in
detutabilem. Professores taatantur doctrinam oppo­ cathedra· Romanae culmina aucoasaora depositum
sitam infallibilitati ara propriam schismaticorum, at fidai summo et irrefragabili oraculo custodiunt.''
'En nostris temporibus spisoopi provinciae Cdonullam vidant rationem, qua posait advenu· lansenista» dimicare, quorum doctrina· Uon sunt damnatae in cansis, qui affirmant iudicium Romani pontifici· in
generali concilio. Nonne, revarsndiasimf patra, veta rebus fidei at morum esae irrefragabile, irreformabile;
nao da hoc contecti sequentibus rabis recurrunt ad
prophetavenwt? Quid plura?
Memini.(quae nostris temporibu» acciderunt in concilium Strigonisnm * : „Unde propositione· dari
Gallia anno 1820 et 1821, cum sub Ludqrioo XVIII gallicani anno 1682 editas, quas iam Georgius Saeministri, ut aiunt, restaurationi· a supariçribus semi­
lepcaényi archiepiacopu· Strigoniansis una cum ceteris
Hungarian praesulibus eodem hoc anno publice pro­
nariorum et ab anteoessoribu» seminariorum quaere­
bant adhaesionem declarationi anni 1682. Quid fece­ scripsit, itidem reiicimus, proscribimus, atque cunctis
provinciae huius fidelibus interdicimus, ne eas legere
runt, quid responderunt sancti illi ac docti Galliarum
rél tenere, multo minus docere auderent". Huic con­
episcopi? Uno ore unaqus mente racripaerunt formulam adhaesionis esae dignam censum sanctae sadia, cilio subscripserunt praeter metropolitan! quatuor
et novum crimen contra iura episcoporum et sanctae episcopi. De iis, Deo adiuvaate, adhuc duo vivunt,
immo in concilium venerunt, suaque praesentia illud
sedis
Post centum et triginta annos in quibus Romani cohoneatant, scilicet reverendissimus archiepiscopus
Haynald, qui tunc ecclesiam Transsylvaniae regebat,
pontifices de ea declaratione cbnqueati sunt, post sen­
tentiam duodecim pontificum, nova vincula auctori­ et episcopus Osanadensis.
Unum' ore obtestorque, dicant sapientissimi et
tati Romani pontificia non esae imponenda. Hpec
aiebat ravetendissimus archiepiscopus Burdigalanais eloquentiasimi ii episcopi ; fuitne illis illa doctrina
d'Aviau, forma episcoporum, cuius virtutes tota Gallia impoaita a Romana sede, sicut dictitatur in quodam
*
gallioe conscripto advenue amant mimum
suspexit Haec docuit eminentisaimuf cardinalia de libello
Clermont-Tonnerre archiepiscopos Tolosanus. Haec nostrum patrem et adversus totum generale con­
reliqui episcopi Galliarum, quorum voces audisti·, cilium, quasi nos omnes, reverendissimi patres, esae
scripta legistis, exempla mirati satia Si valet regula mus immemoree nostrae dignitatis nostrique charac­
quod vetus verum, falsum quod posterius immissum, teri·? Dicant pro Deo et coram Deo, utrum haec
decem annis aliqua schismata ve)
dicere neoera est fidem infallibilitati· era fidem C doctrina iam
tumultus parturient in provincia Golooensi ?
ecclesiae.
Quid plura? Ipsi advemrii, reverendissimi pa­
In Hungaria vero Georgius Ssdepcaényi archiepiscopus Strigonicosis, primas regni, primus inter tres, dum negant infallibilitatem in summo pon­
omnes ecclesiasticos, in conventu episcoporum Tyr­ tifice, illam admittunt. Papa, dicunt, in casibus
extraordinariis est index infallibilis: cur? Quis est
ii aviae ipso anno 1682 habito (proferam totum de­
iudex horum casuum extraordinariorum ? Eritne po­
cretum. nam usque adhuc niai in parte prolatum sst)
haec habet; «Propositiones (cleri gallicani) absurdae pulus'? Et tunc auctoritas ecclesiae veniet a populo,
et plane detestabiles, cum per Hungarici quoque regni et hoc est haereticum. Eritne summus pontifex iudex
provincias disseminatae sint, eo fortasse consilio, ut casuum ? Et tunc papa erit infallibilis, quantum vult.
Videte quanti sit verita·. Si haec vera sunt, at sunt
perduellioni et eseteris malis intestinis pabulum st
fomentum suppeditent, et incautis fidelium animis verissima, quomodo, reverendissimi patres, aliqui inter
schismaticum virus instillant ; nos omissa in praassns nos timent at pavant etiam schismata.
Non puto.doctiasimos et sapientissime· episcopos
cura eas confutandi, cum perpetua sanctorum patrum
traditione, oecumenicorum conciliorum decret
,
*
at false in medium huius concilii protulisse; annon fal­
apertis ipaius divini Verbi testimonii» satis explose" se· opiniones inter fideles disseminant aliqui libelli
confutataeque sint, quamvis nonnulla Scripturae loca et ephemeral··? Dictum est: definita itfallibilitate
auctores propositionum in suam sententiam detor­ iqutilia fieri concilia genentia, episcopos evasuros
queant ... Dei ’nomine invocato, at praehabito dili- D vicarios Romani pontificis, ipsam constitutionem ecclesias immutari; Romanus pontifex, dictitant, po­
genti examine et deliberatione matura oum venera­
bilibus fratribus ooepiscopis nostris, abbatibus, prae­ terit pro suo labitu, quascumque placuerit, definire ;
positis, capitulis, aliisque compluribus theologiae immo erit etiam impaocabdia.
Falsa sunt hose, at inter fidaiM a filiis diaboli
professoribus, et sacrorum canonum amentia prae
stantibus viris, praefatas quatuor propemritarae con­ disseminantur ad invidiam ni random Romanas sedi
figimus et proaoribimus, et univdrris istim regni et huic ooteunanico concilio. Dogma fidai est, epi­
Christi fidelibus interdicimus ac prohibamus, na ara scopo· atiam in suis sadibos dispersos una cum Ro­
legere vel tenere, multo minus docere audaant, donao mano pontifie· definientes, infallibiles era in rebus
fidei et morum; «t tamen nullo» affirmavit concilia
super eis infallibile prodierit apoatolioae aedis ora­
generalia «ara inutilia. Ite etiam definita infallibiliculum."
,
,
Videte, reverendissimi patres, quas ait fides Hun- tata Romani pontificis, concilia generalia non medo
garias; episcopi, abbates, capituli, dootons damnant non erunt inutilia, sad etiam in aliquibus ossibus
propositiones cleri gallicani, ra dicunt confutate·
» VM. nfn t XLVm, ssL «17 *.
perpstua traditione sanctorum patrum, irawiliornm
• Mi.
decretis, at «partis sacra· Scripturas testimoniis. Tan­
• VMster aMdesa ad spassataa: Ot («d t μ·»*< «ntum absat ut doctrina ds infallibilitate det nmcssisn ra *
•Mte·-

BOT

CONGRSGATIO QOniUI SRPTUAfHMDfA QUOTA MtaM l«0

hypothetice uaeeaaaria. Ipnp «wi vicarii papas J
Me indicas fid·! Bl tamou in hoe ipeo osaciliopapa
nea appaüat Maiudicaatoa, ^epieoopa oonindioantibas
**
ttobMovsu
Pbjnm· *b
coilon
ietp
mb Cbcmmb» umm
dicimae quod atiam in rebus fidai at moram definien­
dis posait'anara
*

ai am rartratur ad eoacaliam gaaaaala, hraraaamnata
errari illi inaratur." Paume sertie omnia oompiano
Poraumaa carte fame suffragium cam tanto «ira,
eiaoto atiam epamepo Caaarienai, qai carte nan
arguetur nimii amoris arga Womaaam aadam. Dixi.

giaiawrtimimac proem «ardmaiic de Angelit.
ORATIO
Obsecro, reverend irai me domino; optima aunt quae tq
returandi partis demini Vmosutii Spaoaapio^a
diois, aad pertinent ad diacuaaionam genacelom. Ve­
utdispimnpi Smgrnsaris1.
nina, quaeso, ad schema.
Eminutisauzu
praaudm, eminentissimi ac roroReverendimimui orator. Erant prooemium ista,
prooemium qurastionia ’ (riras). Ad evitanda mala rend imi mi patraa.
Ne timeatis quod vos longo anteloquio morari,
quae ex falaia ooncluaionibua fidelibu· avenin pea­
ot me nisi testimonium mihi perhibento oonaciantia
sant, eupplax voa oro et obtestor, reverendissimi pa*
mea in Spintu sancto loquuturum consueta prae­
tres, ut bae falsae expositiones ab ipso concilio elimi­
nentur. Hoc facile poterit fieri aliquo monitu, aiouti fatione profiteri velim. Nihil enim videtur iniuriox
eius episcopatui et episcopia, quam eoa, quaeeumquat
factum mt in fine capitia tertii ; poterit dici :
Monemm autem omnes fidelee, ei obsecramus m B ait eorum in liberis quaestionibus opinio, non ox couDommo, ite praebeant mtrer /alsos diaboli, qui, quae­ scientia et secundumdonec«eotiam loqui, aut officiose
cumque ignorant biarphemantee, amrere non dubi­ comiter,r ed gratiam et benevolentiam aucupandam
Λ
tant, Romanum pontificem pro rao lubitu tamquam loqui.
Quae dicturus eum, profecto inscite quidem eed
inspiratum a Dommo, quaecumque tibi placuerint,
definire mfallibiUter posse, immo nulli petvato ob­ ex conscientia et secundum conscientiam dicam, sci­
noxium em; epieoopoe vero em viariae pupae, nec licet caput IV eobematia nostri, aliqua forsitan emen­
iudioee amtroveriiarum fidei, totamque eadetiae datione a Deputations de fide castigatum ad mentam
conetitutionem poter immutari. Cognoicimue infir­ a pluribus illustrissimis et rovetendiatimia patribus
*
praeclsirimimo et aolide expli­
mitatem noetram, et quotidie clamamue: Dùpitte eiusdem Deputation!
nobit debita noetra'; et ti dieerimui, quia peccatum catam, omnino in «ua doctrina st definitione iuxta
meam' humilem mntantiam adoptandum ama; et
non hdbemue, not nduciiuu'·
Eptsoopoe two nostrae fratret vooamm, eoeque propter hae rationes a traditione perantiquae et apoindicet oontratwsirtnm fidei confitemur; non βηάη etolioa· ecclesiae Smyraeaeie sancti Polycarpi, cuius
accepimut poteetatem a Domino noetro letu Chrieto sn «β°· ut verbis utar sancti Gregorii Naaiansaoi, eum
deetruciùmem, eed in aedificationem. Xoc papa vel successor aicut nox diei et febris sanitati succedes·
dicitur. Non ideo eas aggerare rationae mihi propo­
concilium poterunt, aut ullo umquam tempore po­
situm est, quss ad satietatem uaque addridmua vel
tuerunt nova dogmata fidei pro tuo lubitu evulgmt:
C legimus.
fidet eet depolitum.
Iam in hoc ambone, sicut a pluribus fuit edQuid eft depolitum f Id eet, quod tibi creditum
at, non quod a te inventum; quod accepisti, non notatum, nihil novi dictum vel auditum ; et profecto
quod emogiiatti; ra non ingemi, eed doctrinae; non hand facile foret novum dicere de ee veritate, quas
ueurpationie privatae, sed publicae traditionie; res iam e quatuor abhinc saeculis e viris sœotia, doctrina
ad te perducta, non a te prolata, in qua non ancior et virtute praeditis ventilatur; et ei vallem, protinus
deba em, eed custos,- non metitutor, ' aed eedator; admonitui repetet mea crimina * tariptor, dicit posta.
Neque huic veritati me adhaesisse dicam, ubi primum
non ducent, eed lequem *.
scientiis sacris in hac alme Urbe vacabam, atque mihi
Ita facile omnia possent componi, et sio ab om­
traditam in scholis sancti Vinoentii a Paulo, glorias et
nibus, mea quidem humillima sententia, poterit ac­
ceptari vel prima formula proposita in priori'Uche- decoria Galbarum ecclesiae, cuius filium et discipu­
mate, vel etiam haec secunda formula proposita in lum ma profiteri ineundum eet, iuxta mantem «ancti
fundatoris semper e filiis suis in veneratione habitam.
schemate reformato.
sicut illustrissimus frater in Domino episcopus ForoEminentissimi et reverendissimi patres, cum agi­
.
*
mus de ecclesia, nos dicimus absolute, ecclesia est livieosis secundum sibi datam sapientiam iam dixit
infallibilis in indicandis quaestionibus de robus fidei Ideo mihi in magno fuit oblectamento epistola eiua,
et morum ', cum agitur de conciliis generalibus, cata- quam de iansaniana haereai ab hac sede Petri condemgorioe atiam dicimus, concilium generate ast infallinanda, quam simul sanait et abhorruit, ad aliquos
bile in 4bua fidei et morum. Cur cum loquimur do D Galbarum episcopos scripsit. Parcito ai illam roferam,
Romano pontifice, volumua admittere aliquae oon- oum multum ad nostrum propositum et ad doctrinam
ditiooas, et non dicere absolute, cum suo munaro capitis quarti stabiliendam valere ducam.
,.Zelus et studium, dicitis (ita scribebat apud
apoatolioo fungitur in quaestionibus fidei et morum,
Abeily ·, scriptorem eius vitae et amirierimum aancto,
Romanus pontifex est infbllibiliaf Eadem est indum vivant), quibus duae opinionas raaerantur, nulfallibilitas, idem obioctum, idem fiais ; cur duo pon­
dera et dose manauras F
Condudam oum doctissimo Mslab«ore Cano, qui
quaerit qua nota notanda ait sententia, quae negat
infallibilitatem Romanae sedis vel Borae ni pontificis
(nam probat eamdam 'rom erae radam et Romanum
pontificem) : ,.Nolumus, ait sapientissimus theolo­
gus·, hao in re praevenire irrlisfc indiciem, eed
■ Msttk. VI, Mr
• Is··. l><
• Vtos Uria. *Cbomasa
.

sag. XXTU.

nraoii «oramnaaUt

M

•OB

▲. SMHOn· PUBUCA1 IT

ttMBAUB

OH

Imb wl ptrwi βΛβπ· vwbii vidttar β|Μ·ι perfsotB
*
A i· watatiMM mmi mb bbb bmImbb Ββ^πμβμ. Mae
untonia. Hine quod obüasti· aw rsspcndsr· «egit, asinae abaneatiam digna videntor alia eauadam praequod in rebue fiM «t religioni·, eam ba·· diveasitae •taiarimi patria verba1: „Ipae Polyoarpua Mar•ententiatum oritnr, nsdhun sliud essdium adaat, eioai eiba oeourrenti et dicenti : Copnoacaa nec, raaponquam tartiaa panooaa deoirio, qaaa eia» dtbu videtur dit : Oogaome primogenitam diaboli." Et par tranaaaa papa. Et qai aa mbiiast· renaît, noUins unionis MMMMB Mt (tiotBlBf MbiOMBI BOB ftWBt BÎM MBtOQtl·
aat capax, quae mo aat alio modo deridaranda; nam solia· Romani pontificia ab arcfaia rataotas. Priât»
veritas non dat oum error* oonrilianda. Unanimitas geaUaat éUboü, quod plue via habere videtur quam
ista, quam voe, illoatheaimi domini, poatulatia (se­ onatAomo fit, na huiua voci· timorem babaamua.
PoljKiarpua igitur centanarim prope iter aggre­
quitur /adkpar sanctus), profata valde optanda
esset, dummodo ih fidei praaiudicium non urgeat. At ditur longo difficillimum, cum per id temporia neque
cum unio eet facienda, minor pan accedere dabat ad nave· aequa corrue ignem vapor iter inceptam oefemaiorem, et membra ad caput; quod faciendum pro­ nmt mmora aanmdo, ut utar venu poetae1. Quid,
rogo, aanctum episcopum negotii ecchaiaatici cama
ponitur, cum quinque ex sex partita· ita eentiant
Si poet decisionem divisio ot schisma quoque timeatur, Romam pertraxit, niai quae ab apoetolo Icadne ac­
malpm tribuendum iis qui iudici nolunt aa submittere, ceperat doctrinam, ad Romanam acilioet aedem causa·
neque epiaoopopim auctoritati adhaereto. Et boo eaaet fidei et omnium eccleaiarum eme referendae? niai
medium veros eocleeiae filice a pervicacibus discer­ doctrina quae Paulum, poet canoe quatuordecim a tua
nendi.1' Hucusque fidelissimus aanctua.
B vocatione, impulit Hieroeolymam secundum revela­
De traditione nunc perantiquiaeimae eocleeiae tionem accendere, et conferre cum columnis eocleeiae
Smyrnensis, quaa convenit integre cum capite IV, evangelium quod praedicaverat, ne forte in vacuum
vobia nunc aliqua delibare mihi humiliter poscenti durverat vel cuourriaaet * ?
concedite. Tectam invoco aanctum Polycarpum, in­
Et animadvertite, patrqp reverandiaaimi, . primo
signem illum virum apoetolicum, totiiss Aaiaa prin­ quod Polycarpua Romam petiit potieeimum propter
cipem, uti eum vocat eanctua Hieronymus ‘, qui suas contraveniam de die, quo Paacha a fidelibua celebrari
litterae fti tanta fuie» veneratione betatur, ut in debebat; timebat enim ne a communione eocleeiae
publicis ecclesiae conventibua legerentur, et tantae Romanae, id eat catholicae, extorna Asiani declara­
acientiae, ut ipeo Hieronymi», tantum nomen I non rentur. Quanto magia ai de fide et de dogmatibus
ageretur, de fide inquam, aine qua impoaaibile eat
act ausu· in laiinum vertere aermonam, ita ut lugen­
dum ait quod una solummodo, ecilicet illa ad Philip­ placere Deo, et quae ut numquam deficiat in illa
peam·, ad noa pervenerit. Ad Polycarpum «x. aeptem eocleaia, rogavit Dominue?
Secundo, quod eet plurimi, de hac Paachatia cele­
angeli· Apocalyptic
*
loannea, a quo doctrinam et or­
:
*
dinem episcopalem accepit, verba laudi· et' praeconii brationis quaertione audiantur haec Irenaei verb·
clarissima scribit, et unus eat cui nulla neo minima· , æolynarpua cum Ioann· Domini discipulo, et cum reculpae lab·· inuritur, aiouti animadvertit aanctua liqui· apoatolia, quibuacum familiariter vixerat, eum
Ioanna· Chryaoatomua, digniia propterea quod aua morem perpetuo obaervaaeet (Paecha celebrandi de­
•edm semper steterit, et stet immota in medio aliarum C cima quarta die luna·)." Ergo non arbitrabatur vir
sex, quarum . omnea lugent ruinam, quaeque nuno ille «anctu· loannia et aliorum apostolorum Domini
approbationem sibi sufficere, vel Asianarum ecclesia­
Smyrnenaia eoohaiae sublectae eunt iuriedictiooi.
rum exemplum suffragari, ut aecura et tranquilla
Verum mari mea auctoritati· Polycarpi testimo­
nium et prae omnibus habandum, namo poteat dubi­ conscientia moram suum aequaretur; nam Ireoaeua
tare : „Ipai enim (aunt varba sancti Iranaas in apiato!· Mt: loannea, alii apoatoli, Asianae provinciae epi­
ad Florinum, qui cum adhuc puar amat audivit Po­ scopi stabant cum illo. Habetis apoatolioam auctori­
lycarpum), ipai cum loanne ac reliqui· qui Dominum tatem, habetis ecclesiarum orientalium commune
viderunt intercemit ooneuetudo, quaaqus ds Domino exemplum, et tamen Polycarpua Romam petit, ut
«x ipso audiverat, de miraculi· illiua etiam, ao de Petri successoria ante omnia supremam auctoritatem
doctrina quaa acceperat, referebat, cuncta Scriptam· •xqutrat, cum Petri successor possit aliud definire
consona ·.“ Et in lib. Ill contra haeream : ,,Hasc do­ cogtra loannem et alica apostolos: quae quomodo
cuit semper qua· ab apostoli· didicarat (Polyoarpoa), conciliari poasint cum eorum aenteotia, qui apostolo­
rum auctoritatem eandem ao Petri affirmant, cum
quae et eocleaia· tradidit, «t acia aunt vara
*.*
Testi­
monium ergo Polycarpi eat teerimrminm apostolorum, ipai·'dictam ait «aqua ac Patro: QMacrnnqNe olligo...
**
SioU aMt m
* Pattr
*...
*
Docet
*o*
»e
eat testimonium «ectasi·, eet Matimouium lean teriti
Chriati.
geait» ', vel aliorum Metentia, qtii «piaqgjorum oonHiat» pramactis, qua· a Polyoarpo sint hastata •anaum antecedentem vel oonaaqoMtem ad Romani
nscmm eat videre. Et primam audiamu· iterum Iro- t pontificia cooatitutiooea d· moribua «t fida firmandas
nasum in citata epiatola: „An>neti tautporibu· Ro­ requirunt, ipsi videant. Mihi «t in sodaaiia nostri·
Asiani· anteibo·, qui aeooaaaarant Polyoarpo,, ip··
mam venit (Pclycarpu·), ot cum intar illo· de quibus­
)
*
dam alii· rabo· modica euaat oontroverria, statim mu­ vidatur vir (loquor aasnper cum laudato Ironaeo
tuo paria oaoulo w comptai suat: da hoe capite (id multo maiori· auctoritati·, at fidelior veritati· testis
«at de di· Paaohriia aslsbrandas) non magnopar· inter quam omnes sliL
Tartio Polycarpua · Smyntis iter arripien· «pent·· contendebant. Et Ansoata·, addit Iregnau·, in eocfaia conaacaamii munua Polycarpo honori· canae eon- bat, Romanum pontificam Asianorum motum saltem
' oaaaiL
**
Quod notandum, revarandisaism patre·, torn totaaio, nisi probare voluisset. Et re quidem vers
ut oogMmatnr etiam ab illo a«vo coram beatiarimo Anicetue cooamunicare non destitit cum Asiae eopapa loco ipaiu· ondsariatiam oonfioar· magno honori
habitum fui···, tum quanti Polyoarpua apud omnea
1 D* sMa MaterAsm «·»· xVn.
• bm·· ate-Π· *·
• latsr agg. a IreaaaL Ot Klgns, Pute. gnaa. t VU,
ΡφΜΗ.
• Ma. tears·. M, m, sag. A

1 ttetea hs. dc
• VirgiL AsesMos HS. VIH, v. M.
» Osi. Π, 1-··
< W1·*

sd nsafam hs. sii.

>Msttk.XVI, 11
• is··, xx, n.
• luth. xxvm. i».
• Ate. fana Ob. m, ss». m, s. M.

te

•Μ

(ΧΗΜΒΜΑΗΟ GSORAUB ΜΡΗΓΑβΜΟίΑ QOTNTA M ta
* IMO

·#·

tireii», qua· amam aamam retiMMiu·
*;
quad par A atfataaa oatelagteom ab omaite·» atholi» admiaaam:
■anetnm banaeum SeymeiÎi orvitetia gtariaa «t Actaonre aoat sappiuitareu» Kate Mac temperie,
«avare lairo mode firmari vidatar. laaqMtevitiMaap·· <|Mdl pnfcitMÎ *4
ûrfiIlihÜMn
ΜοΙοπνβ ΜβφβηΙη·» et Ait mmîm
<mb*nu* opre te ilia val ilia media adhibere, que· aengaata
litedriaarnai earioresaimu· exploratur, Moaadaai Tarrent; temper at remeteatia pereonali indiget, n· rent
tnlliMiom, reetaa^aampar «atbolieaaquu doetriaa· ■altem in uaedMMnam election·, neque hamo hae rempropugnator, iuxta Fiwhinm Unda atua doctrine? •eantia deolaiubnr omnimoda infallibilis, eciUtet hae
Qoaa PolywjM» ab apoatoli· accaparai, atadnaa Ire- aaoau qaod infallibilitati· doatom pomidaat sicut ali­
naaoa, août arua verba, audiobat noo in charta, aad in quam naturelam facultatem in omni re «vernandam
corda aa conaignana, at aampar par Dai gratiam aa Profecto naqaa omnipotens «et botoo, at tamen Dare
mania revolvit’. Hinc aoa doctrina noo fait aua, impartitur coi vult potestatem miracula patrandi;
aed Polycarpi, qui cum alii· miait eum in Oalliaa, ut nagabimua na hanc facultatem «aee paraanalem, quameccleeiae orientalia et occidentalia eitnul Iraoacua via non ait habitualia? Idam da infallibilitate dicen­
ereat lumen, et faoeret utreaque unam in fide, ita dum.
ut iure Polycarpu» salutetur ab antiqui· acriptoribua
Et re quidem veau personaliter aampar a Cbriato
q Gelliarum apostolus.
verba ad Petrum dicte fuerunt : Tu et Petnt....
Quae tu eiligaverie.... Tibo dabo.... Bogavi pro
Interim, bona vestra venia, dicere mihi liceat,
quanta cordi· mei laetitia huiu» filiationi·, inquam, te; eooe quater tu; ubi adveraariu· neater invenit
memoriam semper vigere et perennem in florentiaaimo quod non ait ipae? Et ideo in opere ll trioofo della
mia rede, operd eximio Gregorii XVI venerandae
Galliarum rtgno, et prasaertim in Lugdunensi pro­
memoriae, id requiritur in pontifie», ut rit ipae con­
vincia perdurare agnoverim, cum officio vere aalebroao fungerer, eleemosynas oatiatim colligendi pro victu· de veritate, quam proponit credendam. Oportet
eccleaia Smyrnis aedificanda ; et tunc omnea illi epi- ideo quod peraonalia ait hanc divina aauatentia.
Igitur haec eat, quam a Polyoarpo acoepimu·,
•oopi, quorum magna para eat hic ante oculo· meo·,
mihi testati eunt eorum devotionem finniaaimam ad vere doctrina, et hanc «artam tectamque aarvabimua ;
et coram robi» quod aunt in eo chriatifidei·· per me
omnea doctrina· «ancti Polyoarpi.
Nuno ad Ireoaeum redeo. Omnea noatia eiua proclamant, adiuvante Domino, ad quem tota die ··verba, quae pro eoderiee Romanae dignitate et auc­ condit oratio nostra, illa quam in mima aancti Poly­
toritate scripait, et hic aaepe citata
:
*
„Ad hanc eo- oarpi poet Aimmunionam canimua : „Quaaaumua, Do­
cleaiam, propter potiorem principalitatem neceeae eat mine, ut in ea doctrina, quae de pectore Filii tui ad
omnem oonvenire ecclesiam." Dolandum sane, quod loannem apoatolum, at de huiu» ore ad beatum Polytextu» groecus Irenaai, qui antiqui» patribua tanto in carpum manavit, permaneamua in aeternum."
Nunc autam ai vulti· (murmur), pauca verba
pretio fuit, integer aie exciderit, ut ea dumtaxat tem­
porie edacitati subduci potuerint fragmenta, quae poaeum addere de difficultate, quae mihi eat propoeita
■criptis suis inseruerant patre· graeci. Noa moramur contra hoc acharna circa Graeco· lohumatico·, qui
cavillatione· ab haeretici» conficta·, ut Irenari tex­
•emper magia erunt ab unione cum eccleaia Romana
tui vim eriperent, qua pollet, vere mirandam. Non alienati, u hic canon aliqui· proponatur....
•at nobis advenue eoa, qui fori» aunt, colluctatio, at
Emmentiaaimut proree» oordmalu de Angeli»:
inconveniena valde aaaet eadem arma adhiberi poaaa
Hoc pertinet ad diacumionem generalem.
a nostris «ibi pertundere. Ubus vel duo ai aint, Per­
ReverendieeÙKtu aredor. Bene, cedant verba
am» diceret, turpe et miserabile !
Quidquid vero ait de aliqua vooe diveraimode a tintinnabulo. Ideo verbi· Irenaei1 ipaiu·, quibuacutn
diversis beUeniati» interpretata, illud palam sst om­ coepi, liceat mihi finem facere : Non exquiratis a nonibus, qui aolia luesm perfricte negare non audent, bi· qui inter Celta·, ille dicit (inter Barbaro» et Tur­
quod ad ecclesiam Bomanam, videlicet non ad urbi· ea· dicam ego), moramur, atque in barbara lingua
ut phuimum operam ponitnu·, verborum artificia;
amplitudinem, populorum frequentiam, non ad for­
verum «a qua» «impliciter ac vulgari aarmone, «ed «x
tissimos eius exercitu·, gloriosos de toto orbe trium­
pho·, non denique ad Camarum maiastatem, aed ad conacientia, non ad benevolentiam captandam dixihanc eocleaiam, in qua eadet vertex apoatolorum, ne- mua, benavolo tamen animo vobi» dicta aunt, pari
oeaae eat oonvanire, quia aio a Domino noatro lesu animi benevolentia voa ut «xcipiati· rogo, eaque'ipai
Cbriato oonatitutum aat, non tantam europaeam, utpote nobia eruditiore· quaai aemen apud voa ampliafrioanam, alexandrinam, hieroaolymitanam, antio- fioabitia.
obaoam, oonatantinopolitanam at oriantaiam acoleriam,
ORATIO
•ad omnem, hoc eat, aoa qui aunt undique fidei··, ut
(
reoeremii patrie dotmm Georg» KrrmgUm
membra cum capite, convenire, neo latum Unguem ab
archiepieeofi ΤταρτΆΜίνΰ
*.
eius communione diaoadare poaaa. Eat varo id naoaaaa
Eminantiaaimi praaaidaa, emineotiarirni ac reve. duplici da oauaa; altata propter potiorem principali­
rendimimi patre».
tatem aau primatum, quam prae cretaria obtinet; al­
tera vero, auia in aa temper oonaervata aat, quae eat
ab apoatola vate· fidei at pietati» ainoarae traditio.
Immotum ergo ex Irenreo restat da infallibilitate
privilegium in summo pontifie·.
Neo matoamue, ot iam dictum aat, grammatico­
rum ferula· propter novitatem nominia? Pro infal­
libilitate noa uddare poaanmu·, quod haec infallibilitaa ait oonvanians Ipm» ecclesiae oapiti. Nam pro
brevitate ingenii mei fateri dabeo· romd'intelligare
non potui, quomodo haae inftlubiltfaa conveniat
definitioni et non definienti. Id mihi videtur contra
‘Iptet. ad,
*tastesre
te. te
• Adv. hasten Bh ΙΠ, «sq. ΙΠ.

Ambonam aaoando oonfidena amori illi «Mquitatis,
qui in vobi· regnat, quod auditum attentum praebere
parati aitia, etiamai non omnia qua· proferam oonaona
aantenti·· plurimorum futura «int. Ne taedium vobi·
interam, analytic· tantummodo exponam ea. quaa
‘,Adv. haarea Hk, I, pnat a. A
■ Argataetan : .AnUafiae·
··
*
Tiapaaaatteat »»a|a»»nu
•at 4» no·· re· I* re taati naMaati Mmpwtii batetar. Nm
Ha te aUt< eeueiliteaatan teiaredixit. P>i|»alt at n atiare»
eligaaeutar «riatefi «ai ateapate «t lalteu·· n»ialir»t,
a· Mute ad Hagrëreti»·
*·»
ganarateai rataveat. Addidit te

peete

AM

M 4a MTÿM
*

Ü· QAM

MM
•1·

807

A. 8B88IONR8 PUBLICAR IT OOMÜpBATWlUBB (HOWBALM

aliter dieturua fuiaaeœ, «t tdà» quidlaatein eette m> oontaattiooee seiigeimatur, teetireMagoompta errrigebantor, faeta «uminabantar, textas varifioabantur,
«HeodatD μποομοι idmud. '
Nihil igitur, aminaatiaeitni an reverend irniini et secandam eriticae regulas axponehaatur, «t omnia
patras, addendum «at, mea Mutantia, in hoe capit· IV oomîIso submittebantur, ut pancseeiusM otitioea
ad definitiones tn prionbua cottciliia editas da magi­
habebantur. Sis iterem ia poatarioribos concilii»
sterio Romani pontificia. Ratio huius «antautiaa aat, exempli gratia ia Tridaotino et Coaritantienei habe­
quod modua diaouaaiania, quern sequimur, non videtur bantur oongregatioqM spaciales ad inquisitiones spe­
inquisitionam aliquam dare conciliari definitioni novi ciales faciendas, ad oongragatioMm generalem deinde
referendas. Vix mihi videntur media haec ad veri­
dogmatie praemittendam, cum in boc capite IV quae­
stio praecipue ac quaai^ totaliter vernetur in factae «t tatem assequendam eatis perfecte adhibita fuisse;
testimoniis verifioandis «t expendendis. Nemo foraan quaestio namqOS maximi motnanti examini libero con­
ciliari proposita fuit. Magna opera «t eruditione diu
eat, qui nostris interfuit discussionibus, qui non ad­
in ecclesia certatum fuerat inter diversarum senten­
mittat ad hunc finem non ex toto idoneas eaee disser­
tationes quantumvis doctas, quas audivimus, fortuitas tiarum hac de re fautores. Quaestio praeterea eet,
quoad ordinem, deeultoriM quoad materiam, nonnulla cuius termini .non parum adhuc indeterminati sunt,
tantum argumenta attingentes, et in absentia docu­ adeo ut vix minor diversitas inter sententias eorum,
mentorum nihil probantes, quia ex altera parte sub­ qui fautores, ut dicuntur, infallibilitatia sunt, quam
inter nonnullos eorum, et inter istos et eoe qui sen­
sequeris assertio facta vel testimonia prius citata vel
ii tentiam oppositam tenent. Sic disputatur inter fau­
negavit omnino, vel alio pronus sensu exposuit.
tores doctrinae de natura infallibilitatia, utrum ddnum
In his proinde circumstantiis et praecipue in
inhaerens sit seu charisma, vel potius assistentia in
defectu argumentorum, duo ex privilegiis Deputationis de fide, cui omnea nos tandem debitores sumus casu; de subiecto, utrum ulla vel nulla omnino
pro tempore et labore in servitio publico expenso, duo cooperatio ex parte aliorum episcopatus membrorum
ex privilegiis huius Deputationis, utpote advocatae requiratur; de exercitio, utrum ullae vel nullae con­
unius partis tantum, aequse discussionis omnino ever- ditiones requirantur; et sic de oaeteris. Hae porro
siva evadunt, privilegium nempe loquendi quoties et omnes quaestiones ex deposito fidei sunt solvendae;
quando placuerit et. privilegium conficiendi relatio­ ea namque solum infallibilitas ecclesiae est, quam ipsi
nem distribuendam' reverendissimis patribus iuxta contulit Dominus noster lesus Chéistus: et quid
modum videndi unius tantum partis. Quaestio nam­ existât in deposito fidei, inquirendum nobis est per
testimonium a verbo Dei scripto et ex traditione.
que ad fidem spectans cum ad concilium oecumenicum
Praecipua documenta huius testimonii congesta
refertur, dupliciter spectari debet.
fuerant per fautores diversarum sentent iarum, sed
Primum ut quaesitum vel dubium propositum
tribunali natura sua quam maxime ad illud solvendum singuli ea ad suam partem trahere conati fuerunt.
idoneo, et ab eo tribunali more humano tractandum. Quis igitur non speravisset quod nunc demum om­
nia ea testimonia tantopere controversa, et ex quibus
Quaeritur scilicet quid de re tali in deposito fidei
inveniatur; et responsum «ruitur ex investigatione \ota pendet quaestio, iu oopcilio nostro ad trutinam
historica, more solito instituta: ad hoc humani laboris ' vocata fuissent, ut tandem quae esset eorum vie
opus accedit deinde promissa Spiritus sancti assisten- manifeste appareret? Quod si documenta ista omnia
tia, ut quod ex investigatione peracta oertissimum iam in ipsa congregatione generali producer» et. probare
evaserit, in quantum sinit humana infirmitas, fidei
nimis esset incommodum, quid prohiberet quin ad
certitudinem assequatur. Summa igitur diligentia -Congregationem specialem paucorum reverendissimo­
laborandum est, omnibus humanae inquisitionis regu­ rum palrum ex utraque parte «electorum committere­
lis adamuasim servatis, in investigatione facienda, tur inquisitio specialis, et relatio cum sirgumentatione
quae iudicium conciliare praecedit, et eo fuagis quo ad congregationem generalem deferretur, ut aliter
maioris momenti practici et magis ad tractandum similibus in casibus fieri solitum fuisse supra vidi­
diffiche iudicii obiectum sit. Quae vero sint prin­
mus ? Talis commissio nihil officeret muneri Deputacipia et regulae inquisitionis humanae in veritatem, tionis de fide, quae prorsus alium acopum et aliam
[latet tum in praxi conciliorum antiquorum tum in operam habet.
Hqe sunt, eminentissimi praesides et reveren­
praxi fori, in praxi senatus, in praxi coetuum ecientifioorum. Omnia in iis ad unum diriguntur, nempe dissimi patres, rationes propfsr quas hanc emendatio­
ut primum in causa Caeli propria cuiuscumque facti nem proposui, nempe ut in titulo capitis IV verbuio
testimonia vel criteria clare, quantum fieri potest, maifitternim substituatur pro verbo ..infallibilitate" ;
constituantur; deinde ut dubia dare circumscriban­ et in corpore capitis ita sint verba, ut nihil addatur
tur ; denique ut ex iis praemissis communi intelligeuiis, quae antea definita, sunt.
tia positis ratiocinando procedatur ad obiectum in­
quisitionis in suo ordine certitudinis, probsdiilitatis
ORATIO
vel dubii statuendum, cum res investiganda ait con­ reverendi patrii domare Saloaioril Nobili-ViUUetchi
troversa. Haec ratiocinatio absolvitur par paucos ex
arekiap. ep Atueintaoi et Crugtdaai >. -χ
utraque parte plene de iis arguentes coram tribunali,
Eminentiaaimi praesides, eminentiaaimi at revequodeumque ait, et invicem respondentes, quod fit,
ut non raro accidit, cum testee et documenta coram rendiasimi patres.
Antequam tractationem aggrediar de capite IV
toto tribunali minus commode vel omnino non exa­
minari possunt : et ei res «at oontrovecaa, ex utraqoe eohamatis nostri, inter «mimorum aeattw, quibus pacis
parte selecti, qui instituant investigationem ex com­ haec et charitatis sedes nonnumquam turbari viag est,
muni assensu, ad tribunal referant de factis certis liceat mihi, vere omnium vestrum minimo et fratri
et dubiis per examinationem stabilitis, «t coram eo inter fratres, suavissimi Doctoris gentium verbis ora­
tionem meam exordiri ac veluti auspicari: Si qna
arguunt et respondent.
.
<
Non aliter in oonciliis oAumaniois actum fuisse ----- -----i Anrearetaia: «ArsUsfieeapas «fimapM AntareaM «t
historia testatur: sio in notis concilii IV tories apod
Ctagalsaas piepusait aMitisasm qaM laitetar «ab aaaaarett·.
nos citati his disbus, documenta ipaa semper in Haribas aassm ia jcatiids iafkUiMUtaSs «seseaii «stasteaa
medium afferebantur, genuina ab apocryphis post «aad «i rite eaaia tataiUgaatas, desaltatas «amseavaateereh
*

/

Μβ

OONQRBGATIO OBNSRAUS 81PTÜA0BMMA QUINTA Μ Watt ICTO

«1«

eontolatio m» Christo, ti quod «atoSô·· efarsMw, ti A aat gubernana, aad imprimis ijeam : ptMtevqaatoçm aoowtot Sfiritue, ri gaa CTaeevu msMirtwm
,
*
aa- quod anim positivum aocepit a suo divino institutore

fiete gaudrimi aiwaa, ut idem snpiofw aaaaiaai choriWtfttl

per contentionem, Mi m humditaie tuperiorte tibi
invicem arbitrante». Hoc eirim tentite m robis quod
et » CbrMo letu ‘. Quid enim nobilius timui ac dul-

praeceptum
Doceto ornent genito1, fundamentum
ipsum et causa omnia directionis aut gubernii nulla
eam potes?, niai ipea ventas de fido aut moribus ab

bqminibus aemper et ubique pariter tabenda. Qua
igitur ratione supremae huius societatis potasûü

eiua efferri poterat? Verborum istorum divina qua­ dooendi ius verum ao propriam denegare possumus?
dam harnmnia emolliti nostrum omnium animi
Num aliqua societas aliter quam per sui ipsius supre­
meateeque eonquiescant. Unio nostra ac in omnibus mam auctoritatem existere potest, aut vivere, aut
ad religionem spectantibus splendidissima concordia operari? Nonne ontologies lex est, quodlibet ano ut
ea est, qua nos amant et sequuntur christifideles, qua existât et operetur, unum esse debere? Societas autem
noe spectant et terentur ii etiam, qui ex mundo sunt quae nisi una sit, mera evadit individuorum aggre­
gatio et non societas, unde tandem accipit ut una sit.
impii et profani ; ea est quae custodit verbum xanum,
irrepreheiuibile, ut iit, qui ex adverto eet, vereatur, nisi ex suprema sui auctoritate ; et proinde unde nui
nihil habent malum dicere de nobit
.
*
At quo signo ex hac auctoritate accipit ut existât, vivat et operetur?
nos unius fidei et char itat is eeee laetamur? Quo innixi Ergo cum inter huiusmodi operationes fundamentalis
fundamento unitatem nostram perpetuo servandam sit et essentialis docendi operatio, per supremam sui
eeee confidimus? Bern dico, de qua nemo unus B potestatem, id eet, per Romanum pontificem ecclesia
dubitat inter catholicos. Raetum dico quod ante om­ Christi doceat necesse eet. At animadvertite non
nia conciliorum decreta, ante omnia pontificum quamlibet docendi rationem, sed infallibilem ecclesiae
responsa, ante omnes decretales evidentissime celebra­ a Christo fuisse oonoMsaui: ea enim infallibilis do­
tum est, cum ipse Dominus noster suae ecclesiae aedi­ cendi ratio ad conservandum fidei depositum neces­
ficium notans ae signans apostolorum principi aiebat : sario requirebatur, ut per se patet. Cum igitur
Tu ex Petrut, et cuper hanc petram aedificabo eCcle- suprema ecclesiae potestas, id est, Romanus pontifex
loquitur ad fidei depositum conservandum, infallibilis
tiam meams.
Omnes igitur rem supponentes extra omnem eeee debet.
disceptationem positam, tranquillae mentis aemula­
Merito igitur schema nostrum in suprema Ro­
toris charitate in sublimem illam a ChnsJiZDonnno mani pontificis iuriedictione supremam quoque com­
constitutam supremae Romanorum pontificum digni­ prehendi statuit magisterii potestatem esunque infalli­
tatis excellentiam ipsam mentem et os nostrum con­
bilem. Quemadmodum enim regendi et guliernandi,
vertamus, quae adeo summa est et suprema, bt de ita et docendi suprema eeee debet Romani pontificis
illa admirabundus sic altissime loquebatur sanctus potestas. Numquid Christus cum Petro in eccleaiam
traderet jiotestatem, distinetiondhi ullam posuit inter
('yrillus Alexandrinus
:
*
..Filius Dei quemadmodum
ipse a Patre accepit ecclesiae et gentium sceptrun^et merae directionis potestatem et potestatem docendi,
potestatem super omnem principatum, et super omne ita ut altera suprema, altera vero alii obnoxia evaquodeumque est, ut ei genua cuncta curventur; ita deret? Absit: immo pro suprema dooendi potestate
eanidem amplissimam potestatem Petro et eius succes­ explicite et particulariter dictum legimus: Confirma
soribus plenissime commisit". Atqui id mihi, mea fratre» tuoe: rogavi ne deficiat fidet tua ». Si igitur
Romani pontificis auctoritas suprema est, ergo in
hac oratione probandum
*
proposui, nobis de Romani
*
pontificis primatu, uti catholicis par est una consen­ docendo infallibilis existit. Atqui supremam rem esa:
tientibus, neque ulla dissensio esse potest de hoc omnes fatemur: quid igitur et infallibilem reae simul
schematis nostri capite quarto, ita ut contentiones omnes non fateamur?
At non minue connexa ret Romani pontificis inomnes hac in re inter nos exortas, abstractas potius
et aequivocationibus fotas reperire malim, quam reales fallibilitas cum ratione seu fine primatus. Finis pri­
matus, ut probe nostis, eet unitatis conservatio, ut
et concretas. Ne nostra fiat dispersio, hac etiam in
re sicut in castoris unius labii et unius sermonis in­
unum sit corpus, una fides, unum baptisma: haec
unitas ita est essentialis ecclesiae Christi, atque ita
veniamur et simus, immo certe invenimur et sumus.
Et sane quid in re nostra iuxta perpetuam eccle­ ipsius orthodoxies tesseram constituit, ut si a fidei
siae fidem statuendum sit, evidentissime constare unitate deficeret, ipsa ecclesia deficvret. 8ed si pri­
puto. Mitto hic singula Christianae antiquitatis testi­
matum istum Christus instituit ad hanc fidei uni­
monia referre et expendere: opus enim aggrederer, tatem, totiusque eccleaiae in uno corpore compagem
quod saepe saepius in nostra hac synodo a doctissimis conservandam, certe ei qui primatum tenet, eam om­
patribus confici audivimus; et ita potius mihi disse­
nem contulit auctoritatem et potestatem, quae ad
rere liceat : Ponamus citra omnem controversiam sublime munus implendum omnino [oslulatur. Atqui
primatum haberi non modo honoris, sed et verae pro- unitae ex veritate, quemadmodum ex errore divisio:
, priaeque iurisdictionis in omîtes quotquot sunt ebriati- • ergo ad unitatem fidei conservandam essentiale me­
fideles sive episcopos, sive clericos, sire laicos. Ex quo dium est veritatis certissimum magisterium. Qui
primatu, nisi verbis ludere velimus, immediate se­ aecus teneret, Christum Dominum faceret Romano
quitur iua potestatem exercendi in omnes et singulos pontifici fidai servandae primatum concedentem,
subditos, qui proinde non externo tantum obsequio, simul autem essentiale rei obtinendae medium dene­
sed interna animi subtectione huic potestati parendi gantem: quod quidem quam absonum sit a Dei
sapientia, nemo non videt. Unde recta inquiebat
relative obligatione tenentur.
Iam vero ecclesia est societas non modo regens sancti» Cyprianus * : ..Super unum Petrum aedificat
Dominas ecclesiam suam, et illi pascendas mandat
> PkiUs». n, t-a.
oves suas... Et primatus datur ut una Christi eccle­
« TJt. Π, ·.
sia, et cathedra una monstretur.'' Quid aliud quasso
• Matth. XVI, IA
• Uh. Tbieaarsrasi, ri Mae samta Tteataa hahsnda ia
«feeralo osatra Ottseae.
<a» aigaasnta· «rafrisae vHeter Maior, see »sdn< ex BsUanstes, De Brama» pratyka,
i Matth. XXVm, IS.
,
UKI. *
».«.
<
Ct P.A. Casant, & nrasaa riféntii as• bas. ΧΧΠ, SA
pssNmee ri apurants, Biaisa Imo, p arr.ae
* Dt uaUtie teeiteioe a IV.

A. 8K88IONI8 PÛBUCAK ST ΟΟΝΒΒΚβΑΤΙΟΝΒβ GnfRALM

811

«t mom catha
»
**

SI*

m icoissM dtostatev, ni» oath·- A indafcotihilitateui adetruunt «t oooatituunt. Atqui ut

dram unam veritatain aim irrar· doosctam?
aptius μ qua· nuno uaqus protuli una Motantia oomHaac omnia'qua· huousqn· protuli, ab omnibus plaotar, ipsissima verb· raéaraœ, quibo· vos, ravuraovobis, reversodisaimi, patres, taoari ac servari facile disaimi 'patres, allocuti estia sanctissimum patrem
concedetis; at nonnullonun aaxiatataa at timorea ihi anno 1862 in veatra protestations, qua· haeo aunt:
initium sumunt ubi reponendam am magisterii in- „Siouti enim corpus capiti ano ooniungitur mambrofallibilitatem in persona Bornant pontifici· schema nun compagina unica vita, ita nos tarum consentire
nostrum atatuiL Hinc magna oonquiritio facta eat|Rfttaoaaae eat

hinc magna contentio; actum ssse de apiaooporum
suctoritat·, adiudicari summo pontifici potestatem
depotioam in gregem Chriati, immutari ipeam eccle­
siae conatitutionemraeparari caput a^oorjwe aliaque
plura quae in animorum aaatu hic proferri audivimus
ah iia reverendissimis patribus, qui infallibilitatu
pontificiae praerogativae ea ration·; qua inachtaiate
proponitur, usque modo noa aaeeutiunt. Sed dicam
eia : Non turbetur cor vestrum neque formidet, noüta
timere ubi non eet timor: non in commotione Dette;
m pulchritudine pacis veritatem quaeramfes. Si doineaticia ^isce dissidiis sepositis rem tranquilliue
expendamus, imaginarium atque omnino «spernendum
apparebit discrimen, quo .duplex sententia in hac
svnodo iam pluries distingui visa eat.
Et eum praecipue ex iis oppositae difficultates
iam evanuerint ex expositione aliorum reverendissi­
morum patrum, attingam tantummodo eam, qua
dictus est, quod si Romani pontificie infallibilitaa
definiretur, separaretur caput a corpore ecclesiae. Sed
Romanus pontifex non docet separate: ecclesia enim
Christi vivum eet corpus, et usque ad consummatio­
nem saeculi Christo promittente vivet; at quemad­
modum corporis membra · capite sçiuncta vivere
nequeunt, ita nec vivit caput a caeteris membris aefaratum. Cogitari itaque haud potest universalis «piscoporum a Romano pontifice dissensus, quin simul
«velesiam universam defecturam teneamus; nonnullonun igitur erit dissensus, qui hoc ipso quod se a capite C
seiungunt, extra ecclesiam se ponunt, quia ubs Petrus
ibi ecclesia1 ; qui vero episcopi cum Romano pontifice
communicant, cum eo etiam sentiunt et iudicant.
Igitur cum imporaibile sit universam eccleùm · Ro­
mano pontifice non tamquam a persona pmata, sed
tamquam ab ecclesiae capite separari, Romanus pon­
tifex nqp unicus sed supremus eat ecclesiae rectfr,
pastor ac doctor : et quemadmodum ex eiua auctoritate
recipiunt epiaoopi ut auam exerceant iuriadictionem,
atque hic aut illic exeroeaat, ita ex infallibili ponti­
ficis magisterio recipiunt epiaoopi, ut unam vel aliam
veritatem cum eo revelatam iudioent, et fidelm sibi
commissos doceant. Absit igitur ut Romanum ponti­
ficem ab univeraa ecclesia separatum cogitemus: tunc
enim non caput aut doctorem ecclesiae, aed meram
haberemus privatam personam.
At oppouunt, episcoporum consensus aliqua sal­
tem ratione accedet» ad pontificia definitionem con­
ditio est ad eam definitionem tamquam infallibilem
recipiendam. Sed si intelligatur his verbis Romani
pontificis iudicia in rebus fidei et morum ex consensu
episcoporum expectare debere ut evadant ac teneantur
infallibilia, tunc supremae potestatis exercitiuih essen­
tialiter dependens poneretur ab iis, qui ipai suprema·
potestati divina institutione aubiiciuntur ; quod, ni
fallor, contradictionem involvit. At dum non puta­
mus hac condition· pontificiam infallibilitatem ease
courctandam, aimqi tamen tenemus ac firmiter credi­
mus, eam ease numquam defnturam ad Romani
pontificia iudicia extrinaeoe confirmanda et cohone­
standa Implendae enim sunt omnes Chriati Domini
promissions·. quae simul cum Petri primatu ecclesiae

Sed dum in mentem revooo vautrant illam proteatationam, reverendissimi patre·, magia magiaque
aluoeacere doctrinam noetri schematis, et omnino
evanescere quae noa inter et vos exortae erant conten­
tiones, mihi clarusime visum eat: ,,Praei nobis, ita
unanimiter loquebamini ad aanctiaaimum patrem, ut
bonus pastor exemplo, oves et agnoa caelesti pabulo
peace, aquis sapientiae caeleeti· refice. Nam tu eanae
doctrinae nobia magiater; tu unitati· centrum; tu
populiftumen indeficiens a divina sapientia praepara­

tum ; tu petra es, et ipsius ecclesiae fundamentum,
contra qqpd inferorum portae numquam praevalebunt.
Te loquente Petrum audimus; te decernente Christo
obtemperamus."
Haec omnia renovantes et nos fere omnee con­
firmavimus post quinquennium, ^um quotquot eramus
quatuorcentum octuaginta sex in altera protestatione
eumdem eanctiaaimum patrem ita allocuti sumus
:
*
,.Petrum per os Pii locutum fuisse credentes, quae
ad custodiendum depositum a te dicta, confirmata,
prolata sunt, nos quoque dicimus, confirmamus, an­
nuntiamus, unoque ore atque animo reiicimus omnia
quae divinae fidei, saluti animarum, ipsius societatis
humanae bono adversa tu ipse reprobanda ac
reiicienda iudicasti. Firmum enim menti nostrae est
attaque defixum quod patres florentin! unanimes de­
finiverunt."
Quae quidem omnia quid aliud tandem sonant,
ni» supremae auctoritatis inerrantiam et perpetuam
cum ea universae ecclesiae consensionem ? Cum igitur
nos eadem fide qua ecclesiam indefectibilem tenemus,
eam a suo capite numquam discessuram teneamus,
nulla erat aut est essentialis ratio, cur in schemate
de ecclesiae consensu cum Romano pontifice ageretur.
At quo clarior omninm hac in re communis sententia
appareat, opportuna mihi vi·· eat additio unius para­
graph! in pag. 13 post lineAn δ [7sn], quae poni

deberet infra primam et ultimam capitis noetri paregraphum, et quae ita se habet : Hanc autem supremam
magisterii potestatem sane ab omni retro antiquitate
temper exercuit Romanus pontifex tamquam pastor et
doctor omnium fidelium; eiusque decisiones ta extirpandit erroribus, atque dogmaticae epistolae omnt
tempore fuisse ab universa ecclesia receptas, patrum
testimonia ei concdiomm acta testantur. Unde notum
tUud, pontificem Romanum ex cathedra loquentem
errare non posse, cum scilicet ad Scripturam .attendens
et ad traditionem, quae t» «ecfesta Romana a tem­
poribus apostolorum incorrupta servatur, ac referens
universalis ecdeeiae sensum, assistente Spiritu sancio,
aliquid fidelibus universis credendum, aut ubique
observandum proponit ac praecipit.
In sequenti autem paragraphe, quae continet de­
finitionem, in qua nullimoda addi potest conditio sine
gravi periculo perturbationis fidelium in credendo,
ad lineam 17 [n ,] post verbum „cum" adderem haeo
alia: tamquam caput ecclesiae.
Hisce additis et Romani pontificia suprema in
docendo et infallibilis potestas evidenter exponi
videtur, simul autem quaelibet excluditur suspicio aut
dubitatio de potestate hac, qu
m
*
nonnulli definiri
i <X CMM OetteHm, ssr. V, viL Ï.

■ S. Aatass. sxpUa. ta ra *
b, a. Ml

• ΟΜΝΟΜΝϊμ ssr. VI,mL11; Mgra tXUX, MOb.

COMGBEGATIO GBNBRAUS UPTOAGESDU QUOTA SS tail 1S70

SIR

014

putant ac timeot indepeodentem, Mparatàm, ab- A mina typi· «dantor, «ad rogo ut una «altem probatio
•olutam.
were dogmatica præ ooulis mais ac patrum huius con­
Et haec omnia quae dixi, «apientiori vostro iudirno cilii ponatufr qua patebit episcopos per octodecim
humiliter submitto.
samia nuac prima rica, vi verbi Dei, expoliando· ease
privilegiis tam longo temporis intervallo sancitis, ec­
ORATIO
clesia plaudente. Donee hio lucifer elucescat oculis
returendi patri» domati Thomae Comtolip
meis, iterum atque iterum clamabo ut videam, et sic
archiepùcopi Halifaxiemnt
.
*
forsan in lumine divini verbi omnes pariter videbimus
Eminentissimi praesides, eminentissimi et reve­ lume$ et credemus, ut par est, etiam ante defini­
rendissimi patres.
Dum primatus summi pontificis eiuaque inerran­
tia. iuxta modum a pluribus patribus ac a me iam
expositum, a textibus allatis in capite quarto sche­
matis manifestissime comprobantur; tamen iterum
atque iterum repetendum duco, infallibilitatem ab­
solutam ut in schemate, dempto sensu eccleeiae sive
consensione episcoporum expressa vel tacita, nullo
modo hisce textibus fulciri.
De tribus testimoniis Matthaei, Lucae ae Joannie B

tionem.
Tribus textibus sacrae Scripturae iam absolutis,
nunc ad alia tria argumenta capitis IV procedendum,
et quidem paucissimis verbis. In formula latius
«ancti Hormiadae papae, de cuius tamen integritate
certe non constat, habentur haec verba: „In sede
apostolioa immaculata est semper catholica reservata
religio, et sancta celebrata doctrina.
*
‘ At vero, ni fal­
lor, ex hisce verbis non admodum recte deducitur
inerrantise praerogativa pro Romano pontifice ex se

pro viribus ac sincerissime iam absolvi, cum enixe

solo spectato. Immaculata semper in sede apostolica

ac humiliter iam ter exoptavi a reverendissimis rela­

reservata fuit religio: ergo episcopus Romae est per

toribus. quod unum testimonium saltem a conciliis

se infallibilis, non sequitur. De ecclesiis Lugdunensi,

aliis ecclesiis

generalibus rei quaedam pauca ab antiquioribus patri­

Massiliensi, Viennensi ac perplurimi
*

bus adducantur, quique ex iis sacris Scnpturae tex­

saltem quoad mera facta historica idem, ni fallor,

tibus umquam interpretatus fuit non pro primatu aut

dici potest ; et tamen earum episcopi non eunt neque

infallibilitate in vero sensu, quod non negatur, sed

absolute neque relative infallibiles. Sancta et imma­

pro infallibilitate prout exponitur in capite IV sche­

culata religio prius ac potius catholica fuit, quam Ro­

Et en responsio reverendissimi relatoris, qui

mana. Iam enim in omnem terram exivit sonus evan­

matis.

nudius tertius dignatus est conquen ex hoc am bone,

gelli, et in fines orbis terrae verba apostolorum, ante­

me infelice non audiente, quod alta voce clamassem

quam Romae divus Petrus sedem suam consolidareet.

pro clara expositione status quaestionis in schemate,

Si igitur Romana sedes protulit ea doctrimw
*
capita,

aut in relatione.

quae catholica sunt, id fecit m coni unctione cum aliis

Sed exousatum me habebit ille illustrissimus vir,

ecclesiis, quae cum ipsa semper communicabant, quae­

cum dicam quod non ita sit ; melius quidem foret

que ab apostolis vel saltem ab apoetoiitis \iri
.
*

si paucis verbis insertum fuerit in schemate, sine epi-

Tertullianus,

doctrinam

aliquam

ai'eej'erunt.

constitutionem

Si

ut ait

Romanus

ut

sco|M)rum cooperatione sive expressa sive tacita nihil

pontifex

valere summum pontificem, dum quid novi definien­

dogmatica habita fuit, eam non omnimode ex se et

dum

erit.

Sic saltem

sine

ambagibus haberemus

edidit,

seorsum hausit, sed ae thesauro et depo
*ito

quae

doctrinae

verum ac totum statum quaestioni·: sed de boo defectu

catholicae, scilicet investigando universalis erelesiae

in schemate alii quidem clamabant ; ego nec verbum

sensum, ac postea accipiendo consensum aive expres­

Hoc tantummodo ter petivi a reveren­

sum sive tacitum, sed perspecte cognitum, totius epi­

unum dixi.

dissimi· relatoribus, scilicet unum argumentum vere

scopatus.

autlienticum pro sensu schematis, id est ad excluden­

Innuitur igitur infallibilitas, innuitur sed non lo­

ab omni potestate vere iudiciaria in

gice deducitur ex formula Hormisdae, quia pontifex

dus episcopos

rebus fidei :

at

hucusque non

exaudierunt.

Nec

tunc non erat eonfuleitor universalis ecclesiae auctori­

tniruin igitur, quod sicut caecus in lerico et ego etiam

tatis, ac proinde eum non **
sc

iterum atque iterum clamaverim, ut dixit reverendis­

solum citra quemcumque consensum ecclesiae docentis,

simus orator, et nunc iterum clamo, ut tandem ali­

sed errare non posse cum tamquam caput eevlerise cui
ac

infallibilem per se

sibi adhaerentis, ore «no. quod eet

os

quando aperiantur oculi mei et videant. Sio in uno

adhaeret

tam fausto eventu tria portenta mirabimur, scilicet

oraculare ecclesiae, profert veram doctrinam univer­

caecum videntem, qui propter importunitatem suam

salis ecclesiae. Sic quoad formulam Honnisdae papae

et surdoe fecit audire et mutos loqui.

ab Hadriano II patribus concilii V1IJ propositam, ao

Iterum nunc

clamo, sed ita clamabo, non ut nova et integra volu-

ab eis subscriptam.

1 Argumentum; «Arehiepfoeoptui Halitaxiearis. Tro· tex­ D
to· qui in «ehemate afferuntur noa probare pontificias infallibilitatem : ideoque postularo se, «t aactoritas tiro concilior»
tiro eanctonm patrum afferatur, quibua eo raua addocta te•timoaia iateltigcnda eme «ertet Neo ex formula aancti
Hormiodae Romani pontificia inerrantium rite inferri, et ntiqns
In soetetia Romana semper ftosirot·· tabes catholicam re­
ligionem ; at id tactum esse ia eoniunetioae aliarum eeeletiaram,
qnarum sensum pontifices iarostigawerut. Ita etiam concilium
Lugdunense secundum explicandam; et dicendum quod pontifex
dirimit quidem fidei quaestione· prmcqmtiter et /bmUter, noa
•atom tateÜtar. CoaeUiam Florentinam detiWbae Romanam
poatificam eme dactorom» asa sxelaste tam·· eaberdinatis ·©etesia· pastarib··. Coaclotit pro iafitiUbilitate «t ia echemate
adatraitar, weqa· warn loeam affarri po··· tiro «x aeriptaria
tiro ex patribaa rive expatidUia tiroex ipssrem pontificum
oonatitaticmibaa Ex agemata aeqai astam poatifieem aeqsivatera toti oorpori dota^ti^ «pteeop·· aatam aHoivatere sero
•t fidetibaa aequari. (Ramer st risu «x omai parta) Ceastetit defiaitioaam paricatotiaataam e··· et dlflküam ad oro
*
dandam,

nes fidei, quae suboriuntur, summi pontificis prae

Non aliter de concilio Lugdunensi 11.

Quaestio-

caeterie debent iudicio definiri : supposito sensu ec­

clesiae «eu consensu episcoporum sive expresso sive
tacito prae caeterie, ut dicitur in eodem textu, ut
semper factum ac recognitum fuit in ecclesia., con­
cedo; secus, nego. Quaestiones dirimuntur a summo

pontifice, principaliter ac finaliter, concedo; totaliter,

in sensu quod in eo solo sit tota eccleaia docens, et
episcopi omnes sint una simul nihil, nego.

Hoc in

verbo Dei nullimode fundatum toto cbrde ac einceri·-

•ime credo.
Allatis a concilio Florentino identidem respon­
detur. Summus pontifex est pater ac doctor omnium
Christianorum, non exclusive ab aliis doctoribua sub­
ordinates ac subsidialibus, concedo; aecus, nego. In
concilio Florentino nullibi ne unum quidem verbum
de infallibilitate inveniri potest. Nec valet, illa

81& .

A. SESSIONES PVBUOAE ET ΟΟΝΟ
*1βΑΤΚ)ΝΒ8

GENERALES

81·

"Vubiéctio, quod infallibilitaa.pereoàalis sare non potaet
yel absoluta; nescio quidem quomodo haec infallibili'taa schematis nominanda ait- Sed infallibilitns schsmqtis noatri non potitt discerni a primatu tamquam
potentate executive ecclesiae. 8i id a Deo revelatum
foret, ac ut tale ab eodwia semper et ab omnibua re­
cognitum, concedo; (acue, nega Immo contrarium ex
verbo Dei scripto et non scripto iam liquido demooatmtum eet a pluribus patri boa huius venerandi oqçcilii.
Ratiocinationes ac^iaaertationea quamplurimaa habui­
mus tamquam responsiones: •*
1 notate, nec verbum
unum ex ore Dei, nec sententia una patrum, nec faotum unum authenticum ex tota historia ecclesiastica
*
hucusque
adductum-eat ad excludendam cooperatio­
nem efficacem episcoporum in rebus fidei. Et tamen
certe, peracto hoc concilio, praesertim protestantes
argumenta eadem contra nos afferent, typis ubique
edent, et quid eis respondebitur? Beati, ter quaterque
beati illi, qui in regionibus pure .catholicis vivunt!
Dicto placet et epv defiruetu eubecripei, totum opus
Consummatum st. de dogmate infallibilitatie nec um­
quam uno momento cogitare neceeee erit. Sed tunc,
dogmate facto, tunc praecise nostra difficultas in-ipiet. quatenus non. video, quid respondere possimus,
niwi quod ecclesia iqfallibilis id doceat, et in ha
* dis­
simile omnino erit omnibus dogltiatibus hucusque
definitis, quae in Scripturis et traditione man i festissime sunt fundata, ac evidentissime credibilia etiam
ante definitionem.
quoad motiva credi bili tat is
nego ullum esse art moium fidei, qui per se non tam
demonstrabilis est. quam quodcumque problème in
mathematicis (murmur). JLbquor tantummodo de motivis credibilitatis, non de probationibus ad eviden-

difficiUimum, * iam mirabilia fecerunt excogitando
systema, quod-caret/easni fundamento rationabili, ao
demonstrando quod non erat reapas demonstrabila
Etiam nunc, hac undecima hora adducamur, afferaaturtextus, etiam unus, ad probandum Jaod episcopi

Deo ad lioc ordinatis demonstrata, eet totius operis
simplement um. Huiusmodi collatio liil addit veritati
tofallibili traditionum|^rleeiae Romanae, quae in ae
ipei. divinae sunt, sed medium est ordinarium ab ec­
clesia usitatum ae a Deo ipso ordinatum, quo certis­
sime scire et demonstrare ~ possumus quod summus
(Kmtifex . ieras traditiones suae ecclesiae Romanae
salis consuluerit ac prae-oculis habuerit, antequam
quid de novo definitum fuerit. Adde nunc praesao-tiam prpmitaani Domini nostri leeu Christi cum toto
\ epijkipatu ac assistentiani Spiritus sancti suggerentis,
iie eccleasm docens umquam in haeresim incidat ; et
habetis a^kientum irrefragabile non pro duabus in-

sd concilium Constantinopoittanum, neque ad concilia
particularia, neque ad'concilia generalia, sed ad solum
summum pontificem tum facilis recursus haberetur
omni tempore. Unusquisque parvyhs in «'hola hanc
infallibilita|aoton suo cetechiu^Taddisceret tamqupm
primum, fundamentale, ac orfftium articulorum fidei

nullam partam habeant ia infallibilitate summi pon­
tificis
de fide agitur, et tunc quoad doctrinam
nullum dubium, quin corde uno ac unanimi voce om­
nes dioaœue: Piant.
Enates docete
. Eroe ntbwrewi sum *
... Cusu
venerit Pnuelitue doeebit voe omnia, et euggeret no­
bis '. Praecedat no» ‘.., Praecepit aobie Deue
praedicare ac teetificari ‘. Dic eaieeiae. Quod ei
eocieoiau» MU audierit
...
*
Oportet te (Timotheum
scilicet ) coavenari ’ ; in quo f non certe iu divo Petro,
sed conversari, ut Apostolus ait, m eccleeia Dei vivi,
quae eccleeia eet columua ei ftnuameutum irritatis.
In concilio Hierosolymitano lacobus dixit verbo Petri
concordare verba prophetarum : Quapropter, non quia
Petrus iam· sententiam irreformabilem ante eum tulit,
eed quia «damine facto invenit eam concordare cum

Scripturis, ideo dixit, ut Scriptura ipsa aaaeverat.
Quapropter ego iudirio. Haec omnia pro episcopia
eorumque juribus manifestissime testantur, ni fallor.
De fide eet totam ecclesiam docentem, episcopos simul
scilicet, eme infallibilem : ..Credo in ecclesiam catho­
licam·"
Per textus allatos mfallibilitas totius ecclesiae
semper demonstrata fuit contra omnee haereticos. Si
nunc uniis solus inter omnee episcopos inerrans sit.
hi textus : Euutee docete etc.... Etre ego tobwrwm
sum, nimis probant, et igitur ad nihil valent. In sym­
bolo apostolorum clarius, verius, mblius diceretur:
■ t laniCredo in divum Petrum et eius successorem. sancCerte et apprime cognoscere traditionem ecclesiae torum communionem etc. ; quia prima e< sola regula
Romanae, primum essentiale eet omnis de fide iudicii. >fidei, sicut lux mundi, Steque in dubio neque sub
Accurata liarum roniananim traditionum collatio, C modio, sed super candelabrum poni debet, et lumen·
«arumque convenientia et identitas cum traditionibus lucens in caliginoao looo conspici debet ab oculis totiu/
mundi. Non ad concilium Hierosolymitanum neque
aliarum ecclesiarum, ab episcopis tamquam testibus a

3

fallibilitatibus, sed pro una eademque infallibilitate
tum summi pontificis tum totius corporis ecclesiae,
a quo ut capuhtoet omnino inseparabilia Igitur quod
summus pontifex per se ac independenter sit infalli­
bilis ut in scliemate, et, quod omnes epiecopi, ut dixi,
sint nulli, omni caret fundamento, ut mihi, humillimo
inter vos, certo certius videtor.
Dato nunc quod summus pontifex ait infallibilis,
ut revera
in meo Aensu, reverendissimi Delatores
exprobrant .verum consensum episcoporum ecdeeiao
oAtholicae non requiri pro hac infallibili tat
,
*
at ed
* neque textti 13 unum Mc
hot
*reSeripturae$
nec senten­
tiam unem sanctarum pàtrum, nec constitutum unum
bummoruin potitificum, nqc decretum unum conciliorum genet Jium per mille annoe post tempora aposto­
lorum, usque modo adduxerunt,1 et ut intime in corde
mèo sentio, nec afferre possunt, et pro haç validissima
ratione, quia timeo quod non extent. De reverendiepimie relatoribus ipsis conqueri nolo ; opu« qùidetnenU'

notissimum. Si summus pontifex fuisset tota ecclesia
infallibiliter docens, ut nunc supponitur, iam de fide
foret ab initio ipsum solum esse incerantem, et nunc
non requireretur alia definitio : aed oajvoc tota anti­
quitas, ego dioo, tota antiquitas silet. Ergo summus
pontifex non erat eemper tota eoctoaia docens, ergo
neque etiam independenter infalhbnja
\
At tempus, patres praestentissimi, urget ; brevi. tatis causa unum tantummbdo testimonium ex sanctis
D patribus afferam, scilioet «x sancto Irenaeo, qui om­
nium antiquorum patrum est facile princeps summus,
amicus antiquae Romae ao unitatis catholicae fulcrum,
tit ita dicam. Post celeberruqam illam sententiam in
capitelli advereue Kaereeee:: „Ad hanc ergo eccle­
siam etc.", fere idem dicit, sed modo inferiori de veri­
tate irrefragabili divinae traditionis in tiliis ecclesiis,
et nominat eodesiam Smyrnae ac eociesiyn Ephesi.
In eodem capite de illa ecclesia Ephesi dicit : ,,Testis
eet verus apostolorum traditionis" ; et immediate post
. verba haec in sequenti capite IV dicit : „Quae autem

I Mattb. XXVHL 1».

• ib. xxvui, «a
•
•
>
•
’

Issa. XIV, M.
Mattb. XXVUI, 7.
Art. X. «1
Matth. XVIU, !(.
I Timoth. ΠΙ, 1&.

•Π

CONGRBQATIO «EOBAUB nFTOAGMOU QVWTA Μ Mi 1IX

M·

•uat wrliaia·, râm »η·— diligentia dihgava. ri ap- A ia «MptfM lima eapiti· IV, prarasriiai ia ulriraa
pnhradere ventatis traditional Qaid «aim? Et ai paragraphov ebi iagitar : „Rnor>aiiu· paatifiaam( «0
qaibm de aliqua modioa qaarationa disreptatio assat, in parsona beati Batti dictam aat : Ego Tegari pre te,
aoaraa oporteret ia aatiqaiHÛMa «anwt «calMa, ia ut non defiant fidaa teri... ri Mmrintia· drimm
quibas apoatoli coavaraati aeat, at ab ail'd· prwasnti ipsi, oriUcat diro pitra, proiarasi “ Noam at te, «
gam·tinni sumare qqod certum « re liquidum «ri? rite, «t ti ipat ptqpomiaa aunt at paraanalia? Nonna
pareona Petri, at In, at /idm tau panoanlitatam pabiiQaid autetn si aaqus apoatoli quidem Scriptui
·
*
mUquiaisnt nobia, nonne oportebat ordinem saqui tradi­ oam diri Priri, de qua in «rhameta, «part imi ma dationis, quam tradiderunt iis quibu· committabant ec­ monatraat ? Nonna «t haao psrsonalitas publica, nent
**
clesia·?
Ad dirimandte igitur controversis» da fida at privata ac omnaa eius dota·, omnino exclusive· no
•edesia Romans «at prima at longiaaime principalior, incommunicabilm ament, eictit quaacumque persoMr
aed non aat tota at abaoluta at sola in manta diri Ire- litas (ntmor ef rim·), da qua in pbiknophia iamdiu
naei, ut ipaiua verbum ..principalior" quam apta de­ didicimua ?
Quomodocumque sit, osrium ari, patra· prasatan-'
monstrat. Si rammus pontifex «umma fuerat regula
inconcusaa fidei, ut in «hauste supponitur, nonne ad tissimi, quod dogmate aamel facto ut in schemata,
•edesiam Romanam solam et non ad alia· Irenaeus doe infallibilitar docendi adeo personalis ac incom­
municabili· erit ia mmmo pontifice, quod nihil aliud
referiet? Ergo et traditione· omnium aliarum ec­
clesiarum etiam consulendae aunt, quarum tente· om­ episcopia relinquetur, mai oculi· douais ri non apart ia
ne· alii epiaoopi ecclesiae catholicae aunt ad hoc a ) simpliciter audire, approbare, obtempérai·, credere.
Sicut inter omn·· fidele·, ita nullum diaerimen inter
Deo ordinali.
Huc excerpta pene nine numere «anctorum patrum noa ac illo·. Propn·· oculi· examinare ut temper (to­
a saeculo 11 ad saeculum V in eodem sensu tranaripta tam eat, testificari ae vere ludicer·, ut mos fuit in toab originalibus habeo, quibu· apertieume demon­ clesie, tandem finis erit et quidetn in sempiternum.
Et fuitne ab initio sic a Domino revelatum ac ordina­
stratur, nec poritificem «olum une epiaoopi·. nec epi­
tum, in ecclesia semper usitatum ac ubique recog­
scopo· omne· «ine capite, aed ambo simul, epiacopanitum?
tum acilicet. eccleeiae catholicae integrum, caput et
Habetis «x argumenta nunc in achemato. quorum
membra, traditionibus omnium ecclesiarum prae
oculi· habiti·, unam eandemque infallibilitatem indi­ 'ne verbum quidem ullo modo ad rem refertur. Nam
visibilem a Deo, tamquam unum corpus eoelesiM do­ vera ac aola quaestio non eat, an summus pontifex ut
centi· ac indivisibilis accepieee, et quae duratura est infallibilis, quod omne· in vero sensu sacrae Scrip­
usque ad consummationem saeculi. Non duae igitur turae ri patrum libentissime concedimus; aed an ut
infallibilitate·, fontalia et derivata, aed una tantum­ infallibili· iuxta verba divi Antonini tamquam uteo·
modo immediate · Deo promiaaa ac data omnibus consilio et requirens adiutorium universalia ecclesia·,
•imul, inter quos divus fetru» ac eius successore· fue- in vero «it infallibili· per ·· solum ac omnino in' runt longissime'principalior··, episcopi vero omne· dependenter, ui in «ebemate; haec eola quaestio.
•oceeeorii. aed divino instituto indiipeneabdea, ita ut Quaestio est an in ecclesia Christi docente epiacopi
nec etiam ' olente· poeeimi» ullo modo renunciare ! omne· umul «int aliquid, an nihil omnino quam
iuribus, quae ab ipeo Deo nobi· concredita «unt tan­ cMteri fidele·. Quaestio est an soli divo Petro dictum
tummodo in depoeitum. Non possumus, patres pree- fuerit a Christo. Eunles docete 1 ...eme ego mbtt•tantiaaimi, negare, Çhristuni, qui eat verita· ipaa, em sum ... Sptntiu sanctu· docebit voe amuia * ; an
nobiacum episcopis futurum esse usque ad couaumma-' haec omnia Chnati» Dominus noster retractaverit cura
...
tionem saeculi. Hucusque de fide fuit, quod summus iam dixerit : .Ego rogati pro te, cotffirtaa fratree *
pontifex cum omnibua episcopi· aequa auctoritate Posce ag
M,
*
posce oves *
...
Privilegium exiguum
doceret univeraqlem ecclesiam; iuxta schema vero pauperculorum, quod nobia efUbropi· in relatione tri­
summus pontifex. atdua nunc aequivalet toti huic buitur, scilicet iudicium assensionis, approbationi· ri
auctoritati docenti. Ergo iuxta acbema omnte epi­ quod inslractionia vocatur, nugatorium est, incogni­
scopi ecclesiae oa‘holicae esquivaient «ero (ntmor ei tum in theologia, inauditum a maculo, novum ri igi­
rimtt), quod eat mathematice absurdum, et certe theo­ tur non verum in doctrina, ac veraciter non aliud
logice verbo Dei revelato non omnimode consen­ quam lusus verborum ad nihil vulen· pro proposita
definitione. Sex probatione· igitur in «ebemate om­
taneum.
Textu· allati in acbemate · aacra Scriptura ad nino praeter rem aunt.
nihil valent pro sensu reverendissimorum relatorum,
Sola difficultas est. non quod papa sit infallibilis,
ut iam lucide demonstratum eat. Textus a sancto •ed quaensm sit haec infallibilitas. quinam sint eius
Homnsdn, a concilio Conatantinopolitano IV, a Lug­ character·· ao conditiones: neo responsum unum nee
dunensi II ac Florentino deprompti praeter rem aunt ; 1 textus unus hucusque adductus fuit ad enucleandam
nam ai non fuissent, cauaa iamdiu finita fuisset, et •olam rem, quae vere in quaestione est. Porro millia
nulla amplius controversia hac de re inter catholicos excerpta a tbeologirtaoderni· ac ab historia soclssiahodiedum haberetur. Contrarium enim, quamquam •ties adducta sunt ad probandam ^ifallibilitatem,
m extremo sensu gallicanumi. quem et ego reprobo, quam nemo ex nobis negat ; aed BOi’ verbum unum
Kkœen ab ipaa sancta sede hucusque numquam nota- ad daaonatrandum, quod episcopi non sunt ut serf^er
tanpfait ; quod impossibile fuisset, si haec testimonia fusrupt vere participes in haec magna praerogativa
a,tribus concilii» pro infallibilitate absoluta sumini totio· ecclesiae docenti· : hoc mementote, patres praepodtifici· aperi· declarata fuissent (sabmtAmm erar- •tantrssimi, base sola quasetio.
mtpg Ergo nec textu· unus «serae Scriptura· in mnsu
Satia «uperqna iam dictum est de fide omnium
patrum, quem iuramento sequi tenemur, nec sententia nationum in infallibilitate summi pontifici·, sed de
una mactorum patrum, nec constitutum unum sum­ •ola ratione quae quaeritur, de quidditale «rilicat. de
morum pontificum, nec decretum unuq) -ekciliorum conditionibus huius infallibilitali·, noc populi irii
hucusque allatum eat nec afferri potest, ut ego humi­
> MstU. xxvia u-ao.
liter opinor, pro infallibilitate in «ebemate, quae
.

purissime et exclusive personalis eri, non obstantibus
omnibus in contrarium dictis, ut ridari poteri pene
Caram, oanaas
*.

roavs UL

• Ima. XIV, M.
• Ite. XXII, IS.
• Ira XXL 17.

u·

-----------

■

▲. ramons pübuoa* sr rriwnmttâW<ywi O—Miiira
■„ .... ~............

,

...... · ijb'Xiwi <dii m·

w

......... ■■■■■....... - -■ - ------ .----------

srequam uo ·β·Μ cogitaverant, m> atari·» a cathedra, «reatit orante ecstasis. Eted aea idee iataAibâÎB pSfS· {Ottd
4MaMNk· · tototo MMtoît
iater no· patrib
*
urequaa set» prespiiunre fait
*
efeOibiliB ^ejMa 8b4
vNMWMÛto?
<pae ad baae ocatroveniaai ia nceanitin Vatiww Ad μοΙμΜι SR
MMMrtf «Wr
4|WOd Ùl MhMMt
*
MKItWi MMMt itoaiUgmtor bw wte
Wt probsfW OSIMI îltM totiOBM MHp
*
wtoidη·» «mém; M ito istoU^ntor» to «κ Mto mmmm*
rnd tota eootasia infallibiliter taaa fasrit din· epimnpnmm paodaat infaUibilitss Boaaaai pontificie
Patro «dia, aat qaod aaa casterie apostolis eoramqao Iam wee ai ita iatailipnter, osnaiao raiirisadamssse
seoosssoribos ia opisoopata, aad soli divo Patre dictate iIImb MtottotiMn <HutotMo:
1* Quia aparta froata repugnat ordini divinitus
faamt a Doeiao: Eree wfaaaa <*a**
k
Hae prosas
impossibilo aat, ao pre vsrithte mai prj|Uiti in booss stabilito. 8i anim repetenda foret infallibilitasJUrespectu, Dei opitulante gratia, sanguinare fundere maai pontificie ex eoanoaa iudimali, ex apprebaurme.
paratus feram. Si emam haereticis aat aaa· protelan­ aa confirmatione episcoporum, meret omnia qmnino
tibus in patria mea infallibilitatem cummi pontificia ordo divinae: Patrea nen confirmaret fretrss, aad
vindicare vaUam, at facio, mana prima» at maxi­ confirmaretur; non poetaret oves, aad pareantur ab
mum argumentum amat : Sect ego oobieait *mm etn. ovibus; non «aat patre, cum iam non in sua ipsius
fide ac persona stabiliter permeant eretasia, aed super
at Petrum eme caput at primatem et oa oraeulare om­
nium apostolorum tota antiquitas teetatur. Ergo in iudicio et confirmatione episcoporum, quod omnino
boo unico vero ac probato sensu ab omnibus ooafiteorepugnat verbis Christi.
B
* Raucienda, quia aparté contradicit principio
2
dom eet.
Ex animadversionibus hucusque a me factia facile fidaq. Eat principium fidai iuxta bullam l uteam Do­
patet, quod pree omnibus novis. definitionibus illa mini Sabaoth *, quod decretis Romani pontificis ex
de infallibilitate summi pontifies omnino, ut mihi cathedra debetur plenua mentis et cordis assensus.
Iam vero ai per ee non sint irreformabiles constitu­
videtur, periculosissima eat ecclesiae ac sanctae aedi,
et difficillimum dogma ad credendum, exceptis ex­ tiones apoatolioae, omnino impossibilia evadit iste
cipiendis. Non multiplicatio dogmatum, aed praedi­ plenus mentis assensus, nec dari nec pruaoipi potrat.
Nam ut detur plenus mentis et cordis recensus, neceree
catio fidei quam habemus, valitura est ad maximum
lesu Christi ecclesiae bonum. Si me et pluribua in­ est omnino ut excludatur non solum omnis dubitatio,
vitis, hoc novum dogma hac de re faciendum sit, pree sed etiam omnis dubitationis possibilitas. Iam vero
manibus habeo emendationem *. quam eubstilueee si per ee non sint irreformabiles constitutiones Ro­
mani pontificis, ergo reformari possunt ; ergo adest
vellem pro ultima paragraphe capitis IV. Parcite.
dubium possibilitatis reformationis, et imposubilis
ooqnino evadit plenus iste mentis et coniis assensus.
ORATIO
Nec dicatur quod tunc ille mentis assensus praestabi­
reverendi patrie domini Cenoli de La Tear d'Anvergœ
tur modo aliquatenus suspeoaivo, ut aliquoties dictum
a-chiepitcnpi BUnriceneie1.
fuit. Si adest modus aliquatenus suspeusivus, suspenEminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­ «ftur, non praestatur assensus.
rendissimi patrea.
C
* Reiioenda illa sententia, quia pro fide catholics
3
Ad rem statim aine prooemio brevitatis causa de­
periculis plena. Cum uua haec ratio, et quidem op­
veniam: 1* de doctrina; 2
* do formula definitionis. time, fuit praeoccupata ab eminentissimo cardinali
Ex iis quae audivimus ex boo. ambone et quidem
Rothomagensi, ab illa evolvenda penitus abstineo.
vehementimimis verbis, palet duas de Romani ponti­
* Reiicenda, quia pluries damnata a sancta sede
4
ficis infallibilitate adrase sententias. Prior, quae est apoetolica, et quidem gratissimis verbis, et non ideo
doctrina ecclesiae Romanae, et ideo eodeaiae catho­ tantam, quod ad quosdam articulos redacta fuit, aed
licae, nam ut egregie ait Boasuetua noster: ..Fidos quia doctrinam ecclesiae Romanae doctrinae contra­
romana fidae totius eodeaiae" ; prior sententia tonet,
riam continet. Haec sunt verba condemnationis ab
Romanum pontificem in definiendis reboa fidei et
Alexandro VIII, ni fallor, factae
;
*
,,Οψηίχ et sin­
morum, quando loquitur ex cathedra, esos infallibilem gula, quae tam quoad extensionem iuris regalise.
per ee, et ipsius decreta per M irreformabilia eoae quam quoad declarationem de potestate ecclreiaetn
.
*
etiam antequam recesserit eedesire consensus Poste­ ad quatuor in ea contentas propositiones in suprorior vero, quae sub gallicaniemi nomine venit, nop dictis ooiqittie gesta... improbamus". Et adeo sancta
quod ob omnibus Gallis teneatur, quod falsissimum sedes semper illam reprobavit sententiam, ut omnibus
foret, sed tantummodo ex' eo quod ortum habuerit
illis, qui putem habuerunt in declaratione, oonsianter
in Galliia, tenet, Romanum pontificem reae infalli­ denegaverit institutionem canonicam, uaque dum
bilem quodam modo, id estçdummodo aoceaeorit eccle­ . praesentem retnictatioaem emiserint. Heec sunt verbe
siae consensus.
D retractationis * : ,Jdoiroo ad pedes beatitudinis vestrae
Iam vero si per ista vetba tantummodo inteUi- provoluti profitemur ac declaremus nos vehementer
geretur, quod quotiescumque papa loquitur ex cathe­ quidem, supra o«»ne id quod dici possit, ex corde
dra, statim aseentit eocleaia, verissimum foret et , dotera de rebus gretis in comitiis praedictis, quae
certum eat, quod quotiescumque loquitur fapa ex sanctitati vestras et eiusdem praedecessoribus summo­
pere displicuerunt, ac proinde quidquid in iis comitiis
i Macte. xxvm, »
circa eoolrei retinam potestatem ao pontificiam auctori• Tussietis, <aau ttMMIi smlaraUsstato prresHIbex
‘ tabem decretum censeri potest, pro non' decreto habe­
habetur sub na.it
• Arguaeataa; .ArcMspiseepse Masricenato srpsenii quas- mus et habendum eree declaramus". Unde non mirum
aau Barents. ecdasb» imtrins teertt sestpar sirsa pnaHSrlsn quod Benedictus XIV' «me in rebus theologicis vetreinfallibili tatea: aalUcsaau salsas taetrius» a B insuit peaU- tireimus dixerit de opere Boesueti cui titulus Deferuio
Idbos ilvneetaa Mesa dixit Teraslaa MaMsais <aas te
capri· quarto prvpoaltar ptaribre teborere tateetibm, I· pute dadaratiimie: ..Difficile profecto eat aliud opus
nihil dMt ta Molestes angMerie; ► quis panttesis tetetlibaHsa reperire, quod aeque adversetur doctrinae, extra Galrastriagitar *4 Msn et netas, reqw>exMuittar ai teste tagnotios, st M osasarss ntunres; S· reite· affsni eareaea
i Mite a Ctesasate XI «te U taUi ré. 17M.
coatra U qaod constanter ia preMstaatibre oaiWbao servata»
• Utesias apset Inter nmK^beee. Bellar. Bea. ei.
eat. Prspooait Udrao «uneistisues quae retemtaa sub sa­ Malreril tea. XI, peg. <8.
naris M, M, »·
• Ortvssre, Hiet, saisa, tete Υ1Π. part, I. psg. IM.

.... '7.. ""

f7
Ml

■

■·

7^'·· . · ■

(ΧΗΙΜΜΑΗΟ «ΟΒΑΜΒΜΑβΜΟα OSniMHim

Um· ebsq·· reeepta·, deerarari pemtifigb·· sBhedra Ji aeq^rtaria esebsai··,

«B

\quad Cbriotas iis varbia iarti-

:
*
tart
CanMc *
gn deCeOs ete. laOaper infallibilidefiaicatm iaftUftflitaM
**
Dt farta, patres roverendieeimi, qm» amqaam MM Bombi
M
teieiti ΝβήΐφΜ
mIm difiMtMMi fiAôê M Mb oifeMi
epiecoponn· GoHianra dt Um peaeteoaa Meaitatt vidtter
ooaeeaau· eecieesaram, eut dt inre epieecgoeum iadà- theologice certam eat baao iafaBihilitatem altre peagredi «templi gratia ad terta dpgraatiea, ad asara rea
mmH demeta apôrtoüe·, qoie nasquran eagtevitT
miaorea, id eat bareeei · infarinem lare veta piurinsie
Qaando aetom fmt de reripsenda balle, q·· non dam
nabantar lanee· joui, «xtemplo hanc balla» rerepa- vicum aat cavendum arae a restrictione, quae fona·
nnrt tint oHo «neiM Scio eqaideea, qaod, qaando plurimi· difficnltatibac locare in posteram daret.
■•tara fait derecipienda bulle VUmm» ftoawtt 8·- Tertio tandem plurimia viaare eat qaod coaotitntio
teeriA, aliter agere volueraat, et illam bullam, illam natta quasi manca et incompleta videretur, ai dum
ocnstitatMwm «camini rabiitote; ead «xtemplo CJa- alii· capitiboe adiungitnr cano· qperiala, nostrum
MM XI illoa veheoaeotiaeimi· verbs· redargoere m quartum caput ano canon· daatituatur. Unde ut iia
omisit. Et base verba pertegere mihi licitam eat. Haac defectibus remadium, aliquod afferatur, variae iam
sunt verbe * : „Quia enim voa conetitait indicm taper prodierant fonattl·· definitioni·.
Cum maximo gaudio audivi illam, quam propo•m F Numquid inferiorum set de rapariocie anotoritete decernere, etusque indicia examinaret Paoeveetra ouit emimotimimas cardinalia DubUnancin at quan­
dictum ait, veoorabües fratres, intoleranda plana rea tam «x prima auditione intelligere potui, mihi videtur
est... Interrogata maiores veetroa, et dicent robia non 1I bona ot etiam optima. Attamen, ni fallor, credo
eme particularium antistitum apootolicae radia decreta quod aliqua difficultate laboret. Etenim dicendo
quod Romanae pontifex ea pollet infallibilitate, que
decutere, red implere."
Reverendiseimus archiepieoopue Halifaxieosis tex- . Christus Dominus inotractam «ce voluit ennleriare,
timendum set no concludatur ex hia verbis, quod intue authentico· poetulabaL Haec eunt verba authen­
tice, quae plana demonrtrant Romance pontifical fellibilitaa papM provenit ex eccleeia vel per eccle­
compar improbam· hanc eentantiam ; at postea adiun- siam, dum procedit directe et immediate a Deo -par
xit, quod qui eccleaiae Romanae eentantiam tenerent,
iata verba: Ego ropovi pro te etc. ; unde forsan aliqua
quart nullo rationabili motive inniterentur. Nitimur difficultate laborat. Unde cum maxima humilitato
super eodeaia Romana, quae in rebus fidei errare non aequantem definitioni· formulapi proponerem : ut
poteat, nitimur euper traditione, nitimur rupee Scrip­
primo quidem brevisrimia verbi· revocaretur magiturio ; et quando dico ego quod Romane eodeaia errare ■terium ecdanae: Doummm enem lm> Ckrietm, gw
non potent, etatim propositionem contrariam ot haere­ aportolo· euoe hiare aUocutw ssl rerbi·.- A'unfoe erga
ticam damnatam afferre porcum. A Sixto IV, ni docete omteee practee... Et acor ego cobiorum eum
fallor, damnata fuit haao propositio
:
*
..Ecdeeia urbis outmbw disbw aeque «d oonsuramotioaem aoeralt
;
*
Romae enare potent" ; daiqnata fuit, poet Riapanoa, outaa tote Petro praetor rise durerai. Γ· cc Petra·,
tamquam haeretica. Ergo ex eo quod Romana eccleeia ot euper Aone podruno œ&ftotAo aaetorean mram *. et
» teftciat fiiee tue.·
eam doctrinam ' tenet, dicendum eat omnino illam itenoo: Sgo rogavi pro te, ui *
doctrinam reae veram, venaeimam, certam, certiora- C- et tu align nedo aonterauc,

ooafinea fratnee

*.
tuae

mam, et proinde omnino retinendam.
Postea sic formulam exhiberem : Noe Hague Cirieti
De caetero, quod rem omnino definire videtur, Domâû œetri verbie issir», et traditioni a fidei drieet damnatio facte a Pio VI in bulla Auctorem fidei. etianae eaordeo genegtae fideliter Maemedo...
Pwtorieneee non timuerunt quatuor articulo· galli- taero approbante concilio, docemtu ac dogma fidei
canue in auis acti· inserere, ao etiam adoptare non •ear deoiarvmue: Romanum pontificem, non tantum
dubitaverunt. Porro hanc adoptionem Piua VI impro­ gmrndo «m c«m epimopi» afoe m concilia rire rafra
bavit uti temerariam, ecaadaloeam, et iaribeu eaaetae concilium, ted etiam guando ipee arias, eupremi poeedie mmrioeam. Haec sufficiunt, ni fallor, ad etorii et dodorie mmmre fungem, gnaeetionee fidoi
demonstrandum quod pluris· et vebementimimi· ver­ et morum tuo mdido definii, per divinam aeiùten
bis sententia illa gallwaniami a eaneta sede fuerit tiam baeto Petro promittam, eues mfaUibdem: idea­
gee ipeim Rommi pontificie indicia eeu décréta per
reprobata.
Neo ideo dicatur, quod ex eo quod impugnatur ar erne imformedriRa, etiam anteguam acoeeeerit
gallicanismus, etiam impugnetur Gallia: rea sunt eodeeiae conemme.
omnino diversae. Gallus eum et ego, oeo minime
In hoc formula verba Christi revocantur. Haec
gallicanus ; et multi alii hanc oamdbm emittere poo- verba ,4apremi peetorie munere fungens" inserun­
•unt declarationem : proinde hape ideqtifioationem tur, quia papa non eolum ut doctor, eed etiam ut
omnino respuendam eme oeneeo ac arbitror. Et'si hisce pastor dot pabulum, doctrinam, veritatem. Poetea
ultimis temporibus tam fortiter, tam abenue pro fide D haec verba ,,quaestiones fidei «t morum suo indicio
eccleeia nostra dimicavit, non quia gallicane, asd quia ' definit" expromuntur ex profemione Graaoorum ia
oathaiice (bene). Et ei tunc ot carrer·· et exilium et concilio Lugduneoei. Tandem bio triplex cerae effi­
mortem et martyrium pace·, non quia particulari m citur, papa eoius, papa in concilio una cum epiecopi·,
falsae doctrinae «ddiote, eed quia eaneta· sedi· filici papa extra concilium una cum episcopis. Ex hoc
primogenita, Mo matrem aeo matris vocem etiam in videre potest illuetnseimus et reverendummus Bhlipeeeimie temporibus «unquam oblite fuerit, noquo faxiensis arehiepieoopu·, quod episcopi non eunt relicti
etiam ni fallor obliviscatur. Hase d» doctrina eati· episcopi: etiam poet nostram dsfinitionam indices
superque. Ad formulam definitionis deveniami».
fidet et moram erant et eeee poterunt in concilio et
Proporata nobis formula divereis, ni fallor, vide­ extra concilium. Sed quando papa solus definieoe «x
tur laborare defectibus. Primo quidem nihil dicit do cathedra definit quid sit tenendum in fide et moribu·,
tunc omnium oet obedire decreti· cummi pontifici·.
t Litt spsst srtMteimefie bt sjteseriebhiaq·· «MiMte> NMtkXXVm, t*.
■ttete vHs Ptetabs eamregMl· M, A U teameli sa. nos.
e.bmmee .ei. Vet.
Ct CUmuNs XI eU. ^b-vefs ssiserieref.Eraa· 17
*4,
tara-1,
tec>aM.
* Mk
édite a texte
rte » everti MM, «m
«reno Petri is Onna teaseti amt, aeas. 7.

um m

Tf

• Mette. XXVm, l*
-Mi
« teatth. XVI, M.
» Ira. ΧΧΠ, M.

H>

A. M8MOM» PÜBUCAJ T
Et tMdhttt M plVOTt, •ddlMhfr ΜφΜΜΙ ΟΙΒΟβ 1

8i fvû rfwrtf, iWfoü mm derate

Boutâni fortifiai
*

Μ ^ρΛΛβ^ΛΛ^Α^Λ füti
MOflM MMI MM |MF M àw/«rmoMte «atepum mcmmtü mbMm «ομμμμμ;
mmCAotm ait.
'
Hase sunt, rornrondimimi patres, quae sapientitsimo vestro iudicio submitto. (81JSO approbatio·»
*).
ORATIO

reverendi patrie dôaûai Btnvaudi Moaeon y H^tù»
*
arMepûcofi OrtMte»u *.
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
rendissimi pâtre
*.

HUI»

•M

eatis iaadaa^ at repetita sertaFrees «p» **
posas ores meae... Cat^ihat JMrts ** Haue
supremam et planam datandi putastatam Bureau pon­
tifices tamper neraunuet, nuUo aontradirente, ia
nrenibes manalia Hanc supremam docendi potmtatam agnoverant semper in nTtmaafr
*· “quam Petri successoribus tam fideles quam sacerdotes,
quam episcopi et concilia ipea Moumsnica; et quod *
mains est, agnoverant etiam ipsi hsiretiei, qui multotios, ut scitis «x historia ecclesiastica, ad aedem apoetolicam confugerant, postquam damnati fuerunt ab
episcopis sueram provinciaram, et in hoc cognoverant
certe supremam ot plenam magisterii potestatem etiam
ipsi haeretici in Romania pontificibus
Dixi haec verba apposita fuisse initio paragraph·
primae opportune, quis haqp verba sunt primum et
radicals fundsunentum, ni fallor, Romani pontificis
infallibilitatis ; et hoc modo possumus argumentari.
Do fide eet, tamquam res definita e conciliis, de fide
cet, Romanum pontificem habere plenam et supremam
magisterii auctoritatem: et Romanus pontifex noti
potest habere plenam magisterii potestatem,
ei
*
sus
dogmatica decreta non sint ex se irreformabilia; et
dogmatica decreta Romani pontificis non possunt
ex se esse irreformabilia, si non sint veritati revela­
tae conformia; et non possunt esse veritati revelatae
conformia, si Romanus pontifex non gaudeat dono
vel charismate infallibilitatis: quia ai Romanus pon­
tifex in suis decretis dogmaticis edisserendi» erraro
posset aliquando, vel sua decreta deberent rdormari
ad veritatis tramitem, tunc iam uon haberet plenam
et supremam potestatem magisterii, vel iu errorem
induceret universam ecclesiam, et -in utroque casu iam
Romanus pontifex minime heberet supremam et ple­
nam magisterii potestatem. Quomodo enim dicitur
sileremus magister ille, cuius decreta debent ab alio

Dum agimus do capit
*
IV schematis primi do
eodesi Christi, magnum quidam oertamsn certamus;
*
in quo quidam solemni certamine de fida spectaculum
facti sumus mundo ot augeris et hominibus. Omnes
enim t*
m fidelee quam infideles, tam catholici quam
haeretici oculos et aures intentae in nos habent, ut
videant et audiant quid dicamus de Romani pontificia
infallibilitate. Ac propterea' non aegre feramus, reve­
rendissimi patres, si de hac magna re magna con­
quisitio fiat, quia gravioris momenti est materia huius
capitis IV quam praecedentium. In illis enim ageba­
tur de rebus maximis, eed iam dogmatice definitis,
in isto capite egitur de magna re, eed de novo dog­
matice definienda.
Duas tantum psuagraphos complectitur caput IV
noetro examini subiectum. In prima paragraphe fun­
damenta quaedam exponuntur definitioni dogmati­
cae infallibilitatis pontificias. In secunda, voro para­
graphe forma ipea definitionis exaratur. De duabus
igitur paragraphia, no capitis metam excedam, aliqua
vobis dicam cum vostra venia, reverendissimi patres.
Hanc ipsam methodum secutus fuit apprime et eradi­
tissime eminentiasimus cardinalis archiepiscopus Vin- C reformari? quomodo dicitur in ecclesia Dei columna
dobonensis ; ac propterea parcat mihi eminentimimus et fundamento veritatia habere supremum msgioioorator ei ei me comitem in via praebeo: ipsam enim rium ille, qui errare aliquando potest, el in errorem
inducere universam ecclesiam ?
viam peragrabo, aed non'in eodem sensu, nec in eodem
Propterea cum ego studiis theologicis incumbe­
sententia.
Merito et opportune incipit paragraphus prima bam, aliquis magister me persuadere volebat de fallinostri capitis IV asserendo, in suprema et apoitolioa bilitate pontifiera; et In mea tenuitate eum inter­
rogabam, et ponebat in manibus meis theologiam
iurisdittionis auctoritate, quam Romanus pontifex
obtinet super universam ecclesiam, supremam quoque Lugdunensem et loannis Opstraet et illi dixi : lesus
magisterii potestatem comprehendi. Dixi marito et Christus constituit Romanum pontificem petram
opportune. Sed eminentissime oratori non placuerunt et magistrum ecclesiae: est hoc de fide? Utique, re­
ista verba: quia, dicit, in ista paragraphe confunditur spondebat mihi. Debent omnes fideles obedire tam
potestas regendi et potestas docendi. Sed venia tam interiori .quam exteriori obedieutiae assensu fidni
clarissimi viri dicam, in hac paragraphe non confundi definitionibus dogmaticis Romani pontificis? Uti­
sed iungi, quia revera iunctae sunt, in Romano pon­ que! Ergo absurdum est subjecisse Chrivtum univer­
tifice tam potestas regendi quam potestas docendi. sam ecclesiam magistro fallibili, qui eam in errorem
Hanc supremam et plenam magisterii potestatem ac­ inducere posset: et absurdum nec pomum, nee debet
cepit immediate divus Petrus, suis sqpoessoribus dici nec supponi in lesu Chriato.
Post hoc primum radicale fundamentum adis testi­
transmittendam, a Christo Domino, dum super ipeum D
tamquam super solidissimam petram suam ecclesiam monia afferantur in prima paragraphe, testimonia
*
desumpta ex professionibus fidei trium con­
se extracturum promisit, et cum dixit illa numquam conciliari
ciliorum oecumeniooram, in quibua ecclesia orientalis
oum Occidente in unitate oharitatis conveniebat Et
1 Algam··
··:
*
.AreMspiMepasGvaaaSsasis«eget IV #»·
emitaentiaoimuearohiepisoopuaVindobonousis, et etiam
«mplseti, fuadsassata tootrisM et hruelra Mattimts b
aliqua do hac re dixit reverendissimus archiepiscopus
stroqae satsn sckssss MMrit st isMeatga sasanpsit osriL
Halifaxiansis, dubitavit si haec documenta, in sdre*
Visdotoaeasu
ittaUt et srolrtt errements stvo scripturale
mate tam opportuno apposita, essent necne conciliaris ;
sive «oaetllaria, et ia Uatlwalo eesMas Hispeaiuu· testasse
se dixit, taat alb, sptaspi la tssUsMaie reuses reatataram
et si haec documenta essent conciliaris, probarent *
iutttsnut. Famatam dsdaittoal
*
approbare re dsdararit,
nec ne-vel fundamentum praeberent definitioni pon­
proponit xiMlaadaaa MMadattoaa» posita» r b aaaeria 11-17.
tificiae infallibilitatis: haec dicta fuerantab emineoCoatra aeri. BoMaiaaaun edaetavit Pttraai Hgataai Mare a
tiasimo.
aalaUititaa Neroais st Barota, aoa Hgaarim tamae ab aptae
pta, OreoMaea astare tabsittreare aed aActsrea st bassattei
, Sed pace tantorum virorum dicam, documenta in
stat osl bar heps· bans boctriaare ms taneereat, st aaaaslli
schemata tam opportune apposita esse documenta vere
eoaqsaati asst, red UU 4
*1 ia posterare emtreUreet. Cnalrelt
~ > le. XXI, It; Lea ΧΧΠ, «.
regaado st aUereter qsbtaa eapst da doreiaio tareporafi
• sol aM. st. Vat.
B onset poatiioi
**

*

oorsrbsatio enmALM irptuaguika quota b h un

mc

MMÜMM» M
*bMe
tt&ItU· M 'fiMMl ΑκΑμΜΜΜΒ . admittam ot wbaeribere pernet, quod Florentini patna
dediderunt et eubampaorant, scilicet pontificem Ro*·
pewb
(Wniitioai infidlilâtitatMjMsüfioiMb Pn·
*
«eri» desumpta «oat «t fonaola senoti Hormiedae htennm veredi Christi vicarium totiseque coriariae
papas, proet ab Hadriano U pptribm reerilii oeou- captat at oanniura ehriabanorum patran ao dootorem
meaici VIII Cooetentinopolitaai IV anno 869 mlabrati «rictare, atque in boato Potio poscendi ee gubernandi
proposita sent, ot eb omniboambecripte «t appro­ universalem ernleeiam a Domino nostro Ism Christo
bata. la prima «niai actione postquam laetus fait plenam potestatem aooepime
*
libellus, in quo continebatur - illa formula fidei,
Quomodo enim, reverendissimi ut carissimi fratres,
legati Romani pontificie concilii prassidas dixerunt: quomodo chrietifideles tenentur sequi in omnibua
..Placet omnibus robis libellus... a Romana eorimis apoAolioam sedem, ai errate aliquando punit qui
missus f Tum tota sancta synodus exclamavit una sedet, vel qui m ea sedete potest? Quomodo potest
voce * : , Juste ot convenienter lectus nobse libellus ex­ asse integra-et rsra religionis soliditas in ista apostopositus est a sancta Romanorum ecclesia, et peopterea Ika sede, si fallibiles sint et errare possent aliquando
omnibus placet... omnes cum ecdeaia Romanorum magistri cedentes «t docentes in ea? Quomodo quae­
concordamus." Et non solum omnes condamanml, stiones de fide subortae in ecclesia Dei possunt sut
sed omnes propria manu subscripserunt : ideoque nul­ debent definiri per Romanum pontificem fallibilem.
lum dubium eet, quod boc documentum sit conciliare. qui per errorem iudicium pervertere et veritatem
Alia verba desumpta eunt ea prafemiono fidri ob­ catholicam opprimere ac corrumpere posset? Quolata a legatis imperatoria Orientis non colum suo no­ I modo Romanus pontifex omnium chriatianordm pater
mine, sed nomine antistitum Graecorum, et leda fuit et doctor creditur et conclamatur, ut fecerunt patres
*
fallere et in errorem in­
•t a Latinis nullo contradicente acceptata in concilio florentini, ei is aliquando
oecumenieo Lugdunensi II, quae formula profemionis ducere poteet ? Ego ingenue loquar, si non crederem
fidei de fundamento deeervivit ad unionem inter in infallibilitatem Romani pontificis, nec admitterem
graecam et latinam ecclesiam constabiliendam. Si formulam concilii IV Constant inopolitani, nec ad­
igitur-unio inter ecclesiam orientalem et occidentalem mitterem formulam Lugdunensis II, nec formulam
conciliaris est, conciliaris sunt omnia documenta, in etiam concilii'Florentini.
quibus ista unio stabilitur et firmatur. Igitur con­
Sed diligenter notate, reverendissimi patres, quod
ciliare est hoc documentum desumptum ex concilio dicitur in nostro schemate: ..Sequentes imprimis con­
Lugdunensi II.
ciliorum generalium etc."; imprimis, quo verbo abs
Demum ultimum testimonium, quod in dicta dubio nostra Deputatio de fide voluit indicare, praeter
paragraphe prima affertur, desiAnptum est ex defini­ allata conciliorum testimonia, esse plurime alia ad
tione fidei, quae nomine pontificis Ëugenii IV publice eamdem veritatem constabiliendam. Et certe quidem.
lecta et promulgata fuit in concilio oqcumenico Flo­ ex hoc ambone iam audivimus omnes clarissima
rentino: tam latini enim quam graeci padres omnes testimonia omnium saeculorum.
prementes acceptarunt et subscripserunt. Hoc est ce­
Multi enim patres de fide suarum ecclesiarum et
lebre decretum unionis inter graecam et latinam ec­
regionum inter nos testificantes. et annales ecckaiaclesiam. Igitur conciliare est.
C atioos tum generales tum nationales diligentissime
'Sed haec documenta rouciliaria praebent defini­ studio evolventes, splendidissima nobis edidere testi­
tionem vel non? Eminentissimus cardinalis Vindomonia cires infallibilitatem Romani pontificis. Ego
bonensis dixit, ea nihil probare, ve) non esae ad rem; enim cum ingenti gaudio audivi omnes patres, patres
idem repetiit iisdem verbis reverendissimus llali- omnium nationum, testificantes de fide suarum eefaxiensis. Sed, reverendissimi patres et carissimi, desiarum circa infallibilitatem Romani pontificie; et
tollite in manibus vestris schema nostrum, tollite et de fide Hispaniae nostrae satie superque testificati
legite schema nostrum, et in bona vestra fide et epi­ sunt imprimis eminentiasiiiius cardinalis arvhiscopali conscientia per vosmetipsqs videte et indicate, episcopi» Vallisoletanus, et etiam noster indefereus
si in illis testimoniis conciliari bus contineatur neo ne episcopus Urgellensis (risiu) et alii : ac propterea mi­
infallibilitatis pontificiae definitio, non explicita ratus sum quam maxime, dum audivi eminentissinium
aed implicita; quia si explicita, iam actum esset, et archiepiscopum Vindoboneneom in medium proferen­
hac de re iam amplius non tractaremus in hoc concilio. tem nomina sanctorum qietrum Fulgentii, Leandri.
Videte igitur, reverendissimi patres, si patres concilii
Isidori. Ildefonsi. luliani, nostrae Hisjianiae decus,
oecumenici Conriantinopoliteni IV, ai patres concilii et etiam nescio euius concilii Hispalensis quasi ne­
Lugdunensis II, si patres concilii Florentini potuerunt gantis. vel saltem dubitantis de fide eorum patrum
asserere quod asseruerunt sine fide in infallibilitate circa infallibilitatem Romani pontificis. J’ropter
Romani pontificis.
tenuitatem et obscuritatem oratoris vocis, non omnia
Si Romanus pontiVex non esset infallibilis, nemo D bene audivi, sed confuse. Attamen ingenue loquar,
potest asserere nec credere potest, ut patres concilii reverendissimi patres, non extraneus sum dictorum
Constant inopolitan i IV asseruerunt et crediderunt, sanctorum patrum scriptis. Ego numquam talia vidi
omnes chrietifideles teneri sequi in omnibus aposto- vel audivi, et in hisce diebus evolvi cum magna dili­
licam sedem (notate bene: teneri sequi in omnibus), gentia duas synodos Hispalenses isto tempore cele­
in qua est integra et vera Christianae religionis soli­ bratas, et nihil talis a es action ia inveni.
ditas, et in qua immaculate est semper catholica reser­
E contra iam a saeculo V habemus splendidissi­
vata religio et sancta celebrata doctrina. Si Romanus mum testimonium de fide Hispaniarum ecclesiae,
pontifex non eat infallibilis,' nemo potest admittere dum patres Tarraconenses (non omne testimonium
et credere, ut admiserunt et credideruut patres con­
referam, quia iam allatum fuit) ad sedem apostolicam
cilii Lqgdunensis II, sanctam Romanam ecclesiam et sedente in ea Hilaro ita dixerunt1 : ,.Confugimus ad
Romanum pontificem teneri prae oadteris omnes fidei aedem apostolicam. et te et Deum in te. sanctissime
veritates defendere, et ■ quae de fitje sdb.rtae fuerint pater, veneramur, inde responsa quaerentes unde nihil
quMstionee, suo debere indicio definiri. Si Romanus errore, nihil praesumptione, sed totum pontificali
pontifex non esset idfe'lihilis, nemo credere sed nec deliberatione praecipitur." Haec fides resplendet, ut
> Apte Lshbe esllset. oawiUat. tern. X, osL *00. ed veaet.
Celeti; Maaai, XVI, Μα

1 IlW, tyf. RooMMnus poMQtnui yy steer, FSg·

nr

A. 8M8I0MS PÜBUCA1 IT ΟΟΚβΜΜΜίΚ •■HBAUB

·»

indicavit opportunissime esniicitimimne (ordinal» . at in substantia fidei, aed in teJfMU, modo et forma,
Pitre, in nostra vetustissima at magnifica liturgie da tbaaauro nostro adacaudo et fidelibua popufie pro­
ponendo, mediante divina maiateetia ao infallibili eegntioo-moaatabMa. lata liturgie introducta in Hi
*
«pania a viris apeatolima, valde reformat· aat at aoata oleaiae esagistorio ao aub immediata Spiritus sancti
a aanctia patribus eitatis ab eminentireimo arehi- MMtNktMU
Bed dicunt ot.repetant temper, et repetitum fuit
•pisoopo Vindobonenei : in iata liturgi· spisndet in
multi· locis, quaa eaaat longum «aumereia, apiaodat etiam a reverendimi awi arohiepiooopo Halifaxiensi :
haac itidea ancilaaiarum Hispani·· da urfallibxlitete Bo- 8ed boo «t contra illud axioma „quod ubique, quod
mam pontificia: at haeo liturgia, lererendimimi pe­ romper, quod ab omnibus eto.“ in ronsu Vincentii
tra, non eat mortui, adhuc vivit, adhuc in exaratio Lirinantie.
Sed ieti cultura Vincentii Lirinensis audiant
aat in «acallo peculiari eoclmiae ceuhedrelis Toletshae,
fundato a celeberrimo viro, i cardinali sancto· Βο- etiam eUmdem Vincentium Lirinaneem. Vincautius
manae eocleaia· Francisco Ximeoaa. Haec eat fida^ Lirinensis in ano eclebri Commonitorio fiiti, unda
omnium ecclesiarum Hispaniae in omnibus annalia, regula quod ebiqae, quod semper etc-^deeumpta eet,
et hanc ipsam fidam invexerunt in nobilissimas ao- haec alia ocribit capite XXXII : ,.Eocleaia sedula et
clesias American, quaa eocleaia Hispanica fundavit. cauta dopoeitonun apud se dogmatum custos, nihil'in
et per multa saecula suorum filiorum eudoribus ut hia umqitam permutat, nihil minuit, nihil addit...
«anguine irrigavit. Et videto inter alia concilium ΙΠ aed omni industria hoc unum studet, ut vetera fideMexicanum; quid dicitur in oôncilioIII Mexioano? B liter aapienterque tractando, ri qua eunt illa antiquitus
I Γη prooemio dicitur1 : ..Fi^es, quam Christus docuit, informata et inchoata, accuret et poliat; ai qua iam
' apostoli praedicavere, et «ancta Romana eocleaia tenet confirmata et definita, custodiet. Denique quid umet profitetur, hoc eat primum fundamentum totius quani (dicit Vincent in· Lirinensis) aliud conciliorum
aedificii Christiani"; fides quam tenet et profitetur decretis enisa est, nisi ut quod antes simpliciter
•ancta Romana eocleaia. Et in ultimis temporibus, credebatur, hoc idem posteo diligentius crederetur?
omnes sciti·, reverendissimi patree, theologos et doc- quod antea lentius praedicabatur, hoc idem postea
torve Hispaniae nostrae, ducibus sapientiarimo Sua- instantius praedicaretur; quod antea securius oole*
Hio
raio et Cano, erecta fronte ot «plicatis signis infal- batur.hcc idem postea sollicitius excoleretur?
libilitatem pontificiam semper et ubique propugnasse. etiam, est Vinoentius Lirinensis.
]am venio <d paragraphum secundam. 'Primum
Itaque, reverendissimi patra, in proposita nostra
verbum, quod pedes aliquorum patrum offendit, fuit infallibilitatis pontificiae definitione nihil aliud
..Hinc" : particula inoffensive bmc. Eccur eminenti·· faciemus, Deq Opitulante et 'afflante Spiritu sancto,
•imus orator citatus non parcebat particulae Arne/ quam quod aèmper, quod ubique ab ecclesia factum
Quia, dicebat, particula bsac est illativa, et quandam est, .quod ubique fecerunt antiquorum conciliorum
illationem dicit inter paragraphum prinnuu et pare- patres, et quod in praesentibus Lirinensia verbis tam,
graphum secundam: ad hoc igitur apposita est, ut •qpianter exprimitur. Nos patres Vaticani, qui in
illationem referat. Sed qyia nullimode fundamentum Spintu sancto congregati et nostro summo capiti
habet in antiquitate definitio dogmatica infallibili- < ooniuncti, sumus vera et unica ecclesia Christi, cui
tatis pontificiae, hac de re respuunt particulam concredita sunt eloquia Dei, nihil in eis permutabiillativam „hinc‘*. Sed debemus eam conservare, ut mus, nihil addemus, sed nihil minui sinemus; noe
illatio logica sit inter duas paragraphes. et etiam patres Vaticani, qui legitime congregati et Christi viquia haec particula „hinc“ est voluti ooniunctio no­ oariô ooniuncti, sumus vere coniudices et magistri in­
strae definitionis cum tota antiquitate.
fallibiles, nova dt vetera e divino revelationis deposito
Quare respuunt particulam „hinc
*
‘? Videto quale nobis concredito proferendo et feliciter sapienterque
mysterium habet 'particula Asnc. Jllam ideo respuunt, tractando, in hoc sacro deposito contineri infallibi­
quia iuxta eoe infallibilitas pontificia eat novitas in litatis pontificiae veritatem ante faciem omnium
ecclesia Dei, Aon habet illationem cum socculis prae­ populorum solemniter declarabimus; et hanc ipsam
teritis, cum traditione eodesise; «ot introducere quan­ veritatem, quae in re et in substantia tam in Scrip­
dam novitatem in ecclesia. Haec « hoc embone'audi- turis sanctis, quam in definitionibus oonciliaribus et
vimus. Sed, reverendissimi patres, pon potest diei in aliis antiquioribus monumentis continetur, sed
novum in ecclesia, theologice loquendo, nisi tantum» implicita, sed informis, sed inchoata, accuratius cxmodo id, quod neo in Scriptura sacra neo in traditione plicadiimus et adaequata et perpolita forma dogmatice
ullum fundamentum habet ; sed quod hebet aliquod. definiemus; et hac definitione conciliari mediante
fundamentum tam in verbo scripto quam in verbo Dei procul dubio'easequemur, ut infallibilitas pontificia,
tradito, hoc non potest dici logice et theologice novum quae antea simpliciter credebatur, in poeterum dili­
nec novitas. Alioquin novitates etiam appellare coge- ! genter «t «plicite credatur; ut infalbbilitas, quae
remur omnes definitiones dogmaticas sive a Romania antea lentius praedicabatur et colebatur, in poetarum
pontificibus, rive a conciliis factae, in quibtu ecclesia, ' instantius praedicetur et eblliritiua excolatur. Hoc ei
cui concredita sont eloquia Dei non solum ad costo-' non aliud intendimus, et consequi enitimur per for­
diam, sed ad explicationem et interpretationem, nihil mulam definitionis infallibilitatis pontificiae in
aliud facit nisi solemniter declararo hae vel illas veri­ paragraphe secunda nostri .capitis «pressam.
tates in suo sacro deposito contineri, et sas infal­
Multa adhuc dicenda habeo de formula infalli­
libili definitione explicare. Et hoc non est novum bilitatis pontificiae, sed video vos iam defatigatos
dogma conficere et quasi <fe nihilo crearo, nec nova in esae, et venter vester clamitat pro prandio et non pro
ecclesia introducere, aed «mtiqua et vetustissima nova verbis. ' Mihi igitur, reverendissimi patres, videtur
formula proponere et aptiori modo explioaua. In quo non multum Immorandum in nova formula propoquidem seqsu datur etiam ab omnibus theologia nenrfe, ut in voti· est, quia sapientieuaras relator
(notate bene), admittitur ab otpnibus theologi· ge­ Deputationis fidei promisit « hoe ambone, ali­
nuinus profectus seu progressus et vera augmsntatio quod esae addendum vel immutandum in formula ex­
et perpolitio in doctrina catholica, non quidem in re pressa definitionis: igitur «pectamus «gm. Interea
.
X
mihi placet in genero et in substantia formula pro­
posita a nostra Deputations fidei, quia in hac fer< Musi, XXXIV, 101«.

<

covgmgaw omuui arTVAGMDU quota, nuiiin

mo

mala apponitur fondai—iforo 8mptararaaa, fonda- Afo ashunato porantar, qaia rannaa loqoeotea ex foe
asantum dimotum : Ego rogavi F
* *·> «d *
o deficiat um hnm boo verbo net sunt «t in omnibus orationibus
fiiu tea, pro t· aolo Petro, pro to, at noa deficiat semper repetuntur bare verba es otoAcdra Ergo
fidsa taa, tua. Kt la afigrouade awueaaa, ora/irnee veUren, ut verbum aa eefhadfo apponeretur in echo
fralret tuot. Hoe testimonium manifesto pectinet ad mata nostro et in definitiora
nostram ran, ad neutram definitionem, quamvis op­
Sed ad omn«s tricas removendae quas relero
portune dicator a nostra Deputalione fidei „oui in afferri ab aliquibus, quando loquatur pontifex ax
persona beati Petri ab eodem Domino Metro loan cathedra, quando oognoeoemu» Romanum pontificem
Cbriato praetor alia dictum eet (quia etiam alia taeti- loquutum fuisse ex cathedra, potuisset-hec modo pro­
mooia probant infallibilitatem Bomani pontificia ero poni : Romanum pontificem em tn perrora Petri·...
Petri) : Ego rogavi pro le.... el tn aliquando con- vi drétrae areiettutme ipei promittat errat non pome
oerras confirma fratret toot. Haec verba intaUeota ez cathedra loqtunlem, seat dun
et explicata aunt in conciliis oecumenicis et in defini­ duittianorum doetorie munere fungent, pro apoetnlica
tionibus pontificiis de bao re et non de alia re; ao tua auctoritate defmit etc.; quia verba ez cathedra
propterea bene citantur, in Metro echemaloi St etiam exponuntur, seu tum loquitur Romanus pontifex ea
sacrae Scripturae interpreto» maiori ex parte etiam cathedra, dum loquitur do rebus fidei et inorum, dum
in boc senau interpretantur ; inter alioe sapientiesimus loquitur non ut doctor particularis, non ut persona
et Angelicus doctor et omnium scholarum eoi, sanc­ privata, aed ut magister omnium ecclesiarum ; et tum
tus Thomas Aquinas in summa theologica, et etiam loquitur ex cathedra, dum loquitur non ad episcopum
in opusceio VI et in aliis expresse explicat haec verba particularem, ad ecclesiam particularem, red ad uni­
aancti evangelii : Ego rogati pro te ... confirma versam ecclesiam. Et si Romanus pontifex velit etiam
fratre» tuor, de Petro et de Romanis pontificibus in posterum addere in suis decretis dogmaticis: .Voa
eius successoribus.
ez noetra dpoetolica cathedra loqueniet, quid implicat,
In hac definitione: „vi asaiatentiae divinae ipei Romanum pontificem uti hac fonnula ad sua decreta
promissae errare non posse, cum supremi omnium edisserenda? Quid igitur implicaret vel officeret ut
Christianorum doctoris munere fungens pro apostolica in posterum diceret: Auctoritate apoetolorum Petri
sua auctoritate definit, quid in rebus fidei et inorum et Pauli... et ez tuprema nottra cathedra opostolicu
ab universa ecclesia tamquam de fide tenendum vel loquentet etc. ?
tamquam fidei contrarium reiiciendum sit etc.", con­
Vellem, reverendissimi patres, ut supprimerentur
tinetur cauta efficient, ut dictum eet a relatore Depu­
verba ..tamquam de fide tenendum vel tamquam fidei
tation's nostrae, causa efficiens infallibilitati», assi­ contrarium reiiciendum", sed ut solummodo dicere­
stentia Spiritu» sancti ; continetur eubiectum huius tur : quid in rebut fidei et morum ab univerta errieinfallibilitati», Romanus pontifex, non ut privatus tia tenendum rd reiiciendum fit, et nihil amplius.
doctor, non ut persona privata, sed ut publicus doctor,
Nolo ut apponantur conditione», quia privilegium
sive ut publicus omnium Christianorum magister; in
infallibilitati» donatum fuit a Christo Domino Petro
Mo etiam definitione continetur obiectum infallibili­
et in Petro omnibus successoribus cum plena liber­
tatis, hoc eet, res fidei et morum, et nihil amplius; tate. Igitur dum audivi eminentissimum cardinalem
igitur excluditur infallibilitas absoluta. In hac de- archiepiscopum Bononiensem conditiones apponentem
finitione et iam includitur extensio infallililitatis pon­ Romano pontifici pro exercitio infallibilitati», nullo
tificiae, quia dicitur extendere ee infallibilitas ponti­
modo possum acquiescere suo desiderio, quia condi­
ficia ad ea omnia, ad quae seee extendit infallibilitas tiones has Christus non apposuit ; et si Christus non
ecclesiae universalis, quia non sunt duae infallibili- apposuit, nec nos apponere debemus. Videbatur mihi
tates, sed eet una caulemque infallibilitas : ac propterea exprimere eniinentiesimus orator verum Petrum., sed
sicut in ncetro corpore omnia, quae eunt in membris,
Petrum ligatum, Petrum duabus catenis vinctum.
eminentiori modo sunt in capite, etiam in corpore Romanus pontifex utique numquam definiet ex te­
Christi omnia, quae sunt in membris, inveniuntur et
meritate, consultabit tel eminent issimos (animales,
inveniri debent in papa. Et iam damnatae sunt per vel synodum Romanam, vel aliquoa episcopos, vel om­
hanc definitionem, damnatae fuerunt illae assertiones nes, si vult, in concilio congregatos consultabit ; sed
omnibus diebus repetitae de infallibilitate abeoluta,
infallibilitas non pendet ex hac consultatione, quia
de infallibilitate personali et indépendante etc. Non non promissa fuit consultoribus, sed ipei Romano
est ulla separatio, non eet ulla independçntia in tota pontifici. Divina providentia numquam sinet, ut
antiquitate; et dum audivi arohiepisoopum Halifa- Romanus pontifex temere definiat ; definiet aemper
xiensem dicentem
non
*
invenire in tota antiquitate nec praevio consilio, consilium quod sumere vult : aed
ullum testimonium, quod loquatur'de infallibilitate apponere nos conditiones I nullo modo. Relinquamus
Romani pontificis per se solum, separati ab corpore, Petrum liberum in suis sucoessoribus. Liget Hequomodo inveniemus testimonium si numquam fuit rodes in caroere Hierosolymitano, ligent sate)litre Ne­
ista separatio f Quomodo inveniemus testimonium ? ronis in carcore Mamertino, nos liberum (hilaritat et
Est absurdum.
approbatio) relinquamus.
Attamen in hae formula a Deputations de fide
Mihi occurrit in isto instanti, ut videamus quo­
proposita ego adderem unum verbum, et supprimerem modo Romanus pontifex semper definivit. Habmnue
aliud verbum additum.: Ego adderem Romanum pon­
in Hispania Siricii papae epistolam inter primas ge­
tificem loquentem ez cathedra, quia boo verbum sacro- nuinas computatam, acceptam a quibusdam episcopis
mentale est in omnibus scholis, et in ecclesia mos est hispani» ; et dum hanc epistolam dirigit ad episcopos
adoptandi verba technice dum recte exprimunt fidem hispanos, dicit Siriciue1: ..Arrepimus, carissime
eccleeiae. Et ita adoptatum fuit verbum άροούσιον, frater, tuam epistolam, quam cum in conventu
et in concilio Tridentino verbum traxMubetantiatiouil, fratrum sollicitius legeremus etc." Vide, cum m con­
et aliud in concilio Tridentino pure acfagl-focum ver­ ventu fratrum eoUicitiut legeremur, non temere Ro­
bum, nempe sacramenta novae legis dant gratiam ex manus pontifex et inconsulte et quoquo modo rceponopere operato; verbum pote scholasticum, quia ap­ dabat episcopis Hispaniae, sed legit epistolam accurate,
prime exprimebat ideam ecclesiae. Et propterea ego
l
desiderarem, ut haec verba ex cathedra loqutu» etiam
>■ Coûtant, Epp. Βμμμιίιμ pmtiheum, yag. 4M.

8S1

A. 8R88IONE8 PUBLICAE XT OONGSWASOK1B GKRIRALM

non aolum per aaipaum, eed in cboventu Intron : A Romani pontificea decreverunt, hoc ab,omnibus eo,*Quam cum in conventu Intron sollicitius legere­ cleaiis admissum est : ac proptarea ms confirmaverunt
in fida infallibilitatia Romani pontificis. Ae propmus" .* hoc fecit eemper Romanus pontifex. 81 Chri­
terea utinam, reverendissimi patres, uno ore conclame­
stus dedit Petro et eius euoceaeoribus dotem et cha­
risme infallibilitatia, utique exercet temper Spiritu mus et dicamus : Visum «et Spiritui sancio et nobis *,
sancto afflante; et Romani pontifices numquam erra­ Romanum pontificem loquentem ax cathedra in reboa
vere, et concilia multa errarunt.. Habemus multa con­ fidei et morum, dura omnibus fidelibus loquitur ut
cilia, maxima, numerosissima, et in magnos errores doctor universalis, esse infallibilem. Fiat, fiat;
inciderunt, et de Romanis pontificibus boo non possu­ amen, aman.
mus probare.
Hic aqtsm interrupta disceptatio est, et eminenConcludit hoc caput IV : ,,8i' quis autem huio
tiaaimua primus praeses indixit proximam congrega­
nostrae definitioni contradicere (quod Deus avertat)
praesumpserit, sciat se a veritate fidei catholicae et tionem sequenti die habendam, his verbis:
ab unitate ecclesiae defecisse". Utique, et haec est
,Reverendissimi patres, proxima congregatio ge­
responsio adaequata illis patribus, qui conqueruntur, neralis habebitur sequenti feria quinta, in qua con­
quod nota baereseos inurerentur reverendissimi et tinuabitur discussio propositi schematis."
sapientissimi patres in praeteritis saeculis: nullo
i
modo. Usque dum definitio non exaretur a concilio,
40.
nullus.erit haereticus; qui post definitionem concilia- B
Congregatio generalis septnsgeslma sexta
rem sustineat doctrinam contrariam, utique haereticus
1870 iunii 23.
erit. Sed patres et episcopi et illi clarissimi viri, qui
Feria quinta die 23 iunii 1870 hora octava cum
hanc opinionem sustentaverunt praeteritis diebus, non
dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae
«unt haeretici.
patriarchalis basilicae, generalis reverendissimorum
Denique asnentio plenissime iis patribus^ qui
volunt canonem specialem pro IV capite, et habeo patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­
iam in promptu rationem. In nostra Hispania inter genti viginti quatuor patres, nempe 35 cardinales,
duae ephemerides catholicas iam mota et agitata quae­ 7 patriarchae, 8 primates, 74 archiepiacopi, 365 epi­
stio fuit, si eodem modo eredi debeant ea quae habent scopi, 4 abbates nullius dioecesis, 10 abbates generales
canones, vel ea quae non habent canones : et vos scitis sive praesides congregationum ordinum monastico­
pluree theologos disputasse, si accipi vel reiici rum, usum mitrae habentes, 21 generales et vicarii
délieront, ut decreta conciliaris, capitula in quibus generalee ; quorum omnium nomina, quae per assigna­
tores locorum accurate descripta fuerunt, exhibet
doctrina exprimitur, vel solum canon
.
*
Ideo, ut
occurritur difficultatibus, apponamus canonem, quia indiculus patrum septuagesimae sextae congregationis
materia infallibilitatia hoc exigit, apponamus ca- generalis, qui inter acta concilii asservatur.
Reverendus pater dominus loannes Lynch archinonein specialem *.
Concludo. Rogare vellem imprimis eminentiasi- dpiscopus Torontinus missam lectam celebravit. Qua
mos praesides, et omnes eminentiasimos et reveren­ C absoluta, et recitata oratione Adsumus Domine etc.,
dissimos patres rogo, ut apponatur caput V in hoc eminentissimus primus praeses dixit :
.Reverendissimi patres, proeequemur hodie spe­
schemate nostro, quod caput V esset caput XII sche­
matis ecclesiae: De temporali dominio Romani pon­ cialem discussionem quarti capitis schematis primae
tifici», quae est pars integrans huius schematis, fit, constitutionis de ecclesia Christi, de quo adhuc veniam
hoc caput per acclamationem debemus probare, quia loquendi petiit reverendus dominus episcopus Montis
omnia quae contenta sunt in capite XII, iam dicta Falisci."
Dein ad ambonem successive vocati sunt reveren­
sunt ab omnibus episcopis in suis litteris pastoralibus
et in suis litteris directis ad sanctam sedem; et eat dissimi patres Petrus Domnius Maupas archiepisoocomplementum, quia, ut aiebat episcopus rejator fidei, pus ladreqpis, loannes Franciecus Land riot arehini fallor Casseliensis, eet intimus nexus in pontifi­ epieoopus Remansie, Anaataaiua Rodrigo Y usto archi­
catu inter duos principatus, spiritualem et tempora­ episoopue Burgensia, loannes Lynch archiepisoopus
lem; ac propterea impii volunt convellere sanctam Torontinus, loannes Petrus Losanna episcopus Bugel~
sedem incipiendo a principatu temporali. Igitur ad- lensis.
nectatur caput XII schematis ecclesiae de temporali
ORATIO
dominio sanctae sedis’(plores patres: non! noni).
reverendi patrie domini Petri Domnii Nonpar
Gratias ago, reverendissimi patres, vobis, qui
arMepûcopi ladremù’·
Eminentissimi praesides, eminentissimi ao reve­
audistis me, Deputation! fidei, quae tam magnifice
rt strenue laboravit in hoc schemate conficiendo, om- D rendissimi patres.
Cum in disquisitions capitis IV plurimi tnoiiirnji
nibua patribus, qui pro illo locuti sunt, et etiam
gratias speciales ago illis patribus, qui contra hoc ut arbitror, appareant singularium ecclesiarum tra­
schema locuti sunt, quia magnum levamen et magnum ditiones, atque
*
suasiones quae generatim inter fideles
beneficium mihi fecerunt, quia plenissime me con­
inveniuntur, idcirco opportunum esse arbitror in me­
firmaverunt in fide infallibilitatia Romani pontificis dium afferre etiam provinciae ecclesiasticae Dalma­
(multa approbationis tigna). Et vobis dicam aperte: tiae ad longam oram Adriatiei maris sitae et ad
ego nunquam crederem quod archiepisoopus Vindp-i
< Art. XV, SB.
bonensis dicebat, quod fideles dubitarent de infalli■ daasaeata· .AreMsptoeopea tadrrssii DalaatisM esbilitate ecclesiae, si proponeretur eis infallibilitas tHu Ms· svaivit <dr» postiSeisai iafidllMUtataro, et a
Romani pontificie : ego e contra dubitarem de infaUi- partieataita UUas annlwtae Mo sd Ms· oriels· ereMsna»
taaarita· Maas, hase atatsit, 1· oeuss st riagjüM roeleetaa
bilitata ecclesiae, ei non eescm convictus de infallipro saba· dtapeaau ah ipds ehriatiaalaaai aaMUa pro diribilitate Romani pontificis. Qua de causa? .Quia om- •sasdta Md st rooren Qaaaetlaaftas sd Bpaaaaa paattdro·
nia quae sunt in corpore, enti nent iori
esse ' Petri aarosaaas· rooaaem bsbetasa; ·» ah sroatM st adsgaUs
debent in capite. Et etiam de faqto, quia eemper quod esahatts usante· Mora nap· Bomias· poattdaa· ri de> Causa, «ani a Mande· proposait «t tradidit «Mtaratte·
mais peaarid&w, refcrtar ask aurore SB

taiaarfto qaaratieeibas Mei st were· areiaa· arras·; ·> ritaGMUrilt· tai robae Mai st snare· saapstare Bsaaae poatL
M in saaaMp Ost eapesaau ri Mariais Bafrit·, st vi eoi

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA SEXTA S3 hum 1870

M3

834

ianuam Orieotù, trailili—1111 circa hanc praerogati­ A pontifex damnans errorem Monotbelitannn.ecthcaim
vam Romanorum pontificum primatu·, nimirum cirga

Heraclii M typum Constantii, dicebat1 : ,«Plurea di­

•orumdem inerrantium in docendo fidele
*
totius orbi·

versas provincias habitantes reverendissimi episeopi,

ohrittiani, quae praerogativa primatui im divino

et maius est dicere, generalitatee synodorum per sua

competit ; ita tamen ut etiam si verbum inerrantia vel

scripta

infallibility desit, nihilo aecius ratione substantiae

haeresim, sed et nos ipeo·, id est, apoetoHmm nostram

axistiu Huiueoemodi traditiones valide conferunt ad

sedem conjurantes, 'et protestantes erigere se secun­

interpretando· aliquos textus, qui ad praesentem quae­

dum regularem auctoritatem, et non usque ad finem

solum invitantes emendaro propriam

non

stionem referuntur. Iis insuper addam obeen st ionem,

per tot tempora permittere contrariorum novitatem

quse ex dicendis sponte fluet.

sanctas Dei catholicas depasci ecclesias’1.

Ex quibus

primo aevi qhristiani

verbis satis superque patet, quemadmodum episcopi

saeculo per Titum divi Pauli discipulum, Domnium

et ipsae synodi, inter quos episcopi quoque Dalmatiae,

Antiochenum discipulum principis apostolorum, atque

Anselmum unum ex discipulis Domini fidem Chri­

ad apostolicam sedem recurrebant ad extir^andas
haereses, quae passim diffundebantur per contrariam

stianam suscepit, semper ae

novitatem; quod nullatenus fecissent, si certi haud

Dalmatia,

quse

maxime

in omnibus fidei

et

morum quaestionibus ad Romanam eocleeiam, per suc-

fuissent eadem apostolicam veram fidem constanter

ceseoree Petri vivam et eloquentem, recursum fecit,

servasse, neque errorem pence illam umquam pene­

nec non per continuam pastorum' successionem Petri

cathedrae fide et obedientia firmiter adhaesit.

B

Proinde inter tot haereeee, quibus Oriens primis

trasse.
In hae iugi fidelitate atque fiducia erga beati
Petri successores, pro quibas Christus Dominus in­

octo sevi christiani saeculis exagitatus fuit, et quibus

desinenter rogat Patrem,

pluries videbatur in t ransversum agi, cathedrae Petri,

Dalmatiarum

ecclesia

ne eorum

fides defipat,

perseverando, par Dalmatum

veluti lapidi angulari post Christum, firma fide ad­

doctorem maximum, nimirum per divum Hierony­

haerere Dalmatia gloriata est; et propterea haereeee

mum, maiorem acceperat soliditatem; atque cum ipeo

quaquaversus grassantes illamque toties circumdantes

incessanter repetebat praeclara testimonia, quae in
omnibus aitfs operibus de Petri cathedra, de Petro

expedito et securo pede contrivit. Et propterea Gela-

fundamento et de Petri fide cunctis christifidelibus

sius papa anno 494 in epistola ad epiaeojK
*
Dardaniae
et

Illyrici,

quae,

ipso

testante, ad

Dalmatiarum

fuerat directa pontifices, laudat-adhaesionem episco­
porum

quoque

Dalmatiarum

Quemadmodum

exhibet.

vero

Dalmatica

eoclesia

iugiter gloriata<est profiteri supremum atque omni

apoetolico principatui

exceptione

maius,

infallibile nempe

magisterium

sanctae sedis, dicens inter alia: „('hariiatem vestram

apostolioae sedis, seu Romanorum pontificum in apo-

missis litteris alloqui per religiosos viros filios nostro»
Cyprianum atque Macariufn diaconos tota cordis »vi-

quod unus ex honorabilioribus filiis suis, et deinceps

ditate curavimus, quoniam pro sedis apostolioae prin­

eius in Christo pater, nimirum loannes IV pontifex

stolica sede sedentium ; ita pariter gloriae sibi tribuit

cipatu, cuius sollicitudo delegata divinitus cunctis

maximus ferme immediatus successor Honorii papae

debetur ecclesiis, nos vivimus, si vos statis in Do-

^primi, hunc qui praetenditur circa fidem errasse in

nunu." Et loquens de doctrina sedis apostolicae ait ’ : C causa Monothelitarum. strenue tuitus est, atque quo-

veritate catholica secundum formam

libet errore immunem acriter defendit in sua apologia

traditionis antiquae, tenere nos consonam noveritis

pro intemerato pontifice ad Constantium imperato­

,.Quatenus in

ubique sententiam."

*

rem Heraclii filium. Haec apologia loannis IV pon­

Huic in docendo principatui apostolioae sedis ad­

tificis,

qui

Bene noverat

occasionem,

in

qua

ab

haeserunt episcopi Dalmatiarum in synodo Illyrica

Honorio litterae datae fuerunt Sergio, in Dalmatia

seu Dalmatica anno 549. coacta a Frontiniano Saloni-

eius patria veluti explicatio geouina atque omni ex­

trium capitulorum,

ceptione maior doctrinae ab Honorio traditae iugiter

tano

antistite pro defensione

Vigilii papae in hac quaestione partes sustinendo. Et
quamvis aegre tulissent Frontinianum a lustiniano

habita fuit.
Praeterea in concilio nationali laderensi habito

imperatore missum fuisse in exilium, quia damnationi

anno 1579

trium capitulorum acquiescere nullatenus voluerat,

omnes utri usque provinciae ecclesiastic»
*,

nihiloaecius paulo post, anno nimirum 559, recepta

nempe et Spalatensis, necnon Reliqui Dalmatiae vene­

regnante Gregorio XIII

pontifice, ctii

laderensis

synodo quinta et reiectis tribus capitulis, ut Romano

tae episcopi interfuerunt, omnes cpncilii patres de­

pontifici obedientes sese exhiberent, in gratiam eius­

claraverunt. sanctam Romanam ecclesiam tamquam

dem redierunt. qua omnimoda animorum submissione

omnium ecclesiarum magistram in iis etiam, quae ad

satis superque ostenderunt, se tum persecutione», quas ■

externum Dei cultum pertinent, omnes ali« ecclesiae

Vigilius passus fuerat, tum'eiusdem prudentiae oeco­

sequi et imitari debere.

nomiam agendique rationem reveritos fuisse, sequq D

firmiter

tenuisse,

pontificem

in

toto

huiusmodi

Etiam anno 1717 idibus augusti Parisiis loannes
Caesar episcopus Nemausensis epistolam misit archi-

epiecopo Spalatensi Stephano, ut ad se rescriberet,'

negotio ab omni errore immunem fuisse.

Item anno 654 loannes archiepiscopus Spalatensis

quid ipse et quid episcopi suae provinciae ren tirent

olim Salonitanus epistolam encyclicam Martini papae

de bulla l'nigmÜu
;
*

ad ringulos Dalmatiarum episcopos miserat, in qua

bat, asserebant, excepto clero Galliarum, aliarum

quoniam novatores, ut 'ipse aie­

ecclesiarum episcopos praedictam constitutionem for­

yrimsta·; 4· iatWlibilitatea Rosam poatificis uam easdssqw
esse eus iifalUtÜÎtate soeMae ; 5· iafhlHMUtatem wdetee
Mei doga» mm, poatiMa» aates iahdlibiUutes utpote quae
ia Me divisa aui habet fad^meatas, posse ad delaitfaMs
et fomaa degsatb evehi; 4® haac deîuiüoaea aoa solea
alita» sed et aereeearies essa.
«Notas praeterea oauidhas evoe existera otii.rima historfcotbeolcgicaaùqao theta qaae hufo teMitioai videatar repagaara
dUaddari st explicari peeetak Proposait desas sMadatioMe
q»M retaraatar hab aadL tt, fit, M.1 Thiel, Xjp. inuiina pMtyfcwn pemtauw, peg. 8M,
m.

CoaOL·. GBMBKAL. TOMUS LU.

k

tasse non vidisse quidem, et proinde eam nequaquam
acceptare

voluisse.

Idcirco rogabat archiepiecopum

Spalatensem, ut sibi responderet, inter alia dicens.

,,Suppeditate nobis
*
unde magistrorum erroris con­

tumaciam

frangamus".

Archiepiscopus Spalatensis

inter reliqua haec responds : ,,Cornelii lansenii
Iprensis episcopf et patris Paschalis Quesnelli no­
mina Dalmatiae et Croatia
*

praesules, quorum ego

1 Laths, tosa VI, pag. m, sd venst Coisti ; Maui, X, 11K&
M

W

A. 8E88IONES PUBLICAE » I

OXGBMAT1OMK8 OEBERALE8

8M

humillimus primat, ignorare non potuerunt, cum axi . tbeum 1 : O Timothr?, deporitem ctutodi; eunt primi
(«tholioorum antistitum ululatibus super Galliae iudices controversiarum in suis dioecesibus, dioeate
afflictionem, tum ex ‘hebdomadariis publicae curio­ Paulo ad eumdem Timotheum 1 : Cerrqrieiv eos, gw»
sitati venditis dunciis, maxime vero ex oon^itutiooe resishmt rertfaf·, et ad Titum1 : /deo reliqui U Cre-,
Innocentii X, qua anno 1653 quinque lanèeaii pro­
tae. H/ ea quae desunt corrigat; item sunt magistri
positiones ex libro cui titulus **
gli
*
tA
tamquam' veritatis iure ordinario in suis ecclesiis, .iuxta verba
haereticae temerante itupiae^et blasphemae damna­ sancti Petri *: Paartfe qttt m ro&< es/ gregem Do·
tae fuerunt, nec non ex constitutione Cmgem/w. qua
Insuper proficiscentibus apostolis et docentibus
sanctissimus in Christo pater et dominus Clemens XI cum Petro, dicit Christus
:
*
Ecor ego robiarum sum
pontifex maximus centum et unam Queanelli propo­ usque ad ooneummatiimem eaeruli. et: CW duo rd
sitiones anathemate profligavit. Hic siquidem fides
*
trr» rtmt/rfffaU fawitù m aomôsr meo. mmiiwn
orthodoxa (sequitur antistes Stephanua Spalatensi»)
legitime neu annuente Petro, ego tnrm in mrdio w-'
ab apostolorum discipulis plantata aliorumque'marty­ strum ·.
rum irrigata cruore adeo altas defixit radices, ut om­
Ast Humanus pontifex qua Petri successor in
nium · hâeresum ventos elusent‘v. Et paulo infra:
primatu m ChriMi Domini vicarius, cui. testante
..Nqs autem episcopi, quidquid Deus |>er sanctam ec­ sancto Jasone Magno, ‘cmmiasa fuit sollicitudo om­
clesiam Romanam omnium ecclraiaruni matrem et nium en lesiamm. ut su ut i|>se ait
..In persona hu­
mstfistraiii credendum proponit. firmiter tenemus, et militatis meae ille intelhgstur. ille honoretur, in quo
non inani épigraphe, sed constantia sane apostolica 1 et omnium pactorum sollicitudo cum commendatarum
usque ad sanguini? effusionem profitemur, sanctgesibi ovium <ust<
*dia
}>era?verat ', pontifex Romanus,
que Romanae sedis et summorum pontificum con­
inquam, prae pninis et |>er excellentiam est trelis et
stitui tones, declarat innes et décréta, ut olmeqiKuit issi- depoMtanu
*
ajMetoluarum traditionum, iuxta sanc­
mœ. decet filios, humiliter recipimus et vxeeutioni
tum Irenacum (luentem
,
*
quod propter potiorem
mandare contendi mus/'
principalitatem iiecssre es: omnem convenin' ocEquidem, revrrendireiini patres. cun<ti in Dal­ clesiam' , eo magis quod sola Romana ecclesia eat
matia pastures et fideles sutntnonitn pontificum de­ ajMiatolicaruiii tsvloiarum βπ]Μ
*πΐβ»
i|** non inter­
cretu. const itui mues et declarationes in rebus fidei
ruptam pontificum seriem, ipse etiam, testante «onvrluti oracula infallibilia semper professi sunt, et
eilm oerumenieo Lugdunensi IL est index (.mlroproinde uractduiu Vatmanum idem sonat a ' mfalliinh
*
vnrunrum m tota erelesm . ijws· pariter eat magister
Romanorum ponti ficum magisterium. Omni igitur ςΐ <l(M'torM>mnium fidelium iuxta œcumenicum con­
reverentia ap|M>Uationem infallibilis pontificii magi­ cilium 'Florentinum, Summus insuper pontifex Ro­
sterii exceperunt fulcies meae dioeiesis. -coin |mulo
manus. qua ca}>
*
totius ecclesiae epitroporum. sive
antequam Hornam mihi)profM -istenducftemet. in bt- ^Λοίιυ
*.
ecclesiae docentis, quoties Petrus «»rc eius
tens tui ^neam ilirei
uii
*
datis magisterium pontificis
loquitur, numquam separari neque ab episcopi
*
sq»a
infallibile assernisuiun. atque hats mea sensa |mt 'ratus cogit an potest . et proinde, qua testis traditionis,
liltrilum mihi a plunbud panxhis exhibitum jvandiiudex contanrrvmnitii et doctor in tota e cloia,
derutit. et nup'rnnie item httens suis meum capitii- ( tugitcr cum c&oteris pistoribus seu episxqu' ita
Ium inehOpolitanuni uri· non integer clerus saeculari»
it i an et ron i unctus. ut etiamsi In haud suit al» eo sin­
et-regularis laderensis hanc mentis mao sententiam
gulis vicibus congregati ad exquirendas 'raditiones et
ap‘riierunt. et-veritatem inerrant ite summ uum |*
m·
controversias fidei dirimendas, ei prae primis ad
tifnum expressis.verbis proftten gloriati sunt.
exercendum munus docendi, nihilo
*»
ius illi «udem
Ibice demum «Actitent ia in nostris scholi
*
theolo­ jxuitifni moraliter neue^sr <*t
««sentiantur. qiiemad
gicis wmiper et writer retenta et defensa fuit. Ea do
nusium singulae <oq»oris partes s(xmte «i miturah
causa quadraginta abhinc annis turbae ingentes exor­ nexu eum capite necessario cohaerent . mque insu|»er
* ’ fuerunt. «'Ulli extraneus qmdam magister /uni­
ta
inviti ow possunt quin ab eo haéc omnia munera
tatum amator impugnare ausus fuerit ^nenwitiam in exenvantur, quæ intime divino eius primatui in­
fide ILquaiiorum |>ontifieum. quousque elatis simul
haerent.,et quae colem tempore ab omnibus «'’mpej et
*
quoivh
oinnhnn Dalmatarum antistitum, aaoerdolmn
ubique, qua iura et officia simul primatu» m ecclesia
et fideltmm silentium neoteneo magistro impositum existentis. agnita’ fuerunt.
.fuit. ι’Λΐ’ΐηπη omnibus magistris rontinuo dîx^ntibua
Exinde sequitur jdem eaee infajhbilitatis subire
infalhlnlitatam suAwsorum beati Petri in cathedra tum. sive er< h
iae
*
docentis caput |»er re < uncto»
fidele» doceat, eivp h^l idem munus ρχοη
«ι
*
<um
Romana.'
t
Hanc veritatem scholae theologicae Dalmatiae reliqui» pastori hue ah eo in concilium coadunatis vel
praeter aurtoritatfrn sacrarum Scripturarum, «ancto­ in propriis sedibus reaidentibua. atque m^iper idem
rum patrum et cathulioônitn doctorum, sequenti modo D eeae in faJ libi litat ia obtectum, ac proinde infallibihdefemkre arbitratae sunt. Dicunt nenqie: eccleeiae tatem pontificis ixxiem modo a*' eoclreise infallibilidopent is infallibilitas eat dogma fidei , iam vero ec­
tat em re«e veritatem fidei, quae ad formam dogmari»
clesia docens sicut prius ixmstitit ex apoMohs et Petro. evehi poesit. nec non, infallibilitatem hanc rere unam.
fiiit
*
qm
visibile ecclesiae caput, unitatis centrum.
Ad hanc conclusionem «cholae noetrae in Dalmatia
supremus pastor et apostolorum prinrep·. fundamen­
venerunt. memores duddecini fuisse episcopos a
talis petra proximius adhaerens lapidi angulari Christo Domino.infallibilitate extraordinaria donatos,
( Jwisto Ireu. super quam qui ceciderit confringetur,
quin propterea asseri possit duodecim inf>Hibilitatet»
ct qua rehquî lapidea»4fltaolidari debuemnt, et pro tunc extitisee in etesia, red unam tantutn^Xm nnui

quo Christus Don^uus rogavit ne umquiui, fidea eius
defireret ; ita post mortem Petri constat ex episcopis
rt IVtri succosiore, qui eet «wput universae ecclesiae,
centrum upitatis. in ’fundamento petra collocatus.
Cum autem eoelreia docens fungatur triplici munere,
quia nimirum est testis traditionis, iudex contro­
versiarum et magistra veritati·; ideo episcopi sunt
testea traditionis, scribente divo Paulo ad Timo-

■ 1 I Titaoth. rep. VI. W)
> II Tinoth. 11.
» Tit. I. a
« I Petr. V, S.
» MaUh.XXVTH. Vk.
• Matth. XVIII, SO
T Serwi. lll ia die sauvera Meamptieaie «aae, ed. BaUar.
11, pag 1·.

• Mv. hMTM, ttb.ni, eap.nL

W

CCMGKtOkTW) QKXnUUB SXPTUAGXMMA BKXTA tt mH 18T0|
-»

8»

-------------------------------- ------------------

ram quam «cdauaa «oaa dooeuü
ao»Ur. ηοόΜΓΜΜ MS MftM «i aoMMmetaMem aaacMfc,
tradiderat. Atque hoc ita raram^dm ut ai qui» satia alare innuit aaeiatamiain suam numquam scaodarat aaaerara duodecim mfatbbüitate» «xtitieee, etoiae defuturam, etiam ai auvuatf apostolos in
diverses mundi partes dispersum iri, aonunque succes­
putarant, eocieeiam aum raiuti harrmicum eaee dam­
naturam ; naquo umquam oooamaoerant in aymbolo sores, nimirum episcopos, in varus et dissitis regftnitidai loco ,,Credo ia ’eocieeiam" aubatitui datera : bua mansionem suam Habituras fuisse; eo quod a
Credo ite papam, quod prob dolor ! in hac aula audivi ; centro ecclesiae ao ab eius capite tum unitatis vin­
quia neque apoatoli, qui aymbolum fidei dicuntur con- culum, tum doctnnae integritas ac magisterium, tum
didiaee, etai infalhbil^k_«Ment, looo „Crado in ecreliqua, quae ad regendam eccleaiam sunt neoessana,
proditura erant ad bonum etusdein et quietem ounocleeiam" ponere exietimarunt : Credo m aporlolot.
Neque acholae noetrae theologicae in Dalmatia of­ torum fidelium, necnon ad ennimdem ungulorum
ficere exietimarunt ludicium aliquorum hiatoricoram pastorum expeditiorem K securiorem se gerendi ratio­
■aaerentium, hunc vel illum ex pontificibus Romania
nem in regimine suarum dioecesium aive ecclesiarum.
erraeae in fide, aut aliquid contra bono» morae conQuippe qui ad similitudinem sanguinis, qui ei vorde
in venas influit et ad ipsum cor per easdem venas
atituiaae, eo quod ad pfformandum aibi dictamen cer­
refluit, a rentre unitatis ad suscipiendum munus epi­
tum pro contraria Mmtentia ita eunt ratiocinati. Cri
tonum hietorico-tlieologicaiti in eccleaia aeni per scopale Spintus sancti aibi collate virtute ao superna
extitit, eum omnia ennui facta dogmatica ad eiua missione proficiscuntur, necnon ad ideui centrum
supretuum indicium pertineant. Quoties igitur eo
*
plurimis modia a sacns oauontbu
*
praefinitis redeunt
singuli pastores, niunrum epiMMipt. atque refluunt, ut
etaua argumentis cnticv-hiatoncis innixa. per hiato
*
nae scriptore· eniditiastmo».
Mk· rorum «nonum
notum robur hauriant, ut arctius reddaiui, vinculum
ductores et prolvat issinios tlieoiogos omni exceptione quo eum capite nonnectuntur. ut solatium iiaepe in
maiores-certieaimv doret H tenet. falsum ease pon­ arduis negotiis nanciscantur, ut oourenare queant
illam animorum e< lOrdium communionem, \i cuius
tifice» extitiflse. qui supremo munere magisterii io
rebus fidei et morum fungente
*
crravennt. ac teme­ t/rfum corpus cum pactum suae consensi toni atque in­
rarium reae declara! aaeertuui illorum historuorum,
columitati superna dispositione neresse est pro\ idret.
En igitur Petrus petra in ecclesia Itabitus et factu» «4.
qui suam opinionem defendunt, eo q
o
*
quilibet fidelis
eccleeiae sententtam tuto sequi
quin immo
idcirco elaves regni «ekiruin ei collate? fuerunt, id­
tenetur, quia sreu,. aut obedientiae revlesiae debitae circo pastor ovium et agnorum in tota rixleeia <ondemeet, aut altu
*
traditionibus. ad quae illa facta hi
*
stitutu». idcinx» Christus Redemptor rogav it pro e»», ut
•«forica tohes referuntur, temerarie ree iftere easque non deficeret eius fides et fratres sim» «infirmaret.
fortassis réméré lentaret.
Haec praeterea, eminentissuni et reverendissimi
.
*
K praoHix' igitur crjteno huUorico-theologioo ihnixa patres, est natura cuiuslibet institutioni
•a'hola theologi« in Dalmatia. Romanos pontifices et
pnmis dninae oeconomiae, ut parva n
* pw let enti m
nominatim Vigilium et Honorium hand m fide er­ crescat, evolvatur et usque ad suam perfectionem |<er*?
rai·
retinuerunt et docuerunt . proitpleque Romano­
tmgat. Nihil icitur durari debemus, si iura primatus,
rum pontificum inerrantiwu veluti veritatem quoque quae m bonum «xleslqc Petro divinitus ioiuwh fue­
runt, sensim et successi tempon
*
evolvantur et fir­
historicani const enter liabuerunt. Quod sane critérium
ita rationi fidet et praxi <Ock
*iae
congruum ease mentur. ut totum «vtleeia
*·
«>rpue vividius atque
arbitror, ut Apem fovere queam, omnea qui unam
fortius evadat. Atque eo minus mirabimur, si lufalhbihtas magisterii ecclesiae evincatur ciiam pro
veritatem sincere quaerunt et in ea conquirerer?
cupiunt, ilb firmiter adhaesuros. Neque ex eo quod supremo capite lugiter loquetife ore Petri, quem Chri­
mfallibihtatia Romani pontifici
*
refundatur in ec­ stus Dominus per fideles hodieduui prareertim. quin
immo quotidie interrogat ’ Qwrm
rase
clesia? docentis infallibilitatem. atque cum hac una
eademque sit. inutilis evadit prions dogmatica defi­
/iZitrm hirmtuiff et^a quo «oi^mne res{>on«um obtinet
nitio, quia reoentionbus hisce temporibus contigit
Tu ft Chrutiu htituf Iki ctf’ï Equidem Petrus
Romanum pontificem ore Petn loqoentem haud fuiaae suos successores indrementer pracdirat omn'ibus st beta
modernis, indifferentm*iis. materialistu et falsis docab omnibus auditum, pluresqtie rxtitisee qui in­
dubiam eius tam auctoritatem docendi tum fidei
lonbus Chnstum esae Filium Dei vivi, Chn
tum
*
in­
integritatem m dubium vocare ausi sunV aut omnino quam, cuius religionem ac fidom impii a«q»ermu)tur,
jiersequunt ur atque ad nihilum re
* i i gere <A>nantur.
negare?.
Induire insujier tempons ac praeprimis periculum
Fateri profecto debemus, venerabile· ac reverenperversionis. cui indrementer exponuntur fidelre prae­ dijaimi patres, Petri sucoereurre malignis hiare tem­
benti aevo. omnino expostulant, ut jnagisterium in­
poribus fuisse, qui caelestibus et «intimus doctrinae
fallibile ecclesiae lugrter praesto ait, quo damnentur D documentis Christi fidem eiueque eolreiam vmsque
errores qui undique erumpunt et quaquavenius «put
pastore» et ministros arnter et strenue tuiti sunt,
ers?cutIonibus obnoxire solari curarunt., e<
extollunt, sywxiem assumentes falsi nominis scien­ ^stores |*
tiarum. Quin immo evadit haec definitio tieoerearia.
proinde iterum itarumque ex vert ire Vaticano cuncti»
quia secus in ecclesia m abstracto dumtaxat existent
nationibus Christi divinitatem ac mtagnun fidem
mge indefectibile magisterium, in farto vero deficeret, Butimiue pontifices nuntiavisse, ita ut iure nientmp»?
cum impossibile foret, aut cunctos pastores ecclreiae epiaoopi et fnleles clamare et repetere teneantur
m unum coadunare. aut eos singillatim interrogare; cum Dalmata doctore maximo': ..Hear fides
eo magis quia^ucusque omnibua jiersuasuni fuit. Ro­ est,
beatissime, quam in catholica cwvlesia "
manum pontificem qua Petri successorem es«? ma­ didicimus, quam sempe> tenuimus, in qua si minus
gistrum. ad quem recurrendum quoties agitur de quae­ perite aut parurn caute aliquid forte jMwiiim est,
stionibus fidei et morum, quae, deficiente concilio, emendari cupimus a te. qm Petri fidem et aedem
statim definiendae sunt, ne errore· ’ lius diffun­ teM.“ Cui praerlaro tratimonio, ipsi in hac sancta
dantur, et fideles veritatem edoceantur.
oecumenna sjnodo congregati, quamprimum Spiritu»
insuper cum din tua Dominus dixit * : Eccr ego
> MaUKXVI, 18.

i KatO. ΧΧΠΙ1, S&

1 8. Hkroayau efMt ad Pmmmi· pa^aa; Mig»a P. U.
xxn, m

er

899

MO

À. snsioro PUBLICAS BT 00M€HtiM|AT10MB8 eKUttUL»

nancti assistentia suffulti adiicinaiw seqiMCitin: Papa a beato Pe/ro ipsi prosjiMMm, «os sure asm aemdsmbeatissime, inerrantia ·« infallibtlitaa eooMae in- q«e cm nrohfihe utfalhbilM;
til.
falhbilitaa tua est, quia Petrus in t» vivit, quia s«nDevotissimo tamen animo et corde omnia sapien·
jw verba vitae locutu· ea, eemper fidem Chrieti Do­ tiasimo vestro iudicio submitto.
mini docuisti et ab erroribus defendisti. Quod ci
ORATIO
patres in Florentina synodo congregati te magistrum
ao doctorem praedicaverunt, nos in hac Vaticana sy­ retwendi patris donum /oamww Frencieci Laiviriol
archiepitoopi Remenei»1.
nodo coadunati numquam sinere poterimus, ut aliquis
Eminentissimi praesides, ecninentissimi et reve­
te magistrum et doctorem errori obnoxium asseret,
quia tunc ope alterius indigeres ad docendum, neque rend issimi patres.
Ex licentia, quae mihi fuerat concassa ab eminenmagisterio et doctrinae tuae fideles acquireoere um­
tissimo prtfbside, prae^iaraveram responsionem objec­
quam poscent.
Ex omnibus quae protuli mihi fas est concludere:

tionibus contra meum sermonem de concilio Floren­

P omnes et singulas ecclesias per orbem dispersas

tino; sed attentis circumstantiis malui illam silentio

iam a primis ecclesiae catholicae temporibus pro diri­

praetermittere. Liceat mihi tantummodo dioere reve-

mendis fidei et morum quaestionibus ad Romanos

rendiMiinoe episcopos Rolinensem et Andegavoneom.

pontifices Petri successores recursum fecisse; 29 ab

caute admodum pro sua thesi, omisisse mea tria prae­

omnibus et singulis ecclesiis semper et ubique reten­

cipua

argumenta,

('uni

hac

disserendi

methodo.

tum fuisse. Romanos pontifices in definiendis quae­ B nempe quando contradictor silet rationes sui adverJ
stionibus fidei et morum numquam errasse; 3
*

infal·-

libditatem in rebus fidei et morum oompeten
*

jx>n-

serii, refutatio rei admodum facilia

Multi reveren­

dissimi episcopi. qui meum sermonem et adhuc lec-

tionem meae responsionis audrierunt, apert fassi sunt
tifiei Romano qua supremo in eocleaia magistro, vi
divini μη primatus; 4° infalhhibtatem Romam pon- me adhuc exportare veram refutationem. Haec mihi
sufficiant, quandoquidem lo us opportunus non datur
1 >ficis unam eamdeiuque esse cum eœlesiae tnfallibilitste. tam quoad sublectum tam quoad obiectum eius­ prolixae defensioni.
Nunc immediate venio iui caput IV nostri sche­
dem ; 5° si infallibilitas ecclesiae est fidei dogma, inmatis. Affirmavi et adtmr affirmo etiam ante omnem
fallihilitatem Romani pontificie, quae in fide di\iha
definitionem concilii Vaticani me pereonaliter ad­
suum fundamentum habet, posse ad definitionem et
haerere sententiae Fcnelomi *. qui quidem a de­
formam dogmatis evehi abaque ullo novitatis asterio ve!
periculo. 6° hanc definitionem non solum esse utilem,
mente XI gratulationes accepit ob suam de mfailsverum (tetius hisce temporibus necessariam; quemad­ bilitate sententiam ab omni exaggeratione remotam.
modum plures aliae praerogativae iure divijio prima­ Sed haec sententia Fenehmii cstne ita certa, ita una­
tui inhaerentes in hac oecumeuica synodo definiendae
nimi traditioni
*
catholicae consensu fundata, ut
erunt. 7° existere in ecclesia . catholica critérium φοΜΜί definiri ut dogma fidei’ Permissionem cx·
hifctorieo-theologicum. quo facta historica quae huic (xistulo reverenter et cum libertate ineas eons- iontiae
ardhetalre et theologica duhia ex ponendi nam n··»··
··
**
quoque definitioni videntur repugnare, enodari, dilucuian et determinari possunt, quemadmodum per t.
indicia reflexa in pcbub moralibus plura determi­
i Arrameotnin «Archispisrepaa Remeati· epi»e<>pn· Bo
nantur.
*
liacasen «t Andegavenretn refutare T<»|ni«se es quve ip
*e
protalsrat
iu tertiam rapat prseseotls sehemsti·, iis r*«|>ondere
Hinc devote propono in capite quarto acuentia
m aoile dixit, verae nos posse bob observare omis·· ab ίμ
moditicari: 1 ” ut titulus rapitis ita mutetur: /Jr Rofais·· tria praecipua argamenta allata, bac antetu ratlour facile
mani pontifici» capiti
*
ccr/esiar docenti
*
infalli- admodum ease respondere, at nihilomiaBi plenam recpoi aionem
bilitatr. 2° Pagina 13 linea 6 [7a J dicatur: Hinc M adhuc desiderare. Quoad caput IV etiam aste omnem deMero approbante concilio. docrntu
*
et tamquiim fidei AaitioBem adhaerere ·* sentrttiae Fenelonii quoad bninsmodi
qsaeatioBmn, nescire tamea ah eadem eeatenUa na certa sit nt
dotffna declaramu
,
*
Romanum pontificem beati Petri
tamqoam fidei dogma proponi po«»il. Se idcirco raa dubia,
orem
**
*uorc
et rapu/ eccle
w
*
.
*
doeenti
cui til pertona •uaaqM anxietate· expoaitnrnm anime anbraittendi omnia con­
chiedem beati Petri· a Domino no
tro
*
*u
!e
l'hrdto cilio et Mmmo pontifici.
•Petiit ia primi· doctrinam quae in acbemate traditar pro­
praeter alm dictum e*
t:
Ego rogavi pro te ut non
poni Umquam veHaa et catholicam, at nine canone et expnnclü
deficiat fide
*
tua. et tu aliquando conventu» confirma
vodba· tomfiMm dogma /Ue« at in amemdationibet quae re*
fratre
.
*
tuo
et cum quo cuncti rchqvi poetare
*
na­ fernntar sub numeris M, M. 74. Ad ipsam vero qnaestiimem
turali rtrrii cohaerent. vi divinité i*
taentiae
*
ipei qaod attinet negavit eem inniti in nnanimi consense traditionis
et ait plere· ex textibus allatis spurios eaee, alios fisiaee m·ar
**
prumi
atque primatu» ludem divinitu
*
*»i,
conre
tilatos falsatos interpolato·, alios vero nonnisi primatem proerrare non ;*>s»r, cum ttupremi omnium chri
tianorum
*
bar·. Adnotavit tamen dictas falsification·· «< mutilation··
*
doctari
munere fungenr, pro apo
tolica
*
primatiati non' fuisse volnnUriaa, textusqur ilh» bona fide allatos nase.
*ua auctoritate definit, quid in rebu
*
fidei ef morum D Nonnulla autem loca attulit ex Augustino Basilio aliisque pa­
ab illi
*
credendum vel reiiciendun^ *
it ; et ciuemodi tribus ut correptionem el mutilation·· probaret. Ita nec bene
derrefa *
ive indicia. per se irreformabilia, a quovi» citatum fuisse dixit Vincentium Lirtesmsem et s. Oolnmbanum.
Me qnae unanimitatem traditionis reepidnt, finem imposuit af­
(hnettana, ut primum ei innotuerint, pleno fidei ob- ferendo testimonium Alpbonsi de Castro unctori·, nt ipse ait,
tcquio excipienda et tenenda e*»e.
noa suspecti, qui dixit sententiam hanc valde controversam
Quoniam tero infallibilita» eadem e*t
quoad essa, st utremqa· partem catholicos et doctissimo· habere pa­
trono·. Falsum idcirco eeee conclusit ante ooncilinu^Coasteafubicctum. five epectetw in Romano pontifice, tamtiene· nullum extitisss-qui contrartioe senteatiam teneret
Xpwm capite ecrle
iae,
*
iiiv t« reliqui» eccicfîbr’paeto ^ Petiit ut huiusmodi dubiis responderetur, deA cetero se paratum
*
riba
cum capite uniti
*
et docentibu
.
*
eademque quoad eaee dixit toto corde adhaerere iis omnibus quae concilium et
obiectum. ineuper dcfinim
»
*
hanc infallibititatemctec pontifex definirent nullnmqne in boe casu dixit fideliorem et
obedientiorem faturam arch. Remensi (haitumodi protesta­
ummT camdcmquc cum infallibilitate eccletiae. Si qui
*
tionem plaudentes ex omni parte patres exceperunt). Nonnulla
autem huic noetrac deftmtioni contradicere, quod etiam addidit circa declarationem cieri gail’cuBi. quam se im­
*
Deu
aiertat, *
urit.
eprae
mp
ciat se a veritate fidt i probare dixit, et de e· ideo loqui nt restauraret famam ec­
*
clesiae gallicana·, sensum eius exponendo saltem in pluribus.
catholicae et ab unitale ecclrriae
*
defreinte.
Propono sequentem eanonem : Si çnw dixerit in- Demum petiit ut cum iuribus capitis aliquid etiam de membrorem iuribus diceretur ad pacem et concordiam facilius obfallibilitotem Romani pontifici», beati Petri *ucce»tinsndsm."
*ori» et capiti
*
eccfaiae docenti», divinitu» m eodem
• ÜMfier. MMr. d» FtmUn, 4 part. n. 1ML

F
mi

oomquqàtio ακκηυψη bkptüagksima uxta ts mî im

ms

eat in ooneüün, nt ait MDdtw L»o Magm» *, „vf oe- jk alter» parte, saltern mao iadicio, omnia adva —sat,
nium aatitanüi· «x Ubertate prolati», id traoquiUo < quidquid «aiwntialitar dmiderat mmoritas, mwt
M aequo ooMtitaatur «xamine, quod fidei congruat". coMtmm,
Ita aanctua Lao epistola 44, alias 40. Caaterum omnia
Humiliter adhuc peterem, ut pagina 12 lia. 7
EM» dubia voatro at summi ponftif>is indicio .humi­ [7av] non dicatur „coorihuin Lugdaneos·" »ed proliter, ut par a»tr submitto.
feario Mes Graecorum ta oonriUo ^ajrfte|fnii, prop­
Sed ut mar mans clarius pateapat, subscriberem ter rationes, quas attuli in mea altera orteione.
schemati uostro cum tribus modificationibus : 1· mal­
Nunc redeo ad meum scopum. Ad stabiliendum
lem, et in boc consentio cum plurimis archiepiscopis dogma fidet necassaria est in traditione catholica
et episcopis, quorum plures non pertinent, ut aiunt, ubanimitas moralis patrum et doctorum : omnes theo­
ad minoritatein, mallem doctrina schemati» declara­ logi admittunt illud celebre effatum Vincentii Liriretur soleiuniter tamquam iwa et catholica, expun­ nenais1*: ..Quidquid universaliter antiquitus ecclesiam
gendo tamen has voces tamquam dogma fidei ad catholicam tenuisse cognoverit, id solum tenendum
ultimam periodum huius paragraphi. Haec clausula etc." Nuperrime unus ex reverendissimis patribus
sufficiens rideretur ad declarandum supremum ma­ concilii Vaticani archiepisvopus Edessenus libellum
gisterium summi pontifici», nam ex una parte doc­
edidit in quo leguntur haec verba: ..Altera conditio
trina affinnaietur soleiuniter, et ex altera non ex parte actus (definitionis) est, ut pontifex morali
severissimis subito notis profligaretur illa sententia, diligentia ac serio examine sacrarum Scripturarum.
quae plures habuit etiam in antiquitate patronos, ut ;B et uniformis traditumis sensu articulor.... de­
mox pfobabo, et quae liactenus, iuxta declarations» finiat
sacrae Poenitentiariae
.
*
»»//ά not
*
muurae. theolo­
Multi ex illis theologi». quos vorant uhramotv
gicae fuit tnueta, quidquid in contrarium dixerit illu­ tanos, adeo intellexerunt rim eius argumenti et ne­
strissimus arrhiepiMOpus. Biturioensu
*.
Nam. pace cessitatem ünanimitalù in traditione, ut summopere
huius reverendissimi ardnepiscopi dixerim, seque­
nisi sint probare aitte concilium Constantiense
retur ex eius dictis sanctam sedem sibi met contra­
unanimitatem traditionis exmtère *. et nullum docdixisse. siquidem pluries, ni fallor, et certe praesertim
torem, ita eorum sunt verba, vont ranam tenuisse doc­
duabus \ iribus anno 1831 sacra Poenitentiaria no­ trinam : quas quidem affirmationes ex hoc ambone
mine sanctae aedis solemn i ter declarabit declarationem plures patres protulerunt. Vernam dabunt isti retecleri gallicani ..fuisse improbatam tamquam decla­ rendissimi oratores, ai cum illi
*
dfe hac unanimitate ite
rationem. et acta eius conventus fuisse rescissa, nul­ intellecta consentire non possum. Et revera, Sj^erte
lam tamen theologicae censurae notam1 doctrinae confiteor, traditio pro infallibilitate in sensu sano
declaratione illa contentae inustam fuisse." ('uru intellecta plurimos habet et doctissimos patmno
.
*
igitur ecclesia non consues em t ita agere per saltum, praceertim apud summos pontifice
,
*
(pin Miimo om­
proponerem declarari do trinam tamquam veram et nibus perpensis ante definitionem omnem <oticihi.
catholicam Ita prxxv< , toni ilium Florentinum sim­ illam ut \eriorem credo, ot lit«n<er admitterem ut.
pliciter dicens sine anathemate
attentis circumstantiis et multarum dreidorn». rite
etr.
C doctrina declararet ut apertius et in clariorem Iikmuu
2° Si ante \el post declarationem adderentur proferretur.
xerlm. quae ex hoc umbone protuberant Domine Depu­
Eloquentirèimus ei illu?tibrimus an-hiepiaoopu»
tat mnis fidei illustrissimi Mechlinienris et PictaWestmonasteriensis dte 25 titan dixit «uam tliesim
.
*
tiensi
hic non agi de infallibilitate personali neque esse universalis traditionis lumine et 'oiwetiMj omnium
absoluta etc.. ml de infallibilitate in sensu Bellarpatrum comprobatam hoc idem iam asseruerat m
nnni docentis·: ..Definitiones de fide praecipua pen­ suis opusculi
.
*
Atqui, salva texerent is. aud<
*>
affirnl^rej^iric generalem unanimitatem noutiquam ·χ<dent ex traditione apostolic» et consensu e*x briarum."
3° Proponerem sequentem additionem in ache­ st<^re : abeit a me tamen ut \d minime suspirrr bomim
fi^em reverendissimi oratoris, mx! xenia
*
<ogit m
*
male. ut melina indicaretur nexus inter caput et cor­
pus. et unio inter ecclesiam Komanam et totam ec­ dicere, illum \alde decipi quoad iMam unanimem tra­
clesiam catholicam, quin tamen dicetur aliquid ditionem. Attendite, cminvntissimi ot rexerendiasimi
noxium supremae potestati summi pontificia.
patres. Pl n<»n<rerretur ιίπ·λ meam intimam mentem,
Pag. 13 hn. 30 j 7 b u] ante haec verba ..Quo­ non affirmo istam traditionem do mfallibilitiUe non
niam vero" adderem hoc incisum : Haec autem vera ei esae ita unanimem, ut non |>os<
*it
detimn de Ium*
firma eunt’, quando mmnua pontifex docet tamquam
puncto omnia mea dubia icslns d»\-tstonibuM confir­
rapui ecclesiae: retenue autem esi nafut ceebsiae, matis a summo [Mintifice humiliter submitto. Æ1
quatenus unum corpus cum ea,-constituit, ex capite affirmo, hanc traditionem non <*se
tto un/mtrnrrti,
ncHirct et membri» coaiesccnx. et quatenus evolvit, ut D ut dicitur a mulris. Sed supposito quod dolaretur
ait Augustinus, quod antiquitus apostolica sedes et eum defectum unanimitatis in tradiimnc non <
*ee
Romana cum caeter.s tenet perseveranter ecclesia.
talem, qui possit definitionem impedire, attamen ex
Haec' ultima verba desQmpt» sunt de verbo ad verbum mea otatione, sallem spero, Kquvtur conclusio maximi
ex Augustino5, et doctissimo patre Perrdne·. profes­ momenti, quam evolvam in ultima parte sermonis.
Permulta habeo de traditione manuac ripta ; potu is­
sore m Collegio Komano: aliunde exprimunt \tritate»
theologice oertisaimaa; quare ergo non scriberentur sem illa tyju
*
mandare. t*ed tempus mihi defuit, et
in schemate? Et eo magis quod tunc adhaererent facilitas, et foraan voluntas. Nam rumor iam satis
multi patres, quia tunc clare exprimerentur hanc inmagnus est. et melius hahui iila -nltem Mitnmaiim
falhbilitatem no'll esse separatam ab ecclesia; et ex
reservare concilio. Xane mihi ita «agenti non «dent
opportunitas omnia mnhendi. <pna nolo \·
.
*
ennncni 8, Leo M. episkXLFV «d Tbsodo
*.
Augnutum, ed. Baller,
tiwimi ac rmerendi-Hmi |»mre. longissima *
·ηβ
t. I. pag. 911.
• Reap. s. Poeniteat. 14 sept .8 sept, uatao Mdse.) 18W. textuum dcfat:gare. et ad tk-sun meam integre exolVià. Boaix. de Papa, t II, p. IM, 967, »8.
• mdta .. . neta ed. Xat
1 Comuwuit. rap. III et XXIV.
• *
1 Bem. pemtif. Ht. IV, cap. VIL
a STmcmAhW. de mfail e. III. art. 9, p. UK
• Bonis, de A'ya, tom. I. p. 4V2-4-A3; D. Guérsager. De
• Code. Mian. lib. L »: 13, t X, p Μβ ed. Beasd.
•De tods tAsot I p, sect. 9, eap. IV.
la Monarchie pontificale^ p. JIW-ΛΙΟ prim. edit.

8*8

A. M88IONBB PUBLICAS FT 00NM*0ATlQ9n GMTOAUB

raodam moltao orating» «mot dmmmhm. 8ammun raram tantam attingam; md ranmndimimo
arduepiscopo WaatmouMtariaoM at omniboa iraoraotiiatimia patritae, qui ana cum iBo sentirent, frater­
nam invitationem facio : nomiMtur ex utraque parte
quatuor val rax teatea, at omnia particoiatim at aiagillatim probabo ex genuin» fontibus sanctorum
patrum.
Antequam ulterius pergam, non aba re arit in
memoriam revocare aequantia verba Agathon» papae,
mandata promulgantia pro VI concilio oecumemoo :
Verbum impunita!» concédantes, at liberam loquendi
facultatem unicuique loqui volenti, et verbum impen­
dere pro fide, quam credit et tenet, quatenus ab omni­
bus manifestissime cognoscatur, quod nuUo terrore,
nulla potestate, nulla comminatione vel aversione quis­
quam ...loqui volens prohibitus, aut repulsus sit’Λ
Ita sanrtua Agatbo. Obedio etiam nunc praecepto pro­
mulgato in concilio Chalcedonensi : baec verba sunt
notftfu dignissima: ,,Unusquisque reverendissimorum

epim-ojorum huius praceentis sancti concilii quomodo

credd inne aliquo metu, solius Dei timorem prae oculis
halans, diligenter exponat

Hic mire consonant

iust issima verba. quae ex hoc ambone nomine Deputa­
tions de fide

reverendissimus episcopus Calvensis

nuper promulgavit : Omni episcopo sine exceptione
deU’tur charitas et patientia in audiendo
Novam, ut opinor, faciem quaestionis examinabo,

QqdsmI Augustinum cognoaee formidandum testum·
qui nobia obiimtar:
locuta ast, sansa finita
eai“ ; ite enim relata fuerant verba Augustini etiam
in qnihuadam documentis spiseopalibne Sed 1* numquam ite dixit Augustinus: Borae incute eet, «ot tex­
tus fabricatus; 2
* ak revera loratus est sanctus Augu­
stinus ; nlam hac de causa duo cbocilia misse eunt ad
sedem apoetohcam: indo etiam rescripta venerant:
causa finita «ot1*.0 Textus ita restitutus et attentis
circumstanti» nequaquam exhibet sensum obeolatio·
vorsionia: Aorno lorata eti. Nam 1* oenae hrareticonirn fuerat profligata in multis conciliis provinciali­
bus, et praesertim a duobus conciliis Africanis;
3· haeretici ipsi appellaverant ad sanctam sedem;
* promiserant sees accepturos cum omnimoda sub­
3
missione decisionem pontifices. Haec omnia constant
ex histone», ex Augustino1, et ipsemet Ballerinp
in suo opusculo, De tn ft ratione primati», haec omnia
recognoscit et fiimittit. Evidens est, potite Ati rondi/iomb», causam debere ease finitam pro haereticis ;
siquidem iam condemnati a suis primis iudicibus
naturalibus appellaverant ad sanctam sedem, et pro­
miserant omnimodam obedientiam decisionibus sum­
mi pontificia. Ergo nullo modo probari potest verba
Augustini habere istam atootatam significationem,
quae saepe saeptas praefertur.
Sed est alius migustini locus, ubi adhibentur haec
verba. Comm /taita es/; numquam citatur, nescio qua
vos indicabitis.

Hic locus ita ae hebet.

juae usque adhuc, saltem credo, non fuit explorata.

de causa:

Affirmo coram concilio. plurimos textus traditionis

Augustinus dixit

«atholicae vulgo prolatus esse mutilatos, falsificatos,
interpolatos et spurios, vel textR aliud nihil probant

competens iudicium communium episcoporum causa

rusi primatum. Praeterea silentio praetermittuntur
multi textus, qui videntur contrarii. Cum hac dis-

prolatam hac de re sententiam cum pace sequamini ·."

Pelagianis:

apud

,,Vestra vero

finita eet; nec amplius vobis agendum est. niu ut

Adest et alius textus Augustini qui raro citatur.

«eremh methodo nihil facilius est, quam veritatem

Haeretici querebantur se fuisse Romae male ludicatos :

ad arbitrium suum movere, et nescio quam popularem

respondet Augustinus5

«t&bilire convictionem

habent tempus, immo nec ideam recurrendi ad textus
originales.

..Quasi non eis ad hoc dici

inter illos lebtores. qui non ç poesit et iustissime dici, ecoe putemus illos episcopos,

Sed proferendo hanc accusationem longe

absum, ut affirmem illas falsifications
*

esse volun­

bonos

i udi ore

fuisse,

restabat adhuc plenarium ecclesiae universal
*

conci­

qui Romae

iudicarunt,

lium, ubi etiam cum

non

ipsis iudicibus causa possit

Inter auctores saepe

agitari, ut si male iudicaree convicti essent, illorum

«aepius quod unus dicit, alter recantat, et aliquoties

sententlae solverentur. Quod utrum fecerint, probent,

tarias et quasi praemeditatas.

pnteeoncepta idea pervertit, ut ita dicam, oculos in

nos enim non factum esse facile probamus ex eo, quod

legendo. In hac materia semper propensus ero ad ex­

totus orbis non eis communicat.“

plicationes maxime charitativas, aed factum existit et

mentari is non indigent. Ego novi unum tantum theo­

a viris vere doctis non poteat negari; quod ai negatur,

logum infallibilistam, qui citat hunc textum, sed rem

oninino paratus sum ad probationem. In concilio IU

facile, «uo sensu, exhibet, et respondet Augustinum

Haec verba com­

Constant inopolitano memorandae huiuamodi mutila­

ita locutiim fuisse ad irrisionem haereticorum
*:

tion» invenimus exemplum. Gravis accusatio hac de

nescio utrum haec responsio sit serio theologo digna

sed

..Sacra synodus dixit: Non con­

Necessum puto addere istum theologum, ut non tam

gruit orthodoxis ita cirvumtruncatas sanctorum pa­
trum voces deflorari
*.
Haeret iconA potius hoc pro­

absona videatur haec resjionsio, adhibere methodum

re instituta fuit:

pnum est

:
*
textuum

nimis ordinariam, supprimit ista verba essentialia

Concilium immediate iussit revisionem

ÇMoti won te dici ponit ft iuttinime dici; quae qui­

haec revisio inter septem actiones concilii

dem verba omnem irrisionis suspicionem ex mente

produite fuit, et continetur in fere 200 paginis m D Augustini prorsus amovent.
In meis manuscript!» habeo viginti textus similes,
folio Labbaei tom. VI.

Nollem

vos,

eminentissimi

et

reverendissimi

qui evidenter probant Augustinum nullatenus favere

Sufficiat sequentes proferre ■

l>attes. nollem· v«a obruere quasi innumeris textibus,

tbeej *nostri

quaedam dumtaxat exempla et argumenta ' afferam

..Diligentius inquisita veritas quae post magnoe dubi-

praesertim ex pritnis ecclesiae saeculi». Sanctus Augu­

lationie flucttu ad pleuarii concilii confirmationem

stinus et sanctus Basiiius Magnus nullimode invocari

perducta est7."

schematis.

Nullibi in theologis ultramontanis

possunt tamqtiam defensores thesis, prout in schemate

ponitur; et plurima verba eorum perillustrium doc­
torum fuerunt rei falsificata vel suppressa vel in alie­

num rensum detorta etiam a theologis melioris notae.

1 Kpirt. decretalia ». Ajtaiboaia OoMtaatiao tap. ; c£ istegfum textam aped Labbe J Masai] tom. XI. pag. 988, ed. 8ar.
* Labbe tom. IV. peg. 470. Verba* düifn&r exprimitar
ia graeco «ixot-dnoitta».
• Labbe to·. VI, pag. 787 a. ed. Paria; Maasi, XI, M.
« Labbe to·. VI, >ag. T41-M7.

1 Serai. 181. ·- 10, tom V, peg. 84®, ed Bened. {P. L..
XXXVIII. 784.]
• Dc peccat oriym. a. 19, to·. X, pag. tel. ed. Based.;
CWr. rfiMM epta. *Prlagia
.
lib. II, a. 8, pag. 484, to·. X.
* BaUeriai eap. ΧΠΙ. H 10, n. 58, 87, p. 189, 101, ed. typ.
Prepag· **
* Csn/r. Ateywa. lib III, β. I, a. 8, to·. X, p. 8M.
» BptoU M, n. 1», ton. II, p. »8-87.
• BUIaart, ta Aey. /Ctat, dias. IV, art. VIIÎ, « ®
> De Bgpt rata. Dente. Ub» II, a. ta, p. 108, tote IX,
Barat
>

Mt

OOWOBBQÀTIO GBMUUUS «PTÜAGÏ8O1 SBXTA M tatt LBTO

MB

iawm uqusmtia rota Aagwtiai, « ilk aptalta a etiam oorrohectater, «tanto sancto Sixto papa ΙΠ:
«oouMcdo qaitattai «Monta» et ilia prodmofr taro-, „üt omne eorpua a oapite rogiter, ita ipsam oapat,
quam riaipta rabtar : „8i, quodatat, ita toao futat usi corpora sastoatutar, firmitatem « rigorem suum
da Contain ral Ptagio in Romana ooctaa iudta- perdit «t bos tenet quam habet dignitebem
Idam proféré» poaaawi quoad saaotnm Barilium,
tum, at ilia eorum dogmata... approbanda at taneoda
pronuntiarentur, « hoc potta «amt praevaricationi· aad illa brevitatis onosa omitto, affirmato tamen illos
nota Romania clerici· inureodà
*.*
Sanctu· Augusti­ omna·, qui legerint attento omnea de hac re epistata
nus admittit certa in cathedra apostolica» ut aemper sancti Baailii, nuliatanus dubitaro posse do mea amer
lione. Quidam texte· sancti Baailii fuerunt a pluribus
trçptta prtaipeta»4. quod omne· agnoscunt : aed
theologia in perversum sensum trantali, et quidam
nil amplius invèni in operibu» sancti Augustini.
loquor in extenso de fabificationita vel

alii suppressi ; haec evidenter probaro possem, sed

interpolationibus, quas |>asea aunt scripts Augustini.

omitto.. Responderi poterit enasse Basalium et Augu­

Reverendissimus quidam paler in suo opere * profecto

stinum. sed ipaemet Guéranger in suo recenti opero

Non

involuntarie tales in hoc genere, sive quoad Augusti­

fateturnullum doctorem melius intellexisse atque

num sive quoad caeteros doetores. commisit errores»

explanasse

qui vix credi poesunt. et in promptu habeo plurimos

stinum, immo addidit.

quos

facile

possum

enarrare

(reverendissimus

p.

ut

constitutionem

doctor de rrrlesw.

proclametur

vocari dorfor de gratia

Weninger).

quam

ecclesiae

Augu­

Augustinum dignum enes,
sicut

meruit

Ipee domnus Guéranger dixit

Ipse reverendissimus dominus· Guéranger4 refert B audiendo Rasilium audiri totam ecclesiam orientalem

celebrem textum sancti Augustini, quem summi mo­

in isto doctissimo et sanet tamo traditionis teste. Sed

menti habet : ..Ileus qui in cathedra unitatis doctri­

quis non videat hic exsurgere gravissimam quaestio­

Atqui in mente Augustini

nem? Quomodo dici posset ita unanimis illa traditio,

agitur evidentissime de cathedra unitatis eccleaiae

cui repugnarent ilji duo perillustres viri, quos ipea

generatim sumpta, et nullatenus special i m de cathedra

Guéranger

nam

poeuit

*'
veritatis.

proclamat, et

mento quidem, maximos

attente le­

testes totiua ecclesiae tum orientalis tum occidentalis ?

iam illud probavi coram pluribus doctis

Probare possem plure» alios doctorat et patres pratxr-

viris, qui stupefacti sunt videndo et evidenter com­

tim in primis ecclesiae saeculis, et etiani inter alios

Petri, ut
genti5*. et
periendo

patebit

hanc

unicuique contextum

methodum in interpretando sanctos

doctores. qui

invocantur ad probandam infall i bili -

tateui, non favere aatie nostro schemati.

patres.

Inter alia

textus de quo plurimum glonatur

reverendissimo episcopo VrgeRensi ostendam et medi­

reverendissimus abbas4, et sane non intelligo causam

tationi eius commendabo concilium Toletanum XV

Alius adeet

huius gloriationis. Ita enim loquitur Augustinus7 ■

in.fine saeculi VII. Illud concilium fuit subscriptum

..Quod eniin potuit ille vir sanctus < Innocentius papa)

a quinque metropolitanis. a quinquaginta sex episcopis

Africanis respondere conciliis, nisi quod antiquitus

Hispaniae, ab undecim abbatibus et arehipresbyteris

apostolica sedes et RomanU cum (apteris tenet perse­

et quinque procurat ori but
*

veranter etxdesia?"

cilio praesidebat sanctus lulisnu»’ arehiepi^opus To-

Frustra laborari et rimatus φηι.

episcoporum

Huic <όπ·

nun intellexi et adhuc non intelligo. quibus de causia C letanus, quem inartyrologium Romanum 'oai virum

reverendissimus abbas tantojiere de hoc textu pro süa

sanctitate et doctrina celeberrimum *.

thesi glonetur. Omnea catholici sine ulla exceptione

cilium

iulmittunt hanc doctrinam. Conficiatur ergo decretum

omnia \erba sancti luliani. approbata a toto <onviho

in eo sensu et dicatur simpliciter anatlvema illis, qui
non admittunt ..quod antiquitus ajM>s(j|i<a aedes et

hisp&no. etNmqiur-nnTTtiet suae threi non *ari
faven­
tia. quin upitio ad'ortere poterit. hoc <-i>n«->lium Tole­

Romana eum raetens tenet perseveranter ecclesia".

tanum tinsse a Sergio papa 1 magni
*

reverendissimus episcopu
*

Legat lioc ooa-

Vrgellenris. legat

laud1*but ^'lr

loquitur Baronins .

Tunc illa formula tamdiu expectata. tantis votis effla­

traditionem etvleriae orientalis, non <
*t

gitata subito invenietur, omnes subscribemus et pro­

ita

ex BmmIio,

perantes et laetabundi post tantos labores et tantas

unanimis ut dicitur; illud prolmri

anxietate» in patriam proficiscemur, quia non separa­

Athanasio, et iam probari ex rpnuola Alexandri 1\ *.

bitur quod Deus intime et inseparabiliter coniunxit,

Idcirco inter rtonioik* <x>n<ilii Florentini Jiresarion

caput et corpus ecclesiae, et tunc abundantior in dies

confidenter affiruialmt in coetu Gravoruni

ent vita in toto corpore Christi.

oriatur haereris, dvlwe ecclreiam Dei in unûm locum

Nihil aliud exigebat summus pontifex Caelesti nue
a Nestorio. nisi ut ,,eam fidem praedicaret (haec sunt

congregatam de rebus dubiis tudirar.
*.

eius verlui). quam Romana et Alexandrina et uni­

consensu sententiam ferre7*',

versalis rwlesm tenet

Haec sit ergo nostra formula

1 Cbat. d*a» rput. Ptiag. lib. I), ·. Λ, tov X. p. 4M.
t KpiiL XLIII, s. 7, tmn. Π, p. 91 ■.
» Liber* cui titulus, ia Gallico idiomata, Pic IX ut-il infeilibU, a R. P. Wraingsr.
4 Ct ορακχ Dt la Monarch.
pag. MI, pri·. edit.
«Nul a*a aieax compris ^as saiat Augustis U rôle de Piem
et de soa «bgr .daas l*Arliee, le rapport de 1'uaiU et de Ia
vérité daas la cbristiaaisaM, et commeat ces deux êlAmeat·
daiveat se foudre easemtoe. C'evt eotte conviction qui lai dicte
ce graad axitase qui doit toat dominer, lorsque Pou traite de
)*£<lise : Dien,vdit-U» a >lacé la doctrine de vérité dans la chaire
de l'otite. Aumi, avec quel transport u'acctoUtreil pas le·
déetooas de Borne eoatre le péiacianisam?*
» Bpist. CV, a. 1«, Cem. IL p MM, ed- Beaed.
’
• Bf opueeulum De lé ÎtonéreA peat< p. 9β» to· prim. edit.
’ Oeatr. luta, fib I. ■■ K ta $ΤρΤ MR
• Labbe tom. ΙΠ, p. Ml D ■ pd.

ac serundum

praeopta divinae legis et sanet <nnn patrum unanimi
tato haec verba)

fidei. formula Caelretint. formula Augustini, et tunc B muniter
non solum auctoritas sanctae sedis non minuetur, sed

..Si qua

haec

et ita prosequitur

no­

,.nbi asseverant maiores nostri coin-

agi debere, et quae communia sunt.

communi consensu oportere terminari.
*

Et ijmemei

patriarcha hmeph, cuius .sententia aliquoties in favo­
rem infallibilitati». invocatur, dixit expresse In concilio
Florentino se adhaerere, quw tnuiiivrat fl rjplora^ral

sanctorum patrum occidentalium et orientalium tretimcMUA convenire·.
1 Sixtes papa ΙΠ ad Illyrio- n. 4. Cf. Patrol. Migée tom- L,
p. 61β. Muai, Vili. 7«S Μ.
1 CL opnsft. Dr ta Mo
arrh
*
pontif. p, let, 161 prim.edit.

• Labbe tom. VI. P DdM-vAb. Vid. praeeertim p. 1994·,
1897 a, 1898CD. 1900» C. (Msnri. XII. 7-88.)
4 Vid Act. unctor » }i.4Un<li»tiA edit. die 8 martii p. 7M
pr. col.
5 Baroa. u. 888. ». A

• I· mea oraL de concil. Florent col M4s haine volam.;
ef. Raynaid. u. 19M, ». 47 et seq
7 Bardai», tom. IX, p Bin »c, Musi,-XXXI. 8M A a
• IbU. tom IX, p m a, 395 a, 8Md; Ibid. 904 c.

A. 8E88IONB8 PUBUCAE ET OONdSJKkATlOK» aiNEBAIJ»

847

__

'

__ _____ _ ___ __

·

*

.

1

MB

’

<to infallibilitate inao- A quam gratektioore atrerbu hodatoria «taper accipere
tamquam definitiones theologicaa.
reapaxi aequeotam textum. Examinat ille eximio·
Ulterius progrediar. Adeunt multae proposition
*
doctor hanc quaeationam a aancto Thoma poaiiam: quae prime fronte infallibilitatem probare videntur,
Ad quem pertineat «ditio «ymboli ; at naapondet -cum et. quae cartimime in manta auctoris nm plane diver­
Angelico doctors pertinete ad aummum pontificem, tam significabant. Unum exemplum profero. Fer­
tied attendite verba: „Et ratio at, qaia editio xym- randus diaconus celebria auctor saeculi VI dicit ia
boli fit in synodo mu concilio generali
Non dicit quadam epistola: „Apoetolicae sedis antistes, atlas
«auctus Antoninus : Et ratio At, quia papa «t infalli­ amae doctrina coaatot tudiao wrilatia, et ftdritMr
bilis ; aed : Ratio at, quia editio symboli fit in synodo
wnmimme auctoritati
."
*
Nihil prôna fronte videtur
«eu concilio generali. Prudenter siletur hio textus et
darius in favorem infallibilitati·; unde quidam theo­
logus ultramontanus1* concludit immediate Ferranalii plutee. Aliunde nota est celebria formula aancti
Antonini, ,.1’apa errare non potest ptens concilio
dum diaconum tribuere summo pontifici praerogati­
etc. etc.“
vam inerrantiae. Sed iste auctor decipit suos lector
·.
*
Eininentiesinius cardinalis Dublinenais provocavit
Nam in eadem epistola
,
*
in eadem editione citata ab
ad Vincentium Lirinensem. Sed oblitus est addere
isto auctore, Ferrandus diaconus apertissime dicit
Lirincnsem duas tantum irrefragabiles auctoritates in
solum iudicium universalis ecclesiae esse absolute cer­
«■< lesia admittere. mchui Scripturas et concilia geno·
tum. Haec sunt illius verba: ..Desistendum a conrelia. ΓιΙ apertiasime docet rapp. 27, 28, 29. Sufficiat B tentionibus reor, expectandum potius persuadens.
Saepe aaepiu
*

in libelli
*

catum vidi teatimoaiam aancti Antonini, aad nuaquam

illa expromere. ..Ideo quocumque profanitate
*
nullo

patienterque hanc dubitationem ferendam, donec uni­

tnodo no
*
oportet, nisi aut sola, si opus eet, Scriptu
*

versalis ecclesiae auctoritate vel pronuntietur susci­

rarum auctoritate convincere, aut certe iaru antiquitus
univvrualilius sacerdotum catholicorum conciliis con-

sententiam roboretur (vera fide
*).

pienda.

vel

prodatur abiicienda ...

Nisi per hanc

minus firma existi-

Et alibi apertissime adhuc proclamat duas

\ictas damnataaque vitare’ '. Et ai exurgant diffi­

*'
mabitur.

cultates circa sacras Scripturas, ad quam auctoritatem

tantum

recurrendum ? Respondet Lirincnsis: ,,Primum 019-

Scripturas et universalia concilia.

nium concilia generalia, «i qua eunt universalis con-

eius, verba: ,.Sola enim sunt, ut superius iam saepe

1ilii decreta, praeponant ’Dicatur erraaee Linnen-

diximus, in canonicis libris praecepta divina, et in

M'in ;

esto:

aed

numquam

saltem

invooetur

auctoritates

in

ecclesia esse irrefragabile
*.

Haec sunt adhuc,

generalibus synodi» paterna decreta, non refutanda

ut

ner respuenda, sed custodienda et

assertor infallibilitati», prout ponitur in schemate.

amplectenda a“.

Attamen Ferrandus diaconus inseritur inter infalli-

Multa loquutus est idem eminentieeimu
*
de sancto

Quomodo

(olumbano. sed oblitu» adhuc intagrufti citare Co­

bilietas.

lumbamini. Illius verba suht adeo severa, adeo mfalli-

nihil facilius. Omittuntur verba quae sunt theei om­

farta

fuit

haec transfiguratio?

bLktati pontificiae videntur contraria, ut non aude­

nino contraria, et affertur dumtaxat quaedam pro

rem illa recitare ex hoc ambone, et cardinalis Orsi

positio generalis, quae evidenter in mente aurions

vehementer obiurgat Columbarium, quod ita scripserit.

nullo modo habebat illum sensum, qui gratuito fin-

Responderi potest adhuc errasse Columbanum ; esto : C gitur.
Ex aliis ductoribus οζ theologisTtum ex antiquis
mi saltem precor, non adducatur ut assertor huius

i n fall i hi l itat is, aut certe referantur integre omnia eius
verita; tunc lectores vel auditores iudicabunt.

patribus tum ex scriptoribus medii aevi, poseem multa

congerere, et hac de re habeo quasi bis Stntum pagina»

manuscripts», et coram Deo testor,z traditionem

Plurimos adhuc audivi ex Ik>c ambone de laudibus

nancti Petri et eius auooe
*«orum,

cofieludttur infallibilit
».
*

ut (werunt. Multi episcopi, qui mecum textus re­

Sed, ut dicebant Graeci ii^

cognoverunt et specialiter illustrissimum prima
*

(xinriho Florentino, verba laudatoria non debent accipi
pro privilegiis ·. Sanctu
*

κορυφήν

Han­

gari ae (murmur) *, poesunt testimonium ferre de vera·
citate meae assertionis. Si quidam reverendissimorum

Bdsiliu» vocat Athanftaium

..caput universorum in eoelreia,

in

favorem nostri schematis non dici posse ite un/mroiem.

et ex his laudibus

tfi>v fAtov,

consiliarium et ducem eorum quae agenda aunt5/*

oratorum, qui post me locuturi sunt, inficientur quae

Qutn immo addit: ..Athanasii tutelam eree unicum

dixi de traditione catholica, non potero secundum

Sanctus Paulinu» scri­

regulae statutas illis respondere, sed velint adhaerere

bit Augustino: ..O» tuum fistulam aquae vivae, et

huic fraternae propositioni : congressum amicum fa­

venam fontis aeternae merito dixerim, quia fons in

ciamus coram electis testibus, et omnia scrutabimur ,

te aquae salientia in vitam aeternam...1 ; lucerna

probata veritate historica, victus, quicuiuque ille sit,

pedibus mei» verbum tuum, et lumen

ostendet sua confessione ae Sustinuisse, ut ait AugustiAus. parte
*
veritatis, non tamquam stxae red tamquam

malorum ecclesiae solatium

semper eet

NemitiH mei» : tu e
* vir Christi, doctor Israel in ecclesia

veritatis; scio te illuminatum spiritu revelationi
*
· D veritatis.

Orte »i sanctus Basiliu
*,

sanctus Paulinas ita

debet adhaerere veritati".

sancto Thoma:

hwuti fuissent quibns^lain summis pontificibus, illico
quidam ' theologi

concluderent

infallibilitatem

Et addamus cum eodem
in opinionibus non

re

1 Bouix. de Pape. t. I, p.983.
’ BpitU V ad Serer. Scholastic, t. LXVII patr. Migae^
p. 990.
* Bpist. ad Pelag. et Aaath. pstr. Migne t LXV1I, p. *19
•t seq.
4 Quidam murmuravereat, quaado nomiaavi iliMtrimisttiD
griautatt Haagariae: q
*a de casas, aoa iatelligo. Sed adrent
qaidam i» concilio patrea, <ui habret boae aoa satis dignam
naam murmurandi, simul ac dicuntur verb
*
iUis non placentia
*
Ont
patres qui pertinent, m dicunt, nd minorîtatemxnumqnam
ita «gerent: attamen satis dura verba interdem andmunt (A’<rfa
ovetersa).
* Thomas, Ssrmrees aaecdoti a d. Uccelti· «diti, Matiae
*

tpn tamen neque Rasilius neque Paulinas ita scribendo

credebant sanctum^Athanasium et Augustinum eree
infallibilem. Adeo ronstat nihil magis illogicutn esse,

1 Sum. 4 p.. titnl. β, cap. IV, f 4, tom. IV, p. 459, 460.

Common, rip XXVJ1?.
Ibid. cap. II.
(
Hsrdnin. t. IX. p.4Un. Mansi, XXXI, IOMd.
Kpist. ea, p. ia? ed. Beaed.
£^i«t. 60, p, i?8 ed. Betted.

’ later eptot. Aaçuxîial ep«9b« 1.9, p. 86 st. Bread.
•

..Discordia

cx . pugnat amicitiae."

eorum verbis (tthjna improbat umit: Non, non).

. *
*
«
&
■

Et sicut egregie dixit sanctus Thoma
*
5:

..Nullus debet habere amicum in veritate, aed solum

etc. etc."

p.SU, 8M.
♦

f

·

wpeiiyanjfwrrt.xas.i. -·»·λ».<λτ·-’.···
M·

.

CONGRKGATIO GKNKRAU8 fflSPTUAQKMMA 8EXTA M iaaU 1OT0

?
*

w»»qi

*

M®

**
bsDSSotentiam. Quae dicam .
Hanc quaestionem de unanimitate traditioni
*
con- poris moBMOto vestra
dodo cum celebri theologo hispuno Alphonse a intime cohaerent capiti IV nostri schematis ; siquidem
Ctetro, et eme testimonium eo minus debet earn pan» enucleare desidero circa declarationem cleri
suspsctum, quod ipse stet pro infallibilitate athnmi galbcani, et mox ridebitis, ut speto, connexio··» .
inter ea quas evolvi ciroa traditionem patrma, et quae
pontificia. late confitetur banc quamtionem „a
*se
inter theologo
*
oontroveraam, et partem quamque dicam do clero gallicano. Aperte profiteor me desi­
catholic» et doctissini» habere patron»" ‘. Quomodo derare vindicare sub aliquo respectu memonam pa­
igitur haeo thesis dici poteat luce clarior, cum iste trum nostrorum, ot tamen nolite timere; in ista de­
fensione non aro gallioanus. Nullo modo volo repetere
theologus infallibilista confiteatur hanc quaeationem
quae iam dicta sunt, et arbitror me aovee conside­
eaee controvmam et ex utraque parte stare in contra­
ration» hac de re expositurum. Sed primum non
rium catholic» et doctimimm patron»?
potui, quin multum dolaram de iis, quae his pauci
*
Non hic, attendite eminentissimi et reverendia•imi patree. non hic oppugno infallibilitatem ponti- diebus obieota eunt da clero gallioano et de signato- ■
nbus declarationi
.
*
Pro tota et integra apologia audi­
ficiatUr-eiquidem fago, et illud aveo iterum pronun­
vimus hanc vocem ualiri sxmt, et nihil amplius : libera
tiare, adhaeream sententiae Fenelonii tamquam verae.
fuit aggressio, libera debet reae brevi
*
responsio. Pos­
Hic loquor ante definitionem concilii. Sed veritatem
historicam restituo; absolute inficior traditionem esse sem primum replicare quod adeunt variae speci» auliita unanimem, ut aiunt, et affirmo falsissimam opi­ citatis. Earum descriptiones reverendissimus orator
posset invenire in patribus sancto Bernardo, Thoma
nionem vulgo receptam apud quosdam auctores et
typis mandatam, quod ante concilium Constantiense Cantuanenai, Baroaio, Mdchiorre Cano, in cardinati
Orsi, in epistola Contanm; et paginas si velit reve­
*h/Zm* omisnso inter doctor» et tlieolog» contrariam
rendissimus oratot, illi indicabo: sed haec sufficiant.
tenuit sententiam. Nihilominus attentis tinumstanCertp improbo declarationem cleri gallicani» et
tiis et multorum desiderii», qu» admodum veneror,
credo Bonuetium in quibusdam operibus non satis
toto corde amplector sententiam illorum, qui neces­
sarium putant affinnare magisterium doctrinale favisse auctoritati summi pontificis, et forsitan quia
longius voluit proferre quasi scalpellum dissection»
summi pontificis clarius et apertius et cum addita­
mentis quae proposui, ut numquam censeri possit anatomicae in corpore Christi. Attamen nonne oaetero- .
summus [Kintifex separatus ab ecclesia. Aliunde si ad­ quin Bowuetiua permanet ornamentum ecclesiae gallimittatur schema sine modificatione, quam proposui, canee, decus litterarum, gloria artis oratoriae et
perillustris defensor veritatis catholicae? nonne per­
nihil prorsus intelligo in actis octo priorum concilio­
rum. Hi actus in sensu proprio et *’ne praeoccupatione manet istud amplissimum ingenium, aquilae inter aera
intellecti evidenter probant episcop» habere quandam ■e librantj, iustissime comparandum? Nemo certe
historicae veritati magis contrarium, quam loquendo
partem in definitionibus fidei. Sed quomodo ag­
grediar hanc quaestionem, quae indigeret longis et de tanto viro illum simpliciter vocare aulicum, et il­
lum macula huius odioei nominis dedecorare. Sed
numerosis orationibus? Itaque de hoc invitus sed
grati» Deo, romarti theologi nobis maximum solamen
prorsus sileo.
*
afferunt : ita’ loquitur de B»Nqnc venio ad ultimam et brevem partem meae C inter istu iniustilia
orationis. Vobis oxp»ui niée dubia et, ut dixi, meas suetio cardinalis Orsi * : ..lllustnreimus Bomuetius tot
editis operibus relebris, tot litterariis certaminibus
conscientiae anxietates, si agatur de dogmate fidei
stabiliendo, et humiliter exposco ut istis dubiis re­ clarus, tot victoriis ac triumphis conspicuus... qui
spondeatur. jum discipulus scholae Fenelonianae, et ob ali» élucubration» vere aure» cedroque d'gn»
immortalem sibi gloriam pepereiat.'' Deinde ad pug­
illius doctrinaiq ante definitionem concilii ut veram
nam contra Bonuetium se accingens ita prosequitur
:
*
credo, et ita semper professus sum coram meo clero.
,,ld autem n» ea moderatione perfecisse confidimus,
Sed haec sententia estne ita certa, ita traditione una­
*
operibus de ecclesia
nimi fundata, ut definiatur tamquam dogma fidei? quae summo viro aliisque sui
bene merito debebatur, nec ipsre adversari» quid­
Hic anceps haereo, et hac de rausa medium quasi iter
quam ... notaturos credimus, quo episcopalis dignitas
aggressus, proponerem illam definire tamquam doc­
trinam veram et catholicam, quod abunde sufficeret, Laesa sit, vel ubi officio defuerimus, quo gal’icanum
saltem meo iudicio. Et aie non anathemate directe vel clerum, doctrinae pietatisque fama conspicuum, ex
animo colimus." Sic doctinimus ille cardinali
*
luet
indirecte profligaretur sententia, quae non solum in
meditetur refutationem Bonuetii, illum tamen am­
Galliis, sed longe ante gallican» habuit mult» et
plissimo honore et iustiaeimo obsequio prosequitur;
graves, ut »tendi, patron». Mei officii erat meas
dubietates vobis cum libertate et reverentia exponere, sic loquens de isto eodem clero gallicano, profitetur
cardinalis Orsi se illum ex animo colere tamquam doc­
rostrum est iudicare, vestrum est vel reverendissi­
*
fuisset
morum deputatorum de fide meam mentem illu- D trina et pietate oontpicuum. Certe arbitratu
* historicum abrupisse, si simpliciter tant»
minare; nam omnes, ut ait sanctus Augustin», sumus se omne iu
condiscipuli in schola veritatis, et sapientior debet ■ praesul» vooasaet aulicos. Possem adhuc afferre
testimonium Mnuarelli1 et aliorum, aed sufficiat ad­
minus jieritum docere. Quod ei nihilominus ad defini­
tionem processeritis, et si sanctissitnus dominus noster dere G regor lUtn XVI qui in suo opeie, ll trionfo della
indicia vestra confirmaverit solemniter et cum omni, tanta tede *, vocat Bossuetiun. rv«m immortalem
■ Nunc prob pudof ! et attestor omn» qui m nostrsh
sua potestate ap»tolica, nemo erit corde et mente obenorunt, nunc haec omnia a quibusdam oblivioni irai·
dientior, quam archiepisoopus Remensis (bene). At­
tamen mea conscientia mihi reddet testimonium me dita sunt. Adest inter quosdam homin» nescio quae
conspiratio, ut dehonestetur nomen tanti viri. *ed
satisfecisse meo muneri episcopali, exponentem coram
concilio cum modesta libertate anxietate
*
meas non tempus iustitiae veniet, et iu memoriam revocabuntur
haeo iustissime verba, quae nuper ex hoc anibone pro­
mbetantialiter quoad doctrinam, sed quoad formulam
doctrinae.
’
nuntiabat reverendissimus archiepisoopus BaltimorenSed quidquid fiat, mea oratio debet slteeapi gene­
■ D» imftrdkmUm r. pmtif. 11, pnefst. p. 1·,
.*
rare consequentiam ; et hic expntule adhuc brevi tem• IMA fari» *pe
.*
lÜM
• De *
.
mater
r. pmlif. esp-XVIH, Ims.II,
> Λι «este pasti
*·»
fasarstve. Uh.II, p. Mt, *4. Paria l*Tt»
Otnscna M—y ram UL

.

M

*
«51

'■

y
.

λ'

■ γ&Έ?

* y’·.

s

''

' .

*'·

Λ. 8ΕΒΜ0Ν» PUtLICAK KT ΟΟΝβί&ΑΧωΝΕΒ GENERALES

\m, et adtasc snariterrssMant in auribs» ηχύ, sua­ A

m

In pass igitur at in gloria dormiant cinaras pasviter, qui· verissima eunt, et heaone iuaste «Nati " tnun noafcroram. Dac.defeetnm in quibusdam erra­
teparotio : „8ine Bossustio, ^quit iate venerandae ad­
verunt ; sad nui sina paaoato erroris est in hoc mundo,
modum pressui, fore·· «hira» irragAaat iu^Jalliae". in iBob primum conficiat lapidem. Erraverunt, aed
Tempus iostitiaa venieQ et tone eodeeÿi gaUioaa· aliunde fortiter et egregie, «t ait liber Machabaaouniversalis exurget exchunaiis cum bwgoriaXVl: rum ·, proeliati erfrt praelium laraaL Cicatrisas
Bossuetius est vir immortali· Nihil ÜM datait ad •iuamodi erroris oooparitmua et condiamus quasi
istam immortalitatem, ne quidam iniuetitia et ca­ odoriferis fasciolis doctrina· apertius declaratae, et
lumnia.
'
ipsi de coalis nobis gratulabuntur; et noa in torro
A»t obiicitur : erraverunt Boaatatius et derue galpraecinemus hunc canticum familiae : Laudemur viro»
licanus tempore Ludovici XIV. Credo et ego illoe non gioriotot etc. *.
satie tribuisse potestati apostolic·· sedis; sed quid­
Nunc propero ad conclusionem, et veniam date si
quid contradictores asseruerint, et hoc est prhocise in fine orationis meas vobis effuso corde loquor:
novum punctum meae disquisitionis, ista sententia nonne ista effusio convenit inter fratres ? Sanctus Leo
Bossuetii, prout spectat ad caput IV nostri schematis, papa IX magnus ille assertor auctoritatis pontificiae
non erat nova; nam arbitror me eatis probavisse et ad­
haee scribebat Michaeli Mchiepisoopo Constantinohuc. fi placuerit, satis superque probabo, sententiae politano; „Quid hoc monstri, ait, frater carissime?
Bossuetii habere etiam in antiquitate remotissima Romana ecclesia caput et mater ecclesiarum membra
multos et graves patronos, sicut habebat thesis contra B at filias non habet ?... Frustro matrisfamilias caput
immaculatam beatae virginis Mariae conceptionem in et faciem magnificat, qui minimos filiorum eius im­
schola sancti Thomae et sancti Bonaventure·. Nam
pugnans, tamquam digitos pedum illius conculcat3."
Seraplucus doctor in suo praecipuo opere de ntfUeeiiu
Nolebat ergo eximius ille pontifex, quam mea eccleeia
est omnino contrarius immaculatae Conceptioni, d4 Remensis tantum diligit, quia ipee consecravit ecsermonne qui vulgo allhti sunt in favorem, sunt certe clsaiam sancti Remigii *, et ipee propriis manibus cum
spurii vel saltem dubii.
maxima veneratione transtulit oena nostri perillustris
Omnino falsam affirmo opinionem illorum, qui, apostoli Gallianim, cuius ànioP. ut ipse ait in epistola
aserunt sententiam Bossuet i i exortam fuiaae in Gallia sua ad episcopos Galliae ’', in pectore suo ferventius
ux schola non theologica, sed politica. Regnavit in
ardebat. Nolebat summus pontifex quod sub prae­
Gallia, aed Gallia non erat illius fons et natale solum.
textu honorandi caput et'faciem matris, id est e. desiao
Illud demonstravi aut saltem indicavi ex Augustino, Romanae, conculcarentur tamquam digiti pedum illius
ct Basilio. ex Vincentio Lirinepsi, Colambano, Fervel minimi Christianorum. Quid ergo dixisset summus
raudo diacono, ex concilio Toletano et declarationibus
ille pontifex de episcopis, quos, ut ait Nicolaus papa
Beraarionis in tempore concilii Florentini. Vestigia inconcilio Romano
.
*
Christus ipse constituit super
illius doctrinae, quae vocatur gallicane, inveniuntur in ecclesiam, tamquam haereditario iure. successors
omnibus textibus quos citavi, speciatim verbaFBas- qpostolorum ?
sanouis sapiunt gallicanismum non minus fortiter,
Et nos quando cum omni subiectione auctoritati
quam opera Bossuetii. Quare ergo vocatur gallicanis- summi pontificie, et non pro vana gloria, sed pro
mus? Istud nomen non est vera indicatio illius ori­ Jxvno ecclesiae generalis et pro disciplina tuenda in
ginis. et absolute inficior nostram patriam iuste de­
clero et ad compescendas istas presbvteriujismi agi­
signari posse tamquam locum illius primae nativitatis.
tationes, quarum prima victima fuit meus admodum
Vocari jiotius posset et deberet quaedam traditio plus venerandus praedecessor eminentissimus cardinalis
minusve sparsa etiam in antiquitate, quam tamen ec­
Gousset, nam mortuus est inebriatus amaritudine,
clesia Romana et multi alii non agnoscunt tamquam quando nos, hisce gravissimis rationibus moti, loqui­
veram, quamvis habuerit doctissimos defensores: haeo
mur de iuribus episcoporum solemniter affirmandis
est saltem meo iudicio veritae historica, quam resti­
tum quoad doctrinam tum quoad res disciplinares,
tuere intendqbara.
nonne aliquoties dicteriis subiecti fuimus? Quando
Erravit Bossuetius, credo et ego: attame^ con­
sermo erat de iuribus episcoporum, sanctus Gregorius
fitemur illum aon errasse in tam pessima sociAate.
Magnus semper loqnebatur cum maxima veneratione
Erravit Bossuetius, sed. veniam date pro barbarismo, et omnimodo reverentiae sensu : ..Injuriam mihi facio
in illius fasprem invoco, uti aient, circumstantias si fratrum meorum iura perturbo' ... Sicut nostra
attenuantes : nam sicut egregie proclamabat reveren- defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura
dissunus episcopiis Calveusis nomine Deputation» de servamus, nec ulli quod sui iuris est ambitu stimulante
fide: ..Diabolus ipee debet audiri in iudicio." Certe derogo. Nec honorem esae puto, in quo fratres meos
nemo in istam audaciam deveniet, ut dicat Boasuetium
honorem suum perdere cognosco * ■... Meus honor est
esse diabolo peiorem. Errarunt Bossuetius et clerus fratrum meorum solidus vigor·."
tgalNcapue; sed numquid in causa simili non enavit
Quid postulamus nos, quorum conditio eet ita dif­
ficilis, ut non possimus loqui,pro bono ecclesiae de
Cyprianus? numquid non erravit Augustinus, qui
cum toto conoilio Africano primum nolebat admittere iuribus episcoporum clare definiendis, de necessitate
appellationes presbyterorum ad sanctam sedem, ut praesertim in nostro tempore episcopatum circum­
videre est in actis conciliorum? numquid non erravit dandi omni veneratione et obsequio; nos quorum con­
sanctus Thomas et generatim eius schola et sanctus ditio est ita difficilis, Ut non possimus hic loqui, quin
subito, saltem apud quosdam oratores, in nescio quas
Bonaventura de immaculata Conceptione? Attamen
Cypriani nomen quotidie legimus in canone missae; veniamus suspiciones ? Attamen quid postulamus, nisi
attamen sanctus Augustinus1 vocat Cyprianum „ani1 I Math. III, 2.
mam sanctam, ecclesiae catholicae egregium et claris­
• Brail XUV, 1.
simum membrum" ; attamen nos omnes veneramur
• LabMlm-IX, p-IKOcetB, ed. Paris; Musi, XIX, Μβ s.
sanctos Augustinum, Thomam pt Bonaventuram tam­
‘ I»Wm to». IX, » 10SS-<6, ed. Paris; Muni, XIX, «Ms.
» IM. te». IX, p. 10M-4&.
quam maximos et sanctissimos ecclesiae doctores.
• IMA less. Vin, p. 7»7 n a

> Dt .Raptitas. «satr. Amatitiss Ub. ΙΠ, es»· IU
».110; Hb.IV, M».VL f-lM, ad. Baped.

ü

’ Ub. L spirt. UL ,
• ΙΛΠ, spist.tLVn.
• Uh VIII, s»M. XL·.

86J

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA SEXTA 23 iunii 1870

SM

ut in memoriam revocentur haae nimia vat» Gra-..
gorii XVI verba 1 : «Debita epiaoqporem obedientia
frangitur eonunque iura conculcantur?" Quid postu­
lamus, niai ut narrantur tam praeclara verba aancti
Gregoni Magni, quae modo audieti»?
Hanc verba samper fuerant regulae nanctae radio:
ad praxim magia ac magia reducantur, et tunc ex
omni parte orbi· catholici omnea epinoopi dicent Gre­
gorio Magno ot eiue apoatolicia aocoeeioribue : Beatiaaime et amantiaaime paler, tu dixiati.: Mette honor,
eet fratrum meorum aolidira rigor, et non omnea «x
orbe hniveraq reapoodemue : Beatissime pater, noster
honor, honoi omnium episcoporum eet nanctae radie

morale factum eat), asquerstur quod de his omnibua
infallibility indicate poaaat, quod neque admittitur
nequeadmitti poteet tamquam de fide oertum.
Hia aooedit quod plariqoa doctor» de fide non erae
affirment infallibilitatem eodesiae in aanctoram çanonimtiooe, licet in boo oaau de moribus et quam '
eminenter agatur. Audiatur hac in re Melchior Canua,
cuius auctoritas non levia ponderis «t1: .Judicia,
quae circe facta aduntur, pendent ex humani· infor­
mationibus. Iam vero humana· informatione· errori
asse obnoxia· quia ambigat? Nemo sanus, cordatus
nemo. Quod ai quandoque ad regula» criticae exacta»
certitudinem pariant, haec certitudo moralia, aed natu­
apostolicae eolidue vigor. Tunc elongabuntur omnea ralia ad summum erit, ideoque dogmati constituendo
**
diecuraionee, omnia iura mirum in 'modum concilia­ penitus impar.
Inauper ratio, qua permoti theologi affirmant in
buntur, iure capitio et iura membrorum; tunc fiqt
pax et tranquillitas magna, quia mutua dilectio et rebua moram eodesiam eive papam rara infallibilem,
reverentia habent ratam afftÈtuoaam logicam, quae eet quia error in rebus .morum eaeet error in rebus
vincit omnia, quia fortia eet ut moro dilectio
,
*
neo fidei, cum morum principia sint revelata. Ergo sup­
•quae contradiction» poraunt illam extinguere, neo ponunt obiectum infallibilia magisterii erae non raa
flumina difficultatum obruent illam. Tunc fiet pax moram quaraumque, aed moram principia. Reor
et trenquillitaa magna; et eccleaia Christi, ut ait equidem libentiaaime Romani pontificie indicia de
Apostolu»1, creaoet per. omnia et augmentum corporis facti· moralibus maxima cum reverentia «eo ex­
cipienda, eed ruor etiam circa ea infallibile non «ae
faciet in aedificationem oui in charitate.
eiue magisterium.
ORATIO
luverit haae declarare perpulchra doctrina dooreverendi patrii domim Anartatii Rodrigo Y «sto toria Angelici. Iuxta divum Thomam omne dictaman
morale syllogismo quodam oontinetur, ideoque tribue
ArMepitoopi Burgenau
*.
dementia oonatat, maiore quae eet principium quod­
Eminentimimi praeside·, eminentimimi ao reve­ dam morale, minore quae fastum eat, coi per synderendissimi patrue.
reaim applicetur principium, at conduatone quae dioCum nonnulle tint in capita IV aohamati» de letamen praotioom eat de honretate talia vel talia actionis
oietia ChritH, quae offendiculum offerre pemint, ideo ip concreto aumptae. Eodeaia ideoque Romanus pon­
ut omne dubium auferatur, aliqua mihi verba facere tifex infallibilia oeoaeodu» eat in declarando primo
lioeat pro luculentiori expoaitione materiae, de qua moralitatia elemento, quod eat principium quoddam
morde, non vero in eeoundo quod factum exhibet hu­
agitur.
Inerrantia tau infallibilitaa Romani pontificie mana ad aummum firmitate oertum ; neque multo
iuxta textum eobematia effertur in rebua morqm ; eed minue in tertio, nam conduaio iuxta lege» logica·
mea aententia haec verba substitui deberent oum hia : •equitur debiliorem partem, ac proinde humana taaM priacipiil eive reguli» morum, ita ut pro rebua mo- tum certitudine constare poterit.
rap, dum de infallibilitate Romani pontificia agitur,
Igitur looo verborum ,Jn robo· moram" poni meo
iudicio deberet ras prmripsw morum, ex qua substitu­
principia moram generalia intelligantur. Huius varia­
tions non leve commodum oriretur pro polemira «t
tion» rationea plurimae aunt; at paucae tantum at­
tingam. Rea moram, prout omnibua notum rat, nimia apologetica theologia. Nam qui» nescit catholicae eolate patent; aut enim eunt facta moralia, aut lagea oleaiae boate· per fas et nefas plura nobis obiioeau
dwciplinaroa quibo· actu» a aubditia ponendi deter­ Romanorum pontificum errata, dum de licito aat
minantur, aut aunt principia rive regulae general·», iUioito in concreto pronuntiarunt? Certe ai infallibiqua» moveo chriatianoram dirigera queant ad finem litas pontificia in principii» Mu reguli» morum dedorandia ao definiendi» dicetur contineri, plaraeque aut
•uperuaturaieci mas giisn fod­
omnea huiuamodi obieotiona· in fumum abibunt, ut
iam vero Romanae pontifex, etiam doctor·· uni­
versali· munera fimgena, aritae praedicandae errone eae aingillatim disquirenti planum fiet. Alia p naram
neatius ex iura divino ia hia facti» moralibus indican­
profana pro mutatione «posita, aed brevitati studeras
di»? Pie credi poteet; aed utram vere, utram oerte,
omitto,
Nuno vero alia additio mihi proponenda videtur.
et nedum oerte aed infallibilitar oerte efferandum ait
eiaa magiatarium eirea huiuamodi facta moralia, a D Caput quartum bmo iudicio deberet inecnbi boo modo:
οοοοίΝο da fide, meo iudicio, dafiniri noa poteaL Ple- Di Roataai poatifieit mngiatervo. Ratione» huiu»
rique theologi, etiam « hia qui maxima roverautia mutationi», hae aunt : 1 * quia latiua patet magiatarium
erga Romanum poatifioam aguntur, id non solum m Rosnaai pontificie, quam infallibilitaa, aaltam quoad
dubium revocant, aed aperte, negant : aliunde faota obligationi· vim, quaa« magiateriodimaaat; 2
* quia
moralia aon continentur iri divina revelation·, aa ob tamporis iniuriam maxime refait «peciali modo ira
proinde magi«teri nui infallibile Romani pontifici· sare boo oapitelV tamquam proprio in looo daolarara obli­
«tendra· ad ari non potest. Sacas «nim oum nulla sit gationem, quae catholico· omnea, nullo facto dis­
actio humana, «su factum quod monde non ait (nam crimina, promit ra proscribendi doctrinas, qua· ·
quodoumqae ab hoanina daiibaruto agente prooadit, Romano pontifioa proscriptae fusrint, etiamsi nota
haaresaos aut alia qusvi» theologica oaneuro non tint
perstricta». Dolandum nano «st maximopsre intar ca­
•• ΜΙφΙ··· ewwq>
MRra^^
tholico» ipaos, immo inter clarico» nonnullo» invsniri,
• Mt vm, A ».
x qni patrocinium quarumdam theraon in Syllabo dam­
• ^tos-IV. U.1A
• AigurauM·: .iTiiMiqtouf Bai|«aria smtadaM··» natarum auaoeparint atque suacipianL Quaan mala
jsil rasit qaae kgsatit ■ K nam. Ib, M, »A *· jtar®» teMMMMatb «sautera· liraiaramvM, asaadbe ettara abta»
» Da We M.

W, «af. T, * A

*
M

#

■■

f»
HM ‘

τ
A, SESSIONES PUBLICAE KF ΟΟΝθΚΒ(ΜχίθΝΕ8 GENERALES

■ 'W
8δβ

d Romanos pontifices,
.onjipe «quaxnqq^infelici promus aniftiapuu dispendio A adhue, h^epiMiorum p/sesulum *
Imk‘ fanant, dreferi dx>tes£» <t explicari. uon potreL^ praeter nlurimae alias, quae iniuria temporum, irrupUndeuTh pagina HiL-parègrapho ultima Tin. 30 tione^farbarorum in Hispaniae aut >ncendio alneque^
■\ 7 s i, ] post verba ..excipienda et Jenentla /ese
'
*
haec^ cu-ibuft pen iere videotur. Veruni praecipuae ac magi»
>meo iudicio,addenda sunt: h'ixma tawi rnrMin(f 'exploratae et liberae a nob ilia mercium Isidoriana^
oim. sunA illae quail .supra indicavimus ai Siriciign·
ntprmo ffoad InnocentiuiqT^ad Eemiern, * Hilarum et Hormisvtani pontifici
*
magitltrfo
jjvood ree
*
*docÎrês<M
feras
f quae tamqwibn de fide nonjvty&N«N- ditenu ■ · cum1' ^remplis j/m.jhiiu. Quibus non mullo
„ lw, «/ prasmbend
*
*,
eu
VMrMbaçtae/iota |>
jMjst aibungetuua-aliain Asigilii papae ad Prolut unim
epiecopum ^Braparenreni? ab episcopis hisj^np wm
proscriptae fikpint ,
Cpetepun ric exposita iiifaliibilii|te seu inerrantia *uiuiu^ yenerat io»e aot^ptam, in qua pplatn et pleur )
summt jjontificisciiffe dogmata fideret morum prinl· '\aei
iantur
*
dqstriuam n-cleeiae Roinanae_p Vigrliot»ibi
cipia^on per inspirât ripem;
—*— red1 perdivSjiam
— Jc-k----- areisien-.
-traditam de causA maionbiiè et iudioii
*
epÎMOporum
> ’ ■ tiam. ,wiias rei extra omne dubiuth pewit
*
et- aperto sohiis redis^mxxtolicar siip^vo iudicio rnrèrvatis, et

utidequAipte hxyirum temquam\rapiti referendis'.
HiicuMpir eminent ierimus' cardipahs d'Agnirre. et,
*
necessarium ηοό ret ob tunCxAvin testimonium ritigulre epistolas iiMftensum referre,
' ·
Eandem veteris ecclesiae Hispanae traditionem
y
testantur eiiimcntissimus cardinalis de L vaysa nn lii- /
episcopiis Toletanus, eruditissimus Puego in sua col­
lectione <x»u< ihorum Hispaniae., ahiqib
*·
ex nmtri
*
scriptoribus, atque eadrm demonstrare ]>oeréin innu­
meris testimoniis sanet i Kidori in vani
*
operibus tam
egregii doctoriB. et epistola ad Claudium du em. pr >ut
refert Natalis ijwemrt Alexander in sa s uium VU.
sancti Hrauln Caesaraugusl an i. iuxta Elorv/. m sue
Hilipâfiüi wcru. sancti i.eandri et aliorum rx prae-·
clarissimis illius aeii hispani1* pracsuli)>u>. qui toti *
fuerunt in asserenda |>oteetate et inerrantia summo
ruro poni ificum.
Haec «vlesiae Hi
*|Mriiae
traditio etiam in votustissimis civilibus codicibus est <
*xpreasa.
ut facile
videre poteat quisquis ea perpendet. Quoi is mmx uIo
veluti fidei tereeram habuit oointuunionein fidei et
dbedieiitiae cum Romano.j>onti(ivv. ut Bossuet us i|w
fatetur; quovis aaeculp recte prt
*
’nptre agnovit per
versas doctrinas a Romani
*
*
porîlifiribu
,
*
damnata
quin ullam exjiwtaret cnnrilii alicuius «xuidwnnationem. Apprime "noverat hanc eree ecclesiae catholicae^
traditionem, in eaque semper «reditum
summum
deberi obsequium, iwn oheequjosqm silentium magi­
sterio Romani pontificis. <ςχ vi ipsius primatus.
Apprime noverat haereticos ipeot· liane veritatem
testatos fuisse, eo ipso quod patrocinium sanctae redis
quaesierint ante eorum condemnationem ; rite « uemin· pro haereticis habendos si. ut aibbat pelagianw
*
Coelestius, ab apostohea sede catholici seu orthodoxi
iudicarentur. Ita /actum est u( statim ac Petrus de
Osma hanc inerrantMm reu infalhbilitstem Romanae
redis negavit, statim condemnatus fuit m conrilio
Complutenai ; quae damn^ûq postea a Sixto IV appro­
bata fuit.
Neo ullityi argumentum contra hanc Hispajiïre
D ecclesias perennem
inem traditionem erui potest ex facto
illo, quod non receperit per aliquod tempus concilium
oeoumenicum V, prout eminentisaimus cardinalis Rauacher innuere visus est. Nam 1* rationibus positivis
probari nequit praedictum concilium in Hispania
receptum non fuisse; solummodo coniicitur ex silentio
concilii Toletani III, quod de quatuor tantum priori- *
bus oecumenicis concilier mentionem facit. Sed
*
ut

■ fluens ex duoiroa principles, quae communi omiRuùi
»aJcy)(j admittuntur.'nimirum : 1° ex obligatione qua
omtiSH tenentur Romani pontificis magisterio subjici,
diim' res fidei vel principia morum doret. et 2° ex eo
quod redw Romana. wm oïvlesia Romana in fidei et B
morum phncipn» tradendj^rindefectibilis cenretur.
Et ci-rte si Romanus frfmtifex iure divino potiatur
disendi omnre. magisterium eius sunnuum ^t. uul*
. Inmqur (lAtur q
o
*
maius? Ergo qiiod collatum1 ei est.
omno divino aut .evangeliro iure Rotnaiuim poniifi
cvm (liM-cnlvtu tenentur audire: concipi enim nequit
summum n« dtwemh al
q»e
*
summa obligatione dis­
cendi. Itaque haec obligatio omnes tenet, ut i|>s:'met
< Ilossueti^s aiebat. fideles et ]w
*tores,
clenco«-ot laicoa.
[xipulos et princq
.
**
Haer obligatio quatenus |>aatores di^jvtè respicit
ex beat i Petri primat u^d<W>etdit. ex munere fratres
ixMifinnandi. quod munus reu prifllegiiyn non pro
.
*
apostoli
qui |*
r»oiialiter erant infallibiles, sed pro
ajswtolonnu successoribus. id est episcopis, noceesarimn erat; ideoque a Christo Domino Petro et Ro­
manis fxintificibue collatum. Et certe quoque, si sedes
Romania in fide deficere nequit, haec' inerrantia seu C
indeficientia nonnisi.ex beati Petri et Romanorum
|»ontifi<um indeficientia et inerrantia dcarettdeiv po4wt. Cum enim praerogativa haec ecclesiae Romanae
non· competat quatenus eat particularia ecclesia, quo
rensu a caeten
*
non differret, red quia eecleria et
aedos ret beati Petn et eius auocMaorum Romanorum
pontificum. liquido patet Vx primatu beati Petri et

/

Romanorum pontificum indeficientiam vel inerran( iam descendere.
Huiusmodi doctrina communis est sacrae antiquilati, qftae eam dictis et factis semper professa est ; sed
eum omnibus nota sint documenta huius traditioqis,
ab hia recensendis supersedeo. Tantummodo aliquid
de Hispanae ecclesiae traditione dicere perneceasanum
mihi videtur, cum paucis abhinc diebus ab eminentissimo 4t praeclariarimo cardinali, Vindobonenri in
dubium revocata^ait, saltem pro tempore centum et
triginta annorum post concilium oecumenicum V. et
hodie archiapiecopus Remensis etiam ta dubium revo­
caverit, et ad legendum textum concilii Toletani VI
nos Hispanos in persona UrgeUenais episcopi provo­
caverit. Assertionem pradaudati eminentissimi car­
dinalis sicut et arrhiepiscopi Remensis nullo aptiori
modo impugnare queo, quam assertionem alterius
praeclarissimi ac doctissimi cardinalis hispani con­
trariam sententiam opponendo.
Cardinalis hispanus Saem de Aguirre, qui res ac
monumenta Hispaniae optime noverat, ita ait vol. Ill
pag. 143 collectionis conciliorum Hispaniae: „Proplerreque tot oonsultatiohibus ab ipsa Romana sede
apostolica. voluti fidei meramqàe magistra irrefraga­
bili, quolibet tefnpore (attendite) quaesivit (ecclesia
hispana), quid credendum, quid agendum, quid vitan­
dum esset. Huc spectant quaecumque'epistolae manent

recte observât cardinalis d'Aguirre, hoc in canone non
solum praeripitur observant ia quatuor priorum con­
ciliorum, red etiam reliquorum, quae a Romano pon­
tifice sint approbate. E^ardmalts de Ixiayaa eodem
sensu hunc canonem concilii Toletani IU interpreta­
tur dicens admissionem praedictorum quatuor con­
ciliorum poni tamquam notam verae fidei, eed non
unicam, id «at, non excludendo caetera concilia
oecqmenica. sicut dici potest de sancto Oregdrio

CONGREGATIÇ OBtXRAUB 8pPT^A0Et!

^B»7

8RXTA M iaeii Wlô

t

®6β

Magfco, qui quatuor priora concilia &xit ae tamquam A
Ut aufamntur a echemat· verbe ..tamquam
credeada". Optimé in
loco «uni. it
*
,qualu
*O
Tvevangeha
veneratum eam, etiamsi aynodua
Mrtrït Boa^uetu», et iU^Bxtgit ctgntiœ ut dtehugiMturx''
/quintanam suo tempore celebrata Juerit.
magirieriuni Romani pontificis rirca e
* m quibo
*
Huius'Silentii ratio facile reddi potest. Nam, ut
infallibile *at, et circa ei iu quibua licet, tenenda»
ait Peres Segobrioenew doctissimus episcopus, vel certe
tamen nôn eet infallibile.
*
\
κ
sero ad Isidorum et Hispaqoa peneniie potuitX'onr
I , stant inopoltianae synodi approbatiiA Romanispon-

tiÿcibua facVp,. vel ignqrare pqjôerunt Hispaniae
epiecopi huius synodi jqcto^tat^. cuxq sadiviment
Vigilium papam noluisse i^ ipeo praesidere :-et efudiliwimuè Arevalo assent Um^uuft certain ad Isidore

« \ec obstat quod noeter Alphonaur^ToiUaiu'», qm
ipter aSverwarioe infaliibjfttatiA pontificiaeadnunMtfw-

■j^r, aliter aeutfnr twim ml. Ixigi m quMam libello
typis vulgato quatuor inrigue» <Kxt neu ihrologi
*
cn«e
adversarios infalhbihtatis
acihret Alphonupn -dr

('aatru, .yplwuspm TostaturtC^iJuininftutn Sait. ea
synodo Constantinojolitanae auaui certain auclorita- Γ Franciacum Vietoriaju. inaign» <erté theologiae j-ro
fmtximK. Sed |)?rperaJii, ih4 tillu-. quidwu e
*t ^herw ■
4em tribuissent. Et.· ut rccte obrorvV Roniaglia
Λρβ uiŸalhbilitatis pontificiae. ])e AlpÎ>oih»o-T «tain
Adversus Bossuëtuni, ofiortcrH pnu< probare nioriünot it iainl non

pervenisse, quod

Romani

pontifice»

li|et int^r adveraarim.enumetwur. aliter Miii/ensu
*

m^itM^vt keiae. PclagiMin pA|»am sua definii ione pivq·
pot-uiwe ^vlesiae univertae-quintain.synodum tam­

esi. Cernjin wt^qutxi is defraa tr.<i Aheoa.“ Λ·ιιΐοη;Μ>·

quam veram et legitimam amplectendam.

aliquando adalipulaverit, sed veritate ow-tus tandem

'

Secundo dato quod ecclesiae Hispania?, suut pene B expones» caput XVI divi Matthaei haw habet

omnes Occidentis vcclésiae.

oectinionieam

synodum

quintam non recepissent wr aliquod tempus, id fac­

'uni

Petrus eeeet faturus |««(or. et |*opuhr< (|eM tenero
tajejn Tidem. qualem liantor i^nf^tetnr.
*
et Peln»

tum ret. {pint ci-rto non conflabat de expressa ac libera

fdturiu· erat universalis |»a^on^voluit (’hriMus quod

confirmatione a^Rjnnano pontifira, ae pptiwinium ex

oob(csMO fidei esset per Petrum M)knn. ul tnmiator
quod talis fides leiMHida eau qualem pnuslicat R.nnsna

00 quod tama ad i|
*as
Romanum t

Occidentis ecdeyias detulerit.

ifi<em Vigilium illi restitisse.

Ergo

Wxie». quae caput et mater ecclesiarum eat. cm Petni
*

Idem

esi

tantum abest ut qmdquam ex lux- facto auctoritati

.
**
praeftHt

infallibili Romani pontificia detffchi possit, ut potius

Alphonse de Castro, quem cum iam revcrendisstmu»»

emn confirmet, cum ex/eo \sxiatet propter defectum
lilcrae. expressae et.sGletnnis confirmationis ponti­

archiepiscopus Remetisi» ip
*e

ficum, prout fune credebatur. Constantinopblitanatn

*y nodum non fuisse reœptam.

Nec praeterire lioet.

eiusniodi argumentum nimis probare.

Nam probaret

Nil

darius.

dicendum

de

«xmfeahm fuerit et ad

numeraverit inter infallibilista». provide non indigeo

pro eius vindicatione aliquid dicere.

Idem dicendum

verte eat de Victoria e< Dotnin«v ISoto <vl<»hecnmm
Salmanticeijais qpiveraitatis professoribus, qui falso

contra conciliorum retumenicorWm a Romanis jxinti-

inter adversatio»

ficibus approbatorum infallibilitatem. quod cordatus

certe

infallibilitat is adnumemtitur. Hle

non tam explicite egit de infallibilitate. aed

nemo admittere ausus eat.
numquam negavit neque negare poterat, quia itrpraeAntiquae huic traditioni contonat reoentior uni·
loci ion i bua euia hoc ait de [>ot<
*tat<·
<»χ|«
*( λλΙι<·
*
* vertat
*
luspanicae ecclesiae doctrina, et sententia acade- (. ..eundam erdesiaaticam fHitertateni rive oidnus sive

miarum cunctarum praesertim florentiesiinarum olini

lurisdictionis. mediate vel immediate dependero, in­

-Salmant icensis et Vomplutentiis. quod neniq^Xnficias

quit. a summo pontifice". Quod attinet ad Domini­

ibit, si quis praestantissimos theologos Kispanoa, qui

cum Satum theologum celebrem in concilio Tndentino
haec haliet distinctione 22.in 4 sententiarum
P»p«

quodammodo

dici * possunt

1%'praeeentaro.

prout

qwemet

has

univwMs

scholas

Bomuetus asserit

de

Suaresio. inficias nemo ibit, si quis praestantissimu»
tlieologos C&mitn scilicet ct Suareeiuui, unum ex Do­

in quantum |>a|« errare non |x>twt

ha- eM «latuere

errorvin Uunquam artuulum fulci, qma Spirit mi «anc­
tu. hoc non permitteret."

minican» familia., alterum ex aocietate l«u, hispano»

Ilie dicti», ^linent^eimi et reterendi·!mi paire·,

Canus igitur, quem sanctus
eruditissimum H clsaeicum

nil mirum ei epiecopi hinpaiu eamdem ac laudati

ambos dicentes audiat.
lligorius doctissimum,

appellat, fidenter asserit libro«V! capita VII de Zoris

theologicis '

Illud assero, ac fidenter quidem assero,

pestem eos ecclesiae ac perniciem afferre, qui aut
negant Romanum pontificem Petro in fidei doctrinae­

praeetamiMimi viri «ententiAm,teneant· ae propugnent.
Interroga,initie patree noetne m fide, et idem
responderunt

nohi», maiore
*

nostri dixerunt, nobis,

Ron^nuni pontificem,· universam eœleaiam docentem

que auctoritate succedere, aut certe adstruunt sum­

veritate· fidei et morum principia, errare non posse.
Nec deterrere nos jioreunt difficultates adversus mer­

mum ecclesiae pastorem, quicumque tandem ille sit,

eant tam supradictam obtectae sire ex interpretatione

errare in fidei iudicio poe^f."

Et Suaresiu» in quo,

biblica exegeticA aut ex patristics exegetica, sire ex
Nam si nonnulli patres exponendo Matthaei

prout iam dixi, Boasuetus ipsecnet fatetur in ipeo uni­

historia

versam doctrinam contineri, et de quo noster celeberri­

textum declararunt per petram Christum aut fidem

mus Balmes ait : ,,Νβαιο forte illo melius cognovit

Petri esse intelligeodani. numquam excluserunt, ob­

doctrinam <atholii«i^_^eamque diacrerif ab opinioni­

bus.. oontrovenBi»“,

Suarasius· ipsecnet

haec

servat sapientissime G^nUl
.
*
interprstatjooent litte­
habet:» ralem, iuxta quam petrae nomine Petrus intelligitur .

..Fidero ecclesiae Romanae ease catholicam fidem, nec

sed sacrae litterae, interpretatione iUa supposita, aliis

ecclesiam Romanam ab ea defecisse nec deficere poses

secundariis et minus propriis gravidantur. Idem di­

propter Petri cathedram in ipsa praesidentem" ; et

cendum de aliis Scripturae locis, quorum litteralia

alibi : ..Veritas catholwa est, pontificem definientem
ex cathedra esse rsguiaoi fidei, quae emue non potest,

quando aliquid authentice proponit universae ecclesiae
tamquam de fide divina credendum".

Idem docent

hoc tempore omnes catholici doctores^et cenaro tem
esse de fide certam.

Auctoritate itaque, hanc occa­

sionem nactus, Bossuet i asoentire nequeo petitioni vel
postulationi in beeurna congregatione factae s reve­
rendissimo dominoOranatensi arohiepiacopo, qui desi-

1 Ct apaaeaiu· Βρβηώ Λ» ^fr ffrlfi fOrttent t »fr
gag. 40-41 sot.
• Her bomb asa bans lataBstta· Mt a aMaagnphta.
Csrta· sataai «st, ,sm Me sspsaaatar, sartiasl— OstdU
trallitiMs la opera, cai litatas: <hi/«tasisM di dw MMh ΛrsM oestre it trere. Ssprr sélidilafa — Ite eA Votes··.
Kx seba
·
*
loaaals M>rasgo ep. Tea seda seas pros aMplbas
hebea pteae ooaetet mssss Owdit re ipsa'ab emtoee Xse leae '
Meae proaaatlate
*.
AMs vsrta, lestera asa Msaresi· te epere
ab ed. Vote, aoteto, esd te site, de qae viA sspro, X LI,
teL »44
.
*
ruidoama

,

.· * f

\ ■

«6»

> $

■‘

*N,W WM
r J|K

.

A. SESSION» PUBLICAE ET ΟΟΝΟΒΜΑΤΚφ» QKpEB4UM

Mi»

------ — ------------------------------------- ■ ·■■ ■· -^—■— ------————-·
*

» » it

W'

«•neu· privilegium
*
infallibilitati· Petro et eius auo-

/

cereoribua oonoamm aperi· damouetrent.
Quoad, patriaticaa diffioultatm tflÿum teatimomuni afftefbr, ‘«x quo apponat RoidnUa poatifiom
eccleaiom alloqumtea in reta· fidei et Piorum deoeptoe fume ; ad e êontre innumara aunt taatimoaia
et diota patrum, quo· oeteodunt Romui pontifici·
.indicium hiate in rebu· an irreformabile. Sed ai
aliqui· ex potribua infallibilitatem ppntificiam in
' dubium revooayTt, nihil, inde erui poteat, cum con­ ,

z

7
' /

quidam ppam ab ea eaparatam, qpm tapiua d^pntatm
«mitlmrt Ita Suareriua ipaa, quam tutim «teri, in
D^Matm· fidei pag, 66 lib. I cap. XX.IH num. 7 aac
habat : „Etoi enim veriaaimum ait, definitionem Ro­
mani Ipontifini· ex oatbadra loquautia infallibilem
veritatem continere, cjmnaaqqe fidele· teneri a^ illam
firmiter credendam ; hoc tamen di
' non ear-ab
éo, quod diximua, nam cum
init, eocleaia '
per oaput auum loquitur, neo ootpua
a capite,
two ’ caput b corpore." Cum «go pontifex nac ah
•cbleaia aepatatua aaee poaait, neo eoolaaiam aoephalam
fingamua; cum Romani pontifici· inerrantia non in
unutibua at quomodolibet reae explicet, aed in veri( tatitaa fidei aut in morum prnaceptia pro univaren
B eocleaia adatruatur, nec abeoluta aliunde nec pertonalû
'diei petat haec infallibilitaa.
Supereat tutam, vanarebilm petiw. ut Romani
pontifici· merranticm aie expoaitem, quem omne·
hucuaque aperte tenuimua ac oonfami aumu·, omnea
etiam in poaterem teneamur et per formalem defini­
tionem daclaremuf.

κy ■

,

amen· amnium omnino pro adatruando dogmate non
requiretur: hinc éffotum Vincentii Lirinaooif tetim
repetitum, non aeuau negativo aad poaitivo intolligi
' debet. Pro catholica veritate, pro oatholioo dogmafp
habendum eat abe dubio quod temper, quod ubique,
quod ab omnibue creditum eat, aad tat requiritur
tamquam de fide defendere quod eemper, quod ubique,
quod eb dmnibua. creditum eat: tunc enim plurima·
veritate·, quae hodie ad catholiobm fidem pertinent,
notf pertinerent, eo quod non camper ab omnibua
creditae aunt. '
Difficultate· hiatoryna non tangam, quia iam
abunde ab alii· aolutaa aunt. Id unum tantum dicam
pro traditionabiapona oonfirutenda, id unum dicam,
•anctum Brauuum aancti laidori amioiarimum et di·
ecipulum, in epiatola, quam patrum nomine in con­
ORATIO
*
cilie VI Toletano ad Honorium I papam dedit, aio
reverendi patrat doewm loaenit Ιή/ικΚ
eum alloqui iuxta Florae, Hiapomee mano· iam citatae
urMtpitoofi Tonmtmi ·.
vol XXX : „Optime aatia vaHaque congrue cathedra·
Eminantiarimi praaeidaa, aminentûaimi et revevaatrae a Ibo robia collate· munua pareolvitaa, cum
annota aollicitudin· omnium eccleaianun, pramitanto Nndiaaimi patrua.
Liceat pauce verba ex eocleaia Canadaawi de doo- «
doetriga· lumine, et... eocleaia· Chhati digna tuta­
mina, providatia et dominicae tunicae diviaore· divini trina infdlibilitatia aummi pontificia proferre. Pa­
gladio verbi, et auperni telo aalo oonfoditia, atque tientia veatro ultra •extari' partem horna non utar :
aanctam domum Dai, matrem noatram atadio veatro vabamanter doleo ego ipea, qttod diaputatio hac de
vel vigilantia a nafaadia proevaricatoribua et ese- re> aimia protrahatur vania repatitiooibu· et probaorandia daafttoribua ad Neohemiae aimilitudinem ex- C tionibua omni ex parta daanmptia, ut tempo· fruetrn
cum magno detrimento teretur. Ut in talem culpam
purgati·". Sufficiant baac, eminautaaaimi et reveraodiaaimi patra·, da illo Honorio inquam, qui tamquam non inoidam, aontentiam maaun breviaaitne aperiam.
Mihi videtur quod fatu omnaa patrea huiua aanotee
proditor fidei a nonnulli· habetur.
Ne quia etiam, prouti aliqui oanautrunt, obiiciat •jnodi da doctrina infallibilitati· aummi pontificia
nobia etiam novitatem dogmetia, pauca tantummodo. bea» inteUaota conveniunt, ideoque humilitor obtoator
Non lia movetur hic da rooibna, aad da rabo·. Cum patre· Daputationia da fida addere quaedam ex pro•ancti pdtrm conceptum infallibilitatia\adhiboarint, poaitie roaerendiaaiqaorum patrum acbamati, ut tinia
•officit ut eoe Romani pontificia prteregativam ponatur diffioultatibua, dubii· et cavillatiooibu·.
Poreoaa privata aummi pontificia debet toaliu·
infallibilitati· cradidiaaa eradamua. Vocal allata· ad
dogmata maliua exprimonda nen dicam edhibere, aed diatingui a peraooa officiali. Pontifex eat vioariua
iqiroduoare id eociaaia aampar fm fuit, mt emnm Chriati in tertia, eat caput vivtna noclwiee corpori
fatentur oatbolki. Hino apud emam tamquam eb»· viventi unitam mm abaoieram, non amputatam; ot
•ice habita aampar fiait illa Vinaaatii Lirinanaia hoe oorpua eeoleaiae eunt apiaoopi poriti a Spiritu
regula: Non dieaa nova, ead nova Et Apoatotea ad aancto regere anni aviam Dai ; et hi epiaoopi per gra­
tiam Chriati Dri aampar moreliter loquendo uniti
Timotbaum non aimplteitar vaonm novitate·, aad pa
*
fharn vocum novitate· vitanda· dixit, id eat, ioxta areat in fida eum rapite ano aumme pantifioe, et aumipMM VUMBtMMB IdifMMMteg φΜΒ BÎ1Û1 IttbMUl mm pontifex eam illi·. Haeo unie fundata eat in
. anuum in religion· et ia eoaiaaia, omanaa eunt. Iam » ift» natam nehatitufimie eooiaaaa· infallibili·, et neo
vero prohibantar^evea dafiaitionm eaaagaiiaea dee- in exteriori amuifaatetaoo·, qum tamen aampar,
trmaa ooatreriea: aid poteat et dabat diatincto eapeai quand· rea ahriatâmo paatalat, maniftetebitar oonpar formulam definitionem deattinte gm» nedum ■ihia, daaretia, epiataib vel alii· medie Caput regit
varbo Duuuai adventat, aed mitem virtaahter in ea oarpua, oorpm nutem alit anput. Ham divina uaio at
MBiiMtw »
telen mm dootnM
*
* tsfeUibilBMlB ■HMM MBMMtfo eejitM 4μΙ^ΒΜ MHB eOCpet·» MM
4
ΙμμμΚ
ÎB MhMMit 4·
a
Qmb4
* MMMMB pM»
Dut 4b MdWlibililBto Mcmmmû
tÜM M Mlhl4lB iedbootg ΦΟ iÿM ivdWMt φΜβφη
tifiOM
Μβ ΜΒφΜΒΙ MO MpBMtMB MO^0M
*
Unde qaneatio, an Romanua Petrea omn auaaraaaeibm ante mt fundanaantam vie»POMUM· Μ OMMMI
Mt ItMMM SNM> bjJtt Mpv ^m4 μ4ΙΑμ*β Mt *m!mm ϊβΙβΙΕΜΙμ par
laboret aoppeaito; et idua eonaadto, na> quidem Mi- Cbriatam ipaum. 8i par aheurdom aupponi peêtet
ci·, in acbemate omittantur voca» mfen et «purutaa.
OuM ooini Rmmmi pontifc· wt Μφβλ mbImbm ot
officii onaM fnagem dafinho naqnant niai ··, quae
in revolati mn live fonnaliter aive virtaaliter ooartinantur, nae fiari poaxit ut Chriati aocloaia a revn-

quad fundamretam hae daetrm parmi, tatam aedifiaiam in ruinam cudant, ot portae mitti praevalobuat advenu· oealtaiam·

. ... .......

^,,
:·■ :.·

. 4»Γ

'

;

OS!na^US
*
CONtUkfQATlÔ

t. .ρι,,,,^,Μ „w,,

.ίιι φ,

jLrJ < ' -.■
*

.·

ttnUAGJHUÀ

—_____——

«KUÂjq iua
*

1870

^.·

ΫS

----------------- -------------Λ_

Fide· de infallibilitate .«muai pontifia· aanpar A talia ataguli aoruin partiàpaa fiant Preecavendaaa
taltre» implicit· ia eocleaia Daa invanta art. Bi iater- «rt, ne in faraun inimicoriiœ Dm pugnamus. Varum
restai· boœiuam fidalon, aduoum Dre, cui'iet elata aat, quod per. octodecim aaeculs eodeaie Dei eo· pro- 'auqtt secreta caelastis : Crmfilaor NM, Pater, Domine fligarit: aad au doctnna de infallibilitate aummi'
cadi estdarrot.qaia abaamdûti Λακ a MpjentiMM.et, pontifici· «uppoaita arat N une «te quando de iiy\
fallibilitaM disputator, ai. non..aaaeritur, pro negata
pradenfêbue, et retekati ta pKvalit ai interrogemua :
Quid credi· de magisterio «claia? Credjmua preahaberetur, at'concilium generale permananter stetere
byteris nostris, quando nobia' annuntiant verbum Dai. deberet.
,
·
Propono aliquam emendationem pervam his vel
. Sed presbyteri vestri poeaunpA>oa ^eripere. Episcopo·

habemus, qui eoa ad rectum tramitem' trahant. Sed.
episcopi ipai sunt faUibjte·. Unus vel alter eprehopas
■falli et noa decipere puteat, concedo, aed non omnre )
sicut, unus vel alter mites ChriAi vinci potest, aed

similibus verbis. Pag 13 lin. 19 [7'b ,] inseratur.
Pro apottoHfhnu aar^iritatt, ipto capite eer4eâi&
diriaitai cam cetporr cpvmporam traita
Y

totus exercitus mvini rWis eat ; habemus auper omnq^epiaropos Hotnatium pontificem aubcaworato beati
Petri, qui illoa episcopos in fide Petri confirmabit.
'Sumnpie pontifex ipse fallibilis eet et in errorem
radere, et totam eccleaiani in hqercaim inducere potcat.
Pauper et simplex corde hormeena clamabit : Vade.
'' Aliqui sancti actibus Romani pontificis restite­
runt, sed numquam decreto in rebus fidei et morum
repugnaverunt; et si aliqui etiam episcopi etiam
magni nominis iuraverunt, ut ita placarent infensis­
simos hostes ecclesiaejiti, infallibilitatem summi pon­

Λ

ORATIO
<
retvrendi patra dontiai loaaoia Petfi Loaanaa
epitropi BaffeUenne
_

Eminentissimi praesides, eminent ùeinii et rei e
rend isti mi patres..
Xoa potrtmtu aliqtM, scribebat apoUolus Pau­
lus ad. Corinthio·, pdvenat veritatem, eed pro ven­
tate ‘. Hac ego sententia Pauli erectu·, eminentissimi
ac reverendissimi praeside», eminentisaimi ac reverendissimi patras, nonnulla circa infallibilitatis doctri­
nam», prout nobja in capite IV proposita eat, nempe
inconditionatani,. individualeni, leatrum sapientiae,
charitati at iudicio submittam. Quintus accedo, at
me dolet vos ~tam-Jortaaae ultro defessos vel aliquan­
tulum, super eadem re detinent Sed adiereae meae
fortunae suppleat, precor, benesolentia vestra; pro­
peranter incedam, >
Ne tamen ulla obrepere possit qmbiguitae, loquar
ego in specie, nempe de ea infallibilitatis doctrina,
quae uni pontificie personae adaeritur. doctrina quae.

tificis non eaae de fide, rdete fecerunt, quia tum non
erat de fide, teste hac longissima disputatione.
Quid dicam de guberniis et principibus huius
ciiuilcli, qui decreta de infallibilitate summi pontificia
ferri nolunt? Mundus est mundus, et in maligno
positus. Principes huius nmud> fere semper, praeser­
tim hia temporibus, ecclesiae Dei resistere volunt; et
quando illi pacta cum ecclesia faciunt, plua quam
concedant, exigunt. Miniatroa Christi uti simplicas
milites habere volunt, et etiam leges divinas sub
eorum potestate submittere \ olunt. Igitur Deo, non
> Aigareeatare : .Bpisespea BaasBsasfe dngreatirb· dètaitioM· iatelUbiUtatla ni penoeae tedirideaiitu M taeaahominibus obediendum eat.
ditisaate
assertae see saavsaiaeter aes redseabilltar ratipi
Dictum eat protestantes ab ingressu aodeaiae per C
paaaa, qaia pu hac, at ipu ait, muta reunite digaita· dapridecretum de infallibilitata sunimi pontificis arceri. ■itar at oHiaditar, qeia testea reretatioais dare at evidaatar
Difficultas haec «x parte protestantium plus minoave te tntent, qaid drreare rus Mtaali borelai· sMdttteae datante
bonae fidei, de quibus apes redeundi in gremium base wimnatert aalMaaas potest. Hio eataoi sMter dixit Ba*
ecclesiae bene fundata eat, nimia exaggerata est, ut ■sat psaUfcte dssretis ase tetariaresi aes····· sed paasise
daastexat sbedteaiia· dsheri. lade sate· iataUiMUlata dssteiita dicam. Experientia viginti septem annorum in aaaa earraaid steer vatii, qai· ·· paait· aaqaaretas daoreta
missionibus Hiberniae, in statibus foederatis Ameri­ peatitaUa h
era··
*
awna· datait Loca aeriptarn qaaa
cas et in Canada loquor, et in simplicitate cordia mei pro tetelHMUteta ataraatar istevpretalisaiSss •tenia aaaa;
leans·
aataai
da
vertia
, tiM data clave·' edeatavit taao prejxieeuni obtestari, quod non pauci protestantes in meis
■daaiaaaaa eaetiaare, praadasioeea aataei aoa aaaa Mllatieee·
manibus abiurationem suorum errorum fecerunt. Pro­ Hia patre· area·· enqwri at dareare enpmdt dteaetaa terri
testantes gratia Dei, sicut alii peccatores convertuntur, an paasa MeteaMai Ut··, c« urres card. Mlle aie aratire·
veram religionem quaerunt orationibus, aleemosynia, aUsqntm sst: BevsreedisdM pater, recute· «te. et te teeta
JtapndK eruar snat iatoalUeare Ht Mau iapsteedi
libros catholicos legendo, et veritatem ex ore sacer­
thadiratia· gwnaii pntifcitas dshita·, sad teatutawde dadotum quaerunt. Protestantes ad veram religionem aaeatraadi qaed textea ia aebaaaate addaed êtTtrpriferieeitett
convertuntur raro disputationibus, rarissime ooncea- adaaetl tint, at idcirea ieaeMcintaa sd iifttire· enacitesionibua, numquam veritatem celando vel minuendo. tine·. Addidit haea iatelUMlitate· m taaaâ te ip·» Petre
Protestantes credunt omnem hominem pro eemetipeo •galtaa ah epeeteUa, dtater Pearea tatetata asUiaitedia··
nata· imlatarea, at ·« Paataa aaadaa raraa «tai riadiease infallibilem per privati indicii doctrinam, et n caasa, la oeeeilis ffiarpanUadtaee luabaa aibi aanaa a·in iis quae respiciunt ed fidam et actus suos esn D aeaapaiau st laqntaa aaaa da varitate datainta Lagi··· ·»
infallibiles. Fera omnes neoconvetai in Anglia at dixit ia opasnüo artb. WseiMl »»ed qui pleeiMtesa UM
America, ut notum eat omnibus, doctrinam da in- paerstatis an sabsst, at Patrasa teiess atasaas taasartaai «asa
laaaao ab apeateito rasa eaaa inalbe· aaatasta··· Iterare
fallibilitato aummi pontificie ardenter exoptant. Non •asgaro aaM. Biita, id stati· Mebare abaamvtl, iada sola sa·
timent protestante· infallibilitatem aummi pontificia, qaasatar aaqaa ipaare priareMre agatta· tetaaa ab apaataitai
timent confessionem peccatorum eoorum, timent Da prtaate, ait asatar ea au taqai, et atara ataitesra, sans
ieiunia, timent publicem opinionem at alia; et oer- u tata divte· am ri| Ure tere. AddMh daststatere tetalMMHtMli M· pMN MMMlwi
MtMtf hMBfofal
tiaaime mundus limat episcopo· aedi invincibili Petri •at baattate astare resistar, sat taapesaaHUtu aere tateUiblMunitos) et none cum gaudio do nostro dissensu, sp- tata sreüaagatar. Oreaaa bta daaareat; at aratu dixil sarparriiti solum iuxta me, audiunt, et maxime plaudunt ttatasa· id esas, et reltaaibas au darearibes aere vi· na tere
iis, quos parato· esse existimant contra praerogativas Noqaa <re tataliibililate paaUMs eaataaiu teflllrtilltata·
meditari peaaa, qeta < te«a ta&lUMUtu netri^atar ia aapita,
baeti Patri pugnare.
tare para tetare abaarb·!, M id dari ia satare aaa paaaa. CbaAlii a contrario dicunt, quod ίβψ ahperiii episcopi atatet sbia vasUba· aregta «areaiealibae asadH· tebares teVaticani decretam de infallibilitate,summi pontifici·
certissime emittant, ui auquatanua .ttuiua infallibili- •ad praeterii·· aaariaiMab ita et prsrireare st tetare· reu
•igUto aaa etaigaaro st rapaaar·: ,Qaate bsaaai M taaaataa
•treal arebatare fiatraa ia eaaaaaas.
*
< Matte. XI, ».
• UCbr.XIH, ·.

1

.. .·
*
*3
8

8E88IO;

PUBLICAE ET ΟΟΝ«Β|»ΑΤΚηΠ88 GEHERALR»

V.

' 8*4 '

ut dicebam, inconditionate st' indiridualitcr uni per- * modo ' ex peris litteris, modo «x sanctis' patribfes
,
*
desumpti
nos ipsi utamur eorum armis, ut errores ■ eorum ipsi
*
horum, apuis confodiamus.^ Modo viri ; ,
hujusmodi liberale·, qu^ dicuntur et non-cunt, nos ab­
*
solutiste
(Mnsar) vocant Quare? Quia auctoritati
dignMtem quodammodo deprimare, offendere, sive unius adhaeremus et acquiescimus- Itaqus^si nos pos­
quia nec a revelationis fontibus daret evidenter, uti skunitus eripere e-manibus eorum huiusmodi shna, quid
*
eos compelleremus ipsis
■p
*r est, erui potest, demum' quia cum actuali hominis tun
*Jun prisant dioere, si no

sonae ^daeritur ; atque assero,.meo quidem sensu, quod
tamen semper vestro iudicio subliciam, dogmaticam
oiupnOdi definitionem/nec posas convenienter nec rationaliter recipi,!sive quia moralem videtur omnem.

conditione nullatenus, dbusociari potest.
In schemate sirhpliciter dicitur, quaecumque fue­
rint definita vel decreta^sxcipienda et .tenenda esse .
omni obsequio etc.; nec tamen se sistit hio quaestio. '

eorum armi
*
dicendo: Vos parlement!· vestris *
cqpieecitie; et quaenam Comparatio .pedamenti cuiuacumque cum ooncilip Vati&no, in quo «edent
ex omiii partÀ orbis viri scientia, prodentia, ex-

Hestern die adhuc audivimus, et ^edaratum aliunde . pertentis, piefate clari? Certe non possent rationa­
*
iam fuit,'-non sufficere passivam bitedientiam, pss- biliter denegare consensum ecclesiae, cum Sempe

sivani submissionem decretis fiddi enfissis * summo pontifex summu^ cum magisterio eiuamodi eodmiae.
pontil iie. sed interiorem necessariam esse obediedtiam, et dogmata et decreta ederet ad fidei integritatem et
interiorem assensum. Sed, venerabiles patres, obligatio morum puritatem servandam.
Caeterum non higjfmorabor in huiusmodi parte. credendi, scribebat auctor e societate lesu, in recenti
suo o|iere quod editum fuit typis mensesianuario anni B aed properabo ad aliam, nempe non ita dare, non
- 1868, cui titulus.(gallioe conscriptum fuit eiusmbdi *
it «videnter, jit per eet, huiusmodi veritatem doc­
opus) : Étude· religieuit·, philonpkiquei et littiraire·,
trinae posse oomprobari ex sacris litteris. Certe nobis
obligatio, inquit, credendi tam gravis est, ius ligandi, protinus afferuntur verba: Tu e» Petru»... Paint
intellectus tam augustum et tanti momenti est, ut oret mea»... Confirma fratre· tuo·... Rogavi pro i
tel patres ipsi tridentini eeosuerint non utendum esso te... Tibi .dabo cidva etc. " Sed precor huiusmodi'
*
sunt, anne
* eo, nisi magna cautela et extrema prudenti
.
*
Hinc verba, quae tantopere ex hoc loco audit
ita clara, anne it
* evidenti
*
sunt, ut probent huius­
lis
*
eardin
Bessarion etiam subdebat, licere quidem ali­
quid symbolo fidei addere, sed nonnisi magna cogente modi. veritatem infailibihtatis inconditionatae et in­
iieeeseitate. Modo vero si pluribus oratoribus iam de­ di vidualis? Res per se patet. Imprimis verba Christi
monstratum est necessitatem huiusmodi definitionis ad Petrum semper interpretationi obnoxia fuerunt ;
non apparere. Interim tamen quod notum est, id est, quae vero Christus ad ebclesiam dixit, nullo modo
possunt nec egent interpretatione. Namque quaenam
nempe definitionem huiusmodi posse practices fidei
profectui valde opponi et adversari (rumores).
potest haberi obscuritas, quaenam nempe ambiguitas :
Christi religio e caelo venit nou ad deprimendum, Spiritu» Kmctu· no» docebit omnia1 .. Ever ego vobiteed ad erigendum hominem per culpam lapsum ab cum »um * .. Tibi dabo clatri regni oaelorum 5 : sed
abiectione; e caelo venit eum ab abiectione, in promissio non est collatio (murmur et riritu). Indi­
qua per paganismum iaoebat, ad primaevam digni- non impugno non fuisse collatum, id tantum ego
tateui, a qua deciderat, revocare, a morte civili, a C assero, nempe huiusmodi..
morte morali ad vitam filiorum Dei. Sed quomodo
EmiseMtisrimu» praoçs cardinati· Bilio. Reverentamen posset, cum homo unus immensae huiusmodi
potestatis imago, quomodo posset, cum huiusmodi dissinie pater, rogamus te ut considerare velis, pro
immensae potestatis imago, ut dioebam, concutere dignitate et divina promittentis natura, promissionem
queat animum, perturbare? cum nemo certe possit, perinde valere ac qoUationem ; non quod promissio
nempe homo liomini, qui cum similia sui sit, ita iigproprie ac formaliter sit collatio, red qui
*
id quod
ponere iugum credendi, ut non possit non solum ei Christus Petro promisit certissime oollaturus erat.
ideoque sancti patres et theologi argumenta sua ex
denegare fidem, sed a seupso vduti a visceribus pro­
promissione depromunt. Idsirco rogamus te, reverenprium assensum, propriam natimun convellere, et as­
sensum praebere: nempe id est, quod patet plane dissiaie pater, ne dicas nos nihil inferre potae ex pro
missione illa, ea de causa quod promissio non sit
opponi valde hominis morali dignitati.
Certe Copernicus quando primum ipse systema collat(o. Atque tibi, reverendissime pater, ne dis­
caeleste edidit, solem atare et terram moveri, et non pliceat quod hanc occasionem nactus rogem, enixo
rogem ne dicas dogmaticis Bomanorum pontificum
longe abfuit quin a sancta sede tamquam sacris lit­
teris contrarius condemnaretur (rumores), quomodo constitutionibus obsequioso tantum silentio satisfieri;
potuisset ille egregius caeteroquin eoclesiasticus vir ne id dicas, reverendissime pater. Id namque dam­
natum est in notissima illa Clementis XI bulla, quae
a re ipso eiuamodi persuasionem, convictionem convellere atque credere contrarium, nempe solem moveri D incipit : I rneam Domini tabaotk, quaeque prodiit
et terram stare ? Et tamen fti eat plano quod contingit anno 1706 stab universa ecclesia recepta est; qua
nobis. Non loquor de primariis dogmatibus, nempe constitutions Bornant· pontifex declarat subiacere
de rebus fidei, quae excedunt rationem naturalem, seu poenis et oenauris, quae decernuntur in constitutioni­
*
jansénistes, non solum eos qui doc­
de dogmatibus, quae nempe fundamentalia voluti eunt bus latis joatr
religionis Christianae, sed loquor simpliciter et in trinam damnatam iansenietarum sustinerent aut tuespecie de huiusmodi quaestione, infallibilitatis nempe rentur, sed illos etiam qui dicere auderent constitu­
pontificis, quae nempe definitio profectui praeficae tionibus huiuamodi satisfieri solo exteriori obsequio,
sire silentio obsequioso: nam, dicit pontifex, ot impii
fidei opponeretur.
in tenebris conticescunt. Inter nos, reverendissima
Notum eet quomodo per totam Europam et in
pater, non potest eeee disputatio, utrum debeatur obeAmerica quoque viguerit systema repeaeoentativum.
*
oonetitutionibus dogmaticis Romani pon­
Iam nempe monarchiam absolutam perosi reieoorunt disctf
tificia ; haec veritas catholica admittitur in quacumque
auctoritatem unius. Sanctas Augustinus valut stra­
*
tagem
sacrum, ai^mihi licet huiusmodi vocabulo uti, opinione, in quacumque sententia sive eorum qui
nos edocuit, nempe ut arma e manibos advareariorum
> 1
* XIV. M.
eriperemus, ac deinde aicut ipsi, aiebat Augustinus in
• mu xxvm,sa.
libro de doetrma chriltiana, armi» nostri» utantur,
• MattEXH 1
.*

·

8Ur

,

CONGREGATIO GEJÎERAU? 8EPTUAGE8IMA 8KXTA M iuii l8?0

tenant Bomaçum pontificem exosuhedra laquantes» i
infallibilem eaee, ludapendaoter nb ocani coneaneu an-,
μ desieram at episcoporum, sive^bram qui aecus opinsmtur. «Omnea in hoc conveniunt, deberi obediontiam
oonetitutionibus dogmaticis Bodiani pontificia; aed
' À«ere orthodoxi - hominis Abedientia, ut dieit ipae pon­
tifex in laudata constitutione,'eis est, ut recipiantur
constitutiones dogmaticae appetolicae aedie non ore
. tantum, non obsequioso tantum silentio, eed ex oord^
et intimo animi gmenau. Displicet, maxime displicet
te virum aetate venerandum et llboribua plurimis tt '

«M

RoeeremNssinaw orator. 'Nori loquor de, primatu,
non do primatu : certs de iuro'oêat Silentium huitasmodi êamper a totSrSOtiquitMo servatum À·
*,
quemndmodtAn-esnineotiasimua arciuepieoôpôs VindobodensM '
adaaxit. Ad eiuamodi doctrinae confirmationem ad­
duxit gtiam testimonium aancti Cohimbaaî, qui scrip­
tor primus fuit aemuli VI, et in ipso idem agnoscebat, ■* '
huiuamodi silentium Columbam probaro tennpno ùullêœ fuirte infallibilitatia meationem facthm primis
λ
saeculis. At emibeatlasimus qrchiepiacopus .Dn^linen- .

sis .opposuit, nempe Columhjunts inter sylvan
inquit. Sed sanctus Columbanua primo, absoluti· suis
studiis-litterarii·. Galliam peragravit,· praedicatione
illuminavit varias DaUjaa provincias; anno 690 con­
firi<erend«Mimiu> orator. 'Eminentissime praesul, struxit monasterium'in urbe Luxeuil, et anno i 599
cum ego emittebam verba: 'Tibi dabo elavet etc. case sçnpiut epistolam eiusmodi quintam,' ad Bonizde futuro, non intïyfdebaui nullatenus impetere eiuac facium IV, in quajion solum non mentionem facit in-. modi obedieqtiam, eed simpliciter pro Uea the»i erat, fallibilitatis, eed quidem scribetis ad Boriifaciuni, cunrx
, nempe verba Christ i ad Petrum, uon solum iHa tan- . quaedam fueritysuspicio errori» et confusionis in ca- '
tum, aed : Rogavi pro te, at eoa defjppd fidet lea, thedra Petri allata per' orbem, ipee sanctus. Colum-,
fidae illa objective vel subiectiva eme poteet, nempe banus scribens ad sanctum Bouifacium inquit pan
ut dicerem «t probarem verba Christi ad Petrum graphe nona eiusdem .epistolae : rQuod ei. maius est,
potuisse esse, quemadmodum fuerunt semper, inter­ scribit sanctus Columbanu» ad Bonifscium, -ut caligo
pretationibus obnoxia, et consequenter haec non ita suspicionis deleatur de cathedra sancti Patri, irtde
clara nec ita evidentia, ut par est, quorÀodo par doc­ conversus
ut quae Vobis obiiciuntur, purgetis."
Anne huiusmodi verba infallibilitatia indicium sunt ?
trinam catholicam exigitur ad dogmaticam constitu­
Ergo tam longe abest, ut de infallibilitate pontificis
tionem; debet enim deduci ex revelatione evidenter:

eccleaia exantlatis conspicuum hac de re Admonere,,
eed officii itpetri ratione te admonere cogimur. , -

non tamen impetebam principium. Illud quod certum eo sensu cogitaretur, ut pontificem ad convocandum
*
est, id est, nempe verba Christi ad Petrum poese concilium impelleret.
Sed argumentum aliud Honoratus a Sancta Maria
interpretationibus eme obnoxia, ut nempe non possint
dici ita clara, ita evidentia, dum tot volumina edita pro interpretatione verborum adducebat, nempe testi­
sunt, in .quibus alii contra eiusmodi sensum tenent, monium scriptorum, maxime qui docebant in uni­
Idquejnonne verum eet, n& ipei in hac aula in dis­
versalibus et collegiis. Quoniam Vero unus et alter
ceptationibus, quae tot diebus ex boc loco audiuntur, ex hoc loco ad teetimouium academiarum provocarunt,
dum alii quidem pro infallibilitate sunt, alii vero pro tit infallibilitateqjl huiusmodi in pontifice compro­
non infallibilitate. nonne aperte demonstramus noa barent, liceat quoque πιψί testimonium regiae uni­
jta clara, non ita evidentia esse, quemadmodum par versitatis Taurinenai» adducere, quae certe celebras
est pro dogmaticis definitionibus? Itaque quoad erat, et multi in ea fuerunt viri scientiae et pietatis
huiusmodi threim verba quae adducuntur, non ita luminaris inter professores.
Hoc loco miror quanta animi securitate Salqtiar
clara sunt.
, «
Habemus etiam regulas niterpretatioais. Hono­
rum episcopus emiserit opinionem seu fidem, db in­
ratus a Sancta Maria, qui quidem priinus criticam fallibilitate eo usque, ut etsi nullus plane consiliarius,
scientiam ad canones redegit, et poet ipsum quotquot adsit pontifici, tamen infallibilem cum haberet; obli­
prolegomena scripserunt in historiam ecdreiaetioam tus plane ipee qui et gradibus academicis cohontetatua
vel in theologiam, omnes constituerunt interi alia ver­ fuit, oblitus plane iuriaiurandi, quod duoea Sabaodiae
borum vim, et factorum sensum historicorum, et pientissimi exigebant a doctoribu», nempe doctrinam
personarum scribentium indolem a contempora­ sancti Thomae profiteri atque tueri. Hio dicetur, non
neis esse repetendam. Modo vero precor, quodnam constare sanctum Thomam infallibilitati obsistere;
discrimen in historia apoatolica? Quodnam indicium aed prae manibus habemus opusculum, qua assentur
huiuamodi infallibilitatia pênes apostolos in Petri per­ sanctum Thomam pro infallibilitate ease, aliud vero
sona recognitum fuit, quodnam ? Neque nos videmus contra ihfallibilitatem 1 : ergo saltem dubium adest.
aperte apostolicam sollicitudinem oniniurti ecclesiarum Sed non dubium habemus pro universitate Taurinenai.
Petrum habuisse, eed et Paulus sibi vindicat hanc pro qua factum habemUs sane clarissimum. Anno
1827 cum sacerdos Aloisius Massare postulasaet in
sollicitudinem omnium ecclesiam». Nos habemus in
ipso concilio Hterasolymitano lacobum sibi causam > collegium doctorum facultatis theologicae cooptari,
assumpsisse, et verbis exposuisse doctrinam quae thema misit et inter alias hanc : ..Unitas fidei morum­
definienda erat. Nos habemus in opueculo nobia di­ que erit nulla, si eius (nempe summi pontificis) irre­
stributo, ni fallor, a reverendissimo Edesseno archi- fragabili eupromaque definiendi, potestate non cohoepisoopo, quod qui plenitudinem potestatis habet, noo Mutetur". Tunc ecat rector facultatis ille illustrissi­
subeat sed praeeat, noo mittitur sed mittit·; et tamen mus Peyron, cuius nomen sonat elogium in omnibus
in Actibus apostolorum cum recepisset Samaria ver­ "aoedemiis'orois. Hic facultatem convocavit, an vallet
bum Dei, miserunt apostoli, qui erant Hierosolymis, approbare huiusmodi tbesim an non. Unanimiter
sine ulla distinctione aut consideratione peroouaAum doctorea asservarunt expungeiMium esae vocabulum
speciali, miserunt Petram et loannsm, nempe primum irrefragabile: indo dimidia, inde dissensiones. Nam
et ultimum. Non habemus hic dare et evidenter vel aeoerdoa Aloisius Massare praefectas seat studiorum
indicium infallibilitatia huiusmodi.
in collegio, quod Provinciarum dicebatur, et revaront
diasimus Rootban praeeas erat, qui mihi ipsi in officio
- fmmsntiasamM proem etrinviu BHio. Haec
• ADuitt M eposaela: Dt tiiuMstfnu ■marniiaa areis·
nimie probant, et n&u proinde probant Probarent
tiat et do mfetHiiHtate BsUa psntbtess saute A Ttereass
enim non fuisse ab apoatolia recognitum divinitus Afusn. per fr. ΙοροοοΛβ» INaïreks i at 8. nesaresa t fio·
institutum in ecclesia primatum (bene).
fidHbMÎb^êeti/Ue par V. f.
Oeneo, unman. tostos UL

i
I

' *

,

'

· ' ·

*

■ ‘

/a

M7

-

·

',
*
··»

’’

*

, j

bb8sio»b9^ubuoab st1 <xmaia»Ai$om &hteraij»

·

^auecaasitÂQuapstie delata fuit aj aanotam aedem per À quam a veritate vinci;', vincor
*
ego aed non tamaq^

. 'AgMfndimimtun abbntem Toati^qui postea oSrdinalia anathematibus, quas difeta’sûnt verbere animi (ripis},
.*hiit : ex' idneta aede responsio venit, prpàeùtta: ipcul- aed'rateoaibuas'Unice lotionibus, non verberibus per,,
tatem tfiaoKigioam se- gsmisss Ergo
apparat"1 auad«fctur,hopi^eA Caeterum vi caput curvatur,-sed
f quaenam fuerit dotgrinq in regia Taurinaoai univatha- ■ abimus.erigitur (dimemnuf, et-tunç? Uno verbo
Tata ciroa infallibilitatem.
dixeiim^jd tamen manebit hertu^
*,
nempe sufficit "·
daplenun non tasentiotetiam iis.’quae ipae apb- ulhpiaco{n, qualeamodo.e&lesia ini aibixsuo tatatlir
t iuoxit, xjuod nSmpe. ecolesia coYpue mystic&> Christi : habere, habeantur, qui *
miohia.suae
nompd
a
i
sf&e
«ipersit. etiamsi braclrfia vel' pede privhrétur, dumr- . oonacB^aint et aUgni, utmodo»rn hoc Vathan^im- ;
. t modo salvum fiferet oapùt. Malo ee^ sponsam Christ} talio habentur, IfuçmadmodeÀi ipso Paulus, vult epi. tine ruga et sine matula complecti, quahiihformemval aoopç
*
aligi : Oporte< rpaac opem jssse ^niateau, ,,Α" claudicantem pede videre.s Aliunde vero, quod magia . dentem; tamen , solutgmodo'' nonnuopbgtum, ne m
\ eit, ipse
ipae iansenismi
ianseniami nota professores illos fetianq edus- sùperbâaKieMiw, eas indicium incidat diaboli’. Hae<
ait, cum^rto si ia eo iensu aooipiaiur, Retape siniatro *
f~serventur, "?ecleeia sùos episcopos legitimos atque

-

'sensu, f%Ieo pjane illa nota ‘inuretelur praffeseoribua. digboe videbit, et populus christisnus fovebitur, dila’ officium adimpleo,
> tabitur
florebit, / ,
Et maximqe pietatis
quiaatque
et meus
ferat .
parens
qui' certe non ·
Modo vero etsi. huiusmodi schema, concluftun,^
iibidem
1
----------et consanguineus,
-------- ----------------. .iansenisini tjota, ,infici« dur. Caetehim inqUit ipse velut'alterlona in navim Petri se conieoerit, non ego
Napoleotiem I interfeci! b ianseniamum, oblitus vero-B decernam illud in hiari proliciendum, sed unum praepraetenti dicti, CaesaTismum, inquit, iànsenismi de- atolaber,' ut nempe
.
.
aliis induatur vestibus,. quibus
bare haberi tamquam patrem 4t huiusmodi doctrinae, possit convenientius huic augusto et sacro consessui
Hac enim condit ione-poterit sanctissimus '
Quidquid sit, quod «prtum «at hoc eat, nempe non praesentari.
]
omnes
sacro suo t
posse huiusmodi doctrinam consociari cum actuali ■' uti praeteritam eeeeionem, si<·c futmAs
--------—-----------hominis coéditions. Namque quodcumque iudicium, obsignare sigillo, et admirabili excelsi animi "sui effu­
negetur nempe 'vel affirmetur, semper eat actio sione repetere: Quam bonum rt ineundum rimul am­
moralis, in qua et intellectus cognitio et voluntatis bulare fratre/ in con/ensu ’.
Zdeliberatio ■ necessaria 'eet ; ap tamen, venerabiles
Hic autem interrupta diecëptatio eet, et em incli­
patrea, quod novimus bonum, rectum, iustum semper
sequimur? Non ego bonum quod volo, sed malum tissimus primus praesee indixit futuram congregatio­
quod nolo facio : nempe homines, quicumque sint, qua- nem per haec verba:'
'cumque dignitate suffulti, quacumque potestate prae- '
,.Proxima congregatio generalis habebitur sabbato
diti, semper tamen homines sunt, et miseriis horni- hoça octava cum dimidio in qua continuabitur disnum et humanitatis subiiciuntur. Unusquisque enim, .cussio pYopoeiti schematis.“
ut antiquus philosophus1 aiebat, petitur auos manes;
41.
et Tacitus·’ dicebat : Ille maXinKu (optinyts esi) qui
Aliquot patrum petitiones ds Uns'imponendo
urgetfir mininus. Et Paulus ipae.’: Sentio legem fu
dlaotusioni capitia IV.
membri/ mei/ repugnantem legi menti/ meae. Itaque C

,

non potest admitti huiuamodi, nisi admittatur. vel
naturam mutari vel impeccabilitatom cum infallibili­
tate (rumore/) coniungi... Certimiuium eat... Vel
rationibus indulgemus vel tantummodo clamoribus?
Sed tamen id certissimum eat, nonjware aliter concipi
huiusmodi doctrinam. Quomodo etiam posset concipi
promissio certae infallibilitatis, quae conoeasa fuit
ecclesiae corpori mystico? Sed ai in capite solum
habetur, et in capite tota infallibiliter' restringitur,
tunc habebimus partem quae totum ipsum absorbet,
qood certe non potest dari in natura.
Ergo concludam, nempe huiuamodi doctrinam de
infallibilitate neque clare neque evidenter ex revela­

C

Eminentiuimi» ac recerendiMimi/ .oardinatibut
/ocroeancti concilii Vaticani praeeidibu/

Patres infraacripti petunt immo enixe rogant ut
eminentissimi ac reverendiaaimi praesides oratores mo­
neant ne iterum dicant quod iam ab aliis oratoribus
dictum fuerit, sed simpliciter enuntient suam senten­
tiam conformem esse sententiae talis vel talij prae­
cedentis oratorie; quod ai fepeciale aliquid dicendum
habeant, quam paucis verbis aeee expediant, alioquin
admoneantur ut finem loquendi faciant. t
f Afoisiua ep. Veronensis.
f loa A. ep. Bellovacensis Noviotnensis et. Sylvanéotione poaee deduci, nec oarte posse conciliari ita facile
tensis.
eum hominis actuali conditione ; ao propterve ad mini­ f Fr. Aloisiua ep. AqUjlanus.
mum dubium ibi reperin. Anne super dubio potest t Gaepstf ep. Hebrônenaia
excelsa domus aedificari ? Inquiunt tamen, ad quam f Eugedina I. C. loaephua ep. Sinitensis.
auctoritatem ibimus, ai non infqllibilitas in ponti- D t Petrus Dufal ep. Delcooenaia
fice declaretur? Sed, venerabiles patres, post octo­ f Fr. Euetaehiua Zanoli ep. EleUtberopolitanus.
decim saecula anne erit nerireerium ut id exportamus, f Petras Henricua sp. BeUioenais.
quod Christus Dominus iam ab initio providerat, f B. Petitjean ep. MyriophytsnsiB.
nempe, ut ait Irenaeus’, per apoatoloa constitutam t Chr.” Boujean O. M. L ep. Medensia
ease ecclesiam, et ita omnibus datum agnoscere quae f. Ludovicos ep. Apolloniensia.
vera videri debeant et possint ? Ergo^psr pastores per t F. Ridel ep. Philippopoli
.
*
\
*
orbem dispersos, per episcopos super quos constituta f P. I. Μ. I. Pichon ep. Helenopolitanua
ecclesia est. ut ait Cyprianus, potest oertimime unus­ f Ice. Hyao. ep. Gadareoaia et vic. ap. Cocinc. septen­
quisque et facile suae proprias astemae saluti con­
trionalis.
sulere, Itaque nil mihi clarius umquam fuit, quam t Franciaeua Laoufenan ep. Flav iopolitenua.
magrfi Augustini effatum, nihil nempe gloriosius eoae, f Stephanas FenneMy ep. Thermopylenai
.
*
1 lana mussa paeta, asa fbHoeophas, a serae Tirgütaa,
Asax VI, 74S: QvtofM sees paNssar Maass
• lasses Horeliae, t Set. a, SI : c4Me mm» dm aasdtar
• Bom VH, n.
Mh. DI e
*A

'

ΐ ΓΠβοΟ. ΠΙ, i. ·.

• anaift ad verba, «aae a si- Has IX ad fatraa VatieaMa
habuit ia taa ssaaioeia tertiae toatfaaa oaainaavit daarete.

ilit
• Adv. tear
**

A tergo manu /ecretarii: ..Exhibitum die 23 iunii
1870. — Ad acta."

IXL

gagta, tU, *Ml> «7a.

x '
—'■

ρκτιτιοΜΚΐυτ ran obcvbmoni imponatur

. '

ΐ

•'·
; «.
v ,

'

'

'

'

b,.

00 '

··

EmAsnriUsmsi œ reeerearfusim· pnasssdb» secri
oecmneeeici otmeiUf IVrtMam'.
.»

: Diuturnas diacuaaionas quae dq Roiaani pontifici·
Die sabbati 26-iunii 1870 hioro octava eum di- “
infallibilitate hucusque habitae aunt in generalibus
ocogregatiorubus, .tum 'dum agerqgur m genere de midio ante meridiem, ih conciliari aula Va^icaaae .
obiecto primae proposita» dogmhticee constitutionis patriarchal»- basilicae, generalis reverendipuihorum
*
esterai interfuerunt quin,
de eodeeia Chrieti, tum. in examine epetiaR repitis pqtruin congregatio' habit
quarti propositi. kqhematia eiusdem constitutioni·, eo genti" viginti et unus patres, nempe 29 ebrdinalsa,
usque pervenerunt ut qqotidiaaum factum demonstret 6 patnarohea, 9 primates, 76 arohiepiaeopi. 366 epi-_ _
nil amplius novi proferri posse ad eius dootiyrium •copi, 3 abbate» nullius dioecesi», 13 abbate· générale·
impugnandam, phriterque ipm astes exposita fuiaae ,»ive praesides congregat jonqm ordinum mbnastico-------- "--Sotea,
22 geobralas ettvicarii
. ,
---- ---------quae ad eam conferant drinonstrandda-ac vindica·- rum,
uaum... mitrae
habet
dam^Ulthfiufeinaistero eiuamodi dispii&tionibua nib»<gaoeralei ; quorum uranium nominaj quae per aabgnaeagetniai proreus inutiliter'illud tempua terere, quod tbte· locorum accurate desèbipta fuerimt, exhibet inpaatoralee episcoporum curae'sibi postulant omnino. Siculus patrum- septuagesima· septimae oongregatioIgitur ad nBrmam articuli undecimi-decreti ^iei ni» generali·,'qui
: inter acta concilii baservafur.
. Rqverendus ptfer dominus BenimninUf Dimitrio
20 februarii currentis anni humillimi shbaignati enixe
‘petunt ut eminentiasimiac reierendiaiimi prabaide
*
in B archiepiscopus Neapoteos riti
riturgrpeci mimam lectam
proxima generali congregatione vota patrum exqui­ celebravit. Qua abeqluta, «Créditât· oratione Adnonw
rant, an etiam peculiari dissuasioni ciroq quartum Domine etc., eminentiwimu» cardinali» de Luca in
caput prioris propositae constitutionis de ecçleeia 'absentia cardinali· de Angeli» primi praecidi» munere
fungens dixit :
·
Çhrieti finem imponere placem.
-—·
..Reverendissimi patre», continuabimus hodie «pet Paulus Angelus Ballerini patriarcha Alexandrinus
cialem discuSaioqem quarti capital schematis pnmaè
1st. rit.
*· constitutioni· de ecckaia Christi, de quo adhuc veniam
t Clemens episcopus Pisaurensis,
t loannes Baptista episoopus Verulanus.
loquendi petierunt reverendissimi domini ' Aloisiu»
Moreno epishopu· Eporediensis et losephus Georgiu»
Stroaamaver epiaoopi» Bomensis M .Sirmicnsis."
Anx émmentùeimee cardmaux présidente du concile.
Deié ad ambonem successive vocati sunt episcopo»
Étninentissime» seigneurs,
Wbeelingenai·, episcopus Tergestini», episcopus Par­
Là fête de S. Pierre noua avait toujours paru de- mensis, episcopus Cloynens», episcopus Moguntinus,
voir être le dernier terme de notre séjour a Rome.
et episcopus olim Guadalupensis.
Noua sommes à bout de nos force· ; et nos diocèaes
ORATIO
souffrent singulièrement de notre absence trop pro­
rnwmdi patrie domini Rwkardi lIAricm
longée.
rphropi Wheelingeneie >.
' Nous®supplions humblement .vos Éminences de C
EnnnentiMimi praeeides, eminentimimi et reveprendre les moyens les plus efficaces pour mettre un
rendiseimi patres.
terme à une discussion qni noua,est «i pénible!
Expositurus quLn)um in me eet ooram Deo et haa
Nous nous permettons donc de demander:
1°. Qu’il y ait congrégation générale les diman­ •ancta synodo Vaticana sententiam meani de permagna ill
*
quaeetione, quae pertwtitur, moment
*
ches comme les autres jour»;
,
2°. Qu’il y pit même, s'il Le faut, deux congréga­ simul quibu· afficior non nimia longo aermone ex­
tions par jour ; et qu'en tout cas, la congrégation ait ponenda ridentur.
In controversiis cum prqteatantibua, quibua in
lieu dans l'après-midi, si quelque cérémonie empêche
tractandi· a iuventute quaai assuetus sum (co^natœ
qu’elle ne se tienne le matin ;
*
rum
enim maxima par» protestante· aunt), cum
3°. Que les eminentissime» présidents veuillent
bien user de toute leur influence pour déterminer les iterum atque itertfm assertum id viderem, quod nullo
modo pertineret ad f^idem catholicam doctrina de pon­
orateur» de la majorité à renoncer à la paroi· ;
4°. Que les orateur» se bornent à proposer de tificia Romani infallibilitate, quaestio illa, fatebor,
simples amendements sur le 4
* chapitre, et à les parum me commovet. Sed hinc clare patet, quod illia
motiver qp peu de mot
*
Un quart d’heure serait qui anglice loquuntur et libro· controversiarum edocti
eunti non potuit iata fide· ineese tamquam fide· eosuffisant ;
.
*
6
Que les orateurs soient rappelés à la question ohsiae, fidea catholica, quia quotidie · eeriptoribua
auaaitôt qu’ils s’en écartent, ou qu’ils reproduisent des D eiuamodi omnibua taroquapi opinio tantum, et promu·
*
liber
declareta «et. Inter no· enim viri exculti fer
*
arguments déjà présenté·.
Nous pensons que, grâce à l’emploi d· ce· moyens, omnee, qui catboliei Mint, legunt et optime noecunt
la seasion pourrait encore avoir lieu le dimanche iatca libro· controversiarum. Jleoi' «officiat reaponaio
illia omnibus, qui de fide in America septentrionali
10 juillet
Vanille·, eminentissime· «rigueur», agréer l’hom­ prorsus null» fundati argumentis testati sunt
mage de notre profond respect,
• *
··
arg···»
I J»t»i»e· Wb«iH»a»Bai qaaaaU···» 4· t August· évêque de Meauxi
paatMkia iatelHMUtel· Mtersa prorre· mm ia Anvric», Aagtta
t Renatus Coriaopitansis et Lsonensis epiecopus.
v st BAeraia, ·· Uan ceeaeveri éisit ergsawatia qaae eif Louis Dahlia, évêque de Rode»,
rirsatar pro bps éoctriaa. Ia formla qsaa propeaitar tk··•am érfaiti···· pautitei· «se· aipreaaiiaMi as» ésetaretl····
t Jean Antoine Marie, évêque de Mende,
t Joseph Armand évêque de Beauvais, Noyon M Mai rialaataa, «a·· «aat·· ··« «t ■■<<·»· vevM reveleU. N··
prestanütMate·· Masana» eptacepenu», qsia apfstoU ao· e
Seniis.
,
Psire as4 a Spirits aaaete «docti «aat Paaea ···· taatiaoai·
t Pierre, évêque du Puy.
»·■· adaraatar ia probatio···. ·*»« oborare g»nritln»a·
satam proposait pas aigaMestar gaoé ta «ovi· dagmatlb··
t Félix évêque de Limogea,
oroSoeai· eoMiaro Sabasl 4· ooaasan «relariara», qeecaamae
f Edouard Jean évêqub de Kingston.
■•4· M 4et
*
A tergo meam rertUru'.
„Exhibitum die
• 41. Onpiién aai. H·· verbam aea fait bans lateilwta·
24 iqpii.‘‘
a «taaograpbia.

T
'.'A, 8B88IONE8 PUBLICA? B? 00HJ&BIGAT1ONE8 OKBBRALE8

en
·.

v

Ecquod, de America verum ejt, nescio etian^.cur a requirat, et non potius ,eo motto, qai regulam tantum
et
8lt dioendnmΛ Nam^bs
pjo jiraxi stabiliret. Nam t^m oonaUnftar omnes

■ JJ'
•

«e < ■’·

et

ih

illtb
libris
:hk. regionibus catholici
..,χ..»·.? exculti cum, ul
-i.

controversiarum admodum familiares sunt; et quis

omnium

saeculorum

christiani

edoett eunt

eo-,

cleeiam esse fontem fidei? contra ecclesiam non prae-

•sibi peieuadebit quod eiusmodi doctrinam, quae illis ' valituias esse portas inferi, quod difficillime -nu^c
eiusmodi definitio ferri poeest, quae-mutatiopem ?un*
_ semper tamquam opimo ultrau^mtanibtarum tradita

est, isti acciperent et' crederent quasi depositi fidei
partem? Et eojhagis'quod.tpinionea quae vulgantur

>

damentaleiu saltçni implicare non % ideat ur. '

Cum vero de forma definitionis nunc 'quaestio

quasi ultramontaiÿstarum, habentur inAjiglia sicut

•it, id praecipue t prospiclanius, quod nobismetipsia
■^ini Ameticb pro dictis tantummodo Italorum, falsum ’ contrai» nec simus nec esse videamur. lïku enim oon- ~
agnosco, sed tamen necessarium fuit hoc animad>> stitutio nostra dogmatic^ definivit quod, ut officio
harum

nostro veram fidem atfiplectehÿ in eaque.constanter

regionum testimonia universitatum, infallibilitatem
summi pqntificM dedapatium non esse dk fide catho­

stituit, ut ea tamquam custos et magistra \erbi re\e-

lica, evulgarunt. quod etiam iidem episcopi juramento

lati ab Oiqniliue possit agnosci. Proinde necessarium

vertere.
v

’

His vero addo, quod ip
*i

epmcopi

peroevqrahdi satisfacere.poscimus. Deus eeelveiain in­

sunt.

proreus eat? ut demonstretur ^exus inter illam doc­

itbgo χολ, hisce perspeQis et ponderatis, quis cre­

trinam iam promulgatam et hanc aliam, qua decla­

dat populos et sacerdotes sincero corde tamquam fi^oin

retur ^pontificis infallibilitas. Quis enim exinde non

*,
confirmarunt

quae omnia toti populo» nota

catholicam acceptasse et credidisse quod ipsi episcopi B videt, quod non fiossit nunc doceri quaevis infallibili
*
iurabant non esse de fide, quin adderent case vel quid
auctoritas |>ont if ici
*,
nisi in quantum organum e: ot»
.·

~

proximum fidei, vel opinionem esse comiuuneai, vel

et caput sit ecclesiae, quae inutituta ret a Chri
*h>

quid aliud quod populum ad credendum commovereH

eqm praecise finem, ut vustus et magistra verbi reve­

iudicate an dictis ex altera

lati hb omnibus poreit agnosci, per quum officio upm

Paties reverendiasimi,

parte, vel argumentis hisce meis portus credendum sit.
Illustrissimus archiepiscopus Wi'atinonasteriensis^

qui est i pw^ conversus ad eorle-iani, qui adhuc wn-

-uetudine qUotidi&na cum protestant ibus'fruitur, illius
* testimonium dico dedifficultatibus ex parte protretantinih circa infallibilitatem Romani pontificis, non

jtarvi debet aestimari; nec tamen hoc omittendum,

,

ad

fidem amplectendi satisfacere possimus; et id eo ma­

gis necessarium, quid in schemate infallibrhia·
*
efulcin
dicatur, quae oxistit in universa etTlreia docente? Iam

vero illa demonstratio nexus praecise est. quod
*
schemati

in

nostro mihi deficere videtur, id est quod

tam multi patres desiderant, nempe ut dare d<>mitui

definitionem^ pontifiais <vse reapse exproreionem seu

eius testimonium contradicere omnibus, nullo quidem

declarationem fidei ecdreiae, quae custos et magistra

excepto {tigna improbationis), quantum scio, qui de

est verbi revelati. Nam non ipso pontifex solus, etiam

controversiis egerunt sive in Anglia sive in Hibernia.

tamquam caput ecclesiae iuxta definitionem, a nobis

Ideo enim illi scriptore® infallibilitatem pontificis pro

met i pe is duce Spiritu sancto probatam, infallibilis esi.

opinione inter catholicos liberrima protestant ibus de­

nisi inNmiantum cum corpore unitus cor|»oris totiu
*
monstrarunt. ut praeiudiciis istorum sic obviam irent, ^influxum »rorsuB necessarium rtvipit. Haec est insti

ludicent igitur reverendissimi }>aliee. an omnea et in c tutio divina, quam doc uerunt apostoli, quam i-hnst iam

Anglia et in America fuerint controversiarum scrip-

omnes ab exordio ad no
*

torre, vel an non peculiaris quodammodo sit illa rerum

aunt: ultra hanc constitutionem <’hri>it j rogmli non

conditio, de qua testatu· est vir ille reverendissimus

audeamus.

ac illustrissimus?

'

Inde patet. quantum a veritate aberrent. qui d<

'

Dum autem da. hac re loquor, nec itfutile erit et
,

inerrant iam, et illi

etiam qui nullam rationem haltere «le reliqui*
corpori'

Germania et

docentia partibus volunt.

aliis Europae centralis regionibus

id

Quis enim non ilarv |>er-

epictat. nempe de parte, «it etiam praecipua, diri non

de America, de Anglia et Hibernia. Etenim Bossuet ii

|KM«e, quod nonnisi ad totum pertinet? Quando re­

expositio fidei nopne bène nota utique eet in istis re­

center dictum eat1, caput noree deluere omnia, qruu

gionibus, viris saltem excultis ? Nonne etiam his nota

eunt corporis, tunc vera ratio exposita eat infallibdi-

efet commendatio, quam ubique habuit et etiam ex ipso

‘ tat ia, quaetumque sit, pontificiae. Sed ut nutu-at ca­

summo pontifice? Quomodo, iterum rogo, pro doc­

put, neceeearia aunt media, quibus communicatio inter

trina catholica vel proxima fidei illam isti habere

m et membra omnia instituatur : non enim ea intuitive

potuerunt, quam talem non esse tanti ponderis testi­

caput noscit. In wrpore naturali nen i ideo alki pro-

monia declaraverunt?

viai sunt
*,

His oi

inter onint

<

ibua perepecti», certinime illa ubique et

similiter in corpore Christi provisum ret.

Caput pontifex Romanus a Christo const it ut us est ;

e infallibilitate
sententia,___
de____________
qua quidam D episcopi ab eodem Dominer leeu testes et indices fidei
______________________

locuti sunt; intra limites non parum restrictos ooaro-

ac depositi custodee cum illo effecti sunt, ita ut unum

tari debet, et cautissime huiusmodi assertionibus fides
praebenda est. Attamen fton diffitebor qbod, quae­

oerpttf, inquit Paulus1, wo· ett treum mrmbntm. sed

stione hac examini subiecta, multum me commoverunt

momenta, .quae adducuntur
*
pro infallibilitate sdmmi
pontificis, non tamen illa habituali et pro semper
*
pro

qua plures contendunt, sed ea quae re nata et urgente
, ex dixinis promissi» nereeeario, ut mihi videtur, con­

°

pontifice ex zae «olo praedicant

omnino ad rem ut interrogem, annon de Gallia et

verum etiam sit, saltem ex magna parte, quod dixi

<

usque in >\mb<)lo proferet

multa: potuit Dominus membra, unumquodqut earum
m rorpore riettt no/m/. Non potrst oculus dtccre ma­
nui: bptra tua non indigeo, aut iterum caput pe­
dibus: Non «Tib mW necessarii.
Quoraum _>rgo laborare, ut in schemate fit, ut 4
ex alio capite deducatur pontificis infallibility. quae

quidem tunc naltem videretur «re alia, qu^m infalcludenda est.
.
/
Hic vero labor, boo-opus, ut in definitione nostra t libilitas ecclesiae? Ita iuxta nostrum de fide decretum
homines non essent obligati excipere ea. quae a pon­
ventas tantummodo revelata, nihil vero humani
appareat.

Proinde infaustum promus sentio, quod

tifice definirentur, eo quoti it^loquerehtur: wTlcaiam

. quaretio ea forma fuerit introducta, quae definitionem

i AUadit ad ivraneetan qaod gnbaraiaft RriUnsiew®
aaao Iftrt reqniairit ab episcopis Hlbaraiae, da gso taa alH
patreg loquti «ut.

1 Cf. oretioien habita® a nvemdiaeimo arcbiepheopo
Graaateaai in congregatioae generali die n inii 1870, coi.
889 c haine voloa.
> I Cor. XII, 14, 18. M.

*

CONGREGATIO GENERALIS UPTÛAGESntA ^IPTIMA. SB iurài H70
- "
λ
<■ ;- v—docentem, ηού alium qoemvi», audire^ex veetra de-1
finitione tenemur. Quorsum nunc volumus id summo
pontifici .honoris gratia et obeequii tribuere, quod-soli
ecclesiae competere iam declaravimus? Quare in φίι- *
nitione non potius verbis perspicuis enuntiamus id,
'· cui fere omnes subscribere statim parati sumus?
s
Condonetis ergo^nihi, eminentissimi\ac reverendiesimi patres, si itejpm attentionem vestram id hoc
. provooetn, ut si possitis ea quibusvis lotis veCSeriptur

rae sacrae Vel traditionik pontificis

infallibilitatem

deducere, qüae non esset revera et de facto et simplitj-

ter ecclesiae infallibilitas^ 'non valeret ad fideto sta­
biliendam in mentibus eofum, ^ui foris sunt, quia
non foret ttiedium^a Chriato instil utuhi iuxta nostrum

decretum.

Quorsum ergo uobismeiipsA contradicere

W4

ilb, custos èstverbi revolati jit definitione nostra ia
*
protegi.
*
■Ex diotis patet mihi non placere schema, qua
forma nunc existit; et non solum non debere, eed oed
posée hac forme definiri pontificia infallibilitatem
sentio: nam Christus contradicere sibi non potest
Porro cum toties apostolis oolloctim sumpti· simul
ςψη officiis promissa quam clarissima pressentipesuae
H divina^ awiaientiae usque ad finem mundi dederit,
et eo quidem modo qui non solum sensu natunli et
obvio convenit. pluribus, sed etiam neo intriligi potest
kle unico·; dogma nullum admitti potest quod hisce
φΓοη^ίβ et officiis conciliari non potest.
■
'
Id primo notatu dignum: in veteri Testamenlo"
Deus unum Moysen duceni }i)puh vocavit ; iu novo

videremur, vel saltem v erifatena obscurando quasi
nempe panem petenti lapidem, vel pVo pisce serpentem

Testamento duodecim · elegit

dare? Nonne multo magis proficiet ad paoem et ixm-

neat

quos

ipse

ut

posuit,

aiebat, h/ /racfwm afferatis ef tnatw iwrter mo
quos testes ihisit et doctrinarum et signorum ad

cordiam ubique stabiliendam huiusmodi definitionem B ev&ngehzandum totum orl>em. ut non tantum unius

I

mundo expectAqti proferre, quam omnes i ustam et

verbo, sed plurium tbstimonio approbaretur evangeln-a

conformem antiquae et constanti ecclesiae doctrinae
agnoscant, cui omnes vel fere omnes gratulantes *ub- ‘

veritae, investigabiles Dei viae demonstrarentur ho­

scribant, quae in praxi ad stabiliendam pontificis auc-

dixit : Ille docebit ro·
;
*

tontatem sufficiat?

ooh/srwm m ademum ' Ille tr»timnnum prrhtbebiî
de me
,
*
ei txie erili
*
*
terte
Aeque ad rttinu^. ftnr
*
.
*
terrae
Hisce nevnon et aliis Christi verbis quant-

Huiusmodi definitionem statim

nostro proponendam examini rogo: nam ea ratio quae
allata est. quae nunc non datur,

nempe

ne plures

valeant, ea

praecise est quare sententia mea

aequum prorsus <
*t.

ut statiirt in medium afferatur.

loqui

minibus in umbra mortis sedentibus.

De

Spiritu

Parat litum dedit nt maneat

»*<*

plurimis nitidissime declaratur. singulo
*

testes

constitutos, sicut ad a} ostotatum singuli ele ti erant,

Mihi enim nec aequum^videtur, fateor, nec prudens, ut

siiigulis influxum Spiritus sandt datum in. et ei
*

iu materia tàin graù post emendationem factam nulli,

dem verbis non minus clare enuntiatur, cum *
!oli
a|s

nisi membris- Deputationis. loqui liceat.

eorumque usque ad finem nundi sueOssoribu
*
et Do

Caeterum mihi pronus persuasum e
*t x quod sic

minum ad fut urum asse et Spiritum sanctum in adiu

inulto minus dicendum erit, quia minus objiciendum,

tonum illi
*

saltem sic spero. Relatores quidem Deputa! ionis sen­

ut testes sint; est obligatio vocationi et offnio adnexa

tent iam suam nobis exposuerunt, aed idMion >uffiriL

et usque ad finem imposita.

Unus vel alter patrum xevereifldissimortim admittendo.

sn uti Moysen olim eligere testem et doctorem. <ertr

«missum iri: quin immo et mandat illis
Sane qui jotuit unum

quini in romilio saltem rongregati episcopi uti indices C illi non denegandum eet ius etiam plure
*
revera et neeresario detaant esse libei i. multum adiuv it

mittendi.

Multo simplicius rerte rctuconferta fuisset unius tivdr

ui anxietates de mentibus fratrum evanescerent. Sed

mon io et auctoritate suprema. sed missi
*
iam a Christo,

de hoc neturi reddhmur saltem declaratione auctori-

plurimis, et charactere hstium divinitus insignitκ et

tativa. doctrinam hanc in capite de epitropi
*

promissione luminis sm^rni botninibu' «Ommvndati
*.

inseren­

dam esse.

nemo tretimonium reepuat, nemo inutile dicat, nemo

Deinde, ne» hoc praetereundum, nam revere sjiec-

tarnlum

fact i

sumus

mundo et angelis; quomodo,

quaeso. a primatu simpliciter Petri magisterium doc­
trinae deducere conamur, cum apoetolorum singulus
'a Spiritu sancto directe edoctus sit?

Primatus ergo

in quid melius mutandum

nemo libertatem

testandi follere audeat.
Quid de testibus et

indicibus

(Hxw-anmn sit.

praetereo, eo quod iam de istis alii hxpiuti sint, hoc

tantum adnotans, scilicet sorba Domini nretn lesu

Pelii iam ab initio hoc magisterium erga fratres apo­

Christi, quibus Patrem rogavit, ut omnr
*

stolos non habuit ; illos enim noa. Petrus docuit, eed

.... ut credat mttndu», qu:a tu me *
irti
.mi

Spiritus sanctus. Quis ergo iteruiq non videat, quod

ergo a saeculo

ex primatu Petri inter apostolos non sequitur, nec

et praevidit et elegit. M pro testium multorum con­

deduci potest magisterium doctrinae in sueres· oribus

cordia maluit Patrem rogare, quam unum senior in­

unum rtnt

Notum
Domino -opus suum ' ' *difficultate

eius ? Quod enim ille ex divina providentia aliter dis­

fallibilem praedicare.

ponente, nempe infallibilitatem singulis promittendo,

quaestionem attinet, testatur nelx-Asariam proreus

Et

quod

*
magi

ad

nostram

ah exordio non habuit inter fratres nec habere potuit, D hanc unionem, ut credat mundus; et proinde (quod

quomodo successoribus transmisit ? Onjnes ergo am­

etiam

bages. omnia de quibus disputari potest, removeamus,

Porro cum pateat, 1° apostolos eorumque successores,
ad finem usque testa/uros, mimos divinilu
*
esae;

ut evidentibus, quantum

possumus, omnibus argu­

expresse

docet)

certo concedendam esae.

et

mentis demonstretur, quo sensu ab institutione divina

2® testem necessario sui iuri
*

necessario sequatbr, caput et organum ecclesiae de­

monium illud unius non plurium halenduni esse, quod

bere esse infallibile munerè suo fungens, quin episcopi

compulsi

iure et officio suo priventur,

corpus hon est

unum membrum, sed multa.'

esse debere; 3® testi­

teste» redderent ; et 4° tandem eum ipse

Dominus tomordiam inter pturos texte». <u signum
et conditionem futuram esse mundo dixerit, ut <nxlat.

Quaestio ergo inter nos revera liaec est, nçmpe

exinde sequitur, quod (Ofitra i|wius ('hristi in-titu-

an ^equivalent, seu potius idem sit definitio pontificis,

tionem et voluntatem fieret riusmodi «lefiniriu, qua»

quod est definitio ecclesiae universalis : huc respiciunt
labores Deputations simul et labore
*
nostri.. Quid

enim prodereet, quod Deus manifestis notis ecclesiam
instruxerit ut ea possit ab omnibus agnosci, nisi etiam

manifestissime appareat

quando et quare pontifex

loquatur tota ecclesiae auctoritate? quae nempe, non

t Ioan. XV. 1«
• Lac. ΧΠ. 19.
1 loan. XIV. 1β.
• lb. XV, W.

» Act. I. a.
• Ioan. XVn, 9Î.
’ Act XV, 18.

.

A. OMtOHB PVBUCAB BT ΟΟΜ(Μ·4ΤΚΜφΒ MnUUU|

m

----------------------------------------------------------------------------- *, ,,.

-----

» scheusato prepeostrnr, «fai aimul mtpreme fooriiaor·
tar d» officio opfaeopcrnte 1W« oui· varitatfa
moiate» «b ipto Dao H·» «faoti et positi, «t muadsm
•redod amque ad finem; toetea-sqp aaa paaaoat «b
•ffiaao dspeni, et uuoa taatummniin tmtimnnin ver­
te·· rerefatam notais fiat.
lam afasva visu1 «a bas ambone ia mancüan
recasovi patiam, qnod uns «mai «acie ia^aba Domimb

Imm *
ri rit:
ri
M

βρΜΜι *
Mta
<

|riàM|
h
*
Mi

■

— ■ In.ψ.

,-.

,

«·

.—■ —

4a .aaa·» aaifat, d» qne peatÛre ipea iatiaabit, tft
ttfvt is^MtwTj riMtri
**
éÛM· vittei
*
jmmînmmb *
Christ· fMtetMi: See
*
*
φ
·
**
wM
mmi imAw
dfataf >, aaiaaairin infaBihilia babaada aat. Sri quiàmi MÜtaMB tfvd poBtifio
*·
iMtâtaÜ»
tamen Christi mrvetar.
* ÉMOI φΟΟΟ *
K
t *B
tMM
Ntod
**
Sobti D
tIÎO
*p
datura ait; *
o aaaaa revan dationem msam tradam
*.
aaeaatariia
ORATÏO
·

jMribUeKf rie im»
m leitiNWMM
«t Met SpÙiUM tMÜOMMim NÜMM MB» MM·
- reserendi patrie doucini BartWoaaô Loget
foret, sis ri aooMaaorum apostolorum qui· iam audeat
tfîioopi TefutÎK^
Eminsntfaaimi praeside·, eminentimimi ac revereüosre tsatimonium, vel quod abat aat, nullitaa
moatanti *
ff icere?
/
Advocant qusm «aepfatime dsfsoaora· schematis
De quarto capite constitutionis primae dogmaticae
ad traditionem omnium ântsoctonun aaaculorum, do «odeaia Christi aeu do proposition», Romanum poncniua tamen traditioni» argumente pouciaeim
t
**
prar- tifirecn in rebue fidet et morum definiendi» errer»
au» obscqre mrtii victonlur protnliaaa fi contra testi- non posas, pause verbe proferre ad explanandam
moaium nos omniuÉi omnino Christianorum iam ab B mû»»1 viam conscientia me impellit, quamvis iminitio afferimur, cÿmbohlm scilicet apoetolorum. Ibi parem me sentiam ad tantam opinionum differentiam
videtur interpretatio apostolica promissionum evan- componendam, quae eet virtte solius Spiritu» aancti.
geli i ; (M introspicimus catbolicismum nascentis eo- Magps igitur doceri quam docere cupiens nonnisi de­
etesiae; ibi fidm proclamatur conversorum tam gen- cretum ipeum speciali considerationi sublicio, cuius
tinm quam ludaeorum. Symbolum sive ab apostoli» lectionej» tamen praetermittam, cum ait in schemate,
traditum sive postea ab aliis prasparptum aequale pro omnibus notum.
Eiusmodi definitionis formulam, sicut in sche­
nobis eat argumentum, demonstratio irrefragabilis L
doctrinae ab initio traditae, -fit quando loquuntur mate fontinetur, aptari cuperren magis doctrinae
nobis quidam quamtumvi» docti et venerebilm patre» sancti Thomas Aquinatis, qui in hac re docet, sicut
<b interpretatione textuum qui Petrum reipireunt, iam saepius recitatum fuit ex hoc ambone, scilicet ‘ :
,.Ratio, quare eooiesiae fides in generali deficere non
tamquam ipsorum aensu ab ecclesia iam facta, sym­
bolum boc illis objicimus interpretantibus Scripturam potest, est, quia e divina providentia ecclesia regitur,
ipsis apostoli» Quod vero prius fuit, contradici non scilicet a Spiritu sancto eam dirigente, ut non erret.
potest ab iis, quae posterius dicte sunt : e contra haec £t licet papa in particulari errare pomit, ut io iudiab illis explicanda sint- necem» est (patres ob terdutm cialibus, in quibus proceditur per informationem,:
alia» in his, quae pertinent ad fidem, errare non
obmurmurant).
Mult^ praetereo; boc tamen dicendum mihi vide- patmt, scilicet ut papa, in determinando, etiamsi ut
tur. In conciliis generalibus nonne singulare eat, quod C particularis et privata persona errare possit. Unde,
non quaeratur semper, quae fuerit doctrina Romani magis standum tel sententiae papae de pertinentibus
pontificie, quod illius iudicium irrefonnabile ab om­ ad fidem, quam in iudicio proferret, quam opinioni­
nibus non invocetur? Seposito dogmateM» quo tracta­ bus qUorumcumque sapientum. cum et Caiphas, licet
tur, quis illius iudicium iudicio omtrtum anteposuit? malus, prophetavit neaciua". Doctor Angelicus ante
In concilio Uhaloedonenri centies forsan patres lo­ omnia affert rationem, propter quam ecclesia errare
quuntur de illis teroentia qui Nicaeae, d» centum non possit ; deinde eubiungit papam quidem in parti­
quinquaginta qui Constanti nopoli fidem testati eunt; cularibus, quibut sdnumeret causarum quoque iudiciade Romani pontificis auctoritate silere videatur, vel lium decisiones, et qua personam privatam errare
saltem non tenti faciunt, nam. alioquia certissime posse; sed iA^gterminationibus ad fidem pertinentinobis testimonia exposita fuissent.
• «atth.XXVm, M
Tandem haec fide» mea est, ni fallor, fides pluri­
• Bum«itissas, qass tnriMH ■lasattedais csrriaslitaB
morum. nempe cum ex constitution
*
humanas nature»
»s»saltites, tes saat:
consensus testium pariat certitudinem, ite consensus
JOt» IsIMUMlite· psatiAab «ihi vteaatsr aso passe «rei
pastorum in ecclesia certitudinem parere ex se ordi­ es Patri qaevia magisteria, aat ex se, gate capri testttatea
natur, cui tamen confirmandae Christo· adesse se (terit aetiaate·; serias valle· «ms Os «<isteris rieostar
Bes
esteipte ss ssaailte lagdeneeri st
promisit. Ut vero de consensu eemper constaret, utque Qsis pteritu» *tris
nasaetea», sa site· «esteaa vete Bajes» tes» rivis» rswuteas
testimonium inter omnes constans oit et immutabit», sseteaiM st Patre tacta ia prisci *treegre
tetretaste vaUam;
Deus centrum et t unarem posuit in seda Petri, teaae- > tetaqaa snaatetmta· esa Mteaafam tefaUfaUtate· psstiids
rem dico non eo tensu quod aoolasia Roman
*
es
se sola de deposito iudiost, et castoris dictet cre­
..Mars affrètent» tanteto tecames at taaagaaa dogma
denda ; eo vero Slnsu, ut cum ex institutione caput Mri tirinsmm, Baaassm fanriBtem, asm aaframi dwteria
rit summus pontifex ecderiae et oa «m, doctri­ st fteterie masn m» ftegea» pm apeateUsa ata auctoritate
nam aanyn riva iam d
claret«m
*
ries tiaram quovis ae aattedre daM, qaH 4» cabus tdai « marem te Merite
ri fsateds qefa ab auaritea temqsM»
modo in hac sancte aed
*
divinitas constituta semper treriateote saeriMriac.
mrel
V·
vW
*
β··
«·Μ«··η··Β BW········ «S
infallibiliter enuntiet ot doceat. Ea tamen conditions mb vem *w
«μ*Μ·Μ μβ«πμ·; Mfct «M cetai «Bt>
hanc sedem unionis centrum ot tieairsm veritati» Dana ptrit CkiMi *t *
i
Mtai mHb MM
iw
*
mbm ·►
odfecit, ut in obscuris et dubiis aient et in novis
dogmatibus oobdondi» ordinari
*
* nonsanen aoote
d
siarum constet, quocumque modo id fiat. Nam et
episcopi.omM» a Deo indica constituti sont: Deperi­
tum, Timothee, cnriodi
.
*
8> tamep aeooeritea quavis

ri riMri BtklriHM BA
BMB *Mk pterii
*·*
• Xcgemretem: JtetoaaeuaTasgMtisaa amcndeNaaem f··fssuit tua» aat aUb ama. te"
« Bas vertam additam eat e McntgcafM
*
gate aeateraa

' » hdvaste» vates vert» mas attends mia saurii Tteasa»

* Ia MSttate taMte «ο M nartt Ct t U, «a.
■ Issa. XT, N-n. ,

*
aaa
sad aaarii dnsaatei nseoaitei. dten. «teri fete IT, Ut TUt
®
^ripÎMMI ΒΜΜφίΜΒ
*B
rit
****
QsedlM» ΤΙΠ faLIX), te «w da teamnli» re··! imtfafa

• ITterifiVI, n

tapmeateetew maeterum.

9n

comgukiatio guxbalb sbftuaghmima uptima m hna im

m

bOB «TOC! Μ
*
wbttBtMi i IÜM ··
J
quam ia rèdfate piofart, standam «m Aaetacak. Haas ■astem manare apud ere ■ retensum,'at unum stet
MMMtl
ΜφΜΒίί^Μ φΗΜφΜ bfW
***
spirtet, ut discipuli Christi appareant. Hias sum­
*IMB *OQMÎdwttio
ib·
MffttltMi *
■
NfMtet βφ eres pontüsK fitere suam tamquam ia vmlsta divi­
qaibet OMMi d· iaftütibilitafe· Mfltaù poatifioM
nitas revelata fundatam annuntiaro naquit, nisi ab
universo magistarte tatam eaabaiaa Christi testi­
poMadan dafinîtioM
*
dadatMa»
1· Bat
o
*
φΜΜΓ· fid
**
aodhnM dtfiutf
,
*
*Mjwa
monium praibiaty, imitatam doctrina» nsntireri vel
m» noa pesait, ia eo ait» aat, qaod a Sÿirita annote ia verbo Dta amipta vel tradito.
. 4
* Huic distinctioni innixa mas vidscur propetatm
dirigitur. Par quid varo dirigitor aoolaaia, qita par
veritatem quam non ab boaaiaibaa, aad a Dao accipit, sancti Thomae Aquinatis, cum ditat, magis standum
docante aaaoto lodhne, dam orationem Chriati pro ems sententiae papae ds pertumtibui ad Rdsm,

rogabo Patren et dan Paramaaeat roburum <* aetanoa
*,
*
Spirite
veritati», gaaa mandas mm potati aoeipert ».

apostolis adfsrt : fgo
tditam dabü vobit, at

quam io indicio projprret, quam opinioni qaorumcumque rapientam; requiri scilicet indicium, ut ssntantiae papae, valut veritati conformi, standum tat. Hodos
indicium carte proferri non potest, nita praecedat pqrquitatio seu investigatio d» communicatione veritatis
per Spiritum mactum tave in serris litteris, tave in
traditione ecclesiae: ergo requirantur suffragia magi­
sterii apoetolici. quibus collectis summus pontifex qua
supremus non autem solus doctor, et qua principatum
seu praesidium tensos in collegio episcoporum indi­
cium profert et sententiam finalem pronuntiat.
5· Quaestio igitur de infallibilitate summi pon­
tificis hi
*
terminis complectitur, quod ille speciali
aasisteotiadivina ex promisuoae Qhriati suffultus "m

Et ad Patrem caelestem Christus item direxerat ora­
tionem : Sanctifica eo» m ventate. Sanaa tea veri­
ta» e»t: ticat tr me misisti m ataadta
*,
ego auai eo»
«a mundam. Et pro ei» ego toactijioari meipeat
*,
ai
liat et ipri igactifiooti M veritate *. Veritas ergo eet
obiectum, ex quo derivatur inerrantia, st amsnsus
vetttkti prrestitua eat actus subieotivw, qui fidem
perit m credente. Iam vero nemo dubitat, orationem
Chriati pro, apostolis eoramque raorassoribus exaudi­
tam fuisse pro aua reverentia a Patre oaaieati, ut in
veritate, quam suggerit Spiritus sanctus in aeternum
apud eoe manens, sanctificarentur pariter in aeternum.
fide errare non poetat, cum eam profitendo, pro
Hinc impossibile ast ut per apostolorum magisterium auctoritate sue, de veritate divinitus revelata, legiti­
ecclesia Christi umquam obruetur erronea doetrina. mum universalis oodeciae indicium profert, et fideli­
* Inter apostolos quia'princeps at claviger regni bus veritatem ipeam credendam suiemniter annuntiat.
2
caelestia adfuit Petru^Hpc st ipri una oum casteria
Huic definitioni «x doctrina sancti Thomae de­
apostolis eadem promissio facta'est; sed pro illo spe­ sumptae apprime concordant, quae profitetur eiq
*
cialiter quoquo Christus rogavit Patrem suum, «t non fidelissimus discipulas sanctus Antoninus, Romanum
deficiat fiaee tiu 1 ; separatum vero ei non propiirit scilicet pontificem, quamvis ut persona singularia et
Spiritum sanctum doctorem orneis veritatis. Unde proprio motu agens de fide errare possit, attamen con­
patet «rnimunicationom veritatis velat obiectum fidei silio utentem et adiutorium exquirentem universalia
omnibus apostolis simul congregatis promissam esse; ecdeeiae errare non posse.
Petro vero separarim firmitatem in fide de veritate
Nec obstant verba Christi Et ta oligvaado romiam cognita. Patrua enim prius per revelationem. Dei tvrsus ooafinaa fratre» taoe '. Qui enim confirmandi
Patris cognovit veritatem, Christum osse Filium Dei sunt, non habent alienam .doctrinam, asd eamdem cum
vivi; dehinc credidit, et haec fides.obtinuit prae­
illo, qui ipsos confirmare iubetur; versantur vero ia
mium perennitatis per promimioneal· quod non periculo perdendi fidem suam. Non est autem
deficiat.
dictum : Doce fratres tuos; nam doctor omnium pro­
Verum post ascensionem Christi in caelum, prio sensu datus eet solus Spiritus sanctus (submsMNS
cognitio veritatis promissa fuit per Spiritum sanc­ marmor), qui per illuminationem meritas et cordis
tum, non Petro separarim, sed omnibus apostolis docet omnem veritatem et suggerit ecclesiae Chriati
simul congregatis, qui illuihinati par suggestionem omnia, quae ipse divinus magister dixerit snip
Spiritus sancti, fidei veritatem cognoverunt et prae­ discipulis: hinc in definiende doctrina prea^edat opor­
dicaverunt in universo mundo. Quantum vero valet tet illuminatio Spiritu
*
sancti ad cognoscendam veri­
oratio Christi pro Petro, ut non deficiat fidas eiua, tatem ex. testimonio totius magisterii apostolici, quam
tantum valet alia oratio Chriati pro omnibus apostolis, dehinc valut divinitus revelatam profitetur summus
at aaam liat, tical spes ri Paler ianu
*
sunt *. Hinc pontifex cum reliquia ecclesiarum particularium
admitti non potest, quod Spiritus sanctus nonnullis pastoribus, et tunc per os Petri iudicium profertur
tantum apostolis aut eorum successoribus veritatem de fide tenende ab omnibus filiis ecdeeiae Christi;
quandoque suggesserit aut suggesturus sit, aliis vero itaque fit ut per sententiam summi pontificis omnes
neget, quemadmodum non admittitur, fidem Petri D chnstifideles in fide roborentur et confirmentur.
umquam ease defecturam.
Hinc inhaerendo sacrae Scripturae verbis, quae
* Ex praemissis sequitur, eam «ae differentiam nullam ambiguam interpretationem admittunt, et se­
3
inter succeeeona aperioloruin at inter summum pon­ quendo traditionem universalis ecclesiae, cuius testis
tificem, quod omnibus quidem veritae a Spiritu sancto «t sanctus Thomas, saltem usque ad saeculum ΧΠΙ,
suggesta innotescat, neoeese sit, velut|pbiectum fidet ; definitio infallibilitatis summi pontificii simpfeiter
soli autem Petro promissa iit ae firmitas, qua «m-' sonaret hia verbi
*
; Doeoaa», eodeeiam Chriati omm
senaum veritati revelatae semper ait praestiturus, et veritate esse mitrariam par Spirite
*
*.
taocte
*
gt
eubiectivo actu in fide non ait defecturas, dum alii eaatiaao euan re manet; «deoque torro approboale
apostolorum eucoeseoree aaseusum detrectare at fidem concilio tamquam fidet dogma defiaiata», Romomrm
reiioere poasint. Attamen Petro non eet facta pro­ pontificem, qm supremus eet doctor m eaogMerio
missio separatae revelationis divinas veritatis, asd in opoetolico, cum doctrinam fidei monoaqae tao indsrio
ea cognoscenda obstrictus est ad testitevolum omnium confirmat, errare non pome. P«r hnhc definitionem
exprimitur. P certitudo veritatis divinitus revelata»,
i Issa. XIV, IS -tt.
quippe quae fundator in suggestione Spiritus sancti;
S Ik. xvn. 17-1*1
• bos. XXII. SS.

< Ieaa.XVn.il.

• Us.xxn,n.

8T»

·.

.

A. —MOM· PÜMACAR W
• -,

.*·

-'-

'

··

- .
· 4
mUhM·· mm·· mmm-

9* fadtaatir madiH, <(m imantaaeet 4mteÎMa vtadtot, A’ari agifatoito earn··
*
qpi
MaUwt par Μϊμμ mMiataW ayMMlH awriti ' tor, ΙμβΙΗμ peogrimn fadMmn ahMgMtaa μ Mb
*
μμιμ Sgiritm mmÜ; ·· 4tatantai
iNMMt. Imi 'ptatafo · μΜ>ι reveaandWfari patata,
prearogativw anremi ΒβίκίβΜ tamqnam eunaatri 4··- MM paritar, ai boa 4» ««M» pmaareinreait.
dieaerimn erit: Vtoum eet S^pMtai aancto et nobtaf
Nom· peritae properam hadtaium abnagandum ot ea
humilitor omda nathefire auhiWmdum «rit F
8ad quid da fiwtta, quM contra pontificiam mfambiUtatam eu hiatoria eootarinatioa affatunturf
Chrieti ntunquam dafeetare, firmandi eunt omnaa, qeu Varam iatiumredi faeta aont m rea· drfiaition— cire·
fidam at mana a aununia pontificitam tamquam de
ad eederiam Chrieti pettirwnL
Hioo primae definitioni adiungi poauuit utiam fida tonandae propomt·· univerere eoataaiM F Si manto
adquentia verba: Si gaie eutem bues mW defim- praaiudicatia opinioniboa libam perpaodnntnr ea facta,
ftari contradicere graeeneefeerit, ariat at « raritate profecto oonatabit ipaa non hnbara ahataotere· definitionia naivotuM eodeaia· propoaitaa. Quod ■» circa
/ite» oaritadiaojr-af ab unitate eocieeiee defedere·
bnae pariter facta dubium auparait, nonna communia
ORATIO
C
aanaua catholicorum dictat vel in hoc etandum crea
reterendi patrie domini Fetide C^Uienarri
iudicio eocWiae? Sed cum diaaidant inter ae eocleaiae
J
egieoofi Pannende *.
; I doctor··, ubi «at eodeeiaf Nonne enim ubi maior
Eminantieaimi praaridm, eminentiarimi ao reve- petram para invenitur, ibi ueoeme eat aere eoctaeiam F
Varam quaaatio haec iam a quindecim circiter eaerendiaeimi patrea.
' De 'quarto aohematia capita loquuturua reflexio­ oulle habuit aolutiouem per «anctum Ambroeium et
nem unam ad fukimentum doctrinae, ad modificatio­ oommunam fidelium aenaum repetentem: „Ubi Pe­
tra·, ibi ecotaeia'.
**
Et remper hoc aervatum fuit in
nem alteram vobi
*
proponam.
Magna oonridarutione digntqn mihi videtur fac­ •odaria, ut qui cum Chriati vicario non eet, cum
Chriato non ait, iuxta notimimum effatum «ancti
tum, quod inter noa et eub oculi· noatria vanatur,
•cilicet quod oum omna· et unguli eadem principi· Hiemnymilai} Dqmaaum. Proteatantibu·, qui nullam
profiteamur, tamoff tam divereaa non modo red e? •gnoacunt legitimam auctoritatem in eoclcria, datum
contraria· omnino conrequentim deducanfta. Omne· tot proprio eeuaui adhaerere, non autem cathobcie,
enim profitemur ex revelatione tantum vel «x divina qui promitoionibu· Chriati fidem habente», pro certo
habent et Spiritum «anctum eocleaiae iudicanti adeam,
traditione dogmata fidei derivari poaea, omnae' reet proprium iudicium ab unoquoque abnegandum eree,
cognoacimua eoadem revelationi· et traditioni· fonte·,
omne· oonvenimua interprete· «anctarum Scriptura­ ' quia unuaquique errori obnoxiu· eet, eocleaiae aentenrum em ecdeeiam et unanimem •anctorum'
*
patrum tiae aubiaoet.
coneentum ; et cum in omnibua hia conveniamu·, adeo χ . Nunc greaauin facio ad additionem, quam huic
divenae et diapertilre aunt rententine noatxa· cira^ capiti faciendam propono. Irtiue autem addition»
' «upremum eummi pontifici· magwterium, ita ut alii i ; ration··.praemittenda· «ree arbitror, ut clarius additio
teneant minima pontificem infallibilem eaae in proporita percipiatur, et eiu· requit·· et convenientia
docendo univeream eoderiam, quin immo contendant, magi» patefiat. Si qui· mente tranquilla et a praeRomano· pontifice· pluriea erruaee circa fidam et iudioatic opinionibu· Ubera perpendat «q, quae in
more·; alii autem profiteantur quidem oortitudinem •anet» evangeliis continentur circa «odeeiae regimen
moralem haberi de «iu· infallibilitate,. red boo non a Domino noetro I«u Chriato conatitutum, facile ibi
eoae revelatum; alii · contra pro certo habeant, et percpiciet velati duoe factorum ordine· inter re
Romanum pontificem infallibilem eaae cum docet uni­ diatinctoa. In primi· enim ibi videre eat dasignatioversam ecdmiam fidem et mote·, et boo fuite· in uem capiti· eeu principia in pervona Simoni·, cum hic
•ancti· avangelli· revelatum et patrum traditione et a fratre Andrea primum ductu· fuit ad leaum, qui
licet numquam antea illum vidieret, atarim ac illum
eocleaiae facti» confirmatum.
Undenam adeo contrariae aententiae ia re gtavia- •■pexit dixit ei : Tu ee Séeat fitinte Ione, fa aoeobari·
•ima et eocleaiae Chriati regimini perquam neceaaariaf CepWf' : in qua nomini· permutatione aliquid glorioNum dieorimen ietud a divtaria primaeva inatitutioA «un ei conferendum indicat. Haec porro nomini· mu­
•ueceplia praejudicati· opinionibos, aat a naturali ut tatio facta fuit, quando, uti refert eenctu» Matthaeo·,
ita dicam propenaiona, quam quiequa habet ad pro- poatquam Chriato· intemgaaaaçdircipulo· : Quem
teetantiemi libertatqmf Alianda apud omnaa oonatat dwwtt AetWne· eeee Ftltren honritriaf et reepooeo «cpromiMionem Chriati, qua aperto aaaaruit Spiritum oapto, aubdit: Voa autem, quem me eeee dicitiet
•anctum docturum fore fidei·· omnem veritatem a aa I 1 Petru· reapoodit: Te ee Ctrietue fUitee Dei tm.
traditam, deficere non peace. Pono ai quid circa hoe ReqmndeM lean· dixit: Beetue ee Sinue Bar Iona.
revelatum fuit, profecto Spiritu· Mactae apggoaait qWeaaroet eaegeie«mraeuieaif Mi, eed Pnt^mene
fidelibus: quod ai auggaaait, neceaee eet, ut vel qui qui fe «Mita eet; et ege φαο Mi, quia fa m
affirmant vel qui nagant in emea vanantur. Ex et eager faite ftatota» auiÿtrubt aaciariam maam, ei
fartae inferi uau pneraalehearf adcurvew eæ, et Ubi
duabue enim contradictorii· propoaitioniboa neo Me·
dbbo eta. *.
eet- unam rea· veram at altarum fabam__ Iam vero
Sicut autem, ut omna· norant, nomine regni cae­
apud quoa manebit veritae ?
Illud oonetat apud omnae, quod oum da aliqua lorum hio rigaifioatur eooleria, et nomine davium
fidei veritate in contrariam partam diaputatum ed, rignifioatur auprama potartaa iuxta laaitan : gt debo
poet magnam oooquiritionem ab acotaaia docente vir­ docem dotuM Ztarid auper IMauram atari; ita mani­
tute promiMM Spiritu· «ancti aeoatMitiM peunun- festum eat, hio promitti Patro regimen aupeeenum in
tiatum eeee indicium; et boat pUqm dtoadarent, eo- «odea··, quea dare· namini apoatolnram umquam
otaria dixit: Vmim aat Spiritui «Macto et «abi·1,
i A Amteve. W» ia >a XL, a. M
• fereito.
* AigaMataM i fJtataemM femandi aMafethnM ptm
•ItoMh-Xn,
'
’*
'"» ZuSTm * 1“™Tr.
*
·■
t
• k-XV, HL

tom ia magtatarin «pMnlirni, mm mm Mm tadieta
infallibilia dreieie 4» voritata dtifinâtae MMiate fiari
Mqntot γ 4· 4Μμ^μγ οΗφ·ΰβ 4^M44Ü <Ibqmo
•ammi pontifia· Ma edum oMm ead ·μ iatarna
yartandi, qiWfwaM i» jpaire lîda, — y—

x

I

V.

ί

*

MI

OONGRMQATK) fflUXKAUB nPTDAGlBUtA OPTIMA M fandi WM

Μ

'
*■
premia··· iaveninmB. Hina miàma are eat, ai de hoe ^headman CMmMî orto· «Mt
*
uanataa Cia···
,
*
po«a•uproreo oooia» «upiteprareartiaa aeUaaitnre a» De- ÜMt Ireren tartina a fttaa, ai ilhu tare euper «a
■taaa «atofadtiut, «ren «ore agfrepôaqremte pareaanie «yaataiaai dedb-qwe «1 haee uaqu·- «arepeeatagi
·
**
•W ίΜφΜ
*
MMMMBtMMB jpHSMMB
*
iMtBtitoM
8fcl ,J
*KtK
*
MMtahfatari
Ι
*
φ
ΜΜίΜΒ DÎM^ÎMB
ia apaataioa aaiaawaa, taaaaa pro «an Patin nanti· pnutifiaare Remanum, tartie ai Mar aaatatioa «ne­
fit a.Cfatiota, at ai oorereâtritare attwiaat aaafinaaaü ante, aaaaaatwa aaaa Diaqyriu· pataiMuhnm “* ia
* paqpaaa,
batata ia fida. H— aataaa daaigaatiaaùa pataaiaaiaaaa drinua, «t haaa hamilitar apad Uhare a
implevit Chrirtw paît rreutreitiaMre aéam, aaat ai Varum oum rea apad «aaa ia eomperto ait, ah ataia
.maire Tibariadia aa manifaatavit eoram Petro «t aaa exempli· lapmin (baaa, bane).
Quoad aaaa regiaaiaâ· fiitare, pana apertat aaagialii· apoatolia < diaripulia, ubi tar requiaato Petro
*
epinu» eum aaaarat, ad affirmativum reapoaeum ai eouv- rtariam ia fid·, aoa doort hiateria «olito· fui·
mirit torn «oteaiam tuam regaadam, natria· aaoapto. aoppoa prima aooiaaiaa aarouli·, cure nova hnatuaia
tar dioaua : Fat» agao
*
mm, paaot agaot «mm, paarn oriretur, ia eonoilib adunati· atriaa «ai plnriaaa pro*
proaveo «near * ; ia qua oocqgone ecoleaiam roam Cbriato· vincaarum epiacopi·, novoa hrenti· damnation·
nlamaaaa Quod ai error non oaaaant, aed maioraa vire·
tub gtugi· forma raprmawitana earn committit precan­
dam Patro; et aient eoclmia, at ait eanctue Augu- acquireret, tunc tamquam ad aupaumum indicam aoliationa, praecipue in fida coadunator, profecto etiam toa fuiaae earn Roanaao pontifici deferre ; at ai per­
auctoritaa et officium verae fidai trêdandae, at «rroroa quam lata error propagagre aaart, ad concilii ganeralia
adveraoa damnandi una cum facultate regendi njati- * definitionem tub pramidantia Romani pontificia vul
cum gregem ei commiait; quoniam ad paetoran legatorum aiw, at boo in ceau, aediott promidanti»
•pectat, «cuti ad paacua aalutaria gregam ducere, ita legatorum, poet definitionem petebatuf confirmati·
, a noxii· prohibere : quod iam a concilii· at a patribua Romani pontifici·; adeo ut, quod maxime notandum
eat? indicium iatiua tamper ultimum tribunal fuerit,
traditum eat.
lata 'itaque oonaideranti ovidena «at Patrum oon- at aententia aiua oontroverai· omnia abeolvantw.
•titutum fuiaae a Cbriato caput, principem ot dbetorean Quae taa nonne intimum «oeleriae mnaum de Romani
in «cleaia aua institute, quod munua utpote tpectana pontificia infallibilitata «ignifientf Ultimum enim
ad eocleriae oonatit utionem ac proinde in bonum ipaiua tribunal in qualibat aorietate, vel infallibile mt vel
eccleeiae Petro collatum nemo catholicorum ambigit, infallibile eupponi debet. Quod ei error in provinciia
quin ad proprio· auccemore· Romano· pontifie·· ttun- Romae propinqui· ortu· fnimat, non iam ad aliam
•ierit. Sicuti autem tabeo certa et evidentia aunt, ita •edam lagimua aolitoe fuiaro Romano· pontifice· ropariter ovidem oateoditur nn« altera factorum cunam habaro, eed ipaoa par ee, vnluti ■ iudiom
•pectentium ad univereoa aportoloe aimul eum Patro, ■upiamoa indi came, et condemnationem latam alii·
quibo· acilioet miaeiooem et officium dooandi omnea •piacopia «gnificame. Neo umquam far tum legirnm,
gantae commiait Chriatua, cum Matthaei capite ultimo ut aliqui· oathulirorum epitroporum auaua fuerit val
dixit: Etmtft dotait omnaa ÿMriea, at facultatem recipere condemnato· · Romano pontifice, vd cauaam
abaolvendi » peccati· loanni· cap. XX, et aeriatantiam valuti nondum auptemo iudicio definitam, vel abeqp·
Spiritu· «ancti pro véritaia uudenda: Kgo rogabo C aeaenan et auctoritate ipaiua pontificia denuo ad
< Putrem.'ri airwn Pararfitum dabit robia, ut monent examen revocare. Haec fuit ordinaria agendi ratio.
Dixi eam fuime ordinariam agendi rationem ; fieri
robiarum m mtrroum, Spiritum caritatia·; et bea,
ut ita dicam, quoqiia auctoritate munivit, at dixit enim potuit ut propter epeoialm rerum ciroumatantia·
Luc·· X : Qui roa <mdfl me pudif, gm roa «paruit ma perraro factum aliquod inveniatur, in quo adamueaim
«paruit : quibo· omnibua rignificatur, facultatem re­ haec aarvata non aint. Verum ratio dictet m exiati••odi ecrlmiam et fidele· docendi e
* traditam eeae.
manda· «em ex eo quod ordinario fit, non ax ao quod
Apoatolia autem enocaaaiaa· epiaropo· ia rogimine •x cireumetaatiie forte nunc temporie non bene cog­
paevdiaria «celaria· cuique traditae, taetaatur Acta niti· praeter ordinem factum eeL Caetoram animad­
•|i rutailerum. ia quibua eaactu· PUulan Miletum vertendum eat, quod «cut in regno recenter inetituto
diaeaaeunaa «Uequitur eptmopoa: Atfaaadaie robaa, e< leg
*
directive·, quae definiant attributione· et iura
tribunalium, puullatim conatituantur ; ita in eooleria
WMNf··
M 4P
*
***
ΙβΜί··
epitrope· rogm eadmaam Dot
*.
Eccleaia ergo com- premia «aerulia, proeaertim inter anguatia· at per*i— fuit roganda fnu fttro tum apoatoli·. Veram ■eeutione·, nondum erant definita quae ad unum caput
unit Domino· aoaWr lorae Ctariatae cum Petram' coo- eodeaiae iure «men| reeervanda, quae porta· «Μούΐο•tituerat input et principem omnium in erelaeia, «aqua ram deeuréu malin· etabilita aunt, quin aliqui· eorum,
ova» euae, auU· excepta, commirorat quibo· forte Liberta· agendi ooanrtabatar, aliquid iure
paaeeodaa; ita dicandum aat fecultatam apoatoli· opponere auderet.
Veram «rt tamen tunc tempori· «olitor fuiaa· Ro­
datam rogandi omieitam fuim· datam non aiae depea- D
denti· a Patro. Ex q«o «equitur, quod qumavia epi- mance pontifie·· apud ■· convocare «ρύοοροβ vi­
•TOpi eunnedant aportolia in facultate ragaodi eod·- ciniore·, et cum hia habito concilio, definitione· emit­
eiam. aemqoam tamen voluti. iadepenMntaa · Petro tere. Irtud «uim a Romani· pontificiboa fiebat motu
proprio, ut dario· ree eliquaretur; aed «pteropi recur­
ac eaneaaaoribua «i·· heberi poaaa.
latam Cbriati inrtitutionem pronxiMiae regimine, rente· noo concilio aed pontifici rem dadarehanL Sic
par temporum dacuro
·
*
propagata ecclaaia inter geatea, etiam oeoumecuo· concilia a aolo pontifice confirma­
exacutionem behuiam etrloriartitn taaqaiqr hiatoria. tionem petebant, «cati ab ao cui coli promueioom a
Ctmetat «atim ex um parte eoolmiam a eugmmagibua Cbriato factae eunt. Quod autem pontifice· interaportolorum epiacopi· in dioeoeroa cttiqaa «unguat·· mittorant ad concilium vocare epiaropo· propria·
rectam fui··· atque una aimul at prereertim a au·- provinciae pro dofinitionibua amittendi·, hiatoriam eo- «
oemoriboa Petri Romani» pontificiboa. qgi univeuane ateeieatinem parpandando, «x «o ortum ftaiaee videtur,
«odmiae tamquam «ibi d«mandate· cubum' geaeaehat. quod oum a aoaculoIX «t ■aqiMotibua crebriu· comNaanpe vivente adhuc loanna apoetolo dum turba
*
in mittorentar oardinalibua legatione· a pontifiabe·,
propter·· irtitaamndi logarion·· maiori apod ooan rt
i tero XXL U, Π«xiatimatione at honoro haberi coeperant, «t hinc ve­
• Λ XIT, 1C
lati oonriliarii pontiQei· ia rebua ommbu· gravioribna
• ΛΑ XX,»
Oroeae. ammnaa. voaaue UL

M

MS

A. 8B8MONK PUBLICAS Η ΟΟΧ»^ΒΟΑΤΙΟ!ΠΒ OKOERAUB

8Μ

audiri ; at me apieooporam concilio aposite ad boae α»· Λ dogmatica super primate at infallibilitata cummi ponque tempora «rdiantas aubatitati fuerant. Cwttrca tifieb, vix aliquid novi inveniri poteat. Hei tamen
inter cardinalat camper et plane epeaoopnli dignitate magnitudo et historia octodecim merulorum multem
insigniti raceoaiti aunt, et viri doctrina et virtute ia et nondum exhaustam suppeditant materiem. Singula,
quae vaatro aapiaatieaimo iudicio wbmitteoda habeo,
Quae cum ita tint, mihi videretur cum veritate quam paurierimie verbis absolvam.
contentenonm, tam forte non ingratum «te patribsss,
In toto diaooaaioaum deeunu ab initio concilii
qui vereri te
*
ostendunt neglecta apieooporam iura, Vaticani aeque ad hodiernam diem denegari nequit,
ei in capite IV exprimeretur ban agendi ratio, sicut quin plena loquendi libertae omnibua fuerit concerna.
iam. ab exoallentimimo archiepitoopo Bitttrirenai pro­ Aeque certum eet talem fuirao praevidum rapientium,
positum fuit; quod facile fieri meo iudicio ponat, patrum patientiam (adprobatio pewenriù), et, non
addendo scilicet ultimae paragraphe haec vai similia obetante opinionum varietate, omnium ad invicem
verba: Hsac, naro approbante concilia, etc.... pro mutuam charitatem, ut huiue coetu» venerandi digni­
apottolioa na auctoritati, rive ima cum eptaoopu m tatem et maieetatem episcopi domum regressi usque ad
concilio generali adunatie, live euper tvwultetione finem vitae amanter et utiliter in memoriam revo­
epitroporum m «dites auie rmidentium, rite per te, cabunt.
dum rerum conditio id poetulat (licut nobil eecletiaLoquenti de schemate infallibilitatis pontificiae
ttioa leitatmr hiitoria ab ao fi&i oonruevime) definii, mihi in primo loco occurrunt animadversiones, quae
quid ta rebut fidei...
B typis impressae omnibu» traditae sunt : aliquas sal­
Ad hanc autem additionem complendam, necet·
tem inter illas non sine dolore perlegi. Destruere vo­
■aria mihi videtur canonia additio, qui doctrinae cu­ lente» fundamenta summi pontificis infallibilitati».
pitu IV reepondeat. Eccur enim, cum unicuique capiti destruunt et fundamenta ipsius primatu». Sumat
doctrinae reepondeat suus canon, huic tam contre verae proteetan» vel infidelis doctu» et infensus interpreta­
ot tam gravi non adimeretur? Omissio ista canonic tionem. quam earum animadversionum auctore» attri­
vel fit propter haereticos et achiamaticos, vel propter buunt variis sacrae Scripturae loci» in quibus de Petro
catholiebs hucusque dieeentientee sive a doctrina sive agitur, et videant ipsi, quam difficilis contra talem
ab opportunitate. Si propter haeretix» et achie- adversarium verae doctrinae catholicae dc primatu
maticoa, aicut isti nihili faciunt doctrinam a concilio Christi vicarii deveniat defensio.
vulgatam, ita nec canonem adiectum. Si autem fieret
In discussione huiu» capitis quarti de quibus agen­
propter catholicos diversimode sentientes, videmur dum erat? scilicet de infallibilitate cummi pontificis,
nos eludere nos ipsos, et ostendere opinionem de sim­ de obiectionibus contre illam propositis, et de eius
plicitate illorum, quasi parcendo canoni,' aliqua parte definitione ab hoc concilio Vaticano facienda, non
doctrinae oppositae parueretur, nec revera tamquam quidem ut generaliter considerari possunt, red mb lio»haeretica damnaretur, vel illam retinentes censuras ec­
respectu, scilicet quod summus fiontifex potest infalliclesiae vitare.
^iliter in sensu huius capitis IV definire quae-tiom
*
Si sacrosanctum concilium in sua sapientia puta­ dogmaticas circa fidem ei mores. quin epiMOjKiium
visset abstinçndum esae a definitione, tum patet satis- i ' consensus ve) ante vel pcet ipsi sit patefactus. Deo
factum iri eorum votis. Sed cum iam maxima reveren­ optimo bonorum omnium datori gratiae teddaiitur. re­
dissimorum patrum pars in definitionem consentire verendissimi patree. pro nudo admirabili in quo.
videatur, et consequenter iu damnationem contrariae secundum magnam suam misericordiam, ad pnn uianopinionis, non video quod emolumenti afferri possil dam salutem animarum, quas pretioso suo sanguine
canonis suppressio : aliunde non levia detrimenta oriri
redeunt, media instituerit amplissima et efficaeis|K>we opinor. Quis enim ignorat captiosi ingenii ho­ sima! Sacerdoti adhuc iuveni et reenter ordinato
mines ex omnibus circumstantiis praetextum arripere poteetatem dat, qua poenitentem in peccatis mortuum
affirmandi vel negandi, quod propriae opinioni tuen­ ad vitam aeternam resuscitare poteat ; et hanc |>oteetadae prodesse vel abesse arbitrarentur? Hinc forte tem «lutarem singulis diebus et plurie- in die i>er
progressu temporis occasio sumi poterit cavillandi octodecim saecula non cessant evenero ipsius ministri.
super definitionem, et in varios aeneus interpretandi,
Eidem sacerdoti adhuc iuveni et recenter ordinato
et ut damnatus error in parte aliqua reviviscat : sicut poteetatem dat angelis non ronceesam. panem et vinum
pluries in iansenistarum cauta factum esse experientia in corpus et sanguinem suum convertendi, ut dilecti
et historia testatur.
filii sui ad sacram mensam accedentes qjvailt m
Itaque ai a concilio probaretur additio a me pro­ aeternum; et hoc miraculum fere incredibile heri,
posita in capite, sub hac vel simili forma proponerem hodie, et in saecula perpetrant ipsius presbyteri. Quid
canonem : Si quii dixerit, Romanum pontificem, Petri mirum igitur ai pro bono eocleeiae regimine et anitucceteorem, supremo ornatum durieRanarum doctorit : > marum salute vicario suo in terris, cui oves et agngs
munere fungentem errare pome aies quando ima cum pascendi imposuit munus, contulit etiam inerrantiae
epitenpie in concilio oecumeniao adamatis, riwe wper donum ?
epiecoporum eoneultatioue, live motu tuo, dum rerum
Sub poena anathematis catholici omnea credere
conditio poetulat, definit, quid in rebue fidei et mo­ tenentur in hano inerrantium, quando cum ecclesia
rum ab univerta endetta de fide eet tenendum, vel congregata vel dispersa pastor supremus ventate»
tamquam fidei ei moribtu oontrarium reiioiendum; proponit, aut errores oondemnat. Sed post octodecim
anathema tii. Haec omnia veatro rapienti iudicio sub­ saecula eooe nunc hic congregatum ooncilium XIX. id
mitto.
eat, unum concilium pro uno saeculo. Et quantum ad
ORATIO
ecclesiam dispersam si consensus huius, rite agnitus
reverendi patrie domini Gmllelmi Krone
et acceptus, sit conditio sine qua non, historia antiqua

epitropi Clognenmt ’.
Eminentiaeimi praeside», emineotiseimi et reve­
rendissimi patrea.
Poet diacuasionara tam protractam de oonetitutiooa

■ Arguntetan: .Tpiiiipai tlsyarads da stela 1««usait
Ubartate ia priais aratalla ϋχΝ. Oia<»satas set adeat 4»

MoauIUs ebeervatiaeibes typi· fanprearie Me aee is dittealtaUbas exhibitis a MaaaUis «tribas qasa ao tradere vHsatar
at ipraas «tantas teedaaMata· isstisaet. Ostendit eragraaa
standa· mss tadatttsaan da «aa aaran aaaqaa ia Oeatataria
M liaiWIras eridaatiarini taaixao, nee aavaai daqtea assa,
MB ImAM
*
^v·· ■·

-.—·■· . .1.

,.W:-V.· .Utateualteial

MB

OOMGUGATIO OOnBAU» 8BPTUAGMDU 81PTOIA M non ISTO

Mt

s» bodisrna demonstrat, qaod «Μ· < abiq^e ·* A fida» depastam a Petre allatam, et numquam daftpro oBmibv· cesibun ra suppeditat rèuesdMua ta· <MM aat iata» raptata ont otaimum; quaentur utram
facile, tarn promptam et taa efficax ao noq nun re­
ilootrino axamisaada deposito isti ooatredkat «ai
quiritor.
non: si contradicat, raadseiastar; si noa contradicit,
Vanta» fidei «at $a aniiaaa ad ragaua eaaloraa immanis a iwnlpra hasressos evadit illies auctor.
deducens. Nona· igitnr diviaaa providentia· donna Pandant· entem hac ooeqaiaitkna, papa non agit
at a pnon çongruom mm videtur, at qui magiatarium tamquam caput amputatam corporis mortal; swot
et officium fratrm aeoa in fida confirmandi aampar ssum ia corpore humano rangeas vivificat caput et
exsecuit at temper exaroebit, a Christo cuius vioariu» membra, aio «t papam et soolsaiam nexu naturali «t
eat, non ad «nam exaltationem personalem. eed ad indissolubili mirabiliter ooniungit illa divina fides,
gloriam Dei et salutem animaram quibuadam occasio­ cuius sacram depositum in tota sqp iatagritata ssmpur
nibus raro recurrentibus ab errore divine aaistentin servavit sancta aedes apaatolioa. Appropinquant·
pugna, dux non separatur ab exercitu, cum aciem
immunis servetur? Heer de congruo.
Nunc de argumenti» positivis quae in Scriptura ordinatam instrui facit ; nec ab socleaia separatur sqmsacra, in historia ecclesiastica, et in vestris decretis mus pontifex, quando in centro ecclesiae, in nomine
inveniuntur. Omne» euoe apostolos alloquena, hia ecclesiae ad gloriam «t illuminationem ecclesiae fra­
verbi» usu» eet Christus: Euntes doctlt etc·1· Hia tribus suis, ut in fide confirmentur, ex cathedra sua
et alii» verbis fundatur ecclesiae infallibilitas; aed suprema declarat, quid doceat et quid non doceat illud
dum ita omnea et inter illo» Petrum alloquitur, Chri­ B sacrum depositum a Petro allatum, cuius custos fide­
stus Petro noli, exclusis aliis, specialem dedit dele­ lissima temper fuit haec sancta sedes apostolica, quae
gationem oves et agnos pascendi ; Petro speciali modo cum episcopia suis fratribus, per animam fidei et per
dedit claves regni cadorum et potestatem ligandi at­
Spiritum insufflante Christo eocleaioe impertitum,
que solvendi super terram ; Petro imposuit officium semper ooniungitur.
fratre» suos confirmandi, et Petro dedit novum nomen
Unde monstrum informe, amputatum, detrunca­
significer» fundamentum ecclesiae, ut portae inferi tum, mortuum numquam devenire potest ecclesia:
non praevalerent adversus eam. Certum est quod portae inferi non praevalebunt adversus eam. Pro
hisce textibus Scripturae sacrae diversas interpreta­
gloria Dei et Amnarum salute infallibilitas a Christo
tiones dederint sancti patres, prout obiecto vel fini promittitur quando in concilio generali summus pon­
quem aibi proponebant, verba citata inservire vide­ tifex et episcopi simul loquuntur, non negatur; pro­
bantur. Sed hae diversae interpretationes ad diversa mittitur quando praesules ecclesiae dispersae constitu­
tiones et definitiones dogmaticos acceptant, appro­
aptae sees invicem non excludunt. Tempus concilii
inutiliter terere nollem : precor tantum ut in me­ bant et promulgant, non negatur; et promittitur
moriam revocare dignemini explicationes, quas de quando ille, sicut pluries fecit, totam alloquitur ec­
textibus, ubi agitur de Petro, ex hoc ambone paucis clesiam, quin tamen ipsi nsnnmarius sit episcoporum
abhinc diebus dedit doctissimus episoopus Calvensi». concursus sive ante sive post solemnem suam defini­
Nec decursu temporis alia fuit interpretatio. Pri­ tionem patefactu». Videamus quid fecerint vestri in
matus auctoritas et vel implicite vel explicite infal- C episcopatu antecessores ; perspiciemus stricte et accu­
rate quid vos ipsi, reverendissimi fratres, vos ipsi
libilitas Petri et successorum eius historiae ecfeceritis. Brevi» sed non obscurus esse vola
cleeiasticee efficiunt cardinem ; hinc tam abundant
Semper ut in tempore sancti Augustini dubia
monumenta, ut non finis eed initium enumerationis
efformet difficultatem. Quid enim semper fiebat, episcoporum «t conciliorum provincialium vel naquid nunc fit, quid fiet quando circa fidem et mores tionalium Romam mittuntur, debito tempore datur
responsum: „Causa finita eat; utinarn semper finia­
aliqua exoritur disputatio, pro cuius solutione insuf­
ficiens invenitur episcopi auctoritas? Recursus ad tur st error'."
Infallibilitatis huius pontificiae denegetio tem­
Christi vicanum est remedium usitatum. Audire
pore concilii Constan tiens» et indignationi» et arandignemini, reverendissimi patres.
Ad hanc almam urbem adveniens Petrae, ut in dali fidelibus orbis catholici fuit occasio. Audiantur
imperii romani centro positu» totam ecclesiam facilius verba celebris Geraonii, cuius testimonium huc in rb
regere posset, aecum attulit totum, totum depositum reiici nequit, haec sunt illius verba ■ : ..Ante celebra­
fidei scriptum et traditum ; et in hac apostolica sede tionem sacrosanctae huius Constant iensis synodi, sic
thesaurus ille pretiosus in tota sua integritate in­ occupaverat mentes plurimorum litteratorum, quam
tactus et inviolatus servatus est. Aliorum apostolo­ illiteratorum ista traditio, ut oppositorum dogniati·
*
vel notatus vel
rum sedes episcopales, si quas fixa» habuerint, vel sator fuisset de haeretica pravita
ignorantur, vel sunt destructae, vel a vera fide in damnatu». Huius rei aigfcum accipe, quia post dehaeresim alienatae, nec umquam tamquam unitatis D claratienem ... et practicationem eiusdem synodi, in­
veniuntur qui talia possim asserere nou paveant."
catholicae centrum habitae. Hinc prout decursu octo­
En verba Gersonia.
decim saeculorum fiebat, fit hodie et fiet semper.
Ubicumque orfBtir controversia de fide vel de morum
Anno 1663 scribentes ad Innocentium X episcopi
regulis, consulitur summus pontifex Petri sucosanor Galliae ita loquuntur * : ,,Indicia pro sancienda regula
et Christi vicarius, ut in tuto ponatur verita». Et fidei a summis pontificibus lata super episcoporum
quid facit, et quid facere debet ,ille supremus pastor, consultatione (notate, reverendissimi patre», verba
cuius est oves et agnos gregis dominici poetare, quid quae nunc lecturas sum), sive suam in acti» relationi»
facit? Et solutione data, quid faciunt ecclesiae sententiam ponant aive omittant, prout illis colli­
dispersae episcopi, quando ad. illos pervenerit respon­ buerit, divina aeque ao summa per universam eeriesiam auctoritate niti, cui christiani omne» ex officio
sum?
ipsius quoque mentis obsequium praestare teneantur."
Hic, reverendissimi patres, attingitur nodus diffi­
In anno 82 eiusdem saeculi in lucem prodierunt
cultatis. Romae sicut Hierosolymis |it mdgna con­
quisitio; tantum insumitur temporis dt morae rema­ quatuor celebres articuli gellicani, quos ante finem
nas proverbiales venerint. Quaeritur quid doceat
■ Bans. l»l. a 10, teas. V. p. Md, sd. Bsoad.
' ZU pg»»
* ' sret— reasld. ·.
> Matta ΧΧΤΙΠ, ia
' ZfArasatrS,. Λ0. sudinsr. m, i, f *7»
i
M·
■Ste.

A. 8K88IQM» PUBLICAE KT C0KGKBGATI0MK8 GRNKBAU·

887

888

•nui iiliua "epiacopi Hnaganw «femnaverant («nrbn A sat. Quid sacerdoti aio raliocinanti poteat respondere
iam audiatia *, idao diet
*
non rapatam) : pfonuciaiur episcopus, non credsns papam essa infallibilem F Àlied
in daoreto Hungarian infallibilam earn papam. Dicta non videtur esse respdnsum praeter hoe, soilieet ex­
*
supremi eeriraiae
ab nnutaantiaaimo archiapiaoopo Dublinaoai non npa- portera donee decisio dogmatic
tam, idnoque non citabo decreta ooncilii Totoaani,'nae pastoris super qnassticne fidem respiciente, typ»
decreta «ynodi Weatmonantarietiai·, nec decreta aynodi impra··, in luram' edita et episcopi· totius orbis
Colonienai· in Bonaaaia, neo decreta aynodi Colocao- catholici proposita, ab illis episcopis accurate exaaia in Hungaria, neo decreta aynodi Prageoaia, nec . minata, tandem approbaretur
Sed, rever^diraimt patras, hic sera praeeentqt
decreta aynodi Ultraiecfenaia, quae omne· inter annum
t
60 et 66 huiua aaeculi decurrentia habitae imperant secundus casus, in quo episcopi ipsi, sive quaestio **
obodieutiam definitionibua apoetolicia, quae aynodua de haeresis auctore nominato vel non, pastoris miprenq
decretum aliquod dogmaticum acceptare debent. In
Colocensia pronuntiat eaae irreformabile·.
decursu octodecim saeculorum non invenitur unum

De hia omnibua nihil Amplius dicam ; venio statim

ad decreta huius concilii Vaticani.

quidem exemplum proprie dictum condemnationis j*
r

In constitutione

ecclesiae dispersae episcopos contra decretum ponti­

dogmatica de fide eatholioa seaa. III huius Vaticani

concilii inveniuntur sequentia verba: ..Quoniam vero

ficium ex cathedra in rebus fidei et inorum pro totius

satis non est, haereticam pravitatem devitare, nisi ii

ecclesiae

quoque errores diligenter fugiantur, qui ad illam plus

minus diri potest quod exemptio ab errore tam -ein-

instructione

promulgatum;

hic igitur ad

minusie accedunt, omne» officii monemus, servandi R gularis et numquam interrupta non humanae scien­

prudentiae

voracitati, sed assistentia
*'

etiam constitutiones et decreta, quibus pravae huius-

tiae

modi opiniones, quae isthie diserte non enumerantur,

divinae

ab hac sancta sede proscriptae et prohibitae sunt."

dissimi patres, prosequamur.

vel

>el

probabiliter caset tribuenda.

Sed, reveren­

Ratiocinium mox allaturus, fartum primum in

Quid significant haec verba vestri concilii Vaticani?
Line meridiana clarius est, quod omnibus imponan^t

quiro, quid faciunt episcopi, quid facitis vos huius

obligationem strictissimam decisiones (sintificis acci­

venerandi concilii episcopi? Factum iterum inquiro.

piendi in earum veroi et genuino sensu.

Quando

ad

vos

pervenit

eonstitutip

dogmatica a

Duplex supponi potiet casus. In primo ca-u agitur

summo pontifice ex cathedra ad totam ecclesiam data,

de quaestione, quam sieuti de laimennesio vel de aho

anne illam examini suburitis, ut errorem vel proba­

sacerdote episcopus sanctae sedi proponit.

bilem

Hic Ro­

(Hwibilem

vel

in

Quid

ea depreliendat is ?

facitis? Episcopus qui credit [>apain non esse infalli­

mae prout semper magna fit. conquisitio pro iudicio
et munere suo et in modo, qui sibi opportunus et

bilem, debot pro suo munere stricte examinare, utrum

necessarius videtur; examini strictissimo totam rem

dicta constitutio vera sit vèl falsa. Si papa definiens

subiicit papa. Fuerunt quidam inter protestantes qui

ex cathedra in rebus fidei et morum, non est infalli­

bilis, falli potest ; ai falli

non semel dixerunt, quod ai sibi persuadere possent,

et fallen
*:

ac proinde

in­

ne oves epiatxipo confisas ad pascua venenosa ducat

dustriam in sensu vero sacrae Scripturae dignoscendo

^pastor supremus, episcopus tenetur falsitatem detr-

ecclesiam

catholicam debitam et

ad unitatis gremium, abiectis erroribus C gere,

adhibuisee.

suis, statim redirent.
terfugia:

sufficientem

non

.Absint a catholicis talia sub-

sint inter illoa qui suspicentur suis

promissis Deum dresse, aut vicarium eius munero suo

et

detectam papae ipsi exponere. ut nom et

correcta edatur

constitutio.

Iterum

atque

iterum

quaero, anne hoc fit? ('redo firmiter quod neque fit
neque fiet.

Si aliquis episcopus inter huma <ou< iln

fit ot fieri debet ; epiiuopu»

patres hoc fecerit. diram tantummodo, non nn idro

responsum accipit, sacerdotem iam dictum aeoersit et

quidem, sed miror magis. Episcopi cum omni debita

non

fungi.

Examen

sio alloquitur:

Doctrina quam tenuisti damnata est

reverentia et obedient ia definitiones [xjntifhias oc­

ut haeretica a supremo omnium fidelium doctore;

ceptant, illas attente perlegunt, pro \eris almque dubio

nihil tibi restat, nisi ut Fenelonii vestigiis incedens
doctrinam damnatam tamquam filius ecclesiae obe­

habent; et si ad assequendum verum et

dient reuci&s.

et traditione apte utuntur, nihil aliud \ulunt. tusi ut

Audite nunc, reverendissimi patres, iustificatio-

nem

g nuinum

sensum a papa intentum et propositum Scriptura sacra

sacerdotis obedienti^m fidei denegantis; dicit

melius et clarius tum clero tuyi populo constitutionis
naturam explicare possint, et' ita pro seipsi> et pro

Si quaestio esset de bonis meis tempo­

sacerdotibus doctrinam erroneam profitentibus, seri­

episcopo:

ralibus vel de labore meo vel de aliqua regula mere

tatem et lucem inveniunt, et docente Christi tu ano

disciplinari, nihil est quod non facerem ad meam erga

omnes in fide confirmantur.

fiapam venerationem et obsequium probandum.

nium quam quorundam theologorum, qui gallicanis-

Sed

in praesenti casu agitur de ratione mea. de intellectu
meo, de conscientia mea interna : sicut enim oculus D
meus apertus non potest non videre solem in caelo

lucentem, sic et ratio mea non potest non videre veri­

Sanior est praxis om­

tnum profitantes gallicanismum non sequuntur.

Ecclesia· dispersae non expectatur decisio. quia
inutilis et periculosa esset mora; serperet enim error.
Nonne ad mortem periculosa et haeretica labe^fi-

est omnis veritas, et ecclesiam ab ipso fundatam et

oerentur animae. d€ quorum reditu ad vitam meliorem
nulla restaret spes? Tam genendis et immediata eat

eius auctoritate infallibiliter dooentem, existit aliquis

ista acceptatio ex parte episcoporum, ut ex ambone

in terra, qui ius habeat mihi imponendi obligationem,

non semel proposita sit inter objectiones, de quibus

qua credere tenear illud esse verum, quod ratio mea

brevissime nunc loquendum habeo.
1
Primo dicitur quod primatus auctoritas, iinTet

tatem a me perspectam, nec praeter Deum in quo

dicit esse falsum, vel illud esse falsum, quod ratio

mea dicit esee verum. Unde nisi infallibilitatis summi
pontificie
certae

ac

sint,

practice infallibilitas a catholicis agnoscantur : ad

infallibilitas eius decisionis

quid igitur sehiet definitio? Nunc autem si ab om­

non possum obedire, quin contra con­

nibus agnoscantur, vera mint^ si vera, magna est

proinde

praevalebit. ■ nec sub modio abscondetur.

scientiam meam agerem : omne enim quod non est ex

veritas et

fide, id est ex intima meetis ^persuasione, peccatum

Requiritur infallibilitatis definitio,'quia infallibilitas
continetur in deposito fidei a Petro Romam allato;

1 Vide oratione» habita» ab eminentiMtao Calls· aep
Dublinaui in coagrsgatisM gtasrah d. IS iaxii 1870, col 7Hd
baies volamiaia

requiritur definitio propter decretum Conetantiense.

propter

gallicanismi articulos et propter recentem

JW ·

•89

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA SEPTIMA USranu 1870

890

deoegationam ; et requiritur praaeertini in pneeeati A
Alia» obiecüooea factes sunt, at tem frequieotar
rarum etatu. Hic et nunc definitio ’ eet inevitabili·, iUia obieetionibus responsum est, ut non credam hio
hic et nunc urget neoeeeitee ineluctabili·. Fiat, fiat at nunc utilise» ad illas revertere (voces : bene, beneb
definitio ante concilii prorogationem, aut epiacbpoUnam tentum observationem superaddam. Promul­
nun eeparationem, etiamai menae octobria aut novem- gate hac definitione, quid fiet de epieooporum iuribri» Romam eint raditari: eepaiatione eemel facta, bue? Omnia locum suum et tempus habent. Ln
quia futura praevidere poteet? Sî abeatia hinc, revo- schemate de ecclesia erit specialis discussio de episco­
raodieaimi pâraa, re infecte, triumphabunt eoclewae pia, quorum status et iura erunt quod sunt, cum hao
inimici ; clerus et populus fidelis dolore ubique affi­ tamen exceptione, quod si in aliqua dioecesi in­
cietur, labefacte erit disciplina; futurus haereticus veniatur sacerdos contumax definitioni sanctae sedis,
episcopo suo dicet : Decisionem pontificiam acceptare sicut pluries aocidit, obedite renuens sub praetextu
nolo; multo magia quam ante conciliât^ Vaticanum,
defectus infallibilitetia in pontifice, talis excusat urnis
credo papam non eeae infallibili. Si enim ista in- omnis radix penitus evelletur; „et. ut ait Bomsuetius,
fallibilitaa exriteret,’ de
quaestione,

tali

praerogativa

habita

episcopi erga summum pasTürem erunt oves, et erga

multis collationibus et decurionibus,

ovee sibi creditas eruut pastor». inKdiockOsibus suis

illito con< ilii patres definitionem dedissent-

fidem et mores ut antea dixebunt, ad concilia vimieni

dico, definitio eat inevitabilis, ne quid

Iterum

fides capiat damnum ; si invitabilis, fiat’ in nomine

ut circa fidem et mores una eum supremo iudiie iudi-

care poesint.1

Nec laedentur ne»· minuentur eorum

Domini: semel facta, omne
*
catholicos etleorum epi­ B iura.

scopos obligabit decretum apoetolicum. siMe praevium

Episcopi hiberni durante trium saeculorum aue\4

suum consensum dederint episcopi, vel n<|n dederint.

pereequutiope sicut alia occasione ex ambone diu1,

Sed, reverendissimi patere, animadvertite, quam
magna differentia illa, quam immensum coram

in Gallia, in Hispania, in Lusitania, in Belgio, fratres

mundo et

hominibus discrimen inter definitionem,

invenimus.

In hac autem alma urbe senqier habui­

mus patrem,

qui

quae usque ad suffragium ultimum impugnatur, et

*
triste

definitionem quae, unanimi episcoporum voto ml pro­

nutrit, curatque.

et

afflictos

filios suos totius orbis catholici,

gremio suscipit,

in

fovet,

In hoc .sacro concilio Vaticano, in­

bat a. \im et fortitudinem aciei ordinatae, pra^lona

vitante et iubento Pio IX.

Dei et animarum salute, eocteeiae impertit. Definitio

ecclesiae episcopi. Non sunt hic neque Galli. nequ ·

congregati

sunt

toriui»

autem non potest ponere episcoporum assensum sive

Hispani, neqre Germani, neque llali. non sunt hic

ante hive post tamquam conditionem sine qua non.

neque Americani, neque Europaei, neque Graeci, ne­

In fututum summus j»ontifex aget sicut i pro tenqoro

que Latini: sed hic sunt orbis catholici episcopi pro

acto agebat ; nihil mutabitur. De quaestionibus dog­

fidelibus patres, pro se invicem frturos. pro supremo

maticis conquiret, consulet, definietque pro suo sacro^

pastore filii addictririmi.

munere et officio; ct habens aemper eandem fidem

et animam unam et v.xviu unam, cum ill(i<trisrimit.

depositi

immutabilem

Petro

traditi,

cum ecclesia

senqier coniungetur. et non eoiiiungi nequit.

puncto,

hoc

in

quo

nodus

consistit

Super

ut

precor,

a

reverendissimis Deputations patribus

definiatur veritas tota et integra, verbis et terminis,
quibus omnes nemine excepto aasentiri queant.
Dicitur secundo verbtyn esse novum, novum esse

definitionem. Quid inde? In deposito fidei nihil est
novum.

In

Bossueto dicant omnes: ..Oh! sancta
mater et

difficultatis. < fuero

nullam emendationem propono; sed spero et opto et

tui,

oblivioni detur dextera mea. adhaervaL

lingua mea faucibus meis si non meminero tui.

clarius

proponeretur

et

explicaretur.

ni

non

proposuero te in prnu ipio laetitiae tneae."

Eminentistumi praesides, eminen' i*eimi

ac reve­

rendissimi

patro, dixi; quae hin Imum» i^m^airi,

caetera ri

quae Mint,

sapientis-inn»

\»iro iudicio

quam humiliter submitti».

illo erat consubstantialitas, processio a

veritas

qua

■

magistra omnium ecclesiarum, ni oblitu
*

OR ATIO

Patre et Filio, transsubetantiatio et alta verba non
nova quoad dogma, nova tantum quoad definitionem,

Habentes igitur cor unum

wcrendi patri
*

*
donon

(iuillelno de Kett^br

tpitopi Mtp/untinii.

Sumatur apostolorum symbolum, quot decursu tem­

Eminentissimi praesides. re\erendi
*imi

poris ei additae sunt definitiones? In hoc qiso con­

Ad IV caput quod sjiei tat primo rogo ut ih <x»u-

cilio Vaticano approbati et promulgati sunt octodecim

stitutione chire et distincte exponantur principia ab

novi articuli sub poena anathematis credendi. In <oh-

omnibus adqnsaa, quibu
*

ciliri

futuris

haud

dubium

quin,

prout

requiret

necessitas, alii addantur.

pair e.

infallibility Romani |on-

tificis regitur et nrcumscnbitiir.

Nrii enim

vetus

conceptus infallibilitatis claro definiatur, res ijma non

('itatur regula quod semprr. quod. ubique, quod

ita prout ab ecvlcem

intenditur, sed

praepostero a

Orte quod eemper, quod ubique,

pferisque intelligerelur. et decretum liuiusniodi ment»

quod ab omnibus, articulus fidei vel eat. vel definiri

non illuminaret sed offuscaret, atque ittiumens er­

ab omnibii
*
potest.

etc.

Quod autem nunc fidei eoelesiae proponitur,

tenebatur aemper ab hac aede apoetolioa, et ab om­
nibus tenebatur pontificibus.
*
tn hac sancta aedo apostolica depositum semper integrum, semper inviolatum,
et numquam deficiens servatum eat, quod de aliis

eocleeiis et de aliis episcopis dici nequit : duo tantum
afferam exempla.

In Africa et in Oriente s niper et

ubique et ab‘omnibus validitas baptismi ab haereticis
coi lati tempore sancti Cypriani, vel a paganis, ut in

teuqiore sancti Augustini, et in sensu claro beatae

Manae immaculatae conceptio,
revelata non habebantur.

tat^piam dogmata

Quod autem aliis deerat,

Roma supplevit; te nunc sub poena anathematis cre­

dere tenemur validitatem telis baptismi, et conceptio­
nem immaculatam beatae Matris Dei.

roribus viam sterneret.

t Vide «as oratiosen habitas in congregatione generali
4. IA februarii 1870, L L. 7«d.
< Arguneatom : .Kpiacopu· Mognntum· displicere sibi in
primi· dixit qno4 ad fidei docma aniu
*
► holae «entente re­
ferri relit. Addocta autem Melcbiori· Cani doctrina n-iranl
St in con»titntione addereatet qaataor pHncipia qnibu
*
*
jnialli
MUtaa magisterii ecclesiae recitor. Nimirum 1° ut {«onlifex
aeque ac concilii patre· debeat eu· plene infonuatns de eooi rorenia ds qua agitur. 2° ut inmufar divina providentia di·^
ponente fieri ut media edendi· fidri drt rrli· ueeeaMha temper
adhibeantur; fi· ein<«modi infallibilia indicia noui«i ex ucrlptara- et traditione haurienda esse : 4« demam obiectam infalli
*
bllitatis non e«M nisi veritatem immediate rerelaUm. vel cam
revelatione tam certe ronueiam u( illa Mue ista immaculata
servari et proponi nequeat. Alias quoque observationes facit
quae comprehendantur in emendatione sob num. M.·

X &B8plONE8 PUBUCAE KT 00NGMMAT10N» GXNHUL»

891

m

Secundo arbitror doctrinam
*
de infallibilitate. A Üb cpMûopua proran absurdam cantet1 : „Ahwdum
prout in echamate
*
proponitur et in Relatione explica
*
eet, inquit, ad finem aliquem niai per consentanea
tor, eme scholae sententiam, non vero oommunem ro- media prmn.’*
Quod si varum sst, nemo negabit inter illa media
cleaiae doctrinam de infallibilitate Romani pontificie
ex cathedra loquentia ; ac porro protector contra inten­ primum Locum oooupare consilium at suffragium apitionem promovendi hanc scholae sententiam ad dig­ apoporum. id est, eorum quos Christus ipae tamquam
nitatem dogmatis catholici. Neque approbaro pnmiitn testea at iodines fidei instituit. Vel ipsa Ralatio id
limitationem doctrinae, quam theologi communiter concedit dicens, medium ordinarium ac proinde ne­
tradunt, de conditionibus et requisitis, ut dici posait cessarium esse consilium magis aut minus pro
papam suprema auctoritate locutum eeoe ex cathedra ; magnitudine vel parvitate rei, de qua agitur. Mani­
et, si infallibility RSmani pontificis «jefinienda est, festum est enim huiusmodi suffragium neque semper,
poqtulo ne eo modo eoque sensu definiatur, quo omnes neque semper eodem modo requiri, ut summus pon­
sententiae, quas hucusque optimis et innumeris theo­ tifex plene informatus sit, eamque argumentorum
logis defendere licuit, anathemate proscriptae vide­ utriusque partis cognitionem habeat, quae necessaria
supponitur, ut ipsi ex cathedra definienti adsit
antur.
Primo igitur rogo ut in constitutione clare et

auxilium Spiritus sancti. Resurgente verbi gratia er­

distincte, proponantur principia, quibus infallibilis

rore aliquo, qui ab ecclesia iam damnatus vel prae­

auctoritas summi pontificis regitur et circumscribitur.

damnatus est, peculiare episcoporum suffragium non
B postulatur, ut summus pontifex iuxta definitam legem

Sunt autem quatuor huiusmodi principia.
Primum principium eat : papa e cathedra loquens

credendi de oborto errore plene informatus indicet,

debet esse bene informatus ao proinde omnia media

nec opus est isto suffragio, ai sententia episcoporum

adhibere, quae ad cognoscendam rei veritatem neces­

et fides ecclesiae iam alia via satis manifestata ait.

saria eunt. Hac de re Melchior Canus instituta com­

Aliter tamen res’se habet, si de gilvissima quaestione

paratione inter inspirationem, qua sacrae Scripturae

agatur, de definiendo novo dogmate, de quo non plene

inter ossistentiam

constat, num in traditione et in praedicatione uni-

auctores

illuminati

fuerunt, et

Spiritus sancti, qua ecclesia ab omni errore in fide

versalis ecclesiae contineatur nec ne.

immunis servatur, ita scribit in oçfôberritno suo opere

Secundum principium, quo infaihbilitas ecclesiae

de locis theologici#: ..Duplex dii|crimeii inter sacros

regitur, laudatus Melchior Canus sequentibus verbis

summum pontifioenlnatresque concilii

exprimit1: ,.QuamqUam, me quidem tudice, absurdum

unctores et

referitur. Unum, quod auctores speri ex proxima Dei
vel revelatione vel inspiratione scribunt catholica dogd
mata. Nec enim egent exteris ad| scribendum incitm

est, ad finem aliquem nisi per consentanea media per­

mentis, aut humana ratiocinatione e scripturis aliis

stionibus fidei decernendis omisisseIsta ergo duo

veniri. Ita numquam ego admittam, aut pontificem
aut concilium diligentiam aliquam necessariam quae­

At concilium

principia omnino consideranda sunt; scilicet pontifi­

et pontifex (ita dicit Canus) hupana via incedunt,

cem aeque ac concilia debere humana via prtxedere.

rationemque sequuntur; btque ai gumen tando verum

Rationem sequi, atque argumentando verum a falso

argumentantur, disquirunt, colligunt.

a falso discernunt. Non enim exiistimandus e^t sum- C discernere, ut Deus suo auxilio praesto sit ad feren­

mus pontifex eam habere facult.tem, quae in apo­

dum iudicium infallibile, ac propterea Deum num­

stolis, prophetis et evangelistic i nerat, ut proposita
unaqualibet de fide quaestione protinus di jboscere

quam permissurum, ut diligentia neveesaria quae­

possit, utra quaestionis pars vera, falaave sit ; sed ad-

negligatur {bene). Utraque veritas ad ordinem

hibere prius consilium neoesse est, et expendere utnus-.

naturalis Dei providentiae pertinet, et ideinv etiam

que partirATgumenta: tum deinda aequetur auxilium

utraque veritas claro en un t land
*
est.

stionibus

fidei

dirimendis a pontifice vel

concilio
sujkt-

Dei, quod videlicet opus est, ut lummus pontifex in

Eadem divina providentia, quae summum ponti­

recta fide contineatur1/' Hucuscitis Melchior Canus,

ficem et concilia ab errore immunia servat, simul

qui hanc veritatem, videlicet ad obtinendam Spiritus

etiam summum pontificem et concilia praeservat, ne

sancti assistentiam etiam human tm diligentiam hu-

res fidei definiant quin prius media consentanea ad­

manaque studia adhibenda esse, laepius inculcat; at­

hibuerint: ,.Commune est, ait Melchior Canus, crede

que ita luculenter ostendit quan opere distet a sen­

mihi, omnibus ecclesiae iudicibus, ut si decreta edi­

tentia reverendissimi episcopi Cilvensis, qui infalli-

derint temeritate quadam, sine iudicio, repentino quasi

bilitatem non ab assistentia Spiritus sancti repetit,

vento incitati, nihil omnino conficiant quod solidum,

inhaerento quodam chai tomate, quo,

etiam

quod grave, quod certum habeatur. Ea par eat et gra-

neglecto quolibet humano etudio) et labore, exeritur.

vja et certa in ecclesia haberi, quae iudicio, considerate

sed ab

oonstanterqtte edita sint/1 Inde autem nullatenus hcEquidem nescio num theologus operiri poterit, qui
rem ita explicaverit, aut illo verbo umquam usus D quitur iam licere diligentiam sive pontificum sive

fuerit.
Caeterum

conciliorum in fidei causa finienda in dubium vocari.

idem Melchior Canus

inter alia se­

quenti etiam utitur comparationis exemplo1*: „Quod

,,Nam Deus, ita prosequitur Canus5, suaviter disponit
omnia, simulque prospicit et finem et media ad

Deus in sequentem annum frugum abundantiam

finem necessaria Si enim promitteret cuipiam aeter-

hi

polliceretur, ecquid stultius ease posset, quam dubitare,

uam vitam, mox conferet etiam illi bonarum gratiam

anne homines semina terrae mandaturi sint ? Certe si

actionum, quibus eam vitam consequeretur: videlicet

seruerint, metent; ai non seruerint, non metent...

quos glorifioavit, eosdem et mitificavit et vocavit, ut

Non enim frugum abundantia illa promissa nisi aran­

ad Romanos octavo capite dicitur. Sic omnino, cum

tibus, seminantibus, làhorantibusque continget0. Pari

ecclesiae fidei firmitatem fuerit pollicitus, deeese non

modo ex sententia Melchioris Cani neoesse est ad­

potest, quo minus tribuat ecclesiae preces, caeteraque

Ut ergo

hibere consentanea media ad disquirendam veritatem

praesidia, quibus haec firmitas conservatur
.
**

revelatam, quibus adhibitis praesto erit etiam Dei

tota oeconomia concilii vere pateat, neoesse est utrum­

auxilium, contrariam autem sententiam doctissimus

que principium insinuare.

i Dr toe. thtd. lib. V. cap. V, q. A te 1. x
« Ibid.

« De toe. iW lib. V. cap. V, q. A te 1.
> IbM.
• Ibid.

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA SEPTIMA 26 tau 1870

MS

804

* Ergo rogo, ut ia conatitutiooe clare et distinete
1
Tertium priuripium «eque certum» quod pariter 1
constituit normam infallibilitati· «ocimi··, pertinet exponantur principia ab omnibus admissa» quibus in­
ad fontes «x quibo» tum pontifex tum coocilia haurire fallibility regitur < circumscribitur.
2· Dico, doctrinam de infallibilitate, prout in
debent, iudicia infallibilia proferentes. Neque de boc
capite dubium est ; id enim in prima ooostitutioo· •chemate proponitur, esse extremam sententiam cuius­
dogmatica huius concilii iam definitum fuit, ubi dici­ dam scholae, non vero communem ecckaiae doctrinam
tur: „Supernaturali· revelatio secundum universalis circa infallibilitatem Romani pontificis ex cathedra
*
ecclesiae
fidem et sanctae Tridentinae synodi decretum loquentia Ideo postulo ut schema ad sensum doc­
continetur in libris scriptis et sine scripto traditioni­ trinae, quae in ecclesia communiter tradi solet, refor­
bus etc.” Hi eunt fontes quibus inniti debet omne in­ metur, ne sententiae hucusqpe ab optimis theologi»
fallibile iudicium ecclesiae, eo quod si hodie dicitur admissae reprobatae videantur. Certum autem tet in
tam summum pontificem quam concilia humana via schemate proponi specificam scholae sententiam, non
incedere, rationem sequi atque argumentando verum a
communem eccleeiae doctrinam. Nam qui verum sen­
*
oratores
falso discernere, liaec omnia referenda sunt ad illos sum schematis quaerit, non tam ad Deputato
commissionis dogmaticae recurrere del
t.
**
quam ad
binos fontes sacrae Scripturae et apostolicae tradi­
Relationem quae una cum schemate j^atribus tradita
tionis, quae quasi per manus traditae ad nos usque
fuit. Et revera ibidem expositio veri aeneus, quo De­
pervenerunt. Omnibus praesidiis, quae humana ratio
suppeditat, argumentando et discutiendo scrutari de­
putat io dogmatica definitionem infallibilitati
*
summi
bent ea diligentia, ac si inde totum negotium depen­ B pontifici· ab

concilio

expostulat

pag. 33

supra.

deret, adiunctis precibus et supplicationibus, quibus

23a ej sequentibus verbis concluditur: ,.Hoc senau

Patet autem quanti mo­

;qui ibidem expositus tvst), Romano pontifici infalli-

principium, ut recta intelligent!· et

biliter docendi auctoritatem divinitus colla tam fuisse,

Dei auxilium imploratur.

menti sit boc
*

notio infallibihtatis Romani pontificis habeatur, et

quantopere necessarium sit, ut hoc quoque principium

in schemate proponitur.”
Quinam est ergo i*te

Sunt verba Relationis.

sensus? Id Relatio declarat

constitutione exprimatur, cum

pag. 33.ubi luieab [22θ>] legimus; ..Romanum pm·

nostris diebus pie quidem, sed oerte non secundum

tificem per se, citra episcopos tam dispersos quam

prudentiam

m concilio »i
*e

dare et

diserte
iam

in

affirmetur. Romanum

pontificem

talem traditionem
*
siqierna quadam infusione quasi

in (lectore inclusam habere.

pascendi.*'

Venio ad quartum principium, quo determinatur

generali sue particulari unitos, baliero

praerogativam uifallibiliter omnee fidelee i.te.eudi et

Et paulo post '23as ] idem repetitur se-

quemibus verbis. „Tota icitur quaeati»» «d hoc revo­

obieefum, ad quod se porrigunt infallibilia indicia

catur. utrum Romano pontifici per

tum Komani (ontificis tum oecumenicorum concilio­

modi actus rapit is ac supremi do· toris «Onvvniat. quo

Etiam de hoc principio omnes <ath<ilt<i

citra reliqua membra vel citra reliquo» d<x«oH»» simul

rum.

*··
reap

eiua-

veniunt. Quantum scilicet patet divina revelatio, tan­

*
concurrente

tum quoque'patet divina assistentia et infallihilitae

et pascere posait”.

ecclesiae promissa. Quae enim revolata non sunt. (>er

*
dogmatiiv
definienda postulatur. s< dn-ei mfallibilitaa

totum corpus vel totum gregeiu du<ew

Haec ergo rot infallibiliiar, quae

se non pertinent ad obiectum infallibilis magisterii C Romani jamtifh-is per ae. infallibilitas citra »q iscopua
ecclesiae, nisi quatenus tam an te connexa sunt cum

tam dispersu
*
quam unitos. intalhl)iht»i> ctipiUs citra

revelatis veritatibus et cum aeterna hominum salute;

reliqua membra, citra reliquos do tor»
*,

irf ecclesia si in illis errare pos-et. neque revelationem

summi |K>nt if icis m omnibus quae ad >upremum fidei

infallilulitar

imh‘p<md»-iit«
*r

ab

intemeratam servare neque aeternae hominum saluti

iudicium spretam. omnino

satis prospii-ere valeret. Etiam istud principium claris

*erat
r<xq

verbis declarari debet, si veram et genuinam notionem

infallibility (pia illud dire· <c ev ludit ur, quod «anctus

de infallibilitate in constitutione noetra dare velimus.
Quod si haec quatuor principia dare et perspicue

ume t* ·< lesije et aliorum pactorum

Antiftiinus diserte requirit, qui non -t
*mo!

•livit : ..Papa ut singulari
*.

omni

ag«-ntis.

sed iterum

|ierc>nn et propre i nu»tu

exponantur. 1ΰ srilhet Romanum pontificem aeque

potest erraro, tamen |»apn utens consilio et r.-qutrons

ae patres concilii debere esse plane informatos de

adiutorium ecclesiae, non potest errare'
ita sanctu»
Antoninus qui Eugenio IV tln'ologu
*
fuit m <-on· illo

«xmtroversia. quae agitur; 2° divina providentia di­

sponente fieri, ut media edendis fidei decretis neces­

3° eiusmodi infallibilia

Florentino. A nobis autem postulatur ut delimamus,
summum puitifuem citra concilium **
si'
Mtie adm

indicia nonnisi ex sacra Scriptura et traditione hau­

tono ecclesiae, proprm tantum motu agentem erraro

saria semper Adhibeantur;

rienda esae»: 4° demum obiectum huius infallibilitatis

non posse; quod eet piant' mntradn t.umm doctnnat»

non esse nisi veritatem vel immediate' revelatam, vel

sancti Antonini.
*
Hum
vero eeae sensum, quo «uminu
*

cum revelatione tam arcte connexam, ut illa sine ista

pontifex

immaculata servari et proponi nequeat , ac tandem D iuxta schema infallibilis declarandus est. colligitur
sancti Spiritus assistentiam, a qua infallibilitas de-

insuper ex sequentibus.

Nam rn eodem loco ubi hae<

et

infallibility citra episco|M»< tam diqtersos quam in

pontifici, tum patribus

concilio unitos defenditur, anetor Relationis vult re­

concilii praeeto eaae, haec omnia, inquam, si in con­

spondero ad obiectionem qua affirmatur, hac doctrina

pendet,

nonnisi

conditionibus

obeervatis

tum

summo

huiusmodi

regulis

stitutione clare exponantur, innumeri errores et prae­

fieri ut Romanus pontifex tamquam caput ab epi­

posterae explicatione· quae de doctrina infajlibilitatie

scopia sive (xjrporo magisterii erjlesiaetici dividatur.

per orbem terrarum sunt diffusae, sponte sua eva­

Quomodo refellit auctor hanc ohie» tionem '

nescent.

Nos quidem scimus, reverendissimi patret»,

haec omnia perperam dicta esae,; sed non sufficit nobi
*
|^it nos sciamus. Certe nopu4irobit nobis, qui omnibus

..Aliud

eet. inquit. Romanum jvontifus-m per m·. citra epi
scopo» tam dis|»e>rHo
*

quam in concilio me gen«
*rali

sive particulari unitos, ha hero praerogativam infalli-

debitores sumus, ad il/is praeposterae explicationes

biliter omne· fideles do-endi et j>as-s
*ndi;

tacere; sed edente· defimtténem infaftimlitatis debe­

eum sive habitu sive actu umquam segrogun vel *epa

mus declarare quid verum sit, quid falsum et
exaggeratum; debemus doctrinam ita proponere, ut

affertur ratio huius propositioni
*
; immo ita ptxwqui-

non solum theologi et docti, aed etiam alii verum

tur Relatio: ..Cum Roinanus pontifex veluti raput do­

sensum dogmatis attingere valeant.

cendo rogendoque in totum eorpu| influit, coniunc-

et aliud,

rari ab obnoxiis sibi sive agnis si x c o\ ibus.” Et stat i m

A. 8E88IONB8 PUBUCAK ST <X>WGMQATIOMDS GB9BALB8
vinrala inter iptum et univereum

tiorue

attrahuntur et confirmantur1.

gregem A proasquiUir Caietaa^s, ex speciali gratia praevenit

Sed haec ratio nihil

valel, eum id non probèt, quod probandum erat; in

i^eiatioDe enim ita ratioçinalur ; Licet wmmui pon­
tifex omnino aolue et sine ullo adiutorio ecclesiae, sine
ulla cooperatione aliorum doctorum doceo·, prae­
dicetur infallibilis ; tamen non separatur ab istis aliis

doctonbue eapqt, cum docendo in totum oorpus^influit, ab omnibus eandem obedientiam postulat, quo

Petram in dando (caeteris apoetolis) auctoritatem
gubernandi, ordinandi iudicandique errji^in... asd
boc boo fuit ex defectu potestatis in Betra, aut in
exemptione aliorum ab ipeo, red ex praeventàooe su­
perioris, qui prius dedit id subditis Petri ex gratia,
quod ordinarie dandum erat iisdem a Petro. “ Et
deinde enumerando quinque differentias inter po­
testatem Petri et aliotum apostolorum idem Caietanus

pacto oouiunctionie vincula magib attrahuntur ac cpn-

docet : ,,Prima est, quia Petro data est ordinarie, aliis

firmantur. Sed hoc mihi sophisma videtur ease. Nam
non quaeritur num summus pontifex per hanc doc­

autem ex speciali gratia... Et quarta differentia est

trinam iulaliibilitatii citrfc episcopos ooniunctus sit

finienda erat cum eorum vita, quoniam data est eis

cum episcopis dk otmwquraf», uti dici solet,

in

perpetuitate potestatis;

quia aliorum potestas

num

in personis propriis, pro solis personis propriis, et

ooniunctus sit cum^episoopi· tamquam obedi entibus

non pro eorum successoribus; Petri voro potestas us­

diMipulis; sed quaeritur num summus pontifex cum

que ad consummationem saeculi perseverat, quia data

epimopis roniunctue sit tmleoadeafer et in ipso supre­

est sibi in persona propria non solum pro seipso eed

pro omnibua successoribus suis: quod sancti doctors·
mo actu docendi. num ipee tamquam 'supremus doctor
et ludcx ixnnunctus sit cum epi»opis, quatenus el ipsi B exprimunt slib aliis verbia, dicendo quod data est

dmtores sunt et iudices fidei.

Haec coniunctio est

Petro in persona ecclesiae V

necesharnt. nam unus et indivisus est episcopatus in

Cum hoc systemate antissime cohaeret doctrina,

vt unum et indivisum est magisterium, prout

quae in schemate projonituret in Relatione «xpliealur.

*ia.
e»vh

corpus

munii

ex

constituit

capite et membris. ex

lata doctrina vera non est. nisi verum sit illud systema ;
ac porro doctnna schemati» definin nequit, nisi im­

'iimmo jjontifice caeteriaque epiaopi^ οοχ'οβοφ
*.
Çuod si summus pontifex suum actum magistern

plicite systema Caietani definiatur. Iuxta Caietanum

vxeneat i lira reliquos dootoree perinde ac rura reli­

omnis potestas et promis-ione». quas Christus apostolis

qua n^inbra. id <
*r.

citra omnea alios fideles, prout

dedit,

post

mortem rorum ceesalvant ; in

apostolis

duilur in Relatione, tuy Romano pontifici, quatenus

fuerunt gratiae ιιμή'· personales, quas Hucveesoribus

hoc supremum ludicnim exervel. functio
*
adanbitur

suis communicare non valebant

a tuto episcopatu

testatae ordinariae collslar sunt socwsoribu’»

«qiaratai/lunc <x>rpus magisterii

soli Petro illae jk>-

(xxn-

erclciuastivi Mpuidifur, et capw a membris, doctor ei>-

munioandae. et in epitropis nihil «sl.( msi quod a

pnmus a ductoribus inferioribus dividitur.

successoribus sancti Petn comedatur.

Ad hoc.

ut rrctt» dicit Relatio, tota quaestio revocatur.

Haec

Recent lori tempore infelu insimus theologus Ca-

autem «hxlnna. qua omne diaxunen inter vinculum

rolub Passaglie in suo rommentano»de praerogativis

.quo episcopi, et vinculum quo simplices fideles refe­

beati Petri * tradidit docirmani. q’J”·· saepe, non sem­

runtur ad summum |>ontifieein c medio tollitur. mihi
omnino

repugnare videtur

per, tum verbis tum rebiisa-nni hoc systemate,

Haec C at ex eius discipulis unus altene ulteriu» pr >grcasus,

sacns Scripturis.

doctrina pariter mihi videtur1 contraria traditioni et

fere eodem modo loqui liïç^ul Caietanus. atque jam

actibus conciliorum, haec do
* trina nullo modo scqiu-

affinnare videtur. totam potretatem omn(W|Uc pro­

tut^vx tribus documentis, quae in schemate nostro
tamquam fundamenta (^us doctrinae stabiliuntur,

esse, et univorsam potestatem et gratrftai. quam Chri­

l'uni autem haec omina iam a sex aliis reverendissimis

episcopis et |>atnbus fusius exposita fuerint, nolo iis
*
dem argumentis magis'insistere.

Sed maximi mo-

missiones factae una cum obitu aj»oMolorum extinetas
stus tum Petro tum caeleris apwrioli
*
promisit et
tradidit, nonfitfer^in succeseorq^u
*
beati Petn peAdurasse, ac proinde ipso
*

esse originem, principium,

qioqti erit‘in medium proferre systema, quo nititur
tota haec doctnngde infalliinlilale Romani pontificis

que ideo episcopis nullam aliam louipeteiv potiet at em,

citra *.epi
O}w

nisi quae a Romano pontifice ijisis comhiumcetur.

citra omnia membra ecclesiae: nam

causam et fontem omnis potestatis ovloiaeticae; at­

wd mlwma uti nunc est definiretur, non tantum papa

Equidem nolo inquirere quaninam auctoritatem

cclararetur infallibilis, sed insuper hoc systema,

haec echola in exarando schemate Imbuerit. systema

ex quo soMfata doctrina probari potest, auctoritate
lnnu> <OiiciWlniplu ite approbaretur.

Caietam audiviiiùi·. Sed quis non vidgt idem systema
nobis iniungi in Relatione, qua aensusirhematU de­

Audiamus cardinalem Caietanum, quem constat

claratur? Ibi enim pag. 6 ai|b littera d '9cT | ita le­

qui

gimus: ,.In apostolo Petro institutum fuit ajswtolicum

arbitrariis

roniecturis

plus

aequo' induisisse,

etiam relelierriniue est huius systematis propugnator^ munus et officium, quod una cum su)>rema illius a|»o
ipio tota constitutio ecclesiae novam sjieciem induit ac i at oli ea potestate in successoral iure divino iugitrr prol>ot<v>tAs mutatur: ..Scietfdum est, ait ipae. quod sicut

ps^areturf unde Petrus potestatem apostoheam dn itur

m natura dupliciter aliqua

habuisse ordinariam : secus autem epicopi '·'

scilicet naturaliter,

Si haec

ut cum... infirmus ex virtute naturae sanatur, et

doctrina vera eat, si potestas ali orum ajHwlolonm fuit

superna!uralitw sicut cum'... infirmus mirarulo sa
*
liatur; ita in^eerhwia duplici quoque modo aliquid

sancti Petri non solum infallibilitatem docendi, sed

£ fit. scilicet ordinarie... et de speciali gratia... Utro­

merum donum extraordinarium, tunc certe buoceeaor
universam

potestatem

eecleaiafticam

possidet citra

que autem modo princeps noster lesus Christus in pri­

epitropos, tunc non solum ille plenitudine jvoteatatri

mitiva ecclesia usus eat. Nam in institutione eeleaia-

potitur, quae
*
ipsi necessaria est ad exequenda prima-

>ti< j regiminis ordinario iure perpetuo servandi mo-

nairhicum.

id eet unius, jlrinripatuni

instituit, et

jOMiit Petnnn caput unum totius rorporis ftvlesiae. a
quo, in

omnes

jxitestas

iuriadictionis

et

his officia., aed in ipso solo rtTddet totalités omnino

potestatis ecclesiasticae, tunc non amplius habemus
successores

tolonim.
*o
a|

sed cuhi'eorum morte ex-

ordinis

• [tf aberit rfmtpum(a papae ft ôwrt7MÎ, cap ΙΠ
• C *PAraurli
.
ComMrateriw de pratrojtilivi» bruti Pftri
’ apoM<dèrwm priaripii metoritatr tfiviiwvei *litterant· 4·«u Christo Domino collate eat. quamque ordinarie non-,
prvbatit. JUthbonae. IRRO. Jn-8°, 9 f„ βθβ p.
nisi a Petro accepturi erant. ..Ipse Dofriinus, ita
• Izegsndam relifwi apotfoli.

onl marie derivaretur.
*

Potest da quae in Petro <
*(

crdinarie. caeteriti eiosiolis nonnisi ex spe?ia(i gratia

897

8M

CONGREGATIO GKNKRAU8 8EPTUAOB8IMA 8BPTIMA » taui 1870

solus ali­
tincue Mint eorum promiauoM·, «t uunc natal Petrue, . positam esse, qua scilicet pootifui,
qai aolua habet MKoenom ot» aolum in primatu, quid definiat, infallibilitae adsrribitur. quae in pree■ad etiam in apoetolatu. Porro cum aolum, ut Relatio cedepti sententia <»n secunda) ad solum tonciliuA
dicit, una cum (uprama iUiu» potentate manui et offi­ oecumenicum restringitur. Et haec tertia sententia
cium apoatolieum propagetur, tunc eene regimen eo- est doctrina schematis, qua intdligitur papa ut per­
*.
«ve
cleaiee eimpticiatimum erit : unu· nimirum eucceeeor sona publica, sed solus rem aliquam definien
■ancti Petri reget univeraam eccleaiam. deinde epi- citra reliquos episcopos et doctores. Hanc autem
•oopua reget propriam auam dioeceaim ; et epiacopi ad reotentiam Bellanninus vocat probabilem, sed non
nummum pontificem eodem modo referuntur, quo certam. Quartani demum sententiam, quam ipee
parochi referuntur ad proprium epiaoopum. et epi­ requitur, vocal communissimam fere omnium catho­
licorum. Limites huius sententiae positivo rt distincte
scopi iu concilio generali tantum valent, quantum
non definit, dicit tamen pnmo liane quartam rem
i alent parochi >n -ynodo droe-erena
impro
lentiam quodammodo in medio esae inter secundam
fxitioeit).
Mirum tamen eat. quod theologi hanc rem κιιιι-

e< tertiam; sed cum Mvunda sententia summo pon­

perepexeriot, aed oontra in expli­

tifici extra concilium generale definienti ûnin» iudi-

cando regimine ecclesiae magnam nem per difficulta­

cium infallibile denegat, et cutn tertia sententia eidem

pliciaaimam

nou

tem et myMioam quaitdam obacuntateni experti vint ;

infallihilitatem adseribit. etiamsi aolua rem aliquam

et mirum pariter eat. quare ("liriatua Domitius duo­

definiat, sequitur. in har quarta sententia, quae quo-

decim apoetoloa et nou potius unum Petrum elegerit

I dammodo m medio est. Bellarminum docere

1° aum­

ax discipulis suis, ac per eum aliis potestatem com­

mum pontificem etiam extra vonedium generale posse

municaverit. ut ita eadem semper fi rma et constitutio

aliquid infallibiliter definire. 2“· non tamen ita, ut

ecclesiae iam a principio servaretur

solus et citra reliquos episcopos. et mne coetu œn·

Quod autem resera ita sit. quod revera in sche­

miiarionim. et sine coopérai tone ecclesiae agat.

mate non illa genuina doctrina ecclesiae de infalli-

Hanc esse mentem BeJlanmni ex eo etiam colli­

hililate summi pontificis e cathedra loquentia nobis

gitur. quod ipee ad confirmandam suam sententiam

proponatur, sed scholae sententia et quaedam extre­

/auctores adducit, qui docent |>ci)tifirem non porea

mae quidem scholas sententia, qua iura episcoporum 'errare, ai mature procedat ct conaihum audiat alio­
in

persona apostolorum cima magisterium ecclesiae

ipsis collate [«eesumdantur. id mihi tandem liceat.

rum pastorum, immo vere expressis verbi
*

declarat

*
h<»
auctores a sua propna renient ia >ion discedere.

fiauviMiuiis verbis tantum additis, auctoritate cardina­

I|w alios quoque theologos adducit, qui alternis pro­

lis Rellannini ixinfimiare. Vix ullus theologus illum

gredientes

xenerahileni s iront in vindicandi» praerogativis apostobese redis sufierax if
*:
red nostro tempore forsitan

videntur. Summam autem evnientiam haec expositio

et ijw» notam eryptogallicani

doctrinam eorum theologorum, quod Bellanninus pro

effugeret? Bel-

lanninus ergo agent. de certitudine iudicii papae initio
pontificem quatuor modia posse considerari ;

dicit

ad

tertiam

«eundo, ut pontifex, aed solus;

*
magi

a-cedere

a»quirvret. ai mihi tempus suppeteret ad expliiandam
<*ua

rententia affert, praeter sanctum Thomam. Ca
*e-

taniim, Turrecremaia, Eckium. Thomam Valdenrem.

uno modo, ut «4 persona quaedam particularis, sive C Petrum a Soin
doctor particularia
*,

sententiam

sed hi omnes cum sancto Antonino

conveniunt, et consilium aliorum pasturum et adiuto-

tertio, ut pontifex, sed adiuncto coetu solito consilia­

rmm ecclesiae non excludunt, sed positive requirunt,

riorum ; quarto, ut pontifex, «d una cum concilio

ac porro doctrinbe Relationi» omnino opponantur.

generali." Deinde supponit modum considerandi pon­

Patet ergo Bellarminum ad quartam rommunirei-

particularem

mani fere omnium theologonM| rententiam eoa etiam

dirent, omnee iu eo convenire. poase pontificem ut

theologos admittere, immo au confirmandam suam

fidei et monnn

thesim. adducere, quorum doctnna reiicitur in sche­

K retant ergo tres modi considerandi pontificem,

doctrinam, quam schema proponit et quam breviter

tificem

ut

pereonam sive doctorem

privatum doctorem etiam in rebut
*

mate >t

errare.

in adnexa Relatione.

Secundo [alet reun

M'iiiret pontificem cum concilio generali, vel pontifi­

citra doctrinam vocare possumus, convenire <um tertia

cem cum suo <· insilio particulari, vel pontificem solum ;

rententia Bellarmini. quam idem Bellamnnus putat

ex quibus i ani manifestum eat, quod rogo ut memoria

esse probabilem sed non certam; sed fico non potiwt

teneatur. Bellarminum distinguere pontificem solum

ut doctrina, quam tantus theologus ne certam quidem

a pontifice prout ret persona particularis aut dator

putat,

privatus, Ipee scilicet-considerat pontificem solum ul

argumenta interim acresserint. quibus id quod tan­

tamquam

dogma fidei definiatur, nisi nova

peibonam publicam, qui auo publico munere fungitur,

tummodo probabile erat, redditum sit certum. PoAulo

red sine coetu consiliariorum agit citra reliquos epi­

ergo fonnulam definitionis infalhbilitatis, qua exi ln-

scopos, citra reliquos doctores, ut in schemate dici­ Π datur doctrina, pontificem solum et citra episcopos,
tur.

Deinde

pergit

Bell arm i nue

sequenti

modo:

Quibua ita constitutis, quatuor tantum remaneat di-

citra reliquos doctores e cathedra l^utmtem errare

postulo

]ca
*e
;

non

founulam qua uoctrina, quam

—gersae sententiae. Prima est haeretica, quae docet

Bellanninus in sua quarta sententia admittit, et £ua

cum generali concilio definiret

-docetur, fiontifioem mature procedentem M consilia

aJi^uid, poses esae haereticum in ae, et docere alios

aliorum pastorum audientem errare non posse, saltem

hadrestm. Secunda sententia docet, pontificem nonnisi
inktpcilio generali infallibilem esae. Omnes, qui hanc

non excludatur.

opinionem sequuntur, restringunt infallihilitatem ad

dam. 1
* Ergo rogo, ut illa quatuor principia de in­

solam ecclesiam, ad solum concilium generale: hanc

fallibilitate

ren tent iam dicit non reae proprie haereticam, sed om­

Melchiorem Canum exposui, in «onetitulion· « lare et

nino erroneam et haereai proximam. Tertia sententia

distincte proponantur.

^V>nUfjoem, etiamsi

eet.^pontificem non jKjere ullo modo

? haereticum

Postulata mea duabus propositionibus comprehen­

*
2

magisterii

ecclesiastici, quae «eundum

Rogo, ut de infallibilitate sumet jonhfiiis

ner docere publice lywvrrein), etiamsi solus rem ali­

ea tantum definiantur, de quibus fere omnes theologi

quam definiret. HaOc eeteotiam dicit in alio extremo

inter se conveniunt, ne. exempli gratia doctrina sancti
Antonini

1 De fim psnfaf. tik IV, eay, II,
Cojtcil. okkisal. tomus LIL

et

aliorum, qui eiusdbm sunt sententiae

exclusa et reprobata videatur.

57

8M

A. 8Β88ΙΟ2ΠΒ PÜBLICAI KT OOMUGATIORKB GCHERALK9

WO

Rogo ergo, ut formula definitioni· reformetur et - àteana, sad semotis ambagibus multis, et multis varias
(pag. 13 [7 b *
] poet citatum locum saocti Lucae)
bilinguibus; crevit etiam in melius mutata praxis
ita concipiatur: Vt amittenliae divfuae φΜ promûeae canoeUanae cum suis clausulis tempori opportuno
errare noa poser, cum tmifa» cum epieaopu, rire ta accuratius appositis. Crevit praesertim Petrus, eed
concilio congregatu five per orbem dùpertie, eupremi iuxta legem a Spiritu sancto assignatam in libro
cimwiMwi cÀrtfiùmurwn dociorif munere fungeiu... GeMteoa1 : Faciant fructum iuxta gonue moh, cuius
defaut. Vel ut eodem loco ad mentem sancti Antonini semen' in eemetipso est ; crevit Petrus iuxta institu­
verba aequantia inserantur : Cam φιΜο epiecopo- tionem suam, principium suum, essentiam suam a
rwn. et auxilio ecdeeiae Mtew etc. ; v«l etiam ad men
*
Christo ordinatam et per saecula, concilia, scjùsmata,
tem Bellarm ini inserti· verb» sequentibus: Audito haerrees et errores varios ita explicatam, u/illa era­

caneilio aliontm ptulorum;

vel adhibita simili for­

mula

In omnibus hu> forniulie 1° declaratur, summum
pontificem

non solum

in concilia o^umo&iuo, aed

dicata eradicetur etiam ecclesia catholica. Quid fides,
quid fides sine operibus? Quid eocleda? aspicite
circa noa, reverendissimi fratres; quid ecclesia sine
Petro, nisi caderer?

etiam extra concilium infallibili auctoritate reni ali­

Sed audio dicentes : haec omnes credimus, in nullo

quam decernere posse. quod nondum definitum, et

saeculo praeterito amor et fides erga Petrum florue­

corte re« maximi momenti eat, ut depositum fidei

runt

intemerate ciutodiatur ; 2° variae sententiae eorum

Petrus, ad illum curritur ex otuni gente, quae sub

admittuntur, qui doreiit, Minimum pontificém cum ex I

cdelo est, per terras et maria cum votis, cum lacn mis,

cathedra

numquQpi

loquitur

(«unumtum

dι H h illimae
oniuuctio

aed

hodie

florent.

Nobis

invisceratus est

eemper

cum muneribus, cum cultu effuso et omnigeno. Pom»

cum episcopis loqui, quin resolvantur

haec omnia, sicut i mare et Iordanis coram Domino,

et

fugient et convertentur retrorsum coram dogmate in­

quaestiones,

an

*
episcopi

se

cum

3° altera quaestio,

«lupiam

solum,

sicut i

definiat,

quo

modo

haec

manifestare debeat ;

an pontifex, etiamsi solus rem
infallibilis ait, in eo relinquitur

fall i bilit at is pontificiae.
de

opportunitate,

Itaque non est hic quaestio
iam dictum eet ; sed haec

quod

definitio, quae imminet, nociva. maxime nocna. est
Ast prophetias non areqno

statu, quem antea <>ccuj»evit tamquam sententia pro·

ecclesiae Dei viventi.

*.
Uihili

spero meliora et viciniora salutis. Quare? Quia baex ·

nd non certa, ut dicit Bellarminus.

singularis et inaudita pietas erga sedem apoMolicam
ORATIO

non ex homine, sed a Deo esi. In hae tanta pressura

reverendi patne damini Petri Isacarricrc
t-pimpi olim (tuadahtpemeie
.
*
Eminentissimi praevide
*.

eminentissimi et r*ve-

nuxliHbiini ]«trre.

opinionum et errorum, ascendente diluvio idearum
qui amant et tenent veritatem, ut melius teneant et
ament, confugiunt ad Petrum et naviculam eius non
demergendam. et dicunt :

Tritis et attritis me quaedam addentem sustinere

vitae aeienear habet
.
*

Ad quem ibimut? errho

verba vita? in ore Christ i tam­

velitis quaeso ; pauca dicam.

quam in fonte, verba vitae <n ore Petri j*er communi­
*Calculi invia eet quibusdam mens infractis, eC cationem, sed ex utraque parte fons aquae salientis
qmun nulla vis frangere poteat. De causa Honorii C m vitam aeternam. Gratia non adversatur gnuiae.
omnia aliquando dicta ; at dicenda nonnulla. Loquens
Spiritus sanctus qui movet christ i fideles erga Petrum,

ad dubium alta mente repostum de hoc facto Honorii,

movebit eos, si opus mi. et inclinabit <x> ad suscipien­

*
(piat
virea hanc rem paraveram aliquando, relinquo;

dum oraculutu. quod erit suum et vestrum

unum verbum retinens, ultimum verbum huius quae­

si mnis historicae, scilicet 1m>' ipsum iuramentum uaur|Mtiini a summis pontificibus locum Petri ascendenti­

bus

duobus

fere saeculis.

In hoc lununento, |x
t
*

sxnixlos Vil et VIII adhuc vigente, non dicebant pont » fu··
*
Hiiallicma Honorio haeretico, aed dicebant ana­

} <*Hm
cd Spiritui eaurto et nobia ·. Qui incepit, ipse |μ»γfii iet, et
qua perturbatio, si qua sit tentât io. factet
etiam, dicit Paulus, cum tmtati:me pr/ventum *. Pati
pro Petro, eminentissimi et reverendissimi patn
.
*

est

pati pro Christo.

Instant et dicunt: Hac animadversi un
*

mi onb

thema Honorio, qui pratis haereticorum assertionibus

nem

fomentum impendit. Ihvre haeretici
*
fomentum et eaae

respectu tantum, sed etiam ad circumstantias extern»

haoiviicum, lux' esset unum et idem?

res exploranda est quaestio.

Si ab initio

supernaturalem pertinent .

sed

non

sub

*
b;

Non loquuntur num m

u>que iid finem huius quaestionis Roma praevaluit,

momento definitionis; nunc silent gubernia.

et mn
*
professi aunt Romani pontifices, etiam Hono­

tium eorum nonne timendum est 9 State, non defi

rium pro culpa sua damnantes, nec ecclesiam net'
ullum e> praedecessori!^ eorum in fide defectae
*,

Hiatis. — His diebus praeteritis, reverendissimi pa

ex altera parte dogmatica non est epistola Honorii ad

nubeculam, red iam non est sub oculo' noetn
rabiit.
*

Silen­

tres, vidimus equidem in prospectu nostro quamdam

Sergium, non est decretum de fide, non est constitutio D evanuit, sicut vapor ad modicum parens; mmî non
H}x>stolica fidem irremeabili modo definiens, et ad
evanuerunt custodes nostri fortissimi, non evanuit
univorsam wclreiam directa. Pro me tantum loquor
*,
gladius ille tanta gloria, tot victoriis grandis, etiam

sed marmora ex lacubus emporii extracta non sunt

in vagina potentissimus, gladius Domini et Gedeonis.

indicio meo manifestiora
*.

custodiens sicut filios mater hanc almam et sanctam

Urgent et diount. re
*
in nostro tempore aliter sese.

In sensu

civitatem, haec augustissima spatia, Jios sacros locos,
has thecas reliquiis tot et tantorum pontificum refer­

catholico a nobis enuntiando est etiam profectus in

tas, hos apostolioos cineres Spiritum sanctum spiran­

fide; est profectus in omnibus: crevit, sicut omnia

tes, hanc aedem Petri, spem et gaudium universae
terrae, argulnentiun non apparentium, ab omni errore

habere.

Sub aliquo respectu credo et ege.

crescunt, lingua ecclesiastica distinctius, melius eadem

1 Argameatasi : .Episcopo· »11· Ousdahipeasto schemti·
doctriass io oamiba
*
suseatiri ss dixit, et noaaullas observatioiM fecit circa diflfailUtM praedpoas
ia ssedia» pro­
lato· tanut
**
«
* Hoc tempore sntaaater siabtra Tiberi· rip% preps lo­
ca· valgo Le Msrmorata, plarfma a
<ue
*
Bolfo samara,
qiM vetari aevo iU ooageeta tarant, wads lacas ilk emportas
sppellabaiar. Rsc aratorie verba spsetaro vHsntar.^

immaculatam et mndidani. -tamquam nix prima in

diebus hyemia, tamquam lilium primum in diebus

• Iota. VI. se.

» let xv, m.
tMertatkX, 1&.

•01
CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA 8ΕΡΠΜΑ M reori WO
·0·
------------------------------------------------------- ν----------------------------- —----------------------- ----------------------------------------- hisce aeatatia, Haec video, tn tea conndo; Mdnmror, A
maior et fortior in Deo et Petro epee mea. In tanta
pace externa consulendum eet paci intentae.
Dictam fuit, omnea episcopo· pro certo habere
pontificiam infallibilitatem; aad quaedam definitio­
nem solummodo huius veritatis certae non exoptare
ad bonum maius ecclesiae. — Nihil tam laedit ad­
versarium, reverendissimi patres,.quam illi dicer·:
credis hoc, cum aliud credat ; videamus nes sicut sunt,
('irce infallibilitatem pontificiam non definitam non
est una eademque sententia. Id quidem universaliter
ct tamquam principium dicitur, inter haerases et inter
veritates definitas et meras opiniones eeee veritates
certas et inconcussas, quas nuHus negare potest sine

ste1 : Cusi roa cwm attaa
aorim bona
Aar
/sbss nestri». çmmsIo mop
*
Pator neater, φο m onrlia
eri» riobri tone petarisboa se? Sic reverendissimi
patres, sic sentiendam Mt de patre nostro, qui est ia
terris. Dabit ne papa pro pane lapidem, pro ovo
scorpionem, pro piece serpentem ? (rores : Non, non ’)·
Absit, porriget nobis veritatem certam et revelatam
et non definitam; at cum decretam vestrum con­
firmabit, decreto suo dabit nobis et mando ventitem
definitam. Dixi.

quadam temeritate. Sed in praxi quid videmus relate

disceptatione, ecninentissimue primus presses ait :

Nuntiatum insuper

fuit a primo praeside tum

Baioneneem,

tum episcopum Birminga-

episcopum

miensem veniae loquendi renuntiasse; et interrupta

ad infallibilitatem pontificiam? Alius dicit et credit

«Proxima congregatio generalis habebitur fena

hoc esse certum, sed non damnai eos qui dicunt hoc

tertia sequentis hebdomadae, et in ea continuabitur

non esse certum ; alii dicunt de hoc libere decertari

specialis discussio schematis pro|M»iti.”

IKisse. quamvis amplectantur jp»i, sed tamquam me­ B

ram opinionem, infallibilitatem pontificiam; alii eam

43.

non amplectuntur etiam tamquam meram opinionem,

et

1870 iunii 28.

in seminariis profeasorea, etiam ex ambone

*.
doeton

ni

Congregatio generalia aeptuageaima ootava

hoc dicunt in quibusdam regionibus presbyteri,

ecclesia

praedicatores, tandem quidam episcopi.

Fena tertia die 28 iunii 1870 hora octava cum

Aliunde longe maior pars ecclesiarum tenet et docet

dimidio ante meridiem, in conciliari aula Vaticanae

infallibilitatem pontificiam esse certam : et ecclesia

patriarchal!» basilicae, generalis reverendissimorum

mater et caput non

patrum congregatio habita eet ; rui interfuerunt quin­

Romana

omnium

ecclesiarum

solum certam, sed etiaiu fidei proximam asrerit.

Cum res ita sint, quid agendum est? Remanere

genti quadraginta novem patn», nempe 32 çardinah»,
7 patriarchae, 10 primates, 81 archiepiscopi, *185 epi­

m statu quo? Hoc emet permanere scienter in anar-

scopi, 4 abbates nullius dioecesis, I ! abbates generale
*

< hia, non in ordine, er ideo non in pace; quia, ut ait

sive

Augustinus, pax est tranquillitas ordinis. Quid ergfc

rum, U!»u<n mitrae habeptes. 19 general
*»

Mipprest ?

Peremptoria et radicali
*

solutio quaestio­

praesides congregationum ordinum monastico­
<t vicarii

generales; quorum omnium nomina, quae jerassigna­

accurate

descripta fuerunt,

exhibet

nis. Itaque neecio quae veritas a Spiritu sancto pro­

tores

fecta. incitamentis referta quatiat non hanc aulam

indiculus patrum septuagesimae ixtavae congregatio­

arte confertam, sed mentem nostram usque ad ultima.

nis generalis, qui inter acta concilii assonatur.

Haec est illa veritas quae praeftiit Nicaeno I dicenti C

locorum

Reverendus pater dominus Ignath» Arviga an hj-

Mecoacanensis

mwam lectani celebravit.

Filio Dei όμοούσιος. quae praefuit Ephraino dicenti

episcopus

Mariae θαοτόχός, et nunc Vaticanae synodo obumbrat,

Qua absoluta. et recitata Oratione Ad
umu»
*

ut quod implic ite Florentina de magisterio vicarii Dei

etc., eiinnentissimus primus praeses dixit :

unixersam ecclesiam docentis, explicite proferat Vati­

Domine

..Reverendissimi patn». prosequamur hodie spe­

cana et definiat. Patres vestri, reverendissimi patn
,
*

cialem discussionem quarti capitis schemati» primae

glorificaverunt Filium et Matrem, vos vicarium Dei

const it utionia de ecclesia Christi.
*'

glorificabitis : e( haec sunt, quae alii citius, alii tar­

Dein ad ambonem successive vocati sunt ΓΟ'βτνιι-

dius, puto, omnes dicturi sumus. Simon lonae, quon­

disaiini domini lesualdus Vitali episcopu» Ferentinas,

dam arundo vento agitata, sed nunc petra, quia in

lacobuN

Iet cani quasi transsubstantiatus ea a Christo, pastor

loseph Caixal y Eatradé episcopus (’rgellensis. Thad­

fratrum tuorum confirmator ex officio,

daeus Amat opuk'opua Montereyenaix et Angelorum.

ovium, et

Ginoulhiac

Moriarty

archiepiscopus

episcopus

Lugdunensi» ’,

Kerriensi».

Episcopo»

nos inter sepulcrum, ubi i aces pro tempore, et sedem,

David

ubi rivriet regnas in saecula, libere constituti, ur­

autem Calvensi», et Theanensi» loquendi veniae renun­

gentibus quasi stimulis igneis Scriptura. traditione,

tiavit.

patribus,

doctoribus.

sanctis, ecclesiis, saeculis, ex-

perientia de praeterito, visu de.praesenti, et prospectu

de futuro, obiectis perpensis et solutis, carni et san­
guini non acquieecentee, aed Christo Domino trtkiiti, D
haec non possumus non loqui, haec profitemur: Tu.
Petre,

cum

successoribus tuis canonice intrantibus

usque ad ultimum, tu in rebus fidei et morum eccle­
siam universalem ex cathedra docens, tu infallibilia

es. Et hoc si non dicamus, reverendissimi patres, non
dicet summus pontifex, quia iam dixit.

Omnis papa, et sic concludo, pomnis papa ante
Pium, et saepe saepius Pius IX ipse, loquuti sunt da
supremo iudicio Romani.pontificis. Pius de suo ora­
culo infallibili loquutus est, et hoç vetbo usus est in
bulla dogmatica de immaculata conceptione beatae
Mariae virginis, at ex parte'quidqjag
cum hoc
verbo, ante eum in litteris dogmaticis non usurpato,
quod insertum vol0t in officio proprio auctoritate
«ua edito et clerum utramque obligante sub poena
peccati mortalia Christus in evangeRo'suo loquitur

ORATIO
reverendi patri
*
domini feeuaidi Γ i fati
• epitropi Ferentinati
*
\
Eminentisainii praraides, eminentissimi at' rc\c-

rendissimi pat t^.
Non turbetur cor vestrum neque formidet; unm»

4»
<MatU.VH, Π.
* ffie reverradiMiaas pater ia Maristerto dM S7 initt
4870 a mA· GratiaaepoUtaaa ad LagteifM· prteatiaten
traariatw Mt
• AtgOMMta·: .KpteMpM FareatiMS, st bèmatiae privüagioa ritepktefasqaoq·· capadtati sMeModataa tem, prapMtit «MadattaMM q«M Mt Mb nrasro 7A, p. 8A Pwtaaao·aaUte AsUbatb rirea feotriaaa veritatem, oratorio meda eoatra
lug·· at extra na vagaatea araifoaM'toeacaa art. At leogM
atoataa ia hae toit at otaqaemeatar a»4iqaa patrn ; K Mctroa fargCM raritoaU· COpalti dtixit: .BnirredlM·· pater,
aihil baae mmbm babaat earn ihoeMnae caÿKfta qaarti, atm
poa riat aM axbartattoMO gaearalM ad patre, da· aatee
•Mm ragaa. at bravM rial eptteam aaaat at to ipama sate
amMB Ba examptam *praebere·
.
Fnea taae addidit erater m
Am dtoeadi *tarit.
*1·

«os

A. 8E88IONB8 PUBLICAK IT ΟΟ^ΜΜΑΉΟΜ» ttOKBAUES
-------------------------------------------------------------------- «, , ...

•uim plu
*
minut bone quadrentem in dicendo me in­
sumpturam sposideo « promitto, «t promit
,
*
quod
praecipuum est, me servaturum emo.
*
Exordio itaque, ac caetarit omnibua, quae ad torn
minimo faciunt, promut amandatis, unum tantam
*
modo quoad oaput nostram attingam, praesides et
quotquot totis viri amplissimi ot eminentissimi pe­
tras, item ac fratres venerabiles ac reverendissimi;
alia alia adhuc forte notatu digna, ea qua par est
aequitate, lubenti animo expendenda relinquo. Cum
nostra synodus noo tantum theologos et sapientes
edocere tenemur, eed et praecipue christianam ple­
bem (debitores enim notF minus insipientibus sumus

...................... * ' - ,

SM

"■ —■

communi vel foro rosnnsum theologorum et oaaoeistarum suffragio probatur, inter quos iura merito emi­
net ciarissimue vir cardinalia Beüarininuÿ, cuius rnatentiam ad rem perbaOe errcarptam nobia exhibet
Relatio aocuratimima de obrorvatamibro petram in
nostram schema prolatis pag. S3 et 34 [supra, ooL
23-24]. Eius verba aliaque similia «t permulta, quae
in bibliothecis facili laboro ex doctoribue depromere
potuissem, beic referre me et vos distaederet, et a mea
et a vestra forsan cogitandi ratione prorsus abludit.
Lectiones enim preaeortiui praelongas et millier ac
milliee repetitae, quasi stadiorum curriculum adhuc
emensi non fuerimus (parcite eminentissimi patrea ac
reverendissimi, ai nimia fortasse usae libertate, animi
mei tantum, Deus ecit,%ensa inter animi mei septa

quam sapientibus), idque ut et ipea cognoscat quid
reapse et in quo sensu intelligendum sit privilegium
inerrentiae, quo Bomani pontifices cohonestantur, id­ cohibere non valeam), lectiones enim eive theologicas,
que praeterea, ut ae contre falsos doctores communiat, sive canonicas meditationibus non raro commixtas
qui simplicium cor et mentem pervertere omni studio coram hoc augustissimo senatu haberi, licet, prout
coiuuuur. putarem demimus idcirco. ut vel in fine : saepe saepius nolentes volentes, auribus nostris beic
capitis nostri, vel post illa verba ..excipienda et tenen­ audivimus, licet dico mirificas et omnigenae erudi­
da ee«" haec aut similia addantur: Coei erum b«i/i tionis plenae et cedro forsan liniendas, dignas quin
Pet , tuccettore» non eo modo infallibile» dicimu» et immo quae typis mandarentur et nobis potius domi
at rimtu, ut liceat illi» quoti ab epitoipontm collegio dirigerentur (ritus), quid aliud hoc est, nisi minuisse
^utterialiter et omnimode teporati», media ordinario aeque verae doctrinae et sapientiae vim, qua pollent
et humma praetermittere, quibu» ad ieram cognitio­ abunde? quid aliud hoc est, nisi flocci ducere tot
nem rei, de qua agitur, devenire valeant. Quae qui­ monita nobis super hisce ac similibus indicta, quasi
dem media (ad haec verba specialiter vos adprecor. venerabiles praesides nostri non ad nos. non ed Vati­
eminentissimi et reverendissimi patres, ut aciem men­ canos patres, sed ad Gorinthios verba facere voluisse
tis vestrae convertere velitis) eosdem (scilicet Roma­
(risus) viderentur? Quid tandem hoc aliud eat. nisi
nce pontifices) numquam neglecturo». fidele» omne»
eorum salis superque probata patientia abuti ?
nodum vel leviter dubitare audeant, »ed firm intime
Et quousque tandem patientia, et praesiduin prae­
credere teneanim.
sertim patientissimorum patientia abutemur' In
Probe enim nostis, eminentissimi et reverenscholis lectiones, in academiis dissertationes, in occlediseimi patres, quot et quanta prodierint commenta, sia. in intimis cubiculis, in sacris aediculis icstrie
ut primum quaestio mota est de asserenda Romano­
meditationes quam maxime laudo; in hoc augustis­
rum pontificum infallibilitate in rebus fidei et mM simo et amplissimo senatu non laudo' Et \os. prae­
rum, et quomodo simplicibus praesertim religionis C sides eminentissimi, licet patientiseimi in nuperrime
nostrae inimicis sussurentibus atque verborum aen­ vestro monito certe et iure optimo hoc non laudastis.
eum maligne detorquentibus, quomodo inquam inter­
Haec vere paucula, purpurati ac reverendissimi
pretata fuerit et adhuc sit examini noetro iam subpatres, pro mea conscientia vobis proponere ausus eum,
iecta veritas, quasi nempe Romani pontifices possint
non minus, praesertim in praesentium rerum adiuncexinde ab episcoporum collegio materialiter et ut ita tia. in quibus auctoritas impugnatur ac impune impe­
dicam mathematice separari, vel pro suo ingenio vel titur ac pessumdatur, et omnia humana ac divina iura
caeco arbitratu omnia proponere, vel divino Spiritu violentiis et armis cedere coguntur, non minus in­
sancto afflari toties, quoties aliquid ad fidem et mores quam pontificiae infallibilitatis, quae lionor. vis. et
pertinens definiunt. At falso. Nos enim fatemur vigor omnium potestatum saecularium est, quam epi­
minime necessariam esse, quam dictitant, inspiratio­ scopalis dignitatis et auctoritatis haud timidus...
nem. sed satis, ut a divina assistentia, qua sane non
Eminent inOrntu praete» cardinali» Capalti. Re­
destituuntur, dirigantur. Maximum autem inter
verendissime pater, nihil hoc commune habet cum dis­
utrumque intercedere discrimen, neminem latet.
cussione capitis IV, cum generales animadversiones
Quid plura? Numquid ad summi pontificatus
ponas; quibus in exhortationibus dum alios com
apicem Spiritus Dei sinet, ut homines scientiae, pru­
monefacis ut breves sint, optimum esset ut tu ipse ante
dentiae et conscientiae nescii promoCeantur ? Nuniomnes exemplum praeberes.
quid Romanorum antistites per plebiscita ad usum, ut
ita dusmi, alicuius modemi delphini confecta, ve) vilis D
Reverenditeimu» orator. At ego dixi haec, ut e\snmmae pretio comparandi leguntur? Quis ignoret primorem meam opinionem circa infallibilitatem
quae et quanta ab electoribus viris, sane pietate et summi pontificis; haec credidi, propter quod ita lopraevidentia conspicuis, perpendantur, antequam ad quutus sum : nec timeo me ideo minus imminutum et
Petri successorem eligendum , deveniatur? Sicut humiliatum iri, nisi nos potius' nimis humiliatum et
argentum in fornace, sic ssptua^bss septies examina­
imminutum iri, ri in hao sacrosancta synodo in
tur in loeum demortui pontificia sublegi debens. Spiritu sancto congregata summorum pontificum
Nolint ergo catholici bonae fidei, sicut caeteri qui inerrantia, quod Deus avertat, fuerit reiecta aut exorta
bonam fidem non habent, illic trepidare ubi timor lis sub iudioe maneat. Et haec dixisse sufficiat , ne in
reapse non est. Gaudeant potius ac nobiscum laeten­ foveam incidam quam feci, ne et ego in causa sim. ut
tur, quod thesaurum hucusque in agro absconditum dum summorum pontificum infallibilitati in rebus
effodiendi opportunitas, ac eumdem, quaecumque de­ fidei et morum consulitur, indigentioeimi ac simul
mum Spiritui sancto et vobis definitionis verba visa munificentissimi, ut alia taceam, Pii patris nostri,
fuerint, in lucem edendi, tandem aliquando advenisse qui eocleaiae et orbis terrarum delicium est, in re pecu­
videatur.
niaria infallibilitatem expugnare, et opus ab ipeo tam
mirabiliter et audacter aggressum nostro cum dedecore
Porro memorata dictio, ni mea me fallit opinio,
reiicienda non est. Doctrina enim his verbis contenta cunctando demoliri velle videamur. Purpurati at re-

m

OONGMGATIO fflWXRALB SBPTUAGKSOUi OCTAVA 88 Mi 1870

vetondioBmi poire», qcibo» mm datam at oqmiUm J
noaw u>y»terio, qui» «x robi· art, qui ûoo sapiat rerbum Mtud?
At, dicunt, qiiamfio non «rt «ati» eliquata. Non
eet eatis eliquata? Hue console· videant ; pro me eat
prata biberunt. Proponerem igitur, ut proci bue noetrie
oratio ad repeUeodae teropartote» et ad petendam eerenitatem adderetur, ut tandem aliquanto uno ore, una
voro exclamare poeaimue: Felix quamtio, culpae
felices, quae'tale ac tantum emolumentum Petri aucceeeoribue et nobis gignere meruerunt !

OHATIO
rrrerendi putris dorntai laoobi GnwMiac
archiepucopi Ltigdv»rtuù *.

pdmittes».
* minor tradentis officio custodia
«·
traditorum. Illi iactavwunt fidei semina, nostro haec
solhcitudd custodiat." Unde coœludit: ..Agendum
igitur est robore communi, ut credita et per apostulioam succensionem hucusque detenta servemus
Quae certe ita perspicub eunt, ut commentario non
indigeant. Sed adhuc et praecipue nsuasae eet. ut hoc
ohprartere investiatur definitio noetro, eive formula
adoptanda, ne ansa praebeatur haereticis ecclesiam
catholicam criminandi, quasi teneret et vellet suos
pontifices ease conditores dogmatum sicut et canonum,
et, ut ipai protestante· loquuntur, ^bitro» fidri rt
domsMioret, quibua nulla alia ratio in docendo revi­
denda sit, nisi ista quae soli Christo competit ; Qsud
arnmts ioqtmntir, et quotf tstftmsu festamsr

Eminentimimi praecides, eminentiiuimi et reve­

rendissimi patres.

«M

Et sane quidem sapientiasimus pontifex noster in
suis litteris ad protestantes aliosque acatholier», di­

Non de doctrina schematis, sed tantum de for­
mula quae nobis proponitur, loqui mihi mens esi, et J

rectis, quo efficacius huic criminationi occurreret.
duabus vinibua veritalegi cstholicani exh ibtir lit

quidem non sub aspectu sublimiori et dogmatico, sed

depoeitum

practice, licet quaedam furean etiam dogmatica loquar.

ope ab ea immutabiliter «enandum: ,,h> qua

Sunt enim varii generis formulae, quUe plus minusve

ckeia), inquit, veritae eemper stabili
*,

evcleaiae ooncmlitum et Spiritu» »ain4i
îm-

um-

*
tiulliqm

recte, plus minusve perspicue rem explicant : varia

quam immutationi obnoxia persistere debet,

genera formularum, nec etiam quae melior sit. in­

depositum

dicare mihi animus est. Opus minus ambitiosum ag­

custodiendum. pro cuius custodia Spiritus >an< h pr.ie-

gredior, characteres seu

conditiones quibus

vestire

opus sit definitionem, ut sapienter acceptanda

sit,

simpliciter describo et vindico.

Eocleeiae

eidem

v eluti

integerrime

traditum

aentia, auxiliumque ipai ecclesiae fuit ρβη»»·ηι«· pm-

musum V Et quo provi<len« sapientia petm

dor-

h

toria nostri supremi manifest? appareat, aniinaiber

Primus est ut per se excludat in summo pontifice

satie velim, reverendissimi patres, illud veritati» r v -

definiente omnem ideam revelationis et inspirationis;

latae depositum dici ηοπ Petri, red ecilwm?, πά

2° ut infallibilitas summi pontificis in eo non ap­

ipso solo custodiendum, aed ab ipsa ope Spiritu
*
sancti

inconditionata. nec tamen nimium con­

et veritate promissionum .Christi omnibus ap«*»:·>! i*

pareat

uti

3° ut ad revocandos animos

impedita;

ditionibus

hI>

factarum: quod omnino consonum eat verbis ΛΐΜ»
*υ»Ιι

patrum ad unitatem ίη concilio apta sit. et extra ad

omnea episcopo» in

provocandam aut saltem obtinendam debitam pon­

Pfqwhi/Mffi c»whxi«: eisque gratiam non defututum in

persona Timothei admonens-

tificiis decretis oliedientianr.

hoe munere adimplendo, addens:. Bonum drporihim
Primus est ut per se excludat in pontifice defi­ C *
teu
odi
prr Spiritum murtum. qui habitat ininobri ♦.
niente revelatipnis et inspirationis ideam. Hunc cha­
Aat, reverendissimi partres. nonne evidens
e
racterem definitionis formula praeseferat neeeeee ost,
contra minus veritati consonam, et haud satis utili­

quia certum illud apud theologos, et etiam ab ipsis

summis

declaratum,

pontificibus

magnum

nempe

tatibus et necessitatibus supradivti» providero, formu­
lam nostram. in qua nihil de hoece charactere infalli-

existere discrimen inter infallibilitatem apostolorum

bilitatri )M»ntifni8e perspicue dictum
*invenitur

et infallibilitatem ecclesiae docentis: illam esse in­

vox ista ..ex assistentia Spiritu·
*
*
sancti

7 Xam

satis explo ita

fallibilitatem revelationis directae, istam conservatio­

non eet ad omnem suspicionem amovendam ; et adden­

nis, et in ecclesiae magisterio illos auctores, (icntifiere

dum. ex quo doctrinam, quam proponit sutunnis pon­

simul cum episcopis custodes et depositarios esse; et

tifex, depromit, nempe ex fontibus rev.elat.umi
*.

hoc ipsum est. quod docebat summus pontifex Cae­

sensu et fide erd^iae universalis, ex <kp<
*ito

«»\

veritatis

lastinus I in sua celebri epistola ad concilium Epbe-

ipsi concreditae, quod certe facillimum. Quod e· iam

sinum tantis laudibus celebrata nec ineo sensu satis

ab

umquam

a

theologis

meditanda.

Postquam enim

ipsis

factum

ductoribus

medii aevi, qui

Christi: Ropari pro /r, ad succeenon
*

verba

Petri exten­

dixerat pontificem simul et episcopos in iis verbis

derunt.

Christi : Emtu docftf etc. accepisse generale man­

episcopi Dignensi». Eugenio IV in sua relatione coram

datum, omnes ideo agere voluisse, quae illis sic om­
nibus in commune mandabat officium, subdebat .-

eunter haec allegavi
*:

Iam transeunter in alia oratione haec verba

pontifice in concilio Florentino prolata,

iam trans­

„Sic dicit Dominus Petro

..Necesse est ut competenter nostros' sequamur auc­ D Rogari pro /e, ut non drficiat lidtt tua; quod com­
tores. et subeamus eorum labores, quibus omnes suc-

muniter intelligitur de fide eocleeiae. quae numquam

oreaimus in honore.'' Et deinde quod directe ad rem :

in

..Praestemus

ergo

eorum

diligentiam

(eorum nempe apostolorum), post quae

praedicatis
praedicata)

monente Apostolo, nullam praedicationem

iubemur

charismatibus

necessariis deficiet, cum

et inde acciperet, unde singulos confirmaret.i*4

advert ite/ reverendissimi

1 ArgaiMataa : .Arehieptaop·· LogisasaMa asa te «Λ».
■atto testriaa, m4 te forant» tetaltfoais loqal ·» «U» 41x1«,
·* «site· rok aapaeta taiuut prMtioo. Ia· vara prapoaitaa tetaltiase· Usas MUAltfealte· vtetiraitsai dixit: 1· .«t
eirlatet ia paatifca tedaiasta oaiseai ite»· iasptratiaau x
reveiatioais ; te at base iaMUMUtas see appareat iaooaditiaaata,
■se alate ooaditiealtee tepsdita; te at <t. dt ad aaitataa
proeareate·, eae ad aaeciHaadae patias ia roaciUo, et extra
eaedliaa ad provoeagtea aat «Maa obtiarods· obadieetiaaL
Haas tria tare ■ limite· evalvit, ia ia» vero aalUa peculiare·
«•«qtetlro— proposait, sed dedarovit a. Aatoaiai foraalac ·
ia mite adhaerere.
*

dicebat

Petro Christus iam ex commissione sibi data, ut ad
eam per universum numquam deficientem aspueret,

vadr. quorum

mmus

patrea,

*
ha

Anim­

vooc»

manifestius adhuc ex sequen­

tibus apparet; sic enim sequitur: ..Pergit IXuuinm»

Et tu (dignando *
aonivrtu (ad hanc fidem evclreiae)
ctmfinna fratrrt tuon." Et haec Mint quae a legat »

i Afad Coawtaat, Epitt. rr. pmh/fcMM, p 1Ι6Λ.
< lean. ΠΙ. 1).
’ Ct sapra» t. XLIX, IMOo.
4 II TteaU. I, U.
* Ct oratisMSi tb eo4em aattaits dis Λ maii habitae,
ra, eoi. >17 a.

A. 9E881ONBS PUBLICAE BT OOMGHBÛATIONK ΘΚΝΒΒφΧΒ
908
______________
- - - - B—,__________________________________ —

907

___

tonini aunt, aut alia huiuamodi, quibus exprimatur
concursus episcopatus? Nam quod MuzweiH optime
dicabat- de confirmation· pontificia erga concilium
oecumenicuin, nempe aliud eat consensus, aliud con­
firmatio, aliud consensus immediatus, aliud consen­
sus mediatus, aliud consensus expressus, aliud con­
sensus virtualis, aliud confirmatio communis, aliud
solem nia Sed quis non videt neque acopum assequi,
quocumque modo summus pontifex ostendat seu signi­
ficet, se suo consensu conciliaribua decretis accedere?
Idem ergo de isto concursu episcopatus cum pon­
tificiis decretis dicendum, quocumque modo fiat, in
hoc tota res ut ecclesia universalis it? suo capite su­
premo agere et decernere rite censeatur. Nec pertimes­
cendum, reverendissimi patres, quod ex hisce addita­
quod iste actus investiri debeat condi
*
’onibus exa­ mentis ht formula verbum Petri fiat alligatum.
minis, consilii, quaestionis gravitati ac difficultati Veritas, Christo ipso teste, hominem Qon alligat, sed
liberat ; et conditiones illae veritate ipsa innixae.
proportionalis. In Relatione de observationibus refe­
runtur duo textus Bellarntfcii, quorum nec etiam sum­ B sicut et sapientiam ita et veram libertatem ecclesiae
redolent.
mam hic exhibeo, quia omnibus praesens est. Sed

Eugenii in relation· solemnj didebantur, omnibu· A
plaudentibus concilii Florentini patribus, e quibus ex
*
pnmitur Petro et Petri successori, dum officium con­
firmandi fratres implet,'ex fide ecclesiae universalis
depromendum unde illos confirmet. Quid mirum si
nos et talia proponimus?
Secundus character est, ut summi pontificis infallibilitas non exhibeatur ut inoonditionata, nec tamen
nimium conditionibus impedita. Sat iam declaratum
est nomine Deputations de fide, infallibilitatem, cuius
definitio proponitur, non eses ineonditionatam, ut in
tali re morari liceat : immo etiam illi Deputati plums
ex hisce, conditionibus nobis indicavere, tum ax parte
xubiecti, tum ex parte obiecti, tum ex parte ipsius
actus definitionis necessariis; nec diffiteri renuerunt,

puqmratus alter, non certe pani nominis, cardinalis

Nec tandem, quod a pluribus audivi, optandum

Orsi, longiux quam Bellarminus progreditur et cele­

sane ut haec talis conditio inseratur, sed hoc nimie

brat innem concilii tamquam conditionem necessariani

practice arduum.

cathedra aperte declarat, et

pro definitionibus ex

pluribus argumentis adstruit, quae certe vins in lebus

ecclesiasticis versatis
*non
*d
M

deeunt,

Vnuir hic profero,

omni exceptione maius, nenqie in- profferionibu
*

fidei, quas per plura saecula pontifices nummi in dio

Exempla dedi formularum, tenta­

mina potiuK quam textus, quibus e contra haud diffi­
cillimum

hoc

appareat.

Nec obliviscendum.

quod

«aepç inculcat Augustina», nunquam deesre possibili­
tatem ubi adest plena et vera voluntas.

Tertius character est, ut formula deducenda ad
procurandam Hpta sit.

electionis vel inaugurationis Miae emittebant, cuncta

unitatem, in ccwilio

quae praedecessore
*

provocan^snu aWt saltem obtinendam doctrinae de­
bitam pontificiis\ decieti.» obedientiam idonea, tjmxl

syno-

suos apotolnt
|xjji(ifnv»
*

daliler atque devretaliter statuerant, aohmni iura­

et

ad

illa- comparetur formula, quod ita temperetur. ut ad

mento testabantur h

('netorum nemo est, ni fallor, qui cum llellai mino

unitatem omnes in coin ilio reducere apta sit. quis vX

qui m>es»ilatonr

nobi» non optat, non a Deo adprevatur? Quis netu it in

ictarum conditionum impar ipso principio hoc non sta­

wlvsiae conciliis aliter res agi. quant in comitiis vel
% conventibus publicis et vix ilibus, et non ipsi» satis

et

tiliis

veri

nominis

theologis,

tuai. definitiones de fide |*ndero

praevipue ex tra­

utrum in decursu rapitis, in definitionis prooemio,

Ob·
murmdranfibutt nonnM
*
paribus. orator ad r<w con·
reistis ait: Velit is audire, videbitis quod nihil dicam,

un nr formula istae conditiones declarandae essent.

quia! ullo inodo^ex sensu catholico non prodeat.) Quis

Hic difficultatis cardo versatur. sed, ut ingenuedicam.

in historia conciliorum versatus ignorare aut nbli\isci

Nullus wrte arbitratur neces­

jxxisit, quibus artibus, quibus lonatibu». qua oecono­

ditione aj^<t
*tolica
his nulla inter

et eonsenau <♦**

lesianim : unde super (’ww materialem illam pluralitatem votorum?

nos controversia.

quae parum seria vel.

Sed quaerebatur,

sarium immo vel congruum, ut in ipsa formula adeo

mia tutum sit. ut qu· fieri posset. vota-et suffragia

extense «m expheite omne· ista
*»

patrum ad unitatem reducerentur?

conditiones proferan­

tur At' in protemio. Sed cur in ipsa non indicarentur,

Et hic hac sententia Iam acriter disputata imn

aut saltem' una non exprimeretur, quae alias omne·

argumentor; non iis quae dividere no· videntur. >od

complectatur, non perspicio.

Nonne cum sit reapse

aut declaretur ipsa conditionals, ut-imondilionatam
m solem ni formula exhibere decet summi pontifie?»
infallibilitatem?

Num

hov

sinceium

ao

ecclesiae

iis quibus omnino coniungimur nitor.

Mentem, sen­

sum, usum universalem ecclesiae simpliciter memoro;

eius fundamentum in verbis Apostoli significo, quibus
vult nos stare in uno spiritu pnanimee collaboranti
*»

gmvitaibri sapientia dignum ? Ergo non superfluum.

fidei evangelic. Haeeque dicendo, me mentem, vo­

Sed forsan, ut dicebatur. ne cavillationibus detur
Jocus. Verum sten.t in prooemio ar in formula ipsa

tum, desideria omhiujn exprimere sentio et affirmo.

■ Conficiatur ergo, quatenus iura veritatis nécrasaua
definitionis istae conditiones, nonne criminationibus
patiantur i^nam haec iura semper in conciliis epiet cavillationibus ansa praebebitur? Sêd ipsa defi­ P scoporum censentur reaervata), quae omnium aninms
nitio, quibuslibet verbis exprimatur, num ab omni
ad unitatem reducr.t. formula qua forsan singulorum
ca\ illationis }>enculo immunis erit ? quis credit ? Quis
cogitationibus, opinionibus aut etiam scrupulis non
nem it, verbi gratia, Christianum Lupum de defini­
omnino satu fiat, sed quam omne· mente libera, firma
tionibus ex, cathedra loquentem declarare, hano
conscientia, ut sanam et sapientem, ut iura summi
wm ex cathedra qpinque sensibus intelligi, nempe
pontificis declarantem et extollentem, nec iuribus
de catliedra episcopali, de cathedra metropplitaua, de
episcoporum detrahentem et adrersam unanimi ore
cathedra primatiali. de cathedra patriarchal!, de ca­
amplectemur. Comparanda etiam ita eet vere, ut ad
thedra suprema et universali sumini pontificia.
provocandam fidelium obedient iam idonea videatur.
Ego libenter dederim omnes conditiones in ipea
Et hic; reverendissimi patres, non mea, non de
formula non esse -evolvendae sed quid incommodi,
meo ingenio proferam, sed quae a summa auctoritate
quid periculi, si inserantur verba haec yvérbi gratia
declarata, in medium adduco. Pius VI, ut norunt
de fratrum morum comIw, vel: toquent ut caput omnes, iurium sanctae sedis assertor strenuus et acer­
ecclesiae, eiusque cunnlio, et requisito eiu» testimonio rimus, et clarissimus vindicator, suam sententiam
et adiuiorio, quae nihil aliud, quam verba sancti An- super constitutione civili per aliquot menaee distuleiat.
Macce cunctatione permotus rex Ludovicos XVI apud
1 Litor fharwM rr. pentifiettm. Cf. Migas, P
*tr. lat, t CV,
pontificem de ipeo pontifice querebatur; et huic per
p. 7»

CONGREGATIO GKNERAU8 SXQTUAOKSIMA OCTAVA 98 teaii 1870

•09

»10

breve Pius VI ha» suae cuncUüoaû rationed dabat : A lenitatem ait oppositurus, et curaturus ne ex episcopis
„Ut sancti Petri suceeneor ad declarandam poet ma­ hic adunatis, quicumque ait, ulli infestationes possint
ture peractum examen doctrinam devenire poesit. excitari, quae animorum nimis divisionibus prae­
certum eum eaee oportet, primi paatoria voci docili­ currerent, et eas consequerentur. Caetenim non pro­
tatem audientium non defuturam. At qui» nobia huius prie dictam emendationem affero, aed simpliciter
fidem docilitatis faciat, hoc tumultus, furoris, delirii formulae sancti Antonini adhaereo.
tempore? Quisnam ex en uncial ionibua nostris malina
ORATIO
<
plus, an boni emanaturum ait, affirmet?
'
*
Et post
*
dotAki lonrphi Catjal y Ettradr
pauca: „Omnia amissa reputari ac perdita deberent, rrtvrnsdi- patri
rpitcopi l’rgdlmù'.
si centrum 'unitatis vim suam atque in animos in­
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
fluxum amitteret/ Et tandem : Numquam profecto
obliviscemur, nos communis pan
nlis
*
personam gerere rendissimi patres.
.... Nostra nos patientia contra furores pugnabimus,
Hoc certe necessarium reputo Basilecnsis dogmati
*
animorum mobilitati atque inconstantiae lenitatem peccatum, quod divina lex infallibilis magisterii ex
cunctationemque opponemus... Nos praeterea tui cathedra beati Petn clare mundo effulsit. Oh felix
regni episcopos hortabimur.... ut ab omni pacis gallicani conventus culpa, quae tale an tantum meruit
turbatione caveatur, neque ulli possint tumultus in­ infallibilis veritatis catholicae magisterio Romam
festat ionesque excitari, quae omnino et praecurrerent
pontificis obsequium et triumphum, in hoc Vaticana
schismati, et illud ipsum consequerentur V Haec B concilio ad Dei gloriam complendum’ Omnes tandem
summus pontifex Pius VI die 22 septembre anni
vicimus; solus error de necessitate consensus episcopo­
1790, id est versus perturbationum gallieanarum ini­ rum ad infallibilitatem definitionum dogmaticarum
tium.
Romani pontificis devictus eat ! Quod liene adnotai it
Est ergn et loco principii habenda el sacra omnino
regula, quod ut sancti Petri successor ad declarandam

post

maturum

examen

doctrinam devenire possit,

certum eum esm' oportet primi pastoris voci docili-

Haec prae oculis

ratem audientium non defuturam.
et

in

hocee

habenda cat.

extra

solemni

momento

Nam sicut et

concilium,

ita

ad

cantem. attente et a

eum

nobis

regula

ad

maximi

Petri successorem

in

concilio

indi­

quaerendum eet.

ipsis

Bossuet i us, ecclesiarum Galliae decus a»· ornamentum,
errorem mutabilem et variabilem, atque omne?
*

deceptricis speciei formas, quibu
*

mu

*
intumivMen

♦•in·’

pus cooperitur et cohonestatur. converti tandem

*
rtf

veritatis adamatae, quaesitae et inventai' efficax ar­
gumentum et nobile triumphum.

Ita plane a
*cidit

errori basileensts dogmatis, exsuscitati

ex parte et

redivivi magica potentia famosi gallirani «onventu?,
tiam nihil eo magis, «gérante dixiiuçprm identia. in­

utrum non simpliciter confidamus, sed certi simus

servivit ad exaltandum divinum et infallibile mau’

docilitatem non solum fidelium simplicium formulae

sterium Romani pontificis e mthedra uni\ei>an:

•hobis traditae, ut loquebatur Pius VI. sed audientium
in genere non defuturam.

Nonne tempus, quo visi­

clesiam dorent is. ac proinde, ut supponitur. «-mh dri *

piimatialis.

mus. illi tempori, quo loquebatur summus pontifex,
omnino comparandum?

Ree

hare e\ identissiina

fartu iam es’ m

Imipx

Nonne |>ert orbationes men-C concilii Vaticani congregationibus general ibus.

Et

tium.'libertas errorum. lirentia doctrinarum hodierna

enim liret adhuc nonnulli videantur inter line <"-e

sunt quaedam quasi extensio «sirum. quae tunc mun­

de .hac re nonnihil discordes. tamen et tp
*t

dum agitabant et in mundo apparebant? Nonne tem­

am
*
i|

pus hoc ipsum tempus est tumultus et quasi univer­
salis delirii ? Quis ergo huius fidem docilitati
*

facial

ft cucleris

per hum

putribus disvunluim tnumplmlvm

thronum infallibili magisterio cathvdriir Ivuti Petri

construxerunt ; et non dubito, qum inagnu
*

ille pon­

in delirii tempore? Quianam ex enum iAtionibus for­

tifex Pius II antea cognomento Veneas NRvnis nil«»s

mulât' «pialis praebetur, maline plu
*

asM'»pietur exempli

an b >ni emana­

turum sit. affirmet?

Sumus, audivimus quid ha
* ’ de re cogitent, aen-

tiant.phires Germaniae. Atnericae. Angliae. Gallia?

pugnator arerrimii
*

episcopi, id· eat alii ipsi, qui re
*

cilii

a proximo vident

‘et quasi manu tangunt. Hos .timore·» non ita fundatos,
haare affirmationes forsan non ita «vase certas,

in­

.-ui

magnamni >*qn<·

*.
imitat.«r·

Fuerat hic pontifex, cum in jntnonbu- luvret. . «>n
*
cilii Bnaileensis eruditis
*imutheologus, et
pro­
tainqiiiiiii

praerogat»varum fiotestatι- «pn-

immediate

divinae

.i«

*up» ; j >n
*

potestate unim
*
episcopi. Romam pontili.,·.. At post­

fanent is ulceris grav t'oient iHinsen
*it.

quam

humi­

veniuntur qui dicant, nescio utrum ullos conlatus et

litor suum retractavit errorem, et

attentus, «pii nulla probabilitate illos niti, affirmaro

humiles, illum erexit ad thr.muni |s»ntilicium.

possit.

humillime

Hoc saltem Pii VI gravi momento monitum

|>erj>endamus, omnia amissa reputari ac peniita dé­

ad

universitatem

Dem» qui exultât

( ’.doniensom

Ibus·

m rq-sit

sexto kalvndas Maias anno 1463 ad pristini errons

lièrent, si rentrurn unitatis vim suam atque in animos D scandalum reparandum: ..Nos homines sumu
*.

et ut

influxum amitteret. Nonne iam aliquid ex har vi. ex

homines erravimus. Neque imus inficias. multa quae

.hoc influxu atnisiree perspicimus ac dolemus? Omnia

diximus, scripsimus, egimus damnari posée: verum

ex tali definitione quaerenda et recuperanda speramus,

sed non

ut certum jin nostra cornaient ia habemus.

non ut

et

Arius, Eutychre. Macedonius aut Nretoriu
*

alia blasphemorum turba ex animo damnatam

Et si certa non eunt, et si haec separationis inter

viam

ecclesiam et statum, et schismatis tentamina et semina

ignorantes

facta videmus et sentimus, nonne sanctae sedis auc­

manam primamque sedem ... Recognovimus errorem

toritatem et in animos influxum ob minus vel magis

noetrum. venimus Romam... Eugenio {Kmtifici ma­

strictam definitionis formulam tanto discrimini obii-

ximo caput submisimus, et reconciliati eretadae Ro

ciemua?
Alio verto animum, ad summum nempe pontifi­

diximus: Ego nullum primum, nisi Christum sequen
*

cem nostrum, certus quod numquam -Miturus sitne

bealitudini tuae, id ret cathedrae Jetri communions

communis parentis personam gerere; quantum livet

consocior etc.’ *, protp saepe audistis.

et decet

animorum

mobilitati

elegimus;

seducti peccavimus ut Paulus;

jiereeeuti

fuimus ecclesiam

et

Dei <t Ro­

manae doctrinam eius imbuimus; et illud Hieronymi

atque inconstanti^

i Pii Γ7 acta, rei. I, p. BW-40, adit. Propsg. tidei 1871.

1 Argunsatasai: «Episcopus Urgelleosis emendationes pro­
posuit qua· suat wb num. tt. ββ, ®8."
’ RoAoUayi, rfr fiom.
tom. I, p. 81», 890.

A. SE88I0NE8 PUBUCAE KT ΟΟΝβΜ»ΑΤ!ΟΝΕ8 GKHERAU8

911

Ad quid Aeneas Silvius? Qu'la erroris retracta­

tione rediit ad antiquam veramque fidam ecclesiae

913

,Jdeo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore
laudatam censui consulendam ?”

Germaniae, ad fidem inquam quae laudata est a Ra­

Mihi etiam novum argumentum est et validissi­

bam» Mauro archiepiscopo Moguntino de impossibili­

mum de infallibilitate magisterii pontificis Romani

tate errori? iu cathedra beati Petri. Et utinam quae

sententiarum discordia, quam. audivi.

leguntur iu actis Patricianis et apud Cochleatim de

si haec personalis infallibilitas non existeret in eccle­

applausu magno principum germanorum in conventu

sia 1 vae nobis, si non esset auctoritas supremi magi­

Et vas nobis,

Pii IX, qui

Moguntino anni 1441 ob disiectas ab Eugenianis dif­

sterii sanctissimi domini

ficultates Basileensium, et de Obedientia quam per

duceret et qggeret in quaestionibus tractandis ! regente

oratorem Aeneam Silvium i idem principes praestite­

autem nos in coociliaribus discussionibus pontifice,

runt Eugenio doctori ut dicunt et magistro veritatis

Spiritus sanctus certe nobis adest Et hinc est, quod

nos

veritas infallibilitatia pontificis talem per nos omnes

anno 1447, lucem afferant «aecis.
Bellum autem quod baaileenses patree indixerunt

ad

nostri

obtinuit evidentiam, ut quaestio iam videatur finita

et

in aeternum et ultra, et sonus erroris victus est. Et­

obedientiae concilii, definientes, concilium habere su­

enim Mci^us et certi sumus praerogativam divinae

Eugenio ly

eum subiiciendum

auctoritati

*
premam
et infallibilem potestatem immediate a lesu

infallibilitatis inhaerere cathedrae beati Petri et ora­

Christo, majorem et superiorem pontifice Romano in

culis pontificis Romani : etenim proxima et practice

rebus hdti et tuorum, nondum omnino cessavit. Reli­

ratio, ob quam id credimus et dicimus, non alia tan-

quiae erroris latent adhuv eub cineribus, et a nonnullis

dem est, quam pontificis et cathedrae Romanae magi­

doctissimis viris confoventur ex falso.zelo tuendi et

sterium, de quo id audivimus et didicimus. Nos autem

vindicandi praerogativas et potestates eccleeiae, id est

scimus, hanc unam cathedram constitutam et compro­

episcopatus, ac si revera existèrent in ecclesia duae

batam a Deo fuisse notis evidentibus credibilitatis,

distinctae personae duabus distinctis naturis et po­

nempe sanguinis «auctorum

tentatibus constantes ac veluti gladiis duobus munitae;

primi» saeculis, antequam ullum celebratum fuisset

♦•x quarum unione conflaretur plenitudo potestatis ac

concilium oecumenicum, decertarunt pro fide audita

infallibilitaa magisterii divini; atque ita error baai-

ab ore Romani pontificis, et pro tuendo magisterio

leensis dogmatis de concilii potestate imn odiate divina

cathedrae Petri mortui sunt.

martyrum, qui tribus

et maiori papa, et qui tunc confixus fuerat ad formam

Novimus etiam magisterium eiusdem cathedrae

erroris alius de Patre maiore Filio, mutatus nunc eet

comprobatum nuper fuisse stupendis miraculis sancti

in formam haeresis neetorianae de duarum persona­

Francise i Xaverii. qui missionem apostolatus sui et

rum unione cum duabus naturis ad efficiendum unum

veritatem verbi fidei, cum gentibus praedicaret, non

Christum Dominum et unam sanctam evcjesiam, atque

ab aliquo concilio oecumenivo aut a consensu episeo)>o-

unam infallibilitatem constantem et coalescentem ex

rum. quorum nonnullus illi potius obstitit, sed solum

consensu perbonae papae et ex consensu personae epi-

ab

M-opatus. Ergone ecclesia, quae formata est ex sa« ra-

Accipe, fili mi, accipe verbum oris mei, et esto pater
Amitarum gentium, et confundantur portae inferi et

tiwinjo corde lesu Christi pendentis in cruce, ut in

pontifice

uno

Romano accepit,

terns exhiberet divinam eius pulchritudinem, dicenda

obmutescat

erit referre imaginem monstri horrendi erroris neeto-

senuisse. et prae senectute insaniisse.

stqierbia

qui

pretestantium

ei

dixit:

aientium

me

Tenet nos tandem in eadem fide credenda oon-

riani ?

En, eminentissimi ac reverendissimi patres, prima

stans tot Romanorum pontificum de hac infallibili-

ratio, ob quam nequeo approbare, quod clanculum et

tate doctrina, quin umquam aliquis eorum contrarium

per cuniculos subinducatur formula definitionis ca­

docuerit ; idem namque semper in ore omnium |K)n-

pite quarto nostri schematis de duplici personali ma­

tificum auditum est verbum, quod omnibus prior

itemque ex

utriusque concursu

beatus Petrus protulit coram Paulo doctore gentium

«'nascente fidei inerrantia, nempe de magisterio, quod

aliisque apostolis et senioribus : Deui i» nobii elegit,

proprium sit pontifici Romano, et de magisterio ec-

clc^iae et episcopatus, ad cuius tamquam nobiliorem

per os
.
*
credere

et certiorem formam prioris mensura obiectùe con­

quam pontifices semper appellarunt pro veritate magi­

stituenda et definienda sit. Abhorreo equidem istud

sterii Rpmanae cathedrae infallibilis et immutabilis.

gisterio

communi,

audire gente
*

verbum evangelii. et

Haec sane vox est regula illa divina, ad

latens humanae prudentiae in proposita definitione

Bene rescripsit ad patree Miles itanos Innocentius I

capitale vitium, quia exsuscitaremus bellum inter gla­
dium unum et gladium alterum, inter episcopatum

dicens:

et pontificem Romanum, inter iudicia personae beati

quae sit tenenda sententia; antiquae acilioet regulae

Petri et iudicia personae moralis episcopatus;

agendi

ratione non

qua

mederemur malis ecclesiae in

..Diligenter ergo et congrue apostnlici con­

sulitis honoris arcana... super anxiis rebus \ideatis
formam secuti, quam toto semper ab orbe nostis e
*
*/
servatam

Atque ideo iuxta huius antiquae regulae

dies invalescentibus. sed forte augeremus et exaspera­

formem divinam Clemens VFanno 1351 optime prae-

remus.

scripsit Consolatori

Dicam clare quod sentio. Si consensus episcopatu
*

Armeni

Armenorum canones de' quibus

interrogabantur,

et

quorum

tertiodecimo

esset necessarius, non dioo utilis, ad infallibilitatem

quaerebatur,

definitionum ecclesiae, saepe saepius et quandoque per

credidisti et adhuc credis solum Romanum pontifi­

multum tempus non scirent fideles, quid credere, quid

cem, dubiis emergentibus circa fidem etc.
*'

ut

scitis

(alias enim audistis3): „Si

damnare tenerentur. Et sane in concilio Ariminensi

Vicimus ergo nos qui huic doctrinae haeremus, et

sexoentlrepiecopi denegarunt consensum doctrinae et

certa est victoria huius doctrinae Romanae quam tene­

definitioni pontificis Romani, atque
*
totus orbis in­

mus, credimus et profitemur.

gemuit, et se arianum esse miratus est.

Et nonne

ideo episcopatus Orientis et Russiæ non coritentit
definitionibus

pontificum

Romanorum?

Ast qui ex· episcopis

sunt nobia contrarii, sententia sua reddiderunt victo-

nam ventatis immobilem in aeternum.

Nam sup-

Ecquid

quaeso agerent fideles indocti et rudes, cum maximus
doctorum Hieronymus adeo se iactatum sentit inter

opinionum

episcoporum

undas,

ut

ad

evitandum

naufragium in fide scriberet ad sanctum Damasuin :

< Act XV, 7.
1 Coaetant, Epiai, rr. poatifam, eoL MA
1 Cf. orationem habitam a patriarcha Alexandrino dio
nD iaaii 1870. coL 770 o baisa volnteinis.

CONGREGATIO GENERA US SEPTUAGESIMA OCTAVA 28 iunii 1870

913

914

posito quod verum^eeaet requiri ex divina institutione A tificum Romanorum reddenda
*
*
infallibile
«t irre­
formabiles.
consensum epieooporum nd indicia Romanorum pon­
Huius erroris causa duplex fuit. Prima, humani
tificum efficienda infallibilia et irretractabilia, nonne
nos habemus consensum sexcentorum, episcoporum hic an i mi infirmitas, qua auctoritatem supremam unius
praesentium, qui adhaerent doctrinae pontificis Ro­ hominis abhorremus, aientes ad minus in cordibus
mani de infallibilitate magisterii cathedrae bea|i
nostris cum Davide: Omnis Aorno mcadax1. At
nonne 1 udari hae potissimum de rausa reiicieliant
Petri?
Huic episcoporum fere universae consensioni ad­
etiam auctoritatem Christi Domini dicentes: i)e bono
haeret quoque firmissimus atque itqmutabilis sensus opere non lapidamwi te, aed de blatphrmui: >t φάα
fidelium fere omnium, qui . hoc intimis mentibus

'iefixum habent, et quibus possunt indiciis ac officiis
testantur, nil magisterio Romani pontificis ex cathe­

dra beati Petri docentis ense in terris certius, et nihil

tn homo cum tie, Jana te ip
nm
*

Drum 1 ?

Altera erroris causa fuit nomen <-oll«
*ti\qni

dttai

rc-

At si ignorantes grammatfr^lem proprietatem

*
nomini
velimus VN
*e

Ioni logici, obstringimur redire

ulterius ab aliis episcopis exquirendum, prius­

ad'dogma basdeeiiee. et papam submittere in omnibus

quam doctrinam oraculorum Romani pontificis in-

auctoritati concilii, et cum Richerioet Fehromo affir­

fallibiliter credant. Porro hic omnium fere fidelium

mare. papam esae caput mmnderiale ecvleriae.

sensus probat certissime, Spiritum sanctum esse, qui

nulla est ratio, ob quam aliqui
*

fidri

interno

lumine spirat fidelibus hunc sensum

Nam

discerneret defini­

tiones pontificia Romani m rvbii
*

fidei c4

morum

doctrinae, quam pontifices Roiqani constanter prae­ B indigere consensu episcoporum ad acquirendum dog­
dicaverunt .
Petri.

de

infallibilitate

magisterii

cathedrae

Huic argumento invictissimo et omnino in­

maticum valorem, caetero
*

autem {amtifici
*

Komnni

*
actu
non mdigere Ikx epnxojwdi (onsen-u ad singulo­

solubili «x coneensu totius ecclesiae, mine viventis et

rum firmitatem; maxime \en» cum <‘hiistua dixerit

militantis ecrleriae in terris, opponuntur peqveram a

‘ fidelibus agepe-de correctione fraterna: >’i frater tuua
non audierit te, nuf untoh aut duo
*
.
*
tr.de
die e<v/e-

nonnullis quaedam antiquitatis dubiae fidei monu­

menta, eaque vri obeiura vel secutu pugnantia, aut

titw·*.

scripta mortuorum doctorum in pravum sensum et

peispicuam doctrinam magisterii infallibili
*
cathedrae

alienum a mente et fide auctorüm, mala interpreta­

beati Petri et Erroneum dictum basileenriiim. rnhe-

Ego quidem non video medium inter puram et

tione contorta, qui <utn in sepuhhris rarranl flatu

ri&noniin et felironianorum. Hat mergo hum
*
nommis

vocis, nequeunt errores wpdarguere.

collectivi cwleriae, quod nonnulli
*
*
immiti
fuit οο·ηίο

Certe, ut uno exemplo^illuetrem. nullius est |x>nderis interpretatio patrum concilii Toletani XV, quam
disertissimus Remensis arehiepiscopu
*
nobis altem die

indicatif, ut macalam ostenderet aut nubeculam sal­
tem in constajiti devotione Hispanorum erga infalli-

bilitatem

Romani

pontificis,

quam

adeo

vivacem

Hispani omnes eum coloniis américains et orientali­

errons, non alia dicenda e>(. quam ut ex . oilevtmne

multiplicium

charismatum cwhsiae - mtelligamu
*

credamus praesentiam ct .virtutem Spniiu
*

regit ecclesiam, non omnia tamen

tenent. Notum est enim sanctum lulianum cum reli­

quis patribus Toletanis ajxdogiam turiprisee ad Bene­

membra txubmi

^donorum divinorum oetuimmia , atque ita » hari«ma

mfallibilitatis evderiae^per

magisterium rathedra»
*

beat i Petri a Spiritu sanctu cmiittiunicetur ad mema-

bus, immo et eum magnanima natione Belgii et Nea­ C rain officii uniuscuiusque membri.
politano regno et cum insulis Siciliae et Sardiniae-

ef

samti. qui

Hhk* <
*t

qu «d.

abrepta oliedienha erga illam lavatam catluxiram,
charisma infallibilitati
*
defn π ab q
»
*
inspiratum.

His praeiactis. peto ll’ ut in rapite IV schemati
*

dictum 11, qua sese purgarunt a censura locutionis

tollatur omnino eonfusm unius mfallibilitat is propriae

voluntatem de voluntate ad nudius explicandam Filii

duorum ex aequo ecclesiae ct {«ontifiii
*

»um Patre consubstantialitatem.

Apologiam accepta­

vit Benedictus, qui Toletanos paties Undavit et prio­

*
huiii

Romani. n< m

infallibilitas mensuraretur infalhbihtiite /Ihu
*.

Peto ‘2° ut in schemate fundamentum indicetur

rem suam censuram, verbalem tantummodo, abroga­

magisterii Uhristi per thronum 'eritairi. in quo ip
*m

vit, Deo gratias agens in coqventti totius eecleriae

constituit beatum Petfuni.et < oiistituit eum vicarium

Romanae de vera et sincera ipeorum fide: atque in

'iunii,

hoc farto utrumque recte egit Benedictus. Recte enim

improbavit ad tempus laudatatq formulam, quod ea

sanctus in Ecrleriasti» o. < aptte XX-JV. 31. ubi fa»
*ti>
sermone de cathedra Mox sis praedixit stabiliendum

per verba abet rari a et non concreta et personalia, ut

me in terris thronum sempiternum (’busti ad teij.im

Magisterium huius thfoni promisit

*
Spiniu

postea agnoverunt ipri l'ai res, posnet in pravum detor­

universam adimplendam sapientia Dei

queri sensum ; recte etiam egit Benedictus rausuram

puero tuo ejrcibtrr re</em er tp
o
*
fort immunit >f >n
thrtmo honori
*
xrdentem <n *
empibrio<ni.

abrogando, lecta ajxdogia patrum Toletanorum de

vero et catholico sensu eiusdem formulae; atque ita

Ptvcuil I 'arid

Peto 3° ne definiatur amplitudo objectiva in lull i- ·

patret Toletani demonstrarunt filialem obeenantiam. 0 bilitatis : satis nobis sit conditionem «>«eiitialem huius

quae debetur iudicio Romani 'pontificis etsi nondum

magisterii infallibilis indictin', uein]
**

êx cathedra definientis, quin tamen ea impedirentur

dra lieati Petri. Hoc facto imitabimur i<l. qùod Deus

ut fiat «cathe­

ad defensionem locutionis vere catholicae. utpote qua

in veteri Testamento statuit ad auctorrtlitem magi­

usus fuerat sanctu
*
Augustinus contra Arianos. Him*
autem farto petree Toletani demonstrarunt, in for­

sterii summi pontificis lev »»>«·>, nt iMMiqa
*
loqueretur

mulis fidei sigillum veritatis semper a «ede Romana

si kyie visum fuerit ailiirar· solitam in s»’holis for­

accipiendum erae.

·

per Urim et Thumim. per raliomtlem \ei itat i*.

Quod

mulam ..in rebus fidei et inorum
*
. ap|nmatur qu.u>so

Nihil ergo solidum opponetur umquam invicti^
>imo argumento, quo ixve omnes in huc concilio Vati­

particula mlirime aiit «altein. ne videamur definire
pontificem Romamqn in reliqui
*
de»«ruendis ad «om-

cano dogma infallibilitati· cathedrae beati Petri. H.m

mmmm «vleriae bmtum ::cn ’egi ab assistent ia Spiri­

non omneer eadem via, demonstravimus.

tus sancti, quod falsissimum esi.

*
Dimn

ergo

docemus, et «due error ut iam diti devictu
*
est.
Utique, utique eat in boo Vaticano concilio, et sui
*
propriis annis iugCato sententia nonnullorum e
mortuis cineribus basileeosis dogmatis suscitata, de
necessitate consensus episcoporum ad definitions ponCoaoiu orxaaau tomus LLL

Peto 4e ut

fuliit I.moiux» -lari Ct {w'l^pnui de

I PaCXV; II.
» hxa. X, W.
> MaUk XVIII, 16.
M

A.' 8E881ONE8 PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

915

Νβ

infallibilitate magisterii ·ο1ίιψ pontificis Romani, hia à
.Quooiam vero infallibilius eadem est (ut io
vel aliis similibus verbis;
nostro schemate dicitur) sive spectetur in Romano
Canoni. Si qm» dixerit, Romanam -cathedram pontifice tamquam capitfe ecclesiae, sive in univorèa
beati Petri non ate vutitutan tare divino ad fepmt·
ecclesia cum capite unita4'; et ratio eet, quia, ut
eentandvm «i terri» atque «a tota eodetia thronum optime dicitur in cap. IX schematis de eeciema Chrieti,
Chrieti Domini, quem Pater oonetituit »empitemum
magisterio ineat quod Christus in eocleaia sua permagintrum et doctorem omnium gentium; anathepetuum instituit, cum ad apostolos dixit : Eunte» ergo
etr., et iisdem promisit... veritatis suae Spiritum»
ma tit
qui maneret cum eis in aeternum : quodque aliunde
Canon IL Si quit dixerit, Romanum pontificem
ex hac divina beati Petri cathedra docentem et defi­ perfectissiuie congruit cum iis. quae ab liac nostra
nientem veritatem, et obstringentem auctoritate ma Miiodo Vaticana iam definita sunt in capite 1J1 primi
fidele» ad eum firmiter tenendam et credendam. non schematis de fide catholica, et rogo reverendissimum
UrgeRenaeni ut notet haec, ut possit ooncoidare cum
eue magi» t rum infallibilem, rui omne» rrcdamu»;
iis. quae ipse ex hoc ambone dixit, nempe; ,.Fidc
anathema »it.
divina et catholica ea omnia credenda sunt, quae in
Canon 111. Si qui
*
dixerit, doctrinam definitam
verbo Ilei scripto vel tradito continentur, et ab «xlraia
a Romimv pontifice ex cathedra beati Petri dogmatice
sive solemni iudicio
ordinario et universali magi­
credendam, ροψ
*
cmt contrariam fidei et doctrinae
Hitholifoc eerier
*
. adeoque ex divina inditutùme ad sterio tamquam divinitus revelata (peilenda proponun
*
cuiudibet errori» avertendi praecautionem requiri eon- B tur' : quibus certissime innuitur, et implicite defini­
.
*
rpiecopaiu

»m»um

infall doliter

pnuequam fidele
*

credere teneantur. 'anathema nt.

Hah·

mihi

adnotasse sati
*

rirtai, .«ran
*

Voltum
id

urium

Drum ut illurenvat tandem di«
*

*
|>ontifi(n

ert.
mihi

dvrtdera-

definitio infallihilitati
*

tiMhims. m qmi solemni
*
soiihv

sit

adeoque

optimum ehgvrv.

-,
*
pain

jer-

gaudio

Romani <■ catliodra loquenti
*

Dei e! mi Ixmutn totius «xxh
iae.
*

mirm) diem l<eati
*
c-irorum dii
ij>et.
**

quae titrti
*

IiImtiihi pandat viam

stern primatus.
Hae nitione ductu
.
*

4ΜΊΙΙΙΙ

nw

tractando de capi le 111

i<ut
*

*
hum

*
irngan

/>r vi et ratione primatu» *
mi
iuri»dict

iguibu».

ivisquc m astra

t um descend meet ex amtane «·ρι·
·οριι·*

ΐ'ΐιιπκ ntisMinu» |unmu
*

et detare existimo de Ro­

mani pontificis infallibilitate sub ratione ipeius mati

Dixi.

schematis, jetn ut titulu
*

.
*
tifiei

I rgvll-n

praeses distributionem pio

non primi et putidi capiti
*

*
hi

vrrbi-

itvxM .

praefati capiti
*

Romani p<m

et ut de sola hac matei'a m illo tractaretur. ita

etiam num
’^Romani

.
*
li

infallibile. Ideo congrue et con­

sequenter tnutari

tamquam tkxxvra

Fiat. fiat.

Amen.

seu corpus

in conciliis generalibus congregatum. aeu j«er totum

ortam dispersum

et exultâtmne univorsae terrae effulgeat ad gloriam
lut aeternitati
*

apparet, magisterium eocleaia
*'.

tum ·(**

episcoporum cum suo capite Romano |xmtifioe, sive

eto.
|*

ut hor caput

IV mscnlvatur

μ mi dici» mayijdcrd

pronatu, a*

inerrantia tract et m. m quantum ip
i
*

/b

de «iu
*

|»ont]fi<i |mt

tineat, ratione ipsius'magisterii pninatu
.
*

quin udum

verbum ditatur de infallibilitate.

patribus annuntiavit

Hh4 agendi nitmne dm» conwqnemur bona, nemp·

num

pati ibus •C η« definitio, qmwcumque illa demum sit. videbitm
ex'emplariii prooemii de vveloia Christi a Deputatmm·
primo intuitu pravi
*
Immimbm odm
H.
*
rnspic i .aia
pn> rvbu
*
fnhn adoptata iuxta emendationes ah q>
*a
quae a plerisque patribus timentur et quidem, uti
..Distribuuntur

*
reverendissimi

congregatione generali admissas. Pont» de ho textu

ego

prooemii. nec noti do textu capitis primi et secundi

ansam praeliebil inimiri
*

sul^nitfia patrum exquirentur m congregationc gene­

el ideo fw dius mneilii patro
*

rali sablait i huius lM‘l>di tnHdae. ita quidem ut primum

< um praesertim m
·
*

suffragia sint furenda de textu pi\
w»mii.
*
tum vero
de textu ««apiti
*
prfmi. ac denique ^c textu capiti
*

sterio. Ιι»ό1 non parti’ijs'iit m primam, quem Roma

*6eundi."

christiania a nobis ]M
miaiv
*

Dom addidit

*
mi

iihlim.

m<mvntnr. quoti aequenti fena V non haliebitur cap|* ‘Ua pajialis apud sanctum Paulum
.'
*

Post distributionem more solito fat tam continuata
discussio eM. et ad amtumem iuxtà ims-riptionis orxli-

nem venjt episcopus Monterevensis et Angelorum.'

«siii-m.· a<l illa ex ramla

m umim <>>iv diabit.

ipsi alieni mih ab e.·> le-mi· magi

joiilifex solus ΙιηΙμμ. |{(* <>t < hanta·» et prudentia
His *
iti
.|s

..Antequam progrediamur. n\vrandisaimi («lie
*

prudenter praev idetit u: >. <·\<ιΙηΙ>ι’. aut

InxMit

xidetm.
ftnhi.

teicrvn ije-imi

leaiae

mvs vius

magisterio. In
'
*

T

scoporum curi *
im <apge. In
*
verileimuiii e*
t
de fide est. lux‘t ab <xx-|v
ia
*
non fuerit expas
*

«l-lminvntwoini praeaidv
*.

tum; ipsa enim ert cidumna >f f ir mam· nt uni c>n
tati»x. Sed haec mfaliibilita
*
*v
tncM
del»e^ etiam Ro

et priu
*
npm»

*ndi«iinî
ix

lotum corpus regi et in fidei et communioni·» unitate

et Angelorum .

eminentisaimi tu

imum
dvfim

D corporis Christ i membro m dicto magisterio, )>er quem

reverendi patn» (Unnin· Thaddae· Amat
ciMvopi Mindercymr
*

iir’*f

«--t. <m-pori »qn

mano [xmtifici tamquam capit i **
*
iiu
ih
ORATIO

pato’*.

*
Infallibdita

meam mentem candide aperui
.·
*

contineri
rvvc-

.
***
pair

(«radum facienti ad eaput IV nostri schemati
*,
ImrvhI mihi imtam sententiam vobis humiliter et quam
brevissime apçnrr. Voisine alii
*
*.
rvaîion^ltu.
***
o(

stat mi ad nem.

1 Praeter emendationes propositas, eas etiam revercndiMimuR orator dedit eminentiasimii prae&idibua quae referuntur
numero fi.
- Xeeeaae fuit ho« monitum edere, quia de taora erat, ut
episcopi pontificio solio aditantes “die iaeequeati post twin·
b. Petri apoatoli. in basilica a Pauli ad sacra soleaaia ooa▼enireat

• Argumentum: .episcopus Montereyensis et AAgetoram
emeadatiuuee proposuit qua leguntur sgb numeris 4, 11, 47·.“

jkhm*

ingiter nevi
*·'

ert.

existimo, papam ab <xxle
*ia

N<v

tamen nh\» <1hi

aut evt h
*»iam

a

mutuari inerrantium, cum sit unum et idem rqagt
sterium. cui Christus inerranti&e «Ionum tribuit .
propter qur»4 incongrue dictum fuisse p^ptÇib aliquo
jpx ix’venmdi
*iniis
(patribifr» ad probandam suam pu­

tent iam in hac materia: Propter quod unumquodque

tale et illud magi»; falsa enim suppositione nititur,
idemque allegari posset. li<et falso, ab alii
*
«oiitrariiim
opinantibus

philosophius

dona

enim Dei gratuito dantur. 11«

*
ρηηυρπ

mensuranda.

Infallibilius

magisterio vivlvsiæ data ert pro b«mo t^tui
*
*,
corpori
una Adetuque eat sive in tot«i vorjqor? episcoporum

J 1 Π TimoU. HI, 15.

4
*

•Π

*18

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA OCTAVA » i«au 1870

cum tuo capite, numquam tin· capit·, tiv· in tuo A clesia. nec conciliis institutum, sed semper retentum
capit· Romano pontifice cooaidereCur.
est. auctoritate apostohoa traditum certissime credi­
Nutu vero summus pontifex tine ullo consensu tur", praxis, inquam, ecclesiae tantem abest ut^nepiscoporum (qui partepi habent in niagiaterio) «ive fallibilitaiem pontificiam, ut in schemate nostro est,
praevio, concomitante aut subsequent·. ut in uoiiro probet, quod contrarium Ax il]a plane deduci appareat.
schemate proponitur, et quidem aine aliis limitibus,
Quotiescumque enim haerçeie aliqua exorte est contra
quam quos habet ecclesia, ait infallibilis, ut definien­
veritatem a Deo revelatam, damnata fuit pniqo ab
dum proponitur in noetro schemate per haec verba:

episcopis regionis, ubi ortuiu habuit, sive singulis seu

..Insuper definimus hanc infallibilitatem etiam ad

in conciliis provincialibus aut uationalibus adunatis,

unum idemque obiectuin sese extendere", mihi ude­

plunes saepe repetitis, et fere in omnibus regionibw

tur. quod minime sequitur, merandiasimi patre-, e\

*
catholivi

textibus sacrae Scripturae e< conciliorum in «hemate
adductis, neque ex argumenti» a plerisquc patribus

asseclas, declarando et explicando in formuli
*

factis, quae

ut plurimum nituntur œnstanti praxi

habitis, damnando haeresiarchas et eorum
fidei

doctrinam impugnatam, iisdemque formulis fidet sub­

scribendo. ad quod adigebant, praeter ipsos haerv
*iar-

ecclesiae, appellandi scilicet in «ontroversiis fidei et

chae. quotquot de fide suspecti habebantur, et tantum

morum ad sanctam et apostolicam sedem.

Ideoque

aberat ut ecclesia Romana huic praxi resisteret, quin

conclusio ex illis deducta non ut vera habetur a com­

etiam potius eam pluries promovit. Quod si iis mudi ia

tlieologorum

muni

sententia,

ut optime obsonavit

extinctae non fuirent, vel recursus habebatur

**
haere·

reverendissimus episcopus Mogutitinus. sed eet opimo B ad Romanum |»ontificem. aut ipse summus pontifex

paucorum, qui confundunt infallibilitatem pontificis

causam ad ae

*umni) cum infallibilitate eocleaiae. seu quae pertinet

prudentia et auctoritate aut approtabat definition?·

ad totum magisterium eocleaiae. quod ex summo |»on-

conciliorum,

tifice et episcopis componitur, quaeque (amen minime

*
exanimando
et damnando
*
?itofr* ; et tandem vel per

confundi debent, ut ex dicendis («tebit.

er ipsum sive m cqncilio generali aut in »vn»xlis

Ex

praedictis sacrae Scripturae et

textibus in nostro schemati
*

referendam mandabat. qui pro *ua

vel

alia concilia convocabat ad denuo

conciliorum

Romanis, vel sit>e concilio, suo definitivo decreto >ta-

adductis, et ex plenaque

tuebat. quid tamquam de fide credendum vel tam­

patrum argumentis in Ime ambone factis, minime in­

quam fidei conlrariuni reticiendum edat?

ficior sequi, ad Romanum pontificem ratione prima­
tus. quem habet, inrisdietionis et magisteni in uni­

Haec fuit praxi
*

ecclesiae, ut bene nosti
*,

rrve-

rrndimiitii patres, quae probaro qni«fan videtur Ro­

versam ecclesiam, controversia#· omnes non solum in

mani pontificis in controversiis fidei H morum -e·lun­

rebus fidei et morum, sed etiam in disciplinaribus

dis

referendas «se. saltem quot ii
*

commisso hoc agit ad «xinf innandos fratre», ad illos

non

possunt,

eiusque

per epitropo
*

iudicio et

sedari

litigantes subiici

debere et lOutroversias finiri; quod nemini catholi­

infallibilitatem.

in fide solidando
*:

quia ex offmo i^i
a
*

t'hnsto

..Ad hoc emm est in -ek Romana

vera christianae religionis, seu «vh
iae
*

integra et

corum umquam dubium fuit, five >n Hibernia, aut in

(«allia, sne in alii
*

regionibus.

^diditas, et m qua? nc fid? sulmrtae fuerint qua»
Mmnee. üiiii debent iu\i<-io definin’1
<piod qimlem
eit in- C minime concordat cum definitione in s»'h<Mimt? noetro

Etruni autem eius

iudicium in «mtroversiis cina fidem et mon
*

fallibile et irreformabile, adeo ut omnes credere corde

teneantur tamquam a I>eo revelatum, quod ab ipso

proposita.

ΡπιοΙυπΉ infallibility jOiitifi< ia in conimversiia

definitur, etiam ante alium consensum episcoporum,

fidei

paucissimis forsan exceptis, puto quod omnes catholici

privilegiis et iuribus episcoporum, qui. ut constat ex

tunc pro ventate

admittent . quia non

sed cum ro Mini etiam non moIu/ij omne» illi episcopi,

qui

pro eadem

veritate

in controversiam deducta

morum

et

vlefiuiendis optime mneordat rtim

*acra Scriptura, revera sunt fidei veritatum custode·,
*,
praecone

tueto, indices et defensores, per quorum

magisterium

et

fides

accipitur, dicente

Apostolo:

derortnnt et fidei causam tuentur, aed etiam 11 onm·
*.

Fitien rj auditu, auditw autem f»er ivrbwm ('hrM
.
*

qui |x’i orltem diffusi pro ventate stant, et contro­

et m conte, fidelium in do
*

roboratur et firmatur,

versiam finiri optant ab illn cui datum est officium

immo et defenditur advrr
*m<

hominum a<

et munus confirmandi fratres, ha contigit in danma-

mimfi

t ione hacroeis Huisenianse et sv nodi/PistnriensjK etc..

*tohi!» episcojio TimothvO.

'.
*
uppitihime

kihi mt-

ut dicebat idem

\po-

Et hoc non m «olis pro­

*<1 quod puto et certum habeo. Romanum pontificem

priis dioecesibus. *ed

inerrantia? donum a 1'hrislo Domino aoepiwM
*.

certando bonum certamen fidei, tamquam boni milites

Ad hoc enim summus pontifex erepit primatum,

ulm nncpi·· fidei impugnetur,

Christi : de bono enim ιοιιιΐιηιηι agitur, quand»» «le

ad catholicae fidei et communionis umtatem in e»vle-

fide in regno Chri-di est <pia«
*tt.>.

sia mgiter conservandam

*ion?

lesu Christi

praetermitti sententia dicentis

Τκη Petrw. fi «wper hane petram aedificabo <<rlr
nam meam: ad hoc in aede ajMiatolua iminaiulata
est

seiuper

*
omni

homo e
*l

pro < uiu» def#
*n-

Huh’s, quanto magi
*
epi«-opi

f 'hriatb : nec enim jOtwt Domini D eprum duct»? Ho»· conf innatur exemplo san« lotum

m-liernatta dr

nostri

.ita legitur m capite XI

catholica

reservata

religio, üt praxuet

quaerentibus fidei veritatem ; ad hoc in ea est integra

episcoporum |wr omnia retroacta saecula, quos <O k
ia
*
veneratur tamquam fidei defen ores.

*
Romanu

wro

|>ontifex est primus et prae» ipuus fidei cuMo. pnu’co.
testis, index ?t defensor, et ideo ex «όικίΙιο Lug­

dunensi II. ratione primatu
*

quem habet μι)μ»γ uni­

aoliiiifae. ;>roe-

versam «vckwiam. hoc eat munus et privilegium pnti-

tidium. ('rafrwn et fundamentum, ufr primus et -prae­

tificis^quçd si» ut prae caeteri» tenetur fidci vent at-m
defendere, sic et si quae (Hi fui? sulsirtac ftirniit quae-,

et vera <hnstianae religionis sohdita
*.

cipuus semper esset

m

solidando et

confirmando

fratres, et sicut prae caetene tenetur fidei veritatem

stionrs. quae ab alus ?ρι
*·»»ρι»

defendere,

»uo debent iudicio definin, cx offu ci q»
*i
mq-osilo confirmandi fnnnv mu·*.

sic et

m quae de fide subortae fuerint

quaestiones, suo debent iudiem definin.

ΝλΙ quan­

tum'distet hoc a nostro achemate, quia non videt1'

thinllo, ieven'hdi
imt
**

j Hti·
*».

"«dari mm po
unt.
**
a ('hirsto

a!ia pleniq^c argn-

Praxis ei clesiae jwpetua et univenudis. quae iure
merito a plerisque patri bus invocata est. iuxta illud
sancti Augustini effatum 1 : ,.Quod universa tenet e«-

> Dlr bapfamo contr. Z>o«at. UK IV, «ap. XX^V.

1 Profess, fidei ediU s (iraecis in cone. Lopdau. H ~
Maasi. XXIV. 71 d et Itto a.

1 Rua X, 17.
• I TlaotK VI, 80.

M·

X 8B8B1OMB PUBLICAE BT OOflBjUBATIOI» QBKUULU
MO
------- -M·'
*
---- - ------------------------------------- ------------- —

91»

menta, quae paraveram pro diacuaeione echemati» in
genere, ne vobia metatus evadam. Quae «ummatim
dixi, sufficiant ad propositionem meam probandam,
nempe ex praemiatis in nostro schemate textibus sive
sacrae Scripfurae five concihorum. et aliis a patribus
allegatis argumentis, minime probari, nec probari
pome pontificiam infallibilitateui, ut in schemate
nostro proponitur; bene vero probari eamdem inCalli
*
bilitatem in controversiis fidei et morum definiendis.
Quam consequentiam et «Infinitionem libentissime ad­
mitto, et ideo verba sancti Alpbonsi de Ligorio in sua
theologia morali de infallibilitate papae mea facio.
Dicit enim: ..Quarta sententia communis (notate
verba. reverendissimi patras, sententiam communem
appellat sanctus doctor. eamque iisdem argumentis
probat. quae a nostro schemate et a patribus citata

a

sunt)...

doctor, à rfoi<FM’ writati
*
mm aAwati
ae im fidei umtnts umtinmt, bone a—ofa ended arta
*
per tenuit, perpetuus pceMae mm tnapota, ipoaqus oKumusicn ooatata tradiderunt Et quia non
potest Domini nostri las Cbristi praetermitti Mntewtia dcmtii: Tu m Petrus, et taper bouc pstotuu aedi­
ficabo ecdmiam meam, et portas inferi ·» praevale bunt adaerans eam; ideo m ssde apostolica imma­
culata cat eemper oatboUoa rmnvb religio et eanda
ctkbota doctrina : quam apMcam sedem sequi m
ommbm~cbrietifideles tenentur, ut eme mereantur in
una aommumone cum eadem sede, m qua eet integra
ei vera ebristâmat religioms, eeu eeeleriae, eoHdHas
atque fundamentum: et sicut prae caeleris tenetur
fidei teritatem defendere, sic et d qmn de fide subortere fuerint ^rotationes, tuo debent iudicio definiri
Hinc, siacro approbante concilio, docemus ei tam­
quam dogma fidei declaramus, vi amistentiae divinae

Obmurmurantibus patribus orator ait
ego enim habui pro vobis.

Habete B fieri, ut Romanus pontifex, cui in beato Petro apo­
stolo a Domino dictum est : Ego rogavi pro te, ut non
..Quarta sententia communis, rui nos subecribideficiat fides tua. ei fu aliquando êonierms confirma
*.
mu
*t
«
quod licet Romanus pontifex quatenus parti
*
fratres tuos, errare non poont, cum tamquam fobus
<mlari» persona sive prnatus doctor posait errare, sicut
ecdeeiae <xipui atque doctrinae fidei et morum inter­
etiam est falhlulis in quaestionibus meri facti. quae
pres rt custos, cum quo temper unita manet imircriw
ex hominum testimonii
*
praecipue pen<k>nt : cum
ecclesia, ut corpus capiti et domus xmo fundamento,
tamen papa loquitur tamquam doctor universalis‘de­
dum supremi omnium cfcrwfiimorwm doctoris munrrr
finiens 'x cathedia, nempe ex }ot(
*tate
suprema
fungens, pro apostglioi sua auctoritate, in contro
*
traditu Petro docendi ecclesiam, tunc dicimus ijwuni
verdis rirca fidem ct mores ad aedificat tonem doc
iu <-ontrenendis fidei et morum decernendi
*
omnino
trinae ehristianae pertinente
,
*
definit, quid ab uniinfallibilem '«
*»*
in (ontniierriis fidei et mortem.
»rr#M fidelibus tamquam de fide tmendum, vel tam
Ex quibus patet, meo saltem iudicio. quod licet
quam fidei contrarium reficiendum sit: et huiusmodi
una eademquesit ecclesiae mfalhbilifa
.
*
she spectetur
decreta, per se irreformabilia, ab omnibus jileno fide>
.in toto eius corpore, seu in eiu
*
praecipuo membro * obsequto excipienda et tenenda rsse. Si quin autem
Aiit'capifc. quatenus ab uno «
*odemque Christo eccle­
huic nostrae definitioni contradicere quod Deus aver­
siae magisterio <x>noqp« <
*t . tamen ;ot liaec est diffe­
tat} praesumpserit, sciat se a veribite fidei ratholiw
rentia) quoad eius obiectum magnum inter utrumque;
ah eodesiae motate defecisse
patientiam,

magnum dico, intereme discrimen. .,Obi<M
*tum

igitur C

(uti dicitur in vlpite IX »che mat is dr nrkxùi t'hrisb

a {«tribus eoiiqiosiium. et propositum nobi
*

ut exa­

minetur). obiectum igitur infallihilitatis ecrleaiar tan­

Definitio ita concepta plane sequi mihi videtur

ex textibus in nostro schemate adducti
*,

*
hac

inerran­

tia necessario inhaerere debet primatui. Romani pon
tifiris ad fidei unitatem in ecclesia iugit.er conser­

tum |«t^re dooonius. quantum fidei patet deposit um,

vandam. doctrinam refert, quam («mniumler dixOnt

ct cius custodiendi jioatulat offn ium . adeoqiw» prae­

omnes theologi ex sancto Ligono. et tandem aptissima

rogativam inf&llibilitatis. qua Christi ecclesia [x>)let,

videtur ad omnium animos comitiandos \nonnulh'

arnlatu auo ixanpletli

tum universum Dei

verbum

ivxjatum. tum id oiiw. quod Inet in ae revelatum
sit. est

nop

tamen eiuamodi,

sine quo illud tuto

Nou. non ), atque ad omnium episc<qM>rum suffragium

)
r
*
ptooef. sim
*
ita fiat.

modo, oblinendum

Faxit Deu
*

conservari. certo a* ’ definitive ad credendum pnqioni

ORATIO

ct explicari, aut contra erro ros hominum ac falsi no­

reverendi patris domini Davidis Moritvty
episcopi Kerriensi
*
'.

*
mini

scientiae op{»ositiones valide aseeri defendique

non |>os
*it.

Obiectum veni itifallibilitatis Kogiam

{Kintifiris ratione ipsius magisterii primatus, qtiejn

Eminentissimi praeside
*,

ut

cn.inentissiriii ct reve­

rendissimi patre
*.

(ut optime ettAm du itiir in rapite XI eiusdem sche­

In initio mearum aniinadversioniim in «aput IV

matis ) ad catholicae fidei et communionis unitatem

ponendum est aliquod principium, in quo ommv con­

in sua ecclesia lugiter conservandam (Christua) in­
veniunt : et hoc mihi videtur quod in hac gravissima
stituit. ad œntroveraiaa. quae cijve idem obiectum D quaestione illam |«rtem amplecti debetni
*
vel d'fi­
mfallibilitatis ecclesiae oriri possunt, ut unitas <x>nniendi vel ab definitione abstinendi, quae. shIvu veri­
*.
Mivetut
suo supremo iudicio definiendas extenditur
tate «Atholicae fidei, magis tendit, ah fulciendam et
ct cirvumM'ribitur in controversiis fidei et inorum ad
«uslificatlonem

doctrinae

*.
decernendi

His itaque praemissi
*,

>

christ mnae

pertinentium

v
propter ratiom£~Wpra uHp-

gatas. desiderio unioni
*
et pacis motus, propono patri­
bus huius Vaticanae synodi sequens vapuk quoi breve

*t
c

Λ adoptandum.

Cap. /Γ. De Romani pont ifiris magisterii pri­
matu.
Ir, plena autem illa apostoluw iurtsdicbonis poteslate, quam Romanus pontife
*
tamquam Petri prinripis hpostolorum successor accepit. pascendi scilicet
universatom cederiam. plenam quoque magisterii
potestatem comprehendi, qua tamquam omnium rbri-

contuendam auctoritatem sanctae aedi
*.
Nihil

revera conferre possumus ad intrin^ecan^/"'

soliditatem illius petrae, quam posuit Chriftus. super
quam aedificavit

ecclesiam suani. et

quae summo

angulari lapide innixa semper iiuoncussa manebit.

1 Argumeetnin : .Episcnpaa Kerriensi
*
et Agbadonensie ia
•rhemate dixit dortrioMn proponi de infallibilitate abrolnU se­
parata et perennati. Hanc d<vetrinam videri eibi non adeo in
▼erbo Dei ftindatam nt ad fldei dogma evehi posait, et nallateatu neoeetariam eoae nt id dat. Hinc proposait omittendum
omnino hoc qnartnm caput ; aut «i retineri omnino voluerit, in­
scribendum: de supreme Bomam peutificis supSeris, et iu
I 8, iin. β loeo verborum : Hinc etc. ea enbeti tuenda quae habentnr in emendatione pmito aab numero M; et demum ut
certo aliquo tigno decretam dogmaticam ab alti· dfetinguatnr.
*

CONGREGATIO GRNRRAU8 8BPTUAGB8IMA OCTAVA M mMi 18T0

Ml

Ml

Sed Dobù datum m îUm munira «t rireomvaUara,,à tadOiUt ad res dubias explicandas concilia episcoporum
«t rie autrinaaoa mhmn firaunium reddere, cum mcea- haberentur. Et ipai etiam Romani pontifices nullam
eori Pelri ooodliamue fidam, amore» et reverentiam
unquam harrosi m novam sina now ooncilio damna­
populi chrietiani. Mihi vidatur^uod qupmtia morari
verunt ... Quod autem semper et ab omnibus factum
nequit, utrum inefonnabüia tint decreta euinmi pon­ eet, quis negare audebit, ordinalium jici paene et
tificie ; eed qudmtio eet, eub quibuanam conditionih» revera eme?4* Sic BeUarminua
'
irreformabilia aini. Certum et admieeum eet apud
Et sic rareni factum est, nec necessaria fuit, ad
omnes, et omni tempore certum et admieeum fuit, constituendum motrium certum credibility is. jxxiRomanum pontificem conjunctum cum totius orbis lifieiae infallibilitatis admiesiv ; alioquin veritates ab
episcopis, eau corpus episcopale suo capiti unitum ecclesia propositas fide divina credere non potuissent
errare non pesse in docendo catholicam fidam. Nunc ii. qui hanc doctrinam ignorant aut negant. Λ for­
autem quaeritur, utrum de fide dirina ait et utrum
tiori necessaria non est definitio; quoniam adhuc de­
tamquam de fidé catholica definiri debeat, decretum
finita bon est. et tamen confidimus nos fidem habere.
summi pontificie, abstractione facta ab omni coopéra
*
Dominicus Viva, auctor non suspectu
,
*
in quaestione
tione corporis episcopalis, ease per ee irreformabile, id
prodrome ad suum opus de thesibus damnatis sic bi­
eet utruni pontifex separat ini sumptus sit infallibilis,
bet : ».Ad hoc ut de fide credi debeat quodeumque pon­
utrum solus, adhibendo quae voluerit media et quos tifex extra concilium toti ecclesiae proponit........ non
requiritur quod definitum rit. illi extra tom ilium
voluerit consiliarios, possit fidem catholicam sub
B competere infallibilitatem. sufficit quod sit mnn»
dispendio salutis declarare, quin umquam subsit peri
*
liter certum1". Et ego dico quod paritate ratmni»
culum errandi.
Enixe observavit unus ex reverendiasiiuis relatori
*
bus. ut in nostris disputationibus nec nominaretur

separatio corporis a capite.
set auctor schemati»'

Ut inaro nos non coegis­

Utinam in isto.schemate con­

sufficit certitudo, quod doçtrina quam pnqioini *-it
doctrina ecclesiae ; et si suffit ientem oertit udimmi |»o

.pulus habere potest e\ testimonio parocliorum et epi­

scoporum. a fortiûà illam habere jxwsutm^ ex treti

tineretur sensus, exprimerentur verba reverendissi­

mon io summi ponnfieis.

morum episcoporum Pirtaviensis et Mechliniensis et

aliquod infallibile tribunal mi in ecclesia. »·»! :nn

eminentissimi cardinalis Quidi (mttrwtNr) ! Discussio

toritas proponens articulum-fidei non ret nue^ino

cito finem haberet, et dulcissima vox illa pleret in

infallibilia. Nobis vero ιηιικ· proponitur non qu»«
*tù»

auribus nostris et aditantium fidelium iterum sonaret.
Sed de ista separatione et de Iribus istis famosis ver-

facti sed iuris. et mrri divini. Non agitur de < er
titudine propositioni». sed de infalhbihtaie propemn

Ne^xsarimn <*»1

certe. nt

bis. de quibus conquestu» est alius reverendissimus

tis ; et quamdiu a heuia manet. prout est. fnlenter <h< .·.

relator ·. necesse est nos hx|ui, quia in iis tota pendet

quod agitur de ftcraonah ei rejwirataet »Ι·»<1η';ι m

quaestio.

fallibilitate Romani pontifici». Pax ait tribu» vcrl.i·.

Si a nobis asserendum reset factum, non autem
fidei dogma, tenerem utique et cum plejnieainia fidu­

qutal

cia.

m

décret is huis de fide et moribus non

orras it pontifex.

„apcMtolicae aedis sen­

tentia tanta semper consilii moderatione concipitur,

patientia

tanta

opinionem . ιΙμ»>!<·κ·«< hu

de virtutibus infusis), sed fidei dogma definire ab <un

Nam. ut senbit quidam pontifex C nibus sub disfeudio' -•alutis credendum. R./maitum

citatus in decreto Gratiani
.
*

deliberationi»

A nobis quaentur nou

seligere (quomodo fecerunt }«atrea eomiln V> im n»i»

et maturitate decoquitur, lantaqne

gravitate profertur, ut nec immutari

fxmtificem nulla adiret» conditione n<>n p >-.
*.·

in decretis fidei et morum: et

in uinimqu
*

e-rar··
pari -m

liret adhuc salvo charitat\in<ulo disputnre. ιηορίι
sententiam

affirmat ixam

directe impôt er- m ·

p;o-

nrereaanum ducat. nisi forte sic prolata ait. ut ro-

hilsmt gravissima quibus nititur argumenta, e*

traitari possit vel mutari".

‘xieros^ theologorum et patrum hiiiu
*
metu- au<-tonta
*.

Praeterea decretum summi pontificis aat vol de
doctrina iam definita, vel de doctrina definienda. Si

prunum,

j&m antecessit ecclesiae assensus; declarat

pontifex quae sit ecclesiae fide
*.

Et dubitandum non

illam iero tamquam dogimi fidei définir-

pon

hi Γ >nmi

schemati» me prolulieni mrata eri:» ΐ|
*»ηι
-atn’am
sedem fuk
*
el reverentia, inutilita» d 'fmn i,»m
*

odium novitatum,

sollicitudo

animarum e: dnuur
*

est qlirai die. qui m summo ecclesiae apice divinitus

revelationis ligild -uffnienti- certitudo.

constitutus eat pastor et doctor omnium chriMiano-

nitn. certo assequatur ct sine errore proferat sanam

Peto igitur pruno, quaenam sentent 1.1 pbi- ‘<»n
ferat iu) augendam auctoritatem -upnMni
ia ·
*

et imiserUlern ecclesiae fidem. Praeterea videtur ad
(•nbnftriHii) Dei providentiam pertinere/ ut non sinat

capitis. Secundum 'do trinam schemati- -olu- mdi>at
papa; m aeiiteutia vero, qua
*
infallibilitatem refetnit

vicarium suum docere errorem. Si secundum, nempe

in (xuitifire coniuiicto <Ίΐιη episcopi», uidx-at |»oniite\

*1 agatur de nova doctrina vel potius de doctrina adhuc

sed cinctus et stipatu» corona fratrum, qui oxe uua

D nimi prcvlamant doctrinam cius «*■···
dnbia aut libera, dico quod numquam ausus est pon
*
tifex, et numquam audebit talem doctrinam definire,

prius

qnm

assecutus firent sensum ecclesiae.

Duo

modi agendi quasi

ante

splendida exempla huius

oculos habemus, scilicet consultationem' totius orbi
*
episcopatus

factam

ante definitionem immaculatae

conceptionis beatae Mariae Virginia, et

pràésentem

doctrinam Christi.

doctrinam Petn

Eccr decretum papa»· suffultum

suffragio eorum omnium, quos )u»mit Spiritu- sanctu»

regere etvlesiam Ih i . et cum non unii»

mille te«tre

conspirant in unum, firmior et facilior fit fid<- cre­

dentium. Quando nbiivitur reparatae summi ponti
fici» infallibilitatis patronis, quod in eiruiti »v»!e

episcoporum coelum, qui rogatur mentem ecclesiae
declarare de süinmi pontificis infallibilitate. Quod

mate concilia evadunt inutilia, respondent cum-Mincto

autem dixi summum pontificem numqttaiu voluisse

ciliorum auctoritatem varia» ob cana»
*,

Augustinosaluberrimam c
*re

in eede-ia Dei con­
praecipuam

aut dubiam definire sine concilio vel

autem eme. quia magnum illud est motivum erediluh-

generali vel particulari, testis sit Bellarnnniis qui sic

tat», quo haeretici convertuntur et catholicorum eoAfirmatur fid«u Atqui in sententia eorutn. qui iiingunt

rem

novam

scribit

..Semper enim fuit in ecc^pria ista consue-

episcopos

1
> vcaai
t
’

Cf. reJatioBM» habita· a JLmnniiiisdmn episcopo <>dst Tbeaseasi dis LJ faaii 1870, p. T81 a huius vstaaiais.
Osa. éptteiict té
,
*
cava XXV, qsaest. ZX
Λ etuiÜ
*
et sederis, lib. X, cap. XI

Romano

pontifici

in indiciis fidej.

*·
h<

inagnum credibilitatM mot num rem jmt adest, quando
• I ThMM <U
*a.

* Àé

•

prodr d. XIV.

faruiHNwiy Jaawirii, lib. I. epist. M.
!

A- SS881OMBB PUBLICAE ET ΟΟΚ0*ΜΑΤ1ΟΜΕά GEKERALE8

993

promulgatur pontifiais decretum, epiaoop» totius A
orbia non reaitentibm. Nae tacitus 'dicendus tnl ooncensus, quem praestent epiacopi, quia eorum est de­
creta pontificii nota facere fidelibus, et sic Christia­
nos populos in fide confirmant, aeque ac « in concilio
generali res ageretur. Semel vero definita infallibili­
tate separata Romani pontificis, episcoporum potestas
m iudiciis fidei relate ad universam ereIasiam ab­
solute nulla est. St sic augetur auctoritas sanctas
sedis, eam minui neceaae est nos in concilium con­
vocando.
Dicitur & theologis et a defensoribus schematis,
quoniam consultatio episcoporum est medium ordina­
rium investigandae veritatis, eemper adhibebitur)
quoniam Deus qui vult finetp, vult media. Sed dicetur
in schemate, ne nobis contingat in explicatione diocrepare ; uam etiam iam ita discrepant inter oe quidam
schematis defensores, ut constitutio haec publicanda
B
erit cutn nolis variorum.
Recordari debemus, quod decreta de fide et mori­

saepissime opponuntur

bus

hominum

praejudiciis,

opponuntur falsi nominis civilisation! et progressui
et. quam homines summe diligunt, libertati : ad hoc

Mitnmi jiontificre non semper sibi conciliaverunt anio-

reni et

venerationem filiorum, sicut ille qui nunc

pulchritudine benignitatis suae sanctam sedem deco­

994

extondit, quousque sree extendit (tÜMNNi). Propoaitur ret identica. ~
Servabit nos Spiritus eanctua ab
omni falritate; aed curandum ret, m quid ineuhum
dicamus.
Plue adhuc minuitur . auctoritas aaactae eed»,
quando opus erit aperire fidUibue aeneum huit» de­
finition». Quoniam omnia definitio importat limita­
tionem, explicare oportebit quod non significat:
Ie papam ease impeccabilem, nam multi simplices
putant hunc eeea definitionis aeneum ; 2· papam non
reae infallibilem ut priuoh» doctor, etiamsi librum
edere velit ; 3· papam non eoae infallibilem in factis
et indiciis particularibus (certe vere sunt haec); et
tum demum infallibilem eaee in raris illia casibus,
quando loquitur er cutbedra de fide et moribus.
Deinde locus erit exceptionibus et cavillationibus;
dum e contre nunc omnia summi pontificia oracula,
nullo facto discipline, summa obedientia excipiuntur.
Sapieotireime monuit eminentiaumus archiepiscopus
Vindobonensis, quod si numquam supremus nisi in­
fallibilis, omn» ruet auctoritas tum ipsius papae tum
omnium episcoporum. Distinctionem fidei et facti
laici non faciunt, nec oonaiderant utrum toti eoclretae,
aut eoclreiae particulari loquatur papa. Omni viro
catholico hoc nonrine digno duo sufficiunt, legitima
auctoritas et certiWdo. quae haberi potest sine infal-

In hisce rerum adiunctis si papa solus ah oiimk^dibilitate proponentis,

rat.

fratrum consortio segregatus, ut in hoc schemate pro-

Sed quaeri potest, utrum posito quod vera sit in

jMjuitur. indicat et decernit, in illuni solum totum

se et revelata doctrina de qua agitur, et nobis non sit

populare odium refundetur; si voro ille nobiscum et

oota'Tiec satw certa. an fieri possit ut corpus epi­

illo sive congregati sivflBdisperri iudicamus,

scopale discedat a sententia summi pontificis, ita ut

participes facti sumus cpnsilio et iudicio eius, contra

esset in materia fidei dissentio inter corpus et capuL

*-cum
no

nos in procinctu eius stantes inimicorum tela <onver-

Nonne in hac hypothesi iam praevaluissent portae in­

tentur; cum illo pondus diei et aestus portamus.

feri et vana fuisset facta promissio? Promissio enim

Asseritur etiam in hoc schemate personalis infallibilitas sumini pontificis, non quod ei competat tam­

Christi requirit, ut veritas non tantummodo profluat a

xctpite, spd etiam ut influat in corpus.

Assistentia

ipiam privatae personae, sed quia in huius preeo- C quae datur capiti ut doceat, datur ecclesiis ut discat ;
gativae exervitio neuio alius concurrere debet ; ab-

et abstrahendo ab ista impossibili direentione inter

Mjltiia quoque est inerrantia ei attributa. Dictum fuit

caput et corpus, credere non possumus Deum j»er-

<>x hoc ambone potretatem hanc non reae absolutam aed

missurum, ut in errorem incidat corpus episcopale }*er

relativam ad ecclesiam. Distinctio mihi videtur sensu

totum mundum dispersum. Nam. ut verbis utar car­

\tu·ua. Absoluta infallibilitas opponitur non relationi

dinalis Gotti ‘, si Deus' coetum pastorum et doctorum

quam hahetpapa erga ecclesiam, eed opponitur infal-

in ecclesia posuit ne circumferamur omni vento doc­

libilitati conditional! : absoluta dicitur potestas nulli

trinae,

eruditioni alligata.

In schemate vero nostro nullae

ne

ab errore circumveniamur,

debet

dici

(Xietum istum errare non posse, nam si populus er­

Apponuntur conditiones, nisi illae quarum papa inter

rantes haberet pastores, his errantibus totus populus

m* et solum Deum iudex ret, yt vere dixit reverendis-

erraret. SW non ex inconvenientibus vel convenien­

sinitis WestmonatUeriensis. Dicitur sane ui schemate:

tibus fiendet doctrina, sed ex revelatione; et dicam

..Quoniam infallibilitas eadem ret, sive spectetur in

igitur, huius doctrinae satis claram non esse reve­

Romano pontifice tamquam capite ecclesiae, sive in

lationem. ut illam definire possimus ad constituendum

uuiienm ecvlreia docente cum cepiAp unita, insuper

fidei dogma omnibus cutn dispendio saluti
*

definimus, hanc infallibilitatem eti«n ad unum ideni-

dum.

que obiectum sree extendere. *
Sed

quaero,

quamnam

Non

nobis affert lucem

ex­

sufficit

mihi

firma

persuasio

creden­

nec

certa

fiducia, quod Deus non sinat pontificem errare. Ikx-

plicatio ista? Auctoris scopus fuit, quamdam exhibere D trina debet contineri, et manifeste, in deposito fidei,

mensuram, ut sidamus quousque se extendit infallihihfal.is pontificia^ obiectum.

An

haec

duo sunt

distincta principia? Et si non sunt, an potest aliquid

E sacra ScriptunT ineluctabiliter probatur primatus,

et fatear quod ex. illo textu : Posce οιίμ meat
balur auprema auctori ta
*

«Mse sui ipsius mensura? Si quaeratur ab auctoribus

trina istius schematis.

schematis, quaenam

verba Salvator»:
*

rlreiae,

rit

infallibilitas

nonne raqwndebant

quod sit

universae ecinfallibilitas

fidet (ua
.
*

pro

in docendo, non vero doc­
In probationem adducuntur

Ego rogavi pro trt ut non defieial

Infirmum mihi videtur argumentum inde

papae? Extra papam, dixit reverendissimus Baltimo-

deductum, nam quatenus diriguntur ad sanctum Pe­

ivusis, nulla infallibilitas in ecclreia. et, ut scribit

trum verba hunc habent sensum: Etsi fides tua in­

reverendissimus archiepiscopus Edessenus, cuius prae-

terna deficere possit aut defectura ait, oravi ut fides

nostrum decoratur concilium : ..Si ex capite ad

tua externa non deficiat : hio eet aei»us propositionis

. ecchAia? corpus infallibilitas profluit, episcopi sine

Rouuuio

jxmtifire

gaudent V
*

infallibilitatis praeroga: iva

non

rwmorrnk Quatenus ad successores Petri diriguntur
sic intelligi debent : Etsi fidre vestra interna deficere

Schema igitur explicat idem per idem,

ac si diceretur: infallibilitas Romani pontificia ease

1 Cardoai, Elucubrati» d« dogmatica Bern. ptuti/Ui» mfaUibititatrt rep. ΙΠ, art. I, p. 183, edit. Propag. Mai.

1 Thcti scAeLdogm., U». I, ia 1 part, da laeto tbaoL
q. ΓΠ. | S.
* 1res. XXI, Π.

• Lae. XIII, U.

•Μ

CONGREGATIO GENERALI8 SEPTUAGESIMA OCTAVA 28 inü 1870

posait, tamefi rogavi pro vobi·, ut fides vèsft
*
ex- A
tem· non deficiat (dtoMtota). Non licet mutare
••Mum in argumento, «t gratum mihi foret ei aliqui·
mihi daret aolutiooecn hoju· «AiarriuneMU^· Tunc ex
alia parte notatu dignum eet; quod omnea theologi
qui infallibilitatem ecchaiae probare «uacipiunt, tex­
tu· illo· proferunt, in quibu· de toto corpore docente
sermo eet: Atrato· docete1... Qra ooe ondd w
<rad& *
...
extetiam rara «radier»/, rii tibi tient
*
Mniciut
... In hi· Scripturae loci· manifeste revo­
latur infallibilitaa eccleeiae, et fatendum eet quod in
hi· papa non separatur a corpore: promittitur prae­
rogativa toti corpori docentium, et nihil indicat quod
conferatur papae eoli.
Appellatur ad concilia oecumenica. ut in hoc ca­
pite. Vel in his conciliorum decreti· quaestio definitur
vel non : ei primum, res finita est, et non oportet
•gere actum; ai secundum, argumentum non valet.

MS

«niteto fidei cum pontifice. Si ideo infallibili· pon­
tifax, quia in nullo casu licet se separaro a fundamento
sentio amplectendam erae sententiam, quae vocatur
extrema Alberti Pigfaii.
Omne· denique theologi, etiam ipse Albertus,
dicunt, quod mature et cum consilio pontifex debeat
definire. Ex his multi dicunt, quod semper supponere
debemus pontificem ita egisse, quoniam Deu
*
qui vult
finem, suppeditat media. Alii vero, et Salmanticensre
dicunt quod non sunt pauci, veram ponunt conditio­
nem, qua non perfecta, irreformabile non erit de­
cretum : hi adversa fronte opponuntur doctnnae
schematic. Et ad hanc sententiam mihi videtur pro­
pendere divus Thomas: ..Editio symboli, ait, facta
est in eynodo generali. Sed huiuamodi synodus auc­
toritate solius summi pontificis potest congregari.
Ergo editio symboli ad auctoritatem summi pontificis
pertinet
Certe sanctus Thomas supponit concilium

Notari debsjit, reverendieeimi patree, verba concilii B praecedere definifionem.

Et de necessitate adhibendi concilia etiam velh»m.

Lugdunensis post illa verba, quae referuntur in sche­

perlegeretur eximia epistola venerabilis

mate : ..Ita tamen plenitudinem potestatis ad ecclesiam

ut

Romanam pertinere, ut alias ecclesias in partem solli­

Bellamiini ad Clementem VIII. quam refert Serrv ui

citudinis admittat/' Praecipuus locus ad dignoscen­

historia congregationis de auxiliis1, ubi monet j»oh-

dam mentem eccleeiae, eet communis sententia theo­

tificem. in quantum discrimen ecclesiam commiserunt

attente

logorum; eed, reverendissimi patres, non sunt ita con­

pontifices, qui proprio marte voluerunt q narettones

cordes in asserenda pontificia infallibilitate, ac prima
fronte videtur. Omitto illos, qui contrariam tenent

definire, ,,dum ii. ait Bellarminus. qui non multum
Studiis insudarunt, concurrente concilio. maximi mo­

sententiam; sed inter patronos infallibilitati» multi

menti veritate· eliquarunt.”

sunt et magni nominis theologi, praesertim inter anti­

rabilis doctor, ut in controversiis de fide pontifex ali­

quiores, qui tenent pontificem, si in haeresim incidat,

quo modo se indifferentem haberet ; sic enim conclu­

ipso facto a pontificatu decidere.

dit :

Certe multi sunt

theologi/qui hanc tenent sententiam (murmttr).

In

Quin etiam vult vene­

..Caeterum, quamdiu res controvertitur. omni

cordis affectu obtestor, ut illorum ora comprimat, qui

praedicant, sanctitatem

plane con­

bac sententia, quam tamen non amplector, tota evanes­

palam

cit difficultas: nodo ense fastidiosus citando eorum

victam in unam litis jiartem omnino pro/widen
*.

theologorum textus, Turrecrematae, Gregorii db Va­

satis lu bent er alteram audire.

lentia, Adami Tanner, qui sunt inter antesignanos
doctrinae infallibi^tatis. et conciliantur cum doctrina

haberet, nemo illi mentem suam auderet jqterire.
*·
S<\i
Ûellarminus norat sua opera in indicem librorum

schematie. posse eum. scilidM papam, scribit Grego­

prohibitorum relata fuisse a Sixto V. et exinde non de­

rius de Valentia, privatim suam haeresim tnanifakam

leta fuisse nisi per Cl^nentem VIII.

aliis obtrudere, auctores graves
eunt'verba Gregorii

admittunt.

Haec

de Valentia: ..Neque esset

id

Operwx^irethtm

de auctoritate sua decidisse, et contra compertam in

ecclesia

fidem

docere.

minime tunc eum tamquam

pastorem audire, eed tamquam lupum manifestum fu­

Si

nec

enim ita rre *»'

est audire, quod scrijwit

Eri-

dericus f/episcopus Vindobonensis in libro d? rebtm
quem dedicavit Paulo III, ei in i|ma epi-

sane comunctum cuiu eodesiae periculo, utpote quae
iam agnoscens, per haeresim manifestam, pontificonr

vestram

Htoia^deduatoria sic halsq ; ..Net' enim prima fronte
Edetur accedendum uni solique ]>apae praesertim in
fidei causa, eum satis periculorum videatur fidem m>
strain unius hbminis arbitrio committi1.
.Verba

fuerunt scripta in epistola dedicated· ad ipsuin |>on-

gere teneretur
*.'
Iuxta illos auctores, oasus accidere potest, in quo

t i firent ; nec usque adeo superbum esse ρ·|βιι> « re­

teneretur ecclesia ae separare a communione pontificis

dimus,quod i]wt solus et unus homo toti congregationi

propter eius haeresim, ia quo ecdesia poreet illum

suum iudicium praeferat, perinde

ludieare et deponere, vel saltem depositum declarare.

Spiritum sanctum halieret. maxime quud maior urlic

Valde difficile erit monstrare eis. praesertim qui in

sit orbis.

*
theologici

contra doctrinam schematis, quod in nullo ox recepti
*

subtilitatibus non sunt versati, quomodo

ac si soin
*

ΐ]·χ·

Magnum milxi videtur esae praeiudhium

ab ecclesia symbolis contineatur. Non invenitur in
haec omnia cohaereant cum doctrina schematis. Me­
lius et consequentius ratiocinatbr Albertus Pighius’’: D liturgia latina, non in approbatis formulis precum,
non habetur in catechlsnuf ad parochos. nec in ullo
..Si papa fieret haereticus etiam tamquam privata

persona,.teneretur ecclesia se separare ab «ius com­

quem oovi catechismo parvo. In formulis artus fidei

Atqui, ait Albertus Pighius. falsum con­

dicimus : Credo quodeumque ecclesia nobis credendum

*
munione,'

sequens. quoniam eet centrum et fundamentum di­

proponit.

vinitus constitutum ; ergo falsum antecedens. Sed tum'

Altera

die.

Surensia dixit ♦; quod

accidere potest, in quo liceat ecclesiae se separare a suo

aed

capite et fundamento; et paritate rationis accidero

mittebant

potest

casus,

ab

in qud teneretur ecclesia separari

1 Muth. IXVI1I, 19.
A Lie. X. 16.
> Matth. XVIir, Π.

‘

.

* DUf. I, 4. 1, ds oMseto
1«S, tara in, p. 85·.

‘ Jww* «xta. ift. IV. M*. vm.

'

λ
VIL edit. Liiffdua.

reverendissimus

quando

antecedens tum consequens admittuntur a pluribus
theologis et etiam in iure canonico; et proinde casus

in

posterum

episcopus

formulas

istas

mutare oporteret, orti sunt rumores in diverso scutm.

tiam

in eadem sententia,^ Aliqui et

consequens,

alii

aha '<>·· ad

rciiciebant

consequen­

Reverendissimi patres. G regeri u; XVI in <u »

‘ Simum tktol. a* >
,
*
q. 1. art. H‘.
: Lik. Π, <xp. XXVII. p. 301
■ Friderieo· Gr
*o
m N.uw·. R«riM, omali .n.m Itbn
,ιιύφΜ, UpriM. IMS.
< Ot aet.
gnenlia UUlu d 3 iauii 1870.
Μφη eel. «Π à.

997

MS

A- 8B88IONK8 PUBUCAE ET OOMBMATIONES GKMERAUBB

tamquam regulam fidei infallibilem." Potuiteet pon­
tifex citare concilium Tridentinum, quod de eocleaia

pontificis, cui m persona beati Petri ab eadem Dommo
nodro la» CM) pnda alia dMmm /ait; Paa
agnos meos, posas oves meae, cam supremi omnium
clritiimona» doctoris munere jwgau pro apostolica
sua auctoritate defmil, quae sii m rebus /scM et marum sana et constans ecclesias doctrina, a quovis
christiano, ut primum ei innotuerint, pleno fidei ob­
sequio ercipienda et tenenda eeee. Haec emendatio

dicit : ,,Cuius eet iudicare de verb tentu et interpretar

mihi

tione sacrarum Scripturarum" ; et potuiteet etiam ci
*

gorii XVI, qui spectat ad decrete ubi proponitur, quid

tare multa loca bene nota sancti Augustini, ubi ap­

«it sana et constans eocleeiae doctrina.

triumpho sanctae

opere de
sedta serio sibi banc À
obiectioneoi in alia forma proponit, et aerio respondet

iQ capite V illius operit tub numeris 11 et 12: ,,Obiicitur ex praetenta contradictione doctrinae divi/Thomae, qui uno loco dicit editionem symboli pertintre ad

papam, iu alio ponit ecclesiam teu doctrinaœ'eodeaiae

videtur

continere aeneum

illius

loci

Gre-

Nunc quomodo haec conciliat

Et 4· deleantur alia verba incipiendo a verbo.

doctissimus ille pontifex ? ,,Sanctus Thomas, ait,, di­

,,Quoniam vero infallibilitas eadem est sive spectetur

stinguit inter motivum, quo creditur doctrinam ec­

ia Romano pontifice tamquam capite etc.", usque ad

clesiae eme revelatam, et hoe est ipea ecclesiae auctori­

finem capitis.

pellat ad ecclesiam.

r

tas, et motivum, quo creditur, talem doctrinam esae

Et 5° ut habeatur aliquod certum signum, quo ab

revera doctrinam ecclesiae, et hoc est auctoritas papae

aliis distinguatur decretum dogmaticum, nullum ut tale

proponentis." Et iterum n. 12: ,.Credimus verum ease

admittatur, in quo non adhibeatur consuete formula.

articulum revelatum propter voracitatem Dei revelan- B

toritatem ecclesiae; credimus quod ecclesia articulum'·

adhibitis suffragiis venerabilium fratrum nostrorum
cardinalium ecclesiae Romanae et acorum m wra
theologia magistrorum; quia abeurdum puto, quod

ut revelatum agnoscit propter auctoritatem pontifi­

teneatur totam consulere ecclesiam de rebus, in qui­

tis. credimus articulum ewae revelatum propter auc­

Ecce iuxta pontificem genesim nostrae fidei.

bus eet evidens, quod pertinent ad fidem constantem

Pontifex notam facit mentem ecclesiae. ecclesia notum

ecclesiae: aliunde semper dico illud necessarium esse,

cis."

facit censum depositi

revelationis, revelatio notam

ut aliquod consilium adhibeat.

facit mentem Dei, cuius voracitas est motivum formale

fidei.

in quantum mihi memoria sug­

Hic autem interrupta disceptatio est, et indicta

gerit, pontifices in suis decretis dogmatici» se gerunt

congregatione generali hebenda feris quinta proxime

ut fidem ecclesiae declarantes seu exponentes potius,
quam infallibiles interpretes sacrae Scripturae.

sequenti, patres dimissi sunt ab eminentissime primo

Et revera,

Pauca tantum addam, et concludo cum pulcher­

rimis verbis Nicolai de Cusa^ardinali» episcopi Brixi-

praeside, qui ait :

..Proxima congregatio generalis

nen»is: ..Nec est opus hoc loco investigare, an ideo

44.

verita» infallibilis «it in ecclesia, quia ad sedem illam
Humanam unitur tamquam a sede rivus ille veritatis
pri\ilegialrter emanat,

vel

Congregatio ganeralta septuagesima nona
1870 iunii 30.

quia episcopus ille R>

manus ecclesiam amplectitur, ideo ille episcopus ab C

halabitur fetis

quinta."

Eeria quinta die 30 innii 1870 hora octava cum

ecclesia infallibilitatem sortiatur, aut neutrum horum.

dimidio ante meridiem, iu conciliari aula Vaticanae

Quoniam

mu­

patriarvhalis basilicae
*
generalis reverendit
*imorum
patrum congregatio habita est ; cui interfuerunt quin­

tua adhaerentia exurgere infallibilitatem, sicut esae

genti decem et septem patree, nempe 33 cardinales,

t-itum

puto,

nostrum

hoc

quod

necessarium,

non

sit

ad

profio-

licet credere ex

humanum ab unione animae et corporis, ita et hic | 5 patriarchae, 10 primates, 77 archiepiacopi, 363 epi­

primatus ample titur ecclesiam, sine qua nou e<t et

scopi, 2 abbates nullius dioecesis, 9 abbates generales

ob quam est. ecclesia amplectitur principem, sine quo

sive praesides congregationum

una non essetl."

rum, usum mitrae habentes, 18 generales et vicarii

Quoad emendationes

vellem,

1° ut omitteretur

ordinum monastico­

generales; quorum omnium nomina, quae }>er assigna­

totum caput, quia doctrina illius capitis melius et

tores

sati» plene mihi videtur contineri in capite tertio.

indiculus patrum septuagesimae nonae congregat mnis
generalis, qui inter acta concilii acervatur.

2° Si retineatur, vellem ut titulus ait de supremo

Honutni pontificis magûterio.
3° Pagina 13 I. 6

locorum

accurate

Reverendus

descripta

pater dominus

fuerunt,

losephu»

exhibet

Rotundo

loco § quae incipit

archtepiscopus Tarentinus missam lectam celebrat it.

..Hinc" vellem ut concinnetur paragraphua sic: Hinc
narro approbante concilio. declaramus decreta Romani

Qua absoluta, et recitata oratione Adsumus Domine

* u Nicolai Cosani opéra pervestigavi, praesertim tree Libros B
dr concordantia catholica, quos semel et iterum perlegi, aed
irrifnrf fuit labor. Opto ut alinp altqois sit nobi* felicior in tuis
perveatigatipnibas.* — Hactenus optimus editor Romanus
Locum e Cuaano desumptum et ipse pervestigavi, et feliciori/
quidem successu. Namque in epistola cardinabo Qaoaui w ’
Bobemos secunda Z)e aat* commantcNto locus citatus totidem
verbis legitur, in editione Baaileensi anni 1MMS, p 887. cnm
nonnullis tamen varietatibus at sequitur: .Nec est opus hoc
loco investigare, aa ideo veritas infallibilis sit in eerkaia, quia
a*l sedem illam unitur, tanquam a aede rivus ille veritatis priyilegialiter emanet (sic), vel quia episcopatus ille eeeleaiam
amplectitur, ideo ille episcopatus ab ecclesia infallibilitatem
!*ortidtur; aut neutrum horum, quoniam pnto quod hoc non sit
ad nostrum propositum neceMarium. Licet credam ex mutua
adhaerentia exurgere infallibilitatem, sicut esae humanum ex
nnione animae et corpori*, uti Cyprianus dicit ecclesiam esae
in episcopo,- et episeopam in eeclesia : ita et hic primatus amplec­
titur ecclesiam, sine qua non est, 'st ob quam est : ecclesia
amplectatur principem, alae quo una non est. nec bene persistere

qua exhibuerint, quae iuxta litteras apostolicae Multi­

(7▲

j

etc., eminentissimus primus praeses dixit .
,.Cum iudices excusationum officio suo functi aii-

potest absque satatur* ta usitata.*

plices inter diei 27 novetnbris 1869 congregationi ge­
nerali proponenda sunt, brevis ea de re audienda est
relatio, quam reverendissimus dominus subsecretariu»
ex ambone recitabit."
Qui .unbonem conscendens haec ad patres habuit :

..Eminentitaimi praesides ac reverendissimi patres,
aliquot concilii patres ex gravioribus causis \eniam
a concilio discedendi petierunt; scilicet:
1° Robias .Ann arehiepisiopus Berytensis ob habi­
tualem graviorem infirmitatem, M-mo auctam;

2° Basilius Nasser episcopus Helio|.olitanus ritus

graeco-melchitici.

ob

gravem

infirmitatem iam

a

mullo tempore contractam;

3° Petrus Wilmer episcopus Harlememis, ob ion-

|inuam infirmitatem;

4a loaiihas Purcell arehieptacopus Cincinnatanris

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA NONA BOiunu 1870

M9

propter plurime
*
auee dioeoea» neoaautatre, nuper
*
rime valde auctae, et'malam valetudinem quâ Romae
fere continuo laboravit ;
5· Raphael Popow epiecopue administrator Bulgarorum, ob grave periculum animarum ex conatibus
assiduis schismaticorum imminens;
* loannes Conroy episcopus Albanensie in sta­
6
tibus foederatis American septentrionalis ob gratis­
simae necessitates, quae eius praesentiam in dioecesi
quam instantissime illico requirunt.

830

capita iam loquuntur, vel ad discussionem generalem
aperte redeunt, vel eadem argumenta, eaadew cita­
tiones, easdem difficultates aut objectiones iterant
reiterantque. ad ultimas paleas triturata. cribrata,
ventilata est illa grt' is quaestio. Privilegium Petri in
successoribus omnea patres corde magno et animo vo­
lenti agnoscunt atque affirmant.
Quae cum ita sint, rectius fuisset amboiiem vitare,

venia mihi concerea non uti ; innuo quidem oratoribus,
qui nomina dederunt, facundi silentii bona atque com­

.Judices excusationum allegatas discedendi causas

moda eum humilitate atque obsequio domi praedi­

satis fundatas at(|ue probatas agnoverunt, atque prae­

care. Hoc erat in votis, et rite tacuissem, ri iam de­

dictorum episcoporum petitionem exaudiendam sua­

creta

serunt.1*

veritas de summa potestate Romani pontifici
*

tn pa­

Hac relatione perlecta, eminentissimus primus
praeses patribus dixit :

st orre eccieaiae tum extra concilium di
*|»crBos.

tum

.Postquam causae, ob quas praedicti

fuisset

quod

sufficientibus

proj>orita

verbis

in concilio etiam oecumeuico <x>ngregatoa.

episcopi

Quod si

haec clausula capiti tertio inseri iam non potuerit,

veniam a concilio discedendi petierunt, judicibus ex­

ut in capite quarto detur ipsi locus sive in «apitis

cusationum sati
*

rerpore. sive in canone qui capiti quarto irepondret
*

fundatae atque probatae visae sunt.

feverendissimi patre» qui has causas sufficere censent,

enixe postulo, et plures mecum postulant patrre.

ut venia discedendi eisdem tribuatur, surgendo assen­

Etenim infallibilitatis charisma ex ipso primatu

fluere nemo non videt: unde infallibilitatis definien-

sum suuin manifestent."
patribus,

dae fundamento deerit «liquid. nisi fuerit declaratum

..Causae discedendi probatae sunt a congregat i one

hanc vero integritatem >onstituendam. meo quidem

Et

surgentibue

fere omnibus concilii

id omne, quod complectitur doctrinae integritas.

eminent issimus praeses subiunxit:

Ad

indicio, requiritur ut plene definiatur. Romani pon­

generali."

tificis supremam potestatem iure divino comple ti epi­

Deiu proeequutionem diacusrionis his verbis in­

scopos vel in concilio oevumenno adunatos mmu* enim

dixit :
..Continuabimus

hodie

specialem

catholica doctrina circa infallibile vicani Christi ma­

discussionem

quarti capitis schematis primae constitutionis de ec­

gisterium obscurari facile [Miterjt. quin et enervari

clesia Christi."

atque ad rei substantiam quod attinet fere extenuari.

Haec autem vobis,' emuventisrimi et

Ad ambonem successive vocati sunt, Renatus Ser-

revvrendis-

gent episcopus Corisopitensis. Dominicus Zelo epi­

riini patre», quos minime fugit errorum nexu
*,

scopus Averaanue. Conradus Martin episcopus Paderboriienris. Petrus Maria Ferri» episcopus CaaalenBis,

bus notissima est praeteritae aetatis historia, haec, in­
quam. vobis digito quasi signare >uffiviat. probati mi.-

.Amandus Maujioint episcopis Sancti Dionysii Re-

bus omissis, quas ibi congerere tam pronum quam inu-

qui­

unionis. et Augustinus Vérot episcopus Sancti Augu- C tile et inopportunum esset. Duo tamen sunt rationum

stini.

Episcopi

momenta, quae vel currim delineate id efficiunt. ut

autem Guastallensis et' Zamorensis'

sive in tertio rive in quarto rapite definiri oporteat,

veniae loquendi renuntiarurtt.

Romani pontificis propriam auctoritatem super <prod­

ORATIO

ii bet concilium eminere. Ac primo quidem illud quod

reverendi *
patri domint
Sergent
epitropi ('orinopitengù h

expresse docuit Lateranense V, non <kvet ut retient

Haec autem sunt

Laternnenria

verba quae ad rem nostram referuntur’

.Solum Ro­

Vaticana synodus.

Eminentiaaimi praesides, eminentwvrimi et reve­

diligenter quaeso notetur Itare

rendissimi patres.
In generali de hoc schemate discussione loquuti

manum

sunt septuaginta et quinque concilii paties, e quibus

auctoritatem

quinquaginta saltem loquuti sunt de infallibilitate

conciliorum indicendorum, transferendorum ac dimol-

ppntificem

forma loquendi» pro tempore existent em. tamquam
r
*
su]

omnia concilia

habentem,

tam

pontificis Romani; iam de quarto capite scilicet in

vendorum plenum tus ar potestatem hal-ere. mriutn

discussione de infallibilitate loquuti sunt ad minus

ex «arrae Scripturae tretimonio. dictis

triginta oratores.

*am torum

patrum ac aliorum pontificum etiam, praadecereorum

Octoginta concilii patres sermones

fusiores, immo etiam non pauci fusissimos de hac re

noetroniqi, «acrorumque canonum decretis, «ed pro-

In discussione generali anticipata

«pria etiam eorumdem rem iliorum conG^ioric marii-

fuerunt omnia argumenta da quarto uapita. Ex rerum

frete constat/'
Porro a dominationibus vestris, eminentiwdmi et

iam habuerunt.

necessitate

reverendissimi oratores,

qui de

quarto P

illuetrireinii

< Arfirumeatam : «Episcopos Consopite·»· proposait dicen­
dam, abi de suprema Romaai pontifici· auctoritate fit senae,
hanc ease m pactore· errieriae tarta extra concilita
*
âûptreu,
tam m amitte» rfiam oeettmemeo adtmaio·. Banc additioaem
*
sallateans praetermittendam ne catholica doctrina de hdhlUbflitate Romani poatifid· obsruretar immo iairmetar. Piari-.
bn» argumeatis hniusmodi conceptum evolvere aegremo
*
Set
at conqueri undique patres visi sint. Primus autem praeses
turgens dixit d : , geTereadissime domias, haec non pertinent ad
discussionem capitis quarti , rogo igitur te ut renias ad observationee vel smeadatioaes proponendas saper caput quartam
de quo agitur
*
Pauca alia addidit orator; et demum finem
dicendi fheiens, sequentem caaonem proposait . ,Si quis dixerit
▼oluisse Christum ecclesiam reipublicae mOre administrari sal­
tem in concilio ot· ·ι_ :-o adunatam quod Romane pontifici
aoa suhest; anathema r V VHens entem senuonem suum ni­
mis molestum patribus esso, dixit alia adhuc eo adnotaada ha­
bere et'aiium caecem proponere rolls, red haec osais «d
secretarium transmissuram.
*
j

Curcn. gunu. ww» UL

*.
j^atre

rogo,

utrum

tuto omitti p
*wo

arbitrandum rit expressae doctrinae I^teranen-j' in­
novationem. post tot errore» diffuso, jxwt Man i An­

tonii de

Dominis. , Richer ii,

lansrnianorum, Taoy

burini, Febronii. Eybel et aliorum scripta, qua-

m

lucem vitamqpe revocari hiree diebus nostri
*
conspici­

mus?

Equidem

omiha

praeteritorum

rencilioiurn

verba ner poree nec debere in praeacuti sv ninth iterum
deacribi, probe scio et libentiarime fatrer

wd ea tan­

tum quae ad rern nostram fat iuul. ea quorum praete
ritio in damnum vergeret ventatis, et quae ni-i

inserantur. praeiudicnim aliquod quasi luridieuic
(comperta ret «tiim vaferrima theologorum subtilitas
*
praejudicium rnquauj non qmxilibet neque ton temne:

> Ex balla flutor aetenuu Leoab X ia eaae. Latona. V
•dita — Muwi, XXXII, M7 c.
W

'

A. SESSIONES PUBLICAE ET CONÛREGATIONE8 GENERALES

931

dum afferrent. Negari nequit ex'concilio coadunato
nullum detrimentum afferri iuribus, quae Romano
pontifici divinitus ooUata sunt Episcopi enim quam
*
quam in partem iurisdictionie universalis exercendae
vocentur, plenitudo tamen * iurisdictionis remanet
penes Petri successorem, cuius potestas ex concilio non
plenior efficitur, sed in eo solemnior exercetur; cum
Petro enim indicamus, decernimus et definimus, cum
Petro suffragia inimus, cum Petro quidem, sed sub
Petro. Haec autem subordinatio, tuam Christus vo­
luit, instituit, expressit, curnam reooaretur a nobis?
In altero argumento vobis proponendo, etninentissimi et

reverendissimi

patres,

brevitatis

iterum

cultor ero observantisaimus ; et ideo, spero, nemini

molestus. Ex Pii VI bulla Auctorem fidei exemplum

ultro se

nobis exhibet,, quod sequi multa suadent,

939

quidem iudicant ac definiunt, et certiMinw; non vero
magi» nec verius cum Petro, quam sub Petro, qui
solus tam ipee quam eius successor supremam in ec­
clesia seu dispersa aeu coadunata auctoritatem retinet,
cum nullo dividendam. Ecclesia scilicet cum societate
civili, et potestas ecclesiae cum suprema potestate in
nationibus mixti regiminis confundi minime potest :
neque si ordo procedendi a comitiis politicis emanat,
ideo ab episcopis norma et methodus concilii prae­
signanda erit. Negandum ergo, ut in scholis mo
*
est
loquendi, negandum est plane suppositum, quod ta­
men nullatenus sufficit; red qit finis hisce molestis­
simis ac periculosissimis controversiis imponatur, de­
claranda est veritas.
Declarandum igitur et luculentissime, potestatem
ordinariam

et

immediatam

in omnes ac singulos

immo iubeut et imperant, in tot rennn conversionibus

pastores non extra concilium ease cohibendam; quin

ac sedis Romanae angustiis. Die 28 augusti 'anni 1794

immo eanidem nec minus supremam, nec minus imme-

de famosa cleri gallicani declaratione ne verbum, B diatam

opinor, habuisset Pius VI, nisi ab improba synodo

singulos et

universos complecti

etiam in concilio oecumenico congregato.
*.

pastores,
Declaran­

Pistoriensi ad id fuisset coactus, quae suo·-' fecerat

dum inquam adeo disertis ac luculentis vcrbi>. ut num-

Itaque sic expresse bulla 1Φ
*

qmun ulterius, expresso vel suppresso vel imminuto

declarationis articulos.

quitur: ..Quamobrein, quae acta’ conventu)» Gallicani,

mox

ut

prodierunt, praedecessor noster venerabilis

Innocentius XI .... post

autem expressius Alexan­

der VU1... pro apostoli
*
i sui muneris ratione im­

catholici hominis nomine ea

proferantur aut

*
typi

mandentur, quae plus minus ve ad Eybelii errores ac­
cedant, qui

scribere

ausus wt.

voluisse Christum

ecclesiam reipublirae more administrari, ciquc qui

nulla et irrita declararunt,

dem legimini opus esse praeside pro bono unitatis,

multo fortius exigit a nobis pastoralis sollicitudo...

verum qui non audeat se aliorum, qui simul regmU.

tot vitiis affectam adoptionem velut temerariam. scan
*
dalosam ac praesertim post edfta jpraedeceasorum

negotiis implicare.

nostrorum decreta huic aposlolioae sedi summopere

vobis magis placuerit, saltem in quarto, sive m capitis

probarunt.

resciderunt,

iniuriosam reprobare ac damnaro, prout eain prae­
senti

hac-

nostra constittTtione reprobamus et dam­

namus, ac pro reprobata et damnata haberi voluiaus/
*

Quamobrçm propono ut sin minus in terii » capite

coqiore ‘sive in canone, qui quarto capiti n
*|Kindvat,
clausula

inseratur:

potestate m episcopo
*

suprema Romani pontificis

tum extra concilium disperso
,
*

Nunc vero nullum laedere et neminem ne con­
tum in concilio etiam oecumeniev cqnijretpitos 'Canon
*
dixerit. voluisse
tristari quidem ex animo quam maxime cnperem; sed MiW) aie enunciari potest : S/ qui
rem vulgatissimam in mentes vestras non rex ovare non V Christum ecclesiam rripubbeue more administrari.

possum, quae i&mdiu inehoata fovetur, amplificatur,

saltem in concilio oeeumenico adunatam. quod Ro­

protrahitur.

mane pontifici non subsit : anathema sit. Et hac
*

Vel a primis huius synodi initiis urbis

et orbis querelae et postulationes percrebueiunt ad­

ram sapient i bus dicta sufficiant ; quod addi

versus ordinem in concilio servandum plure
*

possint, nemo non videt.

ob ra­

eo

facile

tiones, atque ob hanc potissimum, quod inconsulto

Ulterius tamen sermonem ducere nolo, ne ultiu

concilio a Romano pontifice tantum ordo ille fuisset
adornatus et promulgatus. Hinc dictum est, et etiam

quod sit necessarium praesens discussio protrahatur.

dicitur, concilii maiestas obscurata, restricta libe itas,

pericula non leviora sed gravissima, quae ex duration
**

Plura enim eunt m conspectu et ob oculos omnium

Alterum ex |vartx‘ lai

et vis in dubium revocata: sic in libellis, in epistolis,

huius discussionis enascuntur.

in ephemeridibus apud Germanoe, Anglos, Gallos,

eorum: namque fideles tanto tamque diuturno contro­

Iis praeludere nonnulli visi sunt; quae

versiarum aestu turbati enixe postulant, ut tandem

Americanos.

nisi mature praecaveantur ....

aliquando definiatur quid tenendum, quid reiirien-

dum sit in eo, quod ipsam fidei regulam et salutis

Eminentinsimus praeses cardinalis de Angelis.

fundamentum apprime respicit. Alterum vero s|>ectat

Reverendissime domine, haec non pertinent ad dis­

ad presbyteros: evenire facile potest, ut superiorum

cussionem capitis quarti; rogo igitur te» ut ad argu­

exémplo allecti ac suo ingenio nimium indulgent
.
**

mentum, ad probationes, vel ad emendationes pro- < nostram
ponendas transeas.

auctoritatem. eius .ambitum et conditiones

D curiosius examinent,

fundamentum

labefactent, de

iuribus episcoporum et presbyterorum officiis dispu­

Reverendissimus orator. Hic est finita alludio; et

tantes ultra id, quod verum est atque rectum, iura.

si eminentia vestra permiserit ad argumentum tran­

nostra et officia sua cohibeant. In haec animum inten­

sibo.

dentes

Undenam vero huiusmodi querela, nisi ex eo quod

Romani |>ontifi<is auctoritas non integra, qualis ab
ore

Christi

processit

admittitur?

nisi

quia

inter

Christi vicarium et episcopos, praesertim in concilio

ad

optatum

fmem properabimus, in eoque

sistemus pedem, fauste scilicet
*
penitus declarata veri­
tate. et eo melius, quo citius declaretur.
Habeo adhuc adnotationes et canonem, sed tra­

dam secretario ’.

adunatos, primatus quasi divisus fingitur et supponi­
tur? Quo sensu nimirum, liret singuli papa inferiores

reputandi sint episcopi, adunati tamen fere dimidiam
pence ne retinerent auctoritatem ; quae nisi ad alteram

parteiu, quam obtinet papa, aboereerit, auctoritas ipsa
non iam amplius erit integra; quasi vero vel in con­

cilio ad exercendam partem iurisdictionis vocati, non

inferiores ac subordinate manerent. Qui cum papa

i Quae tradidit raverendlMimiu orator, base enat;

.Retento schemate quoad rahataiitiam, emendationitei iam
*
indicati
seqae&tM adiungantur:

.1. Looo , docemus et declaramus
*
ponatur : docemus et de­
finimus.
•S. Looo ,quid
retas fidet et atornm ab oalveraa eceleiia
Uraqaaa de fide teaeadum etc.
*
aimplidter dicatur; quid tn
retae fidei et morum ecciemue unwerenli tenendum uet reîjetaMhMi prepend.

»88

984

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGESIMA NONA 80 rami 1870

* fi mp tat em non receperunt, sed una cum Petro; «equi­

ORATIO

tur quod a sancta eerie perquirenda sit evan gei icae

revrrendi patri» domini Dominici Zelo
epitoopi Avmaai'.

doctrinae verita», et eum ea iwesRario >it fidei unitas

conservanda, dum haec veritas sit via si\e ad a posto! f-

Eminentmimi ac reverendiaaimi praeridea, cmi-

nentiaaimi ac reverendimmi patres.

cam doctrinam certo habendam, sive ad apoetolivitatis

notam conservandam.

Cum sancta eedea utpote petra,-advenm» quam

Quoad alterum argumentum ex talione mdefecti-

portae inferi nen praevalebunt, inconoueaum «t fidei

bilit&tis ecclesiae desumptum, qui» non videt, quod

firmamentum, fatenda eet

veritae illius sententiae,

οπή) impossibile sit saepe convocari concilium oecume-

«anctae eet)» dioo, in docendo infallibilitatem : tam
arcte ccni&a eet veritae de qua agitur cum principiis,

nicum, vel exquiri consensum ecclesiarum, et defini­

tionis dogmaticae foret nécessita» ne «qw ecclesiam

quae omnis catholicus t eoe re debeat, ut his admissis,

inficiat, necessario aequi ut admittenda'it regula fidei

Haec eet via tuta et- compen­

suprema et ultima ae semper sub»i»(en». fivrpeluK et

diosa, qua eola omnis contentio cessat ; ad quam viam

numquam in sua existent ia interrupta, qua siatnn

facilius assequendam. pauca mihi adnotanda videntur.

enerve omnes profligari possint, ne ultro progredian­

etiam illa admittatur.

1° Cum ad aliquid definiendum ut fidei dogma

tur ot gregem Domini inficiant; sicut viabili- e
*t

ab omnibus lOiiepici et audiri

duo necessario requirantur, primum ut illud continea­

ipsamet ecclesia, ut

tur in divina revelatione, alterum ut reepiciat unifor­

valeat, et populorum seu simplicium nenq»e omnium

etiam

mitatem in credendo, quod eet praecipuum in ecclesia B captui

rudiorum

accommodata.

plene

bonum ; et eum rei cardo in eo versetur, utrum summo

ikXOdit. quoti promimftone
*

Huc

<le perpetua nem|M‘ * hri-

|Kmtifici, «ο ipso quod aliquid revelatum ease pro

stianae religioni» conservatione a Christo factae non­

suprema sua auctoritate et muneris plenitudine de­

nisi m eceleeia catholica seu Romana sortitae sunt

cernat, hoc <|ebeatur mentis obsequium, ut illud tam·

plenum exitum suum, non oletantibus innumeri·» pene

quam revelatum certa fide admittatur, an vero certa

internis atque externis difficultatibus ac iugi ιό«·
spiratione tot eius adversariorum mi eam. m fieri

fide tum demum.admittendum sit, eum de ecclesiarum
consensu conetitent ; mihi videtur omnino necessa­

fiotuisset. pmitup abolendam.

rium, ut <Oneilium Vaticanum in principio prooemii

eccleeia ita ex sjwxiali Dei providentia instituta «-st.

Haec uulcrn Romana

aperte declaret ac definiat, 1° certo constare ex divina

ut quovis tempore omnibu» hominibus per eam -oppe­

revelatione. Romanum pontificem Petri sucrresorcm

terent media idonea ad salutem sihi comparandam-

plenam jiotestatem seu infallibilem in docendo halare

Talis igitur quovia teni|Hvre iierseverarr delwt. ut ab

auctoritatem, eiusque dogmatica decreta <
*ee

omnibus eognoacatur et a quavis -ecta nii'itef seienia-

promis

irreformabilia, etiam antequam accedat evlisiw <on-

hir.

sensns; 2° definitionem ipsam rwpicere bonum <im­

pontifex non esset infallibilis in rebus fidei morumque

mune ovlesia
*'

*01
1

universalis in credendo.

Iam vero talis non e»wt eeekvia. si
* Romanus

definiendis.

hiut· sequantur probationes, ad quas <x„-

2° Vellem, ut a con< ilm Vutn ano de»-lararv’ur .mmi-

planandas opto, ut a concilio Vaticano cimncientur

sus verborutn proniiasionis Christ i beato Petro et eius

el proponantur duo invictissima argumenta, primum C smxs’ssoribus, iuxta universalem et jerjvetuam «·»·· lé­
deMimptum ex ratione apostoliritatis, alterum ex
siné-traditionem, nenqw' quo wnsu verba illa ab initio

ratione inde feci ibilitatis eo Ireiae. Rationed hae sunt :
*um
q

illa adeo sunt clara. js’rspirua. illustria, ut nul­

usque nunc fuerint intellecta et promulgata a nm-

Haec est ratio, quia non d«
*unt,

eiliis generalibus.

lum omnino relinquant ambigendi locum. Nam quoad

qui promissiones a Clin-to fwlas l>eato Petm et eius

argumentum ex ajxiatolicitate. cum ecclesiae ab apo­

succeworibus non reete accipiunt ; unde «xmdendeæ

stolis fundatae omnes subversae sint, et una tantum

ausi sunt, constitutione
*

steterit etxdtwia Romana, quia firmitas a Christo per

non

Romanum jxmtifirem derivat, et apostoli personaliter

omne»

halieiv

*
pontificia.

dogmatica» vim

propriam et alwdutam ad obligandum

fideles

ipMwnpie

particularium

cceloiarum

paatorea. quousque fuennt ar<eptatae ab omnibus epi­

w3, Pro .errare bod posse
*
ponstar: ab errore eervan m
scopis sive dispersis *
i\e m concilium general·· con­
rnaaem,
*
,
gregati»».
.4 Bodem loco, pio periodo sequenti, dicatur simpliciter;
et hanc Hornam pontificii praeropativam, puacum we eri et
3“ Ad verba ..et cum h'lorentmo com dio' pag. 12
triitu
eeclcstae infallibiliià», quoad ambitum
lin. 22 [7 à nJ addendum *··
»«
puto *·»■. rom-w· <>. Haee
ae rwi lanttMn patete, ÿaastuto· iria porriÿthtr.
est ratio, quia olim a nonnullis gnllnanis iul tempus
..tfddstiir canon : S» pate dixerit, Aomanam pontificem,
inter orciimenir.i
cum, tupremi pactori» ac doctoric mimere /Wngenx, yaid m ' subdubitat uni fuit, utrum <*»>el
rrèuM fidei e< moram eccleeiae warverseAi tenendum eit tfl aceeiisenduin. idque ad prae- avi-mla» omnium ad­
reiiciendum, proponit, per aeeietentiam divinam ab errore non
eervari immtmem, aut huiutmodi ipviu» decreta ret tuduSa cjfece non e<M irreformabilia, aut iiedem verum mentit aoten*sm et oberfuium poeee detrectari, donec de ostensa epiteoperam vel etiam fidelium cvnetderit; anathema vit
*

1 Argmneatihi: «Episcopus 4τβΓΐωα" exposuit duo requiri
■ad fidei dogma: 1« ut contineatur in divina revelatione. Ϊ· ut
respiciat nniformitataai in credendo. Petiit auUm ot per con­
cilium declararetur 1· certo evastare ex divina revelatione Ro­
manum pontifieem Petri Mcceeehrem plenam potestatem seu
iafallibill^i auctoritatem in doceudo babere, eiusque decreta
«•m prorsus irreformpbiUa; g® definitionem ipsam respicere
bonum commune eodoaiae universalis in docendo. Petiit etiam
ut definiretur oenstts verborum promissionis (fuisti b. Petro
et eias successoribus insta universalem et perpetuam ecclesiae
traditionem. Et demam emendationes proposuit quas leguntu^
»ub num. 19, 20, 2®. Praeterea in linea
abi dicitur , vi
assistentiae divinae Ipsi promissae errare n^-aV
****
addendum
dixit , tum cum inquirit veritatem aHgenda media quae sibi
aptiora ridebantur ad aguitieaem vnrftatis, tum c·· supremi
omninaarchristianorum doetoris munere ftd^uns pfb apostclica
sua auctoritate definit4. Abdidit quoque aliam eMBdationem.
quae eet sub num. IV
*
,

versariorum rav i 1 hit it >m
*s.
4°

Optandum,

ut

loncdmm

Vaixamim nitei

prêt and o illa \erbA concilii Elocent ini iti eadem pagina

..plenam potestatem limlitum eru
*e

a Domino no
*tm

lesu Chrirto'· aperte declaret, concilium Elotvntiiium
p>er verba citata implicite adinisime infalhb»)datem

Romani

*
pontifici

in

docendo,

bbemni si constat,

nulla addita restrict lone. Romanum pnntifrem habere
in univetwim ecclesiam, qnan· non

plenam

constet h^Kene etiam plenam dov
*endi

potceiatem. i uni

docendi jvototas sine dubio sit jiars |sit<
*tat

»iae,

immo

potestatem

imisuandi

mm

ec< le
*ia»t

icam

is

^siteetato constituat

totam

seu

iurisdictionis.

dietinctam nimirum ab ordinis j>olestatebos-v^e ,*
t
igitur, ut a com dio Vatican·» dbtd statuatur, ut quod

implicite

saltem

a

umidio

Florentino

definitum

fuerit, nunc aperte definiatur. Quare iuvabit mjper
hftr re verba «ancti Bohaveuturae re· itare: ,,Credibilia

ΊΓ"'
..

b

TT

A. ifc88IONE8 ΡϋΒ140Α^Τ 0Ο1ί(}»βΑήθΐα8 GKnnuUts'

MS
uiultiplicaq dupliciter potest iaidîigir vèi quantum a tem
^nXv>ni&r.
*

vtdi extra coqptpun, niai desipSri ex

-j hovorun
i------------articulorum
_—i—i. -additiboeçqs^yel
jc.:,------------1-----ûppjeùte vulimua Ergo eociesiÿdooene ttetimonium ■
ad
quant-j.
mit ad
.■übpliciterâm exphnatiohd&a 8i frnf>."itidr inWli- ‘perhibet de .sb.îpdb, et nos ère&imua, quia varum eet
testimonium eiua, It ponqMum habemus, quia ab
gitur.sicjoon est couoedandüm fidam profedusa qban
*
tum ad credendorum multiplicationem-; ai secundo assistente Spiritu veritatis «nanaL-Ergo dttm seftoo
sic. profitât asoundum processam temporis, quia
■* —
tificia, eamdem tegulam
1—·-------asqna—
quod- uno tempore orodsbqtnr implicite et quasi uno '·mur.
------ ---------- — .--------------,------,-------- __
veritqtis
Spiritus
qqi inforinat
. articulo, processu temporia explicatum eat, dÇ quasi ^eoefiniam docentem, eique adspiret aa erret,
pariter pontificem illustrat in inq«ikilio<U yerintis,
distinctum in multa credibilia."
y--

5’ Lin. 8- pag. 13 [7 ■ , j post verba .^Romapusq
pontificem" hoc addebdum puto: «l.ie suo tqje.leg
*-'
time reguqntept, vol: et pro tempore eritientem, ad
vitandam illam distinctionem inter aodqm «ôedeotam.
60 Εΐη.Ίδ (a s* ad verba/„vi assistendae divipae
ipei, proiiiweaeerrartnon porie" censeo haec adlncienda

ne in cmmMu inducat Jr. Hanc sententiam. detendit
Mekjtioi Canui *.
"T
' Re'quidem vera oause effiôieas’iafallÿûlitalia ^
RoTnani pontificis injebus fidet et inorum definiendis
esC assistentia Spintus sancti : sed /haec assistentia ad

dqp ȏ extendit, scilicet ad utqumitionem veritatis,

-Jum rirm.inquirit vtntatem eiiÿendo media, et ad veritatis intellectum, quo fit ut ex gratia gratis \
quae tibi aptiora vicUbuntur ad agnitione^ veritati·, data in bonum catholicae societati», pontifex Moesos
tym nim tupremi omnium chrielianorum doctorû sicut caput ecclesiae neque diligentiam, curae et la<^
munere pagent, pro apoitoUTa tua auctoritate de·· B borea praetermitteret, qui necessarii ad
esse.

2.

uoeodndam preerequifUntur.
Fructus iete divina' mi^
Haac est ratio, quia non desunt, qui, ut na"
lumnisutur Romanos pontifices, jiicunt aditum aper­ stentiae be prodit, scilicet recta intelligentia et βχtum -iri latissimum in hac definitione, supposera» ceUea» veritatis propositio in definiendis. Hinc ·*
quod Romanus pontifex aemper ac voluerit pro auo duplici modo se (jabet assistentia erga Romanum
lubitu definiat ex arbitrio, et nylla tessera in magi­ pontificem Agiilicet antecedenter ad veritatis inqui­
sterio. At nihil absurdius; nemo enim ignorat ex sitionem, oonoomitanter ad veritatis intellectum et de­
arbifrio agere pontificem non posse et ‘nulla tessera finitionem. Nam'generalis regula est, ait sanctus
., obligari in magisterio. Nam per pontificem Christus Bernardinus Senensis, quod quandocumque divina
eet vere auctor doctrinae catholicae, quam oretenus gratia eligit aliquem ad aliquam gratiam singularem,
tradidit apostolis, et apostoli .ex parte scripto con­ ad aliquem statum, omnia charismata donat, quae ei
signarunt, ex parte orali traditioni, quam patres personae et eius officio necessaria sunt. eKillum co­
* fideliter et eccjeeia tredidenujf atque commiserunt.
piose decorant. Propterea vel dubitandum est de tali
Igitur pontifex antequam definiat, §cripturaa^et
exeistetilia promissa, vel si concedatur, quod est in
traditiones scrutari omnino debet.
’
—'
^dubitatum, hoc ipsum confiteri oportet, quod ponti­
Hinc primum hoc elementum statuatur pro exer­
fex inquiret et percipiet, tuto ac infallibiliter definiet,
citio magisterii pontificalis, scilicet ut innitatur ac proponet infallibiliter credendum.
super verbum Dei scriptum vel traditum. Unde pbuti- *
Tandem ad verba ex ultima paragraphe „in»uper
* fex nihil potest ex se, immo oportet ut adhibeat taedia C definimus, hanc infallibilitatem etiam ad unum idemomnia ad Scripturas et tradjtionee pernoscendas. Sed que obiectum me extendere", haec adnolanda eeee'. ex hoc non sequitur, quod iofallibilitas pontificis de­ censeo. Haec verba, ut mihi videtur, eunt obscura et
sumi debeat e consensu episcoporum ; nam surent om­ darent locum cavillationibus, nisi prius determinetur
nino, qui infhllibilit^em pontificiam ex consensu a concilio Vaticano, quodnam «it obiectum eoclmiae
tacito vel expresso, praevio vel subsequent! episoopotum ex Christi institutione, tum ex repetit!» solemn i,rum desumunt ; tunc enim inferiora in superiora in­ bus eius promissionibus luculentiseimisquc divinorum
fluerent, et caput a membri» penderet. Quamvis enim eloquiorum oraculis, tum ex sensu antiquitatis, trin
et episcopi doctores sint cum pontifice, magisteqium demum ex vetusta eccleaiae possessione. Et quoniarb
tamen eorum subeat correctioni pontifici», et iudicium dum eccleaia docendi munus fungitur, triplex officium
a pontifice emendari utique potest, nec in ae neo per exercet, testis scilicet, iudici» et magistrae, oportet ut
se est irreformajAls. Unde papa communicat quidem ad singula haec determinetur infallibilitaa Romani
irreformabilitetem iudicio qpiscoporum, non autem
pontificia Est enim testis docens sicut caput ecclesiae
. viceaersa. Ratio est, quia infallibilitatia influxus non in proponendis fidei veritatibus, quas a Christo acce­
ascendit ab inferioribus ad superiora, sed ab hia ad pit ; iudex in dirimendis controversiis, quq^vel fidem
illa descendit. Tametsi Spiritus sanctus etiam epi­ attingunt vel ad βχρι referuntur ; magistra denique in
ministerio, quo fideles in amnibus instruit, quae ipsi»
scopos assistat, tamen testimonium quo constet, epi' scopos Spiritui sancto adhaesive, eat pontifex, nam intemerata doctrina et moribus informandis o6nibi veritas conspicitur, ubi pontifex; ibi fabitaa, ubi ferant, eosque relut manu ducit ad aeternae saluti»
iter capessendum.
'
pontifex non est.
Neque dici potest, nesciri an omisso episcoporum
Cum vero inter controversia», quae ad fidem re­
consensu, papa adhibuerit nqcne Riligontiem, ut aasi- ferri possunt, potissima se at, quae afficit librorum
stentiam Spiritu» sancti personaliter sibi vindicet, et sensum, seu ut vocant facte dogmatice, nere·» est ut
eapropter personalem infallibilitatem. Nam hoc Miam concilium Vaticanum definiat, Rompnum pontificem
dici posset ad labefactandam ecclesiae docenti» et
in factis dogmaticis decernendis seque infallibilem
oecumenici concilii infallibilitatem, et exquirere: esse. Et ut lux affulgeat implexae huic quaestioni,
Num ne concilium quae damnavit et docuit, recte in­ constituendum sut a concilio quid veniat nomine, facti
tellexit? valuit n» revelata cognoscere in Scripturis et dogmatici, deinde determinandum ad illa extendi iutraditione contenta? exorbitavit ne a finihds magi­ fallibiUtatem Romani pontificis; alioquin inane ac
sterii? Si ita quis interrogaverit, quae parata foret supervacaneum esset magisterium et iudicium Romani
responsio? Adest promissio aasialtentiae divinae, vi pontificis in controversiis fidei et moram dirimendis :
cuius ecclesia nec felli neo fallere potest Idem dioqn- via lata peteret erroribus tum tbeoreticis' tum Jfcactidum de Romano pontifice. Esset no aliquis magister cis ingenti fidei et morum iacture.
vel doctor extra concilium val ecclesiam docentem?
Absit, cum nemo sit qui iudioet ecclesiam, vel docen*.Ds tsds Mssisf. Ub. V. eaph

ewjui1·»

τ

yr

.

ΟΟΚΟΜΟΛΙ^ό ttBRmAÎn.aBPTÜAGBMliA

An rect
.dixsrim
*
yqa, qpinontiMiini ·' reveren- A fallibilitate Romani pântiftris "Uoctrina. fere \itpque
dissimi patres^ iudioateA
w
'
tadeth mensura floroeriKeut ebangverit, qu
*
amor et '

r

<■
reterendi patri» domM Conradi Hratin epiaoopi
Paderboniemi·'.

>

fidelitas erga sanctam
apostolicam et qui rta? :
ctifholica' ipsa floruerit aul^alanguerit. In Germania
feW 1
nianiami doctrinam de infaUibihtatg Romani ponti­

. Emidt
les, eminentissimi ac reveficis ex cathedra loquentia communem fuisse, et qiud^i non *
oHm apud jheologos e societate lesu. and
rendiasiml
MpK in animo qOn set dk ipsa doctrina in yttiatu apud alios -fers omnes, famosus ille j^ostats
•chenaate nostro propoiha ad vos loqui. Quod ad nam > Pichler, testis minime suspectus in Ubre suo de theo­
attinet, unam ztantumanimadveruoaem n· farere logia Leibnitxii, veritatis pondere upper aperte testa-i
liceat.. '
' ,
,
1 p
tus est.; et' in ipeÿa Martini Lutheri mente i qm idea
Haec doctrina, infallibile^ em
*
Romanum ponti- primatu
*
Romani, pontificis ide^m infalTibilitatie cotP^-^
'
fioeid ax cathedra loquentem etiam epiaoopi· actu non nexam fuisse, collt/itar ex eiusdem ad papam la»-'
concurrentibus, haec/doctrina mihi quidedi carta et netrr-X epistola, io qua Romani pdntificis supremo
certireimq videtur, cam doclnna de ipsius Bomani
iudicio omnem euaravium 'adversariis Controversiam
ae
*
Romani, pontificis
pontificis primatu intime>et indissolubili, vinculo subiicietM. aperte^, prafitetusr
conneta. Nam quid, quaeso, eet primatua. iuris- iujliciuiii pro Christi ipsius iudicio Suscepturum esse, t
dictionis super ecclesiam, id est, super societatem cre- B Hânc memorabilem epistolam Liitberus sic terminat1.
dentium, super societatem, quae ex veritate Christian
*
v ,,Quare, beatissime pater, prostratum me pedibus tuae
ortum suum habet, et quae nonnisi de .veritate chri- ■ , beatitudinis offero, eum omnibus quae sum et habeo. .
stiana vivit T Quidnam, quaeso, eseet primatusliurisVivifica, occide, voca, revival, approbe, reproba, ut
dictionis super talem ecclesiam, nisi contineret etiam placuerit, vaem tuam forem Christi in te praraidriitiq
potestatem ipsi sgeietati veritatem Christianam atte­ et loquentia agnoecainl Si mortem merui, non re­
standi. sive etiam circe fidem leget et debreta edendi ? cusabo; Domini enim esv terra «t plenitudo eius, qui
Et quidnam rursus esset ius et potestas cire
*
fidem est benedictus in stacula, amen ; qui et te servet
in aeternum, amem Die sanctissimae Trinitatis
leges sanciendi, nisi ex altera parte, ex parte ecclesiae,
"
huic iuri et potestati responderet ius, officium eat. attni 1518."
leges ex animo acceptandi, id quod tamquanycredeuTempore autem febronianismi. etiam >n Get mania
dum proponitur revera credendi? Et quotqopo istius- doctrinam nostram plane obscuratam. quin immo
saepissime etiam odio et ludibrio expositam fuisse
modi decreta ex animo aoceptare, idque quod creden­
dum proponit tamquam de fide divina eredare pos­ equidem lubenter concedo. Et quis mirari piirei, cum
sunt, ai de istiusmodi decretorum infallibili veritate notum sit (et Ivaec ratio dari potest), jpod omne fas
et nefas ecclesiae saeculi doetoresT^dmermt. cl alum­
non absolute certi sunt?

'

nos produxerint iugi auctoritatis impatientes, novarum
Nam moralis certitudo (pace id dixerim eminentimmi cardinalis et arehiepiscopi Vindobonensis,
rerum amatores, antiquae traditionis contemplor·’
cuius caéteroquin magna apud me eet auctoritas), mo- C Sed veritas obseumri quidem jsituit, deleri non potuit,
ralis. inquam, certitedo.-id est, illa certitudo quae non Post tristissima illa tempora etiam Germaniae noura­
absolute omne dubium excludit, ad innumeras alias nv dica fulgida illuxit. Ex quo enim clariMimus ille
mihi plane sufficit,, ad credendum aliquid de fide sanctus npstrac religionis confessor archiepiscopus
divina non sufficit ; quoniam fides divina omne du­ ('olontenais Clemens Augustus iugum. quo libertas
bium absolute excludit, et iuxta declaratianem papae ervleJyptiea suppress· fuerat, fortiter excusait, et ec­
Innocent ii XI cum formidine, qua quis formidat ne clesiae iura invicto animo rex indicavit, ex eo tempore
*
vere recteque dici potuit :
non sit locutus Deus, omnino stare non potest. Nam etiam de Germania n.atr
Innocentius XI proscripsit illam segtent iam * : ..Pnsw' lam hiem» tranniit, imber abtit, et révérait: flore»
fidem stare cum notitia solum probabili revelationis, apparuerant in terra nottra1. Exinde enim ferv ubi­
immo posse stare cum formidine, qua quis formidat, que in patria mea revixit antiqua illa vera Gmnaniae
pietas erga sanctam sedem apostolicum ; revixit reli­
ne non sit locutus Deta."
Quae cum ita se habeant, equidem non video quo­ gionis et charitetis relue, qui tam miros non solum
flores sed fructus protulit ; revixerunt etiam scientiae
modo, negata Bomani pontificis infallibilitate. conse­
quenter ipsi non etiam abiudicanda sit suprema in salutaris vereque catholicae studia. Et hia quidem
ecclesia potestas, quae est legislative, id est quomodo tempore cuui. efflorescente rv catholica. etiam noetra
consequenter non ipse primatus ipsi ebiudicandus sit. doctrina in Germani
*
efflorescere coppil. coeperunt
theologi et canon istae hanc doctrinam rursus defen- Et ob hunc quidem intimum et necessarium nexum
inter doctrinam de Romani pontificis primat^ de D dere.
eiusdemque infallibilitate, .ob hunc intimum nexum
Celebriorum Germanorum tbeologoriim el renoni. mirari non possumus, quod, teste historia, haec do in- starum testimonia fuerunt nuper collecta, at ipaorum
auctorum verba reddit
*
aunt in libro peculiari, qui
scriptus eat a doctiesimo Rampf Monasterii in West­
variUta·
phalia. Ibi poeaunâ colligi ipaiaaim
*
verba, et ipeia·.
*
■ex
Htai et deetfeem t)·—*!»
tac ti n sMertt, et aima testimonia plurium hodiernorum theologorum et
canonistarum. qui florent in Germani
.
*
Coeperunt
igitur ex illo tempore theologi at canoniatae hanc <1 >cmat. Cbea Annie· Uiltab 4Mt as saisie lormkM
trinam rursus defendere, <ue|«funt catholic: hqn<
doctrinam innuere aut diserte declarare, nomino tan­
tummodo catechiamum a losepho Deharbe νοηβ,τιρtum, qui in usu est non solum in mei ipsius Padertarit taeisreM t
M·
*
bornensi dioecesi, sed iam in multia aliis dioecesibus '
pesa· stairs· MeakHaiaaab at BaMtaaasaeto. Neva· aataa
Germaniae. Coeperunt epiaoopi in litterio suis pasto
«aptae ra ia tares· potat at i* sasatataaltaa aab ses. t
et 10 et aMMeas· at àab na. 78."
• Deerat
*·
x (MMi > aeart. MI·, 'a. M."

• Otat. a IMS.

■i ttii'iiwq
'
'it
19

A. 8E88I0NE8 PUBUCAE BT COMÔBBGATIOlfW eBKRRA^M

MO

lalibus hanc eamdem doctrinam populo Christiano Λ erat, in hunc scilicet modum: Ammm_Rowsotriim
tamqutan doctrinam prolatam exponere: nomino tan- 'pontificem ... cum doctrmamde fiddind mdriim» pro
tum illustrissimum et celeberrimum episcopum Mo- sue auctoritate ia uMMraM erxleeiam definit, per
■ 'gunjinum, 'inter nos praesentem. Coeperunt denique . aeeidentiam Spiritui Meti ea infallibilitate gaudrren
ipea concilia provincialia hanJ
*
eundem doctrinam qWri
^ivimu
*
Redemptor ecdeeiam nam imtructam

7

, aperte profiteri : nomino illud concilium, quod anno etie. ivluit. Ab hac eminentiasimi cardinalis fortpuia
I860 sub auspiciis emineouasimi cardinalis de Geiseel nova formula duabus rebus differt : primam, quod -,
|~-12ploniae habitum est, et c.ui ego ipse cum nonnullis nova foriuula express^ exprimit, decqpta Homani
aliis illustrissimis'patribus’hic prapseutibus interfui. pontificis spectare debere universam ecclesiam, nam
f
Bene qpidem novi, plurimos in Germania pro­ diotpm est in formula: cdm docet pr9nprema na
fanarum scientiarum et etiam theo|8giae professores auctoritate univenqm eccletiam. Nam idT7quod dé­
ab indicto hoc concilio contra infallibilitatem Romani créta Romani pontificis spectate debent universam/
pont ificis insurrexisse, et nube in patria itiea carissima ecclesiam,, id' quidetd fere omnes theologi requirunt .. \
tristissimas turbas excitare: sed novi etiam inter istos, tamquam conditionem ; et bquidem credo?hanc condi- J
«ee
*
ad removendas
qui nunc tam acriter nostram doctrinam impugnant, tionem vere eti^n requirendam
plures difficultates historicas. Igitur hoc Unum est.
non esse palpés, qui prius eamdem profitebantur.
1’nde nuperriibe in Germania elucubratioues pro­ qud differt nova formula a formula eminentissiqii
*
I
dierunt. quae inscriptae sunt, iMllingvr contra Dôl- cardinalis.
linger, sive Dollinger antiquuif et IMIlin^er novus etc. RI
^Dicit qddem Retiam eutinentissimua cardinalis
Et quaenam quaeso auctoritas iis tribuenda est. qth a Cullen in formula sua: Romanum pontificem . cum,
remet ipsis delecerunt/bodie ' negantes quod heri doctrinam de fide et moribui pro na in uniiirnam ecaffirmaverunt f Alii in Germania banc doctrinam im­ rlemam auctoritate definit; sed, reverendissimi patres.·
pugnant, quia perperam intelligunt, semper,urgentes in his verbis exprimitur quidem, Romanum ponti­
vocabula personalis infallibilitatis, infallibilitatis ale
ficem suprema in universam ecclesiam auctoritate
Mvlulao, infallibilitatis separatae, et quae sunt generis .pollere, sed non exprimitur etiam hanc auctoritatem
•■iitsdeni: Ignorant igitur quod blasphemant. Svdde actu exerceri ; et equidem pro necessario habeo. ut
doctrina ipsa quae in schemate proposita rei, hactenus, etiam haec conditio exprimatur. Igitur dictum est.
• quia non erat mihi in animo de ea doctrina <»x pro­
Romanum pontificem, cum universam ecclesiam docet,
rt quidem pro sua suprema apostcliiJauctoritate.
fesso loqui.
,
Permittite igitur, revereijdisaimi patres, ut nunc
Alterum quo nova formula a formula emineualiquid dicam ad id. cuius causa hunc ambonem tissimi cardinalis differt. Irae est, quod Romano ponti­
axeeadi : et primo quidem permittite, pauba verba de fici infallibilitatem attribuit absolute, scilicet non re­
definitionis nostrae doctrinae formula. Quod ad me spectu habito ad infallibilitatem ecclesiae ; docet enim
attinet, ego cuivis formulae, quae definiendam veri­ absolute errare non ixvsse. Vormula vardinalis «st
tatem (nihil plus et'nihil minus quam veritatem) clare baec : ffandere Romanum pontificem ra infallil^Htate.
et sine omni ambiguitate exprimit, cuivis formulae <pui Irrue ('hrietue inetructam rire voluit rcciedlfm
ego libcntissuuo animo assensum meum praestabo; C nam..
Nos igitur in nova formula omisimus omnem re­
nulli autem formulae assentiam? quae ambiguitatibus
* et novis dubitationibus vel controversiis campum spectum ad ecclesiam. et absolute dicimus Romanum
aperiat. , Requisitis his conditionibus per «un formu­ pontificem esse infallibilem in definiendis rebus fidei
lam. quae in schemate exhibetur, plene satisfieri mihi et morum ad aedificationem doctrinae christianae per­
tinentium, cum universam ecclesiam do,et. Ha c igi­
quidem jvenvussuni est. sed quia multi reverendissimi
patres, et quidem ex iis, qui definitionem ipsam valde tur est nova formula, quae quidem ex mea humili
desiderant, nonnullas difficultates in ea deprehen­ sententia (non equidem propono vobis hanc formulam
dunt. fortasse omnes hae difficultates removeri et om­
noniine Deputation!» ; Deputatio me non iussit. mihi
nium iliorum reverendissimorum patrutn voto satis­ non mandatum dedit hanc formulam proponendi, sed
propono hanc formulam meo nomine M nomine et iam
fieri posset, si illi formulae, quae in schemate ex­
hibetur, haec simplicior substitueretur: Itaque no» aliorum illustrium collegarum) mihi quidem videtur,
traditioni a fidei rhritlianae Aordio perceptae1
revereuniseimi patres, continere omnia, quae iure de­
fideliter inhaerendo, ad Dei Salvatori» noetri gloriam, siderari (possunt. Continet primo causam infallibiliiwula» religioni» catholicae eraitationem et chriitia- tatis, id est assistentium divinam; deinde obiectum
norum populorum udutem, eam approbate conciKo, infallibilitatis, et eae sunt quidem definiendae quae­
docemu» rt tamquam dogma fidei deciaramu», Ro­ stiones fidei et morum, seu potius res fidei et morum
manum pontificem, cui ia pereona Petri a Christo ad aedificationem doctrinae chriatianae pertinentium.
eet: Tu e» Petru», et euper hOnc 0 ut loquitur etiam concilium Tridentinum ; et tertio,
Domino dicti
petram aedificaboseccleeiam meam; et iterum: Ego exprimit baec .formula modum 'ease manifestandi,
rogari pn> te, ut non deficiat fidfcQ^ua, cum pro nempe, papa infallibilis cum loquirar pro suprema
nprema na apoetolioa auctoritati univenam ec- sua auctoritate, cum unit «esam eodesiam docet. Etiam
Ύ demam docet, in definiendi» rebus fidei et morum haec formula hoc pro aa habet, quod eat simplicissima :
ad aedificationem doctrinae chrittianae pertinentium, quo simplicior formula, eo melior. Haec autem for­
ii amitientiae divinae,, errare non pone; ideoque mula est simplicissima.
Quod etiam addere debeo, mihi quidem videtur
huiuimodi Romani pontifici» decreta ex srse irre­
formabilia eme. Si qui» autem etc. ut in schemate; optime respondere·prscticis necessitatibus; nam ec­
aut, si libuerit, etiam addatur canon in huno modum : clesia solet tantummodo eas veritate» definire, quae im­
.Si quis direrit, Romani pontifici» fidei decreta non pugnantur. Sed quaenam, quaeso voe, reverendissimi
patres, quaeuam reoentissimis temporibus est impug­
rrwe irreformabilia, nisi on-esarrit conseasns ecetemae;
nata? Respondeo: doctrina,. infalUbileUt esse papam
anathema iit.
Haeo nova formula simillima quidem eat ei, quae- ex cathedra loquentem. Ergo definiamus eamdem
nuper ab eminentissime cardinali Cullen proposita veritatem, quae ab adversariis est negata et impug­
nata, et non respiciemus in hac dafmituttK *
1 infalli­
> 8. Agslbo sfM. sd tapttat ia eeaciL sera· VI ap­
bilitatem errleame, Non determinesnit» tauooem, quae
probata. {Maasi, XI. MS a]

' ’* «
**T

’’W

Ml

CONGRMGATIO GKNKRAU8- 81PT£TM)<SIMA MONA M Mi 1«M

MB

: intereadit inter papa
*
et inter «Mi,.iit non A sreeatea, in Aer sanet» Petri aede, ia mlhmf Eto
nM
*
• videamur papam et isnlesterti sibi invicem opponar· ; uottri Z«M Chrieti ^nteatiam, imamcubdam «nsgr
«tta non sunt oppositi hi duo, papa et ecclesia. et oa/AqWno
*
serrari relipsMM
*
et · eamiam ceUbrer· ,
riime
***
enrtretor ratÀoiirae
quidem numquam {nanum dooera et loqui de eocleeia. doctrinam, ' aer iit <ù
nisi etiam loquar d» papa, qui eet oaput eocleaiae. Be- permanere posse, «M qui Avie sedi apoetolicae «
-,
*
\
4 linquam
*
igitur' theologia determinate rationem, eeutianl.
qqQe iineroedit inter papdtn et inter ecclesiam. et
At cent; cum hoc ip
*
aetate, qua sahtliftra
faciamus id quod noetrum eet. Nostrum eet, definire apostolici mtmeris efficacia ori majrime reqairitw. noa.
dlud quod eet impugnatum : eat autem, eeee papam pauci iiuurrexermt, qui dime auctoritati obtrectant,
nècceieerium Omnino eete ceeueprm'veritati» et' fidri ■
'infallibilem ex cathedra ioquentem.
' ,Nunc ad aliam. rem; nempe eam quae attinet-ed .arm deficienti» chariema. quod unlgenitu» Dri pilm·
una ram pastorali officio beato Petro ernnguc ,n hac.
. praeambula .definitionis. Quibusdam patribus visum
*
eet, in uonniÿlis punctis caput quartum alitet redi- cathedra eùtcethoribu» contulit'^dorretn pfara’ Ao-

. . gere, retenta
_________________
substantia rei,
_____
ad __
maiorem
_____________
rei claritatem,.
_ ' minam ttttdia atterere. Nunc loqujtter formula qua»
et ad excludendas exceptiones. quae ex hoc. looi factae' vobis nota tot. Tradam igitur hauc formulam novam'
»mit j .et quidem ipeorum reverendimimoruflh patrum.' novae redactionis huius capitis, at etiam' formulam
qui hoc desiderabaht.a^ paulo aliter redigetur totum
ipsam definitionis reverendissimo ssoretarift'.
£"
Et mine, teverendiasimi patres, postquam etiam
caput, nomine horum reverendissimorum patrum,
equidem propono vobis novam et immutatam totius B huic officio meo satisfeci, restat mihi tertia par»
repitis reductionem murmurp Ut dixi, subatanfia hodiemi mei 'muneris, nempe ut vobis proponam
manet, eadem est.
facvendarti additionem ad caput quartum, £nempb
Inscribendum videtur caput, quod etiam desidera­ subiungeudum ad animarum pastores pmnitum, quo
tum fuit a pluribus patribus, non de Romanorum ii moneantur, ut definitam hanc do Romani.poiitificis
pontificum infidlibditale, sed de Bomanoram ponti­ infallibili magisterio doctrinam diligenter, solerter ei
ficum infallibili ma<fi»terio. Iam legam ; tradam for­ .iu genuino sensu suo populo christ iens exponere sata­
mulam .secretario: Ipeo autem apoetoUm primatu, gant. Et hanc quidem postulationem vobis, rei creoquem Romano» pontifej· taper umvertam egHeriam dissimi patres, subiicio non solum meo nomine, sed
obtinet, eupremam quoque magitterii potetiptem com- etiam nomine duorum illustrium collegarum, nempe
prehendi, et edocta haec nanda tede» traditione divina ,reverendissimorum arvhiepiscopormfPMecliiitiieiiai.·' et
veraciter et humiliter temper tenuit, perpetuat ec- Baltimorensis. qui hanc .postulationem vobi» »ub
cteeiar nmm comprobat, et oecumenica concilia. aa im­ iiciendi partes sd me detulerunt. Ratiorm Imius
primis, in quibut Orient, cum Occidente t* fidei et nostrae postulationis hae sunt: 1° dubitari nequ.t.
eharitatie unionem conveniebat. declaraverunt. I.vg- quin doctrina nostra reapae a multis non solum laici».
dunenri enim ervAlio approbante, de Romano ponti­ Md etiam clericis perperam et pessime mtel)igatur.
fice Graeci profetti eunt: Sicut prae caeteri» tenetur et pervenar ac sinistrae interpretationes, quibus lix»
fidei veritatem defendere, tic et ti quae de fide doctrina turpiter obfuscatur, longe lateque in orbo
eubortae fuerint quaettionee, tuo debent iudicio de- C terrarum circumferantur; 2‘ dubitari nequit, quin
finiri; eumdemque Petri in Romana fede mcceruorrm his perversis et sinistris interpretationibus, qua» ab
omnium chrittianorum patrem et doctorem erittere, adversariis doctrinae excogitatae sunt, ut hanc ipsam
ipsiqlp i» beato Petro ticut regendi ita et parcendi doctrinam odiosam redderent, reapae multi ubique
nnirer»alepi ecdetiam plenam poteeiatem a (krmino terrarum, et inter eos etiam eiusmodi . fideles qui
noetro letu Chrieto traditam eme. blorentina eynodu» sanctae eivlesiao caeteroquin firmiter et fideliter ad­
folemni decreto definivit.
haerent (ex experientia loquor), ab hac nostra doc­
Huic igitur patforaii numeri u’ nalirfacerent prae- trina abalienati sini et in dies abalienentur, et pericu­
decettore» nottri. indefettam temper operam d elerunt, lum periantur in fide sua n<( naufragium faciant.
3“ dubitari nequit, quin concilio hoc Vaticano non
ut talulari» Chritli doctrina apud omnee terrae gente»
propageretur, parique cura cigilmnt ut ubi recepta solum non indignum, sed e contrario quam maxime
emet, tincere conternaretur. Quocirca totiu» orbi» dignum esse videatur, erroneas H periculosas
antietilm nunc tinguii, nunc m tynodie congregati opiniones cicca doctrinam catholicam, quam maxime
id fieri possit, a populo christiano arcere, caque ob­
longam ecrieeiarum 1 contuet oditu m et antiquae re­
*
*
Christian
v erit at i»
gulae formam fequente» ·, ea pramertim pericula, quae stacula. quae rectae intelligent!
«M negotii» fidei emergebant, ad hanc sedem apoftoli- obstant, pro viribus suis removere. Pro hai quidem
eam retulerunt, ut «6· potimimum refercirentur dam- sententia etiam possumus provocare ad exemplum
*> fidei, abi sos potert fide» fenfire defetum3. Ro- sacrosancti concilii Tndeotini, nam etiam concilium
mani autem pqntifice», prout temporum et rerum D Tridentinum passim decretis suis fidei subiungit amamditio saadebqrf, mmc convocati» oecumeaiei» eon- plions instructiones ad episcopos vel sd animarum
cilii» ant rogata axlmiae per orbtm ditpaaae teu- pastores, quibus monentur,' quomodo doctrinam qu
*
tentia, eaae per tynodo» partindarm‘. nunc per in decretis condenda set, quomodb hanc doctrinam ex­
artpaos, adhibiti» quot Spiritu» fanctu» mggtrebai ponere debeant populo. Exempli gratia in synodo
auriUi», aa fretisdn dqfmtwnmt, quas Scripturi» »t Tridentina sessione XXV postquam decretum fuerit
*
esse, sequitur longior et copiosior
*
apoetoUci
tradüùmibu» eontentamui Deo adiutore imagines veoerand
cognoveremt. Quorum quidem apottolioam doctrinam expositio et instructio ad paatosas, ad episcopos, quo­
omasa venerabile» patres aatpleri, et saacti doetore» modo debeant populos instruere de recto cultu imagiorihodori venerati atque serat» mat5, pfewisssme numVstnnuii. Igitur quod concilio Tridentii
*
in­
dignum non fuit, neque noetro concilio indignum
1 8. Cyriitas Alsa, sd e CsiIseHs P.
*
potest.
·
» & loMeeatia» I sd ssaa Osrteag. rt MUsvit Xsasi, es
His tribue rationibus acoedit denique haec quarta,
IU. te. «■
*
• &BssMtd.O»ervw
*
wAAasfardipaset;P.UCUXXn,
quod pluribus licet argument» et satis corti» ad hanc
taaa.
«apem adducti simus, fore ut eiusmodi adipnetio, in
• & Bsnsid. SfM. 1Λ
qua uberior quaedam veri sensus doctrina contineatur.
• 8. Agaths, spM. sd Isspsssl te rana serem. VI *
sreÀiam multi» eorum elarispimorum patrum, qui huc
bste. [Msssi. XI, *
βα]
■

♦
to-tA

. X 8B88IONM PUBUCAR ET Cofof^TWOrtB βΟΠΟΚΜ»

H8

:

........

χ

*
.Η

..... ............. —-————----------- --------------------------------- .

iwquj contra definitionem dootriuae nostrae steterunt, A
Haec est nosti
*
formula,' quae quid«m ox nsea .
eonuh
eorum animos divina adiuvante gratia definitioni non«r humili aanteutia nihil continet, nihil, quod hoc sacro ciliet. Et quidnam, quaren, nobis magia cordi sass oodeilio non sit dignum, volqsmd^non quivis nostrum
_,debet, quam promovere pacem· et concordiam inter etiam doctrine· nostrae addictissimua gÎMlil tuta confratres? Nam pax et concordia episcoporum pulcher­ soieatiasubeoribeA. None, reverendissimi patres, ex­
rimum est spectaculum otmundo et angelis et ho­ pletis partibus muneris mei, mihi nihil NUq^um est,
minibus. Sed haqo quidem fieri poteet te defiit sine quam ut ot meo nomine'et duorum oolfagatum illu­
* laeticos veritatis: nam ai iMfiooê et. occultatione strium hanc rem, quas mihi quidem videtur magni.
veriUttia quaeritur pax, linee pax non eat’· pax fasti momtatijeum oiui inodestia, sed etiam cum omni·
■.Christi, quia pax fasu Christi provenit ex veritate Issu fiduoi^veetro sapientibsimo iudicio submittam.

.

.Christi, .
·
.
Iam igitur, hia praemissi·, liceat mihi conceptam
eiusmodi. additionem capiti, meo et illustrium iliorum

-

.

ORATIO

-

reverendi'patri» *omüM Petri M. Ferré
•
epiioopi Camienti» ‘. .

».

ooilegardm nomine, vobis legere. Formula haec est :
' Eminentissimi ac reverendissimi praesides, emi/wuper animorum pastores' omaosque, quibus wi'
ao tevereodiaaiqii
patree.
•ancta eodetia monas docendi iacumM, asoaeoM» et ùeiitiasimi
c-----------,-------in Domino obsecramus, «t definitam hanc de Romani ' '—C traque mlnu subscribo doctrinae, infallibilitatia .
pontificis mfaliibdi
populo
nobis
v^wvvrw magitterio
n anejg orna » ■ sur doctrinam
eiuvw "T
*"'
«vw pontificiae,
—— - v qtiae in hoc capite
y·-- quarto Abematis
™—
w ——
rhrietiano tcdirler ac fideliter exponere tatagant. h» B propositi, continetur. Attente quidem perlegi et con­
primib vero eollicite curent, ut ehrietifidele» iis aures sultavi tractationes hdvereus eamset typis^perrime
non praebeant, 'qui pertweir et tiniitri» mterpretationi- mantjgtas et in hac ipsa aula conciliari oretenue pro­
bu» banc tolutarem doctrinam ad alienum sensum de­ latas; et inde mihi splendidior clanjit supernatural»
tortam turpiter offutcare conantur. Quapropter fi­ inerrantia summi Romani pontificis, veritates fidei
dele» sibi commissos, ubi id opue esse duxerint, pru­ et morum pro suprema auctoritate docentis.. Nullus
denter in Domino maneant, Romani pontifici» in quidem adversariorum umquam potuit vim atque
obqmdo tuo tupremo magitlerio infallibilitatem mi­ efficaciam infirmare textuum aancti evangelii.qui
nime confunlendaub esse cum impeccabilitate; aeque priruo ostendunt Christum, dum Petrum eiusqub pro
eam ad intiar alienum proprietatum Romano pon- tempore successores constituit ecclesiae suae, funtifici tamquam pereonoe privatae inhaerere, eed potio» damentum, contra quod portae inferi praevalere iion
ipei tamquam univereali» eccletiae doctori, et quidem possunt, sum fecisse quoque infallibilem. Sicut i enim
hoc munus suum actu adminietranti competere; nec ecclesia, quae eet regnum aeternum veritati». non
divinam auietentiam. quae Romanum pontificem in poteet inniti niai super veritatem ; ita neque \potaat
fungendo eupremo tuo docendi munere ab errore prae­ pro fundamento habere nisi doctoreni atque prae­
tereat, inepirationi prophetarum vel apoetolorum dicatorem infallibilem.
aequiparandam rase. Nam illa dirina aeriftrntia Petri
Secundo innuunt quoque Chriatum, dum Petrum
tucceeioribui non ideo promieoa eet, ut ecriesiae novas 'eiusque pro tempore successorem constituit pastorem
doctrina» patefacerent, eed ut depoeiium fidei integre C agnorum et ovium, 'id est, rectorem ac doctorem non
cuetodirent inlemerateque exponerent, dicente Do­ modo totius plebis fidelis, aed etiam episcopbrum
mino: Ego rogavi pro te, ut non deficiat fide» tua. omnium, peculiares tibi commissos greges pascentium,
Et quamquam haec Domini, qui fideli» eet, pro­ illum quoque infallibilitatia praerogativa donasse.
mit»» effectu tuo numquam carere .pomit, tamen Verbum quippe Dei vacuum eoae non poteet, ac per
humanam operam ei mduttriam minime excludit. consequens, sicuti a fide absonum foret asserere, epi­
Immo potitu, qui Romani» poniificibu» m pertona scopos omnes .posse a' veritate divina deficere, quia in
beati Petri inerrantia» praerogativum prvmitit, idem hae hypotheei frustraretur verbum Christi, qui epi­
Dominât non permitit (id quidem er «nutanti Ro­ scopis dedit in apostolis ius et obligationem praedi­
manorum pontificum agendi ratione cUrmoil) neque candi evangelium suum ; ita .et a fide absonum esset
permittet, ni Udem tummo magùderio tuo fungente» dicere, papaqizper ee, dum suo munere fungitur, er­
debita media ad veritate» durittiana» m^depooito fid& rorem insinuare; frustraretur enim oraculum, .quo
contenta» rite cognotcandat, quoti tentante» Deum, Christus dixit illi : Patce agno» meo», paece ores

umquam praetermitiant.
*.
meat
Denique praemunimdur duietifiddm ab errore
Tertio aperte indicant, lesum Christum oraaee pro
vel fictione eorum, qui dictitare noa verentur, de­ Petro et eius legitimis suooeseoribus, ut numquam
finita boc Romani pontifici» merrantia inter bene deficeret fides eius. Qui ahter boo oraculum inter­
ipaum Romanum poutifieem et tuter etoiesiam eive pretati eunt ad excludendam infallibilitatem euimni
codum epiteoporvm teparaliantm iU»i; ac si Ro- pontifici·, reoaamrant ab Hio asnau, quem circa oramanu» pontifex, cum tamquam caped ecdetiee agat culum ipsum semper tenuit at tenet sancta mater ecet ex depoeito fidei mriiedem hauriat, id ett ex tacra dsria, ouiua tantam eet d· vero sansu Scripturarum
Scnptwe 9I
;
**
traditio
tit ommmmi oo*
risstes totcuiorum mouumentii fulget ac m iptita
etdmiae sensu et amtdenKa vioif, dici pomit ab
ecdmia teporata», et aon potis» mrims cum eodsm
comunetm dgere. Numquam profmio Petra» ia tuocemoribm mi» Λ eedmie tepanui poteet, sisui saesssim ase erefaria a Petro,'mquimdo taneto Ambrmio:
I bi Petra», ibi ecdeeia. Rt idem Dommu», qm Patro
dixit: Patce »gno» meos, pusos ores msm>, Jkbi
etimn rit: Quip mirat per astitu·, pastor est ovium,
huic oetiarim aperit ot ovm starem «iw audiaal ·.
■ Ison. XXI, IT.
•Λ,Χ,Α

*

. *

CQNGMGATIO 81

,
'

8BPTUAGU1XA ΜΟΝΑ M larii ISO

'

*M

iudicara. Hm
c
*
eoolsiias sensum aperta expreasit A ergo «x hia- conciliis procédera poterat auctoritatis sanctus Agatho papa, qui in epistola ad Constaatiaulu ludieii· apoatolicea sedis. Summus pontifex ex auetoPogenatum in synodo oecumentfa sexta lecta et ao- titfto «ibi «oli « Chriato oollata non alus iiu hauriebat .
clamata, scripsit de eodeaia Romana, quod fidem sententiam definitivam pronuntiandi, quae causam
semper1 illibatam retinuit secundum Çhriatl ipÿn terminaret, id eat in reboa fidei eqset ' absuhtla et
Salvatoris divinam pollicitationem, quam suorum chriatianoe omnes grtwtap ligant. Hoc aine «Un apostolorum principi in aneris evangdiis fecit, dioepa dubio significat illuc^Jiroloquium sancti Augustini1:
Petro; Ego aalfta rogari pro te, ut non deficiat fide» „De hac causa duo concilia 'mises aunt ad eedem apo-,
liram; unde etiam rescripts vénerunt. Causa finita
tua *·
.
■,
*
·■ 7
, ■
. Dictum fuit, allata oracula novi Foederis non mse . eat, ut inani finiatur erfor." Si quia proprio officio
'efficacia ad probandam infallibilitatem Romani‘pon- i iua habet in rebus .fidei aahtontiam absolute certain
' t ifiras, quia indigent interpretatione. Àl quisque videt 'et obligatorian? proferre, infallibilis ydirendut ’est.
. nullius ponderis eaae hanc dlfficultatbm. Textus entgi
Ergo Augustino
*
hanc praerogativam HoniaMi
“ pon­
~«atgri Scripturae non fiunt minus.efficaces ad pro­ tifici aiite ambagibus adiudicavit : cumque ita fecisset
protulit
bandum, ex, eo quod indigent inlerpretet.ione.dum- loquet» populo suo, arglnnentum indubium
.
• · w i ■ j ■* 's t
.·»
.' ·
r· t
modo interpretatio vera ait, quia interpretatio non inferbndi; quod haec ipee praerogativa
a fi.de
*
libor
populie
erat
cotumuniter
rdtnrm.
'
't
mOtat verum sensum sacri textus, sed eum explicat ,:u—
------ ‘
--------------- J~:—■
Profecto Mpientieeimu· epncopua HipponeneU
et manifestat. Quod autem interpretatio allatorum
textuum pro'dcnipnstraqda infallibilitate ait vera, ex Ballato textu adiudicabat summo pontifici potretateiui
omni documentorum catholicorum genere abunde decernendi
"■ ’’ ‘ '·■et obligandi
‘ :
1in rebus
‘ 4 '' fidei; quae propria

v

patet; ecclesiasticam traditionem sanctorum patrum est aedia qpostolicae, inhacren
*
ver^ Innocent ii i. qui in rescripto ad patres coucilii Certliqginensis dixit:
*
et conciliorum decreta summi pontificie infallibilita­
vina sententia decretum case, m quidquid, quenitem explicite non raro, et semper implicite affirmare
vis'de diei unet is remotisque provinciis agvreturT non
luculentum omnino est.
prius ducerent epiecopi finiendum ease, nisi ad huius
Satis est hac super re non referre, aed recordari
eruditissimos ecclesiasticos scriptores, qui post hoc sedis notitiam, perveniret, ut lota huius auctoritate,
inchoatum oecumenicum concilium collegerunt et iuitta quae fuerit, pronuntiatip firtuarotur, indequo
ediderunt testimonia controversa, quibus, omnibus ec­
sumerent caeterae ecclesiae quid
*
praecipere, qui» ab­
clesiae aaedulis, infallibilitae pontificia sive expresse luere. quos velut i caeno inemundabili sordidatus
·. /.
*
mundis
digna oorpdribus unda vitaret
sive modo aequipollenti fuit proclamata. Quidnam
Alter ex reverendissimis oratoribus ront^p infal­
autem tam grandi testimoniorum agmini opponere
valuerunt adversarii? Opposuerunt quaedam facta libilitatem summi pontificia solius sententiam divi
historica 'multiplicibus obscuritatibus involuta, ex Thomaè afferre non dubitavit qui dixit. ..ad sum­
quibus, infertur quidem unuui vel alterum summum mum pontificem pertinet‘ordinare novum symbolum
pontificem suo muneri nou satisfecisse, sed mdlimode fidei, cuius auctoritate synodus congregatur et eius
deduci potest,'aliquem pontificem Romanum dogma- sententia confirmatur" ; quasi his verbis Angelicus
ticam definitionem edidisse a veritatibus fidei dis- edicere voluerit summum pontificem urose utique noerepaiitem. Haec adversarii magno cum apparatu pro­ vum ordinare symbolum, sed ad hoc mbere synodum
tulerunt, quasi catholici doctores iam centies milliee- eohgregare. Verum haec expositio aperte contradicit'
jpie non ostenderint, ex iisdem, nihil deduci posse 'Angelici theologiae, qui profitetur· ncc est necessa­
contra pontificiam infallihilitatem, quasi his factis rium quod ad eius (scilicet symboli) exporifionem
non obstantibus sanctus Agatho papa non sit testatus faciendam univepsafo concilium congregetur. Ita in
de Romana eccleeia: „Quae per Dei omnipotentis quaret. X de potentia, art. 4. ad 13.
uerunt qui sancti Antonini auctoritatem
gratiam a tramite apostolicae traditionis numquam
errasse perhibetur"; et sanctus HormiSdas celebret»
vere affirmarunt, quae tuetur papam esse
llibileni. sed non absque concilio et conformulam omnibue orientalibus episcopis iniunxerit,
xuuiu, quia sanctus doctor dixit5: ., Licet
in qua aperte dicebatur: ,,In sede apoetolioa inimsgularis persona et proprio motu agens
i ulata.est semper servata religio." Adversarii nullam
tamen utens concilio alii consilio) et
apertam doctorum afferre potuerunt contra pontifi­
iu|orium universalis ecclesiae, Deo oYiliciam infallibilitatem sententiam; solummodo eorum
ixit Petro: Pro te rogavi, ut m» drtiriat
testimoniis, quae implicite tantum de inerrantia pa­
n poteet errare." Sed dum non advertunt
pae agebant, vim auferre conati sunt.
Reverendissimus quidam orator * negavit, infalli- isti infqllibilitati» personalis osores, sanctum Anbifitatem pontificiam deduçi posse ex eelebri textti tonjnum loco citato non a concilitrin pontificem. sed a
Augustini, qui dicebat contra Pelagianos et eorum 0 pontifice in concilium infallibilitatem derivare. ipaius
haereeim : „De hac causa duo concilia missa sunt sd Antonini mentem minime attingunt : ,,Quartum pri­
sedem apostolioam; inde etiam resbripta venerunt, vilegium, ita sanctus archiepiscopus, est, quod Ro­
causa finita est: urinam aliquando fflriCur error." manus pontifex dat auctoritatem et robur omnibus
Quomodo ille sapientissimus praesul inefficax hoc conciliis." Si ree ita se habet, ergo secundum eamdem
testimonium ad probandam pontificiam infallibilita­ doctrinam papa eet · infallibilia quando uritur con­
tem iudicare potuit? Hac doctus ratione, quia cilio, non quis concilio indiget ut sit infallibilis neo
Augustinus non in. hoc loco est loquutus de papa solo possit.absque concilio irreformabilia de fide edere.de­
absque consensu praecedenti episcoporum, sed testatus creta, sed quia uteas conctlioreCre agit non tamquam
est quod iam duo concilia ad sedem apoetolicam missa persona privata, sed tamquam caput ecclesiae.
Ali^uan^ videbantur difficultatem ingerere imfuerint. Ast-omnino illogicua esfiste argumentationis

B

modus; repugnat enim naturali textus Augustini
significationi: duo concilia ideo liJ
*
fuerunt ad
■anctam sedem, ul dp his indicium proferret ; nihil
* Ιλη,ΧΧΠ, M.
*
’ Ct. orstisaass Sititi· ab aNUsfierepe Bromi *i»
M Mi UNI «ABUabstas estas.

■ . . Coataa. daaaaak togae UL,

1 Sana. »1. »■ 10: P L. XXX VUI. TS4.
• sMssdi sd. Vat.
• ftastaat,
Iros»asm pestqinm, eeLte»;
«sari, ΙΠ, ion.
• <X etsttaro baHtsa ab sa Kentani, sel. Nba.

> ,Saisie Meet. part. ΙΠ, Ut. W, Mg. A

«

.11 . I«|l IL .1 Ulixis

III

·■'<·
A. 9E88IONKS PUBLICAE ET OOKC^UMATIONtt ΟΚΝΙΒΑΕΕΒ Js

Μβ

MT

t

pugnatores infallibilitatis pontificiae aaqpmntee, oon- Anibps dubitantibna persuadere, Ahatpliua Xpajriarcha
. ciliorum patres dogmaticis summorurtk pontificum- Cahstantinopolitaiii·). eligat de his, qui eubecripe»- '
;
constitutionibus non adhateitee, nisi pogt umtitutqm -rant,quos putaverit idoneos esse ad'docendum (aon ,
'earumdem examen et-eomprobata^ipaerunr cum catho- ad diaoutieodutn) eoe qui dubitant V». Hinc meritode ' ■

lica doctrina' oonformitataCv Ast, re' bene perpensa, ' Jhoo oeoumedioo concilio locuti» Zacoprias sio rioribit, haec difficultas evanescit. NamddctoritasoonciHqndn . t/TiaotpuualÀ .'quidem of eMunen aliquod «aedem
non tit desumenda ex omnibus,~quae in eorum «le- '
imitltutipn; fi^t sub finem
'< · brariooA nota eunt ;
ex peuoorum aut, multorum actionis aecundae/dubitaptibuaURyi-icianisacPalae^ v ■
pÿrum opinionibus, ara ex eorum decretis, r summo » rtinist. non quod licitum caederthiPde ea dubitare,
j
. . pontifice approbatis. Nullum ssutem decretum affdrri
qùi dubitabant, dôeerentUr. Novitin examen
potest, quo «tatustu» assertum episcoporum in coti-.’ a concdio^fqctum e|tilun çiroe sacras Scripturas el/ 'ri

i

, cilio adunetoruiq iuV i udicandi.dogmaticas et defini- Circe definitiones . geoeralitqn conodioram,
' tivas summorum pontificum constitutibhes. Addatur t eu^btnae istorum auctoritati prsiiudi<h><’."r

nikil «r'.
.-i

omnino falsum etibe, ex,conciliorum bistoris probari · ' Argdmenta desumpte qpoque fuerunt e^ ratione '
pusse talem Afuisse episcoporum praxxm. Et quidem theological *
I)ictum quippe fuit : si pontifex qpla si£s ’■-»
' aota . cotgAii' Epbréipi sub sancto Caeleatino papa eucteritatfe definitas in rebus-fideiW morum infsl- '■

, celebrati .ostendunt, patres ίΐΐφ concilii adhatoiaee libilisret, separatur dapQt a membres, abeolutismus
litteris'dbgmatieis sançti Caelestini ab eius supremi
ihducitur in ecclesia, et episcoporum iura-violantur.
.·· . ■· auctoritate
..... ductos,
.
■'
_ ■ àtque
x
“
. . nullius esse roboris
L
v_
magisterii
non, decussionis
B Ast
has —
rationes facile qhiiisque

examinis vi penuotos. Dixit enihi Philippiis presbyter
'legatus sancti Caelestia·..concilii patribus‘ „Ctaitias

\

videt. Re quidem .vera tunc summus pontifex rcoetiiiepiscoporum rite unitus dici'debet, quando ilfae <cum

agimus sanctae lenerandaequc 'synode; quod Interis eis relationes apprisne conserent, quas ipse Christus ' -«
mandi beatique papae' noetri vobis recitatis; sarlcta constituit. Porro quaenam sunt relationes divinitus .
I membra sanctis vratns vocibus.- sancto capiti,' sanctis' institutae inter summum pontificem et alios omnes
‘ etiam vestris exclamationibus, vos sdiunxeritis.v Non episcopos? . Profbcto istae relationes eae sunt, quae
~enim ignorat vestra beatitude, totius fidei, vel etiam vigent inter fundamentum et domum, inter pastorem
'
apostolorum caput ease beatum apostolum Petrum
et oves, inter confirmatorem et confirmandum. Uni­
Haee^profecto locutio excludit suspiciones de dubi- cuique autem planum est, proprium esse fundamenti
■ tetivn examine a patribus concilii instituto, antequam portare et non portari : pistoris, pascere et non pasci ;
litteris sancti Caelestini adhaererent: nam ηοή pro- . confirmatoris, confirmare et non confirmari. Quando .
redit exinde, patree ipsos nullimode diotas litteras ergo summus pontifex infallibili eue
suo magisterio porexaminasee, ita ut tamquam vari iudipes sententias ■ tat ecclesiam, ideoque etiam episcopos, pascit oves, id
/concilii subscriberent. Examen utique institutum est episcopos, confirmat episcopos, semetipsum tenet
. » fuit, eed tantum ad veritatem clarius.dignoeoendarp episcopis unitam ea 'unione, quani Christus voluit
et errantes refutandos.
illum inter et istos intercedere- Tunc unio ista infeliIdipeum etiam referant neta concilii Clialoedonen- * citer abrumperetur, quando episcopi irreformabilia
sis, in quo décréta concilii^Nioaeni et epistola dog- 0 pontificis decrete respuerent, et sic noluerint ab eu
' matica sancti Leonis papae parf fuerunt reverentis!' ’-Iuxta Civisti Institutionem'portari, pauci et confirperlecta et aequali devotidnis fervpre proclamata,
mari.'- Sed cum Christi institutio frustrari nequeat.
Sanctus Leo non est passus, quod disputaretur contra ita divina providentia numquam fiet, quod sufficiens
veritatem ab eo definitam in epistola ad Flavianum; episcoporum numerus dictam relationem servatftio.
-unde in epistoli ad synodum Chaloedonenaem ait: non custodiat debitum cum summo pontifice vinculum
..Fratres chariasiqii, reiecta penitus audacia dis­
unitatis.
,
putandi contra fidem divinitus inspiratam, vana er­
Quid autem sibi vult abeolutismus ? Fortassis porantium infidelitas conquiescat, neo liceat defendi, t^tas, cui lioet quaecumque pro lubitu, etiam contra
quod non lioet credi: cum secundum evangelism rationem, facere et imperare? Si it»-eaeM. numquam
auctorgates, secundum propheticas voces apostolioam- infallibilitas abeolutismum in ecclraia ferre posset,
que dpctrinam plenissime et lucidissime per litteras, immo quodeumque excluderet periculum. Si enim
quas ad beatae memoriae Flavianum episcopum summus pontifex infallibilis eet, ergo periculum tab
misimus, fuerit declaratum, quae ait de aacremento eo removetur vi divinae aaeistentiae docendi ea, quae
incarnationis Dt&nini noetri lesu Christi pia et sincera falsa eunt, et felicissima in eo necessitas crearetur
oonfeesio
Poat lectionem actorum synodi Nicaenae non definiendi nisi ea, quae vera et sancta eunt, et
patres clamaverant: „Hasc catholicorum fides; huic sic eocleeiam gubernandi iuxta normam caelestis veri­
omnes credimus *
... Post lectionem epistolae Leonis tatis. Si autem absolutism» accipitur pro ea guberad Flavianum patras clamarunt: „Haec petram fidos, D nandi.forma, iuxta quam^potastas non eet divisa, sed
haeo apostolorum fides. Omnes ita credimus, ortho- plena residet in imperante, tunc utique infallfbilitaa
doxi ita credunt. Anathema ei qui ita non credit hunc inducit sboolutismum. Sed talis abeolutismus,
Petrus per Leonem ita locutas eet
qui est proprii· Issu Christi, cui data est omnis' po­
Notatu dignum eet, quod dubitantibus episcopis testas in caelo st ia terra, et sat αχ ipsius Chriati in­
lllyrioianis et Palaestinis, st quaerentibus inducias ut stitutione proprius summi pontificis, cui singulariter
rem perpenderent, patree responderunt : „Noe ita cre­ datae sunt dares regni caelorum. Ad rem dicebat
dimus (omnes ite credimus; siout Leo, ita credimus) ; venerabilis BeUarminua: ,,Ρίρα toti orbi christiano
nostrum nullus dubitat: noe iam subscripsimus. praepocitus set, et totam ac plenam habet eam potesMagnificentissimi tamen ot gloriosissimi indices et tetedi, quam Christus ad ecdeeiae utilitatem in terris
amplissimus senatus dixerunt: Non est necessarium reliquit
omnes vos convenire. Bed quia conveniens eet, omHac super re difficultatem ingerere non debet, si
etiart pontifices summi debent ecclesiae traditioni in­
i Lebte, CM. ssmsL, Km. Œ. p. 1147, si. via. CMM; haerere, eamdemque investigare ad edenda de dooMsasi, IV, l»0a
: IMA plM»; MamiiMA V74n.
'
< later ef
.
*
a Leads Magni, tote. L p. 10Π, oA Bafistta.
•Jabbq tea.IV, ρ,ηΐΟ; oA vea.oiM; Masri,Vt, IMa• JaliflitaM. pert. Π. Hh. IV, «p. ΙΠ « ft. ·
‘ IMA p. UM; Mead VI, ffi a. '
• Λ Aoo. pearitfce, HA I, «p,XL
:'■*>.« À .?

■ |·' ν. <

α-j

.

ξΟΐφΒΒβΑΤΙΟ OEHERAÏJ8 8EPTÜAQK8DÎA IDRA Kiud ItTO■ *
... %
*.

«e quidem veraassisteniia A
trina catholica d
.
mmorqnipontifiçum infallibilitaa, non «et revelatio aut inspiratio, sed est directio
iisdenf-divinitas cpnoeaate ne in veritate fidbi etmo-'

■

;

■ '

NO .

veritas certis argtetoentisjeveiata dignoscitur, qudndu
eius definitio dognuttura necessaria depœbenditur àd /\
serores contra fidem et mores convellendos, quando
\
ipsa dogmatice promulgatio necessaria percipitur sui
.1

rum decernenda aberrent. Remanet igitur supremo .populi'catholici aedificationem et confirmationem, ·
pontifici' necemilas et obligatio ' moralis quaerendi debent, pastdtas eoelesiM testimonium, praebere Veri-’
dootrindm catholicam, quam prae qe ferunt ehristiada tati, M vae iltia si tacuerint. Praeterea etiamsi aliqua
. traditio gt ecclesiarum corvseasus. Sed omnino teneo- incommoda ex definitione infbUibilftalis pontificiae
dum, inerriuitiam vitrarji lesu Christi ab implemento forent pertimescenda, quis dicertf poterit.hanc definihuius obligationis non pendere: affirmandum potius tioneingrave daqinuhi et eccMiae et animarum saluti
quod Deus, quf suum ipsum iti terris vices gerentem esse'aÙatûram ? Sàlû «it animadvertere, definifjanem

't

-

assistit,-facibt quod aut papa rite'suam obligationem dogmaticam a concilio oeotimenico prolatam noti ex' impleat, suit etiaip in casu, quo culpabiliter hanc ne-- primdre nisi, veritatem revelatam,’■ qitee assistente
** . . gligat obligationem, in errorem tamen non latratur. Spiritu'sanbto pro spirituali salute hdniiqtfm et.roInfallibility· .quippe Romani pontificia ea eat, pei~. cleeiae catholica» conservatione ac triumpho,qmper-'
- .
quam portae (inferi non praevalebunt adversus ro- 'flaturalis certitudines splendore rutilapte, christi- \
Λ ■■
· clesiam ; sed )imo pnubjasib fuit absolute a Christo fidelibus credteida proponitur, ut mafufretlssimum,
,
facta, indepéndentes scilicet à ratipne, qua se gererent fiat, non posse sine Iniuria affirmari futunlni esse, '
„
Petri surôêsÀiree. Ergo absoluto modo erit, quoque B ut definitio' ecclesiae et animalius perniciosa «it

'

f
<

χ

I

* '

.,

accipjenàa'înnllibilitas eidem |>rornjasa.

'

<

x

Ultimum confugium eorum,.qui definitioni iin ’
<
Fortassis, quia summus pontifex infallibilis de- *1
claretur, violantur iura episcoporum? Minime sane.
fallibilitatis pontificiae , adversantur, eat .neottsit^s
Deqreta<conciliaria nihil adiudicant summo pontifici, unanimitatis saltem moralia patruae, qu»· «qvcilio .
intersunt ; M. cum in hoc concilio Vaticano citra detnsi' quod, illi a Christo Domino collatum est. Ab­
surdum autem foret, si repiScopi conquererentur de finitioneui.infallibilitatis pontificiae patrum aenteutia
; Redemptose-divino, quasi Petrum eiusqqp successorem in dua» partis scindatur, contendunt ab hae defini­
tione eeae abstinendum.
>
exaltando apostolos et episcopos .nimis depresserit.
.
Infallibilitati· praerogativa est clare divo Petro a lesu
Praemitto assertam unanimitati· moralis tlieoriMn
Christo communicata; ea est legitima consequentia twee omnino fahtain : 1 ° quia historiae eatholirorum
plenitudinis potestatis, qua Christus'ipse, definiente conciliorum est aperte contraria ; 2· quia impossibilem
redderet, si piabilis esset,ernguni condemnatio­
x
concilio Florentino, summum pontificem Romanum
nem ...
t ,.
ditavit. Ergo per terni non violantur iuraepiscoporum.
Bene.vero argumentum retorquere licet dicendo, quod
Eminentiteimun proceed cardinalù </■’ Ae-tel·!.
episcopi, qui denegant summo pontifici infallibilitati^
- praerogativam
*
violent plenitudinem poteetatil, quae Reverendiraime pater, haec non pertinent mi praesen­
divino iure ei competit. Sit iudex inimicus noster. tem discussionem capitia quarti ; ideoquc te rogamus.
famigeratus nempe ille pseudo-lanus, qui in suo Ijber- c ut ad propositum argumentum rediras.
culo Papa et conciliem adversus infallibilitatem pon-‘
Rererendittimiu orator. Argumentum, quod de­
t ifioiam tanta malignatus .est, Ipae profitetur, notate
eius verba1 : „Si etiam decreta conciliaria non valent sumo ex impugnatione huius unanimitates. verti ad
absque confirmatione papali, divinum signum veri­ demonstrandum, papam esse vere infallibilem. Nam
tatis uniuscuiusque doctrinae negari non potest situm tibi papa non esset infallibilis, posito quod esset
esse in approbatione unius pontificia-, et suppositio discrepantia in concilio, iam nulla adedet ratio huius­
illiniitatae potestatis summi pontificis in universam modi discrepantiae componendae. Ego cito huiusmod»
ecclesiam includit, sicut semen in nucleo, sententiam discrepantiam, et dico Si patres non conveniunt, erga,
suae infallibilitatis." Cum reapse nemo catholicus debet esse papa infallibilis: secus enim patribus
negare poesit conciliaria decreta, ut valeant, indigere discedendum eeeet a concilio' non soluta quaestione,
pontificia confirmatione, et papam plena potestate et patresidebebunt in proprio sensu abundare, quem­
gaudere in universam ecclesiam, nemo quoque, teste admodum fit in conventiculis, quae habentur a
protestant ibus, qui nullam habentes auctoritatem in­
ipsomet lano, potest denegare Romano pontifici in­
fallibilitatem absque gravi .violatione potestatis, quae fallibilem huiusmodi controversias 'dirimere non pos­
sunt (plnret patret: Rene, optime,, optime). Ergo
est papae divinitus rollata.
Prudentia quoque, seu timor gravissimorum im- sumo argumentum ex hae discrepantia in favorem
iufallibilitatis summi pontificis.
pende^ium malorum deterrere...
Si nullius roboris sunt argumenta, quae adversus
infallibilitatem sumini pontificis adducuntur, iam in
Jfarmw- et taediem inter patret; unde orator.
tuto esi haec praerogativa summi pontificie Christi
Sunt difficultates in oonoilio allatae contra infalli­
bilitatem summi pontificis. Si hoc licitum fuit, credo vicarii, ac Deo favente procedi poterit «d eiusdeth
quod liorat etiam huiuupodi difficultates resolvere. definitionem. In hoc autem tanti momenti negotio
curandum «at, ut veritas tota exprimatur, ac verbis
Prudentia quoque, seu timor'gravissimorum im­ omnino claris et propriis, quae nullum in popterum
pendentium malorum deterrere deberet 'patre·, ut tergiversationibus locum relinquant.
Porro in trapite quarto schematis nostri videtur
aiunt aliqui, a definienda summi pontificie infallibilitate. Haec mala forent plurium catholicorum resi­ nimis coerctari obiectum pontificiae infallibilitatis.
stentia et ideo a vera fide discessio, haereticdhun et ubi quidem dicitur, quod quando Summus pontifex
schismaticorum conversio vel impedita vel «altem supremi omnium Christianorum doctoris munere fun­
difficilior facta, ac demum odia ·> persecutiones ex gens pro apostolic· sua auctoritate definit, quid in
parte eqrum, qui dominantur in boo mundo. Isti rebus fidei et morum ab universa ecclesia tam­
tamen timore· rant exaggerati : aliunde quando aliqua quam de fide tenendum, vel tamquam fidei contrarium
reiiciendum sit, decreta et judicia huiusmodi psr se
• Isara. P··· « serasMeih, art. ΠΙ, p. M rerx Italis.,
«ses irreformabilia, et debere a quovis ohristiauo, ubi
«dit. FMraat.

'

'

e

>-

W"
961

ν

·ψ

.

A. SESSIONES-PUBLICAE ET f»WG^»lATlOJ»i^JKiMALE3

-

H»

*--<·.------------------------------ —■
—- ------------------ » «-.,·«—v---------- :----- -—;------------- ..1...t*.
, primum ei innotuerint, pleoo%fidei.obebqui· excipi et A
(i teneri ; profecto hac constitutione deoerniter summuk
, pontifex infallibili» tuite tantum, quando docet quid
;
in rebus f^gi et toorurn ab universa'eeulesia tam·;
. quam de fide tenendum ai^'taiiq'uam fidei contra·
*
,

..
,
,

>

pontifex, ne. aberret promissa gaudet Spiritu» sancti .
asaiateptia. ; · ,
** ■ .
2· In.schemate ioatrd ritaaffirknatur : „Quopiuu .
varo infaUibiCtas eadem esi, sive spectetur in, Romano
pontifice tamquam capite ebcleaiae, sive in universa

rium reijoiendum sit. Setbàummi pontificis iddicia eccjeaia docente outp capite unita, insuper definimus,
npn versantur tantummodo circa propositiones de fide hano infallibilitatem etiam aid unum idemqueobifttum
"teneudaÿ, et propositione» fidei contrarias, ideoque aeee extendere." Ast iofallibilita» eftlasiae docenti»^'
**
haereticas, sed etiam circa proposition^ quaeJicet de \ dum capite .unitae extenditur non nAdo ad definifide eatholio» nop declarentur, attamen praeecribunttir 'tiones veritatum fidei et ed condemnationem errorum
qt 'fMei proximae, et circa propositione
quae
*
lioet χχφο , contra fidem, sed etiam ad indicia dogmatica, quibus
’damnentur tamquam haereticae, tameji proscribuntur propositiones inuruntur notis haeresi minohbus. »Mar,
*
approbanti concilio donstantiensi, ·.
^generatim tamquam.,erroneae, -vel variis notantur tinus V pontifa

theologicis censuris, uq sunt quae dicuntur bferesi ex articulis Wiclefi, loannis Hua et Hieronymi de
proximae, temeteriae, haeresim sapientes, etc.
Praga quosdam proecripeit tamquam' notorio haere- —
Etiam in hisce profetendis iudioiis summi pontiooa, quosdam etiam tamquam erroneo», aeandaloeoe,
tificii^mfalliltilitatera extendi omnino tenend
*
est; temerariae. I ussit insuper summus pontifex, pt fidele»
et ideo censerem relatum schemati», textum -sequenti de hia articulis suspecti interrogarentur, utrum cremwjo vel alio simili reformandum: Cam supremi om- Bderent ijuod condemnationes hortfm articulorum per
nium cbrutianorum doctorüjnunere fungent pro gpo- sacrum generale
. ~
.
■>·
.fuerint rite
Constantienae
concilium
stoliea Ata auctoritate definit doctrinam, quae cîhw et iuste tectae, et a quolibet catholico pro talibus
ftdem et murce ab univena errdetia tenenda vel tenendae et firmiter asserendae. Hic summus ροή­
à-ià-iendo eet. Hac utique ratione infallibilius tifex nullam fecit distinctionem inter sententiam
Simihi pontificis declaratur extendi non modo ad defiuilionee.ciroa dogmata fidei et sententias haereticas,

latam contra articulos plane haereticos et contra erro­
neos, scandalosoe. Ergo si^uti infallibilis est definitio

verum· quoque ad definitiones circa propositiones, quae
licet neque supematuralem fidgi certitudinem attin­

concilii contra primae clasaqs articulos, ita infallibilis

gant. neque haereticam haeresi»deformitatem prae se

alterius class»! seeps ratio non appareret, ob quam

ferant, attamen vel ad illam vel ad istam secedunt,
et catholicae doctrinae aut faVeut-Jut Adversantur. ·

utroque modo condemnationis eadem, iubente papa,

propositam

scendit etiam, summo pontifici suptepai sui magisterii

suadent amplitudinem desueti circa pçntificiam in­

munere fungenti esse in Constitutione Vaticana in-

Magni

autem ponderis argumenta

est habende eiusdem concilii definitio contra articulos

exquireretur a fidelibus professio.

Exinde recte de­

fallibilitatem promulgapdi ; praecipue quae sequun-’

fallibilitateni adiudicandam in notis theologv i» appli­

rui-. recenseo: 1° Ifatio essentialis infallibilitatia pon­

candis circa doctrinam fidei et morum. Si hoc non
*faciunt
expresse
patres Vaticani, anstait praeberent

tificiae in definitionibus edendis de fide et moribus
est divina assistentia, qua summus pontifex gaudet.· x denegandi hanc infallibilitatem etiam ecclesia:· d<>quahdo supremi sui magisterii munere fungitur: hinc C centi. sive dispersae sive in concilio congregatae.
merito schema nobis propositum dicit, papam „vi assi-

* stent iae divinae illi promissae errare non posse, cum

3° Argumentum (mumsthri validisaqmum ad pro
bandam summi pontificia infallibilitatem ex eo de­

^supremo omnium Christianorum docjoris munere fun­

ducitur. quod

summus pontifex, cum

ratione sui

Ast

primatu» ius habet ad obedientiam et verum animi

summus |»ntijex neq modo supremo sui magisterii
munera fungitur, quando veritates de fide definit aut

assensum deçretis suis dogmaticis exigendum, si in­
fallibilis non foret, posset totam ecclesiam in errorem

•errores condemnat, sed etiam quando propositiones

pertrahere. Ast hoc ipsum sequeretur, si papa non es.set

aut. commendat aut improbat notis theologicis fide
aut haeresi minoribus. En quomodo ad rem nostram

infallibilis in notia applicandis de quibus loquimur.

gens pro apostoliea sua auctoritate definit".

se exprimit'theologus Montagnus1:

ait

„Cum ecclesia,

qwe. quasdam propositiones ut haereticae, aut

etiam erroneae, vel temerariae, scandalosas'etc. sive

,,Si quidem absoluta pro|s
*itionum
damnatio, ut
scribit laudatus theologus Moiitagnus. verum est iudi­

cium

dogmaticum, perversum habet
*
pio directo ·■:

immediato obiecto propositionis sensum ac doctrinam,

specialim, sive generatim et in globo damnat ;iudicia

internum animi assensum exigit

huiusmodi vere sunt dogmatica, et tenetur unusquis­

pontifices, qui liaec dogmatica protulerunt

que persuasum habere, nullam esse ex ija notam, quae

semper voluere conscientiam fidelium graviter ligare

Omnes quippe
indicia,

in proscriptas propositiones merito non cadat ; et in­

ad propositiones eo sensu reprobandas ac respuenda»,

su per si agatur de censura generali et in globo, nullam

quo

ipsi

easdem

proscripserunt.

Unicuique igitur

esso ex damnatis propositionibus, quae aliquam cx D patet, quod si summus pontifex in dictis indicii» dog-

enumeratis notis non mereatur."

Quis reapse-dioet,

maticis

ferendi» qrrare posset,, ecclesiam universam

indicium dogmatieutn et quidem solemne non protu­

obligaret ad amplectendum errorem.

lisse. exempli gratia felicis memoriae Pium VI in
sua bulla Auctorem fÛb< contra Pistorienses, qui per­

praerogativa summo pontifici Romano a Christo con-

multas reprobavit »enttnrtia» veluti haeresi proxima»,

ceeaa, ut sartum tectumque servaret depositum fidei

temerarias, scandalosas etc.? Quis etiam non idem

et populism catholicum in veritate aedificaret.

affirmabit de sanctissimo domino papa Pio IX, cum

4° Demum (murmur) infallibilitas eet praecellens

Hinc

bulla Quanta cura praecipuos gravioreeqùe

manifestum est, infallibilitatem.-ppntificis Romani
tantum extendi debere, quantum ratio postulat scopi

improbavit et proscripsit praeaenti» aetatis errores,

attingendi. Veritm ad haeresee praecavendas summo­

liret nulla speciali nota theologica eoe confixerit? Brgo

pere confert

inferendum, infallibilitatem sunimi pontificia ad haec

remote haeresibus viam sternunt; et ad pietatem
fovendam quam maxime iuvat sententias telo con­

in

sua

quoque dogmatica iudicia protendi : ea enim spnt
acta supremigravissimi magisterii, in que? fungendo

J»

.....

■ D» mexrit teu aiù tietlefiât Λ i* mu» propssi
fissas». Ct Klfss, Can. thssL ooaiftoL, tosu I, eeL 141».

errores

percellere, qui

plus, minusve

figere, quae a regula recedunt Christianae virtutis.
Porro hoc summi .pontifices assequuntur iudiciis dog-

■ Lee. oit p. 141».

'

x. *

.

'

■

t

-

■

.

CONGREGATIO GENERALIS SEPTUAGÉSUUnONA Μψώί 1870

•M

SM

ihaticis, de quibu» termo nunc eat- Ergo eoruuTlto-,1 speertat; altera, additionem, jmo saltem parvo iudicio;
fallibility ad haec ipaa. dogmatica iudicia.extendi nreemarisiri.. Veniam a vobis, reverendiwimi patres,
dicenda eet.
.
’ , '.
. humiliter peto: maximae "brêvitâ^coôaàlam.
t Ablata argumenta antis clarS oatenduntr ita eonsPrimo in schemate pag. 13
* li».22 at 23 [7 bb]
·»
- ciunandtm danatitutionem conciliarem de summi pon­
legitur „quid in rebus fkfoi et αιοπιώ ab universa
tificie infallibilitate, ut non modo ad definitione» de «Iasia tamquam de fide tenendum, vel tamquam fidei
veritatibus fidei credendis et de erroribus contra contrarium rçiictendum ùk“ Haa voces cum illustri»»
z
· fâjem, aed etiam ad iudicia dogmatica, quibu» doc­ sim
*
ni fallor, Bituriceuai archiepiscopo expungi vel­
trinae, licet de fide credendae non {iropouantar, tamen lem. Nam ex eis sequeretur, tuhc solummodo infaliiμΜ vere catholicae et ' sanctae approbantur, et ad bileu^ esae pontificem, euxu propositionem aliquam
iudicia «toguiatieA. quibus errores in maOgria fidei et haereticam damnat ^quoties autem propositione» ut
morum, vel nulla addita ajssciali censura reprobantur, hacreei ‘^roximM, erroneas,
scândalœre damna),
vel notis theologicis haeresim non attingentibus, eapi
negari posset eius infallibilitaa. Porro ‘ei perpendam
extend i apertissime deo^ruatur.' Ad hoe tendit muta­ tur Scripturae necnon traditioni» documenta, d peritur
tio proposita eeheinatis, ut scilicet, pro eo quod nunc neqUiWglsiii admitUJPosse istam pontifici» infaUibili* Jegitw’.(lm. 16, pag. 13 [7 b 5j) de Romano ponti-' tati» restrictionem, «a npmpe, ut infallibilis sit pon­
* fice:· „Vi arfsistentiae divinae ipsi promissae errare tifex summus, cum definit aliquam doctrinam «*re
non poaan, cum supremi omnium chrwtiaitorum doc­ haefat icam, non voro cum definit <we erroneam.
Nunc ad secundam observât iuitem. Quarto < apit i
tor» munere fungens pro apostolica sua.auctoritate g
definit, quid in rebus fidei et morum ab universa \anbnem addi prorsus nevw.se mihi videtur, nam quae
ecclesia tamquam de fide.tenendum veltamquam f’.dei definivit concilium Vaticanum de fide catholica, cano­
* contrarium reiiciendum sit", ponatur: Vi awMtfwfi.ir nibus sanvivit, et in ipso etiam schemate num·
proposito tribus prioribus capitibus tuthlvm [.spon­
diwwe errore ao» powr, rttm.. ·. drfimt gwid tn
rebtw a/ doctrinam fidei et morum spectantibus,
dent canone
*.
Cur ergo quartum caput in quo
ab ecclesia tenendum, quidw reiiciendnm.
definitur Romani {sintifii is infallibilitas, suum pa

\

Iis demum assentior reverendissimis oratoribus,

riter eanonem

non

haberet?

Nonrfu definitio b.as

qui. desiderant. ut huic capitiIV canon adiungatur

caetera» omnes

ccMitre eos,

potissimum definitionis vxpe< ta’ io totum oi ls m alii »-

qui

infallibilitatem pontificiam negare

gravitate

?

*Tiit
su|

nonne

hiw.s

auderent, pt sic tollatur e medio omnis-ambiguitatis

licum anxium detinet? Sane, eminemissiini u< ie\e

praetextus et occasio dubitandi de vora et plena con­

rendissimi putres, si huic definitioni non apta.u:
solita canon» forma, periculum 'instat m- tide'.do

demnatione huius exitialis rrrq. is ab owumenieo con­

cilio Vaticano.

sequenti:

S/

Romanum

in

Canon

quis

videtur

definiendis

co^di

posse

mndo

sfimmum pontificem

neqarcrit,

rerifatilus ct indicandis

erroribus doctrinam fidei et mornm respicientibus esse

infallibilem. tt cius decreta sitv iudicia prr se irre­
formabilia, a quovis chrixtiano, ut primum ef quo-

modoeumque innotuerint,

pleno fidei obsequio ex­

cipienda et tenenda esse; anathema sit.

»

Sapientiae vestrae (‘st.-eminentissimi et reveren­

dissimi patres, ai Ume in Domino iudicaveriti
*.

hanc

propositam emendationem pro Ihù gloria et Mono oe\

elvsiae acceptare.
ORATIO

merendi patris domini Amandi Renali Maupoinf

episcopi Sancti IHonysii Reunitmis
Eminentissimi praeaide
*.

eminentissimi ac reve­

rendissimi patre».

Multum njihi arridet quartum caput de «chômâtc

minus eçrta et

nondiim

proprie definita v idea:ut .

proinde omissum velle eanohem. idem est iv

v Ψ.

aliquam fidelium partem deeipi.. Ner mihi obii<ia’n.

minorem fore adversantium offensam, si :d.«qu>· ani

d •finitimum

themate dreretuiii edatur. Nonne i|
*<am

! claram, praevisam, et qmie verborum cav ilhdmuibi»·. ’

ansaln

praeibat, totis viribus oollicitant111·

non

omne» qui offendentur definitione, non minus >ίί··η

dentur ob omissum eanonem. immo maris, quiu prov-^
ter ipsKVumct definitionem nobis insiqwr dol<«»itntcin

in modo definiendi exprobrabunt.
Igitur

omnino

addendus

est

canon, vuiu»

sn

tenorem cum maxima humditatv pnqwino: 5i qui
*
dixerd. Romanum pmildi· >·ηι t-rrare ptsut·,, <mn
jaipremi siu pontificatus oifu io hinqen.
*

aliquid de­

find et tenendum iiiiunqif; vel tum errare ptsse com­

petentiam suam γχ'ίdead
·:
*

vel dubotm semimr per­

manere, utrum oim/ptfim suprrmns ecrlcxiar net >r
loquutus sit, etiitmsi deflaret. »e aqere · x }>olr
f:jttf·
*

examini nostro subiecto. Namque, non dicam quamvis

plenitudine,

GalluA, red (plia Gallus, emmentissimi et dilutissimi

manifestum nil : vrl cius d’ 'ini' ionibux no» deberi ab

provincine nostrae metropolitan»
*?

Burdigakmsia archi-

aut

uUpsum

ex

alii»

circum» tanti is

omnibus oiteinam tt ex animo adhaesionem. t U tm

episcopi vestigiis et genuinis patriae nostrae traditio­

antequam constet ai t essi.^ eptfictjporum seu ecrlr
,&
*

nibus, ut iam in hac aula conciliari demonstratum

(onsensuni; amithemu sit.

fortiter inhaerens, credo et confiteor, infallibi­
litatem

Romani

pontificis etiam

extra concilium

Constat iste canon quatuor fvartibus, (piarum
prima iprtfmmet pontificiae infallibili tat is dogma

.oeoumenicum ante assensum aliorum episcoporum esse

sufficienter exprimit. Subiu icnda 1 tamen visar *unl

veritatem indubiam, certissime in evangelio revela­

tree aliae |MUtet
*

tam,

novendecim saeculorum

tione fultam, et

oonstantiseima tradi­

ad praecludenda totidem adversan­

tium effugia. Paucissimis verbis illas quatuor pirto
*

nihil deest ut fide catholica

explico. In prima parte ex proposito posui illâs vores:

credenda sit. nisi illius definitio; quam ex totis prae­
cordiis meis a Spiritu pancto et a vobia spero.

cum supremi sut pontifùatus officio funqens aliquid
definit et tenendum iniunc/it; addere verba ..circa

Attamen duas tantummodo aniinadvereionw pro­
ponere volo, quarum una quaedam schematis verba

fidem et mores", ut iam supra dixi, imprna
*-anetun

1 Argamaatain : ..Rptocopu· 8. Dionysii Rennioais doctrhiM
qaarti capitis adhaarar» ss in oMibns dtei». PropoMÜt tsawm,
prino: at expuagaraatu varta ,qnid ia rabu Mai H «oren
ab naivam
*,
ae peatita tatae aoim ridaatar inhUiteUs mi
proporitiaMB aliqftua vt baeraticaai dasaaat, aaa aatom nt
daa^at tteqnaai haereri praxtaari; aaeaMo; proposuit sddandaai eaaoM· qai refarter sah aam. M.
*

cedere

cui

eet. Cum inim competentiam suam in definiendo ex­

nequeat

summus

pontifex,

inutile videtur

obiectum infallibihtatis describi, quia quidquid de­
finit, hoe ipow certum est in infallibilitati» obieeto

comprehendi: alioquin non eeeet infallibilia Aliunde
autem si obiectum integre non describitur, periculum
ceret, illustrissimi patre», ne pars omirea extra sphae-

'

* I—MO— gQBUOAM W 'flfljlpl| WH—

rem infnlKbiUtati· pen
*

nasuta
*
dirigat

niintar, Μ ·ομΊΗ
*

βφρρ· a qataïa ’·* “ * rèHma pegsutadg
rMtasn»
*

ut rastrietie, quod papa definitionem
ad - wûwmIm· <mbInîmb* OttMHi ·βμι

mb

9MB fMgdcM 4MBtBBBt BVMB MMMM 4bm4

•umptaa, sad tri·· singula·. Pleiad· vi hures rfBui.
tMB IBÎeUiWlM Mt pQBftihx ÎB doMB^N
*
fltt^MÎbBB
ovibûa, duuunodo tamquam supramua pontite de­
finiat, qnam ia dauedo aimai uuivsren gtag
*
Bt
paritu cam ipai dixit lama: Csssfin·· /natans tta‘«
non snbinnxit aimai sumptos
z.
W

Attaetis igitur hire· rationiba·, a quibua eMlandia, ut brevitati maxima consolam, abstineo, vire
*
rat mihi canon ia has fora» ponandus: Si quit
direrit, Boduataa pontifient srrrer pome, earn repremo paetorie officio fvngeni aKfaad sls/ntat et
fcnendbm iaiaapit, oaathama ait. Niai auHm ad­
derentur tres aliae parte», aminaatimimi et revaté
*

M·
un «μ»

débita gravitas· (risus), et spare, et otiom redreidarie
M tOBvîotÎMM φΜά Mflhfl 4μμβ· idai φΜ
*4
iadfaa a··
BfaM MMMBBfÎBHI gfcg MB 4ÎMM Bd WfilMÈMB MM
*

paaMMiam at separatum Romani psmtifiaie iaaeullèbiUtaUaa, quam «t audti prisse at pradaaae «■ boo
ambon· prapngnmersmt, «t quam stiam arada oontiaari ia aahaaaato propoaito, qaidqaid afar» vooaonntxe
Bind diaaqnt rsvsrst>dieaimi ratatorea. Mihi antea
coqeultiue viaim «St lagan, quae volo vobiS dicere,
na ampBfioatiaaibue indnlgsnm cans dispendio wr\·
tatia, at ae etiam vsrbia forsan minus cantu utar
(risu· at aspuo apprubaliuaie).
Ex hoc ambons dictam fuit a reverendissimo
metropolita Sancti Fraocisci >, me cum memetipso
pugnare, cum subscripeerim decretis concilii Baltimoreosis paucis abhinc annis habiti. Pare illius dicere
mihi liceat, ganaralam professionem obadientiae sanc­
tae sedi nullam involvere definitionem eius infallibili-

dissinii patres, definitiooam, ut dixi, eludere lentarent
pontificiae infallibilitatis osores. Dicerent nempe:
infallibilem papam admittimus, dummodo intra potestatia spae limites definiat ; at edit
*
definitiouibua tatis ; de qua infallibilitate in hoc concilio non tantum
obedientiam abnuerent sub praetextu, quod in iis ■Villa disputatio fuit, sed neque ullum verbum dhecte
sphaeram propriam excessisset. Item dicerent; in­ vd indirecte dictum «st. Nam cum statutum fuisset
fallibilem admittimua pontificem loquentem ex ca­ concilium absolvendum esse infra dure hebdomadas,
thedra, at simul propugnamus constare non posse, ne quidem fuit tempus decutiendi primas paginas
(ocutum ipsum fuisse ex cathedra. Item dicerent : ad­ ,libri eatis ampli, exceptis quaestionibus precticis, de
mittimus pontificem infallibilem, aed cum adiunctb quibus tractavimus^ Omnia sine examina et discus- eccleeiae consensu. Ergo praecludenda aunt effugia Siotie remissahsunt theologis Romanis, penes quos sit
haec, ut error effnaciter comprimatur, et ingens, totum meritum et tota laus definitionis pontificiae
infallilÎâitaüs, ai ibi inveniatur. Sed confidenter
quam intendimus ex definitione utilitas emergat.
Neqbe quisquam, illustrissimi patres, timeat, ut nego, quod ibi inveniatur. Delegatus apostolicus.
tot alii proctbmarunt éx hoc auibooe( ne exaltatio pressas huius concilii Baltimorsnsis, optime scit nul­
lam factam fuisse definitionem Quaestionis in concilio
- sedis apoaltjiicae sit conciliorum vel episcoporum im­
minutio: non secus ac ante definitionem, concilia Baltimore»·!, ideoque ipse in principio formalem et
gcneraljm summo pontifici uuita, infallibilitate ma­ expressam definitionem huius quaestionis a concilio
xima pqlwbunt ; immo singuli episcopi magis honore- Vaticano respuebat, st ab eo quoque (est meus metrohuntur, quo plus honorificabis fuerit episcopus epi- C politanus) invitationem et exhortationem accepi huio
scoporum. Nam ut ait Sapiens: Gloria fiUonnn «st quaestioni specialiter studendi, non legendo libros galyloria patri
*'.
licaaorum, siquidem nulli sunt in'bibliotheca, quae
Eminentissimi et reverendissimi patres, direndi maesto est in nostro collegio Americano, aed inylibris
finem facio (beas), fideliter asserendo hanc, quam uhremoutanonun et in Labbeana coUsctioue. Mihi
exposui, meam sententiam, omnium ease aimul dioe­ "autem gratum fuit audire ax hoc ambone, quod mea
cesis Sancti Dionysii Raunionia clericorum doctrinam, argumenta legebantur in Boaauetii defensione cleri
immo etiam omnium huiua dioecesis fidelium, quorum Gallicani, quem librum quaesivi, sad invenire non po­
tui. Consensus autem hic non potuit veni?· nisi a veri­
numerus est bis centum millia.
Hta<{ omnia, eminentiaaimi et reverendissimi pa­ tate (risu, murmur). Castorum mihi videtur etiam,
tres, sapientissime vestro iudicio in tota humilitate quod deputati patres hoc doberetif'St Bossuetio et veri­
mea subiicio (bravo,' bene).
tati, ut librum magni huins viri theologi confutent in
plena aula (risus) ex hoc ambone.
ORATIO
Costarum ingenue fatebor circumstantiam, quas
reterendi petris domini duÿusfini Vint
ms magia movit st affecit in studio huiua quasationis ;
epieeopi Senti AngustMi'.illaqns fuit, videre in libris ultramontanonun cavillaEminentisaimi praesides, eminentiasimi ot reve- tionsa, ut mihi videtur, st effugia, ad quas recurrunt,
rendissimi patres.
ut ae sxpadiaat a esademnatisaa expraam st formali
De gravi quaestioos inter ma agitata, eum iamiam D Hoaerii ia concilio gssBreli VI et etiam in VII 'et
dies finalis dacisionia ipstet, spero vos patienter audire VIII, nomma ab einsdam esssdamaatione a sancto
r Lee. ΣΧΠ, St.
«
• Prov. XVI, U
> Aigmamtan; Jhbesre· X AagmflM ca|Nte IV 4seMaaa asIUuite probari poare aasiretti datam asgmasMa m
eatataria, '* «me Uhramsr vei ntas» vd aMa (sobarei si
vers rreSuvat aaiaamMa qa
reMm
*
^
**
sx ssripesrin mahre
Utas as mMilm laluRvarthen qua
*
In e·
·
*
sMari astant,
as Ita trees resanarias tata dML Dseaas danm votaria eo·
elsrias tredbtaaem; ta omal qe^po sassnto tasta astant gaaa
IsatUetam tabUUiltatam utaiiat Mu qd dtaatar aintan arenatas eme et jashaia tantanSredo aareasMotam esassiuiesis i» Ms st ssgrètas reiWm !■·< · astatae la duMas vsretaB. « qd tatas· altat SS» tnl talil i labmtre
aes tlxlt are «■ tatlta asvQ «rêetasm, ot ad hse tangas

sgitarels bains estates· retanatam. Mae dht ta ysaaatato
•atari «sarisa»·· at mtvanatataariMdae Ms
.
*
Bansds^
ua· sarisa st psareattab tatagaso «md· OsqntaMtaaataastat·
sto ntnsta
*
are tairea, as e» bre pus·· · eatataas «t na
*

ht

(χκκβΒΚληο «ammw RRpruAOMOu βοκιμ fan μη

mm

LmmII et A BaMa^o Π fm—Hl· oitprama ta A in ΑβοοβΑο, pesharoa
*
ctiem

ta gueencâtaVIII; qaa» Whgti il mm m boranadi «t ragoade, quad m admittitar
*
«otani a
roràeonditeiurài aaatoribas mhearatia. Paator debet
iMtBoMI WMÜftraBt *S
M···
<Wf
k
*
M
stitamfi inter opinionem ndvoeearierran «t iauMnio- •opero; passere verbo, ererapto at erotieee, ait oMMtas
*
■MNB
·ί <MMB BOfM^ fgjf wbtlIiMtaM 1b*»
Bsranritas. Nues qumnado ex eodem tecta potest erui
raaàa · dtaboto texte. Μ Λ ifti eempamtitme •tadMAilitas pro’ aaa ax ittie tritam, at aoa pre alia?
abstinui, ne ridtar prasamro rastigia 9Hm reverra
Bnaam eeranplaas ia paateribas taateaadaaa vadat, ei
noa pina vetet. Bt doctrine» noatraat qui inter pro·
dÎMMl ontori·
φΰ phMrtMtMB
*
*Κίθ04|·Ι
<η·φΜ
iaotitrit inter moeothelismum «t geOioanioaram. Ora­ tortantes verramur, rootrovereta preeeipue aat de
tas vidant «t sentiunt gtavitetom praaamt» quae­
papa : noa aat da omribos, aad de factis, qaaa Oli
nebis sive' merito rivi plereniip» immerito advenae
stionis.
!
Qutectio cet roodemnaudi da laaeesi plusquam pontificat tactitaat. 3« Oli textae adducantur, Deam
centum patres, qui hncuaque in gratnio scelestae non specialem gratiam parmiaiaae ad tene docendum, «d
tantum ta paca, aed etiam «un fraotn laboraverunt, quod in omnibus non promiserit tene sffecfalren gra­
Ot qui venerant ad hoc ooncilium aine intimatione tiam ad tene gubernandum, ad bonum exemplum, non
' in bulla convocationis, quod eorum opiniones erant pomum videre in isti» textibus. quomodo ilte gratia
*
materialiter haereticae; quae nudo doberent fonnaliter promiaa fuerit nonnisi ad tene docendum. 4
* 8anedeelarari ut haereticae (annual. Agitur de coodem- . tua Cypriano», Augustinus et patrua antae synodi
natione fofmeli'opinionum, quae fuerant univertelea B in antiquis temporibus, sancti» Antoninus. Bosauetil»
in Gsdlia per longum tempus, nempe per unum sae­ et alii cognoverunt illos textus; attamen in illis in­
culum cum dimidio, sub pontificatu quindecim papa­ fallibilitatem pontificiam non agnoverunt. Nunc autem traditio et historia ecclesiastica minus
rum, qui numquam Φ» eaa illustrem Galbarum
eccleaiam haetesis insimulare cogitaverunt. Cum e adhuc clara sunt pro infallibilitate pontificis: immo
contra, durante hac periodo, haec Qajliarum ooriesia mihi videtur traditionem antiquam et historiam pug­
uberrimos factus protulerit eradit ionis, pietatis, re- nare contre hanc aasqrtionem^ Iliad iam probavi, ut
gularitatis et seli in salute animarum procuranda et mihi apparet, in praecedenti disciMaiooe, et mna ar­
in missionibus proraovandis exterioribus et etiam gumenta nullam raspouaionem provocaverunt : rittu > :
augendis. Et certe si, testo ipoamet Veritate, « fnsc- ex quibus iudico quod nulla raapotwio poterat dari
titna coram copnoscrtik^eo· *, pravas coheequantiae (risus erescutU). Illud dogma etiam qrat incognitum
haetesis per fructus pravcp demonstrandae aunts Sed primis Christianis qui disceptarunt adversus Petrum,
haeresis certissime noa debuit eoas illa, qusmaon im­ et etiam sancto Paulo (rinw muntu/l qui reprehendit
pedivit tant multos st tam admirabiles vitae fructus. sanctum Patrum. Omnes sciunt reoponeioneqi. quae
Nunc autem quaestio de infallibilitate pontificia mihi data est, scilicet quod obieetio illa erat protin­
nullatenus mihi videtur elaraTita ut possit definiri. stantium. Sed dico quod etiam protestantes merentur,
Cum sollicitudine auscultavi et perpendi, quae dicta quod illordhi objections· solvantur. Secundo illae
sunt, ex ioc ambone, et aiqcere loquor si dico, quod objectiones e contra probant primatum. Nam non
illa argumenta me non persuaserunt ; e contra me ma­ dixisset sanctus Paulus: t» fanem ri restiti'. nisi
gis firmaverunt in iudicio, quod Scriptura et traditio .Petrae fuerit ipso superior. _
Illud dogma etiam incognitum fuit Polycnrpo'in
clara non sunt, et potius in aheuam partem propendere
videntur. Cognosco omnes textus Scripttuae: Tu e» veteri ecclesia ; et mihi gratum fuit audire reveraoPetra» etc., et audivi longas et ingeniosae explication» dissimum auum successorem 'Smyraeoaem episcopum
io^qi ex hoc ambone de eius advectu Romam, et
et commentationes’ do hoc ambone;'sed oondusio.
quaa in mentem meam venit, fUit haec: si haec in- colloquio cum pontifice Aniceto, quod certe prdbat
fallibilitas contineretur in lus vertus, tam'multa, tam Romani pontificia primatum : eed quam parum, potius
longa et tam subtilia argumenta non inquirerentur ad quam male ilhsd probet infallibilitatem. audire, reve­
illam extrueodam «c illis textibua
rendissimi putres, ex verbis sancti Irenaei citati ab
Easebio ecclesiastinae historiae parante. Haec aunt
Audivi protestantes eodem modo contra nos ex
meris Scripturis argumentantes. Habemus in America Sorbe sancti Irenaei > : ..Neque enint Anicetus Polybaptistae, ut vocantur, qui dicunt baptismum non va­ çarpo persuadere umquam poterat ut observate desi­
lero, nisi^idetur per immsraiooem ; et illi baptistae neret, quippe qui cum Icanne Domini discipulo et cum
possunt congerere textas et graves argumentatione» reliquisapostolis, quibuacum familiariter vixerat, eum
ex illis textibus et «c originali voos baptise deducere ; ''morem perpetuo obrarvemet. Neque item Polycarpus
eed quid illis respondemus? Admittimus textas Anioeto persuadere conatus est ut obseri aret, cum
vestros; ssd scellais etiam priorum saeculorum oog- Auioctus eorum, qui ante w fuerant, presbyterorum
noeoobat illos textas, et tamen baptisabat per in- > morem sibi retinendum eme dicent. Quae cum ita
ftmenem saltem infimos et dinioos; ideoqoe textaa sera haberent, communicarunt 'sibi invicem, et' AniScripturae siplisaatnr per histariam at facta: eo modo oatoa in aodesia consecrandi munus Pnlycarpo honoris
omnia suhtiMs argnsronta, quas adducta sunt, sx his gratia coo comit." Reos Anicetue Polyearpo suam esntextibus atgiptaroe ad probandam pontificiam infal- tentiam persuadere omnino non potuit. Quid darius
libiUtatasq par histariam et fsota expliari debent, Crina)? Ergo fait inter eos controversia; sed Polyat ex illis mihi patet, quod Romanus pontifex ali­ carpus non^udicabat Anicetamasm infallibilem.alio<pun immediate ee submisiaceL Itaque ille texti» pro­
quando sueras iti .
4 Itaque QR tantas Reriptaroe non probant : 1· quia bat, quod neque Anieetas neque Polycarpue, -neque
si' probaruntaliqmd, prnhteasil etiam papam saw infal- IreoMoe, ouius haec suat verba; infaUlbilitatem Ro­
libilam, qtasaxio miam aoletanitar etiam loquitur, ut mani pontificia admiserant.
Slud dogma etiam incognitam fuit ut milii
aliqui volanrrart; aliis varias probarent pontificem «na
infallibilem non taetra in butta
a», aed etiam in videtur marte Cypriano, qui oditur ut martyr et
beari, quod credo gaaMatttar etiam adversarii mm doctor, non at poenitens ut dixoeet pliqads: caras,
admittunt. R
* 8tU'i Satae infallihslitatem probarent non poena martyrem facit. Igitar orat in boaa fido.

gcaorafi

•

L (XmLMS-M. '

teatel.Il.lL
• 4M, ad nsteran Apud Mtasa, P. <L VB, MSI a.

Μ»

Λ, 8Ε88ΙΟΝΚ8 PUBLICAS ST (ΧΜφΜΙΗΟηΒ eSnOMJJM
__ —a ...

..................

MO

.................. -----------------------

etiamsi boue nomt. papam praouheMi contresuaai ■ pontificem, boo modo s« egissent, nae agere potaikopiniooeut. Pontifici·. infallibilitae amt incognita eant. Illud aio mihi evidens apparat, at non possim
tempore sancti Bylvestn, non repetam illud. Eint oooctpare, quomodo illud negari possit. Rodam modo,
'etiam incognita hoc saeculo, nampe saeculo in quo liret non tam solsmni, actam est ia eosseiUo Nierianiemus tantum tumultum in eooiasia excitavit. raeno II, ubi cultas imaginum proclamatus fuit; st
Nam sanctus Athanasius, sanctus Hisroejmea, sanc­ in hoc concilio sicut ot in octavo Honorii nomon inter
tu» Hilarius Hare dicunt Libarium pontificem ren­
haereticos raritatum fuit.
disse ; et nec tempus nec voluntas suppetit dicere de
Sed provocavi ad concilium Francofordiensa, itr
hoc casu Libarii, cum iuxta ϊίοβ, quos impugno, papa quo decretum Graecorum, · Romano pontifice appro­
coactus non sit papa (etiamsi schema da hoc non loqua­ batum, reiectum fuit; mihique responsum fuit con­
tur, quod deberet fieri saltem). Sed nihilominus illi cilium errasse. Equidem, reverendissimi patree, con­
doctores.quos citavi,dicunt Liberium cecidisse ; ideoque cilium erravit in hoc puncto ; sed non attuli concilium
mihi videtur, quod illum non admiserunt infallibilem. ■tamquam auctoritatem, sed tantummodo ut probarem
Etiam illa infallibilitas non admittebatur tem­ absentilto traditionis circo, infallibilitatem pontifi­
pore Zosimi.^qui poet iudicipm (notate bene, reveron- ciam, quae ex hoc clare deducitur. Nam error patrum
ilirami patree, eet argumentum seriqm) sui praedeces- erat tantummodo circa verum sensum verbi odoratiorori» Innooentii in cause Pelagianoruin, bis ipse hano •u,' error erat facti, non doctrinae. Illi patree puta­
cauMUn iudicavit, semel pro Pelagiani» et poetes contra verunt irrora facti Graecos cum summo pontifice voillos. ut [probat historia. Verba supposita sancti 1 : luisse dare cultum latriae imaginibus: porro ille cultus
August iniS>]^omariequuta eet, causa finita eet", de 1st rise non dabatur imaginibus; et quia errore facti
quo actum fuit etiam hodie, ut compleam eorum ex- putarunt, pontificem hunc cultum latriae attribuere
> pluat innem datam ab illustrissimo Reiueusi altera die, et adseribere imaginibus, resistere necessarium puta­
prolata fuerunt a sancto Augustino poet decietum
runt et Graecis et pontifici. Ex quo facto liquido
Innocentii et ante Zosimum: illud probat historia.
patet, quod putaverant Romanum pontificem posse
Samtii» doctor dicere volebat: Pelagiani condemnati errare, et casum extare (Osse, in quo non tantum poe- fuerunt in Oriente, in Africa et Romae
*,
non amplius sunt, sed debent epiacopi resistere etiam pluribu» epi­
» iunt, quid faciant : ut inani finiatur errori quia vide*
scopis cum summo pontifice. Nescio quomodo ista
Iwl eos obstinatos «se. Sed quid evenit ? Innocentius conclusio possit vitari. Porro illud concilium Franmoritur: illi advolant Romam: a Zoeimq^approbantur. cofordiense alioqpin fuit concilium habitum ab
Et ego quidem primo putabam esse tantum errorem
hominibus pietate et zelo conspicuis, in quo condem­
t act i personalis in Zosiuio; sed nunc non tam clarum natus est error Elipandi Toletani et Felicis 1’rgellemiln apparet ex quibusdam verbis sançti Augustini.
tani, qui in Occidentem nestorianismum volebant in­
Quidquid sit, patree africani in concilio graviter Zo- ducere. Hadriano autem pontifice hanc materiam
>11110 remonstrant, qui tunc Pelagianoe condemnavit ; occidentalibus expljcante, controversia finita est.
■ t illi tunc ad concilium generale provocarunt. Haec
Nunc autem ne quidem verlmm unum allatum est
oi historia cina illud.
‘circa hanc solemnem Hadriani pajiaeU declarationem,
Illa pontificia infallibilitas non admittebatur Um- < t quae invenitur in concilii VIII actione VII. et in qua
l>ore concilii quinti generali» sub Vigilio, cum testo ex officio, ad retundendam audaciam Photii. <pii
historia et approbante concilio. Vigilius nolebat con­
Nicolaum deponere tentaverat. summus ille pmtifex
demnare tria capitula, in quibus agebatur non de asseruit. Honorium propter haereeim accusatum et
facto personali, aed de facto dogmatico, utrum nempe anathematizatum fuisse: aed propter haeresim non
scripta revera erant prava necne. In exilium pulsus qualemcomque seu intorpretativam, sed illam quae
*
i ira
est. et postea luentem mutavit et condemnavit tria dat minoribus oontrg superiores insurgendi et illorum
capitula, et una cum Hucceseoribus sui» confirmavit hoc pravos sensus respuendi. Exspectavi autem solutionem
concilium. Ixigat autem reverendissimus Edeasenus, huius difficultatis, sed nemo illam dare dignatüs est.
qui negat in libello nuper edito hoc exilium Vigilii, Itaque si debeo credere papam infallibilem, quomodo
legat quod scripsit de hoc Franciacus Pagi, qui M ipeo possum credere et Hadriano Π. qui dicit papam ana­
uhramontanu» est, at videbit ibi positiva testimonia thematizatum fuisse propter haeresim? Saltem illud
contra illa, quae ipse in contrarium negativa adducit requirit explicationem.
Ex hia omnibus satis clarum mihi videtur, non
in suo scripto1. Porro illud concilium quintum approbatuin fuit a plurimis suminis pontificibus; nac sta­ existera in antiqpa ecclesia traditionem firmam < irea
tim tamen admissum fuit in Occidente, etiamsi suffi­ pontificiam infallibilitatem. Omnes textus, qui citan­
cienter innotesceret pontificia approbatio. Immo sanc­ tur, probant tantummodo necessitatem communionis
in fide et regimine cum sancta aede. Necessitas autem f
tus Gregorius Magnus, qui quintus pontifex poqt
Vigilium sedem apostolicam occupavit, rtginae cuidam * illius communionis a nemine negatur; et ego ipse
lioiigobardorum induisit, ut noti reciperet quintum libenter admitto omnes illae laudes poeticas Graeco­
concilium : exemplum moderationis in non nimis ur­ rum more, nobis ax hoo am bone in nomine eminengendis defitqgioaibus in rebus non necnssarii»1 Non tissimi cardinalia Pitre lectas ; immo ego ipse pro meo
videtur autem illa pontifex admisisse pontificiam in­ modulo simile aliquid praedico in festo sancti Petri :
fallibilitatem saltem personalem, seu se toto; ipsius sed illud nen involvit infallibilitatem pontificiam.
'Aliud eat nectarites communionis in fide cum
enim effatum, quod quatuor priora concilia venera­
batur quasi quatuor evangalia, vix concipi potsat iu ore Petro et ipsius successoribus, aliud infallibilitas. Ca­
mis, qui sa credidisset eamdem infallibilitatem, aucto- tholici qui pugnant contra infallibilitatem, nullatenus
1 itatem et efficaciam haberi' ao concilia, immo amplius. dicunt Petri aedem posse a fide deficere. sicut evenit
Quod in concilio sexto ignota fuerit pontificia iu sedibus Antiochiae, Alexandrine, sed asserunt
infallibilitas, satis patet, quidquid sit de Honorio et poasibilitatain erroris in pereona pontificis, qui error
eius litteris, cum certe constet ipsum sino explicatione, erit tantummodo transitorius ; quem errorem vel ipeesine distinctione anathemati sbbiectum fuisse Si illi met retractabit, ut iuxta nos evenit Liberio, Vigilio,
episcopi credidissent infallibilitatem Romanorum Zosimo ; vel erit error quam successor pontificia erran­
tis corrigit immediate, ut evenit iu casu Honorii ; vel
1 Oarteai, AtuosSeetts ds SsfsMtMe Χ.ρβ·ΤφΜο faftsIH
«Mt, sag. U, art. HI, p UT, ad. Prsp. Msi.
erit error, qui-non acceptabitur in ecclesia et remane-

•jr
OONGRKGATIO GKNERALIB 8KPTUAGR8IMA ΚΟΜΑ BOhraii 1M7O

Ml

bit in libris tamquam litMra mortua, aient evenit ia a rural ; in bon tao pontificum decrets contre adverusmaxuns part
*
illoram quadraginta naemim «raris, rium adduxisset, ai illa putavisset infallibilia: sed id
ques memorat cardinalia Bellarmiaue, et quibus multi nullatenus dicit. Neo volo repetas quos antea dixi.
addi pereunt. Itaque hio eat nodus ' difficultatis.
Igitur mihi videtur quod non satia Minter dictum
Debent nobia exhiberi tatae antiquitatis axdudanta fuerit in prooemio, quod doctrinam primatus trudimus
boa transitorios vel innocuae ertoras: textus generales ..iuxta antiquam atque rnnstanteni universalis enolede sancta aede tamquam petra fidei et praesidio rari­ Mae fidem". Dis autem doctrina pontificiae intalbbilitatis mihi videtur ex allatis testimoniis nova.
tatis nihil probant; aed dentur speciales tatua in­
fallibilitatem probanta.
Tempora autem introductionis novus opinionis
Porro aliquis orator ex hoc ambone reverendissi­ assignari possunt, nempe medio aevo. Nam certo hoc
mos relatores provocavit, ut aliquem textum antiquum tempore pontifices Romani exercuerant potestatem
afferrent, anteriorem medio aevo. Nullum autem super universa regna orbis Christiani; quam numquam
iuxta me saltem adducere pereunt. Loquor aiitem de antea exercuerant et a tribus saeculis amplius non
textu claro et specifico pro infallibilitate, aient nos exercent. Quicumque legit historiam priorum aescu­
claros et specificos adducimus contra. Verbi gratia ille lorum, videbit quahtum imperatores et reges Italiae
Romanis pontificibus dominati sint, nedum pontifices
textus episcoporum africanorum acribentiÜQ) ad sanc­
tum Caelestinuni. qui solus contra illos iudicaveral super imperatores dominarentur. Illa extraordinaria
in causa Apiarii : „Nisi, dicunt ·, forte quiaquani est potestas iuxta me venit ex consensu populorum, bgoe
qui credat, uni cuilibet posse Deum nostram examinis.B intellecta etiam. Haec autem fuit periodus, ubi cum
inspirare iuatitiam, et innumerabilibus congregatis in introductioDe falsarum decretaliunp post schisma
Orientis nova opinio ortum'habuit, quia et pietati
concilium sacerdotibus denegare1' ; clarus est tatua.
Dicunt illi patres, quod non potent dici quod unus populorum et 'reverentiae erga primam aedem consens
i ideal veritatem, dum innumeri pontifices non vi­ tanea eet. Sed non omnia sunt vera, quae pietas antetient. Fides est
* factum, cui testimonium perhibent cessorum nostrorum excogitavit. In concilio autem
nihil definiri potest, quod non clare pateat inveniri
episcopi.
ve
NihiJ autem clarius esae potest doctrina sancti
in Scriptura et traditione.
Videte Cutem, patres, progressum novae opinionis,
Augustini circa illud; qui, relata controversia inter
«anctum Cyprianum et papam, diserte et expresse quae vulnus qpoeparat in concilio Constadtiensi. et
asserit, controversiam finitam fuisse tantummodo per vulnus reparare non potuit in concilio Tridentino.
plenarium concilium. Attendite ipsis verbis, reveren­ Dico itaque aliam notam novitatis occurrisse tempori­
dissimi patres ; dicit : ..Nec nos ipsi tale aliquid
bus cardinalium Baronii et Bellarmini, initio saeculi
nempe valere baptismum haereticorum) auderemus XVII. Hoc tempore Bellarmini· factum Honorii ex­
Maerere, nisi universae ecclesiae concordissima auctori­ plicare voluit. Quid autem fecit? Cum Baronio et
tate firmati, cui et ipse Cyprianus sine dubio cederet, aliis contendit concilium sextum fuisse adulteratum
si' ijpi illo tempore quaestionis huius veritas eliquata et corruptum, omniaque, quae in ronqtlio inveniuntur
circa Honorium, ease subreptitia et falsa et a Graecis
■ t declarata per plenarium concilium solidaretur
."
*
Videte quod illa verba non sunt verba hominis ultra- C falsariis asserta. Utinam posset, haec solutio dari t
montani, qui dixisset papam definiisse, quin revera omnem difficultatem de medio tolleret. Sed assertio
definiret. Haec etiam inveniuntur in libro contra Baronii et Bellarmini circa hoc est omnino impro­
Cresconium : ..é'uni inter episoopos anterioris aeta­ babilis, omni caret fundamento et praeterea eat summe
tis... ista quaestio fluctuaret, et varias, haberet inter ecclesiae periculosa. Tempore illorum cardinalium non
se collegarum salva unitate sententias, hoc per uni­ erant increduli et deistse, et nunc quomodo autbenversam catholicam (ecclesiam), quae toto orbe diffun­
ticitatem, integritatem et voracitatem veteris et novi
ditur, obesi rari placuit quod tenemus... Hoc facimus Testamenti probabimus contra deistas cum illa theo­
quod unii srsss iam placuit ecclesias, quam ipsarum
ria? Itaque omnes opinionsm Bellarmini et Baronii
Scripturarum commendat auctoritas
."
*
Videte quod dereliquerunt. Vide Palma Perrone etc.
hio Sanctus Augustinus non provocat ad indicium in­
Sed, reverendissimi patres, hoc tempore de theoria
fallibile pontificia
ad praxim ventum est, et nomen Honorii a breviario
Fidenter dico, si antiqui cognovissent hanc viam romano et diurno libro erasum est (nonorrs). Veritae
finiendi controversias per solum recursum ad papam, non potest abscondi. Quamdiu sacerdotes ei epiaoopi
hanc memoravissent ; nam haec via eet facilis et faoilin breviario legerant nomen Honorii cum Sergio et
lima Poterant Romanos pontifices interrogare per Pyrrho, quaestio de infallibilitate personali Romani
nuntium vel per litteras; et « Ipsius sententia tam- pontificia vix poterat mentem eorum intrare. Videant
quam definitiva habita fuisset, aliqui illud memoro- ergo patres, videant in hoc facto notam satis clarem
viarent, et circa illud numquam dubium ortum fuisset D novitatis sententiae, quam impugno. Non magia
in eodesia. Immo et mihi videtur, ei persuasio quae
multorum episcoporum animos invasit, fuisset com­
munie initio «rJseiae, consultius iudicasrent apostoli
in symbolo inssrars ,,Credo Romanum pontificem"
quam .aanctam catholicam ecclesiam" ; nam Romanus
pontifex semper adin potest, non autan tam facile
ecclesia. Sanctus Augustinus, cum Poiagiani ad con­
cilium provocaverant, illos confutavit dicendo mun­
dum universum non debere turbari propter perniciem
apertam, quae in locis, ubi orta fuerat, damnata
fuerat, et indo per totum orbem condemnanda intro-

»
■ Coaetat,

BB. penMres
*>
<·!■ tat.
• Λ taftane «gta. Dureta, Mb. Π, «p IV.
• Catas O mta
Ainsi, na. I. cap. ΧΧΧΠ-ΧΧΧΠ1
« Ota. dear «Μ.
ta IV, aw- ΧΠ.
Corax. arenanai» rrèroa UL

feliciter dicitur in prooemio nos areerere constantem
fidem universalis ecclesiae; asm doctrine quae nunc
tenetur a multis, immo ut ridi a plerieque huiu· con­
cilii patribus, non tenebatur tempore concilii Constantirewe. Nam ex hie quae audivi ex hoc ambons,
mihi videtur quod maior para eorum, qui nunc sunt
in aida, non libenter subooribersnt doctrinae enuntia­
tae in hoe concilio hie verbis : ,.Declarat sancta synodua, quod ipea oyaodu· in Spiritu sancto congregata,
legitimo generale concilium faciens, ecclesiam catho­
licam militantem repraesentans, potatatan a Christo
immediato habet." Et sessione quinta: ..Item decla­
ret, quod qutaunqns cuiuscumquo conditionis, status,
dignitatis, etiamsi papulis, qui mandatis... huiui
sanctae synodi et cuiusromqoe alterius concilii gane-

MS

.

A. 8B8BIONB8 PUBUCAB BT ΟΟΒΜΚΑΤΙΟΜΒβ RBN1RALE> ,
W

._______

„ A. '■! - 1

SM

.

*_____ ________

ralia légitimé congregati... obedfee oontumMitar oon- emaMMtn neu legam brevitatis .emma; nana fatigati
tempaerit..., ponialar
Hase sont sorte ooncilii. ostia ot ego quoque.
Ergo fieri potat, at maint pan epieenpcrum ia
Casum autem Anratraii U non refero, «tinarai ia
ana opiniosa ait, at altato tampers ait pro altara iura esaonieo insaniatur, at in libro pontificali ex­
opinione contraria; ot illud probat agi da opinioniboa, hibeatur Aneetaaiue tamquam haereticas, quia testons
non de fide. Iterum haec omnia dicentur nos «eun­ ab 'eruditis satatur ut apocrypham, sicut proditio
dum antiquam at constantem fidam, ut amentur, aed MarraUini, quas legitur ia breviario. Gratorum .illa
secundum opinionem. Libenter concède quod doctrina, suppositio etsi falae aetie indicat pereuraiooom prae­
quam impugno, aat oxtrinsooe probabilia, probabilior valuisse, papam poma erae teoreticum. Bed factum
et probebiliasima,et magnos tboafegne propugnatores sequens nullatenus est dubitandum in pontificatu
habet; sed semper fuit opinio, non fide». Si fuient Pelagii versus annum 586. Pelagius ille Vigilii fuerat
fides, innocentius XI non potoiaaet approbare librum socius et amicus specialis et in exilium cum eo missus
Bossuetii Erpoeilion, ubi protestantibus solemniter fuerat, quia nolebsU. condemnare tria capitula. Revo­
declaratur, nihil aliud credendum eia requiri quam catu» autem ab "exilio, lustiniani imperatoria persua­
papae primatum, et aliae quaestiones, nempe eiue in- sione tria capitula condemnavit et in locum defuncti
fallibilitatis vel dominii in temporalia regum, inter Vigilii pontifex creatur. Sed certe historia (illud
riHiolaatioas quaeationea remanere. Et quindecim Ro­ notate) narrat, quod in tota Italia tertius episcopus
mani pontifices «altam per tuum silentium illam
inveniri non potuit, qui eum consecraret. Nam sacri et
approbationem confirmaverunt.
laici homines ait eius communione ac separabant, tam­
Tandem multo minua dici poteat infallibilitatem quam a concilii Chaloedoneuai» praevaricatore : quare
pontificiam dreeri iuxta fidem univeraalia ecclesiae, a Perusino et Florentino episcopis et. Andrea presby­
Nam, ni fallor, plue aunt quam centum epiecopi de tero Ostiensi consecratus fuit. Ergo tum Romana
omni regione, qui hanc doctrinam respuunt in hac ecclesia et tota Italia putabant posse «venire, ut papa
aula, non tantum de Gallia, aed de Germania, Anglia, eeset haereticus. Itaque ille papa te purgavit ab
Hibernia. America et Italia (dissensu»). Itaque, reaccusatione haeresie; suam professionem fidei Chilverendissimi patre», nostrum testimonium eat divisum. deberto regi Francorum misit.
Tandem quid plura neeesse est congerere ad pro­
Fides adstruitur ex teatimonio ecclesiarum. Quaeatio
de haereai eat quaeatio de vita et morte. In nostra
bandam constantem fuisse in ecclesia persuasionem
autem lege aniericana et in Anglia teatimonium et
papam poese fieri haereticum, cum illud diserte et
iudicium duodecim iuratorum, ut vocantur, debet expense asserat Hadrianus pontifex in octava synodo
obtineri, ut capitalia sententia feratur: ai vel unus generali, et reoenfioribus temporibus illud supponat
dissentiat, poena mortis pronuntiari noq pbteet (risas).
in bulla contra haereticos etiam Paulus IV? Hinc
Si unus ex duodecim apostolis aliis contradixisset, declarat io Tnnocentii III et IV in iuré'canonico cires
nescio «i mundus evangelio credidisset (mxrmar.
illud, quas declarationes brevitati» causa omitto. Hinc
risu·).
declaratio sancti Antonini his verbis 1 : ..Licet papa
Nunc autem aliud argumentum affero, quod mihix at singularis persona et motu proprio agens possit
videtur omni exceptione maius. Eooleeia Romana C errare in fide, sicut dictum de illo Ixione, contra quem
■emper tenuit, Romanum pontificem perae in haere
ivit Hilarius Pictaviensis. in concilio generali tamen
aim labi aine ulla distinctione utrum ut privatus homo papa utens concilio errare non potest." Itaque sanctu»
necne, st sic a suprema sede excidere: quod probo non Antoninus supponit popam Leonem incidisse in erro­
per speculationes, rad per facta. Post lapsum Liberii
rem, et sanctum Hilarium contra eum ivisse. Equidem
m ipsius viventi» locum suffectus est Felix II, qui
illud factum apocryphum ; sed nihilominus probat per­
honoratur ut sanctus. Quod Liberius aliquo modo suasionem theologorum illo tempore.
ceciderit, non potest negari nisi forsan a sceptioo ; sed
Nunc autem ad aliud genus argumentorum pro­
illud omnino me movet quod Beilanninus ipee ex­
gredior ... (rigua taedii et piaret patret dicunt: Hora
presse asserit, ge vidisse in bibliotheca Vaticana litterae tarda est).
Liberii illud probantes: ita in initio tractatus de in­
Revereaidyswmu orator. Doleo quod hora tarda
fallibilitate. Itaque poet lapsum Liberii in ipsius
sit ; sed s> emineatiasimi ÿhaesides volunt me prosequi,
viventis locum suffectus est sanctus Felix, qui hono­
non ero longior, vel resumam alio die, ut libet.
ratur in ecclesia.
Cgntradioentibui Huic petitioni emrireniiuimit
Alterum factum invenitur in pontificatu Sym­
machi circa annum 600. Legitur enim, eum accutatum proeeidibue, orator ita proteguntur eet:
Nunc autem dicere debeo, quod studuerim attente
fuisse et immerito et initiate in synodo Rcerana, in
qua pontifex sbo se testimonio purgavit, nullo patrum quadraginta casibus hserrais descripti» a Bellarmino :
volente in iudicio stare contra illum. Sed cum ad- D et multi ex casibus evidenter oriuntur a calumnia ot
verserit conclamarent contra synodum absolutionis ignorantia ; sed alios inveni, cires quos magna remanet
iooongruae, ut vocabant, altera synodos Romae habita obscuritas, et quos elucidari desidero a patribus depu­
«st, in qua Symmachus dicitur patres rogasse, ne sen­ tatis, antequam ulterius progrediamur. Gregorius II
tentiam ferrent contra euoe aocusatorea, et in qua lata interrogatur e sancto Bonifacio, utrum aliquis homo
fuit lex ad praecavende» simile» accurationes in poste­ cuius uxor debitum reddere non poterat, od alias
ram, vetans ne oves quae pastori suo commissae nuptias poscet convolare, respondet: Affirmative.
fuerunt, eum nec reprehendere, nisi a recta fide Gaelestinu» ΙΠ interrogatus circa mulierem Christia­
exorbitaverit, prerauulanL Hic est damnatus itaque, nam, cuius maritus apostata Christianas religionis
apponitur exceptio, nisi a recta fide exorbitaverit Ex evaserat, utrum ipsa poterat ad secunda» nuptias con­
quo evidenter patet concilium Romanum putavisse volare, respondit: Affirmative. Eius responsio erat
papam pbeee a recta fide exorbitare seu diviare. Porro in iure canonico, at erasa fuit. Innocentius HI illam
illa exceptio tam eolemnia.et authentica fuit, ut in decisionem corrigit, red Alpbonsua a Castro, immo
iure canonico inserta sit ia banone Si pajra
*,
quers Hadrianus VI pontifex dicunt, Caclestinqm non posse
excusari ab haeresi. Quidam respondent, rem adhuc
• Labbe, Cifliri. «es»!!·, tam. XVI, asLn, *eAvera
.<Mett;
Meari, xxvn. Mbs, M0n.

• DtotXL, «.·.

1 Ammm Uriel, pare m. Ut. SS, «ap. S.

Mt

CONGMGATIO GENERAL» SRPTUAGIUMA BONA M iaati 1870

»51 fuses· daGaitam ah eoalaaia. Rad · adesitasretar,
qaod nani pontifici· infallibilita· taataaamodo
attingit rea Minita· ab eoolasaa, non mgi· illi
tribueretur guam theologis msdiocribus. qui etiaa
ciraa iNud auqno modo poaaaat dici infallibile·.
Circa rstteratiosssai ordinat io·11 m praecipue spi•eq^atus at ab indigno ministro qolhtaram difficul­
tates baboo, quarum aolntiopam non invenio, Ab­
stineo a memorando caau circa baptiamum. Stephanie
papa videtur dicere baptiamum collatum cum vino
eaae ralidum ; et Nioolaual, quod notandum eet, dicit
validum «fee baptiamum datum in Trinitate vel in
nomine leeu.
Circa potestatem papae in temporali· regum
humiliter peto, ut mihi explicetur quomodo citra erro­
rem Zacharie· poAifex apostolic· sua auctoritate, ut
dicitur in breviario, transferre potuit regnum a Childerico in Pipinum ; etiam quomodo Hadrianus papa
potuerit dare Hiberniam regi Angliae; et etiam quo­
modo Bonifaoius V111 in bulla Vnam rauciam definire
potuit, quod gladius temporalis sit sub gladio spiri­
tuali : id est in oesu definitionis quid et quantum cre­
dere debemus humiliter peto in hac materi·, ut ex­
plicetur a reverendissimis patribus Deputationis fidei.
Insuper bulla Alexandri VI concedentis regibus
Portugalliae et Hispaniae novum orbem a Columbo
exploratum, videtur esse contra ius gentium et legem
naturalem, vi cuius res novae quae inveniuntur perti­
nent ad invectorem. Siquidem reges Galliae et
Angliae, orbe univereo consentiente, retinuerunt ter­
ras, quae ab ipaorum navigatoribus inventae fuerunt.
Circa motum terrae et condemnationem Coparnici
systematis · Galilaeo propugnati, non possum clare
percipere, quomodo papa non erraverit in contradictio­
nem totius nostri schematis. Namque papa Paulus V
ipsemet aderat in congregatione Sancti Officii menae
februario anno 1606, in quo immobilitas solis et mobi­
litas terrae fuerunt condemnatae tamquam contrariae
Scripturae sacrae ; menas martio eiusdem anni prodiit
decretum sanctione Pauli munitum, quemdam librum
circa hanc materiam condemnans; tandem declaratio
sanctissimi promulgata fuit a sacra congregatione
Indicis, definiens praefatam doctrinam contrariam
eoae sacrae Scripture·. Omnia haec mihi satia obacura
videntur, ut abstineatur a definitione. Certe si pro­
missa fuit haec specialis assistentia Dei contre erro­
rem. Ae qua1 loquitur schema, mihi videtur quod
PauluaV hano recipere debuisset in hoc casu.
Idem dico de Zacharia papa, qui in responsione
ad sanctum Bonifacium condemnavit antipodas. Haec
autem auM verba ipsius Zachariae papae a Labbeana
collectione experpta * : „Nam et hoc intimatum est a
tua fraterna saAotitate, quod Vigilius ille, neaoimus
«i dicatur presbyter, malignetur adversum te pro eo
quod confundebatur a te erroneum se ease a catholic·
doctrina... De perversa autem et iniqua doctrina eius,
qui contre Deum et animam suam locutus eat, si cUrificatum fuerit ita eum confiteri, quod alius mundus,
et alii homines sub terra sint, βφ sol et luna, huno
habito concilio ab eedsaia pelle, aaoerdotii honora
privatum". Hic autem, revevendiasimi patre·, mihi
videtur dare esae errorem. Nam sive 'velit pontifex
condemnare «distantiam antipodum, sive pluralitatem
mundorum, ut vocant, error deprehenditur : in primo
casu, quia sarte existant antipodes cum insulis; in
secundo oaau, quia error eat condemnare suppositio­
nem, de qua nihil scimus omnino, db qua silent Scrip­
turae et traditio, et quam multi eruditi et pii homines

> re· ed. Vat
___
• habte, (Meet md, tam. Vm, set
OaM; Maast, ΧΠ, M8on.

·«■ vsast

libenter admittant taaaqoam eonforaam sapientiae at
bonitati Dei. Iterum auhi. videtur defioare illa spe­
cialis assistserris, ds qua loquitar schema
Tandem non pomum iaSaUigura, quomodo papa
infallibilia potuerit ana auctoritate eoufinaare corp··
iuria canonici, ia quo tot mvsniimtU^ falaae decretales
attributae primis pontificibus et uumquam ab ipeis
exaratae. De erroribus in breviario remano non lo­
quor, quia etsi parum deceant infallibilem auctorem,
tamen errore· sunt contre historiam, de qua nihil
habetur in schemate. Et de casu loanni· XXII oontradioentu «x professo Nicolao IV, ut mihi videtur,
dicant nobis, quaeso, quis ex duobus credendus sit.
Praeterea Eugeniue IV iu decreto ad Armenos videtur
defiuiiam porrectionem instrumentorum ease materiam
sacramenti ordinis. Illud autem vix defendi potest,
et contrarium in côncilio Tridentino clare indicatur.
Ex hisce omnibus sequitur, Romanos pontifices
errasse in historia, in critica, ia iure gentium, in
quaestionibus circa sacramenta, in interpretatione
Scripturae et aliia. Ergo indecorum est illum declarare
infallibileili simpliciter, cum iuxta schema ait in­
fallibilis aliquoties tantummodo, nempe in materia
fidei et morum, cum loquitur tamquam supremus
doctor ecclesiae. Peto autem ne definiatur simpli­
citer et absolute haec infallibilitas Romani pontificia
propter reverentiam debitam ecclesiae et concilii· oeeumenicis, et ne funesta suppeditentur arma eruditis
hominibus ex castris deistarum et etiam protestantium, qui certe dicent, concilium Vaticanum contra­
dicere concilio sexto et Constantieuai.
Nunc propono meam emendationem et ad finem
devenio. Capitis quarti mutetur titulus: De tuprrmo
Romani pontifies· magieterio in docendo. Prima
paragraph!» ut in schemate. Secunda paragraph·»
„Hinc asero approbante concilio docemus.... ut in
textu usque ad verba.... fratres tuos", ci primatus
ipsi dirimtiu oonaassi posse et debere ntpredii om­
nium dbrwtianarusn doctorie munere fungi, ideoque
pro sua apoetolioa auctoritate definire, quid in rebut
fidei et morum ab tmiverea ecdeeia tamquam de fide
tenendum, rei tamquam fidei contrarium rriirimdnm
«it Hmc fit, quod sine oornmwriofse cum sancta ssde
in fide et regimine ratio obtineri non possit. Hinc
factum eet, quod omneie interet haereaee eedee apo~
etolioa profligaverit. Si autem, quod dbait, novus
exurgat error circa fidem et morer (et adderem cirai
alia), quem gladio anathematie ferire Romanae pontifesc opportunum indicaverit; haec excommunicatio
tuum plenum effectum et invictum robur thabeat intra
(breve aliquod tempus a Depulaiione attignandum)
ab eiuedem promulgationeI Vel si illud non placeat,

saltem hanc emendationem peto: post verbum ,.fun­
gens" dicatur: Poetquam pro tua rapientia fidem «eo­
rum fratrum in epieoopatu ejrptoracrnt proapoeto
liro etc....
In prima emendatione mihi videtur, qnoc tunc de­
finitio excludat omne praeteritum ita ut n ni ha­
beamus respondere adversariis ecdesiae ροηιιΐκν» non
srravisae ; sad providetur pro future, quod eat punctum
magnae necessitatis, et punctum ciroa quod audivi
tantas disclusiones. Hoc modo itsque providetur pro
realibus necessitatibus ecclesiae, ec nullum periculum
omnino inducitur, quod vellem auferri.
Doleo quod vobis tam molestas fuerim.

Cum nimis in longum huiusmodi sermo protra­
heretur, plures patres ab aula disoeaaerunt.
Hio autem interrupta discussio «at, at eminentiasimus primus praeses annuntiavit patribus, fieri
diatributionern emendationum in tertium csqxit

«·

»67

A. 8B8SIONBS PUBLICAS BT OOBfBBGATIOMB GKMERALE8

968

, Jlevnraodiaaimi patrat, diatôbuuntur nono emrei- A hunc suggestum aaoaado, verba faotun» pro doctrina
daUooeo t quibuodam patribua-in diacoatioM tertii capitia quarti nostri aobetnatia. Et quamvis iam iam
capitia acbetuatia ntretri circa textum eiuedeen capitia satie probatam habeam veetram erga me indignum
at canoni», qui ad illud caput partinat, propoaitaa, de benevolentiam atque humanitatem eximiam, tamen
quibus die, qui revecendimimia patribustignificabitur, timeo.
Tenet enim mre ipea maieetas huius conseeeu»
poet praeviam relationem a Deputatiooe pro rebua
incomparabilis: tenet,me magnitudo rei, quam per­
fidei faciendam, suffragia exquirentur."
Distributione vero abeoluta, idem eminentissimus tractamus, de summa enim rei ohQstianae nunc agi­
mus; tenet me statue discussionis, iam iam enim
praeeea ait :
materies plene exhausta eet ; tenet me necenitu non
..Reverendieeimi patree, dolentes vobi» qotum fa­
repetendi, quia nec decet nec licet ëündem crambem
cimus, quod in vigilia sanctorum apostolorum Petri
et Pauli reverendiaaimua dominus loannes Derry centiesque milliesque recoquere; tendt me lex brevi­
tatis ; tenet me etiam · difficultas praeparandi ob­
epiacopua Clonferteneia, qui ante duo» menaea ve­
niam a concilio discedendi obtinuerat, in dioeoeai sua sonium palato vestro delicatissimo saltem non omnino
ingratum ... Haec omnia me tenent et terrent ; aed
diem supremum obiit, cuius anima piis reverendissi­
tamen praeconceptum sermonem continere nullatenus
morum patrum suffragiis, praesertim vero in sacro­
sancto missae sacrificio commendatur." .
possum.
Et postremo loco addidit :
Video enim aliquos ex nostris fratribus dileetissi,.Proiima congregatio generalis habebitur crastina B tuis, quos quidem ego diligo in Domino ex toto corde,
die hora octava cum dimidio, in qua discussio quarti et miror ipsorum sapientiam, ipsorum eruditionem ac
repitis continuabitur.".
dicendi facilitatem ; veneror ipsorum sanctitatem,
Hisce vero abaolutia, patree dimissi sunt.
atque miror etiam ipsorum servitia erga ecclesiam,
erga societatem, erga paupere», erga omnes qui aber­
45.
rant et in tenebris et in umbra mortis adhuc sedent :
Congregatio generalia ootogealma
sed tamen video ipsos adhuc insistentes in oppug­
1870 iulii 1.
nanda hac doctrina nostra usque in finem. Hac de
Feria sexta die 1 iulii 1870 hora octava cum di­ causa charitate erga ipsos motus, quamvis ego impar
midio ante meridiem in conciliari aula Vaticanae sim ad ipsos convincendos, tamen vim facere volo, ut,
patriarchalia basilicae, generalis rererendiasimorum
si ex' misericordia Dei, non ex mea tenuitate, ex
patrum congregatio habita est; cui interfuerunt
misericordia Dei et ex ipsorum bonitate cordis ali
quadringenti septuaginta et unus patree, nempe quam lucem mentibus ipsorum afferam, ad hoc ut
26 cardinales, 5 patriarchae, 9 primates, 64 archiepiomnes in fine conveniamus in unum.
scopi, 342 episcopi, 3 abbates nullius dioecesis, 8 ab­
bates generales sive praesides congregationum or­
indicinm, eam opus fuerit,'et eam ad conciliare vocantur, ad
dinum monasticorum, usum mitrae habentes, 14 ge­ sanis paratos venire opns eres. Unum ex episcopis dixisse.
Neectebamus hanc quaestionem pertractandam fore in rodrilio'.
nerales et vicarii generales ; quorum omnium nomina,
quae per assignatores locorum accurate descripta fue- O Ait tanti orator sibi id innotuisse ex libello quodam, cnm ad­
huc in aaa maneret dioecesi, et ia illo libello invenisse omnia
runt, exhibet indiculus patrum octogesimae congre­
qaas deinceps Ia concilio contra infallibilitatem dicta sont
gationis generalis, qui inter acta concilii asservatur. Porro libellapi illam etiam aliis episcopia missum esse, patri­
Reverendus pater dominus Petrus Boetan i archi- bus satia constare. Dictam fuisse episcopos esae indices et
episcopus Tyri et Sidonis rit mar. missam lectam cele­ toste», ture ia concilio, tare extra concilium. At respondit testes
et indicés esse eut ad indicia· vocantur a magno praeside
bravit. Qua abeoluta, et recitata oratione Adtimnu
eccleeiae; lectae et indices eeee noa tamen in omnibus, secus
Domine etc., eminentiaaimua primus praeses more ooneilinre parreaae»· requireretur, ot tuae actura esse de resi­
solito indixit discussionis continuationem super capite deatis; episcoporum teslireoaiare semper esse fallibile; infalli­
bile evadere ia concilio ex divina amiateatia, iuxta promissiones
quarto his verbis :
Christi, qaas sicut episcopos fainat infallibiles, ita et ponti,,Reverendissimi patres, prosequamur hodie spe­
doem infallibilem facere possent, et tanc eius teetireoninm no»
cialem discussionem quarti capitis schematis primae ■aine boudais, ssd Dei essa Dictam fuisse a aura opinione
constitutionis de ecclesia Christi."
dori nane saltum ad degree. At non do mera opinione agiDein ad ambonem successive vocati sunt reveren­ 8ixlam IV oondrreasee indicium Alpboust Carrillo arch. To­
letani qui damnavit propositiones Petri de Ouaa, et in bpjjnrio
dissimi patres, episcopus Conchensis, epiaoopua Lucio
Borenao haae Sixti IV constitutione· reperiii. ia qaa doctrina,
nensis, episcopos Suraosis, epiaoopua Briooensre, inAiliMUtatere negans, quas unae libera opinio dicitur, dareepiscopus Luxemburgensis et episcopus S. Galli ; netnr at falsa, omnea ot haeretica. Dasaaari insuper haae
episcopi autem Salmanticensis et Magno-Varadinen- opinions·! per oondeusnatioaam articulor»· Latheri, et prae­
ciae ia articulo XVII, in coadamapUoae concilii Pistoriensis et
sis rit. rum. veniae loquendi renuntiarunt.
in bulla Hi VI contra arttealoa declarationis dori gallicani,
D uM doctrina illa «Usitar damnata iam ot reprobata. Non agi
ORATIO
igitar d» libera opinions, aed de opinions oerte et proxies» <terrtvrendt patrii domini Michatlii Paya y Rico
dniblU. Nsqne dvilistae et paUtteea andtendoe, bos episcoporum
■agistroe non tan, sad ah ais patina discere debere. Unare
epüoopi Conchentii1.
ax episcopis dixisse . Qafd past dedaitioaem dieereas ile, qaos
Eminentissimi ac reverendissimi praeside», emi- aw ipei bane doctrina· doouireus at opinione· liberare f At,
nentisaimi ac reverendissimi patres.
respondit arator, hoc aapponl de episcopo aoa puse», secas vae
Profunda cum reverentia erga vos omnea hio ad- UU ; hoc argnaMstasdi grette diotam eae·,
.In genere nate· quoad propositae difficultates dixit, «·»
stantea, atque etiam cum timore magno et tremore aat Meare thesi· statuere, quasi terreo esset de lafsllibilitate
Cireoaali absolata M separata, aat otiare vel graviora», vel
1 Argumentum ; .Bpisoopa» Coaehenals quaestioae· Ia Tm»
rions. Ad primam respondendam: nego suppositum. Gra­
essa exposait : strue papa extra coacUiure et sise episcopia sit viores, teste Bossuetio, nullum seriem obstacula· opponere.
infallibilis. Versai esse doctrinaa sancti Antonini, esse turea Verba Bwnuetii haec esse: ,Bene perpensis omnibus, respon­
aseertivus, noa excladvaaL Bis praoreissia, praecipuas aggreo- detur his diMcaltatibns; difficultas maior «et in quaestione
au eat solvere difficultates quae ia reedlna prolatu fuerant. Vigilii et Honorii’. At de hi» usqun ad satietatem dictum eree
'
■ .Diets· Mess doeuasata ofarin origiaslia ooaeiliarere, ture In concilio, ture extra.
qaas, sive pro, sive outra citata east, ia medium prolreil de­
.Addidit nonnulla circa praecipua argumenta, quas in fa­
bere at expendaatur. At documenta hau neque unias neque vorem laftdlibllitatia aferaat, disaidentee hortatus set at realoii
Impervia ease, at Beau faite lamiri pereo. Ipiscopos sata·
narem domum aorodorent, ot ad dedaitionore reto deveniri
magistrae naasaireatni ares, sareparqaa paratu ad ^fcramsdare poaeo eonchreit.
*

M9

' 970

CONGREGATIO GENKAU8 OCTOGESIMA 1 iatti 1870

lo prMMntiaram et ante omnia protestor, quae- A
Sed ego faci)· respondeo ipsi, quamvis sim mini­
cumque dicton» aim non mm contra pereoôM, nullo
mus, et maxim· respectu ipsius, quod huiusmodi do­
modo ; Md tantum ooatra doctrinam. Pereonaa veneror . cumenta, de quibus sermo, non sunt neque unica neque
impervia. Sumus Romae, et J^ic inveniuntur biblio­
atque diligo, et pro ipaia etiam Maguinecn meum
thecae magnificae, in quibus invenitur quidquid de­
fundere paratus sum. Protestor etiam me valle loqui
siderari potest; et quod ooo potest inveniri Romae,
aliquantulum culte, quia vos, qui eatis oulti et aapiennon potest inveniri ullibi. Igitur adeamus nos hujus­
tea, alloquor; ac proinde ai aliquid mihi exciderit in
praecipitantia, quia ut videtis ex abrupto loqpor, tel
modi collectiones, perscrutemur, monumenta cum mo­
aliquod verbum exciderit minug perpolitum, ignoscite,
numentis comparemus, et iudicium effonnabimua
tribuite ignorantiae mede, non autem meae voluntati,
Alias enim, si nobis hic praesentibus et Romae stan­
aut ineongruo erga vos observantiae et considerationis
tibus, impossibile eat effonuare iudicium
de
re apposita, quae quidem non est res nec casus doctri­
sensui.
In antecessum neceeee eat theeim nostram clara in

nalis moralis, sed est principium thaorvth uni et ab­

luce ponere; quia audivi et audivi accurate et con­

stractum; si de his non possumus diiudicare recto,

stanter omnea omnino oratores, qui hpnc ambonem

quin afferantur nobis documenta originalia; quando

honorarunt, multoties laborantes in vanum, quia de­

erimus in nostris dioecesibus, vt occurret iHxvvwita»

fenderunt

theeim, quam nemo impugnat et nemo

negat, vel oppugnarunt doctrinam, quam nemo tenet ;

tractandi aliquam doctrinam, quomodo nos efformabiniUK iudicium, ai

non

habebimus prae oculis do­

sicut factum est heri, ut dicam postea. Ac proinde B cumenta et causam, sicut contigit in condemnatione
ne ego aerem verberem, debeo primo ponere fheeim,
erroris iansenismi et doctrinae Pistorianae? Nullo

et quidem theeim clara in luce ponere.

modo. His positis, impetibile est episcopos dispersos

De infallibilitate Romani pontificis nunc agitur,
loquimur enim de doctrina quarti capitis,

non

de

iudicium

posse

rectum efformarv circa rvtn deter­

minatam.
Non est omnino necessarium igitur adfvrn huius­

doctrina tertii nw secundi nec pritni capitis, nec de

schemate in genere. Ista autem infallibilitas Romani

modi documenta originalia.

pontificis, ut vobis notum est, tripliciter considerari

esse iam et consummati

potest. vel in concilio eum episcopis, vel extra con­

quia estis); et quia debemus esae magistri lonaum-

Nos magistri detamt
*

ijion sum ego, vos miror

cilium eum episcopis, vel extra concilium sine epi-

tnati,

seopis. Romanum pontificem esse infallibilem in con­

fiarati
**
omnia

cilio, eonciliariter agentem cum episcopis, omnes nos

iudicium et ad sententiam ferendam.

omnia

vt ad

debemus apprime < allen
*,

haec

nos debemus asse, et ad efformandum

tenemus; in hoc nos convenimus omnes unanimiter,

Et deinde etiam aiebat ipsemet orator: Non possu­

ac proinde non est laborandum in propugnanda hac

mus trait are de hac re in hocee concilio. quia non

veritate. Romanum pontificem esse infallibilem extra

sumus parati. Praescindendo et separando mentem &h

concilium cum episcopis, etiam omnes nos tenemus; ac

eiusmodi dato ante dicto, sumus parati. Quando epi­

proinde etiam tenemus doctrinam s. Antonini, Ro­

scopi votantur éd concilium debent esse parati, debent

manum pontificem esse infallibilem cum episcopis:

parati venire ad omnia; quia vexantur m gemro ad
omnia negotia tractanda, quae, iuxta conceptum ca­

hoc tenemus. .Haec propositio s. Antonini est asser­
tive. non est exclusive; ac proinde non est laborandum

pitis ecclesiae, necessarium est |<ertractare in bonum

m propugnanda hac veritate, nec licet ipsam oppu­

ecclesiae. Et proinde debemus esse parati.

gnare.

Sed insistebat, et dicebat : Nesciebamus tractan­

Quaestio est de infallibilitate summi pontificis

dum fore in hot
*
concilio de infallibilitate pontificia.

tertio modo considerata, nempe, an pontifex sit in­

Sed ego non dubito quod sit verum id, quod ipee ito

fallibilis quando definit, non ut pertona particularis,

asseverat . sed dubito an in casu sit, quia qu<»d ad m·

*ed ut caput ecclesiae, et modo definitivo et'termina-

attinet vobis fateor meam dnmum, inr adhuc citante

tivo loquendo ad universam eo leeiam, non ad aliquam

in

personam particularem. neque ad aliquam ecclesiam

cognitum, innominatum1, non liMlum. sni librum

particularem, sed ad universam ecclesiam, de rebus

in 4° optima charta, optimis typis editum, et quam-

fidei et de rebus morum. Non dito reguli
*

plurimis

sed rebut

mea dioecesi,

centenis

visitasse

hospitem

fiaginarum

quemdam

et

mnstantem :

in­

hio

in genere, atque etiam de his omnibus, quae con­

ignotus mihi et innominatus me certiorem fecit. d·

stituunt obiectum etiam infallibilitatis ecclesiae; quia

hac

infallibilitatis pontificiae et infallibilitatis .ecclesiae

mirabile, quod omnia quav continebat ille nrnotus,

idem eet obiectum.
re teneo:

De hoc igitur loquor, et de hac

Romanum pontificem ita loquentem esse

qui

re tractandum
officiose

fore

domum

in

concilio.

Et

est

meam lisifaut. omnia

audivi ex hoc
*
am bone, ex quo venimus huc

quid

haec

Ηικ eat

quid mirabile et explicatu non facile, et tamen ito
Statuta iatn iam nostra propositione et in claro D evenit, hoc verum t»t. Retineo huiusmodi librum.

prorsus infallibilem.

posita, in antecessum meo ludicio convenit me ex­

Sicut 1 igitur mihi contigit, faille est. probabile eet

pedire ab aliquibus difficultatibus propositis a non­

quod contigerit quamplurimie, quia eiusmodi editio

quae quidam difficultates meo

non pro me solo facta eat, Quapropter non {«test dici

omnino hucusque attritae et contritae

absolute nos non habuisse notionem, quod de hae re

nullis oratoribus;
iudicio

non

tractandum foret in hoc oonodio, quia moniti sium
*

sunt.
Dicebat quidam orator
*,

cuius facundiam, cuius

dicendi facilitatem, cuius scientiam miror, quod nos

hic non possumus definire recte et cum securitate

opportune. Fit his dictis satia *e
rqx>ndv

mihi videor

objectionibus praeclarissimi illius oratoris.
Sed dicebat alter: Nos sumus hir m concilio in­

rern quam trictamua. quia ad hoc necessarium foret

dices et testea; ot sumus etiam teste
*
et ttidi·
**

adducere huc omnia documenta originalia conciliorum,

concilium : et eurnutf unum et aherum »’\ divino ιη-,

quae citata sunt hucusque pro vel contra, ut examina­

stituto, ex iure divino: si igitur sumus ludnes et

huiusmodi documenta, et iia efformaremus

testea, de omnibus debemus tudicare vt testificari. Ita

iudicium certum, rectum et ocrium pro re definienda:

dicebat ille. Ast si declaretur pontificia infallibilitas.

rentur

extra

ita eximius orator.

1 AUadit ad archisptaopa
*
Strigoeieare», qai oratione
*
baridi is oosgregsticme geMrali A SO mail Ct sapra ooL HS d.

1 Videtur alladere sd opnsculnm, cni titula
*

et coacilien.

/®»w, l’xps

O

971

A. 8E88I0NE8 PUBUCAE ET CONGREGATIONES GENERALES

p79

iam non iudioabûuua, niai forte Ji^nanAn in o^ncilio A Siste viator. Haec doctrina erat mera opinio hneua-

positi. Et tunc non adimplebitur propoyitum Christi, que? Haec doctrina hucusque erat omnino libere?
quod consistebat in eo, quod imm essemus eemper Dicito mihi : Eat certum vel non est certum extare in
bullario Romano bullam Sixti IV, confirmantem iudi­
iudiees et testee.
,
Bene est. Nos sumus iudioes et testes, iure divino. cium Alphonai Carrillo archiepiscopi Toletani, qui
Ita est, verum est. Sed sicut iudiees sunt et testee quidem condemnavit propositiones Petri de Osma?
omnes magistratus, qui pertineat ad aliquod tribunal Eat certum vel non est certum? Quod ad me attinet,
humanum, et tamen non iudicant nocte nec indicant ego, ut amplius se^^e essem, paucis abhinc diebus
omnibus diebus, sed tantum iadioant quando vocantur perlegi ipsam in bullario Romano a principio usque
ad proferendum iudicium ; neque indicant de omnibus ad datam. Existit haec bulla, et in hac bulla con­
rqbue» **
®d. eiusmodi magistratus dividuntur in duas firmatur ista sententia. Quaenam est haec sententia,
vel tres vel quatuor sectiones, et quavis sectione quae confirmatur? Sententia condemnationis numeri
determinati propositionum extractarum ex libro, quem
tractatur negotium ad iudicandum: ita pariter nos
sumus iudiees et testes, sed non semper et omni tem­ in lucem edidit doctor ille universitatis Salmantioensis
in Hispani», ad finem saeculi XV. Eiusmodi publi­
pore, sed quando vocamur a praeside huius magni tri­
bunalis ad tractanda magna negotia ecclesiae. Ita catio omnes doctores huiusmodi universitatis et
verum est nos esae indices et testee, et tamen ius non aliarum universitatum Hispaniae commovit. Res ad
habemus iudieandi de omnibus; quia si de omnibus notitiam primatis Toletani pervenit, et ipse consuluit
iudicandum foret, intendite, necessarium esset statuere B pontificem tunc in sede Petri sedentem, Sixtum IV.
ooncilium permanens; et tunc gubernium ecclesiae Sixtus IV dedit commissionem huic archiepieoopo, ut
evaderet parlementera, et in hoc casu quid de residen­ auditis peritissimis in re theologica et canonica ex
universitatibus celebrioribus Hispaniae, et, audito
tia nostra, quae eet iuris divini? Quomodo possemus
residere in nostris dioecesibus et simul hic ad trac­ iudicio horum doctorum, condemnaret vel non con­
demnaret doctrinam in libro consulam Petri de
tanda negotia magna bcclesiae? Hoc a saeculo, ut
Osma. Ita factum eet.
bene nostis, non est auditum.
Excellentissimus Alphonsus. Carrillo convocavit
Ac propterea sumus veri iudiees et testes; sed
sumus testes ac iudiees quando convenit bono ecclesiae, Compluti numerum quinquaginta duorum doctorum
quando vocamur ad testandum et iudicandum a prae­ eximiorum, et electorum ex universitatibus Hispaniae,
side ecclesiae, Romano pontifice ; quando convenit nos quae quidem universitates Hispaniae bene nostis, quod
illo tempore erant florentissimae. Huiusmodi doctores
audire vel in concilio congregatos, vel per ecclesiam
examinarunt, et pedetentim ad trutinam revocarunt
universam dispersos.
materiam, et onmes unanimiter convenerunt in hoc,
Deinde ètiam aiebat : Nec patres ia concilio, nec
Romanus pontifex solus possunt creare dogmata, sed quod illae proaositiones erant damnandae su1, hac
nota tamquam Icandaloeae, faltae. erroneae et haere­
tantum testificari, quod talis et talis doctrina con­
tineatur in deposito revelationis. 8i sumus multi, ex ticae conglobatim. Et quaenam erat propositio ex
his extractis, quae ad rem nostram faciebat ? Erat pro­
testimonio multorum secura eat elucubratio veritatis ;
sed si sit solus Romanus pontifex, quomodo creden- C positio quae dicebat : .,Ecclesia, quae est Romae, errare
potest." His verbis textus continetur. Et altera pro­
dum est testimonio unius? Testimonio unius nemo
positio erat, quae dicebat : ,æapa non potest dispensare
credit, ac proinde pontifex solus non potest definire
in statutis ecclesiae universalis." Et omnes proposi­
Esto sic ; sed audiat, quaeso, humilitatem meam
tiones his^ptis donatae sunt.
iste pater reverendissimus. Et nos etiamsi simus sexenti, et septingenti, et'nongenti, et mille, et bis mille,
Hoc ita est, et si amplius confirmari volumus in
ot decies mille, et centies mille, ex nostra conditione veritate huiusmodi facti, in archivo ecclesiae netrohumana evademus uruquam ^ttfallibiles? Iudicium
politanae Toletahae asservabatur causa primaria et
nostrum, in quantum humanum est, erit fallibile. sententia originalis. Ipsam vidit et perlegit arehieplEtiamsi simus sexcenti et mille, mimquam iudicium scopus Bartholomaeus Carranza successor Alphonai
nostrum erit infallibile. Nostrum iudipium in concilio Carrillo, qui quidem vixit uno saeculo post Carrillo,
nempe ad finem saeculi XVI; et hic teetatur in sua
generali erit infallibile ex divina promissione: Ego
ivbitcum sum1. Nunc autem eat difficilius Deo Somma conciliorum, eum vidisse hanc causam e: hanc
facere unum iudicem testem infallibilem ac facere sententiam, et propositionem istam contentam inter
plures testes infallibiles? Sicut igitur assistentia Dei damnatas.
fecit nos omnes infallibiles, potest facere unum testam
Hoc confirmat testimonium cardinalis Aguirre in
infallibilem, quia testimonium Romani pontificie tunc opere suo, quod donavit denominatione Collectio connon est testimonium humanum, sed testimonium Dei. eiliorom; hoc ipsum deinde confirmat episcopus quiDeus promisit illi aasistentiam soli, sicut promisit D dam Valentinus dictus Rocaberti in sua Defmnone se
nobis aasistentiam unitis. Igitur sicut nos sumus in­ dis Romanae; et ipae cardinalis Aguirre idipsum
fallibiles assistentia Dei, ita Romanus pontifex solus refert in suo opere, quod titulo donavit Deferuio ca­
potest «se etiam ex assistentia Dei infallibilia. Nulla thedrae Petri. Et si amplius et facilius volumus rem
tenere, in promptu est Somma brevi» conciliorom
est repugnantia.
. Sed aiebant alii patres reverendissimi et dignissi­
facta a Fr. Bartholomaeo a Martyribus archiepieoopo
Bracarensi, qui quidem adetitit concilio Tridentino,
mi : Quomodo fiet iste saltus, saltus a mora opinione
ultramontanorum ad dogma fidei? Hucusque haec et prae manibus est. Ego hanc primum aoquisivi ex
doctrina de infallibilitate Romani pontificis solius, bibliothecis publicis huius civitatis; et loquendo de
haec doctrina, inquam, non est nisi mera opinio, et actis Sixti IV, refert eas propositiones textualiter et
contraria doctrina, a multis magnis doo^oribus cele­ ad literam, ut in ipsa Somma conciliorum Fr. Barbrata et defensa, erat libera in goolesia. Si igitur ita tholomaei a Martyribus invenitur.
est, quomodo fiet saltus a mera opinione ad dogma
Haec ita sunt ; et si ita veritas est, et doctrina
fallibilitatis pontificiae damnata est tamquam scanfidei ?
Siste viator, dicam illi, et ausculta aliquantulum.
dalosa, erronea, falsa st haeretica; est mera opinio
infallibilitas, est doctrina libera, vel non et
*, libera?
Deinde etiam vobis notos sst catalogus articulo> Maith. XXVin, 90.

CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA 1 ialii 1870

•73

rum damnatorum Lutheri ; et quianam eat textu
*
ar- .λ
ticuli decimoctavi? Aiebat Lutherua in tuo articulo
decimoctavo damnato: ,,8i papa cum magna parte
epieooporum aentil taliter vel taliter circa aliquam,
lem, etiamai pluries negee, nec peooaa nec haereticus
«·.“ Haec verba aunt articuli decimoctavi. Ergo ai
propositio haec eat damnata» contraria eat veru: 8i
tu sentis contra id quod papa tenet cum magna parte
epiacopoium, et peccas, et haereticus ea. Nunc autem
qua de causa, nisi quia doctrina eet conformis fidei,
nisi quia a tribunali infallibili eet declarata et de­

•74

episco­

ecclesiarum ; e( hac de causa in mea dioecesi non «t
nisi una tantum opinio, et haec opinio eat doctrina
sui praelati quamvis indigni.
Hinc factum eet,. ut, postquam Romam veni, ac­
ceperim primo unum postulatum subscriptum ab omni­
bus superioribus, cathedrariis, discipulis, alumnis mei
seminarii ; in quo postulato adhaerent ex corde quibus­
cumque decretis futuri oecumenici concihi Vaticani,
deinde expostulabant, ut declararetur tamquam dogma
fidei haec doctrina de veritate infallibilitatis Romani
pontificis; et rogabant ut huiusmodi postulatum ex­
hiberem nostro patri auiantisaimo Pio IX. Deinde
venit aliud postulatum subscriptum ab octodreim ex

repraesentat ecclesiam universam : ergo

canonicis meae evclesiae cat hedral ia (totidem sunt),

haec doctrina evadit infallibilis ex teeiimonio Romani

et a beneficiariis et ab omnibus preebvtens, qui eidem

finita? Magna pars episcoporum non sufficit ad hanc

declarationem
porum

non

faciendam, quia magna pars

Ergo doctrina fallibilitatis Romani pon­

pontificis.

cat lied rali adscript! sunt.

venerunt

Tandem

eixtan

tificis damnata eet in articulo decimoctavo ex arti­

sensu tot postulata quot sunt anhipresbyteratus meae

culis damnatis Lutheri.

dioecesis, qui adeo vasti sunt, ut unus tantum contineat

Deinde etiam omnes nostis concilium Pistoriense B octoginta paroecias.

lainveru omnes

damnatum fuisse, et doctrinam articulorum sic dictae

unum

dicunt. et credite mihi,

declarationis rien Gallicani contineri in hac doctrina

huiusmodi

concilii Pistoriensis. Et in bulla reprobationis Pii VI

nulliuiode eis persuasi ego. ut mihi remitterent haec

postulata

fuerunt

omnino spontanea. <M

Et omnino spontanee Ium

haec doctrina declarationis articulorum gallbanorum

postulata.

dicitur damnata iam et reprobata. Ita, reverendissimi

totus clerus id tenet et totus etiam populus, nisi ali

*.
patre

quis individuus praevaricaverit ex lectione foliorum.

Si igitur ree ita se habet, quomodo haec doctrina

fecerunt. quia

Utinam ab ipsorum peste nos Deus liberaret ?

potuit esse libera? quomodo dicenda est mera opinio?

Haec vero, sicut ego in mea ditnv-eai ut haberem

Non erat mera opinio, erat propositio certa. erat pro-

unum sensum et unum modum indicandi, ita omnea

proxime

posiho

propositio

erat

definibilis,

fidei

episcopi abe dubio fecerunt, ct endo quod id quod

theologicae, non fidei catholicae, quia nondum erat

dixerunt, nonnisi

definita

theologicae proxime de-

non ex proposito dixisse puto: quia huiusmodi epi­

statu erat huc usque adducta

scopi non potuerunt docere talem doctrinam ex igno
rantia, quia ignorantes non sunt, neque ex malitia,

sojemniter,
In

fimbilis.

huiusmodi

lieatam

fidei

eodem

propositio,

et altera

quae

affirmabat

virginem Mariam conceptam fuisse absque

macula originalis peccati.

Haec ab initio et ante de­

clarationem dogma non erat, sed erat propositio pro­

xime definihilis ;

post declarationem erat

articulus C

argumentaridi

gratia protulerint,

Igitur non fc.-erunt m
*que

quia sunt boni.

ejt igno

rantia neque ex malitia; sed bverunt tantum argu

mentandi gratia.
.Deinde offuerunt alii oratores qui dixerunt

Nos

*
nostra»

fidei. Ita erit post paucos dieel huiusmodi propositio ;

quamplunmas difficultates

erit dogma fidei, quae hucusque propositio proxime

congregationi, ex ambone proposuimus; cur non re­

definibilis et omnino certa erat.

spondetis unicuique ex his difficultatibus swigillatim?

praetentavimus

Sed aiebat alter orator: Et quid dicemus politicis

Et ultimam ex his obiect ionibus audivimus heri. Cur

<4 civilistis, qui dixerunt, ecclesia hucusque perman-

non respondetis huiusmodi difficultatibus? Maior ip­

«ir et bene profecit’absque hoc dogmate: haec est no­

sarum pars deducebatur e\ factis historicis.

Ego re­

At non politici et civilistae

sponderem disertissimo ct eruditissimo illi oratori et

Mint magistri nostri in rebus, quae pertinent ad fidem.

aliis hoc modo: Quare tu. frater chariwrime. propinis

Distant prius veram doctrinam nostram, et videbunt

thttmn quam no
*

quod non «it novitas, sed antiquitas et magna antiqui­

thesi.

gaudes

tas; qmxi veta novitas in ecclesia est gallieana doc­

mus?

Aiebat

trina. quia non extitit in ecclesia nisi ultimis saeculis:

potitifici» est personalis et absoluta. et contra huius-

vitas non admissibility.

hoc

proinde

respondebimus

obiurgationibus

civdi-

non propmunus. et propwita ipsâ

impugnando

enim

ipse,

quod nos non sustine­
infallibilitae

Romani

modi theeim deduxit omnia argumenta, «piae uddu
xit.

omnibus

His

respondeo

uno

verbo,

nego

starum.
Sed quid dicemus nostris neophytis. quos eum in­

suppositum,

strueremus ad fidem, docuimus hanc doctrinam de in-

pontificem

fallibilitate non esse nisi opinionem quamdam ultra-

bilem; non sustinemus Romanum ponhfnem absolute

montanorum

parvi

momenti? quare dicent

«pua

nos

non

fiersonaliter et

sustinemus

Romanum

in omnibus rsse infalli­

nobis: D et in omnibus (.‘sse infallibilem.

dicemus, addebat ille pater? Fratree charissimi, fa­

Noa tenemus Romanum pontificem ease pecca­
torem et posse peccare, et aliquando aliqui Romani

teor coram vobis quod exhorrui, quando hanc doctri­

pontifices

nam audivi. Et quando ille orator haec dixerit, credo

Romanus, quia tunc Romae non erat) sanctus Pètrua

Quomodo rea parvi momenti evasit dogma fidei? Quid

quod

dixerit

argumentandi

gratia,

ipsum haec dixisse impossibile est.

sicut primus pontifex 'non

quia ex corde

peccavit

Impossibile, est

strum. Peocare possunt pontifices, et tamquam dor-

aliquem episcopum catholicum existera, qui vel

ex

ambone in ecclesia, vel ex cathedra in schola docuerit

hanc doctrinam esse

peccaverunt,

liberam, hanc doctrinam ease

nocte passionis, quia negavit suum magi­

tores privati possunt errare, et possunt errare etiam

quando non loquuntur ex cathedra.

Hoc non susti-

nemq^et proinde non possumus staturn
*

prim ipiutn.

meram opinionem. Vae ei si ita esset ! vae illi ! quia

quod papa sit infallibilis in munibus; et hoc est quod

(Oram Deo respondebit ipse de animabus vel deperditis

sustinuerunt et publicaverunt aliqui in foliis, ot ex

vel deperdendis in posterum ex
înstructiope.
Non ita -e tenuitati meae, quia egixrprimis

hoc eet scandalum in mundo. Deus illis parat’ quia

annis meae aetatis »mper tenui hanc veritatem, sicuti

clesiam et in societatem devenerunt, Deus solus ecit.

dixi, tamquam proximam fidei, et- semper 'eamdem
tenui in cathedris, et semper propugnavi in ambonibus

Ipsi viderint : sed hic non eat haec quaestio.

mala omnia, quae ex huiusm<Mli publicatione in ec­
Quia

igitur propositio, quae stabilita fuit heri. non eat

975

·>

Λ. 8Ε881ΟΝΕ8 PUBLICAE ΓΓ «ΧΗΓβΜβΑΤΙΟΝΚ GENERALES

•7«

nostra propositio, non eet cur respondeamus his diffi- a dubium, quod haec veritas non pe«Nt adeo evidanter
probari : nam quae dicta eunt aodaaum, omnibus diota
cultatibùs.
Deinde aliae respondere possum facillime : concedo eunt apoetolia. Ssd cum Petras fuerit ecclesiae caput
■ antecedens, et nego consequentiam ; vel transeat ante­ constitutus, cum tot specialia fuerint da ipso praedi­
cedens, et nego consequentiam-: quia plurima facta ex cata, sequitur hanc veritatem ex Scriptura evidenter
iis non pertineat ad hunc casum. Transeat, sint vera probari. Ad quid enim Christus dixit: Tu ee Petraf
Ad quid : Rogavi pro te Γ Ad quid : Poter agnos meae?
an sint falsa, quia ab iis non deducitur Roasaaum
pontificem non ease infallibilem loquentem ex cathe­ Ad quid caetera? Perperam ne loquutus act Christue?
dra, quia in his factis vel agebat et non docebat, vel
Singulariter Petro loquebatur ; singulariter Petro ali- ,
docebat ut doctor particularis. En responsum datum quid tribuit, illi nempe tribuit priihatum atque in­
omnibus lire difficultatibus.
*
fallibili tatam.
Unum verbum tantum addam, ut finiam argumen­
Deinde etiam respondeo alio modo: difficultates
ta deducta ex Scriptura. Illustrissimus quidam doctor
contra hanc thesim nostram eunt duplicis generis ; vel
sunt difficultates graviores ve) sui^ difficultates in universitate Valentina, qui erat studiosissimus, ita
leviores. Difficultatibus levioribus non deeet majesta­ ut toto vitae suae tempore inter libros moreretur, qui­
tem huius consessus respondere : quiarego testimonium
bus sua domus erat referta adeo, ut esset vere biblio­
theca a porta usque ad tectum, habebat centena libro­
do, quod discipuli mei in primo anno theologiae, qui
rum aperta, et deambulabat per domum semper
dabant- operam studio tractatus de locis'theologicis,
responderunt apprime et feliciter omnibus his diffi- B legens, nunc hic. nunc illic, nunc illuc: ac proinde
cultatibus. et non decet patres gravissimos in concilio erat homo eruditissimus. Et apud me quando erat
detinere in addiscendo curriculum theologiae. Igitur iam septuagenarius confessus est : Confiteor magno
ι-inii dolore cordis mei, me in iuventute mea adhaesisse
hoc non est tractandum.
Num· de difficultatibus gravioribus. Et quae sunt
forsan nimis doctrinis gallicania. a paucis sollicitatus
difficultates graviores? Audiamus testimonium irre­ et allucinatus. ac adulatus; quia mihi dicebant, non
fragabile, testimonium Bossuet ii ipsius, et hoc lestir esse vere sapientem, qui hanc novam doctrinam non
moniuni legi in cursu theologico gallicano. Bossuetius profiteretur; me autem aliquid inter ipsos videri: et
i)»e postquam perpenderit et examinaverit omnia haec ego iudicavi allucinatus posse teneri hanc doctrinam.
argumenta, quae ex fft-tis historicis deduguntur contra Sed nunc iam iam morti proximus, iam septua­
infallibilitatem Romani pontificis, diut (et haec sunt
genarius, mente tranquilla, corde pacifico et silentibus
(laesionibus confiteor et credo. Christum non potuisse
verba Bosuetii): ,,Bene perpensis ortfnibus, facile re­
spondetur his omnibus difficultatibus. Difficultas
in evahgelio loqui clarius, quam loquutus est : sed
maior est it^uaesrionevVigilii et Honorii.“~Nune quod homines ex suis miseriis detorquent verba Scripturae
ad Vigilium et Honorium attinet, eatis dictum eet:
ad proprios suos miseros sensus. Haec »«t confessio
istius gallicani conversi. Ego nec verbum addam.
non referam ego quae iam iam ad satietatem hic pro­
Transeam ad secundam partem, ad/traditionis
lata sunt. Igitur'verum est quod omnibus difficultati­
bus satisfactum fuit, levioribus in scholis, gravioribus probationes. Non adducam iam adducta; quia repeC tere nolo; et tantum profiteor coram vobis, quod
hic. Huiusmodi argumenta evanuerunt.
neque uno die abfui ab hac aula, nec una hora, et
Ilis· praemissis pro meo obiecto, transeamus ad
probationes. Non adducam probationes pro nostra audivi attentissime omnes oratores pro\t contra lothesi ex sacra Scriptura, quia eat superque de hac re- quentes. Pro meo munere fui eathqdraticus a mea
hucusque dietuniMst; adhuc rogo vos g^audiatis me iuventute, usque dum voluntate divina iussus sum
bbnigne. S. Hilarius doctor gallus, s. Ambrosius doc­
ascendere episcopalem cathedram alisque meis merititritor italus. s. Augustinus doctor africanus, isti ex­ et centies milieeque evolvi theologicos tractatpsf et
ponentes illuni textum celeberrimum: Tu es Petra, omnes vidi difficultates. quXunr-facile poterat^espon­
et taper hanc petram aedificabo etc., pronomen «an deri. Credebam vero aliquid novi in hac aula auditu­
■yon referunt ad bec.lesiam, eed ad petram ; et facta
rum; quia hic est summa intelligentiarum, maxima
hac expositione, quae est conformissima litterae, omne in toto orbe terrarum.
dubium t^aneeeit. Tunc a Scripture demonstratur
Sed confiteor, quod nihil novi audivi, quod posset
haec veritas, \uia fecum iste est : Tu es Petrus, et
conturbare meam fidem. E contra magis magitaue
super hanc petAm , aetUwabo ecclesiam meam, et confirmatus sum ; et traditionem istam de Romani
"pdrtae infen non praeva^Mtet adversus petram, non pontificie infallibilitate teiieo tamquam traditionem
adversus ecclesiam. Et cufluic interpretationem te­
vere apostolicam. Video ipsam tamquam flumen'
nent huiusmodi doctores ecclesias? Et cur sensus iste magnum èt limpidum, splendens tamquqpi crystal­
est conformis litterae? Sustine^me aliquantulum/
lum, exubgens ex radicibue montis Christi, per duodeHic est una tantum oratio, unum tantum suppo- D cim scaturigines qui sunt apostoli, et veniens usque
situm orationis, duplex tamen membrum haec oratio ad nos rigans spatia decem et novem saeculorum,
habet ; haeoduodebent referri ad unumet idem suppo­
integrum «beque diminutione. Tantum perspicio in
situm. Suppositum est petra. Ergo sicut Christus in ultimo tractu huius fluminis parvam insulam, quae
.primo membro loquitur de Petro, ita etiam in secundo, se extollit in medio aquarum ; quae, quia est parva
quia alias pensus orationiy inflectitur : fhtpra hanc et nova, impetum aquarum non potuit continere, et
petram aedificabo ecclrrtam meam et portae inferi non aquae transierunt hinc inde, et venerunt usque ad nos.
prOevaiebudl adversus petram ; quia si voluisset dicere Haec est schola gallicane. Et quoniam schola galli­
adventu eoeletiam, dixisset adventu ùtam, quia de cane eat nova inter nos, ideo quia nova suspecta ; quia
ecclesif loquebatur ultimo loco; eed..dixit adversus omne novum inter nos suspectum est.
"Tenet me' etiam quod contra hanc traditionem
cani. Quaenam est? De qua sermo fit? De petra.
Ergo portae inferi non praevalebunt adversu» petram. generalem, vobis fateor, nullus textus quidem directus
! '
Hac interpretatione admissa, evanescit omnis diffi­ et clarus adductus sit.
Quoad nostram traditionem in nostra ecclesia His­
cultas.
‘
Sed aliud addi potest. 8i Christus non dixisset panica haec traditio est evidentissime et apostolica.
Petro : Patce agnae 'meor etc., ai Christus non dixisset :
Bene nostis, primas nostras eodesier fundatae fuisse
Eoo rogavi proie... confirma fratre» tuo», non esset ab apostolis Paulo et laoobo Maiori; et de hoc noa

9Π

OOKOBSGATIO GKMKRAUB OCTOOB8IMA 1 hüü Ιβ70

»T·

gloriamur, qui· non taliter tait omni nationi, at A a centro, alias anim diaeolraretur ecclesia. Sed huiusindicia ana non manifestavit eia ; « gloriamur quod modi attractio naantinm humanarum ex fido non
potest esae ita fortia, ai centrum non eat infallibile t
primi apoatoli uoatri tarant consecrati a primo ponti­
*
non eat omnino infallibilia,
fie· Patra, iam tum Roma· aetata nt mta in Hia- si' Romanus pontifex
non potat attrahere firmiter, quia, contra huiusmodi
paniam, qui fiyidaverunt aadm quae tenant aliqui
fratres, qui aunt in noatao ooncilio; ao proinde iata attractiooeni ad centrum militat alia via, quae dicitur
traditio in nobia non eat intarrapta. In nobia igitur centrifuga. Quaenam eat via centrifuga? Superi»·
aeram eat illud principium Vinoentii Lirirenai·: noetrae mentis: Non tarmom. Igitur haec superbia
mentis noetrae esset adeo fortia, immo fortior et ioc„Quod temper, quod ubique, quod ab omnibua etc.
ac proinde quia quod semper, quod ubique, quod ab timima. ai non eaaet via attractionis ad centrum ec­
omnibua retentum set, id auctoritate apostolica tra­ clesiae omnino invincibilia. Nunc autem iuxta omnea
ditum rectiaaime creditur, nostra traditio eat rare Romanus pontifex eat centrum totius unitati· Ergo
apoetolica. Et ita nominatur · Dominico Bannes, et eat centrum unitati· in fida Atqui non poscet ease
ita vocatur a magno Suaiteio et ab aliie ex scriptoribus centrum unitatis in fide, nisi eaaet infallibile. Ergo
Romanua pontifex, quia eat centrum unitatis, eat
noatria.
·
Deinceps addam pro probatione etiam teati- etiam infallibilis.
Deinde etiam de fide est, Romanam pontificem
monium, meo iudicio, magni momenti, hoe eat, testi­
monium s. Alpbonei a Ligorio. S. Alphooaua a eme indicem eupremum in quamtioniinu fidei: de
Ligorio, sanctus noetrae aetatis, mt specimen sancti- B fide est, centies et millies hoc repetitum eet. quod
tatis quoad sanctitatem, et eet mirae eruditioni· est desumptum in nostro schemate ex concilio Lugdu­
nensi II, in quo dicitur quod omnea quaestiones fidei
quoad sapientiam ; et bene nostis opus eiue morale et
alia plurima, quae ab eo confecta sunt. Ipse perlegit a papa debeant definiri ; (notate verba) dicit defimri,
quodcumque ad suum usque tempus scriptum erat hinc hoc eet, definitive finiri. Ergo si Romanua pontifex
et inde, pro et contra in quavis sententia. S. Alphondebet quaestione· fidei definitive finire ; Romanua
pontifex eet iudex supremus. Et si a sententia Bomani
sus itqque, perpensis bene omnibus, tenet hanc doc­
pontificis posset appellari ad sententiam episcoporum,
trinam semel atque iterum explicite, oamdem om­
sicut tenent noat^ fratres dissentientes, non definiret,
nino ac noe tenemus, et de hoc doctors dixit eccleaia.
nihil eeee in eo censura dignum. Quia igitur secura non definitive finiret ; quia ut definiretur quaestio,
nobis mt doctrina s. Alphonsi, per eum possumus expectandus emet consensus vel dissenaus episcoporum.
devenire ad terminum noetrae peregrinationis.
Atqui constat quaestiones omnes definiendas eam a
Romano pontifice aeu definitive finiendae : ergo appa­
Deinde etiam huiusmodi veritae demonstratur ex
multis principiis, quae quidem admittuntur ab om­
ret etiam conclusionem esae de fide.
Deinde etiam, quaenam sunt, reverendisaimi pa­
nibus etiam gallicanis, at nemo eet qui eq neget. Sed
tres, absurda quae deducunt ur ex doctrina ista, quam
in praesentiarum, ne vobis molestiam afferam, tan­
voco gallicanam (ita anim facilius me expedio, quia
tum de duobus aliquid dicam.
Principium hoc eet certum, ab omnibus ad­ non facio circumlocutionem), quaenam sunt absurda’
Primum absurdum. Scitis omnes vos, qui estis
missum : Romanut pontifex est cettfnrm totiw wm- i'
sapientes, scitis, quodnam ait principium totius meta* iati
*
eccleeiae. A quo impugnatur haec veritas? A
physicae, quae est pare sublimior philosophiae; nam
nemine. Unitas duplex est, nempe unitas communio­
nis propter obedientiam, et unitas fidei propter sub­ cum philosophis sit scientia reruin„ex Sitissimis causia,
missionem. Nunc autem ai summus pontifex non est de metaphysics maximo iure hoc dicitur. Fundamen,
infallibilis, non potest esse unitas fidei. Qua de tum autem metaphysicae eat ontologie ; et fundamen­
causa? Quia huiusmodi vox centrum est vox meta­ tum ontologiae huius est principium contradictlBbiis
Impoeeibile ut idem timui rue et noa esse. quod ab
phoric· desumpta ex centro terrae, - Quid accidit in
omnibus' admittitur; et ririioc principio deducuntur
centro terrae ?^oa nostis bene, quod a physicis ad­
omnes veritates, de quibus sermo est in ontologie. Sed,
mittatur quaedam attractio generalis; quae quidem
attractio in globo terraqueo dicitur gravitas. De admissa doctrina gallicane, possibile est idem esae et
lege gravitatis omnia corpora tendunt ad centrum non ease, proinde evertitur principium contradictio­
nis. Quomodo, dicetis? Audite quaeac.
terrae, ita ut dicamus, centrum terrae attrahere for­
titer omnia corpora; et ex hac attractione evenit con­
Romanus pontifex declarat dogma fidei quandam
servatio globi terraquei : quia ex hac attractione noe,
doctrinam, quae hucusque non est contradicta. et im­
pugnatur a quibusdam haereticis, sicut factum est eum
corpora, et haec cathedra, et quisquis supra stat, ad­
lansenismo, et Pistorianismo etc., et haec doctrina
haerent superficiei terrae: aliter enim, si non tam
fortiter attraherentur, quid accideret? corpora avo­ a Romano pontifice declarata tamquam catholica, ut
larent etaglobus terraqueus dissolveretur ; ita ut oon- O tenent omnes contradictores nostri. debet credi. Debet
credi ab omnibus, quia isti omnea confitentur non
servatio nastri globi debeatur vi attractionis fortissi­
mae. Ex hac re desumitur metaphora pro centro sufficere obsequiosum silentium, nec sufficere volunta p
nam subieetionem. aed nerereariam esse subieetionem
ecclesiae.
Summus pcqAfex eat centrum ecclesiae, quia mentis, et subieetionem fidei, non tantum cordis
sicut aentrum terrap attrahit 'fortiter et invincibili­ subieetionem. Si igitur praecepta eat subiectio men­
tis, ista doctrina quae praecipitur credi, eat credibilis
ter; ita oeptrum totita eodeaiae attrahit fortiter non
tantum corda per obadientiam, sed etiam mentae per ex sua natura, ut credatur. Eat credibilis ; sed ex alia
fidem. Nunc .auterir'mentes non subiiciimtur per parte non est credibilia, quia ut testimonium pontificis
. obedientiam. aed' vel ex evidentia vel ex perauaaione.
ait infallibile, debet accedere consensus episcoporum,
vel ex fide et auctoritate. Nunc autem in iis rebus et adhuc non accessit- Ergo erit credibile quia praeri­
pitur. et erit incredibile quia non est consummatum
quae sunt ad fidem, non potest ease semper evidentia,
quia fides est argumentum.non appetentium: neo indicium. Videtis quomodo eadem rea et doctrina aril
potest ease, quip nob habet locum respectu pluri­ credibilis et non credibilia ; credibilis ex una parte, ei
morum, qui non capiant. Ergo huiusAiodi subiectio
incredibilia ex altera.
Deinde est. si Romanua pontifex non eat infalli­
debet provenire ex fide firmissime, et ita firma
bilia, quare imponitur nostris mentibus lex obe­
debet esae haeç fides, aicut eat firma attractio globi
CoactL. oaanaan. roaos UL

si

vn

........

k.

8B88I0WM PUBUCAl

BT 00·Γ1ΐρ|| BOgMI flBBUUUCB

............ :_____ !___________________ à,

; ...............

—,—---------- ■

NB

diauli·· iateroea at MN···· iaterei? Hùataedi ta· tifite» mb aut iafallthtta, ut aoosdiate iudievo apwooporam iqat art infidlibil·; at erit mtipuubaK «
boo «ut ta», qaia nrenre Matât quod natta «rt tax
·»
*
appellera ad mbbüùbb geoHaata» quia oobvalida, quando non aat «oafonaia tagi itateureli; at liait
nos aat. eoafonaia lagi natrtral·, ut atadaaaM aoa tilnun gOMrule repsMasataaa eoclMMtm, vui ooe«outra ration·» teatimoaium fidai. Dabat «■· ratio- rtitBaM ipeam eodtaetem doosBteB», ietnd ooanabila obasquium noetrum. Et qiaaado aM agÛB·· oilium art infallibile. At huiwBodi doctrina «m
rationabiliter ia rata· fidai? Quando crsdimm id damnata Ergo ut bob devantemue in haao eonquod taoamut pro varo; quia amt oor aoatnua mb elupiooaa», neoeeaarivun aut' concludar· et confiteri
potart amara nisi bonum oognitam ut tale, ita nW R^ianiiia pontificem «aaa infallibilem, atque indi­
nostra non potent adhaarere niai raritati oogaitM ut cium anum eaee irrefragabile et ab alio inaxaminabila.
Daiada, ai haec doctrina art veta, aahiama aril
tali. Sad venta» adipiscitur bia tribo· viia, nampa,
evidentia, conviction· rt auctoritate. Non art convict» licitum, quia potest contingere ut Romane» pohtifex
in rebus de quibua agimtta, non art «videntia; debet enet loquendo ex cathedra at noe oognoaoentea ipsa·
earn ergo varitae parapacta ex fid·. Sad haao fidm awam, aci·» dabemua adhaerere ipei, aad dabemua aeparak; at tunc non tantum licite, eed obligatorie
non exiaterat, ai non aaart infallibile Romani ponti­
fici» tesbmonium. Ergo exigitur id quod praestare repararemur. Atqui abaurdum ert dioere, aliquando
non poaauuiua Non poaaumu» operari niai rationa­
•ohiama «ae licitum. Ergo si «chiam· numquam eat
biliter, et non agaperaua rationabiliter in reboo de qui­ licitum, numquam debemus no· separari a iudicio
bua agimus. Ante testimonium irrefragabile iubaretur pontificia ; et ne reparemur, necessarium ert admittere
nobis ut adhaereremus doctrinae non habenti pro indicium pontifici· «ee Irreformabile.
Sed dicunt nobi»: hoc non eat poeaibile, quia iam
nobie neque evidentiam neque parauaaionam neo tdrtimonium infallibile Bomani pontificia hàc de causa.
admittimus quod uaque dum superveniat consensus
totius ecclesiae, omnes fidetes debent adhaerere doc­
Igitur ut haec lex ait lex rationabilia, ct tamquam
•dniiaaa ab omnibua in eccleeia admittatur, necesse trinae a autumo pontifice proclamatae. Sed «i hoc
ert ut Romanus pontifex ait infallibilia loquena de re­ admittitis, admittit»» principium contra rationem ;
quia non modo rationabili crederetur illud, pro quo
bus fidei ex cathedra.
nop. «et testimonium neque evidentiae, neque per
Deinde etiam, quid faciendum erit a nobi· quando
suasioni», neque infallibilitati·: adooque non potesl
erimus in nostri» dioacesibus, at Romani» pontifex
in lucem edrt edictum dogmaticum ? quid faciendum
licite praecipi quod rationabiliter non possumus dare.
Ergo erit inutilia obedientia, et assensu» interior non
eat nobia ? Ex una parte debemu» adhaerere, quia doc­
trina contraria condemnata ert in fanaaniatia (qua de «t rationabilia, ai non admittatur priu» doctrina infallibilitatia Romani pontifici».
cauaa in Gallia dicebantur appellante»), dabemua ad­
haerere ex corde at ex mente. At altes non dabemua
Aat rtiaun posita hac doctrina, fidele» in universo
adhaerere, quia ad hoc ut adhaereamus neoeaae eat positi numquam habebunt regulam certam pro auo
teatimonium nostrum, cum iudicia sit, ante· proferri, gubernio in fide. Qua de cauaa? Audiatis quaeso
et illud testimonio pontifici» debet adiungi. Etiam aliquantisper. Romanus pontifex definit, Romanus
addi debet, quod testimonium nostrum ac huiuamodi C pontifex ex dicti» est fallibilis; fidele» quamvis in
testimonium debet eaae agnitum rt publicatum. Ergo terius ementiantur aliquomodo. ut dicebat quidam
cx una parte debemu» adhaerere et credere, et ex altare scriptor germanus nostris diebus, at susjiensive, menparte non debemu» adhaerere et credere. Quid facie­ taliter obedire tenentur. Nescio quia. Si suspendatur
obedientia, non datur obedientia. Obedire suspensive!
mus? Nos haerebimus in via et non poterimus
Tamen usque dum veqtet accessio opinionum aliorum
progredi.
Etiam certum «t et de fide, quod gubarnium ec- episcoporum, res definitive non est terminata.
Et quoniam isti nostri fratres dicunt, quod uaque
clreiae «t monarchicum : hoc eet de fida Sed «i doc­
trina haac gallicana admittitur, gubernium ecckstee dum sufficienter constet de aaaensu aliorum episco­
non «t monarchicum, «d eet aristocreticum ; quia rea porum, exportandum e»t ut sufficienter constet ; et
ponitur ex consensu episcoporum dispersorum. Non ago quaero, quando sufficienter constabit ?^Et hais
sufficit determinatio et declaratio pontificis: debet constantia sufficiens debet attestari, attestari auctoriaccedere consensus episcoporum. Et quia episcopi tative·; quia res magni momenti eet. Ex hac con­
sunt magnates in ecclesia, ideo huiuamodi gubernium stantia consensus dependet fotum negotium.
est aristocreticum ; et quia legro conduntur a multi­
Qui· iudicium ferat de hoc, quod iam sufficienter
tudine magnatum, erit gubernium aristocreticum. constat de assensu aliorum episcoporum? Non potest
Dogma «t declaratum, quod gubernium eoctastee ert attestari pontifex, quia «t pare ia negotio, non potest ;
gubernium monarchicum. Sed "dicent: Nom" non,
vel attestari non possunt episcopi, quia eunt partes in
non ; ergo erit guberaium repreesantativum ; quia D negotio. Non eat tribunal supra episcopos et supra
semper Romanus pontifex erit rex et supremus-im- Romanum pontificem; ergo numquam finietur haec
perator, supremus rector : gubernium repraasente-- quaestio, quia numquam ex officio et auctoritati»
tivum, si non gubernium parlanratarium, nescio constabat, sufficienter iam constare de assensu amnium
quod gubernium possit ease! Erit gubernium p
rla*
apisooporum ; et ex boc eveniet etiam, quod numquam
meutarium, quod noscitis quia eat maxima: Rax reg­ in sinu ecclesiae poterit proclamari unum dogma fidei,
nat et non gubernat. Sicut tex Romanua pontifex nullum, quia numquam constabit sufficienter et auonon habebit iurisdiotionem in ecclesiam universalem, toritative de consensu aliorum episooporum. Etiam
sed tantum ministri ; et boo poeito deberemus noe iudicia in concilio erunt omnino impossibilia.
consedere in synodo permanenti, ut de rebus gubernio
Et probo. Supponamus in concilio eaae, sicut nos
ecdaise pertinentibus, et praecipue de rebus dog­ sumus, et dividi in duas partes. Dictum «t a fratribus
maticis, tractemus in concilio. Quia igitur dogma est nostris, quod iudicium de fide in concilio non potert
gubernium ecclesiae «re monarehicum ; hac de causa dari nisi constet de unanimitate morali. Et ego dioo :
non potest admitti fallibilitae Roinani pontificis.
in quo consistit unanimitas moralis? Quaonam relatio
Posita alias doctrina fallibilitatis, licitum erit no­ debet intercedere inter minorem et maiorem numerum,
bis et omnibus appal lare a iudicio pontifici» ad iudi­
ut dicatlir recte quod iam existit unanimi.
·
*
moralis?
cium episcoporum. Claram eat, quia iudicium poc- Quia haec non esi nisi relatio, termini huiuamodi re-

HW' i j4L■ (i i n wrp ... ç·.-

Ml

-i···

■ ·--;:· -

OORGRRGATiO OKNKRAUB OCTOGRMMA 1 MH IW·

Ml

Utionis non suât preafjri, esq·· pcasfigi posant a A npa eat Wx, A· «t daapotiamaa, quia ibi act pro hge
*
*
•emin
Qoianam Mat testificari ta «ooalio ge­ volante
Qnara atiamai Bananas pontifes ait infallibilia
nendi, quod iam «oaatat da niWaiaiitwta teoralj? Epâaoopi hic uniti non p meant taatificari, qai
*
«ent pan et gubernat eselsaiam' par aa eolum, namqoam evadit
in nsgotio; poatifsx non poteat testificari, qai· eet daapotiamoa. Quia tsMmaa not in ooooilio generali
*
declarare da. fide, quod non con­
etiam pan in negotio. Episcopi ex sa
* parta separati •donatae non posa
tinetur in deponito revelationia; neque poteat pontife
eunt fallibilea ; Romanua pontifex iuxta diota a gallicania eat atiam fallibili
*
Quia igitur eraet ane ex declarare da fida, quod non continetur in depoaito rev»·
*
Et aicut nobia dicitor et eare dicitur, quod aunt
hoe conflicta, ex hao difficultate f Numquam poterit lationi
valida quae agimur in oOocilio ooociliariter, id set ra­
definiri. tionabili modo ; ita de Romano pontifice loquente aolo
Nuno eunt aliqui ex nostris fratribu
*
qui susti­
*
quod aunt valida quae agit nvnent iterum atque iterum jioctrinam contrariam ; et «r cathedra dicimu
*
in obediendo hia principiia
ipeia aba dubio non oonstaret adhuc de unitate morali, tionaliter. Quid pro teaser
habemus? Quid habemus pro tessera? Habemua pro­
neque cedent mane, neque postridie, neque tribue vel
quatuor vel sex diebus transacti
*
Quomodo noa per­
videntiam liai. Sicut Spiritus aanctua promisit aaaisuadebimus eis de unanimitate morali? Non eat
atentiam toti eocleeiae, ita promisit aasistentiam Ro­
mano pontifici ; et sicut nos tenemus noa esse infalli­
regula, non eut tribunal de boo definien
*
Ergo ai
Romanus pontifex ex sua infalHbilitats individual!
*
bile
quia Dominus dixit: Vobisrum sum ommbua
non solvit negotium, numquam solvetur; et ita Rodiebus1; etiam Romanus pontifex ab hac via non
mani pontificis infallibilitas necessaria etiam est in discedet, quia cum eo erit Spiritus sanctus. Et sk
concilio generali, quia sunt duae partes proxime factum est hucusque. RomanuS pontifex prudenter
aequales inter patra, duae sectione
*
Romanus pon­
aget, sicut fecit usque nunc, numquam praecipiti
modo condemnavit lisereaea, numquam. Doctrinae
tifex iuxta conscientiam suam particularem et per­
sonalem non debet adhaerere huic parti vel alteri
laneeuistarum non sunt condemnatas nisi post bien­
parti: ex sua decisione pendet totum negotium. Non nium discussion», doctrinae Pistorianae non eunt
potest suam facere unam fractionem patrum nec aliam, damnatae nisi poat decennium discussionis.
quia debet esse inipartialis, et tantum coram Deo ipse
Bene nostis hic agi rea conciliariter in congrega­
tionibus et cardinalium et episcoporum et etiam doc­
solus debet gerere huiusmodi negotium. Ergo si pon­
tifex est fallibilis, iudicium concilii fallibile evadit.
torum. Sed hae circumstantiae et hi tramites suppo­
Alias, si Romanus pontifex non est etiam infallibilis, nuntur, aat non imponuntur; ac proinde non nos debe
«i a Romano pontifice non advenit infallibilitas, ac­ mus imponere, sed supponimus Romanum pontificem
tum eat de negotio. Ex hoc sequitur etiam quôd eccle­ agere semper rationaliter, aicut supponimus nos agere
rationaliter hic in concilio. Ac proinde gubernium
sia catholica non. potest subsistere, si Romanus pon­
Romani pontificia nbmquam evadet despotiiniin, quia
tifex non est infallibili
*
*
et ab lege et etiam a lege
Dicent : Quomodo extitit ecclesia usque nunc ? habet legem pro teaser
naturali numquam recedet.
Quomodo extitit? Doctissimi atque eruditissimi ora­
Sed quid amplius, si ipeimet nostri fnura disaentores, qui me praecesserunt, solutionem mihi ad C
manum adduxerunt, quia et ipsi, etiam contradioqpdo tientee iam iam rem finitam nobis dant ? Heri audiopportunitati huius declarationis, in praxi omnea sti
*
et ego audivi, quod disertissimus orator et aha
tenent Romanum pontificem eeae infallibilem. Eocleaia dubio peritus in lectione hiatoriae, hic disertissimus
igitur extitit usque nunc, quia in praxi omnes tenue­ ' postquam loquutus est et dixit nobis, id de quo iam
runt hanc veritatem. Tollamus hanc persuasionem, et antea verba feci, conclusit asserendo nostram doctri­
eocleaia dissolveretur, quia non est centrum unitatis nam esse probabilissimam, et ego dixi intra me pretioin ecclesi
*
sa confessio, iam habemua doctrinam probabilissimam.
Dicent tamen : Sed huiusmodi doctrina non potest
Anteactis diebus audivi maximo cum gaudio
admitti ullo modo, quia deveniemus in despotismum quemdam archiepiacopum gallicum *. disserentem pro­
papalem ; et despotismus est monstrum ingens. Despo­
pugnando erudite et magno vigore dictionis, et ad
liamus! Horreo ad sonitum huiusmodi verbi.
ultimum ita concludentem, quare peto ut huiusmodi
Sed quaero a fratribus meis, quid ait deepotismiu ? doctrina declaretur tamquam vera et catholic
*
Pre­
Cum Rapientibus loquor, non loquor cum insipientibus
tiosa confessio’ iam habemus doctrinam veram et
vulgi. Quidnam est deepotismiu? Despoliemus con­ catholicam. Quid igitur restat? Aliquantulum pro­
sistit in gubernio unius? Ergo gubernium Dei super grediamur, et inveniemus nos identidem in vi
*
omnea eat despoticum. Ergo despoticum est guber­
Nos habemus hanc pretiosam etiam confessionem,
nium Obnati super ecclesiam universam, quia Chri­
qua alii reverendissimi patra hanc doctrinam anti
stus est verum ceput totius eocleeiae universalis. Ergo quam dixerunt, et inter eos frater noster aliquis «ati
est despoticum gubernium patriafamiliaa in familia; quos dierum, venerabilis ex suis serviti» erga ecclesiam
et hoc gubernium est ex iure naturae. Est despoticum et societatem, et erga paupera, et erga omnia quae sunt
,
*
obtectum religioni
*
late diserti»
gubernium patriarcharum ; et gubernia Abraham, et obiectum veritati
Isaac, et laoob erant gubernia despotic
,
*
lau­ orator aiebat X: non est necraarium declarare tam­
data tamen a Deo. Et gubernium Moyais fuit quam dogma fidei hanc doctrinam infallibilitatis : hoc
despoticum ; despoticum gubernium losue et Da­ dixerunt plurimi, quia, ut antea dixi, haec doctrina in
vid, quia fuerunt gubernia unius... Et guber­ praxi ab omnibus tenetur. Pretiosissima confessio'
nium reipublicae anni 1793 erat gubernium an­
quae totam rem concludit.
gelicum, gubernium dulce, suave,. charitativum et
Ergo ex vobis doctrina infallibilitatis in praxi ab
humanum, gubernium legale et aoceptabile, quia fuit universa ecclesia sustinetur; immo non sustinetur «onon restrictum ad unam personam ?
lum, sed tamquam tessera et regula ad agendum suBene nostis, reverendissimi patre··, quod dsspotis1 Msttk. XlVin. 80.
mus non constat in· unitate vel pluritate personae gu­
• AlMlt s4 sreMaptecopua Kremaa», M»i orsUoasn tebernantis ; consistit in eo quod sit lex moderatrix,
*
boit Ia eoagregatiose geamti Sis» w isuii ISTO.
gubernans, vel non ait< Ubi est lex moderatrix, ibi sive
• Vtestar alMsre «4 apiseoga» WbseUagvesaai. Ct asta
«it una persona vel plura, non est despotism·» : ubi MagregaUea» *H»
f»«r
A * Iasii ISTO.

»8S

A. 8E88IOSÏ8 PUBLICAE KT OOKOMtGATIOHBS GKMKRAIJB8

SM

•tinatur hodie, heri, nudius tertius, saaooli· praeteriti·,, tur paria, qua· intar s· sessntialitar different. Praaioomnibue sasculis, et ita praedare·· hane dootrinam gativa enim primatus iurisdiotioai· psrtinst ad sblum
•equuta eat eccleeia. Ex illa regula: ,x)i>od univsrsa a Petri suooaseoram, omnibus alii· quibu«cumque ex­
tenet eccleeia, nec a ooncilüe inatitutum, eed eenper citai·; praerogativa varo magisterii pertinet ad corpus
retentum eet, nonnisi auctoritate apoetolica traditum eodesiae dootnti·, quod oonstat ex capita at membris.
rectissime creditur", ex auctoritate apoetolica haec doc­
Ex altera parte obieotum primatus est regimen ec­
trina creditur et habetur. Ergo eet doctrina, quae con­ clesiae; obiactum varo magisterii est custoditio de­
positi divinae revelationis. Nemini sane licet negare
tinetur in depoeito revelationi», et eat proxime defiuibilis ; quod probare volebam.
influxum primatus successorum beati Petri in eorum
Si ree ita re habet, ulterius non progrediar: aed supremum magisterium, sicuti in alias praerogativas
non nihil dicam ad hos fratre· meoa, quia maxime et ipsis a Christo concessas Sed neminem latere potest,
■ ehementissime «m diligo, et spero me audituro· fore quanti referat ut veritas definienda eatenus qua
eum patientia.
naturaliter eognoocitur, consentaneis logicae legibus
Cur isti fratre· iam iam non derelinquunt arma confirmetur argumentis.
sua' Veniant ad idem, quia ultimo devenire debent,
Quapro|>ter sequentes emendationes humiliter pro­
sicut ipsi ultro proferet sunt publice ex hoc ambone.
pono : 1 ° titulus capitis quarti sto scribatur : Dt Ro­
* expungitur
Cum haec doctrina definietur, ipai adhaerebunt et cre­ mani pontificii supremo magisterio; 2
dent, quia desperandum non eet de sua fidelitate. Sed
quixi faciendum ret, cur non facitis cito? Si postea,
cur non modo? Si non facitis modo, facietis ex neces­
sitate postea; et tunc quodnam erit vobis meritum?
Si facitis nunc, facietis libenter; et memoria vestra
lucidissima et laudatissima transibit in saecula sae' illorum.
Deinde si vos resistitis huic doctrina
*'
usque ad
finem, praevideri potest, quod ultimo haec doctrina
definietur, quia sensum patrum bene noscitis et sen­
sum sedis apostolieae. Ad quid igitur proficiet vestra
ireistentia ? Vos dicitis quia hoc agitis pro conversione
eorum qui sunt extra, et pro iia qui sunt intra. Nunc
autem resistentia vestra in contrariam tendit, quia
post definitionem erit petra scandali pro debilibus qui
intra sunt, et poterit dare ansam iis, qui sunt extra, ad
oppugnandam nostram definitionem. Itaque si retis
boni, sicut i credo et firmissime credo, venite ex hoc
ipso momento, sicuti debetis venire postea. Venite ■
modo et habebitis meritum magnum coram Deo et C
voraiii nobis.
('ursum consummavi, metam tetigi nescio an feli­
citer. Haec omnia sint in Dei gloriam, 'iu bonum
ecclesiae et societatis universalis, et etiam pro vobis
ipsis, quia agimus de ecclesiae bono et societatis et
nostro. Quod autem ad vos attinet, ignoscite mihi.
Mea voluntas alia uon fuit nisi meum sensum ex­
primere coram vobis. Non sum dignus, ut sim vester
magister. Magno in honore habeo rese discipulum
talium magistrorum. Bona intentione et recto corde
locutus sum. Vos autem nunc ludioabitis, sicut iudicabit etiam sedes apostolic·.
Ignoscite mihi ; et dixi.

ORATIO
reverendi patri» domini CiroU Colet
epitcopiPucionesseit'.
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
rendissimi patres.
Doctrinam temperatam Fenelonii de infallibilitate
summi pontificis semper tenui et docui. Nunc autem,
posita opportunitate, doctrinam hanc ad dignitatem
dogmatis fidei promovendi, plura animadvertenda
videntur circa formulam definitionis propositam.
1* Animadversio. In formula proposita deducitur
infallibilitae summi pontificis ex eius primatu, quod
plures reverendissimi oratores sequenti modo statue­
runt, scilicet : summus pontifex possidet supremam
potestatem iurisdictionis in universam ecclesiam; ergo
et supremam potestatem magisterii; ergo est infalli­
bilis. Porro hac argumentatione a pari probaretur
quaestio per quaestionem ipsam ; siquidem supponun-

1 Argentata·: .Apiseapas Lsdoseasis proposait SSMSdatlonss qsas legantor sab OHM. 18, IS, 4·, ».·

septeni lineae priores textus capitis, quibus subro­
ganda propono sequentia verba : Romanian pontificem
tamquam beati Petri principis apottolonm smccsssot em. esse caput <t centrum magisterii, quod Ckristus
ia ecclesia «hu perpetuum instituit et cuius finis eet
fidelium societatis in doctrina fidei et morum inte­
merata puritas, Isaee sancta sede» temper tenuit etc.
2· Animadversio ex natura magisterii ecclesiae
desumpta. Iure divino constat infallibilitatem ac­
tivam. qua pollet eteleeia inctee eius magisterio, id
est suioessoribu» ». Petri et apostolorum, quibua proillicit Christus veritatis suae Spiritum, qui maneret
cum eis in aeternum, in eis esset, rosque omnem
veritatem doceret. Unde constat summum pontificem,
quatenus eet caput et centrum magisterii ecclesiae,
errare non posse sive in servando depoeito divinae re­
velationis. sive in ea docenda, sive in refelleddis
erroribus huic adversantibus. Sed ex formula diffini­
tionis priqioeitae consequi videtur praerogativam primatus magisterii summo pontifici eodem ιη,κίο com­
petere. ac praerogativam primatus iurisdictionis. id
est omnibus aliis quibuscumque exclusis, et miqise m
fallibilitatem, quae ex institutione divina in st magi­
sterio ecclesiae, in persona summi pontifici» qua talis
absolute, et omnibue aliis quibuscumque exclusis,
residere.
Haec rei summa ret. circa quam versatur contro­
versia sive ex parte impugnatorum, sive ex parte
propugnatorum schematis nostri. Hinc jieriiulum
definiendi tamquam de fide catholica credendam doc­
trinam, quae divinae ordinationi contradicere videre­
tur; hinc talis ambiguitas propositae definitioni»
formulae, ut eius verborum subiecta ratio non tantum
diversa sed et opposita sit pro doctis etiam et sinceris
viris, quorurri officium est illam explanare. Unde ne­
dum mentes componantur per talem definitionem, ex
illa orirentur ineluctabiles et periculosissimae disceptaD tiones non tantum inter theologos sed inter episcopos
ipsos, nec non inter sacerdotes et fideles ipsis re-,
•pective commissos. Ergo ut per propositam defini­
tionem, iuxta egregium effatum reverendissimi Calvensis et Theanensis epiecopi, remedium aptum
afferatur malis innumeris, quae negationis ordinis
■superuaturalis consectaria sunt, formulam nostram sio
•Ibendere neoesse est, ut tenebrae quae eius sensum
genuinum obnubilant, penitus dispellantur. Scopus
enim talis definitionis est, ut credentes illustrentur,
dubitantes confirmentur,,et scatholicis veritas demon­
stretur. aut saltem eam despiciendi vel oppugnandi
via occludatur.
Emendationem in isto sensu hesterna die lauda­
biliter proposuit reverendissimus pater et doÿus
orator episcopus Paderbornensis. Sed propositis ali­
qua etiam iuxta meam humilem sententiam addenda

M

m

CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA 1 iaW 18T0

forent, ut ex defùûtiooe noatra exdudanUir, quaa ad A fratre
*
tuae, vi assistentia» dtbiaar errare non paete,
mena scholarum opintooes pertinent.
cum supremi omnium duristsanorum doeiorie munere
Abaque ullo dubio indafsctibîhtas aanotæ redis fungent, poét üsfiMMoaem iure requisitam. ex Ms
oruitur ex formula fidèi,quam Graeris achismaticia oedesisu docentis depromit, st apostolica nu auc­
tamquam «aaentiafan unionis conditionem praescripsit toritate dsfiuit, quid ia ritms fidei morumque prissummus pontifex Gregorius X. Idem dicendum oo
*
ripiis tamquam da fiiU credendum est.
currit de formula fidei Graecis praescripta in octavo
Incisum: post mquMiouem iure requisitam ex
oecumenico concilio, de cuius tamen allato textu anim­
fide eedesiae doosahs depromit, eat mère assertio
advertendum est, quod base verba „et sancta cele­ historica agaodi ration», omnibus iudicüs ex cathedra
circa fidem et mores indissolubili modo eoniuncta·,
brata doctrina" non «periuntur in formula s. Hormisqua commemorata, illaesa manant plena libertas ot
<lae, nec leguntur in graeco-latina versions praemeomnia iura summi pontificis in exercendo suo magiinoratae synodi. Sed ex allatis textibus, sicut ex
decreto florent ino, educi non potest, ut luculentissime
ster io, et tamen de facto evanescit tam male interpre­
patet, infallibilitàe qualis a pluribus oratoribus ex­

tata solitudo eiusdem summi pontificis definient»,

plicatur. scilicet quatenus est personalis, separata et

nec non chiinerica et a fide absona opini.) eorum, qui

Ex his textibus autem constat, summum

cathedrae beati Petri heredem a collegio episcoporum

absoluta.

pontificem ut pote custodem, doctorem et assertorem

in hisce cnusis dissidere et avelli pose
*'

tidei a sancta ^ede apoetolica iugiter servatae, eo ipeo

imaginantur.

iu definiendo assertorem

eeee

versalis. quam ecclesia

fidei ecclesiae uni­ B

Romana semper servavit et

«enatura permanet.

Certissime fides Petri, pro qua rogavit Christus,

Pag. 13 lin. 21 consentio emendationi a reveren­

dissimo patre sgchiepiscopo Burgenri proposita·. ut
loco „in rebuw fidèi et môrùnj prinnpiisA legatur
•a rebus fidei st morum pSnripiifv l regulis

ni aede Petri nuuiquam defectura est ; immo Petrus ex
>ua praecelsa sede fratres suos omninm ecclesiarum

aut vn^vetw

Haec, eminentissimi

ac

reverendisrimi

|Hitres.

sapienti vestro iudicio humiliter Mibmitto.

antistites omnibus diebus usque ad consummationem

saeculi confirmabit:

antistites,
iudioes et

una cum

sed

ORATIO

pro sua, parte ecclesiarum

reverendi pains domini Hmrici Moret
episcopi SurensisK

suceceeoribus beati Petri fidei

testes, divinae revelationis et traditionis

apoetolicae deixieituni custodire tenentur.

Eminentissimi et reverendissimi praecides, emi-

Episcopo­

rum est etiam de doctrina sua, sicut de fide ovium

nentireimi ac reverendissimi patie·».

vicario Chrieti teetimonium perhibere,
*
Sic

In hac gravissima disquisitione hunc ambonem

absque periculo, non dico erroris, siquidem de tali

ast-wndo. ut breviter et paucis verbis ejpiiatn sen­

Miarum

{jerjculo agi non potest, sed absque periculo pertur­

*
bationi

cetur.

fidei fidelium, ecclesiae magisterium exer­

tentiam meam, et humiliter \retrev sapientiae sub-

' mittam. Quae paris sunt sectemur, inquit Apostolus
*.

Plura enim sunt verissima, quae non possunt

pacemque quaerere, patent instruere, ftaoem stabilire,

definiri tamquam credenda, quin fides fidelium tur-

hoc est in votis omnium patrum huiusoe aacn con-

lietur.

Sic definitiones consentanea· sunt

naturae C cilii, et hic erit finis sui lalioria ardui.

fidei, quae «anguini^ instar in corpore ecclesiae fluit a

Sed fateri debemus quod haec quaestio de infalli­

<«ntro ad extrema membra, et a membris extremis ad

bilitate pontificia, et conciliatio iurium episcopalium

antrum circulat.

seu

Istis praenotatis, sequentes etiam emendationes
humiliter et cum fiducia propono. Pagina 12, linea

22.

integer afferendus esset

textus sacri

concilii

indicaturae

pontificis, non

episcopalis

eum

supremis * iuribus

minimas prateeferunt

*
difficultates

inde in scholis theologi» is diversae «entent isc, diversa

et opposita systemata.

Sed viri conlati et ecclesia·

Florentini, vel potius expungendus, cum sufficiat ad

amantissimi, earum «'holarum magistri et principes,

illustrationem doctrinae de ipso mentionem fieri his

etiam cum inter se bella gerunt etiam eum quadam

decreto suo sternui vehementia disputant. Bemfmr ad conciliationem, ad
de primatu Romani ptmtifùis mox relato, sacrum con­ parem, ad concordiam pronoe w praebent. Sint in
exemplum Bellarminus et Bossuet ius.
silium Florentinum confirmat et renovat.
Mihi liceat referre quaedam Boesuetii verba, quaa
Deinde sic concluderetur : Kx tsiis autem «equitur
mentem tanti viri tradunt, et amorem san«tae sedia
venerandae traditionis monumentis Romanum ponti­
ficem. utpote custodem doctrinae et assertorem fidei cordi eius insitum patefaciunt. Quae sedis apoetolioa·
maieetatem decerent et certa traditione const i tuerent,
a sancta sede iugifer servatae,' eo ipeo esse ia de­
finiendo assertorem fidd ecclesiae universalis, quam aeeeruit clarius quam in dubium revocari possit,
ecclesia Romana semper servavit et serratura per­ nempe in sede apoetolica semper vivere et victurum
D Petrum fidei principem, neque successionem eius um­
manet.
v
vel aliis verbis : Quae declaration
**

2» P
g.
*

13 lin. 5. attentis rerum adiunctis, meliori

quam a fide abrumpendam, et catholicam fidem ad

foraan modo concinnari poaeet secunda paragraph» :

finem usque saeculi, non aliam quam Romanam fu­

1 ° ut veritae definienda clarius explendeeoat, et nulla

turam : ex qua fide quoties Romanus praesul dixerit,

novitatis nota inficiatur; 2° ut dici nequeat sacrum

tucio ex cathedra dictum videri; atque his confido me

concilium Vaticanum novum fidei dogma condidisse.

talem exhibuisse papatum, quo

Ad quem scopum sequentem concinnationem propono.

commodis, invidiosis, omnibus adhuc inanibus, sane-

Itaqur eacri» Ie»u Chriili eloquii» innixi, divinae­
que traditioni inhaerente», perpetuo terrulam in ec• letia prorim confirmante», et sanctam doctrinam
apertius declarante», teneto approbante concilio, dore­
*»,
nt
«anctam sedem apostolicam exsc in fide inde^
fectibilem, «t Romanum pontifiofr·, «*»
persona
beati Petrina Domino noetro fetu Chrieto dictum est:
Tu e» Petru», ettuperhanc petram aedificabo endetiam
meam; et in idio loco: Ego rogavi pro te, ut non
deficiat fide» tua. et tu aliquando convenu» confirma

1 Arnamtui ; .Kpisoopvi Sorea»i
*
pseew ct eoa< ordia»
ab «Haaibus qaasri in bsc questione Baserait; obtineri ante»
aoa posse nisi iaxta doctrinam Bellamini et e. Antonini tetenainsntnr eonditionee. quae reqnirentor, ut papa errare n<m
possit. luta BelhmiJinm errare non po»«e pontificem cum
oauiem adhiWuarit tlitigentiam. tam vero omne» diiiirratiaai
taae adhibere, com convocat conriHom generale, et quando
utitor concilie et requirit adintorinm v clrehr nnivrraali». Sub
his conditionibus omnes datoro» pontiiii-eta iafaUibikBt eaae.
Petiit idcirco fonuulam a. Antonini.
*
* Rom. XIV. iv.

reiectis dubiis, in­

A. ΒΕ88Ι0ΝΕ8 PUBUCAE ET (ΧΜΜΒΜΑΤΙΟΜΕβ GENERALES

967

Ηβ

Εχ toto corde amotio emendarioai ab illustri^·
tus at ssosu omnibu· gratus, WMuadusqus habeatur. A
Cum tale· sint animi census, concordia longe abeam st multis patribus iam propositae, ut introducatur ia
non potaaL
r decreto formula Antonina.
Sed Bellarminue, invito quamvis mo systsmate,
ORATIO
illi concordiae viam facillimam at tutissimam aperire
reoeremfc patris domias Augtutini David
mihi videtur, qua quaerit et dedant conditione· ju­
epitoopi Briooentu1. .
diciorum plene apoatolioonun et ex cathedra. Una
Eminentisaimi praesides, eminentissimi ao reve­
conditione· reduci possunt ad diligentiam summam,
quam pontifex adhibete tenetur, ut informet eoa rendissimi patrea.
spostolica indicia. Sed quale erit iudicium certum
Priusquam vobis ooaeoienriam meam palam hv
cerem, pedibus principis apostolorum modo advoluta·
huiuaoe diligentiae F
Audiatur Bellsrminus ipae: „Etai eunt aliqui rogabam, ut verbis meis vim simul et moderamen
catholici, qui existimant pontificem errare poese, illi Petrus oonciliarét. Gravis momenti hora eet Ecclesiae
tamen dicunt tunc solum pome errare, quando non •anctae, cuius amore unice tenemur, sortem ducimus:
quae maxima mala aut bona e definitione pro suo
adhibet omnem diligentiam. At oum genenda con­
sensu evasura sint, ita ut haec suprema papatus ipsius
cilium convocatur, aine dubio adhibet omnem dili­
gentiam in re illa investiganda. Quid enim amplius auctoritas blinde labefactetur aut corroboretur, ne­
facere poteet? Ergo saltem tunc omnium consensu minem vestrum, latet.
Vos qui personalem et absolutam pontificie in­
nqn errabit1." Ex hia gravissimis verbis BeUannini B
fallibilitatem profitemini, recta intentione ducto· pro
concludere licitum ipihi videtur, quod secundum son-,
gentiae, quae praecidere debet decretis apostolicis, eet

certissimo habemus. Quare et nos qui. contrariam
tenemus sententiam corde invito, eed conscientia iu-

tentiAiy huius ta^ti viri, nota certissima huiusqe dili­
concilii generalis, aut quando concilium

bente, inbente ratione, in suspicionem adduceremur?

generale convocari non poteet, concursus episcoporum.
Sententia BeUannini non differt a sententia sui

nostrae consonum omnes Christianae lege» clamant;

optimi magistri beati Antonini Florentini. Referre

clamat episcopale ius nostrum in omnibus conciliis

hic s. Doetoris verba, quamquam notissima sint, non

hucusque sancitum; mutua clamat ultro citroque de­

pigeat : ..Papa, licet ut persona singularis et motu

bita reverentia.

proprio agens errare possit in fide, tamen utens eon-

veritatis, qualis nobis innotescit, emolumento dicun­

silio,

tur. excipiatis.

convocatio

et

requiren· adjutorium ecclesiae universalis,

Hoc neque iustitiae, neque charitati. neque dignitati

Benevolo igitur animo quae nonnisi

Deo ordinante, qui'dixit: Ego rogari pro te, non

Haec thesis mee: m definitionibus fidei edenda

poteet errare, nec poteet esse, quod universalis ecclesia

numquam seorsum ab ecclesia dbohnte per se solum,

accipiat aliquid tamquam catholicum, quod est hae­

etiam loquens ut pastor supremus ne excogitatur qui­

reticum, quia ecclesia universalis, quae est sponsa, et

dem velut infallibilitate donatus summus pontifex.

erit semper et est non haben» mandam neque rugam

Vel enim eeclesia docens venerandam pontificis sen­

Talia sunt

verba s. Antonini.

In his textibusx tentiam ipsa praevenit aut sollicitat, vel cum ponti­

s. Antonini et Bellarmini mihi videtur insludi con- c fice universalem fidem docente ipsa docet, vel docenti

ciliatio omnium iurium et summi pontificie et epi­

ante omnes pontifici ipsa assentitur.

scoporum. Fontifex Romanus est infallibilis in suis
decretis ad hdem et mores spectantibus, quando ad­

sanctae lex, haec sanae theologiae disciplina, haec sin

hibet omnem diligentiam ad efformanda sua iudicia :

datione

hanc necessariam diligentiam adhibet, quando convo­

mihi incumbit. Argumento negativo, brevitatis causa,

cat concilium generale, et quando utitur consilio et re­

uti tantum licebit.

quirit adiutorium ecclesiae universalis (murmur).

Haec etesiae

cera totius historiae nostrae summa: quod in emen­
nostra

mox proponenda nunc stabiliendum

Verum diligenter inquirenti apud ro de hae quae­

tales sunt conditiones iafallibilitatis ponti­

stione unum occurrit, quo mens maxime movetur, lux
scilicet inauditum, quod doctrina de infallibilitate

ficiae; et in his conditionibus apparet natura et, ut

personati et seorsum sumpta (non dico si vultis se­

ita dicam, character omnis ecclesiae, quam Christus

pararim sumpta ob quamdam teneritudinem aliquo­

Tales sunt conditiones certae, iudiciorum ex ca­
thedra,

voluit et fundavit, ut numquam separentur caput .a

rum, eed seorsum sumpta) haec doctrina seu. ut aiunt,

membris, nec membra a capite.

summus

In hac intima con­

pontifex

solus aut

ee solo numquam per

nexione consistit et vita et robur et pulchritudo ec­

totam antiquitltem ab ecclesia instituta usque ab XVI

clesiae Christi.

saeculum in formula quadam explicita, et a fortiori

Quis ex nobis, eminentissimi praesides et reveren­

tamquam fidei dogma enuntiata eet. Hoc absolute et

dissimi patres, iura pontificis et supremae eius pote­

omnimode inauditum dioo et assevero.

statis, quis ex nobis vult minuere haec iura? Quis ex D

Attendite enim, patres reverendissimi, multa sunt
tamquam de fide divina tradita primum et in uni­
versa ecclesia credita, quae nunc ad fidem catholicam
per ecclesiae definitionem pertinent ; multa sunt etiam
quae implicite tantum, serius vero ecclesia definient»
explicite creduntur. Sed attendite; veritates istae
erantne fundamentales et ordini, ita praotici, ut sine
illis vera eeclesia» notio nec ipsum magisterii sui in-

nobis vult labefactare aut destruere iura episcoporum?
Omnia haec iura optime inter ee cohaerent et sub­

sistunt

Introducatur ergo1, formula Antonina in ca­

put IV schematis propositi : scient omnes qualis in­

fallibili taa sit pontificia, quales sint conditiones certae
huiusce infallibilitatis. Unanimitas patrum, in quan­

tum mihi videtur, pax et concordia ititer fratre·, inte­

gritas dignitatis episcopalis, honor et gloria summi

1 Argwsentan: .Episcop
*·
Brioesasb detad
adw·
*
aggreesns est ,se excogitari quidem pesse pootidce·. etla· lsqnente· at sapre··· ecclesiae pastesea, inisllibUitate dosaficatio, novus vigor ecclesiae, spes melioris aevi erunt,
tu seorsi· ab ecclesia docente'. Attolle 1· srguaeats·
ni fallor, consequentiae huius sapientispimi decreti,
Mgatlvn·, nissirum doctrinam banc ia veteri eeclesia nnaqnaa
et dicere poterimus: Visum
*
est Spiritui tancto et ' traditam fuisse, sive in concilii·, sive in lymbolis, she ia oetsebismis; S· factam dissensionis ; nostris «nippe temporisas
nobit.
eeatlee discussa· esse bue doctrina·, et nibiloainaa a aea1 De toMiKi» et eecteda, lib. Π, cap. II.
anlhs adaltti, ab alUe vero reiieL Ooadasit pst aio fbnaal··
1 &
*·»·.
Ussi, p. Ill, tit. SS, cap. 8, | 4.
a Antonini.
*
pontificatus, omnium mentium perturbatarum tran­

quillitas, -errantium et inimicorum instructio et aedi­

W0

CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA 1 iulii 1870

M8#

hllibilia exercitium haberi posset ? Hoc nemo pro- A tiooea, nusquam explicite, aut «altem clare < per­
litari auderet; nemo inquam affirmare vellet per «ex-

tions tradita invenitur? Sic in concilio Tridentino

decim eaecula ecoleaiam illud non docuiaae tamquam

locqs erat aut numquam fuit affirmandi summi pon­

do fide taoeodum, sino quo unioo fundamento iuxta

tificia infallibilitatem personalem, cum contra illam

quoodam, aut «altem praecipuo iuxta alio·, careret ec­

potius insurgerent protestante·, et nemo neque pon­

clesiae ipaiua magisterium. Porro talis eet momenti

tifex ipae, neque legati, nec unus quidem ex putribus

Ita in eccleaia

excogitavit pronuntiandam vocem infallibilitatia per­

de infallibilitate penonali doctrina.

ipsa habitu et prooeaau movetur, ut ai foret revelata

sonalis aut rem

primum locum debuisset obtinere in ecclesiae defini­

immo et poet prooelloaaa disputatione·, ob pacis bonum

Nam

tionibus.

esset,

cardo

quo

totum eccleeiae

Quis intra se cogitans susti­

magisterium vertitur.

decretum

Siluit ergo Tridentinum,

ipaam?

florentinum denuo pronuntiare recusavit.

Quis non miretur?
Memineritis quaeao, eminentissimi et

nere velit, ecclesiam populos edocendo per sexdecim

reveren­

saecula numquam explicite dixisse, iudicium summi

dissimi patree, quantis laboribus, quantis orbis uni­

pontificis etiam solius regula est credendorum?

versi motibus, primis praesertim saeculis ventas ca­

Permulta fuerunt symbola ab eo, quod nomine

tholica servabatur, et contra haereees undique insur­

inscribitur, et cuius duodecim formas

gentes propugnabatur. Scribebant docti, testimonium

saltem tradit doctissimus Denzinger, symbolum Ni­

afferebant ecclesiae privatae, intercedebant opportune

caenum, symbolum Constantinopolitanum, symbolum

et inopportune imperatores, cogebantur concilia pro-

apostolorum

Athanaaianum. symbolum Toletanum in undecimo B vinciaiia, Romani pontificis semper exquirebatur sen­

concilio. Adsunt quinquaginta alia symbola, adsunt
paucae, eae praesertim quae

fidei professiones non

tentia, tandem ad oeeunienicam synodum vocaliantur
omnes episcopi.

offerebantur,

Nam Maerebat Augustinus de baptismo haereti­

verbi gratia fidei professio Waldensibus praescripta,

corum ita obscuram esae quaestionem ipsam, ut omnin

summorum

professio

subscribendae

redeuntibus

haereticis

pontificum ipsorum die crea­

conciliorum

particularium

nutarent

statuta,

donet

tionis suae solemnis, adest professio Pii IV, quam

plenario totius orbis concilio quid sentiebatur, remo­

omnes in ecclesia nunc emittunt. Atqui in nulla um­

tis dubitationibus,

quam omnino ex his professionibus, in nullo umquam

ipsi, inquit, tale aliquid auderemus asserere, nisi uni­

explicite personalis summi

versae eccleeiae concordissima auctoritate firmati1."

inscripta

symbolo

fuit

pontificis infallibilitas.

Semper quidem huius asse­

firmaretur.

Et alibi : ,,Nec nos

Et ipse Innocentius III de reformatione eccleeiae sic

veratur primatus, semper legitur, ot dicitur: credo

loquitur:

ecclesiam, aut credo in ecclesiam catholicam ; nullibi :

munem statum respiciunt, generale concilium iuxta

credo summum. pontificem, aut tin summum ponti­

priscam patrum consuetudinem convocemus
*."

..Quia haec

universorum

fidelium

com­

ficem seorsum loquentem ; haec enim est sola quaestio.

Atque hoc stupendum videtur, quod nemo um­

Semper primas tenet, partes pontifex in definiendo,

quam scripserit aut dixerit explicite: Ad quid, bone

totas et unicas numquam.
Adsunt innuidtbi catechismi, in quibus omnia de

turbatio? Consulatur Romanus pontifix ; ipee vel m

Deus, tanta studia, ad quid totius orbis tanta per­

fide tenenda fidelibus traduntur, nullibi in iis ante C solo
forsan

novissimos annos explicite tradita invenitur

absque

suprernus

ullo ecclesiae

pastor loquitur,

interventu,
infallibiliter

quando ut
docet.

Ut

infallibilitas personalis. Admitterem, ai velitis, quod

quid,

perditio haec?

Sinite illum scrutari
viderit: voa autem

quaeso,

parvus catechismus Uellarminianus siluerit ob impo­

Scripturas aut traditiones; i(
e
*

sitam brevitatem. Sed catechiamus ille iussu concilii

non amplius exsudetis. Ipse enim totum ot integrum

Tridentini editus, cui titulus ad parocho», qui doc­

depositum fidei tenet ; ipse totam fert aecum tradi­

trinam

refert universalis ecckeiae, quomodo de ea

siluisset,

ai

tempore concilii Tridentini uti dogma

haberetur personalis infallibilitas?

tionem, saltem in necessariis.

Porro quis hoc explicite in mundo dixit?

Quis

Silentium istud

textum unum laudare valet talia asserentem? Errare

stupendum nonne proditio fuiseet ipsius veritatis; et

certe humanum est. sed silentium istud inibi tanta

m ipso Bellarniiniano duplici (carte constante nonne

voce et tanta vi loquitur, ut, absque ullo dicam dubio,

recenter plurime addita suat ab eminentissime car­

nullum aliud huiuaie facti exemplum in mundo, in

dinale vicario, quae

maioris

momenti

videbantur?

Ubidam in iatis additamentis personalis infallibilitas?

historia ecclesiastica

inveniatur;

praecipue

iterum

dico, et attendite patres, cum agatur de dogmate, qnod

quaestio ipsa non longe a «copo aberat,

iu ipsa fronte ecclesiae relucesceret. de dogmate quod

quando ad quaesitum; Quid intelligi.tis per ecclesiam

ad ipsam constitutionem magisterii attinet, sine quo

Attamen

docentem?

responderat 'eminentissimi»:

Intelligo

tpaius elementa nullo modo concipi et nullo modo

summum pontificem Christi vicanum, totius christia­

moveri possent, ao quod iuxta quosdam nullam habet

nitatis caput, simul et omnes episcopos iu mundo, qui D ecclesia
Formulam anxie quaeritis, revereudusirm patree,

qua omnea in

infallibilitatem.

nisi

quam ei communicat

papa, ut asserebat heri, si memoriae credo, reveren­

illi adhaerent.

unum reducamur, et est veneranda

dissimus Urgellensis episcopus. .

Intelligi potest vsrbi gratia quod de immaculata

manu sub oculis sanctissimi ipsius conscripta, scili­

Conceptione traditiones ecclesiarum

cet:

In hoc sistit infallibile magisterium ecclesias,

scurentur aut sileant, eum huius ganeris veritatos ad

nempe «ummo pontifice Christi vicaria et episcopis

continuam eooleaiaa praxim non respiciant. Et tamen

omnibua, qui illi adhaerent.

Nullus saltem Danaos

quid factum eet ? Attendite, dicam transeundo. Etsi

Eo fortius urgetur istud argumentum negativum

clesia, tribus ante definitionem saeculi· tacere tube-

timebit et dona ferentes.

quandoque ob­

illud dogma ab initio fideliter coleret orientalis ec­

de tota antiquitate, quia plura fuerunt ab ipei· etiam

bantur adversarii, omnes deinde catholici episcopi ab

patribus et profuse scripta do ecclesiae magisterio, de

amantiasimo pontifice Pio IX interrogabantur de fide

cathedra immortali Petri sive a 'Bsriulliano de prae­

ecclesiarum, et tandem omnibus, uno aut altero vix
excepto, consentientibus, plaudente orlie universo,

scriptionibus, sive luculenter a Cypriano d< wùiate

rodetiae, sive a Vmcentio Lirinèoai, sive praesertim
a s. Augustino et permultis aliia Quonam miraculo,
quonanh pacto doctrina, a qua pendent fidei defini­

dogma tandem

definitum

fuit.

En

sapientis ! en

■ P» Segiuim· notre l>onai., lib, |[, cag. IV.
• RegwL Ub. XVI. e|>. XXX.

991

A. 8E88IONE8 PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

S9»

Insuper authenticum textum laudabo. Ipsa sacra
maturitas! en prudentia solemnis sanctae ecclesiae,
quando etiam de speculativa quadam veritate pro­ Poenitentiaria respondit iam irrisionibus, et textum
nuntiat I Quis non eamdepi agendi rationem, easdem ipsum citdre mihi liceat ..Beatissime pater! (con­
curas et provisiones non postularet, ai agatn:· de dog­ sulebat aliquis) Confeasarius in Galliis sanctitatem
vestram humillime consulit, num ipse queat et debea,
mate ad intimam et vivam ecclesiae essentiam perti­
nente, de dogmate a permultis male intellecto, et ex absolvere illos eoolesiastioos, qui se subiioere recusant
quo pendet ecclesiae pax et animarum salus?
condemnationi, quam sancta sedes edidit, quatuor
Sed ad obiectionem in mentibus vestris exortam celeberrimarum propositionum oleri gallicani. Ita
respondero mihi officium eet, nempe quidquid sit de multae tollerentur quaestiones, et conscientiae quie­
scerent.' Clare ponitur quaestio. Agitur de sacerdote,
sexdecim prioribus saeculis, nunc in temporibus no­
vissimis veritatem satis eliquatam et publice in eo- qui directe recusat damnare qpatuor propositiones.
,,Sacra Poenitentiaria, diligenter perpensa quaestione,
cleeia affirmatam compertum eeee, ita ut iam in
universali fide habeatur personalia infallibilitas ; hot· censu it (audite) declarationem conventus gallicani ab
enim in hoc ambone pluries assertum audivimus, et apostolica sede improbatam quidem fuisse, oiusque
breviter inquirendum incumbit, antequam orationi conventus acta rescissa, et nulla atque irrita declarata ;
nullam tamen theologicae censurae notam doctrina»
finem imponam.
(
Omnes fatentur a concilio saltem Constantiensi. in declaratione ista contentae| inustam fuisse. Prop­
nempe ab anno 1414, quaestionem de personali ponti­ terra nihil obstare, quominus sacramentali absolu­
ficis infallibilitate moveri jn ecclesia; atque duo nobis I tione donentur sacerdotes illi, qui bona fide et animi
certa habentur, nempe eemper liberam fuisse, seu
sui persuasione digni aliunde videantur. Die 27
*
liberae discussionis in sensu theologico fuisse quae­ Septembris anno 1831."
stionem, et, ab ineunte saeculo XVII ad trigesimum
Equidem scio quosdam, qui verba non rem pon­
abhinc annum, potius invaluisse quam decrevisse doc­
derant, et irrident quod saepe non satis intelligunt.
trinam de necessitate unionis et consensus summum
dixisse, quod illa verba bona fide infirmarent deci­
pontificem inter et episcopos in rebus fidei definien­ sionem. Sed non agitur hic de simplici fideli, non
dis. Diffiteri nolo quod theologi quidam praesertim agitur hic de illb qui ignorat ; sed agitur de illo qui
saeculi XVI, verbi gratia Melchior Canus et Suarez, debet esse in fide doctor, qui sua propria persuasione
dixerint, doctrinam de infallibilitate personali esse post studia, recusat acceptare condemnationem qua­
fidei proximam, et contrariam erroneam. Sed probatu
tuor propositionum. Eadem decisio aliunde repolitur.
facile est hanc iniuriam nostrae opinioni ab ipsa ec­
Sed mox ad alia documenta transibimus. Eius
modi eemper apud nos fuerunt equidem infallibilitatis
clesia et ab ipsis summis pontificibus numquam
pontificiae assertores, quos hodie numerosiores, nu
fuisse inustam.
Miratus sum, quod praeterita quadam die reve­ merosissimos libenter volo, cum quaestio moveatur de
rendissimus Bituricensis archiepiscopus de declara­
libera hucusque opinione. Sed fuerunt etiam tempora,
tione cleri gallicani locutus, non tantum actum decla- , in quibus opinio contraria moraliter universalis erat.
rationis dixerit a sancta sede oensuris notatum fuisse
Testis est Fenelonius, scribens ad cardinalem
et damnatum, eed etiam damnatam fuisse doctrinam t Gabrielli, his verbis: .,lta a teneris unguiculis, inquit
seu opinionem in declaratione contentam, quod certe edoctus eet rex christianissimus, ut sudem apoetolieani
suppositum esso facile demonstratur. Declaratio qui­
impensissime colat ac revereatur; neque tamen minus
dem actus erat irregularis et damnandus, cum per arbitretur, regiam potestatem periculosissime con­
illam tam non mera opinio, sed quaedam fidei
vellendam esse, si pontificiam infallibilitatem in regni
Galliarum affirmatio videretur, in toto regno tenenda,
finibus tantillum pateretur." Transeat haec opinio
quod et ipsi nos improbamus. At doctrina multis iam
magni Ludovici, sed pergamus. ..Hanc pariter aver­
saeculis a Geraonio saltem explicite prolata, nullibi
santur supremae omnes curiae... Ita singuli regni
damnate invenitur, ita ut dicere eum Bossuetio pos­
consiliarii sentiunt; ita Galliarum antistites; ita.
sumus' ..Abeat declaratio quo libuerit ; non enim eam
paucissimis exceptis, omnee dootores et docti. Unde
tuendam suscipimus
';
*
eed addamus cum illo alia si quisquam hanc doctrinam (de infallibilitate) vel
verba: „Manqt tamen inconcussa et omni censura ex­
indirecte insinuaret, unanimi omnium gentis ordinum
pers prisca illa Parisietwium sententia."
consensu statim condemnaretur."
'festas sint omnes fere vulgati theologiae cursus
Postulabat textum unum sed clarum et perspi­
cuum disertissimus archiepiscopus Halifaxiensis. saeculi sequentis, et sanctae sedis iuribus addictissimi
Textum affero, dicebat illustrissimus archiepiscopus patres societatis leeu, qui quatuor articulos sub­
Bituricensis, et allegavit bullam Alexandri VIII Inter scripserunt, declarantes se huic doctrinae assent i re, ut
multiplice» et Pii VI Auctorem fidei, qui priorem iis­ videre est in in eruditissimo opere p. Theiner, de
dem verbis refert. Veniam det reverendissimus archi­ D demente XIV,
episcopus, declarationem ab ipea doctrina non eatis
Testem adhuc inconcussum vultis? Audiatis unum
discrevit. Quid dicebat Alexander VIII? „Omnia et theologum magna scientia et auctoritate Romae ipsi,
singula quae gesta sunt (attendite), quoad declara­ ex illustri Dominicanorum familia, ne'mpe Gazzaniga.
tionem et quatuor propositiones improbamus, oMsaqui iam in manibus theologiae candidatorum, non in­
mus, irritamus, annullamus." Porro de actu ipso, non
ficior, ab isto anno erat; Audiatis: „Non constat inter
de doctrina haec dici possunt. Doctrina non cassatur, ipsos catholicos, ubinam suprema illa iudicandi po­
non irritatur, non annullatur {murmur; unde orator testas resideat.." Haec est obiectio, ad quam sic re­
ait) :
spondet : ,,Omnes ad unum catholicos hanc supremam
Mihi videtur quod patientia saltem vestra audire et infallibilem iudicandi potestatem agnoscere in ec­
quaedam possit, cum qt quod dioo in libris omnibus clesia, universali, sive illa sit in conciliis oecumeniois
et libris approbatis inveniatur. Iam alium aliquem legitime congregata, sive toto terrarum orbe dispersa,
textum laudabo. Mihi videtur, inquam quod melius et in unam eamdemque doctrinam consentiens. De
esset et convenientius patienter audire, quia patienter hac re nulla est inter catholicos dissensionis umbra.
Tota (audiatis, reverendissimi patres) controversia,
et reverenter ipsi audivimus.
quae inter eos viget, solummodo est de pontifice Ro­
mano; an scilicet ipse etiam, qui solus aliquid ex
1 Ikfm». thelurai. cieri Oalheeni.

993

CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA I iulii 1970

uathedra definit, infaUibiiiB ait. Sed (pergit doctor)
haec controversia ad fidem minime spectat, et salvo
(haritatia vinculo inter catholiooe agitatur. Solum
(audite) adveraarioe monetnue, nullum omnino apud
uoa ease articulum fidei (attendite), qui nou a pon­
tifice et simul ab eccleaia definitus non sit.'
*
Gazzaniga h editione approbata anni 1831.
Si

quod

dubium

mentibus

* cetris

haereret,

994

vino aut etiam humano utriusque infallibilitaiis legi
*·
reperiuntur?

Quidquid sit, quixi ad me perlinet, constupuiiat»
timoribus

meae

et

angor,

sic

emendatum

vellem

sclæma nostrum, ita ut vel formula Antonina adhi­
beatur, papam nempe cum utitur consilio, et requirit

adiutorium universalis ecclesiae errare.non

vel

legerem tan­

sic expressum ut dicatur in schemate nostro [>ret verba
,,quid in rebu^ fidei et inorum’, adderem: (jitid in

tum compendium theologiae recentius Parisiis et Lug­

rebua fidei et morum ab tinirrrna ecefaia xerum do­

duni editum, nempe anno 1868, duobus abhinc annis.

cente tenendum de fide etc.

eminentiaaimi ac reverendissimi patre
*,

Hoc opus, brevi pontificali decoratum, approbationi­

Et‘parcatis, reverendissimi patre
*.

quod lomjiu
*,

bus pluribus gaudet, praesertim a reverendissimo’ Ριν­

vt tamen vix ad immensae quaestionis istiu> super­

ί avienat episcopo, disertittaimo relatore nostro, qui sic

ficiem fw·!iitigena, siiirêro tamen animo dixi.

auctorem praedicat: ,,Alii, forsan peritiorea, matulas

OKAT1O

quasdam deprehendere possent. Quod ad me attinet,
nullam invenisse mat ulam gaudeo, saltem in iis quae

perlegi

it-rerfndbwinu patii
*

quod ecclesiam galheanam ab aliis iniuste impetitam B

et exagitatam ipse v indtcavciit. Atqui Ipfc theologia

Idon *

domini

epiwpi hij-f-mburtjenti»

et ah episcopo Nemauaensi. qui ei gratulatur

Eminentissimi pia» sidre.\ iuinviit ixkih j Cl t Λ»η·ηdissimi patres.

nomine auctoris presbyteri Vincent :· societate vene­

Si et ego de quarto capit ■ imstri seli-matis.

randa S. Sulpitii anno praeterito excusa est, com­

quaestione nempe maximi momenti, de Bomiini p »n-

pleta est..

Iifivis inlallihilitate m docendis rebus fid» i et morum,

Quae sufficiant, reverendissimi |»aiie·.

Itandum nemp·

ad

pro-

1“ j>er sexdreim sae» ula numquam

verba

Luere aggredior,

parcite

insipientiae

de

im-ae.

Meum esset potius audire quam loqui; red «onsi ieniia

inveniri explicitam infallibilitatis |>ersonalis affirma­

urget me. ut rorarii omni bus Γ(ττίΤΐι|' «jiirv »s:yicto Va·

tionem ; 2° ad nostra tempora doctrinam etiam centies

ticiuio concilio sedentibus patribus ^Mtimonium per·,

discussam, ab aliis relectam, ab aliis admissam, potius

hi beam

invaluisse quam decrevisse a XVH saeculo usque a
*l

sanctae sedi» apoetolicae praerogativam. nre non de

trigesimum

anuum

huius

saeculi, et milia ceiwir.i

theologica proprie dicta laiairaie.

de

fide mea

diam . pnirebirreMmam

ergo

fide tot itis cleri et fidelium dnn
*vesis

Hoc sane omnino

Liixembur^ensis.

Attestor itaque, eminent issimi vt reveum.lissimi

indubium ret, numquam in historia, numquam in dog­

patres, doctrinalem Homani |‘ontificis infallibilitatem

matum nostrorurffhistoria aliquid simile egis< eccle­

semjier in nowtra dtoeresi cognitath fuisse et creditum.:

siam, nempe anathemate {«enussisae huiusceinodi doc­

hosque illam, sicut paties nostri crediderunt. unani­

trinam, et damnasse materialiter saltem tot et tantos

miter credere vt profiteri.

*
viro
virtute et scientia commendandos, «pii non aulici

qui terrentis octoginta

habebantur.

nisi

quando

mortem

oppetebant

Clerus Luxemburgvnsis.

novem

constat

*.
saverd-«tibu·

pro C nuperrime milii refipsit verba sequentia : Attestar · vo­

>ιιιιΐιιιο ipso poni if ire.

tum nostrum, omnino rupere et avere. ·ιη data fa­

Quidam putres, mh;r quos heri reverendissimus

tuitate quid de mfallibiiitaiv summi pontificis scnt-ias

et amanlissimuM C’oriaopitensis episcopus, loneius pro-

,ivdiremli. eo altius ad veram omnium a Christo |\>-

exhaustam

affirmaverunt.

mino >ius (dotum sententiam ttiemlum atqu · praedi­

Qutxl «4 me vix attactam, vix praelihatam fuisse pro

candam viK-eiu extolle, «pusi tecum reputes nos omnes

rectissimo habeo.

ex tuo ore animo loqui. Te enim fugere non |><itret iu

et

tructatu

quaestionem

Nolo certe benèvolae attentioni fa­

stidio esse . sed cum quibusdam patribus entxc rogo, ut

nostro

inter paucos ex una et altera parte electos discussio

munere cooperatores, non re]»eriri quemquam. qui iwn

hal>eatur. alente et indicanto concilio.
simul

et

conscientiae

et

nostrae

Sic tempori

prudentia'

ren-

numero,

quohpiot sumus tibi

m

iiposndieo

teneat Petrum ex cathedra loquvntvm, »'iiam immiMiltis «arteris apostolis, nre falli |h»ssr ir»c faller»·.

sideretur.

Hare, reverendissimi patres, inire una firmissima,

Periculis maximis patet definitio, si strictior fiat ,

»•1 tides cleri » t tidelium terrae Luxembuigv iw». quae

muha sunt enim quae praevias explicationes urgentius

m confiniis Germaniae. Galliae, »t Belgii..situ Bute

imperant. Sic verbi gratia numquam'praedicatum fuit,

quadi ivnnium. proxime elapsum pars μηιΓο»·»! rationis

an propria et quali gaudeat infallibilitate ecdeaia. qutnl

**
Germunna

certe primum habetur in tractanda quaistmn·.

Vel

fuerat.

Mihi proposueram, lever,udissimi patres, pauci
*

enim infallibilitas ecclesia
**

a solo pontifice orijur. vel
et ingenui
*
exponere verbis, quibus hare mwtra firpropria sua pollet infallibilitate eee^reia. Si prius. D1 missimu fidre mnilatur argumenti
*,
nre non dii-ore
tunc quando moritur pontifex, quando sedre vacat,
qua» animi impressione» ex iis acrepi, quae lum extra
quando dubius est papa, aut ad maiuritatis annos non
tum intra hoc concilium iu
*ta
*unt ; quatspiv omnia

pervenit, ut olim Benedictqs IX, qui aiifios ttalu^ de­

fidem meam si non sati» firma fuisset, antequam Va­

cem ad annum decimumnonum ecclesiam guliernavit.

ticanum concilium convocaretur a summo patie ιιοκίιχι.

quando libertate caret papa, ut Liberius et tot alii, et

maxime confirmasrent.

ipsi sacrat iaaimae et venerandae memoriae Pius VI vt

Cur hanc kmgatu lotigiuw protrahere discu^ionem

ad quid perditio hae, ?

*xl
S

Pius VII, quod certe iuxta auctores quosdam ad cen­

A<l

tum annos historiae ecclesiasticae ad minus extenditur,

hanc quaestionem argumenta pro et contra explanata

tunc inquam magisterium suum deest reekxriiie. cum

surit: cur ergo pretionilm inufihrer ί,·π·ί<· tempus ?

principium

infallibilitatis

suae

quod impium et impossibile.

iam non' su|»isiat ;

Si jnjsteriu». id ret si

propriam habet infallibilitatem ecciesia. tum duo
erunt infallibilitatis subiecta, cum unum ad omnia

sufficiat.

Et tibinam, quaeso. in quonam «-odire di-

1 Tom. I> p II. diss. HI. cap. V, a. 148-144.

t'OMCIL. oaXBBÀJL·. TOMUS XII.

satietatem

Idcirco

ut

rehpto et

viva

commum omnium

vore omnia

rirva

detudeno satisfmiam

longiori expoeitioni renuntio, sperans fore, ut multi
alii ex reverendissimis oratoribus exemplum meum ad

commune

b nutn

sequantur.

H»k unum declararo

> -Argametitiu» : .Epitieopiu Loxemburipenei· ioetrmae huiM
capitis Mhaenre se' in otnaibus dixit, et petiit «t quntocfa.
definitio ederetur.
*

a. sKsaioras pçblicak it ogtomoatIoW» obmhulbb

«m

iuVat, quod port JeetioMm omnium edveraarionnu li­

DûqpMiû morale
de officio epiecopontm in emdtendi» mffragiu, audibellorum, etiam illius oui titulus :

m

nôtre; et janïûa, d'aucune partie de l'anime, ho
regarda de la grande famiÜe catboliqaa de cette
Église rachetée par le sacrifice de la croix, at oonqaîee

tiaqoe eorum in hac aula habitis orationibus. laetanter
pro ^infallibilitatis pontificis definitione optaturus
«uni, et ex hac parte conscientiam meam solidissimis
enixam fundamentis omnino in tuto positam esos per­
suasum habeo. *

a U glorieuse liberté des enfanta de Dieu par le stag
de Jésus-Christ, ne doivent voir indigMOMnt courbé,
sous une servitude quelconque, celui qui eet pour eux

Si ut modo audivimus conscientia reverendissimi

profligandas huiusmodi anxietates aptum ·«? potest ;

les consciences, tofttés les âmes en souffriraient ; la foi.
la loi morale, tous les intérêts les plus sacrés seraient
captifs avec lui. C’est ce que disait éloquemment à
la tribune de l'assemblée nationale, et aux applau­
dissements de l’immense majorité des représentante

verba nempe profero illustrissimi ei eloquent issimi

de la nation, celui de» champions de Γ Église qu’on

Aurolianensis. qui aliquot ante annos, anno nerape

voit toujours le premier sur h brèche au jour du

patris, qui ante me ex hoc ambone verba fecit, non
adeo secura est.' liceat mihi unum adhuc exhiber? ar­
gumentum. quod forsan prae caeteris ad sublevanda» n<·

l'interprète auguste je la loi de Dira, le guide
suprême des conscience», le souverain de» dmm. Toutes

1861, hac de qiiaestidne in libello celeberrimo La sou-

péril. M. de Mon talem bert : La liberté religieuse des

rrraineté pontificale scripsit. Refero haec verlm in

catholique» a pour condition Hue

lingua originali, ne erroneae aut falsae interpretationis

du pape, car si le pape, juge supreme, tribunal en

*us-Christ
...I<

d une

Aureliauensi»

nempe

seri patrat :

accomplit une chose d une simplicité et

grandeur

quand

surhumaine,

il

choisit

un

homme mortel, ignorant, obscur pour en faire le chef
miprvnie de son immortelle Église. le père des âmes,
le guide des consciences, le juge en dernier retaart des
intérêts religieux de l'hummanitè..
..Depuis dix-huit siècle», cette faible créature. <-e
posée n est devenu Pierre; sur lui repose la forte
Église du Eils de Dieu, et les jtortrede I enfer n ont

encore préval· contre elle. Pour moi. je l’avouerai sim­
plement, vet homme. que Dieu a si extraordinairement

conçu dans

m

la liberté

B dentier ressort, organe vivant de la loi et de la

accusationi exponar.
Illustrissimus

qua non

penaee. et fait dans sÿ puissance, orf

fw

de» catholiques, n'est pas libre, nous cessons de l'être.
Nous avons donc le droit de demander à la puissance

publique, au gouvernement qui nous représente et que

*
now

avons constitué,

notre

liberté

de nous garantir

À

la foi» et

personnelle en fait de religion, et la

liberté de celui qui ret
• vante’. . .

pour nous la religion vi-

..Pour nous catholique», on le reconnaît. le pape

rat le docteur universel; le juge en dernier ressort des

guettions de foi et de morale chrétienne, le suprême
interprète des satùte» écritures et de
* enseignement
*
divins. maie pour juger, interpréter, définir, ap·
prouver. condamner, en un mot pour accomplir Ire

homme, centre et fondement du plus grand conseil
divin réalisé dans le temps, et conserve par une provi­

acte» essentiels de «vtte haute autorité spirituelle, il

dence immuable, à travers les siècles, parmi tant
dorages ; eet homme est non-seulement 1 objet de imh

sur un point de la terre, un centre de catholicité, une

faut la parole, ej la jtprole libre, il faut <pi il y ait,

chaire, du haut de laquelle le pape puisse patler et

foi et 1 attrait de mon cœur. niais aussi l etoiimMuent C se faire entendre, écrire et proclamer m* décrets. ei

inépuisable de mon reprit.

où sa parole et’ sa main soient Itbrre ixunnie sa con­

...le. n oublierai jamais Γimpression qui me sarot.

loreqm^ je' le

contemplai pour la premiere fois, à

Rome en 1N31 ; 'lorsque je via lé vicaire Ile Jésus-

science.

..Et quon veuille bien entrer ici ave. moi dan
*
Ίο fond même de la question, et jwnetrer la vraie

Mais le» voûte» resplendissante» de Sainte-Marie-Ma-

nature de cette puissance surnaturelle, personnifiée
<ian« le chef de l'Église. Otte puissamx
*
établie pour

jètire. Profondément touché à la vue du pore commun

le bien de tous n’a jamais rien à déervter qui flatte

plus violemment jiar une

Ire interets miserable» ou les mauvaise» p&MRions dre
Aïomuie», elle est l ennetnie irréconciliable de Γégoïsme

Christ apparaître, pour la première fois, à mes yeux.

fidèle». mais

dre

remué

pensee plu» haute encore et plus forte, je me disais
ce successeur de Pierre.

et de l'orgueil. qui les poussent sans creae en! re eux aux

<-e chef de la chrétienté.catholique; celte Ivouclie de

divisions et aux révolte». Il est doue de son honneur.

,.Iâ· voila donc ce pape
*

Γ Église. <»
* cccie»iae, toujours vivante et ouverte pour

(ouiqve Je sun devoir, de n être, de ne paraître jamai»

enseigner l uiuvers; ce centre de la ,foi et de l unité

suspecte de sèlevar toujours manifestement plu» haut

chrétienne; ce foyer.de. U lumière et de la vérité,

que toute» le prétentions rivales, que toutq^ les preven­
tions jalouse». U faut que ni Ire repritsX'hagrin» qui

alhimé jMHir jviairer k
* monde. Ijlt mundi
*
cét homme
infirme, ce faible vieillard, base immuable d un edi­
fice divin,

contre lequel

le»

*»,
puisant

de uùiebrra

murmurent, ni le»reprit» orgueilleux qui s emportent
ni kw esprits faible» qm ae troublent, ni Ire grande

* seront éternellement sans force, oette pierre angulaire D reprit» qui » égarent et que le pape avertitv ni le» rois *
mit laquelle sélovc ιοί-ba» la cité xie Dieu!
I>a voilà,
qui oppriment leurs peuples, et que le pape reprend,
de

ni Im peuple
*
qui se révoltent et que le pape condamne,

'glorieux souvenirs du passe. Irerepérancre du prréent.
Ire dereein» même îe Γéternel avenir! Prince dre

l’autorité, la sincérité, la parfaite indépendance de tea

retto

tête

mortel leT sur

laquelle reposent

tant

il faut que nul sur la terre ne puisse jamq» suspecter

héritier deb apôtre
*
, plus grand

décret». Pour cela la souveraineté est indispensable...

qu Abraham par le patriarcat, comme disait autrefois

..Quest-ce que le souverain pontificat? Qu'est-ce
que gouverner l Église catholique, et quelles sont les

prêtrre, pore dre père
*,

«Bernard ; pins grtfnd que MelMiisedech par Se sacei/iX·, plus grand que Moïse jmr 1-autoritégrand
que Samuel

par la

jmu

la juridiction; en un mot. Pierre

puissance. Christ par l’onction, pasteur dre

conditionsvextérituree nécéaSaires au plein
*
et libre

exercice d'un tel gpuvernement?
..Gouverner TÉglise catholique, c'est oorreopondre

pasteurs, guide de» guides, point cardinal de toute
*

avet' toutes les Église» du monde, avec près de mille

. *ç
lre»
gli»re.
clef de la voûte Catholique, citadelle im­
prenable de la (Ommuniou de» erifants de Dieu !...

évêques ou vicaires apostoliques qui les régissent; c’eet

..Le» catholique» sont unaqimÇ» à dire : le pape,

dan» l’ordre spirituel, c’est notre roi ; c’est notre père,

par la conscience et par 1a foi: aa liberté, c’eat la

instituer les évêques, veiller au dépôt sacré de la vérité

et dre mqeura,

doctrine,

maintenir la discipline,

définir la

condamner les erreurs, extirper les abus,
travailler à la propagation de la foi chrétienne.”

•η

Μ·

ΟΟΝβΜβΑΤΙΟ GBMKRAL1S OCTOGESIMA 1 iabi 1W0
___ ______________ ft________ '__________________ ·________ 2____ _ ..
____

____ .Λ,,

.

.

*
fide defectioais
Qoed ergo illusttùaiaiuB orator qui ante ose ίο- A impto mku illud plenae a catholic
rutu» eat, noo potent inremia per decursum ratodwiro stadium, quo effrenatae civium turmae tempore remeculorum, piwtabit iUi libaUm illustrissimi et ■ formationis per maiora oppida religioni· nomine
furebant F Et tamen dicitur nobia nil timendum !
revweodiasimi Aunlianena
.
*
Haec omnia, fateor, definittooeo» mfallibilitaiia
OHAT1O
amplius impedire nequeunt ; monitioni tadbsQ inaer- ’
reverendi patria domini Corah /oonnia Grtiik
viunt, ut emittenda definitio tuta semper catholica
tpitcopi Sondi GaUi1.
veritate, concipiatur moderatiori, quo fieri potuerit»
Emioentiaaimi no reverendissimi praesides, euiimodo. Atque hoc consilium sequi summopere suadet
rMotMaimi. ac revarendiasimi patres.
habenda ratio publicae societatis, quae in compluribu·
Ad caput IV schemati» nostri emendationem pro­ orbi» catholici regnis magis magiaque ecclesiae ca­
ponere cohonestor iuxta notissimam a Antonini sen­ tholicae subtrahitur, et quae proreus est infesta et
tentiam vel consimilem eiusdem sensa·. Paucis de­
mimica. Placeat vobis, eminentissimi ac reveren­
monstrabo eam vel huiusmodi emendationem ab dissimi patre», auctam vestram attentionem ad liant
e
*
(«cW
salute impense commendari, et secundo a <K>n»iderat tonem deflectere.
Non conteennend
*
sunt <<w?
*iha
eoium. qui ad
catholicae veritatis ratione evidenter iustificari.·
Quod ecclesiae salus emendationem talem magno­

pere commendet paucis expositurus, in primis gratulor
reverendissimo episcopo

Sedunenai de laeto

sanandum

exacerbatum

tempore

nostro

hominum

genus, omnem moderationem et lenitatem enixe ooin-

quem B mendant, ubicumque, salvis fidei nistitiaeque prin­

nuper exposuit rerum heiveticarum adspectu: et qüia

cipiis, id fieri potent. Servata ergo de pontificis m

pro veneranda sua senectute, sapientia et meritorum

fallibilitate doctrinae essentia, eliminentur m

tiecore beata et'optima sorte dignissimus est. uoHeut

formula discussionis artiinina. quae infirmorum men­

ei invidere prosperitatem qua in reducta Valesia gau­

*
te
vulnerant, et neminem sanant. Omittantur aocrlx

det, quasi sequestratus a reliquo orbe, gregem suum

quaedam absolutisuium quemdam olentia, quae irri­

pacifice in Domino pascens. vix umqu&m perterritum

tant. non demtiliOnh Atque in hoc sensu etiam pubh

a seductoribus lupis, nisi quandoque de pedemontani
*

eae opinioni
*

latebris urei feroce
*
erumperent ad devorandum totum

sive

in nostra quaestione, habenda ret ratio,
genit, qui. quamvis *i!an»e
cpis

(Onteniporanei

■gregem, oves et agnos. Sed indicium de VaJeaia non

*
[Mwinmi
sit, nutu tamen et itiqveiio suo fere univorsas

quadrat reliquae et potissimae parti Helvetiae, ubi res

rea in mundo moderatur.

totaliter aliter aguntur, illic nimirum magno rer
*a-

caeli, sed in sublunan hoc mundo divinam suam mis­

mine exagitantur illin
*

illic

sionem habere debeat txslesia, certe oec potest ne·

i-ompedre excuduntur, ex quorum ixnnpagine nec re­

delict ignorare hunc tetnpotqs gemunt; non quidern

*
mari

continui fluctu
*.

mota Valeria manebit rmnnmis. Sano-exacerbati reli­
gionis hosto
*

ad

oppugnandam eoclretam quaesito
*

«etnper inveniunt praetextu
*,

nullumque ad excitandi
*

uuliuui tamen fortiorem,

*
aintm

offieaciorem. quam

proposita doctrina de absoluta infallibilitate summi

*i
ip

*
pontifici

Viginti

suppeditat.
tres abhinc ante

venerabilis societatis

*
{►atribu

ut sit nobis lex agendorum \?| regula muisiliotum.
sevi spetilium saltem rerum accidentium, quo utauim

oportet ad sapam ter dntiduandum. quid <x>ntvm{x»
ranei infirmis sma humeri
*
siistipere 4«»lint. quidve
ferre recusent, quibus remedii
*
*
ereleaiae\mita
*sera

vefur. diacordia arceatur.

*,
anno
lesu

in

nonnullis

Lucernae tunc

Non

y

*,
pair»·

uhterv reverendireiini

providiwumi

maiores nirtri >n synodis eolloeti ««gerunt.

Quanto

commorantibus, lidem ecclesiae osores expetitum in­

studio s. C'y nilus |»er
*rto

venerunt praetextum, quo abusi civile bellum in uni­

duos integros annos adiaborevit. ut pro eompoiienda

versa Helvetia conflabant, et

rei catholicae cladem

«utnquani reparandam afferebant.

titiae sollicitudine
*

Interea nova»» no

meas non sustuleniat. soj auxe­

iam eoiu-iho Ephetuno jjer

pe<v oppositae antiochenae |»ariis ep)Mx>{N)a ad .siib-

Mcnptmnein

emendati

tandem deflecteret!

symboli

Quanta lenitate at i-oniuventia usi sun^t ]>atn> utriua-

que comilu

Lugdunensis et

foederatis auctoritas impellitur ad nequissima consilia

quaeque

derrelo unionis .mutaudo orientales ad

(Outra eixdreiam et sanctam sedem in nova constitu­

unitatem on tJenrali
*

runt.

A

societatibus

tione statuenda, sub

pa|vain

el

ubique

apud

nos ixuistituti
*

praetextu contra

concilium Vaticanum

>n

ca<
*i<
|«

Floivntini.

ui

*
asper

reducerent. tuque in-

digniHD visum ret jmtribus Trident ini nmcilii ad aer
iura z· \aUlam ι-oneordiam decretum tam propositum de

infallibilem

libertatem et

patria reee tuenda. In Argo via non diu abhinc *upn -

divmo uire residentihc praelatorum supprimere, ta­

mum consilium fere unanimi suffragio leges sanxit,

lionem \11

quibus

propter

seminarium dioecesis Baailvensi
*

1

Nam eum non m mùnbua

fuit

sup­

de

mdissolubihtate

ailultet uitii *ah<
nHnu

etiam

matrimonii,

<<unugum. ne Lrae-

promum, et periodica electio [laroehorum et vicariorum MWinn diMinnain utcumque damnarent motio dumad ecclesiastica beneficia pmeacripta omni sexto anno 0 taxa! negativo ton»iperet ahaque ad «itandam diss n-

repetenda.

sionem satius renutare; atque hunc inodeiantia
*·

At dicitur nobia nil omnino timendum. In dioe
%<x
*i

Sangallenri

catholici civea cuiusdam parochia»·

dum sapient issimi ^«atrv
*

putarunt, quo Romanorum imperetur aluqiK («rholici

ad |»d&‘ nvireiae

satis opulentae et amplae fare unanimiter decreverunt,

regre potentireimi. pxem» gladii
*

denarium s. Petn sub mulcts esae prohibitum, offi­

excubias tenebant.

cium devotionis Marianae mense main esse abroga­

tunc auctoritate, fsiteiitia. scienti» nmmwqui
*

tum. missiones

populares esae omnino interdictas,

atque nefarijum hoc decreturq luliano apostata dignum

ά civibus cum acclamation ibus fuit acceptatum, post­
quam communitatis praeside
*

lunosam

conLra

relationem valde in-

infallilnlitatem summi

pontificis.

El ij
a
*

catholica ecclesia summa

*ris
g"m

viribus quam msxime abundabat.

lain vero in asperryno eo saocuh tempore vivi­
mus. ubi fere nihil de prist ma ea pio|>erlt
*te
nobis
reliquum t*

. <-um ruma ubique et diiavoluiio magna,

neque imperature
*,

Immutata

neque reges portis occk
*ie
sunt

*
tuendi

omnia; impune «Ontra ec­

«Outra auctoritatem sanctae sedis et .contra catholicum

adsint.

utriusque ordini
*
clerkin' in pleno civium conventu
perlegi mandaverant. Quantum quaeso distat ab hoc

clesiam vesina saevit impietas.

1 Argutatam : «Xpisoopa» Saaeti Galli proposait emenAaMeme qeas est sab inl

nn>

eo tempore >orvsudum tere

Pe^umle, revereri-

dirai mi patres, qua late patet catholicum orbem. H
occurretis rebus catholicis quaquaversum fere ad ex- -

trema redacti·; ecclemam conspicietis tristiouma aorte

er

999

A. 8E88IONE8 PUBLICAE ET 00NGRSGATI0ME8 GENERALES

1000

afflictam. Magno luctu ea dolet, in iufeliciMimo Po- A liter, etiam apostoli eorumque suooeaaores nominan­
loniae regno, moecovitica immanitate crudeliter op­ tur et sunt, qui scilioet primariae petrae fundamento
pressa, et quasi extincta. Divexata est et direpta in divina ordinatione coagmentati, eodesiae templum in
amplis Hispaniarum provinciis; nec nobis coram in
terris sustentant, ac divinum in ea infallibile magi­
pulchra huius Ausoniae terra, a communi strage re­ sterium una cum Petro et sub Petro principe con­
mansit immunis catholica religio, in tot ternarum stituunt. Atque fundamentum totius huius ecclesia­
partibus profanata^ ecclesia conculcata, auctoritas stici aedificii sunt etiam epiecopi, non solum docendo
sanctae sedis despecta. Cum igitur tam miserrima in tamquam fidei doctores positi super fundamentum
his regnis ecclesia effecta ait, vix expediret iis, in apostolorum et prophetarum, verum etiam regendo
ecclesiastica strage alia forsan adhuc subiungece tamquam ecclesiae rectores, quos scilioet Spiritus sanc­
regna. ubi ad catholicae religionis eversionem animi
tus posuit regere ecclesiam Dei. Omnibus apostolis,
potieris jiartis in populo satis proni et parati esse nullo excepto. qui in prototype divinum magisterium
\ idontur.
subsequently ecclesiae praeformaverant, Christus Do­
Caeteru/n manifestissime patet maiori numero
minus promisit et contulit Spiritum sanctunq qui eos
gubernia omnesque societates revolutioni addictas ad
in omnem quam docuit, induceret fidei veritatem.
completam

status publici et ecclesiae

Certe Petrus qui huius apostolici magisterii caput

iiigiter conspirare, atque utri asque ab invicem dis­

principaliter et praecipue est. Spiritus sancti assisten­

ruptionem omni opera studioque adire; atque proh

tia in supremo docentis ecelreiAe fastigio pollere recte

separationem

dolor' funretiMinium hoc divortium in compluribus B creditur; attamen
regnis vel expertum iri vel expertum iam «se <<hi-

sphiinus. nam matrimonia, familiae
*

ditiores ac po­

omnes vel eruditione vel auctoritate po1lent«
*s.

.
*
tion

s< holae,

litteratura,

universitates. scientiae,

non divulsus a reliquis corpori
*,

cuius caput eat. membris. ner
*
aeiunctus ab iis. Atque
in

Archimedis punctum et praecipuus

hoc sistitur

cardo, m quo quaeetio nostra movetur.

diaria

Magno fasto etiam declaratum fuit, praeter km

publica. gubernia. verln» dicam omnes jxvtenttae. quae

erae Scripturae l<¥
*(m.

mauna suu influentia publicam societatem mod ran

sanctorum patrum testimoniis luculenter evinci, quod

• πγ, plerumque ecclesiae catholicae
*

iam ab apostolorum tempore |»er primaeva saecula

vel inimicae vel

etiam oecl<
*riasliraetraditionispt

abalienatae vel prorsus mbtractue iam sunt ; ita ut

aempet ubique et omnibus nota fides vigrtvt. Roma

derelicta ecclesia, quae moderatrix quondam fuit re­

num pontificem se x»lo m rausis fidei errare non poase.

turn , humanarum,

in

praesenti

magis magisque m

irniotum et angustum angulum compressa. et omnis
commercii

cum

humana

societate paiillatim γχ[μ·ιι>

fieri videatur.

assertione dcsiderav i mu» valde.

Argumenta pro Inu

vxpe< tav imu> frustra. Vel ero patres et svnodi potrii
tiorem principalitatem

sedis <t

*
ixclesia.

Romana/·

etiam in a|Mwtoli<v magisterio saepissime cominna

Non ignoro, quam difficillimum sit tot tantisque
mails efficaciter olmistere. et lethaliter sauciatae publi-

eunt. infallibilem autem docentis en-l«
*ia?

auvton-

inteni non in solidet smgnlis Romanis p'witifn-ibu
*

< ae societati sanando succurrere. Attamen ne int *reat .

msI m (xmsensu ercletutUum. vel episctqsnuni corumqii.·

sanaii <*a

ooiksoiiH cum apospdh a <»s|r fidei prof->sion· repo

HUkiluiLi.

delict . et'sunari non potest. niiji per «clesiae

Huius icitur potissimum esse del
*M,

piris t' Miprmil.

disrnptae v im ula cum publica societate religare potius
qmim

twindere,

catastrophen

vitare

potius quam

.

/

HuiiimiknIi infallil’iliiaie magistvni m e ·< Ireiu .<
Spiritu sancto illuminata et < oncanti traditione, line

oisi itnn>. exacerbatas hominum mente?' mitiores f*o

lelnenini errores n
*futare

et <>rth«h»\am fid
*m

im» nxldere quam excitare. Nuniquid vero hoc fiet, si

planare Mcm|>er tu«aolol
*anl.

Quod m val *rei

m spiritualibus quidam absolutisms atatualur jxipubs
coram, qui m trmporalibui vix ullam, vel nonnisi
i (institut iom
*

t ireumscriptam et temeratam auctori­

tatem amplius agnoscere se velle gestiunt?

rv·

argumen­

tum: Super Petrum tamquam fundamentum ('hrisius
indifiCavit

cimtuht

etvlesiaiji. ergo Christus Petro

pi-arrogalivum infallibilitatis. Ium

*< ’tuni etiam et
tt

iustum foret illud antiquum ratiocinium, quid d»· po

Seligenda ergo €»t pro definitione formula miti­

testate clavium conclusum fuit, ut summum ms Ro­

gata. qua divino ordini congrue, supremo magisterii

mani pontificis in tem[toralia regum probaretur. Qm

« apiti m exercenda summa mfalli bi I i tat is praeroga
1 ivii reliqua etiam corporis meidbra aliqumnod.» iun

tificis insistunt, de cs'desiasticis iulis et dogmaticis

vero [icrsonali et absolutae infallibihlati summi pon­

uantur. quo facto firmatum erit instrumentum pro

fact is omnium pontificum Romanorum rationem ivd-

ecclesia et pro catholico orbe, atque simul inimieis

dant oportet.

subtracta erit omnis ansa irruendi in ecclesiam et in

iimquam solemniter erroneam protulisse de fido doe

sanctae sedis apuetolieae auctoritatem
*

trinam, panique fidem in inenuntiam summi ponti
ficis iam a primaevo tempore in diversi- viguisse <v-

Catholica veri­

tas tunc ex hoc certamine victrix procedet.

atque

demonstrent

neminem

eorum

Sed praeter ecclesiae salutem ratio etiam catho­ B etesiis.
licae ventatis emendationem propositam satia superque lustificat. Videant qui in ea haereticum quem^

doctrinam nuperrime ex ore eminentissimi cardinalis

dam odi rem senserant, s,- Antoninum ad latus no­

et

strum. magnum profecto patroûum. de quo verbis
Tullii diram : ..Caim hoc Platone errare mallem, quum
eum aliis ambigue vera sentire." Non de infallibili

<-usque nutpquam audita, alia in documentis illis pror
sua alienigriia. Statuit quidem celeberrimus canon s>

tale proprie dien^sed potius de tnodalitate huius in-

de taht
*emeraerint,

fallibilitatie disoepfamus. Nemo, niai per secundariam

ferantur." Quid vero hi» verbis aliud enuntiatur,
quam ut utar verbis s. Irenaei. potior scilicet ecclesiae

ct consectariam conclusionem, ex potestatis plenitu­

De primaeva eceleauu
*
arehiepiscopi

Hibernae fide i-iiva

Dublinensis

comptant audivi

mni
hu-

Patritio adaoriptua: ,.Si quae in Hibernia quaestione
*

ad sanctam sedem
*
Romanam re

dine b. Petro a Chriato-Domino collatae. vel ex Petro

Romanae principalitas, summum eiusdem

(O'lesiae fundamento deducere ct probare potret ale

rium et fidei forum, ad quod omn« quae in mundo

magiste­

Milutam. separatam et personalem summi pontificis

ubique sunt convenire debent ecclesiae?

infallibilitatem. non autem directe et immediate.

tum abunde adhuc distet a personali Romani ponti­

Sane super Petruiu tamquam super fundamentum
principale Christus aedificavit ecclëaiain ?uam. Sed

ficis infallibilitate quisque facile perspicit.

fundamentum eodesiae, quamvis nou aeque principa-

Columbanum vixisae in eremù et eylvia. ideoque sta

Hoc quan­

Audivimus ab eodem eminentiaeimo domino, s.

CONGREGATIO GENERALIS‘OCTOGESIMA 1 iutii 1870

1001

1008

tum quaeetioni» in lite trium capitulorum non eat i* À •ive cooperationi» epiacoporuai statuere sive ia dam­
perspectum habuiaee. Ad quod reapondeo: Vixit qui­
nandis erroribus, eiw in locutionibu» ex cathedra

emittendis semper servandum, quo videlicet

dem Columbam» diutissime iu eretuie et sylvia, aed

nec fuit

nec umquam eapuciuus

a) io casibus, ubi iudicia contra exortos errore» .fe­

•trictae clausurae, qui in cellula aut retentu» mupdi

renda fuerint, praevie in consilium adaciacerentur epi­

eremita

temper,

etfrsuni et sui aevi vicissitudines ignorasse! ; quin iiujno

scopi saltem illarum provinciarum, in quibu»

Hibernia relicta, in Burgundia in Australia in Ale­

novi

mania et in Italia diuturno ten)pore commoratus fre-

errore· emerserint vel adoleverint ;
b) in locutionibus autem sive decisionibus vel

quentireimaa aula
*
regum et aedee episcoporum adiit,

dqctnnis de fide el inoribus ex cathedra ad univer­

et ex consuetudine sua cum monachia nobilibus et

salem ecclesiam emittendi»,

discipulis qui Lexovii. Brigantiae. Mediolani et Bob-

ecclesiarum,

biae undique confluebant, de rerum statu sui

aevi

vel eorum

adaciacerentur episcopi

requireretur super 3ο|μμιΙο

fidei testimonium, prout morem illum iam *invalui»»
'

apprjme fuerat instructus; proinde etiam quaestionem

constat.

in causa Vigilii papae optime noverat et noscere potun

Quae omnia sapientissime vestio indici < submitto.

ex ipso ore Agilulphi regis Longobardorum et pia *
«Oiuugii

Theodoluidae reginae. necnon ex relatione

Hic autem interrupta disceptatimi ·. vmiueii<iw«i·

rpisci>j>orum regni Ixmgbbardorum. quorum omnium

nomine et expresso mandato epistolam ad

mus primus praooce ait

Boni fa­

..Reverendissimi )«tn
.
*

proxima congregati » g^

num IV exara
*
it ut ipse fatetur. Aliorum autem solli- i» neralis habebitur crastina die. in qua Miffragta f
*

• itudiftw
*
et clamore» m coas/t/n/wm V igilii jmijmu· <
*\-

trum exquirentur de textu pr<»>.
*mii

p<meni> in ea epistola propriam etiam suam opinionem

et 11. iuxta emendatiom
*
a «'ongregatione generali ad

manifestat, Vigilium non bene vigilasse, arrepiamquv
h

ne non capitis l

missa», novixainn· adaptato et ιιιηχτ tam dtslribiilo’ .

maioribus fidei doctrinam non bene custodisse.

tum vero coiitinuabilur dn» nasio quarti capit i*.

Nulhinr igitur dubium «reliqua tranare ut brevior

..Init ium autem congregatlonum generahum < va

sim), nullum dubium reliquum est. qua intentione,

>tina die et dcimV}
*

fi<»t hora octava.'

quonam sensu s. Columbanus epistolam eam s.-ripeerit,

quae vere nonniM magica quadam arte ad testimonium
cius fidei m personalem infallibilitatem Romani jsm-

\

1,1

1 ifivis commutari et detorqueri potest. Manifeste qui­

dem m ea Romanum |»ontifirem sanctus noster prae­

Constitutio dogmatica prima da aoolosia Chrbti.

linat summum omnium pastorum pastorem. iiHgiu"

Prooemium, oaput Utn norteslm· adaptata.

hcejitiam sedi» Romana
'
*

et m hymnis vi tn suis epi­

Pius episcopus

stolis frequenter relebrat ; verba fidem meam de pri

senorum Ib i *α< ι ο <η ,nolsjntf < ott

*
serra

matu iurtsdi' tmiiis et magisterii profitentur, quam

ad perpetuum r>i mn>
»
*

hodie nos omnes aha vise profitemur, qui |»ersomdem

et absolutam

111 fa 11 i bil 11 a t ri i1 *
ummi

p^mifuj-

im­
*

pugnandum esse reiwmi»».
Ita etiam bais

ecclesia S^mgalh-n-is. filia tanti

patris, nec fidei patris ms fidei matris μι»·»<Ί
*

ιμ*»

Hibernemus di.ssrnhl. ds**
apprime renfcentit. Sed
mspie Sfondralits ille areirimus pontificiae infallibili-

/ -

ium

1’aMoi imternu- et episcopus animarum iiomiuiui >.
utVZalutilvnim redemptionis suae opus |μ’πίηιγ'red­
d ^rev it. in qua

deret. sanctam aedificare vle»iatn
**
<

velut i m domo Dei viventis fideles omnes unius fid ·<

vt ehaiitiitis-vniculo eontineremui.

Ideo

prius

wiiiii.

qunm > lui Hi< icviiii. ib^avit Patrem <mn pr > iipoMali'

Ihdlarniinu» in erchsia»?n is a«'li
*

tantum, xsi <t pr·» <·(·., qm mditmi xiunt jie· v -r

delere potuerunt Vigilii retrain! innem sive indicatum

bum «mini m ipMim. ut omne
*
imum **
»*s
nt.
sicut
>
**
ip
Hhu< r’ Pate ijium-siint
Quemadmodum igi

Jatis \ index, ms

\<Ί

expiingri ' primam Houoiii < pistolam vi bdam

in emu triutn com iliorum et s. Leonis II <x
(isuram
*

tur·-apost <lo
*.

aliaque documenta, de qmbu
*

«nui

-ipsl· Baronins rum ea

|wrlegerit expavit, et ut sahei doctrinam com di irum.

spuria <*s>e

eorum a
tn
*

finxit.

Him· vLiam cathoheae

veritatis ratio emendationem capitis IV sati
*

sup/njue

lustifnat.

Emendatm
festino

η*»·

»
*
paston

*»<· voluit.
*
visu

.

ita

sonat,

quum

prep mere

U inc surra approlsmh com ilia docrnitt
*

declaramus. Romanum pontificem,

in prrn
ui
*

*
muiiioni

ita u> et.h-ia sua

usque ml consumma’ irniem isMR"Illi

vt do
-iure»
*

• ohavreiiU
.
*
autem

de mundo elegerat. ini
il.
*

qib-a~-

mixsu' rim u Patre

I t

vero cpisropatus >pm· unu
*

··!

ii'iiv crea

m fidei *·1

χηι mve-vm Mrrerdot
**

cun

. rivt u». Iwsi’um Pcttum vhv-

unitate > οιι
*»·ι

♦/

*
ten

b.

it^rmsque unitati·' principium

*
apo-toli

et indi

idvptium multitudo pef

pnuqoneus m ipso tii<rmi |sf|x‘tuum

visilulv fuudauum

Petri ab eodem I kun i no nostro lesu t'hristo praeter

tum. sup·! vums lortitudinem aeternum v\s, ruer-tur
alui dtrtuin est : Kfjo roqari pro te. nt toon defidaf I templum, et vv<-li
*>i:u·
caelo infciepdn subliniila
*
m
fides tua. et tu aliquando roBressus .confirma fratre
*
,
*
luo

ri assistent i/ie divinae supremi omnium rhri

stianorum doctoris munere funqi. *
t cum pro apo

Imius fidei firmitate consurgeret .

Ut quoniam |x»r·

tae inferi ad funditus evertendam eecb
iam.
*

»1 fieri

piaeet. maiori in dies odio undique contre vius funda

stolicti stpi_aurtordgle definit, quid in rebus fidei #>/

mentum

morum ab Omnibus tamquam dr fidelenrndum re/

t helici gregi» rust odiam, incolumitatem, augmentum,

divinilti»

[insitum

insurgunt,

nos ad

ea

tamquam fidei contrarium rciiciendum. ciusmodi^dc·

sacro approlvanto eom ilyv. ludn amus mvessavmin *.·«!»«

creta rive iudicio a quovis ehrishano ut primum ri

'trinam
*
do

innotuerint. pleno ftdri obsequio ercipienda et tenenda

apœtalici

esse: proinde reprobamus sententiam rorum, qui er

soliditas

roneam ctnttendwuf esse doctrinam,

quae

trnet

*
<

ditret. Romanum pontificem, tamquam supremum ca

de institutione, perjietuitatc. ac natura sacri
primatus,
consistit,

in

quo totius eerleeiae ve
*

cunctis

fidelibus

slendnm
*
ei

iv,

ct

tenendam, secundum antiquam atque constantem uni­
versalis ecclesiae fidem, proponere, atque ·-«ntrarm
.
*

put sibi perpetuo et ins^parabililv 'UHrti dirini iu
ecclesia constituti ma<jinteni, er cathedra knjuentem

tn causis fidri et morum errare non poste.
2° Ut beatissimus pater dignetur, per aposüdicam
bullam definitioni subiungendan?, modum cOncureus,

i Cf. acta vOngregationi» generali» d 28 inaii 1870.
eoL91Bc.
• (X leta. XVXL 1, W R.

• S. Leo M. rem. IV (d. Ill), cap. 2. ia ii·· Natali» saL

1008

A. 8M8IONB8 PUBLICAl KT ΟΟΝφΒΜΑΊΤΟΝΜ GKXKRALE8

moque dominico gregi adeo peraipoeos errore debito ▲
·* condemnationis iudicio proacribere.

Caput I.
De apontoiicï primahu in beato Petro institutions.

1004

47.
Ooagragatlo gaaaraBi nutegwh·· pftaa
187O.iulii2.

Di4 sabbati 2 iulii 1870 hot» octava tfiatutioa, m
Docemus itaque et declaramus, a Chriato Domino oouciliari aula Vaticanae patriarohalis basilicae, ge­
iuxta evangelii testimonia primatum iuriadictionia in
neralis reverendissimorum patrum congregatio habita
universam Dei eccleaiam immediate et directe beato ert ; cui interfuerunt quingenti et septuaginta paties,
nempe 37 cardinales, 6 patriarchae, 8 primates, 83 arPetro apoatalo promissum atque collatum fuisse. Ad
unum namque Simonem filium Iona, cui diaerat; Tu chiepisoopi, 396 episcopi, 4 abbates nullius, dioecesis,
13 abbates generales sive praesides congrp^ationuiu
vocaberis Cephas1, post confessionem; Tu ea Christus,
Filius Dei vivi, locutus est Dominua: Beatus ea Simon ordinum monasticorum, usum mitrae habentes, 23 geBar-lona: quia caro, et sanguis non revelavit tibi, * neralee et vicarii generales; quorum omnium nomina,
*ed Pater meus, qui iu caelis est: Et ego dico tibi, quae per assignatore loooruiu accurate descripta
fuerunt, exhibet indiculus patrum octogesimae primae
quia tu ea Petrus, et super hanc petram aedificabo
ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt ad­ (xjngregatipnis generalis, qui inter acta concilii asser­
versus eam: et tibi dabo claves regni caelorum: et vatur.
Reverendus pater dominus Ludovicü
*
Haymdd
quodeumque libaveris super terram, erit ligatum et
in caelis; et quodeumque solvens super terram, eri! B andiiepiscopus Colocensts et Baraienris mia
*nm
lec­
bohituni et m caelis-’. Atque uni Simoni Petro contulit
tam celebravit. Qua absoluta, c. fcv; ; a oratione
Imus
Kinuii resurrect,ionem Minnmi pastoris et tec­
.Ideurnw Domine etc.. eminenriMiuius lanlinalis de
Luca in absentia cardinali
*
de Angelis, primi prae­
*
tori
iiinsdictionem in totum suum ovile, dicens;
Phjmo agni
*
meos: Paene ovet
*
ineas < Huic latu inanisidia munere fungens dixi :
*tae
Cr
suctarum Scriptu rarum dixlnnae, ut ab ecclesia
..Reverendissimi patres, in hodierna congregatione
<iitholica wtiqier intellecta «t, aperte opponuntur pra­ generali primum exquirenda sunt suffragia de lextu
vae txirutn sentential', qui constitutam « Christo Do­
integro ριχχχΜηπ. n v tum capitis primi et «rvundi.
*
mino in sua <xx.'l«ua regiminis formam pervertentes novissime adaptato a»' nuper dislritato. saliemtui
negant, solum Petrum prae caeleris apostolis, sive primae constitutionis de ecclesia Chnwi. Pro Imno
seorbum singulis sive omnibus simul, vero proprioque
huius rei online revereiidissimi patre monentur, ut
singuli locum m aula concilii sibi assignat uni durante
iurisdictionis primatu fuisse α Chriato instructum;
aut qui affirmant, eundem primatum non immediate,
actu·ferendi suffragia «ccwent. et ii. qui ad interro­
directeque ipsi beato Petro, red ecclesiae, et per hanc
gationem a primo praeside factam surrexerint. tamilli ut nuo ministro delatum fuisse.
diu stantes maneant, donec de maiori vel minori
suffragioriim numero satA constiterit. Initium fiet
a textu prooemii. Ipee textus prooemii a Deputatione
Caput 1L
^pro rebus fidei iuxta emendationes a congregat tone
/M pi. p
* lidltj!' primf'u
*
i'ctrt in Rmini
*
? generali ad missas adaptatus et |»ati!hus distributus,
poiitif tribu
.
*
satia omnibus notus rot. ita ut httmne non indigeat.
Qinxl autem in beato apostolo Petro princeps
.Itaque reverendrssinu patres, qui textui integro
pastorum et pastor nwgnus ovium Dominus Christus prooemii novissime adaptato in hac ultima mih forma
assentiuntur. surgant
lesus m perpetuam salutem ac perenne bonum ec­
clesiae instituit, id eodem auctoro in ecclesia, quae
Uno \el altero excepto omnee surrexerunt.
fundata «uper petram ad finem saeculorum usque fir­
Subdidit autem eminentissimus primus prare *s ;
miter stabit, iugiter durare necrose eat. Nulli enim
..Evidens eat, quod longe maior patrum para
dubium, immo saeculis omnibus notum t,t** quod sanc­ siirrexeril. Iam vero qui huic tevtni prooemii contra­
dicunt. surgant.“
tus^ bealissimusquc Petrus, apostolorum princeps et
Nullus omnino surrexit.
caput, fideique columna et eccleaiae catholicae fun­
damentum, qui a Domino nostro leeu Christo-et
Tunc primus praeses dixit
Sahatpro humani generis ac Redemptore claves regni
..Evidens eat. quod longe minor patrum para
mxepit. sii Ikk* usque tempus et semper in suis sucsurrexCrit. Declaramus itaque, textum prooemii no­
•erooribus. episcopis sanctae Rômanae sedi·, ab ipso
vissime adaptatum a congregatione generali fuisse
fundatae, eiusque consecratae sanguine, vivit et prae­ approbatum."
sidet et indicium exercet·. Unde quicumque 111 hac
Deinceps ad primum caput deventum est. et emicathedra Petro succedit, is iuxta ChrisU ipsius in­ ’ nentissimue primus praeses ait :
stitutionem primatum Petri in universam ecclesiam D
..lam vero exquirentur suffragia de integro textu
obtinet. Manet ergo dispositio veritatis, et beatus capitis primi iuxta emendationes admissas a congre­
gatione generali adaptato, qui pariter omnibus satis
Vetnie m accepta fortitudine petrae perseveram» sus­
cepta ecclesiae gubernacula non reliquit '. Hac de notus eet, ita ut lectione non iqdigeat. Itaque reverencausa ad Romanam ecclesiam propter qxitiorem pnndtainn patres, qui textiq
*
integro capitis primi no­
vissime adaptato m hae ultima sua forma asaentiunripelitatem neces^e semper erat omnem convenire ec­
lur. surgant."
clesiam. hoc est, cos, qui sunt undique fideles, ut in
ro sede, e qua venerandae communionis iura in om­
Duplici experimento uf supra factn, cunctis
nes dimanant, tamquam membra in capite consociata,
suffragiis approbatus est.
Unde eminentiasimus
in unam corporis compagem coalescerent ·.
primus praeeee dixit :
«
..Declaramus itaque, tntegriim textum capitis
» loaa. I. 48.
primi novissime adaptatum a congregatione generali
1 Xstth. XVI, 16-19.
fuisse approbatum."
« Ioan. XXI, 16-17.
< i'f. Epbeaini coacilii act. ΠΙ, et · Eetri l’bryscl. ep. ad
Suffragia quoque in caput secundum proposita
Katych. presbyt. *
Nunt ab eminentieeimo primo praeside, qui ait :
Λ 8. Leo M. «m. HI (al. Il), cap. 8.
..Progredimur nunc ad suffragia ferenda de in­
• 8.1res. adv. haer. L III, c. B, et «pbt eoae. Assita a 881.
tegro textu capitis secundi iuxta emendationes a conU Gratta. inper. & 4, Cf. Fins VI, breve
tadtae-

COMGMGATIO GRMRAUS OCTOG18IMA PRIMA 2 mhi 1870

1006

gradation· generali adouMi adaptato, qui ast in
manibus omnium, ac proinde lectione non indiget
Itaque reeerendimimi petrae, qui textui integro ca­
piti· eeoundi nnnanm· adaptato in hac ultima wi
forma «Mentiuntur, eurgant/'
Duplici experimento facto, omnes, pauci
*
excepti·,
eurrexerunt et approbarunt ; et eminent issimus primi»
praeses dixit:
^Declaramus itaque integrum textum capitis se­
cundi novissime adaptatum a congregatione generali
fuisse approbatum."

1006

morum, ab omnibu· pleno mentis obsequio et mmm
nana—irio erodendas, speciali Dei providentia erraro
non potaat. Pro accuratiori explication· huius pro­
position» Dotandum eet, quod aummus pontifex poteet
homine· docere et instruere sicut doctor privatus ; et
tunc utique omnino fallibilis errorique obnoxius eat.
At vero quando alloquitur docetque fideles non tam­
quam doctor privatus, sed tamquam eorum supremus
pastor et pontifex, iure divino sub utens, munereque
divino fungeo·, ad quod vi officii tenetur, tunc. H
tunceolum vere et proprie dicitur docere ex cathedra

Hisce peractis, continuatio indicta eet discussionis

Iam vero veritates, quas summus pontifex si<

specialis quarti capitis, in qua ad ambonem successive

dooet fideles, possunt rase aut veritates fidei vel mo­

vocati sunt Thomas Nulty episcopus Midensis, Gas­

par

episcopus

Memiillod

HebroiMneis,

rum quae in depoaito fidei continentur; aut poasunt

Gutllelmus

ease veritates, quae fonnaliter quidem non (tintinentur
in deposito, sed quae eum veritatibus fidei rasen-

Meignan episcopus Catalaunensis. Stephanus Aemi­
lius Ramadié

Elnensi»,

episcopus

Hyacinthus

tialiter connect untur. aut poasunt esse veritates, qua
*·

M.

Martine· episcopus S. Christophori de Havaua, Fran-

in privatis revelationibus solummodo continentur. vel

risous Moreira episcopus A iacuquansis. loaephua Ag­ B poesunt respicere facta miraculose quae in vita sanc­
ger bat i episcopus Senogalliensis. Laurentius Gastaldi

torum continentur, sed quae non continentur aut ni

episcopus Saluti arum. et Carolus Aemilius Freppel

Scriptura aut in traditione, vel possunt respicere dis­

*.
Andegavensi

*
episeopu

Veniae
*.
Brugenei

Albae

autem

ciplinam particularem aut un)renudent wrh
tae
*

denique pontifex potest disserere et tractare de rebu>.

Transsylvaniensis. UxflUenrie, Potentinus.

quasi scient ificis et politicis, verbi gratia de depo­

N en ie»» i nue.

Balneoregiensis.

renuntiarunt

Alexandrinus.

PompeieiisiK

Ardagad ‘nais,

sitione regum

Rotemburgensis, abba
*

Ut de iis omnibus breviter n<
*
expediamur. du-i

Magister generalia ord. Praedicatorum. Aberant prae­

terea episcopi
cum

< onatahtiinaniif· et Vartniensis,

vocati

mus pontificem omnino falii bilem omw* quamdiu t rep­

qui

tat de rebus et fazMw naturalibus aut veritatibus, quae

reepomiireent. renuntiasse

non

habiti sunt, iuxta decretum diei 14 iunii

aut in lege naturali

pi ixime

in traditione continentur : immo dicimus jHintifiem

ORATIO

reverendi patris dommi Thomat Xulty
episcopi hfidensis'.

quando tractat de voritatibu-»

minime infallibilem et
*v

aut naturalibus aut eupematuralibus. quae in privata

i)|utUn-stmi et reiercit-

«liNsimi patre
*.

.'•olummod^ traditione continentur. ('ondudimu» eigo
C Hununum

In iiagina 13 nostn schematis legitur ad litteram

b) Romanum pontificem ai assistentiae divinae i pe i

promissae enare

rumor) aut humana solummodo

continentur, aut quando tractat de farti
*
istis miraculotus supernis indicatis, quae mx in Scriptura ne<

elapsi.

Eminemiseimi *.pra<
id«

vel de provineii» nuper Manctae redi

erepi is.

generalis SS. Trinitatis Cavemus ord. a. Benedicti, et

idcirco

. vel

episcopi

loquendi

pontificem

tunc solummodo enx
*

bilem, quando alloquitur fideli
*,

infalli­

coeqiie docet tam

quam supremus paator, pontifex et doctor, munere μγ>

|xw. eum supremi omnium

fungens, lurequ® suo divino utens, et revundo quando
*

christianorum doetori
*
munere fungens pro apostolien

iis projMmi’ doctrinas de rebus fidet \ai-<in>ruin. aut

sua auctoritate definit. quid in rebus fidei et morum

fide latholica credendas auKsaltem pleno obeequio

non

ab universa eeclesia tamquam de fide tenendum vel

mentis et cordis n^OeaarioMfredendas ; et quando papa

tamquam fidei contrarium rejiciendum sit ; et oius-

decreta sive indicia, per *e irreformabilia, a quo­

sie docet fideles, ner minirnum discrimen facit, utrum
sermonem suiniTXnnualHer ad universalem rndesiam

vis christiano. ut primum et innotuerint, pleno fidei

dirigat aut ad aliquam particularem ecclmiaijj propter

obsequio excipienda et

speciales eius neeresitatro. aut ad ecclreiam propriam
Rbinanani. aut ad exemplum conciliorum gapendium

ιιημΙι

tenenda esse."

Emendatio,

cuius insertionem in loco verborum praedictorum hic

humiliter rogo, sic se habet, nempe . Romanum ponti­
doctrinas suas publici turis fæiàt. quin ad ullam
specialem ecclesiam dirigantur. Quando enim papa
ficem tv assudentiae divinae iptri promittarerrare n<m
posse. cum fideles edoceat tamquam eorum supremus pertractat palamque proponit doctrinas aut fide va
pastor et doctor. iisque proponit doctrinas de rebus tholica aut saltem fide ecclesiastica ab omnibus ne
fidet vel morum, aut fide catholica plene credendas ratMario credendas, tunc utique istae doctrinae lieaut pleno obsequio et mentis assensu necessario oessario diriguntur ad omnes christifideles' quia ab
acceptandas, eiusmodique decreta sive iudicio per ac D omnibus necessario credendae sunt, qui extra unitatem
fidei vel fonnaliter vel virtualiter nolunt se sistere.
irreformabilia esse .. . /sicut in schemate 1

Ut patii
*
concilii clare perspiciant emendationem,
quam

propono, status quaestionis mihi yidetur ne

oessario et quam accurat® explicandus; id est veritas,

Ad definitionem. vel determinationem

veritatis

quam defendimus, duae hae (Onditiones solummodo

requiruntur, primum ut }>apa doceat et instruat fidelen

quam dicimus esae et revqlatam et catholicam. dare

tamquam eorum supremus pastor, jxintifex et doctor ;

et praeciae definienda et determinanda eat. Sic ergo

secundo ut proponat sic docendo doctrinas de rebus

generaliter proponi poteet..
Summus

fidelibusque

pontifex

proponit

quando

fidei et morum ab omnibus aut fide catholica creden­

dooet

cathedra,

dae aut saltem pleno mentis et cordis obsequio acci­

doctrinas de rebus fidei vel

piendas. Summus pontifex ergo munere suo doctrinali
fungens his duabus conditionibus veetitiit
*.^s|>eciali

ex

J Afganeatnn: «Bpiseepas Miitonai· incepit proponeado
«asadatioM» qaac sst sab munero ·!. Kmsndationi· ante·
*·
ratio·
adeo prolixe exposait, at obaCnsarare andiqM st
eoeqasri patras vW Mat Tue nrftti sard. De Laos dixit :
.Bsversaiiesise petar orake) soasyMa, qaod ooa<ro<ati· U
*
dafttfgeta est; Weoqa· te gegaaas at vola ooattobas, et oeteaAatioeea alias, ri q«as bebans, propoaaa
*
’ Ttac panels
·
orator ia dicta raparias awadatiaM, at taa· diosadi taJL·

Dei providentia errare non poteet.

Inerrantia
quod a Spiritu

vero ipea est

sancto

donum supernatural®,

tamquam a causa efficienti

procedit. Qüamquam ergo gratia Spiritus sancti sit.
non eat tamen gratia gratum facien· ob unum ponti­

ficem vel individuum data ; sed est· potius gratia gratis

1007

A. SESSIONES PUBLICAE ET CONGREGATIONES GENERALES

100β

data ob bonum univenaJe eocleaiæ oonoeeea. Minime . desia» de fide ecclesiae dispersae solemniter, plene,
ergo confundi debet eum dono impeeoabilitatie, qu<fô satisfactorie, ordinarie non fiet ftisi in conciliis gene­
f*en at quidem a peccato, minime vero ab .errore, et
ralibus. Et talia de facto fuerunt et necessitas et
quod, quia ad bonum individui datur, fAr propriam conditio et occasio omnium conciliorum, quae um­
culpam amitti poteet. Donum vero inerrantiae ser­ quam habiti fuerunt, nempe ad nova dogmata
vat quidem ab errore, minime vero a peccato. Hinc determinanda, quae fuerunt aut dubia, aut contra qua?
sumiuua pontifex peccare quidem poteet, peraimeque aliqua haeretis insurrexerit.
vivere. sed non poteet pravam aut haereticam doc­
Infallihilitafc ergo summi pontificis non tollit,
trinam iinivereoe christ if idelee edocere. Et quam­ rod suppoint etiam e< utilitatem èt aliquo modo quasi
quam donum inspirationis eit etiam gratia gratis necessitatem remediorum oecumenicorum. Concilia
generalia rouq>er ‘Mimme utilia et quasi moraliter
data, niinime tamen identificatur cum dono inerran­
dae. Per donum enim inspirationis nova revelantur;
mx-rasaria erunt, nou tantum pro reformatione morum
per donum vero inerrant iae vetera revelata fidelissime et condendam disciplinam generalem apte et sapienter
i wstodiuntur, integerrimeque docentur. Quamquam accommodatam mutai i* circumstantiis ecclesiae uni­
versalis, rod etiam pro definitione aliquando etiam
ergo hoc donum inerrantiae inseparabiliter sit ad­
nexum primatui; tamen in vino munere primatus veritatum fidei. Summus pontifex ergo ista concilia
obeundo (tantum in uno munero primatus obeundo)
generalia certissime *on vocabit romper, aç revera
nempe aputoliio docendi, «ummum pontificem sjieciautilia, necessaria sunt ; eieiit hucusque nemine cogente
liter illuminat et dirigit. Natura ergo istius doni ; ea convocavit.
Tam vero in coiuiliis generalibus constitutioni·
»
*
darius, plenius et .melius perspicietur considerando
,
*
doctrinale
quae patribus *
ulu ici utitur. raronf ini iter
quousque suminum pontificem illuminet rt dirigat
quasi Mint mm definitivae rod instruet ivae. prout in
munere suo doctoral! fungendo.
Vaticano lonrilm iam vidimus fieri. In his ergo di
*
Distinguendum ergo est inter ipsa dogmata fidei.
.
*
lUtiendii
quamquam Mimmiis pontifex sit testis et
μ·ιι veritates fidei, vel morum, quae a summo ponti­
index principalis, tmu tamen est talis, ut omnes alii
fice edoceri possint. Aliqua enim sunt iam definita
indices et testes eiu
*
*
testimonii
aut iudicio fiewssHrm
propositaque ab ecclesia tamquam de Title catholica
< rodenda ; et haec dogmata iam do facto fide ex­ conformari tvneaipur. Est ergo iu ecclesia Dei magi­
rma.tietiN
*
et infallibile.
plicita a fidelibus creduntur. Alia vero sunt, quae con­ sterium supremum vivum |M
M‘uq>er in promptu, romper paratum |ier roque aptum
tinentur quidem in deposito fidei. sed quae hueuscpk
*
et siifticieus ad auxilium et remedium praestandum
saltem ab ecclesia explicite definita non fuerunt. Iam
necessitatibus evcleMiu· et |>erie.uli
*
fidei, ita ut porta
'
*
vero pro ex tinctione haereeum <4 errorum, qui insur­
inferi *
otitraeam uou praevalebunt.
gere possunt contra priora dogméta. nemini um­
(.(•milia generalia ninssime celebrantur. ιιιιΐι·ι·
quam dubium fuiA, quod magisterium infallibile
summi pontifu is.abunde sufficit ; ot huc usque abiind * Mrimm apostoli» um romp-r pcrimmens. romp·)· e-t
.
n
*
pra<ta
et imu >r par« epis· operum univers» mundi,
sufficiebat. ul videre licet in e.xt im-t ioue haercsO·.
r.
iauMMiuinae. At minime inferendum est, idem magi­ ^vroiit ex Ium· com ili>» Vaticano iam jmtet. credit auxi
sterium infallibile non Miffiverv etiam pro deter­ •limn istud vivum et pei manens m *· lesia m lio.
magisterio apostoli» o reponi aut nullibi existere.
minatione seu definitione novorum dogmatum; qma
Summi ergo momenti est. reverendissimi paire-,
seuqier noni statim definit, sed jvatienter expectat. pru­
denter et diligenter inquirit. Ante definitionem no­ determinaro quam incuratissime veritatem, d' qmi
vorum dogmatum frequenter accidit. quod aut ignora­ tractamus. Perplures impugnabant inerrant iam pon­
tificis nou sicut iji se ac revera est. ->.sl sicli»i eam qvo
tur aut saltem generaliter dubitatur, quaenam sit vera
male intellexerunt.
fides ecclesiae.
'Heverendiaaimu^arehit-pi scopus Halifax mu-is vein
Donum ergo inerrantiae pontificiae minime con­
impugnando exhilietuit ro tamquam ι-a»·· um m.mdifundi delnt cum dono omnis
*
ientiae, nec summus
011)1, qui sedelvat iuxta viam, quae dmvbat ad lerieho.
|H>ntifex tantum lumen habet, ut statim et quasi
et prout est moris omnium mendicorum, enmdem pe­
minuiiloso de omnibus articulis fidei plenissime et
petfextissime instructus evaderet. Donum inerrantiae titionem in eadem formula verborum millies milii.s
que proferebat. Reverendissimus 'praesul suppliciter
ronabit illum quidem, ne falso fideles edoceat ; non
petebat ut aliquis ei afferret, ei monstraret aliquem
tamen servabit illum ne ipee dubitet aut etiam igno­
textum ex sacra Scriptura, ex sanctis patribus, aliquod
ret multas doctrinas fidei. Quando ergo aut dubitat
aut ignorat, quaenam sit vera fidra ecclesiae, donum
factum ex.sacra historia, quo monstraretur epiroo|>os
positive exclusos esat' a munere wirum sacro testifi­
inerrantiae non sinit ilhnn definin', sed cogit illum
*xl non excluduntur ominquirere; facit ut adbil>eat omnia inedia ordinaria candi et iudicatidi de fide. S
et imctwaria iuxta ordinem a Deo stabilitum ad veri­ 0 nino. Nemo umquam dubitavit, papam solum posse
tatem catholicam detegendam, et in hac inquisitione convocare concilia generalia, et iam ostendi quod ista
concilia generalia rompCr œnvocabit, sicut hucusque
Potrqs catenis aut conditionibus minime ligandus est.
fecit, romper a** vere utilia et mx'fesaria sunt.
Inerrantia pontificia est donum supernatural·· ut an­
Iam vero t* de eaaentia oecumenii iratis concilii
tea dixi, quod pnx'edit à Spiritu sancto, et (qiiod
generali», ut episcopi, sint in iis et t rat ea et indicée
proinde omnea taira conditiones crepuit.
Peroime ergo infertur ex eo quod pontifex iu ha
*·
fidei, et ut in iisjdbenissima libertate gaudeant. Hoc
iure hacque libertate episcojii semper gaudebunt in
inquisitione fac ienda saepe episcopos consuluit, huius
conciliis generalibus, et ha
*·
libertate uti poraunt. *i
de» rota nullius ease valons si consultationem omisisset.
qvsis sic libuerit, usque ad discedendum non tantum a
Pontifex ergo non necessitate aliqua coactus rod
ro invicem sed etiam a summo pontifice, ut videmus
sumina libertate gaudens diligentissime s rutabitur ei
exquiret fidem ecclesiae prout Spiritus sanctus in iam fieri iarhoc concilio Vaticano. Quomodo ergo
possemus probare aut ex patribus aut bx Scripturis
circumstantiis ei suggeret. Persaepe tamen eveniet
quod investigabit et inquiret fidem eccleeiae dispersae quod falaum edK^nempe. episcopos spoliatos fuisse iure
*'
vel testee fidei? Ergo suiumue
ab iis. qui divinitus constituti sunt eius testes, cu­ suo tamquara.J^riHe
pontifex tamquam doctor supremus univereHi· eccle­
*
stodi
et iudices. id eet ab episcopis eccleeiae. Iam
vero talis inquisitio, talis investigatio ab episcopis ec- siae eet subiectum huiue supernatural» doni, quod vo
if'

’

<

■■■

< ■

■■-■ .

■

1009

CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA PRIMA 2 iulii 1870

1010

catur infallibilita
*
mu inerrantia summi pontificia.
sed pabulum venenosum mortifenimqm quod perimit
Tota difficultas nunc eet determinare obiectum, circa
non tantum partem gregi», sed univereum gregem
quod versatur exercitium huius doni. Schema nostrum
perimit destruit que omnino. Nam si pontifex non est
restringit obiectum huius doni inerrantia© adveritatee
infallibilis, potest utique proponere atque docere univereoe chri^ifidelee, tamquam sana et theologice certa,
fidei vel morum, quae in deposito fidei continentur,
et quae proinde proponi poarent fidelibus tamquam
principia falsa et pestifera, quae virtualiter et logica
quadam necessitate contradicunt veritatibus fidei et
da fide catholica credendae. Iuxta emendationem,
inorum ; potest omnes chriatifidelea docere principia
quam ego propono, obiectum inerrantiae pontificiae ae
pestifera et falsa, quae ne»eaeario conducunt od cor­
extendit edam ad doctrinas, quae formaliter quidem
non coritinentur in deposito fidei, aed quae cum veri­
ruptionem tum eorum fidei tum eorum morum.
tatibus fidei enentialiter eonneetuntur. Complectitur
Id vero esse impossibile patet ex ipsa natura prae­
cipui officii pastoralis Petro hic traditi, quia prae­
ergo facta dogmatica, eanonixationem sanctorum, apceptum divinum quo Petrus obligatur past ere et
probatlonenrf ordinum religiosorum, et disciplinam
docere universam ecclesiam Dei, obligat indirecte qui­
etiam generalem ecclesiae objective sumptam.
In circumstantiis, reverendissimiIpatrre, in quibus dem, sed vere et realiter, omnes christifidelre inx
*ipere et manducare doctrinas. quas Petrus affert, cre­
hic actual iter congregati sumus, definitionem inerran­
dere ac tenere doctrinas quas Petrus praedicat. Vox
tiae pontificiae in hoc sensu acceptae omnino necessa­
enim illa poser, prout dirigitur ad Petrum, idem
riam iudico: haec gravissima quaestio iamdiu subiecta
sonat ac praedica et doce; prout vero dirigitur ad
ret considerationi et examini patrum ; testes et indices
otnnre christ i f tdelre, idem sonat ac credite et tenete
fidei quotquot sunt in ecclesia. aolemniter invitati >unt
hae de ne indicium fem
*
; et universus mundus magna doctrinas, quas Petrus praedicabit, et quia praeceptum
istud nulla limitatione restringitur. <-otiiple< titur
<wto erectione animorum ex pectat ab hoc concilio,
etiam doctrinas fidei et morum, quae eum deposito
quid ea de re fide catholica credendum sit. In his ergo
circumstantiis nolle eam definire, idèm revera eet tu
*
fidei solummodo eonneetuntur. Hinc nec summus
pontifex nec fideles ipsi umquam distinguunt inter
tamquam falsam reiicere aut dubiam.
Iam vero summus pontifex munere suo docendi et summum pontificem docentem' veritates fidei, w doc­
trinas quae cum veritatibus fidei solummodo conmvinstruendi fideles fungitur docendo et veritates fidei,
ct maxihie et praecipue docendo doctrinas, quae cum
tuntur; sed omnibus »>i aequaliter credendum <*ste
existimant.
veritatibus fidei solummodo et essentialiter connectuntur. Hinc definire infallibilitatem summi pontifici?»
Quia ergo ista duo praecepta, quibus Petrus
in uno genere dixendi tantum, idem revera est ae ne­ obligatur docere et fideles obligantur credere, sibi
gare illam in altero genere: praesertim cum testes et
invicem rorrelativa sunt, e&mdem vim obligativain
habent. Posito ergo praecepto divino, quod fidehto
indices fidei invitati sint de utroque iudicium ferre, et
tenentur credere doctrinas a Petro praedicatas, imomnes rhristifideles totam veritatem in hac materia
{xissibile est eum errare; ri enim ermssvt falsamque
quam vehementissime desiderent. Iam vero negarehut
rei icere infallibilitatem summi pontificis etiam in his erroneam aut haereticam doctrinam proposuisset. tunc
doctrinis, quae solummodo eonneetuntur eum verita­ C utique omnes christifidelre sequendo et obediendotibus fjdqi, dummodo essentialiter eonnectantur, ne­ praecepto divino inducerentur in errorem neve^ariuin.'
sed etiam crederent doctrinas quae resent virtualiter
gare infallibilitatem sumini pontificie in his doctrinis,
,
**
haeretica
quia ad haeresim necresaria et logica neces­
idem revera est ae negare et rei icere infallibilitatem
sitate conducunt. Actum ergo reset de infallibilitate
ipsius ecclesia
**
in his doctrinis determinandi^: quod
passiva ecclesiae ipsius. Hinp com ludimus, iiifallibiliomnino falsum et erroneum e«C
tatem pontifici» ot infallibilitatem ecclreiiu
*
in radice
Probatur haec gravissima assertio ex pulcherrima
et in seipsa realiter non distingui.
i«ta allocutione Christi Domini ad a. Petrum, prout
narratur a s. loanhe; ubi Christus Dominus solem*
Theologi distinguunt inter infallibilitatem summi
pontificis docentis doctrinas fidei, et docentis doctri­
niter et triplici vice Petro iniunxit pascere ovee suas,
nae quae cum veritatibus fidei tantum eonneetuntur.
spascere agnos suos. Ecclesia Dei saepe exhibetur in
In motio tamen concipiendi fidelium, istae duae in­
Scripturis tamquam utile, et hoc ovile eemper exhibe­
fui 1 ibi litat re non duas diversas sed unam eandeimpie
tur tamquam unicum, unieumque habens pastorem.
constituunt; et fideles non distinguunt etiam inter
In hoe ovili ergo praeter agnos et ovee ac summum pa­
fidem Komani pontificis divina auctoritate docentis et
storem. qui hui<
*
ovili praeficitur, nihil aliud inveniri
instruentis universam ecclreiam. et fidem infallibilem
potest. Per agnos et oves in hac locutione 'designantur
universae ecclreiae audientis et credenti» doctrinas ab
omnes christ ifidelea, qui pastorali regimini s. Petri
ipso edoctas. Hinc fideles firmiter credunt, papam
subiiciuntnr. Ex altera vero parte haec
*
vox pnacr duo
importat ; per eam enim divina auctoritas Petro im­ D nonnisi fidem tvrirejae praedicare et docere, immo
pertitur, diviimmque praeceptum Petro imponitur eredimt ecclesiam Ipsam doceri per pontificem. et non
paeoere universum gregem Christi. Iam vero doc­ tantum hoc, sed certo existimant nonnisi per vivum,
permanens prartiçumque magisterium summi ponti­
trinae divinae fidei et inorum constituunt pabulum
ficia ecclesiam officium suum instruendi et docendi
illud divinum, quo grex (Christi pascitur et nutritur
in vitam aeternam. Petrus ergo divina auctoritate omnee chnstifidelre recte jieragere poree. Hinc effa­
tum illud si Augustini tamquam dogma fidei practimittitur, divinoque praecepto obligatur pascere et do­
<ae ubique a<
*ceptatur
..Roma loqunta ret, causa·
cere universum gregem Chrieti. Hinc concilium
finita eetquia Romam loquutam reae idem signi­
Florentinum expresse dirii, summum pontificem con­
ficat ac fecclreiam iam definiisse.
*
Proinde nec minima
stitutum fuisse pastorem supremum et doctorem unisuspicio umquatn eis occurrit de veritate do
* trinarum
vernalis ecclesiae, j
Quaerere ergo de infallibilitate summi pontificis a summo pontifice prepositarum, et statim et rine
in iis doctrinis, qi^e cum veri tat i but e dei solummodo
ulla haesitatione plemspie ureensu fidei ipsi tireentiuntur.
eonneetuntur. idem revera est ac quaerere utrum su­
larq vero haev ratio agepdi idem sonat ac credere
premus pastor. qai divinitus huic constituitur ovili
et tenere saltem in praxi infallibilitatem summi pon­
Christi, possit aliquando afferre non pascua nalubria,
tificis; et haec doctrina ubique viget, ubique terraruni
non cibos salutares qui nutriunt aluntque ad vitam,
4<::.

Covciu OBSUAU ΤΟΜΗ· U1

*

M

1011

A\ 8E88IONE8 PUBLICEA ET OONGJJiGATIONES GENERALES

\ igeL Haeo latio agendi viget in Irlandia ubi omne· A
fere episcopi defendunt infallibilitatem Romani pon­
tificis; viget etiam in Hungaria'ubi fere omne· epi•copi huic doctrinae advertantur.
Illuslriaeimu· primas Hungariae ex hot ambone
Milemniter tretatus eet, fidele· Hungariae addictiseitiioa et fidelissimae fuieee summo pontifici ; et addidit,
quod nec minima auspicio umquam ipsis occurrebat de
veritate alicuius doctrinae a summo pontifice .projxwitae; et addebat
etiam quod ipai haereticitestiinonium reddebant
fidei catholicorum, quia ipsos
designabant non nomine catholicorum, aed probroso
nomine papistanimDoctrina ergo infallibilitati·
jxmtificiae in praxi saltem etiam in Hungariatene- .
tur; et haec doctrina non eet ibi nova vel recenter \

1013

rendimmi» d. Gaepar MermiUod epiacopue HebronensM."
ORATIO
,
reverendi patris domini Gasparis Mermillod
■ episcopi Hebronensisl.
Eininentiaeimi praeside·, emioentiasimi et rexerendiaumi patres.
Sine exordio in medias ree incedo, et de capite IV
aliquot verbula facere tentabo; potius spero silentio
meo ditare concilium.
Omnes iam fastidio onerati sub duplici pondere
caloris et eloquentiae obruimur, ita ut sperabamus
quod concordi, pacifica agendi ratione omnes clament
ad vocationem iudicum et non ad vocationem oratorum. A sex mensibus episcopi probant se esse iudices

introducta, sed est antiquissima
et nolunt iudicium dare {signa approbationisSumus
Aliqui patres ex hoc ambone recitarunt excerpta
in curriculo theologiae, sumus prudentes, docentes.
ex duobus conciliis, ex quibus fyaec doctrina evidenter
Non amplius eet hora discussioni·, sed coram Deo qui
probatur. Ecclesia Hungariae singularem gloriam B no· congregavit, <*oram ecclesia quae ad pacem et uni­
et merita consecuta eet, eum fuerit prima vel saltem
tatem adspirat. coram animabus quae anxiae sunt,
inter primas, quae doctrinam gallieanam solemniter
coram summo pontifice cuius decus est eius praero­
damnabant. In hac celeberrima damnatione edita
gativae non'disceptare. onmw dicunt: Hota est de­
anno 1686, solemniter et expresse professa est doc­
finitionis, et non discux
ionis
*
plurimi patres: Bene,
trinam infallibilitatis summi pontificis, et doctrinam
bene).
contrariam tamquam falsam etc. periculosam in fide
notabat, et aliis noti· theologicis eam inurebat. Ergo
Hic btiam jÿuinenti
>iiuus
*
praeses dixit
tu Irlandia ac in Hungaria haec doctrina docetur, id
..Reverendissimus episcopus Transsilxaniae exem­
in universo orbe {risus), quia quoad hanc rrm
plo rvverendheimi episcopi Brugensis motus. ij>se quo­
Irlandia et Hungaria sunt quasi extrema terrae. Haec que veniae loquendi renuntiavit : ideoque et ipsi toto
doctrina ergo practice admittitur a fidelibus per uni*
cordi
gratias agimus patres Optime, optime'."
xorsum mundum ...
ORATIO
Eminejitissimus praeses cardinalis De Lucu- RexC*rerercndi patris domini Guillelmi Meigmm
rondiMime pater, prol>e perspicis quod iam tota con­
episcopi Catalan nensis
gregatio defatigata sit ; ergo te rogo irt vola contra­
Emineiitissimi praesides, eminentissimi ac rexehas, et ad emendationes proponendas dexenins. si quas
i*ehdixsimi patres.
proponendae halte··.
C
De argumento traditionis respectu infallibilitatis
Reverendissimus orator. Emendatio quam haben x pontificiae agere mihi proposueram, et plura non lex i*
proponere, haec eat, quod 1<xo istorum verborum
quidem, ut mihi xidetur, momenti fusius animad­
..tamquam de fide tenendum
*'
substituantur haec
*
alia.
vertere: a proposito meo recedere dura p umorvs mihi
Romanum pontificem, ri assistentiae di mnae ipsi pro
tUM-essitas incumbit ; quae explicare intenderam, oh
missae, errare non posse, cum fideles edocet, tamquam
brevissimo sermone contrahere cogor, dempti
*
testi­
eorum supremus pastor et doctor, iisque proponit -doe
moniis et testibus non admodum su)>erx araneis, ma­
trimis in rebus fidei ivi mortim, aut fide catholica
xime dolens quod ab sufficienter inxestigamTo et iut roplane credendas, aut pleno obsequio et mentis assensu
spiuiendo me simul deterreant et aestuossimi dies, m
necessario acceptandas. ♦·/ huiusmodi decreta seu
quibus versamur, et lassitudo animi et corporis, ms
fidei tudicta irreformabilia per se esse.
| .
non impatientia dissensus aurium et animarum.
Schema enim sidetur sibi ipsi contradicere, Iquia
Sunt quae. nisi tempest ixe ordine suo et probata me­
dicit Romanum pontificem o^se infallibilem in rebus
thodo tractentur, taedium generant, etiamsi graxisfidei ri morum, neu ad hoc restringit infallibilitati·
sinia sint. Si ' igitur in tam iniquis tempori
*
»*t
obiechim summi pontificis; deinde dicit infallibili­
methodi conditionibus verba cliqua facere tamen
tatem summi pontificis, eamdem esse ac infallibili­ susceperim, existimate, patres reverendissimi, ratio­
tatem ecclesiae, idemque obiectum habere. Iam vero nem solummodo officii implendi me ad id impulisse.
notum est omnibus, quod obiectum infallibilitatis
Idcirco mihi benigne faxete dicenti.
ecclesiae non tantum complectitur \eritates fidei vel D
Tota salebrosa satis, quae movetur in quarto sche­
morum, aed etiam facta dogmatica, approbationem
matis capite quaestio, poene pendet a traditione,
nemini enim sane videbitur effata Scripturae sacrae
religiosorum ordinum, et plurima alia quae certisfânie includuntur in obieelo infallibilitatis ecclesiae.
Proinde( quando schema in primo loco restringit
1 Argumentum: .Bplteopus Hebronmi· paucis verhb in
infallibilitatem pqptificiain ad doctrinam fidei vel favorem infallibilitati· loquutu· eet, et concluait horam iam de­
finitioni· mm et non diacuationfa.
*
'
morum, et ex altera parte dicit obiectum eius idem
* Argumenta» : «Bpiacopn· Catalaonqnai· in hae tanti mo­
esse ac obiertum infallibilitatis ecclesiae, revera sibi
menti qaaeetione minue caute actum eaae dixit. Non rem exami­
ipsi contradicit.
nare et expendere, sad tumultuari putre· dici pome. (Obmur­
Et nisi curam habeamus, sic forsan aliquos diffi­ murantibus pene omnibus haec verba prolata sunt.) Traditioni·
cultate· nobismetipsis faciemus, quando habebimus argumenta probanda case, non timpUdter atfereada (novus ru­
mor). Infallibilitatem peraonalem, abeohitam et Mparatem, nuntractare de obieeto infallibilitatis ecclesiae.
quam probari po—e. (Item.) Doctrinam infallibilitati· voluti in
•emine reperiri ubique in antiquitate, exerevime autem labeatiHic surgens eminentissimus primus praeses ait :
bn· saeculi», perperam tamen in eohemate diei dogma iafalli..Reverendissimus episcopus Brugenaie d. Eaiet bilitati· exhibere .antiquam et uaivermdem' eoeteàM fidum
seniae obtentae sermonem habendi renuntiavit; immo Formulam ·. Antonini proposuit, addune m de eaetero quameumque aliam formulam accepturam, dummodo noaeunus epi­
ex corde illi agimus gratias. Ambonem ascendat reve- scoporum in decreto fidei edeado neeesmrin· dicatur.
*

101»

CONORBOA’IlO GENEHAbia

uviuukbi.a

A MIJ
*

ad rem pertinentia «deo per m perspicua eeee et ex­ A maiori emergente detrimento, errare nequeat non pro­
plicata, ut, missis monumentis traditionis vel iisdem
nuntiarunt, et forte interrogati pronuntiare noluissent
perfunctorie versatis, infallibilitatis dogma eo, quo
patres, de quibua loquor.
in schemate proponitur, tenore firmiter adstrui pos­
Quidquid sit de hac mea privata sententia, nemo
sit. lain sane congeri» textuum ex hoc ambone cumu­ .iure inficiabitur ex historia conciliorum et oumibu
*
lata fuit; sed ut tam a pluribus oratoribus notatum historicis monumentis, exMenter erui poeae. et mani­
est, et quod veritas est, quotidie non pauca patrum
feste constare, scilicet maiores nostro· prioribus sae­
et etiam conciliorum afferuntur, testimonia, tum in
culi· non admieiaae saltem in praxi infallibilitatem
boc augustissimo loco recitata tum in «lucubrationibus pontificiam separatam; sed potius eam agendi ratio­
typis mandatis collecta, quae aut origine sunt incerta,
nem sibi proposuisse et retinuieee, qua ab erroribus
aut ad utilitatem causae forsan detruncata, aut in
personalibus pontificum, si qui aev idisseut, praecavere
sensum alienum per negligentiam (jptorta; adeo ut
possent, et in tuto fidem sartam tedam»pie servarent.
traditio non tam elucidate, quam obnubilata potius
Iliad tametsi infician nollem, do trinam otusmodi mappareat.
fallibilitatis iam in artTiqtio quasi in seminibus esse,
Quis enim ignorat non euigue fas reae veterum
unde labentjbus saeculi
*
excreverit; et si schema
(licta iuxta sanae critic» regulas recognoscere, per­
nostrum nihil aliud (-rodendum proponeret, huic fors
spicere et interpretari? Non temere dixerunt, qui cennon contradicerem. Sed cum affirmet infallibilitatem
s nerunt reu<tantae difficultatis non alia recta et tuta
erodendam et tenendam eam», quasi antiquam et unixia nos componere po»e, quam iudie» periti»imos B versalem ecclesiae fidem. dogma infallibilitatis ita
deputando, qui contradictorius textus allatos ex omni
propositum mihi videtdr minus accuratis exprimi
parte examinarent, et.tie iisdem relationem in medium
verbis.
afferrent. Nullum sane conveniens magis e»e poterat
Xon diffitendum e-U quin medii aevi saeculis iner­
propositum, nullum ad causam magis idoneum.
rantia obtinuerit magis. <piam in priori aetate, sed
Pace vestra licdat dicere, milii nostram agendi
tamen mihi facilius non persuaserim, eam,turn· temrationem considet anti quod m suspicionem venerit,
f»oi is constantem et universalem fuisse. Quoi si tali
*
nos in disquisitione tam operosa, tam perdifficili
fuisset, ex uno tantum exemplo apparet, patres con­
minus caute processisse, et forte tumultuarie aedi­
cilii Constantiensia profecto non deorev issent quasi
ficasse et fabricasse' argumenta? Obstrepunt enim
unanimes ea quae decreverunt. Cuique legenti actus
*
aur»
nostrae his aut similibua verbi» ex ambone reci­
huiuace concilii vel libros praestantium ingenio d fide
tatis: Tota traditio infallibilitatem sonat. omnes una­
vitorum, (pii tunc tem|»oris ad extinguendum schisma
nimi voce declaraverunt : Universal
*
ab antiquo con­
laudabilem dederunt operam.ei manifestum fit. fidem
sensus patrum est talis.· Viro tamen prudenti et docto
infallibilitatis pontificiae non tam obtinuisse, qmnn
tes non taqi manifeste constare forsan videbitur,
recentes auctores existimant.
quippe qui non immerito indicabit iis casibus veri­
Sol ea omittamus, et liceat milii impureté an tiatatem non illustrari sed potius fucarim atque vim tretidiim infallibilitatis a tempore com-ilu Trnlmimi
fuerit constans in tota ecclesia, an etiam nuii<- trmmoniorutfl zelo potius labefactam rese (piam auctam
atque firmatam. Iam universalem traditionem adesw C |ioris sit universalis. ' Si quis m memoriam revocaverit
*
facilius
conclamatm, quam probatur. Placeat vobis quid liretema die praeclarus orator epiwopu·. Bibsenme quod «eutiam de traditione, ad quam provocamur,
-is ex documentis <ei!issiinis constare probaverit. i»
»-uni libertate et ingenuitati· conwn vobis profiteri.
non dubitabit, quod m Gallia u temporibus c-uicdii
Mea -altem -ementia, patres priorum saeculorum
Tridentinj doctrina infallibilitati.- personali- iu dire
infallibilitatem successorum Petri, si eam requiras
invaluerit usque ad initium ptw-entis virt-idi. Et -i
«piae in schemate proponitur, mxpie affirmaverunt
in Germania febronianiamus ot lo-ephiniMnus radices
neque etiam nox ermite Rem et verbum oiniwrnnt.
lain altas egerunt, id profecto evenit, ut ipwt asser­
tores infallibilitatis personalis ex hoc ipso bso phirire
iitnimque ignorantes et eiulem scilicet causa, qua mo­
dixerunt, quia dortrina infallibilitatis < ominunitoinarchiam in ecclesia sive absolutam sive temperatam
iiondum ndmi—a fuerat.
uuiikpiam asseruerunt. His modernis et recentibus
((inceptis pioi
*su>
alieni videntuv Irenaeus, Cyprianus,
Quod si tandem undique affirmatur, universalem
Augustinus, salis habentes si ab evangelSo d apostolicu
m diebq> nostris esse persuasionem m fa ll ibd i tat |s
,
*
personali
et oimire epi-vopos, prrebvteros <4 fideletraditione uon discederent ; eam minime attigerunt
etvmdem tenere fidem, affirmatio illa non tantum »o
inerrantium quam personalem, separatam, et absoluiam ap|M'llamus. eamqtie nobis vel minUm' i«d i ir it li­
info natur, «pusi in concilio Vatieam\quoU>iie vide­
mus, audimus et timemus, quam reclamiitmnihii- et
verunt mimus pascendi et regendi et docendi .fotam
ecclesiam Petro et successori bus eius imjsisitum fuisse i-onimotione. «piae longe lateque rnunnnr' ih dire
uiemoiaruut ; huic privilegio auxilia congrua adnexa P (•resi li. Non omne.- enim episcopi, qui definitioni mfallibihiiiti- patns Hiantur, asserunt id freth-mmmo.
fuisse h^ud dubitantes.
qun antiquam et universalem fidem ecedretarum sua­
Si cuique enim baptizato, si presbyteris gruiiam
rum asserere valeant. Si exquiras quae -it antiquitas
Deus dederit nécessitât ibus competentem et proper·
fidei cvclreianmi, quae hoc exemplo utor; vuariifionatam, pnifcelo non dubitandum est quod sueiv
*apostolici» coqmutt itur tnHrmttr\ quae sit musoribus Petri maiorem, ut maiora munia implerent,
vei-salita.s infallibiIi;.«11- in plerisque «lioecreibus. «pia­
Christus impertierit ; et illud est privilegium gratiae
rum clerus infallibilitatis assertor ret. certo penqdt-ire
et assistent iae, quod patres passi ni et ooeaaione daQi
neque antiquam re-e doctrinam hanc, saltem in rv« Jecelebraverunt. Ptrum vero gratia huiusmodi et privi­
- i is infidelium mqier ad fidem adductis
et ynur
legium usque ad infallibilitatem separatam crescant,
ntHr\ neque universalem in eveireiis Amerieiie, Alenemo sane terfiperatus vir ex «criptis, maiorum certe
manniae et Hungariae.
videbitur affirmare, iudieo vrwmornr\
Haec dicta sint, patrre eminentis-ifni et rexerenQuidquid apud patres invenitur. ad hoc reducitur.
direimi, non ad infirmandam fidem dogmatis infalli­
ecclesiam a fide vera deeiderermon posse, pontificem
bilitatis, sed æ tantum m in schemate non amplistuRomanum mod<) ordinario fratres <·«. .ifinnare. An
mia verbi
*
celebretur perpetua ei constans et universa­
vero, exceptione posita semel aut iterum, in decumi
lis traditio de dogmate infallibilitatis. Hia, ut mihi
*
saeculorum
papa, iu Ίο inde per misericordiam Dei
A4*

·
*

JOli

k t 8B8SIÙM» ?UBpl01E π OOKCmWVHtaee GVndULUBB

1ΜΛ

videtur, ambitiosis verbis ansa datur, quo decreti
in quibus suasus, utiliter loqui
noMs edendi iqfirmetuj auctoritaa. Unq reetat ria, ’ non ê< 'tes facilis; et taqrtn tenuitatl| meae oblitus,
qua Verba de quibus agitur/wa iiùmo quam acetira-«
ti«una reddamus: f^rmulain^ifalÉbilitataïn echo-

«ed benevolentiae vettrpe et officii mei ndb imtnemor
hoc ingratum et peringratum.opus aggredior',

mate nobis propomtam Omittamus, «-in Iqcum eius .
T'—u------------------------------J—* —’—1~* “
-*■
formulam Antoninianam ponamus (murmpr W rww;< ' popere, *
<cluuoma
iet
N
deducere hic ert eoopua meus,
%ic ipbof eet. Duoby» ûta argumenta de quibus lo-„wHanc fbrniulam confihnavit venerabili» antiquitas,
*
constans universalis eocUeiae traditio, ùnanimùae. quor'primum rehpondec^ inter varia «tgumen^a quae
ill dçfenaiohem doctrinae schemataprolata eunt, duo
patrum, obedientia et observantia ebrfstianj ^nendi.
Invidia proteetantium, et incredulortim incilius re­
aunt f repetita. Plures oratoqea iufaUibilitundetur, et nobis expeditiora arma prae«tAJ>untui7 \atem aumrui pontifici» io pfimatu TJee inclusam
quibus fidem in Christum Dèutn, in ecclesiam et eçg»· quasi consequens in\atHecededti ; alji veram mentis
obedientiam suminoruuf pontifjcùm decreta debitam, '
liaitc âahçtissimam Petri
*
sedbm devotionem prompauthenticudi ihfallibilitatûCteelimonniin emeruerunt..
^AWilUS.
.
· '
*
'

* r Qnôd si plurimi, patres forrnuUiiiyjAnioniniaiHUU - Mea baltenr sententia ista duo in favorçm doctrinae
Mçbeiuatie talia qualia est, nbu valent.
; ’ \
Et primo, primatus summi jtoa^ficis nohsest
'cueqt, a/fjpjjnt aut ipsi conficiant, duuimodo con­
cursus nallem aliquis episoopofuiu'in dhereto fidei
pripcipium efficax ipsius infallibilitatis, et ubdarius

- icxusaverinb admittere, eam quae ipsis magis plk-

y

Si enim B loquar, in primatu magisterii Romani pontifwis non
concursus ille reticeatur, non obstante nostra huiniP. includitur neseeeerio ipsius inemntia. t’t res iU ee
haberet, vel deiuoust£nduœ esset a priori primatum
lima sed vehcuientisMtna deprecatione, eo pacto iudiedendo

tamquam

rahunl

olunto

<M has duas praerogativas esse natura connexas ita, ut

quae prudenter patres concilii Vaticani ab ecclesia

ex ^>a altera necessario sequatur, vel defectu Mliu·
*

removeri', meo saltem indicio, tenentur Λ obligantur.

argumenti

inde calamitate
*

Natu omiu
*

probandum

ecclesia

esset,

instituendo

Christum
hanc

primatum

praerogativum

illo duplici modo non potest deduci haec consequent ia.

volentem, agentem et deeer-

hrtitem. Caput trunco avulsum unanimiter reepuimus.
ei tamipiam monstrum ^uoddam eonsideiamus. Quid

Quid sit primatus Romanus, cur Christus illum m
*

ergo haec ct similia in ikyreto edendo non introducere­

elesiac, confirmatorem fratrum, pastorem universalem

mus. ut \ critas magis etueoscat. ut media in manibus

^instituendo, illi sublimem principatus praerogativum

stituit. nemo hic ignorat. Petrum fundament uni et -

haeretiityx^coBMiJlainus

contulit, sed an Christo impossibile erat, ut

eveheret ad hanc tantam dignitatem, quin illum prae­

<>pe veiInuum quibus constiterit, illud seipsum defen-

muniret in docendo ab errore, nullus affirinB-ir velit

mox dimi-

murmur patrum'.
Audistis ne verbum quod protuli? Peto ex vobis,
^rerenditwimi patres, hu Christus non -potuerit in­

i at it ros osse contra vdmnmnem hostem iam insinuan­

stituere primatum Petri, quin illum infallibilem red­

tem. nos papam arbitraria potestatei mox donaturos.
Mulla Jegi nulla ratione moderataVt finita: anna

deret? Certe in ecclesia, quae eet vera societas ani­

siqq>edi(entur lAbis, quibus eas calumnias v indicemus.

det,' auctoritas infallibilis magisterii omnino nee
**

*
Venta
tota de doctrina infallibilitatis pateat et efful­

saria erat.

Neminem nostrum fallit, nos omnes officium Γ

et opem nobis brevi (emjiorv praestant
,
**

”

illum

et conficiamus?
Decretum de infallibilitate ita i on
*
ribaf m. ut

dat.

*.

in

quasi consectarium utile addidisse. Porro, ni fallor,

.vnum (Mtlwiae, id est antissime cum membris con­

hata-iimus. quibus |H
*tfidiam

«

Petri

in confesso habent» papam caput esse

junctum. una i-uin eii
*

.

et infallibilitatem unam eanidemque exprimere ideam.

infallibilnatem separat an>a-d reneam

et scandala consequontur.

osse, et

*

nec^vsarius exprimatur.

marum, cuius vita a communione fidei praecipue pen­

t

Non necesee vero videtur, ut soli capiti

geat iu actibus concilii‘Vatican i : ubf veritas non exag­

sui cor|>oris mystici Christus illam reservaret ;p< iterat

gerata, nbn ad votum peraonarutn exposita, ibi «alus

evidenter statuere, ut iu corpore cum eapit^sdocentv

vt victoria losu Christ i. Ea taptnm methodo jiatrum

illa auctoritas infallibilis resideret, et constituere ut

unanimitas concilii Vaticani restituetur, quae «i ab-

in illius exercitio, quod est actus supereminens vita
*'

fueiit saltem moraliter, inde labefactatum iri in aesti­

eccieaiae, et caput dirigeret corpus, et corpus sust/
*n-

matione 4iomimim saltem laicorum decreta concilii

taret caput. Unde evidenter «equitur, necessario non

Vaticani nomo fion vitiet.

esae inclusum donum infallibilitatis in praerogativa

Igitur Antoninianam formulam sentio admitten­

principatus.

Accedit quod hae c^me praerogativae

dam, aul saltem ©as quas proposuerunt arvhiepiecopus

sunt diversae, ut oatendit heri amantimimus episco­

Remensis et episcopus Lucionensis et alii, cum quibus

pus Lucionensis ; nam non in eodem «ubiecto resident.
nôn idem obiectum habent, non iisdem dictibus co-

conium t insimus sum.

(

OftATlO '
D arctantur, et quidquid eit de doctrina infallibilitatia,
evidens est primatum regiminis plus extendi, quam
rrivrrndi patrie domini Stephani Aemilii Ramadié
epiteopi Elnauû1.
primatus magisterii.
EininentiMimi preeeitl
,
*
euiinentimimi ac. reveEt certe primatum Romani pontificia a Christo
institutum tota clamat traditio, in incunabulis eccle­
rendiMÎnii patre
*.
Gravisaima breviter dicere, nihil ex iam auditis siae noscitur illa praerogativa, de illa frequentia, clara
in ista longa diacuaaione repetere, et attentis difficilet. inconcussa reddunt testimonia numerosi doc­
tum; de infallibilitate explicite silent. Certe affir­
> Arguwatn; ..Kpiawpa· Basaaia iaMliMhtaU· aoa
mando illam infallibilitatem primatum demonstras
*
ceaNfai n priaata, nae obeMaatia· fsatttaB· coastttattrei1>M Mita
.
*
MMMtbmtien la&lliUUtettetaMiaoaia
*.
Dw>
sent, dum e contra primatum aseerendoinfallibilita­
ha«e Mm sreirit at laMHUUtati· pefag^atMib·· reven­
lem non asserunt. Si in iis 'persecutionum saeculis ha
*'
deret. qrere
*
MaaalU tia ari fMnat & Aatadai fcraiata·
divina praerogativa infallibilitatis ornatum «ee
IKV^ralt at MqMete
*
*:
oaaoM
,8i fai· dixwit freretatin
*
summum pontificem docpissent, quis non videt illius
ia&lHMUtoti· annari 'pan rri ab watab riaa laare» f<aexcellentis privilegii praedicatione ecchqism sanctae
ivBuanmt »t dfimt Htm, ou» fane mmmi pertegeret
sedi honorem maximum dedisse, ac maxima gloria
fuisse circumdatam? Cur ergo ita patres tacuerunt?
Non erant videntes? Miranda res! De primatu frefeartoee i» ip·» epboopaü cammchiU··» eatoraa ert.·

W

3WTŒ

quopfer loquuntur,
infalKbilitate j>routi. brt in-A
schéma^, numquMi: de iUo claro, de ista nec etsam «
obacurè, de iUo eirçtaite, de ista nec etiam implicite.
_Abnymaquiiecrvoj^nec unicum factum hanc infiti-

affirma^ apostoli suis Aphtolu. ubique' praedicatur

libilitatem affirmaqs invocari potest efficienter. Sed
plura testimonia in CypriaDO> in Augustino, in Hienftjynib, th Basilio, et in historia contra doctrinam
.M-hemalif adversantur. ,j
jb

cum honore tractantur 4t lahdantur ; sed post'decre­

- _f' Animadvertite, eminentissimi ac reverendimimi
jmtres, ei errogSb immunitas in pritnath wmq/pon­

et per scripta pakrutu et per concilia et pel· praxim ec­

clesiae.

*etiam
Quoties

post seoteotiam pontificiam,

quae eos damnat, haeretici in synodis admittuntur,
tum conciliare, si obedirp renuant, eiicjuntuf ettra-

dantur satanae.
»
1Ï tota antiquitate numquam invenityr modern^

x

distinctio inter capst et membra eccWiae doceurt
*.

De sola ecclesiae infallibilit^te.trartatur; ubique ad.

tifici· includitur, illa infallibility· tdlSiorroa erodeti- ’

eam recurrilul^et ex verbis Bellarmini ultimqpi indi­
v tiunf, eM regula fidei : sed rogqla fidei noh potest *rase < cium ad ehm pertinet, Sbd (fixeyunt quidam veueraiU
’dubia, incerta; nereeM est. ut «it imxHKnieaa. uuivèriliseimi orature
*.
doctrinam schematis eeae/quamti»m *
nahs, perpetua et ctiustan». Si aliquo tempore quau-

evolat ronêm^doetrinae &ihôli<
e.
*

dani fidei reculam agnovit ecclesia catholica, illauK

matis.

numquam roii^ere ne
*
- ^*rvt

in oblivionem mittere dii fas

: ita pariterj^iquo rempore illam qrecivil ne»

* tenuit, -nescio si potuit fieri regula fidei.

Attamen

Pare

et prOgreremn g**
q

horum doctis·rumina virorum.

id tus

evolutionis et progressus veram historiam narrabo,
f
Consi itui ioaem ec^teaiiae eeee mouarehiDuu rei d?
fide: w
*d
fini nJbnan-nijva sil ipsius torrfia. tamen/mm

y

veritas tam practice el tam utilis, ut dicere potuerint B est. Qt dicunt canonistae. simplex, »ed mixta diiobus
in hac aula aliqui oialoref' rine illa ecclesiam non posse
element is, scilirel ^monaiyTiia temperata ex Hcllsr-

•tare, cur illa lucerna ardén» et non lucens fuit .po
*ita

mino. Liret cntm regimen men
*

•uh modio, et non super candelabrum? Cur Irenaeu».

m* omnium perfeci istnmuni.-tamen attenta (-unditnmr

Tertullianus.

Augustinus. Vineentius lurinensis «le

regula fidei tractantesNion
*
primatui soli, see Romani
pontificia auctoritati **
oli recurtvhdum docuerunt, sed/

consensui

omnium

humana monatirh^um temperatum eat praef^endum.

Christus ergo super unitatem episcopatus, ut ait Cy­
prianus, suam ecMesiamAeoostituit : episeojqtfos enim

unus est. Sed ille episcopatus modo corporis humani

membra.

'Oiistitutus r^iut habet

pontifice eodem calamo scripairee, sed valde diarimilihu-< verbis ac venerandi auctores schemat i», rev *
ventre

corporis doceatis est Romanus (lontifex. membra sunt

lapidem ab ostio traditionis « irca schematis doctrinam

varia dicta patrum, quae modo effusius de t'aptî·'.

et

Caput

illius

Ex his facile intelliguntur et explicant(ir

episcopi.

modo effusius de membri
*
loquuntur pro circumstan­

,

Secundo

>

m

ret, patres et doctorre non d
* 1 ecclesia et de Romano

oreluoaiu.

'

Saltem fatendunr

ecclesiarum?

monanhnum *
d

infall i hi litas summi

pontificis deduci

tiis.

temporum

indigentiis

et propni ingenii «ha- -

non poteat ex institutionepriinatueaChristo. Si enim

ractere; sed nullus ex eis ministerium recleai·· in

hae duae praerogativae diversae eunt ex dictjc. in­

duas partes umquam divisi^, nex
*
opponit papam epi­

clusio non continetur in praemissis: invenienda erecnt

scopis. ner episcopos summo pontifici.

S-ripturae et traditionis testimonia, quae primatum

ihagnvterii infallibilem «’ree «e solo non probant.

■f

Tempore concilii Constantlonsi· produt m hi<em

De c horrendum illud monstrum, nt aiebat illustrissimus

ipso titulo magisterii ecclesiae non desunt monumenta,

epimupus Cloyncnsis, caput vivum eeparatum a <^»r-

*·
qua

|Ktre vivo; ad schismati finem im{x>nenduin nn'esM»

demonstrent ipsius infallibilitatem.

Ipse Chri­

st qs «lamat : jS> çnt» err/rriam non audierit
*
..., /M

indicavit concilium illud de sujieriontate synodi super
iudi<

t popani (nutare; sed quod illo in luctuosiraimo tem• rtc omnes j/en/rit. . . rcec ego tobiMrttm MMm ont»
*
dirbti
*.
etc.
Ipsa divina conciliofiiin origo in evani-(^pore tantum poterat convenire, ad statum habitualem
ex theologi» extenderunt.

Exceemis

gvliis declaratur; unde a primis ecclesiae diebus apo­

eevlreiae plure
*

stoli ct seniores convenerunt Hierosolymam vicWe do

ille cxcfwditn provocavit: Jbyw»
et m scholia inaudita haec distinctio tractata fuit de

contentione exorta inter fratres \ Si Romanus pon­

tifex infallibilitate gaudere deberet, fateor illud con­

cilium a pluribus synodis tamquam normatu concilio­

|iapa ut persona privata, et ,de papa cnrn ecvleaiae
adiutono Icxpiente. 8ed mirum nee .^igelicue «ioctor.

rum vocatum, a on mihi videri approbatione dignum.

nec s. Antoninus tertium hunc ixùmu supponunt, qu«\

Non possum mihi reddere ratipnem de illa magna

papa sine consensu ecclesiarum agat. haec ret quaestio

conquisitione. «piae ibi fit: iam a Petro, uli capite

recent ior.

quaretio illa «oluta fuerat, et apoetoli
erant:

cur ergo

non

sufficit

indicium

infallibile»
infallibile.

Definitio >mmni pontificis citra concursum illum

episcopalem non in mentem venit antiquorum theo­

logorum ; et

Nextum i*on< ilium oerumenicum-respondet : hisce

ideo grates ago ilhistriasimo episcopo

Hispaniae2, qui archiepiscopo Halilaxiensi reapon-

*
priuii
ecclesiae diebus necrere videbatur apostolis nor­ D dene agnovit'nullum ease in totaantiquitate textum,

in «cho­

mam tradere futuris, veram .ecclesiae constitutionem

qui infallibilitati summi pontificia prout 6*1

a Christo datam farto solemn/ publicare, atque pri­

mate faveat; quia ut sapienter et ingenue dixit, tra­

matu et infallibil itate revera pollebat Petrus.

Sed

ditio non admisit suppositum. Sed cum de hoc sup­

dum primua.heredes habere debebat, ista cum ipso in
mont? Montorio'crucifigenda erat.'
*Kt
Petrus in con­

posito tota taceat antiquitas, non recedam a formula

cilio Hierosolymitano non ut infallibilia loquitur, eed

s. Antonini^ et non amentiam illi suppositioni mere
scholari, evehendo tale systema ad dignitatem dogma­

ut prima» praesidet, primus loquitur, partes agit, quas

ticam.

transmisit suis successoribus, et ideo etiam lacobus

fu ime systema schematis nostri. Habet et non paucos

post Petrum loquitur, cum Petro iudicat ; et Mdteutia -

osores

concilii concepta est verbis, quae unionem capitis cum

quodammodo antiquae ecclesiae traditio, multi inter

* membris exprimunt ; et ex oratione lacobi conficitur:
Visttm es/ Spirit·· scmcto et aoôû·

Hinc

magisterium ecclesiae capiti

I Matth. XVIII, 17.
« lï. xxvni, » .
• Act XV, *■

Verum
et

eat

pragremu temporia progrereum

validos defreiaore
*.

istos theologos, ne dicam omnes, non absolutam «ed
conditionatam infallibilitatem

suo

et taq>en ut senetur

summo

pontifici ex

unitae

t Psataa XU. 8.
• AUadit a4 arcbiepiscopaa GraaaUasm, jai arati····
habait ia ««mgragatione f«Mrall 4. M iasil 1870. Ct Mpra
eol.888.
'

'

i-ytr yp . ι y. ..
101· K

A. sessions PUBUCA1WT OOMGKkHTIOSM OWMULn

f

-w*

/

cathadra loquenti tribuerunt. Posreos hic citdrè tire A
OBLATie
, '
'
Bellarminùm sive card. Orsi, sivscl. Muxxarelli s ponltrei
testis vos ipei cdnvihci, illos excellente· ultramontane·
tlieolpgoe conditione·, de quibus loquor, requiaiviene. >
Eminentissimi et reverendissimi praesides, emi­
»
‘ Praetermitto etiam^responsum secundo àrg'ttaP
*
et reverendissimi patre·.'
mente, scilicet obedientiam summo pontifici necesM- , nentissimi
1
Optima exempla astutus, cum sanctorum ÿatnsqi
'
riam ipsius infallibilitatem probare. Sed liceat mihi
_
vobis dicer·, quod debemus veram mentis obedientiam
i consensu ad niqtntaism aquarum viventium properan­
-—
Miimpo-poutifisi quando ex cathedra non loquitur; sed I tium, et^o rJigii illorum sectus hodie nullum
liceat mihi vehis dicere, nos^Uebere veram mentis obe- aliud
i
verbum ex hou ambone pngulissstn niai unum :
dienïiam concilii· provincialius, quae quandoque,' ut-' Sistamus hic ; satis dictum est. Sed-rum omnes pro­
ubque.ad puteum aquarum vivehtiufh, ego
ait BellaTminue, de fide loquuntur et Sub anathemate grediantur
|
,
praecepta fidei frsdqnt. Time
*
ne sic, affirmando ietiam ex situla mea equam haurire desidero.
Video, eminentissimi patras, video, huinauisisJni
iieceesilatem -infallibilitati» ad obedientiam qbtineo,

.

dani, labefactemus auctoritatem summi pontificie.
- quando non loquitur ex cathedra. Non dicamus ergo
'necreaqzrore ut auctoritae'sit infallibilia.ad obedien-f
t iam obtinendam. Toto corde adhaereo orationibus,
qiiso formulam Antoninianam postularunt pro defi- B
iiitiouc'infallibilitatia pontificiae.I
* i
.Si quartum cqnonem addere vultis schemati. Iiunc
i ltaiu projiono. q,qi separatapi infallibilitatem, quam
tiwpuuiir relatores, et omnee oratores quos audivimus.
*
dniniint, et respuit etiam errorem eorutd, qui episcopos
u -iiinimi pontifice contra promissa'Christ i posse sepalari affirmant ; nam, ut iin^ videtur, ecclesia quoad

*
praegrandes et quadros in
|praesules. quoe(i»m lapida
via positji, et qirca puteum ipsum
*
conglobatos, qui

inos non permittunt haurire aquam puram ex aquis
viventibus. Et quod magis me terret est, quod 'vid^b
in
i ipsis lapidibus scripta carmina et lamentationes
et vae. In u\io enim video scriptum:'caput quartum
huius
schemqtis non ita digerendum est. sed4iuiusI
modi
infallibilitas dogmatum et veritatum, quas de­
i
finit
summus pontifex, rot hoc de quo agitur. Non
I
enim
infallibilitas illi ineat per modum hahitus. sed
i
per
modum actus.
|
Alium lapidem video cum hac inscriptione: nou
definire infallibilitatem Romani pontifici», *
offectus similiter detruncata est sive corpus a capite oportet
i
nulla prorsus auctoritas invenitur in verbo sano
M-paretur, sive caput separetur a corpore. Ergo poteri- quia
i
vel
mus dicere: Si quis dixerit, infallibile magisterium
' scripto vel tradito, quae hoc (doceat, et quia oportet
veritates
dogmaticas ita demonstrari sicut demonisvlesiao a Christo institutum exerceri puere vel ah
1
strantur theoremata mathematica. Alios etiam lapides
■'piscopis a Romano pontifice separatis, vel · Romano
praegrandes vidpo, in quibus terrores incutiuntur no
pultifice separato ab episcopis, anathema sit dissea/ «M«'... Non vukis infallibilitatem reparatam, et iste definiant patres infallibilitatem Romani pontificis,
canon nihil aliud dicW, nisi quod infaUibilitas non est
quia homines sapientes «eribunt ne haec definiatur,
ne definiant patres infallibilitatem lUgnani pul­
separata.
tificis, quia haeretici et schismatici longius.· nobis
Meminerimus, reverendissimi patres, eius sancti
diei, quo per ivnsecratiunem episcopalem vires no- C abibunt; ne definiant, nam inter fideles ex,ibmit et
shhtemata et disrentiones. Denique alium lapidem
cfras. nostram vitam, meu|em et cor ecclesiae Christi
et sanctae sedi vovimus ; et pro Ihxi, salute animarum
video, in quo est scriptum: definiant romanenscs,
ei summo pontifice, si necrose esset, ad mortem laeti definiant infallibilitatem Romani pontificis, et osten­
volaremus. Illo ipso momento, quo iam de nostra demus illis rem 1 Definiant-, eprgeiini' omnes contra
persona non amplius agebatur, et quo holocaustum, unum ; et quid erit unus contra omnes?
Sed etsi mea me exiguitas terreat, ego tamen Dei
iam ardebat. ecclesia voluit, ut ad dignitatem epi­
scopalem oculos couvert entes, illam etiam contra ab- gratia fixus, et protegente numine, a quo hauriam
*
*
solutam
vim ex iurtuqento defenderemus, et prae­ . meo ex puteo aquarum viventium, congeram dissoluti
cepit, ut, nescio quos limites ei assignaremus, naleo Xhoe lapidee, ut omnes recto tramite progrediamur ad
ineo ordine sive iure mei ordinis. Ius illud ordinis fontem veritatis et hauriamus aquas ex illo. Et ideo,
sarcite mihi, eminentissimi et reverendissimi patres,
ifl sanctum, est inviolabile, est sacrum et sacratis-iiiiuin. ius_ etiam illud est vplde honorabile, nam eet
vallem hodie loqui non more hominum, red inqp
*
ius fideliter et ubique summo pontifici, patri, pastori,
angelorum per intuitioiiem, ut omnia ictu oculi per­
doctori et domino nostro adhaerendi, itu ipsius vita solverentur: sed non est possibile. Vado ergo et fi­
denter progredior sd demonstrandam infallibilitatem
vivendi, ius numquam ab eo nos separandi, ius non
Romani pontificis ex iure divino, ex factis iuridicis,
sine eo. red cum eo loquendi, quando ex cathedra de­
finit, ius iudicandi, ius definiendi, cum eo et sub eo ex traditione ecclesiae, ex sensu populorum.
icgendi recratu Dei ecclesiam, solvo meo oqdttre sic D
Et quidem, reverendissimi patres, undenam ha­
salvabiturXiusiurandum servemus, et magis ac magis bemus quod ecclesia'Christi sjt infallibilis? Num hoc
amantissimo^atri Pio IX adhaereamus, nec permit­ scriptum eit? Ego nullibi invehi»· Non in tota sacra
Biblia hoc verbum infallibili·, vel infallibilitas in­
tamus schemati ipsi in dure partes episcopatum, qui
unus est, dividere.
venitur. Scimus ecclesiam esse infallibilem, quia iuxta
Infallibilitas ecclesiae promissa, est quasi tunica regula· theologicas «t exegeticaa, ex duobus proposi­
(diruti inconsutilia. Quanti valetI Non dividamus tionibus de fide, consequentis deducitur de fide. Hinc
eam, et non dicamus ut milites romani, qui Christum dicimus: Christus promisit apostolis, quod futurus
blasphemabant, red potius sortiamur cires eum ewM esset cum illis usque ad consummationem saeculi, do­
«it ‘. Cuius sit scimus, praecipuam partem possidet
centibus et profitentibus fidem ; red Quietus est incaput ecclesiae inviolabiliter, reliquas portes habet
1 Altusssatres: J^taseq·· 8. Cbristsqbssi ds Havana
episcopatus unitus cum Romano pontifie·. Pos­
•alla· samadattsasm *
»> Malt, et taaga admodum vestii»·
sideamus ergo eam simul, et ut dieitur, per indivisum, totas ia ao tata ut : st reis» st tam sx Bortftaris tam sz tra­
ditions featifatam tatUBMhiaSM smattmta svtasl Nseasitas
nec sortiamur de ea cuius sit.

> lout XIX, S8.

qasqus dtassMt sUsetteare. CsastasK rsgaMs fttras st tsadsm stiqsaads ad datait!···» vmdrsat, ·< Ia Uta dta ss ssm
raUquta tkatiitam ao saivssaa Mettrai ossta. dtataium: ,Base
^gs, qsam tait Deminue, snltassue et taetsmar ta «
.
*

A

.11 llivmm aiijj i. !
-WB1

βΟΚ

.

W.1**

" -W!

.
,
.... ....--------- r-J-------- *--------- -rfalWulwi.sr^oecclesaa eat iaftllihifa Cbriatw pro- A Krgo gt m· dstaiat fidto PMA, ameasarMuu ast at
*

'

.misit apostolis, qaed*8piritas modus doptnrus aamt
illos omnem veritatam ; sciPSpiritus sapctôa mt in­
fallibilis; ed|o ecclesia est infallibilia. Et oie ex praemimis de fide^Mocimus ooncluamaom de· fide. Sed

r‘
-·"- ■----- *--------- · ·
■ Eliam opertat fapfaro quid volait Christos lesus
<
diokro
Petro, dùn dixit illi': Petet ocfs meas. petet
tegeot maott Nam sieot .paator psrdiuùt grugem ad

agnae haec esdqpi verba dixit Christus Petro cum apo­
stolis? Sed nonne dixit similia verba Petro sine apo­
stolis? Ergo si ex similibus verbis possumus deducere
conclusionem de fide, dicimus asse de fide. quod sum­
mus pontjfex ait infallibilia.
”
Chriatns primum dixit Petro quod ίψι amet, petra,
super quam fundaturus esset ecclesiam M.' Sed
(%ristds ast petra indefertibilis ; ergoyPetriis eet petra
indefectibilis. Ideo mt Christus petra indefeelibilis
aeu lapis angularis, - electos, probatu·, collocatus ip
Sion, quia est infinite sapiet» et
uon
**
poteM falli.
qd infinite bonus.et non potest fallere. Ergo si vole­
bat Christus b^hstituere fundamentum ecclesiae suae

paaoua, ita Petrus debebat perduoere gregem Melium
ad paaçoh,aeternae vitea. Et quae aunt paKOaWor-.
nae vitae, niai doctrina? Ergo ut paetor^ perducat
ovea suas ad paacua iafellibiliter, debet acire an’aalutaria oint, an vanenosa, an nocive. Deinde ex bis om­
nibus colligitur ’Christum dedisse Petto tria h»,
scilicet summum principatum, summift» magisterium,
summam paternitatem: X" ,
j
Quantum ad magisterium uemo dubitat. Quautuuf ad paternitatem nec ullus ; nam, ut ait d.. Bona­
venture, omnm noe sumus filii summi pontifici
*
■ 'P
*
est omnium pater. Ergo licet inibi argnmegrtari per
____ „___ _____
__ _ et ,pastorem,
__ .____
_________
analogiam
inter or,
gregem
ut comperiatur
ô quod
___ 1 __
._ ___
j.i________ . __ ?■ ...z.ii i i
B
pastor
ecclesiae
debet mat infallibilis, ...
ut ___
par,­ ·
ducat gregem ad pascua vitae. Nam praecise Christus
Dominus constituit Petrum paateren
viuip
*
et agno­
rum et nihil amplius; quae scatis, qmxi multa sunt.
Sunt greges armentorum, quae vivunt in silvis, et
pastore plerumque non egent, et aliquando contra pa­
storem insurgunt. Non loquitur Christus de iis; lo­
quitur Christus Me ovibus, d
* agni
,
*
H.ui natura sua
sunt imbelles, infirmi, non habent arma ad se defen­
dendum ; et consequenter voluit ut Petrus esset pastor
pvium et agnorum..
Venerabiles patres, quis unMuam vidit Sn rerum
natura, ut discipuli sint supra magistrum? Quomodo
discipuli poterunt iurare in verba magistri, si non eredunt eam doctrinam esse infallibilem? Vidistis ali­
quando gregem ducere pastorem, vidistis ne aliquando
quod oves ostendant pastori pascua? Si hae·- ibi
fierent, si verum esset quod dictum est ab aliquibus
C patribus, quod episcopi debent summo pontifici iimustrare doctrinam, quam ille confirmare debet. oj*oi teret verba Christi ita et non aliter iuterpretari : Petre
ego pro te rogavi ut non deficiat fides tua: sed tu ali­
quando conversus exquiri doctrinam a fratribus tuis,
el illam accipe, et ill^je confirma: Petre paece oves
. meas, pasce agnos mede. Sed nota, nota bene quod ia
ovili meo otes ostendunt pascua pastori, et pastor nou
debet aliud facere nisiÇconsentire ovibus et illa» con­

Petrum, id est petrpm, ista debebat eme indefectibilia ;
sed ut sit indefectibilis. debet habere fiden^ indefectibiletn et in confitendo et in docendo. Ergo Petrus est
infallibilis. '
Oportet, venerabiles patres, expendere verba Chri­
sti in 's. evangelitf: nam prima.' per quae consti­
tuit petram fundamentalem ecclesiae, confirmavit per
alis dicetis: Ego tibi dabo ciapaJ regni caelorum

>

Quid sunt clavae regni caelorum? Ipsd Imus Christus
exposuerat, dum loquendo cum Phggtmeia dixit eis1 :
Vae robi» quia tulittü clare· teieniiae, ner intrant ner
«initiis idiot intrare Ergo quando dixit Petro: Tibi
dabo clave» reget caelorum. dedit illi claves scientiae,
clavce doctrinae, elavem fidei, ita ut nemo possit intrare in regniim Chrieti, nisi aperiente Petro. Quo­
modo erg^fiatrni. Petrus non erit infallibilis in fide,
ut aperiat et claudat jKirtiiK regni caelorum? Nonne
aperit Petrus portas regni caelorum? Anne aperiet
Petrus et claudet magister? Anne claudet, et magister
rtyrni caelorum aperiet? Absit haec contradictio a
tanto rege, absit a tanto clavigero.
Deinde Christus in hoc textu constituit Petrum
suum vicesgerentem in terris, ac dedit illi suuni pro­
prium jiersonatum ; et quomodo dedit illi suum
*
pro­
prium personatum? Explicando luculenter quod Pe­
trus eet petra. Ergo portae inferi indicant quid mag­
num. Est mirabile portarum notam inter orientales
ducere ad pascua, quae illis placent. Sed hava- verbo,
nihil aliud indicare nisi vim, potentiam, virtutem,
venerabiles patres, non sunt absona, non sunt iniuriosa
iudicium, doctrinam, sedem, cathedram. Ergo Chri­
stus quando dedit Petro suum personatum, voluit op­ sanctitati Christi Domini ac eius bonitati? Quare ex
omnibus regulis iuris divini interpretationis constat,
ponere suam vim alicui vi, suam virtutem alicui
infallibilitatem Petri quatenus petram, quatenus
virtuti, suam sedem alicui sedi, suam cathedram ali­
pastorem, quatenus magistrum, quatenus patrem om­
cui cathedrae. Quae est cathedra, quae est sedes, quae
doctrina, quae est vis et virtus? Sedes satanae, sedes
nium in ecclesia, ex evangelic clare deduci ; et si non
*
parcite mihi.
iniquitatis, sedes malitiae, virtus inferorum. Ergo bene deducitur,
Quidam reverendissimus pater, post multos dies
deducite nunc consequentiam. Christus opponit dia­
bolo Petrum, doctrinae satanae doctrinam Petri, peati- D dixit causam, quare ventate» quae in evangelic cotilinentur, non comprehenduntur. Ego nou illam
lentiae cathedrae iniquitatis doctrinam Petri et sanc­
tam cathedram Petri. Quapropter vel oportet, ut por­
dicam ; non enim satis auctoritatem habeo. Interea
tamen ai ex iure divino Isaee veritas elucescit, ex facti»
tae inferi possent aliquando insurgere contra Petrum
luridici» haec veritas nimia claritate circumdatur.
et praevalere, vel necessarium erat ut haec petra sicut
immobili» ita aaset in/allibilis.
Nam quae sunt ultima verba, quae Christus dixit'
Petro coram apostolis? Hinton /oannit tiligi» me plu·
Deinde Christus faus confirmavit , hanc eundem
doctrinam dicendo Petro
:
*
Tu aliquando eonverm» hiet Paece oves meus. Nsmon ioanni» diligit me plue
'confirma fratre» tuos. ego rogavi pro te ut non de­ huf Pater ove» meat Et iterum idem repetiit : Ni*
meo»'. Ui» pro
ficiat fidet tua- Et quid est hoc, venerabiles patres.s mon loannit diligi» met Paece agno
fundissim· mysteria includuntur infallibilitati» Petn
nisi promittere illi'se futurum eemper indefectibilem
et eius »ucce»epnini, quam ille agnoscere debebat, et
in credendo et in docendo? Quid eat sensu» quod por­
apoatoli recognoscere in illo. Nam cur Christus dixit
tae inferi non praevalebunt adversus eam, nisi im­
ilii: Petre amas me? Diligis me phis his? Numquid
ponere illi praeceptum ut confirmet fratres suos,
propter semetipsum? absit ; ille enim scit cogitationes
promittendo illi, fidem suam nonnae· defectqpam?

> Msttk. xxm, IX
» tas II, It.
.

I

10»
,

f

Λ.

8MS0I0M PGBUOil

OOMNMi«

..... , . „.■■■_-------............... . ..... . ...

,.γ^.ί.ίί

hominum, et vocat ea quae ndfc sunt tamquam ea quae A Fmr| »
sunt. Quan ergo Christ» dixit Petro peram disci­
puli» si diligebat illum? Ipae anebat, sed propter
'Petram et propter t^iaciptiloe. Nam Petro oportebat
dicere quis ille foret, et futuras erat, oportebat ut
noscent suam digqitatesn ; ideo Christus praemisit
, <oram Ortnibus illiaa humilitatafa : Mzà interrogatus
a Christo num illum diligeret, respondit:Tu ari» Do" mi»», quia amo te- '· Poterat anim reepondtee; Tu aeà
Domine quia-plue diligo te; quia in itio momento
■ gum mees in Uttora, nt venirem ad
te
*
natando, ut
inquit s. Bonaventure, ego nunc' iactua eum in pro­
fundo make ; quis pluo omnibus te diligo. Sed haec .

non respondit humillimus Patrua, quod diligeret Chri­
stum; ef hoc dirigebatur ad discipulo» audiegtee;

*...;.·
a...

,ΜΜ
......

fidai) Ihfaotiibos neufira4 pascua'gregesa Christi certa

*

■Attamen dictum esk, quod summi pontifices non ’
egerant personaliter sicut cdmmi pontifie», sed primo (
consultis episcop». Et boc veram syt; aed d» faetot'
ad ius magna est diffeteotia. Nam facta probant
exiatentiam iuris, sed non constituunt iua. Christus
Deminue omnibus 'hominibus praescripsit madia ad ’“>·
salutem aeternam, consequendam : et qu» sunt Imae
media? Humilites in praesentia Dei ad obtinendam
gratiaiq,.et prqoes effusu. Ergo volunt aliqui ut '·
summi pontifices sint sicut quoddàm ans misanthrope
cum, quod solum vivit, quod deceit sua munera, quod

ignorat quod omnibus ille praedicat. Summi ponti­
. oportebat ut discipuli luirent dignitatem Petri
*,
et
fices adhibuerant ' semper orationem, consilia, quae
cognoscerent quanta erat eius sublimitas in ecdleafa^ sunt grdtiae extrinenrae, qu» necessariae sunt et-utiv
Qupe sublimitas, patras venerabiles, dicate oum lisainJae ad gratiam intrinsecam et Spiritum, sanctum
». Bonaventure? Sublimitea qua Petrus est auperapo- B promerendum.,
Interes quis nescit per ouuiig^elesiw saecula
Htolos, eu quidem est qua Christus erat super illos.
Per cotitequens apostoli ex hac die agnoverunt Pe­ . summos pontifices per se ipsos definivisse quaestiones
trum tamquam caput, tamquam' patrem, tamquam .fidei et'haeresce profligasse^ haereticos damnasse et.
p»toreui, tamquam doctorem omnium. Et hoc patet omnes fideles veritatem docuisse? Numquid, sicuti
ex divinis litteris. Vos scitis quid factum fuerit altera praeclarissimus antistes Conchensis dixit in hesterna
die post ascensionem Christi in OSelum. .Vidistis ne congregatione, non damnavit Sixtus IV ut haereticam
propositionem Petri de Omne docentis iam quod papa
hominem aliquem interpretantem sacrem Scripturam
non est infallibilis, quod ecclesia Romadp poteet er­
ita infallibifiter ut Petrus? Numquid aliquis inter­
rare? Numquid Leo X in bulla Exurgai Deu» non
pretatus est propheti» nisi Christus Dominus, pro­
*
errores Lutheri, quos post viginti
phet i», quae de illo loquebantur? Sed Petrus ape­ damnavit omne
riens os suum in conspectu fratrum (et non aoceperat annos damnaverant patras concilii Tridentini? Numadhuc Spiritum sanctum) dixit illis: Vos eciti», fra­ quid praeterea Pius VI, immortali» ille vit, non dam­
navit propositiones synodi Pistoriensis ut haeretic»,
,
*
tre
quid evenerit Indae, qui emit agrum de mereede
iniquitati», et tutpeniui crepuit media»; et diffuta ut errone», ut scandalo»»? Ergo summi pontifices
habent ius, sunt in possessione iuris docendi ecclesiam.
rtqnt omnia viecera eia». Oportet ergo impleri Scrip­
Dei, et in eocleaia obtinent, et per omnia saecula '
turum. quam praedixit Spiritu» «metus per o» David,
episcopatum eius aocipiet alter *.
Hic est primus habuerunt ; hoc non est uti signum infallibile quod
interpres sacrae Scripturae, de quo nobis onustat in C ecclesia, quod fideles, quod omnia saecula crediderunt/
novo Testamento; et per consequens Petrus tunc 1ά^ sdmmum pontificem esse infallibilem?
quutus infallibiliter, antequam accepisset Spiritum
I?* hinc,
u:— reverendissimi
---------- : —*—patres,
------------ai-.-i..·..Et
ecce dissolutue
lapis, qui habebat inscriptum quod infallibilit» Ro­
sanctum. E· tantum vi muneris sui, quod acceperat
mani pontificis versari debet circa veritate», non autem
. a Christo, docendi universam ecclesiam id fecit
circe suam personam : sed hoc est sophisma. Hic non
Deinde, venerabiles patree, quis nisi Petrus, in­
quaerimus de infallibilitate veritatum. Quis enim
consultis apostolis, elegit successorem ludae? Quis,
nisi Petrus, damnavit primum haereticum in eocleaia dixit umquam, quod veritas sit fqllibilis vel infalli­
Dei, nempe Simonem Magum : nam cum Simon Magus bilis? Vestae .iuxta regulae metaphysics» est en» ab­
voluisset emere munere caelestia per munere terrena, stractum, ens aeternum, ens infinitum, emTimmuta­
bile, aed non est ens infallibile. De veritatibus in Deo,
Petrus plenus Spiritu sancto illum damnavit ; et quod
delibando dicam, primus qui infurrexit contrit Petri
in cuius essentia omnia ideotifioantur, dicimus tunc,
Deus est veritas ; sed Deus est infallibilis, ergo veritas
infallibilitatem fuit homo haereticus Simon Magus,
qui persequutus est Petrum usque ad necem, eo quod eat infallibilis. Sed non loquimur de veritate sic, sed
de veritate prout evolvitur, prout manifestatur; et
illum damnaverat. Simili modo in concilio Hierosoly­
mitano quia fuit, qui primus loqueretur? Ille eum tunc veritae ipsa nec eet fallibilia nec est infallibilis,
duobus apostolis, nam non erant alii apostoli, oum quia debet ease infallibilis ille qui evolvit veritatem,
Jacobo videlicet totam quaestionem definivit: sed ille qui docet veritatem, qui manifestat dogmata; Ecce
primus omnium loquutus eet. Et base fieri oportebat D ubi quaerenda eet infallibilit» ;Jn subieoto, non in
vi sui magisterii: rem definivit, fratres confirmavit, obtectis, qu» ex-natura sua sunt aeterna et immutabilia.
Et hoc in sequentibus saeculis compertum fuit.
Dictum eet, nos non habere testimodia'antiqua .
Dictum eat, quod hanc infallibilitati» idea
infallibilitatis Romanorum pontificum. Sed obeeero, eximenda est, quia non accadit papae ad modum
venerabiles patres, numquid concilia oecumenioa alihabitue, aad ad modum actus, et comparata est
qu» vitea habent, niai confirmentur a summo pon- cum illo qui semaT in^ylait vino et inebriatua eat,
t ifice? Nonne confirmaverant auceamoraa Petri omnia et non poteet ebrius vocari, et cum sacerdote acce­
toneilia oecumenioa a Nicaeno I usque ad Tridentidente ad aaoramenta conficienda, ille conficit
num? Adpraoor ergo, quid eat quod pontifices con­ quando materia eat parata. Sed haec, doctrina men­
firmant f Sumus ne infallibiles episcopi ip Spiritu tita eat ipeamet sibi, quia sacerdos ideo consecrat,
caucto congregati in concilio generali? Ergo plus est ideoque conficit sacramentum toties quotie», non quia
infallibilis, qui nos confirmat : confirmat nos ad in- ’ materia paratur, aed quia babitualiter habet charac­
fallibilitatem, ergo magia eat ipse infallibilis'; quia, terem, habet facultatem, habet iua : ai tar in dio velit
ut ait Paulus, minde. a maiore benedicitur. Hinc ex consecrare, ter oonaecrat. Ergo in illo eat et facult»
constanti ecclesiae traditione infa^ibilit» successorum ad modud habitua, etiamsi illam exerceat ad modum
eotua,

.

*

ία»'

... . -

. ‘

SiAuli· awdo dfaritar jD» Bàpi·, i· qtfa dilatatur i i
quod m potart Mfafri fahttibffifat Wntagii pota
tifiri·, eo qaod.M· iavtaifar in aaita 8eripthre
■artoritaailiam comprobans; qciia, diritw, -vsritatas
Mei
demonat<ari taaaquaef thioremaMT aaatba-

■*·

' - ■ -w

voMt dtare: Ves qta ortte ptarqaam taeniae·, vos

qui aatie dii Ofat» argo ae» deoa appsUarit.
■«
Itande Apostolus appellat aptaoopoa angeio··:

epectaeafam fata |mmm mtatfo, oageiM, rt tatam-,
bas- Angeli eumyi noa. Poata'idem a. Pinta prari
*
- ’r
mattaa. Qu» umqutaa hoc aqdjvit? Qui vai ^latent . cipit muUeribuM ut 'ingrediantur in auotaiam capite
looa-theriogtat prob· tat dtarims
*
quod mterosdit cooperto (utioMu hoc obaarvaretur!) ; id eat, dicii . * ■'
mtar vinttfaa faded rt tbeôremq,nMtbemaltam. Et loannea Chrytatotnu», propter noa episcopos.' -Noa
si <nat genus'hotainum insimul Mimptam'habet' ih- sumus annali. Noa debemus Ipqui,. non possumus
faUibilitataoa natofatan veritatum ; tantas eius io- acuta clauaoa babere/ vetari dehemtta inter mulieres, \ c
* ;ut oduta ’
fallibilita· nihil art comparata ills infallibilitati Mei, quibuscuu) loquimur ; et nop' sf ipet uo
qua· provenit a* Deo qui infinito sapisol, infinito noetroq apertos habeamur ad vidibdam^apillatunmu ' 4
bonus nec fallor· neo falli potat
plus ad luxuriam quam ad pietatem prodita. Angeli
Ego scio; et vo· omMa'tatia, quod baec veritas auniui noa. Etiam loannea in Apocalyp·) saepius
·
naturalia nihil eat in comparatione'veritatum super- . vocat'episcopo· angelo·.-. * ' ■
naturalium. Ignoscat proinde mihi illa pator, qui hoc
Et quid eat hoc? Quid coÿitaïn fidele· de epi.
Maeruit, nesciens illo temporia momento refeulae theo­ scopi·? Fidele· credunt jepiscopuln mee hominem.,
' logicos, quod nempe verita· reretata invenienda eat in •anctum, purum, et utMicam, impeocabifan; credunt·
depoaito fidei, inaensu fidelium, et wiper omnia ui 1 I eius verbi·, et omnia quae dirit optime taequuntur.
Et'vultis nunc fidelibps .dicere, quod pqntifex jwn
definitione ecclesiae, et in definitione Romanorum
eet impeccabilis! Et ecctaft'et patre· hoc confota
pontificum, Quod, nisi timerem longe abire ratio­
'·
cinando, vellem vobis ostendere ta plenitams ywrt sunt, appellando illum •anctain.'kanctiasinium patrem,
logia, quam invenimus inter dogma immaculatae. •anctum sanctorum, ut dicit divus Gregorius : et
Conceptionis et hanc doctrinam catholicam de infalli- . statim ille fit sanctus, si non sanefitate vita·, ‘sancti­
bilitate Romani pontificis. Neo Scripture de illo lo- tate officii. Ergo abstineamus, patres, ab illa locu­
quuta est, nec patres; non enim invenitur in Scrip^ tione. Satis est ut populis explicetur, quod.est sum­
mus pontifex'caput ecclesipe. cui omnes obedi re tene­
ture, quod fuerit concepta absque macula originali,
mur, quod est fundamentum ecctaiae; quod est^
nisi in illo capite III Genesis, in quo Deus mulierem
trituram ees· serpentem promisit, insidias ipsum magister universalis.
Si interea homines ab ecetaia alieni alia dicunt,
atgucturum esse mulieri etc. Ex quo patet legitime
Mariam fuisse conceptam sine macula, sine ruga, sibi videant. Qui dicunt ut non definiatur dogma
pulcherrimam, speciosam ut talem, et angelis infallibilitatis, quia homines sapientes exscribunt gt
non definiatur, sibi, videant. Ego tantummodo dico,
omnibus pulchriorem. Quare? Quis omnes profiten­
tur eam fuisse conceptam absque pqnpato, absque quod saper· secundum carnem mors est, et quod
.
*
Ego tantummodo
ruga, et in hoc inclusum eat hoc dogma de Con­ sapientia carnis inimica est Deo
ceptione immaculata beatae virginis Mariae. Et si­ dico, illos homines non ease duciputa illius prae­
mili modo dicendum est de infallibilitate summi pon- C clarissimi episcopi Remensis, qv saeculo IX in libro
de praedestfautione scribebat; „Ut chtholicus «bonus
tificis.
Nullus patrum hanc quaestionem movit, nullus fidelia aliquid credat, sufficit ei ut sancti ecclesia
illam resolvit. Quomodo resolverent quaestionem, de Romana loquatur." Si pro illis terrores sunt; pro
quit nemo loquebatur? Sed pullus patrum eet a primis nobis non est, nisi spes consolationis et gaudii.
Quapropter, si aliquid ego valerem, si quid poeeccleeiae temporibus usque ad saeculum decimumtertium qui non appellaverit summum pontificem fuods\ 'sem, veneratissimi patres, ego qui minimus sum om­
mentum ecclesiae, firmamentuov fidei, magistrum nium, precarer vos ut non utm disceptationibus, aed
veritatis, verticem, ecctaiae, episcopum episcoporum,' orationibus hanc repi · Deo exquiremus; ut tandem
patrem patrum, patrem sanctissimum, patrem in quo adveniat'dies, in qua summus pontifexconfirmet sen­
oportebat Deum adorare, et alia similia. Venerabiles tentiam nostram, et declaret Petrum et aucceeaorea
patres, per haec concluditur, patres omnes in summo eius esse infallibile· in docendo ecclesiam Dei, ut
pontifice quiddam revereri, quod non erat in caeteris omnes possimus sancto patri gratulari et dicere : Almo
episcopis. Et hoc verbis demonstrarem per sensum pater glorificet te Deus. Pie pontifex, quia super
populorum progrediendo a Carolo Magno (murmur et caput, beatae Mariae virginis pulcherrimae et amabilia
tveee: satis), illo rege, qui venit Romam accipere co­ et Spiritui sancto concupibilis, diadema honoris et
ronam a summo pontifice usque ad tempora, in quibus gloriae collocasti, glorificet .te Deus; quia nunc denuo
fidele· oertatim mittunt ad sanctissimum patrem sua in fine vitae etiam super caput venerandi principia
munera, suas opes, ut illum sublevent et demonstrent I apostolorum diadema collocasti honoris et gloriae.
se vere esae oves Christi, quae debent habere padtorem
illius infallibilitatem proclamando, et nobis exhibendo
diem, in qua dicere potamus: Haec dta, haec vera
et sustinere pastorem.
—
His diotis, reverendissimi patres, nihil aliud adii- dta, quam frtrit Dominus, exultemus et laetemur
*re debeo, eo quod vestra patientis Mtis probata sit. in ea.
<
Tantummodo duo verbula circa finem capitis IV, de
ORATIO
quo paucis abhinc diebus aliquid dictum eet. Dixit
reverendi patrie domvti Frtoeciaei Jforeira
quidam reveréodtaimu· pater, et enixe nos precatu·
epiecopi Xjumu^uenta *.
est, ut vellemus accipere eius verba. Fateor quod
Eminentissimi praesides, emineotisaimi ac reve­
accipio, sed aliqua non accipio.
'
rendissimi patres.
Dicit quod oportebat aditare ad finem capitia IV
Pout magniftas orationes sapieottaimorum epi­
exhortationem quondam ad magistros, ad illos omnes scoporum ego renuntio orationi meae (qpplmuw) ;
qui docere tenentur, ut doceant populum suum, papam quia poet Athanasium idiotam Paphnutium audire
non esse impeccabilem. Venerabiles patre·, Christus
■ICsr.IV, a
Dominus appellavit nos deos; nam, tt ait Hierony­
• Im VUI, < -7.
mus, cum dicit'apostolis: Quem dicunt bornâtes esse
• Aiganmta· : .Τ>1ιιη|Μ Ayasasasasie paam ttrit ia
/tAnm tata!.. iVus autem gum me esse dsritüf lutas h FMri, sata «athstaM Mas «ta·· saMMiatar.
*
Curam. aauBMb τοιαηι MX.

,

low
0

:------- *-------’----------- -ίτ--

. - ■■

... ’

■>

v iion Hbet. Pluet· mihi quod tmum tantam éarbdm.A ’ lW.aatem varliia.mbp'quiietoritodtete.asiqusnfia
■ in laudem et smofum catbedreeJ
siri,
*
verbum diswi MMrtrio eomplettaataf: I
* iit verHs’epoefoiions ,
' quod in setsetinot dootfcüanj irfaHibilitrtia, qpia^i ledit, de verbia igitur Ro0a»M^MtifMW.;«Hnd«tim
fidps'eoclmiM 4U^qlicae estr ecclesiae Romanae, m-, iura' affirmai» poterit sanctissimum*$ippne»mto>

'

*

x

,

J—

quitur inde qûgüliak: NMndtâa Petti^u>i servatur ./praUjAen distingtfcrri voluimeTnter Mem at eetenhaac fMea, semper et ufciqUe vigeL
.· A
Jj^n; Îq^watiefa o^ ri
oatboirée fids»,.

-

t '· <. Oh, enatet et iMMdiota Petri, oatjiedre fundata . psoas igitar Ron^aaa.ss<fem taoomtptapi at parum . M
. *’ taper Petrum Mues^illa cathedra, qu
e
*
cumdoore, fidei depositum, ouatabtar;(3· dorique ut nefottp^
-,
*
dooce ·Veritatem ; cugl 'definis, definie in Spirita de sUs dujWars ehtfstMW; quid vôlqit, epùnentiaàtml· '
*>
**,
'
sancto; quarqjoligas,Jigàs vinculis indisaolufeilifiua·’ ’■’etfieveretodiafuni pgtias, hisce postremis veylpï sighi- '
'
/’

’

quando solvis, rre» et reelilar solvis ; etim anatbrim- fibai» Auguatim·, nfij debere shriatiqnum verriscrer '
v
fixas, anatbemaÀpas maledictione caebsti; cum dis^ dare àpostcficae sedis, sadMnqàkvsoerari, -φύβ tip'-' ■/, .
pensas, dispen^ÎqeuctorÎtateaChristo accepta ;^uanifo.-tinent certam et datant tatKàÜoamfjdem^-Sed fides.’ - ,

ungis, ungis characteribus ipdelebilibua ; et quando . certS ot clara per magisterium infal^bile exporiftir,
apte-is, aperis' patadisum et purgatorium. Oh catb»^. dbcetqr ; «go iuxta a. Augustini aâutentiam. hpoatoHra! qui te non timet, is^j oondenjnatuè eat' qui te don ylice sedes, id estrsedena 'sup# apostolioàm esdem cat

I
Ι

,

■ veneratur, malediçtus est'; qui-tibi non Obedit, erilis- infallibilis fidei idagistér.
mafieux; qui.xeparetur^e te, haereticus eet. Tua sueIdeo autem praefatam additionemφνοροηο, quia
toritai est divina, tuus timor eet sanctus ; tua doctrina ■ aeiuel iterumque in hac sacri ooncilii aula dictum fuit
eet vera; tuum.iudiciu^i est reçtum'; tuum decus est sanctorum patrum tAditionem necsatja ease explora- ■
1 , ' supremum; tua benedictio est caelesti
*
tam, neque^couatantem de infallibili Romani pon­
tificia magisterio in rebus fidei-ettmonim ; prassertjm
Hic auteni jsbetincre nequeo, quia tibi graluler.
quia ipagnus Augustinus, cuius auctoritas tanti eat
- Oh sancta eébleaia Romana, unica inter omhea «Ο­
deaias apoetolicas quae in fide non defeçisti, nec un- ponderis-in eccleeia Christi, in celebri controversia
inter Stephanum papam et Cyprianum CarthagjpeciφΑη> in errorem lapsa es !■ Defecit Achaia ubi sedebat
Andreas, defecit Aethiopis ubi sedebat Matthaeus, aoni episcopum, stetit pro Cypriano, eumdemque ex­
-- defecit India ubi Thbmas, - deficit Syria ubi Phi­ cusavit, cum nondum quaestio esset eliquata et solilippus, defecit ludaea ubi laoo^us, defecit Persia ubi data per concilium- plensu-ium ; et etiam quia illa quae s
“ Simon, defecit Graecia ubi .Paulps. Ttf vero ecclesia dixit de causa Relagianorum poet rescriptum papae
Romana, ubi sedit Petrus, numquam defecisti, nec Innocentii non protulit absolute, et alia permulta.
umquam futurum est ut deficias,- Ego rogavi pra te ot ,quM vos, patres reverendissimi, audistis.
Sinite, quaeso, ut quaedam saltem exponam ad
non deficiat fide» tua, et tu aliquando couvernu. coumagia firmandam additionem propositam, et vindi­
firma fratre» tiot', laborantes in remigando.
|
Haec eet laus, quam tribpe sanctae .eecleeiae Ro­ candam pro ingenp mei tenuitate sanctissimi paren­
tis mei Augustini gertnanam doctrinam, aimulque
manae in obsequium et amorem.
tandem Augustinianam scholam, in qua a prima
,
ORATJO
..................... ' C‘ iuyuntuts
iuyantute educatus legi doctissima volumina August
Augustiireverendi patri» domini loeepki Aggarbati '
. \i«<i»iuin Germaniae et Italiae, et magistro
*
praecia
* . epitropi ScnogUlientu,.
rissimoe audivi, qui fide digni Augustini interprets
Eminentissimi et reverendissimi praesides, emi- doctrinam propugnaverunt magisterii infallibilis Ronentissiiui et reverendissimi patres.
mani pontificis praesertim contra lanseniano»; quae.
Obtentae loquendi veniae lubentiasime et ego • doctrina in schola Augustiniana veluti sacrum depo­
renuntiaverim ; sed quae dicturus sum, spero me ex­ situm custoditur.
cusatum apud vos habebunt. Omisso igitur quocum­
Iam vero s. Hipponensis praesul non exposuit pro­
que exordio, sapientimiino iudicio vestro unam ad­ fecto doctrinam d· Romani pontificis in rebus fidei
ditionem submisse propono, mea humili sententia et morum infallibili-magisterio iisdem, in quibus ex­
faciendam primae periodo capitis quarti constitutionis ponitur verbis in capite IV nostrae constitutionis, quia
dogmaticae nunc examini nostro propositae, ob ra­ bondum erant auo aevo qui illam data opera op­
tiones, quas breviter deinde evolvam, rogans interim pugnarent. Vobis nondum litigantibus, respondebat
benignitatem vestram et benevolentiam vestram, ut sanctus doctor Pelagianis abutentibus quibusdam ob­
me dicentem aliquaatisper patiamini.
scurioribus verbis s. loannis Chrysostomi in quae­
Prima itaque periodus mihi reformanda beo modo stione de transfusione originalis peccati, vobis
videretur. Post verba .supremam quoque magisterii nondum litigantibus, securius in ecclesia Dei ipee
potestatem comprehendi" haec addende putarem: qmo loquebatur; nihil pirum eapropter, ai de infallibili
<n verbi» apoetolicae tedi» tam antiqua st fundata. D magisterio papae peculiarem librum vel tractatum non
certa et dora e»t catbolicri fide», ut nefa» tit de,illa scripaerit.
dubitare ebrittiano- Haec eadem tancta ledet temper
Nihilominus semel iterumque arrepta occasione
tenuit ■ ■. etc. ut in capite. Verba ista quae addenda doctrinam infallibilia magiaterii summi pontificis
propono, non sunt mea, sed gravissimi et eximii ec­
clare expoauit. In sermon· enim 39 de taneti» prae­
clesiae patrie et doctoris e. Augustini', et leguntur in
rogativas Petri ita perbelle depraedicat: , .Petrus in
epistola 157, nunc 190.
ea caelestium discipulorum schola praecipuus ac pri­
mus idoneus, qui verba vitae Christi ore suscipiens,
> Las. XXII, M.
■ AxeawaSsa: J^ieeefas taeagaliiaMto fiepseait sesse-/ per evangelii veritatem ludaeorum gentem perdiam
asUoasst qnas est tab aameso U
,
*
si <Mai mgMmadm siquaereret et defatigatos ad haereditatem vocaret,
xlt dsoMfcam a Aagurttni, quem vWtesatan aeeampil matta
*
4
interpres legis, assertor gratiae, destructor synagogae,
anUep. Immas,. itMomti· ia qaumtiaae & Qntteai «aa
eoeleaiae reparator. Et ideo solus intar apostolos
smphana. Coas «mm-iia ksstttaest S> Angostbi liitrisi
meruit .audire; Arnen dico tibi; quia tu es Petrus et
De Lma tait: ,8atto ii aCftriaae et a Asgesttao; refusas
super hanc petram aedificabo eooleeiapi meam ; dignus
ta, reravadMas. pater, «t sd aataadvomisam vastos qms
certe qui aedificandis in domo Dei populis lapis emet
propsasre tataadto
*.
Bomoaüt sreter: ito qam ab iaitfo pread fundamentum, columna ad sustentaculum, clavis
ponit alMl adtahm sibi presets sass. Buparn voss fiüsse
ad regnum." Hucusque Augustinus.
a Astastlsl spologia· taxare.·

,

'

,
*

,

î
■ ♦·

'esset. in ea interpres legis, bsge supresnu» fidei w .
lUosautedl potiasiamun.ex eo refellebat, qaqd Cy- .
gister ; lapis sd fundansentum, ergo osotrtimuaitatis, prisai Aemplumnon imitabantur u» servanda unitate-^

r
'

dolamna ad. taetantaoohun,-ergo finaanwatdfa omniam.. Inra propterea sanctas doctor aeras. 2βδ cap. Π
de Natali ea.
* apostolorum Petri-at Paul\ ipqqit :

: „Ipsius universitatis st umtatis 'figuram gessit,
. quando et dictum yst, tibi trado quod omnibus traditmn eJtJ‘

• Reverendtssitiu patras, ia hac Sancti concilii aula
. saepius at>$vi„ Issam Chris|um Dominum' qostrum
dedisse apostolis eorumque successoribus episqpgns
potentats docendi,-mt quam eunt magistri fidei, «t
tn-oonoilio gfesfali cum eorum cipite legitimo con­
gregati eunt'iudices fidei» infallibiles. . Aat quaeso
nopqe tanc
uno eamdem poteetatem,
potestatem, qiiamvis
quamvis Petro una
'cum caeleris apostolis a Christo collutam, eidam, eoli B

cominbnioaia et fidei eum apostoBoa' aed·., Idcirco
in notieeisoo padmo contra partem Qooati, postquam?
dmlaraverat Doaatietaa a vera catl^lioa ecclesia <

seiunçtos, ad quam 'ut revertareotur, hortabatur di■“-· „Venit4
oena:
v—-;‘J fratres, si'vultis
—ui- ...
ut-interanftni in —
vite:
·* \
..dolor est cum voe videmus prpeeipoa ita iacere. ' statirn, uti mos erat antiquorum patrum in haeretiçys et,
schismaticos disputantium, ad Romanae. uedis po^ ''
tifices hiacè verbis provocabat : ,, Numerate sacerdotes
vel ab ipaaPet ή sede, et in ordine dio patrum qui\ cui .

suooessit'Vtd.ete. Ipsa eet petrerquap^ non liqj uut
superbae ipferoruni» portae." Similia repetit m
epistyM uuui. 2. quam ipse una vuni Fortunato e(
Alipo ad Ueoeroeuni dedft. 1'trobique evaugehnim

tribuit Augustinus, quia solus universitatis et unitatis textum proponit, quo Petrus eiusque succeesorré. quos figuram gerebat? Dicet forte aliquis: tribuit prima- recenset, constituti: fuerunt a Christo Ddiniim petra
illa super quam ecclesiae aedfficiunF’consurgit-, cui
|. s_tdtn tantummodo! Respondeo, tribuit simul infal­
libile magisterium, quia tribuit Petro quod omnibus ' unitaa adhaeret communionis et fidei, et loolre quam
portes inferorum non praevalebunt. Dum igitur
traditum eet.
r
a
*
agit, qui «Cypriani auctoritate et
QtTae veritae magis magieque elucescet-directe re- <x>ntra~l)onatist
’ spondendo illis reverendissimis oratoribus, qui ad- ' exemplo abutebantur, poti usquam aupremahx Romani
modum gestientes plura ex a. Augustino in medium pontificis^auctohiateni labrtactaret, eam lafidiMime
attulerunt. Dolere tamen cogor, cum non potuerim confirmat.
Sed audio dicentem : cur ergo Cyprianum Sté­
invenire quoedani.textus prolatos, quia reverendissimi
'
oratores obliti fuerunt nofare librum, vel sermoneqi phane papae resistentem exeusat? Rationem excusa­
tionis depromit ex ^o Augustinus, quia: Ie veritimiie
vel epistolam sancti patris, ex quibus illos textus de'
prompserunt. Omnes nastis quam grandia sini vo­ censet Cyprianum in regula veritatis se correxisse.
Nam scribit lib. II de Baptis, cap. IV : ,Quia profecto
lumina Augustini.
I
t -Nihilominus dicam primo in genere, quod in et uni verum dicenti et demonstranti posset facillime
lectione sanctorum eocleeiae patrum atteddi eemper consentire tam sancta anima, tam pacata, et fortasse
debet magis sensus et scopus auctorum, quam externa factum est, sed nescimus. Neque enim omnia, quae
verborum cortex. Nam seciftidum iuris effatum lib. V C illo tempore inter episcopos gesta sunt, memoriae
Decretal, cap, 15 deyerborum significationibus, nou litteruque mandari potuerunt, aufomnia quae deman­
data aunt novimus" ; 2’ excusat nort tamen absolute
debent attendi sola verba, sed voluntas illorUm qui
verbis utuntur, cum non intentio verbis, sed verba sed in comparatione I tonat istarum, qui ab unitate
iam defecerant et propteraa |iauinat> Cyprianus e
. intentioni debeant inservire.
,
Huic igitur regula» inhaerens dicsüii in specie contra licet, papae restiterit, ^acem et unitatem
difficultatem primo desumptam'a duobus reverendis­ custodierat, et sacramentorum communionem fideJHer
simis oratoribus praesertim ex controversia inter servaverat. . >
■
■
Cur ergo, iterum quaerunt, Hipponensi» praesul
Stephanum papam et a Cyprianum facile evanescere
attento scopo, quem sibi proposuit Hipponensis an­ etiam post decretum'Stepban i dicentis: ..Nihil innotistes in libris de Baptismo contra Donat istas, ?t
vetbr, nisi quod traditum est", in re profecto de
quem declarat initio lib. I hisce verbis: „In hoc opere fide, quia agebatur de baptismo, inquit liberum fuisse
adiuvante Domino suscepimus non solum ea refellere, Cypriano suam sententiam propugnare, quia regula
quae de hac re nobis Donet istae oblectare consue­ eradendi eet universalis traditio; quia per concilium
verunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani plenarium quaestio nondum erat eliquata, nec veritas
auctoritate, unde suam perversitatem, ne veritatis • declarata et solidata?
Firmiter inhaerens Augustini scopo respondeo, li­
Impetu cadat, fulciri conantur, quae Dominus donaverit^ dicere, ut intelRgant omnee, qui non studio par­
berum fuisse Cypriano suam propugnare sententiam :
tium «obeaecati indicant, non solum eoe non adiuvari D 1° quia non erat tunc temporis tamquam haereticum
auctoritate Cypriani, sed per. ipsam maxime convinci declaratum asserere, non posse iterum baptisap bap­
atque subverti." Iam porro licet Cyprianus per con­
tisâtos ab haereticis in nomine sanet isBimise Trinitatis;
suetudinem baptizdndi baptixatos in haeresi vel Donat istae autem rebaptismum defendentes erant iam
schismate s Stéphane dissentiret, tamen cum eo in - scissi, et aeae separaverant ab unitate censentes con­
unitatis pace permansit, atque venientes ab haeresi taminari a venientibus sine eorum baptismo ; 2
* quia
etsi non rebaptisâtes gratiam consequi propter uni­ verba illa Stephani ..nihil innovetur, nisi quod tradi-'
tatem eocleei» fatebatur. Hinc Cypriani auctoritate tum est" non exhibebant veram et proprie dictatu
maxime subvertebaturDonatistarum perversitas, qute dogmaticam definitionem, cum doctrinam de fide cre­
Augustinus in lib.II de Bapt. ita perurgebat: .,,Λ dendam universos eocleeiae fideles minime edocerent.
talibus venientes sine baptismo, ut dicitis, ai Cypria­ 3
* demunt quia appellatio ad universalem traditionem
num non contaminabant, quomodo voa contaminare et ad plenarium concilium erat pro sapientiaumo Hip­
'poterant non convicti, aad conficti traditores?... ponensi validuiq argumentum ad plene refellendae
Quare (toties repetit) quare voe separastis? Cur auc­
Donatistea, qui ab ecclesia catholica secessionem fa­
toritatem Cypriani pro vestro schfe-ste assumitis, cientes, .et de'facto separati non obstante universali
et eius exemplum pro eocleaia» pace respuitis?" Haec, traditione,. non obstante concilii definitione, Cy­
et alia multa in pr
e'
*
itis libris legentibus illit» patet. priani exemplo et auctoritate abutebantur, et semper

,

i

.’. 1081.
*· ·

. *

--------- -------- '.

■

. ’ '

\

' 7

'

^·. mHU-niMflL (»1 W ■ b

tt

’

-■■l-^·

li|

Q ,ρυ.ψ dy^l!ll| J t ! Il .1 ί III lR»l

A. 81BB8ION98 PUBUQAS OT (XM& Jmnons GUÉÉbXBB
----- -—-

:

■-------------- ——■ ■! y·'» Λ
*»

-—-...-nt--——■ —i ■ff·..-. ». —

,. X.-m

(μ

·ΙΙ

Ite»
——..û-A-'f·.—------ ·

abuù tawL‘ Mtrtto promde inq^Vt. doctor Cypria-tràMni. ttnri»; rebpptiaSro bteaua ctttibotieofti quod
'- npm Dpnatiatiâ advet^ari, non nveçs.
adMMiatt teriuat,'aeaa|lerart dtpbaliteafprlwoulnptio-, '
■ ' 'ÎEnimvèto' ante concilii plenarii definitionep, in > ma.1’ I» qui conclqvotw duo animadvertenda veniunt ; ..
quo univeeahliajradltjb' pôtart perduci usque iad dia-' 1» quaeptio, an^sadut rebaptiaaadi ab haaraaivetiian’

K

. -

xuaaionpn ÿ robut^.copcilii,' quemadmodum, revertediaeimi patras, in’.nobia, ipaia exemplum; ante, in. qnaiu, plenarii concilii definitionem, cui.procul dubio, '
aiente Augustino, Cyprianus-oesaiitet, quamt^a oontvaria sentiret jllis quae Stephanos edixerat, num- .
quam (tamen adduci, potuit \d ecclesiae» unitatem
scindendam, quod'e confia leoerunt Donatiatae; ot.-

_

taa,pova erat et sua novitate turbavit; 3· rebaptiamus illia ooUatua tunc fuit humani ervnria. Ergo Hipponenaia praeaulin illa nova quaeetione Cyprianum Sto- ■
phtei saçteotiae reaiatentem et, ideo rnbaptiaantem ab .
humano errore iterum nullimodqexcuaat, neque eum- '
dem immunem a oidpa duiaae iterum confirmat. Ni
go 'contradicentes velint Augpatini rèrba per vim^
e*

quamvis etiagi Stephane restitent, non fuit tamen, intorquere, oportet mecum fateantur, eximium’ «de­
ad instar Donat»slarum, hac de causa haereticus, cum aiae doctorwp m examinanda adversus Donatiatae contnou esset dogmi fidei, Romanum pontifiçem unitrOversia inter Stephanum papam et CyprianMn Car; versam ecclesiam'docentem ree fidei pt morum esse thagioensem episcopum?minime deoegnree in Romano
magistrum et doctorem infallibilem,Ateuti non eunt 'pontifice supremum infallibile magisterium, immo

„

. haeretici, qui hocce magisterium infallibile hucusque luculenter admisisse. Nuno ad Pelagianos )n»urmur
megarunt.
«e/ toedwm).
Verum euimver» ». Augustinus adet^ne CypriaEm^nentieeimue'praeeee cardinali» De Luca Satis
hium excusat, ut ipsum dicat a quavis culpa immunem?
dictum eet de sancto Cypriano et de sancto Augustino ;
' Nqn pigeat reverendissimos patree contrarium eenideoque omnes te rogamus, reverendissime pater, ut
t lentes legere septem eximii doctoris libros de Bap* . tisjuo contra Petilianum, et praesertim caput ΧΙΠ, ad animadversioqee venias, quas proponendas habes.
iu quo haec memoranda leguntur: ,,O quam detestanReeerendietimu» orator. Animadversiones, 'quas
- due est error hominum, qui clarq^um virorum (Agrip­ ego proponere putabam, nihil aliud erant nisi additio,
pines et Cyprianus antea nominati) quaedam non quam proposui, desumpta ex Verbis, s. Augustini '.
recte Jttfta laudabiliter se imitari putant, a quorum
Quae »equuntur, ab eodem reverendiuimo d- Sr
virtutibus alieni sunt. Si^ enim et nonnulli Petro
afiostolo comparari se volt>nt, si Christum negaverint : ■ nogallienei epitropo praetermitto fnere tn oratione. '
si vero etiam gentes iudaizare coegerint, vis itari ger­ quam habuit tn hac generali congregatione, quamque
mani affectant.
in illo tanto viro reprehensibilia integram aeternari in acti» concilii Vaticani vehemen­
,
fuerunt, eed taqta eminuit ajmstolica gratia, ut con­ ter exoptarit.

'

?

■

Nunc ad Pelagianos, breviter tamen me extinuo deleçentur ; nec ei. nou dico praeferri, sevi saltem posset aequari, aut de proximo comparari quisquis (lediam. Minime voe latet, eminentissimi et reveren­
nostrorum temporum christianus, aut etiam episcopus dissimi patree, quot graves et diuturnae ad verae fidei
nec Christum negaverit, nec gentes iudaizare com­ veritates propugnandas fuerint quaestioner, Augustipulerit. Sic et in martyre gloriosissimo Cypriano: C num inter et Pelagiam» haereticos, qui ducis et magisi apud haereticos vel schismati<>os datum Christi bap­ * atri Pelagii hypocrisim imitantes huc et illuc cuufugiebant in responsionibus ad Hipponensem, ne .
tismum nolebat agnoscere, dinn eos nimium detestare­
viderentur, neve palam aestimarentur haeretici. Per­
tur, quos a catholica unitate, quam multum dilexit,
celebres sunt de hisce qUaeStionibus tres ad papaip
separatos dolabat, tanta eius merita usque ad trium. plmm martyrii consecuta sunt, ut et charitaris, qua Innocentium I epistolae, duae conciliorum Carthaexcellebat luce, illa obumbratio fugaretur, et ut Sar­ ginensis et Milevitani, tertia quinque episcoporqm
mentum fructuosum fieret fructuosius, si quid habebat 'Africae: quae omnee ab Augustino scriptae et inter
purganduni? si nulla re alia, certe passionis falce eiusdem a. doctoris epistolas editae, testimonium evi­
denter perhibent sicut i ipsius Augustini, ita et alia­
ultima tolleretur."
rum ecclesiarum Africae. Ideo autem hasce epistolas
Quae, egit Cyprianus dicuntur ab Augustino non
recte facta; ergo eiusdem agendi rationem nullimode ad Innocentium pontificem dedere, quia persuasum
excusavit. Quomodo revera Cyprianum excusasse habebant Romanam sedem esae rectae fidei fontem :
dicendus eet, dum Petro Christum neganti eum com­ quia eorum fides in epistolis expressa recta esae -non
parat? Nemo autem affirmaverit, Petrum negando poterat, nisi ex'eodem fonte in eiusdem fidei unitatem
Christum immunem a culpa fuisse: a pari iuxta derivaret. Eapropter affirmarunt ease in PelagianoAugustinum. Cyprianus culpandus. Et quemadmo­ rum causa ad Romanam sedem retulisse, non ut eamdem sedem rectam fidem edocerent, aed ut intellidum ille jieeeetum expiavit amare deflendo et apostolica gratia, quai eminuit; sic iste meritis; quibus prae- P
i Ia eanasae baHte a suteeripto' egteeope ia «sagregatioM
celluit usque ad triumphum martyrii, veluli sarmen­
tum fructuosum factum fructuosius, non recte facta geamH «d » Mtt testi· ia i» a Aagwttal daanagta fueraat
ex us aatthaiora· odMan·; aa Ma aollata aaa Mtioae
abstulit passionis ultima falce. Igitur praesul Hippo­ Maariaa AataaaftM aa. 1700, eageaM eriiae ia has iavaniaatar.
nensis nec Cyprianum absolute excusavit, iiec eumdem
■ 1« In serKs spirtsIlis» smKs eta. (Mata u efisL 1W kahadtar ia vst. Π afiataU t»0 ai eftataai saxa. M,
^immunem asseruit a culpa.
'

.VonsuUi patre» dicebant, et repetebant; Tam
xaepe de Cypriano dictum eet; boer eet mera repetitio.

3»

Tandem praedictum caput ita sanctus doctor con­
cludit : ,,Nova enim tunc quaestio fuit, quemadmodum
suscipiendi essent haeretici, quae nonnullbe fratres
haereticam perniciem vehementer merito détestantes,
ipsa novitate-turbavit ut crederent hoc etiam in eis
improbanduln, quod malo suo tteebant bonum. Ego
autem, ut quod de hac re seatio breviter dicam, rebaptixare haereticos, quod illi fecisse dicuntur, tune fuit

da aaaetia iavaatehir ia val. V, eata. KM ia ifgaadiaa. ■
0- Jugius isrfMradMia et mettati» sta, la vet, V, sana. Mt
ia Natati apssSetaraa aa
*.
Π.
S» Ia dec spera em. ia vol. IX. Hb. I -da Baptiam aeatra
DeMthtM
I* B. 1.
»» 4
mmMw Me. Ja τΑ IX, Ub. Π
Itafteo
eeataa Peaa Ustae asp. IX, aaa. ».
»· Fente /bytree etc. ia vsL IX. PaaL ia parta· Dsaati.
7· Quia prufacie d um varam dieanN ata. ia vsL IX,
cap. IV, ausa L
·» O tsam Mertantes erf errer sta. ia vel. IX de uaioo
Baptlmio centre Patiliaaaai cap. ΧΙΠ, aam. M-tt.

fr.

*-"iW :

UUjWlWJUiWBliiwiww

; ;

—*> —*· -------- »-—-—»--------- -------- -

,,

..... . ■ , ■—----- ..,.

—1—,-.—·^--------- —— -.*·-

>f
- —: ■■■·:

■

gerant, an sue fide· com fid· ipasu
*
qadi· una A damnaviaM doctrinam, absolutam remissi·» paraouam,
. eademque eaaet, atque «tmodern fontedihraaarei.
quia venipelli· lulianua dd papam appeUana, ut. inI^laoaat revssuodiaimpi· patri
··
*
mentem intret- 1 strueretur, quemadmodum ipquiebat, eidem promid'e/e id epistolam 177acriptadlab Aurelio, Augustino, aeratae recepturum tantentiam Innoceatii, quae habe·
Alipio, Evodio^t Pomidio. Huiuamodi agendi ratio batur tamqiram regula fidei contra Pelagiam·.
horum episcoporum non erat equidem merum et Magno· Augustinus igitur vindicat Zoumum, Inno­
externum officium ad captandam pontificia gratiam, centi i sententiam aine restrictione propugnat, et
quemadmodum. erat illud Pelagianorum ; qui dum luiiauium virum pessimae fidei redarguit ac damiiat.
Romanae Jedi» iudicio suam sententiam aubmieere eo
Queqiropter lib. 1 contra eumdem cap. IV hisce
fueruut animo, ut pontifici aarnolirentur ai ipsorum . verbi» Iuliaatriü alloquitur (eri integer textu», cuiup
sententiae faveret, aecus vero eidem tepugnareüt. tantummodo postremi' verba placuit reverendissimo
Simplici e'contra etainqera mente' ecripeere' africam archiepiacopo Remenei notare) : „Puto tibi eam par­
laudati, qui erant paratianimo corrigere et reprobare tem orbik'aufficere debuisset, in qua primani aposto­
quidquid Romanua pontifex corrigendutp aut reprolorum suoruw voluit Dominus coronare martyrio. Cui
bandqm suo iudicio censuisset. Hoc aane consilio qpiecclesiae praespleutem beatum Innocentium ai audire
«oporum decus Augustinus contra dua» Pelagienorutp
voluiaeea, iam tunc periculosam iuventuhom tuam
epistola» misit ad Bonifacium papam quatuor libros, pelagiani» laqueis exuisses; nihil enim potuit ur ille
in quorum primo n. 3 haec habet: „Haec ergo quae sanctu· Africani» rrepomlere concilii», mai quod anti‘
isti·, ut dixi, duabus epistolia illorum ista disputa- B quitu» apostolic· aedes et Romana cum caeteris tenet
tione respondeo, ad tuam potissimum dirigere sancti­ perseveranter ecclesia." In hoc libro totus est Augu­
tatem,. nori tam discenda, quam examinanda, et ubi stinus in demonstra ida'iontra li^ianuin transfusione
forsitan aliquid displicuerit,'emendanda constitui.-" peccati originalis, productis sacrarum Scripturarum
Hisce implens et clara luce positis sententia Hippo­ auctoritatibus et occidentalium patrum sententiis. Sed
nensis lubulenter patescit. Ad Petri sedem cum epi­ quoniam lulialiu» in medium, pro se afferebat patrre

scopis Africae Augustinus fidenter appellat veluti ad orientales,' Augustinus ut etiam hoc effugium eri­
peret, ad patres orientales appellat ; sed primo monet
fohteni purae fidei, a quo unita» in fide derivat ; ad
lulianuni, quoi! ei sufficere debuisset auctorita» InnoPetri sedem
fidenter
*
appellat, eiusque iudicium ex­
postulat super iia, quae contra Pelagianos iatu scrip­ centii, quia Innocentius nou [witersl respondere, nisi
serat : ergo ad Petri sedem fidenter appellat, ut cum qubd apostolica sedes et Remana perseveranter tenet.
IgiturMagnua Augustinus supremum iudicium em tru
ipea fidei unitatem servet, ut sedentis iudicium in
fidei doctrina recipiat, paratu» emehdare ubi forsan Pelagianos iu sententia Inmsvmtii olisolulc recogno­
aliquid displicuerit ; ergo ad Petri aedem fidenter vit ; absolute igitur docuit magisterium Romani pon­
Augustinus appellat, quia sedenti» iudicium credit
tificis in rebus fidei et morum ease reiera infallibile.
revera infallibile.
Eapropter lib. I operi» imperfecti adversu» etimdem
lulianuni inquit : ..Quid adhuc quaeri» examen. quod
Perspicuum porro, solemne, peremptorium huius
veritatis exhibuit testimonium, dum serui.' 131 de,_ iam factum est apud a|si»toliiam sedem? Damnata
Pelagianorum haereat sequentia scripsit : „^am hac <fe < ergo haereei» ab episcopi» nou adhuc examinsnd». sed.
causa duo concilia missa sunt ad sedem apoetolicam. coercenda est a potestatibus * bristlanis."
Haec sati» sint ad vindicandam fulgidissimi ec­
inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est, utinam et error finiatur!" Et lib. Il contra dua» episto­ clesiae lumini» et patri» mei divi Augustini germanam
la» Pelagianorum cap. Ill inquit y,Per papae rescrip­ doctrinam de suprer.no infallibili Romani |iont if ici»
tum causa Pelagianorum finita eet, totoque orbe post
magisterio in rebus fidei et morum.
eius damnationem damnati eunt, ac litterio Innocentii
ORATIO
tota de hac re dubitatio sublata eet." Nullo isthaec
reeerrndi patrie domini /eiurrntii (üulaldi
decretoria verba indigent commentario.
epieropi Solutiorum'.
Me^ non latet quibusdam placuisse respondere
Eminentissimi et reverendissimi pnuwide». emietiam vulgato typis opusculo)), magnum Augusti­
nentissimi ac reverendissimi patre».
num talia verba protulisse, quia Pelagianorum haere­
Gratulor quam maxime quod di» ussin nostra
si» utpdte aperta pernicie» omnibus nota et damnata,
fructum iam certe ulierem attulerit, de quo gaudere
robore et auctoritate non indigebat generalis concilii
ut convelleretur ac damnaretur. Haec et similis debemus.
respondentes rogo ne dedignentur historyun PelagiaPauci» abhinc diebus audivimus imum qx patrinae haeresi» evolvere doctissimi Auguatiniani Henrici
bus>, qui adversdtur definitioni dogmaticae de iticardmalis Noris, et librum XIV de theologici» discifallibilitate Romani pontifici», qui certe inter papree
plinis alterius Augustiniani praeetantissimi Laurentii D quijjuic definitioni adversantur, distinguitur sua d<»
*Berti. Ambo luculenter ostendunt quid revera fuerit
trina et eloquentia, asserentem tamen in Iiæ aul» ham
haec haereeis, contra quam ». Augustinus cursu fere theeim de Romani pontifici».infallibilitate. etiam non
viginti quatuor annorum dimicavit ; quot varii status' concurrentibus episcopi» in definitione dogmatica una
eiusdem, et quomodo callidus hypocrita Pelagius, qui cum illo proferenda, esse veram et catholicam, immo
necesee ease, ut capta hac occasion» in hoc concilio haec
aliquando verbi» abusus fidem pietatemque sonanti­
bus, in errorem inducere vèl ipqps illius aevi doctissi­ sententia uti vera et catholica asseratur. Magnus pro­
mi· patre· conatus fuerit.
,
fectu»! et »i haec doctrina ast vera et catholica, ergo
Ad eiusdem Metatores igitur stricti» pert urgendos doctrina contraria ret falsa et heterodox· et siit icat ho­
s. doctor absolute dixit cauasm Pelagianorum fihitam
lies; et si est falsa et anticatholiea. cur hoc non dice­
eese, et litteris Innooentii totam dubitationem sub­ tur? Cur hoc non definietur?
latam, eo vel magi» quia lulianus, contra quem agebat.
> Arfseeetaai :
Salariai·»· ialhUlhiUtatis Seoad Zosimum appellaverat. Cum autem luliani secta­ tsiMM greet ia sapits IV sxpaaitar ss ia ossaib·» si 1st· assis
tore· Zoaimi auctoritate abuterentur, falso putante» adhaesere dixit, st loaga orstiose graMipM wfassnta svsi·
*
ia eias dstsaskiMs· aferri yoesaat, sieeti M prsspapam luliani probavisse doctrinali, quia absolutam sit, s·
eip··· ohieetioas
*
dissolvit, qaas proposita» fosreat."
remiserat personam, Augustinus eodem libro, eodesn• Cf sratioasa anihiapisoopi Bsresasb habita ai i» <··que capite Ζοβίιφ indicias sumpsit, ostendens hunc (vagatio·· (SMtali 4. M iaaii IWO.

10M

c

A.7UMl0m PUBUCAI RI OOMOaUMÀXIOliaB OBM1BÀUM

»»·

Ipa· dicit d^ajiMBÎ bmudmw· lüffieiütBtMi <dk j
utar·, «put «x tmditioM bcm e^Mtat, M taxtw MBcto*,
pttnM
φΒ BMMMMÛt
*
*
fcfftvMtM
*O kM
J
isfsllibslitat·, ««1 mutiU Mot vsl id n dit est, qisod ossum apiaaopi aubmtaumt mentam aman, eoum indi*
pruM frost· dicere vitator. Ego pmourri («Mot) MtMB IbAmB MoBNMB pOBtffisill ObMRUtB SttBBfeB
totoM ssriom traditMÎnm, eoutena teMmmùa-potfuaa ravarandiamni patra·, apamapi mm submittende illta
*·
rollag
*·
IV·
poosam osOmdere, at ia ntta iatonon MidiMi B8B mAm· MMptÎMBBt dMtriBMi ÎB lilii
*
qpptabBRMt eilhodBsu nti·toatineowraaa Immo infallibilitas habetur. 8ed, quae­ MMrtMRj wd etÎM
so, quomodo sententia potest sms sera at catholica, nam Wdieii. Itaqw eamaa val «spreta vol aaltom
eui traditio non suffragator? Qnomodo noteaÇopi' tarit· agnoverant ia Bomaao pontifice ta ita agandi,
aropus in hac «nia aaaarara: Deolaraada οΠο« sm- apprcÿaraat vol axpraam val aaMam imphcste aanfaattrotia tamquam vat
*
at cotholica, aad tamte ipm tiam Ramaai pontificia aaipeum iafiJIibitai indi­
fateoa totam traditionem^diligeiUur ma percurriaee ot cantis. Itaque mihi videtor ris iam indicate. Carte
nihil invanme, quod. reapae hanc aententtai «Man­ pro nobia favet universalia aanens catholtaa. 8i quisdat al tueatur? Haec est evidens at manifesta contra­ quam nostrum umquam in aliqua sua epistola pasto­
dictio, quae, quam via involvatur magna, .splendida, rali diceret suis dioeceaenis in dubium vocari infalli­
bilitatem Romani pontificie, scandalum maximum
admirabili eloquentia, erit semper controfiiotio.
Veniamus quatuor episcopi ex una parte et qua­ afferret.
In corde omnium catholicorum eat, Romanum ■
tuor ex alia, examinemus simul omnes textus; et 1
deinde? Quis erit iude^, quaeso, quis erit index f Con- pontificem quatenus Romanum pontificem, scilicet
Mituenius ne in antecessum, diferim, magisterium vicarium lesu Christi, oaput et patrem totius erolesiae,
compositum ex utraque' parte? jSed certe inaequali pastorem et doctorem omnium ecclesiarum, errare non .
numero. ludirabuntne? Nullus erit finis iudicii, posse. Et hic sensus catholicus adeo viget i* cordibus
etiamsi ibi forsan,pep-annum integrum cum omnibus omnium nostrum, ut ipse indicem, mihi licere, hoc
voluminibus sanctorum patrum,et conciliorum et theo­ asserere: oportet omnino ut in hoc concilio ambages
logorum sub oculis rem discuferemus et examinare­ omnes amoveantur ; opines tandem idem dicamus et
mus; sine iudice qui proferat iudicium infallibile, sentiamus, idem omnes in omnibus seminariis docea­
mus, vel Romanum pontificem esse infallibilem, vel
immquam possumus concordare.
Quaeso, postquam nos declaraverimus veram et fallibilerbsine conctfteu episcoporum. Si infallibilis,
. catholicam hanc sententiam de infallibilitate summi defidiatur; si fallibilis, dicatur in conspectu totius
pontificia, quin famen dicamus contrariam haereticam, ecdesiaa. Qua de causa inter nos debent esse discor­
*
qu
dicamus separari a corpore eocleaiae'qui illam diae et dissidia, quare alii gallicani et alii ultramonnegat ; quaeso, expleto concilio si aliquis venit ad tani dicendi sunt? Qua de causa cum episcopi simul
cathedram poenitentiariam, laicus, professor, sacer­ conveniunt, conveniunt saebrdotes, disputare inter ae
dos, ef. dicat : Non possum me conducere ad admitten­ debent de hoc capite? Vel est summus pontifex falli­
dam istam infallibilitatem : negabimus absolutionem bilis. vel infallibilis; si est fallibilis, id asseramus.
vel nbncedemus? alterutrum certe asserendum est. Si Quis eet ex nobia, qui hoc velit asserere? Repugnat
,
dabimus absolutionem, itaque sententia erit semper tensus catholicus, conscientia nostra refugit ; et ideo
V libera, itaque nihil feeenmus. itaque semper disputa- audivimus unum ex episcopis qui adversantur huic
t iones, controversiae, discordiae, dissidia ; itaque eem- definitioni, postquam per integram horam et plus
l>er in eccleaia bellum civile, quod iam exardescit et omnem historiam fere ecclesiasticam percurrerat et
magis magisque semper exardescet. Negabimus? Sr demonstraverat, ut ipee arbitrabatur, ex centenis testi­
negabimus, nescio quae differentia ait inter negandam monii» Romanum pontificem labi posse in errorem ;
absolutionem ob peccatum mortale quodeumque verbi tamen tandem fassus est, illam sententiam eaae pro­
gratia inobedientiam ecclesiae, et inter peccatum quod babilissimam *. Quibua argumentis permotus? Con­
sit reapeq haervais, peccatum quod sit contra canonem. scientia catholica loquebatur, erat sensus catholicus
Itaque cum iam constet ex confessione, dixerim, ad­ qui eum compellebat ad contradicendum sibi ipai.
Sensus catholicus qui 'adeo vivide locutus est in
versariorum hanc sententiam esse veram et catholicam
el lease declarandam, omnino neceaae est ut eam sine corde Bossueti, ut Bossuetus in suo magnifico, stu­
ambagibus aperte, perspicue declaremus, et severamus pendo, eloquentisaimo sermone, quem ipae recitavit
hunc fidei articulum, scilicet summum pontificem *n illo celebri conventu, infallibilitatem Romani pon­
quando definitiones profert ex cathedra, etiamsi in tifici» omnino aemraerit, ita ut quicumque scit legere
illa definitione proferenda non concurrant episcopi, termonem, certe fatebitur: aummna ille vir persentie­
esse definitionem dogmaticam, quae errori subesae non bat in illo conventu praeparari venenum, et ipeo ite
potest ; quia Spiritus sanctus adest Romano pontifici i antecessum praebuit antidotum ; et ille ipse vir, qui
ut dicitur a pluriuka, scripsit «Mensionem, Institit
in illa dbfiniticne asserenda.
IX certe, patres reverendissimi, definiendo hanc apnd sanctam aadam, ut opus Fanalonii damnaretur.
veritatem quid facimus? Nihil aliud facimus quam Agnoscebat propterea auctoritatem Romani pontifi­
declarare, quod nos omnes iam practice agnoscimus; cia, st ipae ea oocastas dicebat nullam faciendam eam
nihil aliud facimus quam ad pmxim reducere, quod diatinctionem inter ius ot factum, inter externam ob­
pluries in professionibus fidei fietraus recognoscendo servantiam et externam obedtattaa.
SoMMtBB
BQB ftltioMBi
*
fiMJBMtM·
Romanam sedem tamquam magistram omnium eodo*
·*9*
b4|Bw βΜΝΗΜΗΜμ pootieiarum. Observandum eat, sedem apostolieam, quando ΠΜ) wd MMUM
profert definitions·, quando condemnat ssntsntia· fkClMe Η** MBBM ΒΜ^οΙηΜ Ιμμ£||ΙμΒ φΒΜ BM9QMM
tamquam haereticas, quando mitetusa aliquam sa­ an maaitatavit in daumnm qstadba· reVgiuAa, qua- .
lierit, ita se gerere ac ei reapse infallibilia sit. Nam ram soporiores his aadsnt; ot daloos qeod mmo ok /
prolato ibdicio, statim οοβφβΠΗ omnae, episcopos patribna in adapter iœibua io data·· vmamorit ta
etiam, ad hoc iudicium acceptandam. Non «beati boo iatornm tap ni mom raWragio tata *. fated ta sive
indicium valebit solum postquam epiaMpi suHOogium
dederint, et maior pare suffragiorum acMmerit ; Μ­
η ime. ita agit sancta sata ac si raapaa infallibilia sR,

WW

ÜOMMUiAÇlU

UUiUàUü

uciuuÀaüU t iuma

VWt Ml ftM
*
*
MMMÎlMtW
rfw ÜWftft» iffti ÎMI VMMBfc
lue aMN^i, qaag'
* tatfWa. sasram rtsma, qais
«t mmm oathoUean, qui rigat ia aaram tsmilne Hri
MMM MéBmUbM ^»M MSOCMB· OSM OSteadÎt M hM
mmOm μ μμμΜΚ mat· epfsMpMtsm, qai dwaatar
M Met rieasü epaatohm ; qaibsa mi deeri shasastar

ΐΙΐΜΒ «BMMa·
*
MM^B%ftMMBi peUtifisSO; at quibus
per samraees iniariam ΐ· udautetiMibM dsMgatar
ias Mthagii i» boo mmüm.
Gcssriliam Nicaenum umxia» enituit, quod ao
Imo MMt tot epiecopi qai tamper· pstaeouriosti·
■ DioolatMai passi fimraat pro fida, ot qai vestigia ot
eioatrioM ostoodebaat in corpore ano; q»M Conotaatinua Magnus summa veneration· daosoalatias aat.
Hoe concilium maxima fulgat, maxima resplendet ax
ao quod tot sint epiecopi, qui vestigiis primorum apoatotaram adeo praise insistunt, at quibo· non solum
non poaaumua negare iua suffragii, aad dioaodum emat
cum beato' apostolo Paulo, qui Ime praeeunt presbyteri
* duplici honore digni aunt, duplex suffragium eat illis
tribuendum ex eo quod propria fortitudine, ado,
humilitato, abneggtione, nobi· oauaibue («xcasate me,
patrm ravarendiraimi) exemple aunt vitae spiacopeli·,
qui sudores spargunt, et_ parati eunt ad sanguinem
fundsadum. Quae iniuria haec eat, denegare hia vaoo'rabilibus episcopis iua suffragii ! Et ipai omnm testan­
tur Romanum pontificem ease infallibilem, et ex hac
definitione nullum obstaculum obventurum con­
versioni infideliutft^ neque protestantium, ner haere• ticorum.
I
K
Deinde, reverendissimi patre·, me-tmovot et me
maxime movet haec ratio, quod ex quo boc concilium

* .uu. *o. □

advasaeti suat toste defiantaeai, iaemortai

d···, ut oie ausam rie·» ia prima amriaas onraianm
idem dieama·. Qui seset triampham asatessaa, me·
disais·· patra
,
*
quas viatoria, qai heaerbam meat,
M MMMB
Hili
ft WHftfttM
vi saiaaaarier ia has «ala eaauM aaaaiaim aaKe am
capto Maaraerimue: HaaM aahfe deftairo iatonihiM
tatam BaaiMai poatifiei·. Oea^sda veritati· vi: qai
vianitar · verita
·
*
aaa rat vista·, aed viator. Visni a
v«ritato aMxiae· nobi· glori· est.
Id farioara·,. re» ervadirai·! patra·, quod iam
fecerunt tot apieanpi per orbam diapani. Hisce diebus ■
epistotea dederunt daro et popula, in quibqa declara­
bant suum draiderium de infallibriitat· Romani pon­
tificis quam citius definienda. Inter noe gratulor
quam msucime, quod debeam nomiqara aunhiepiacopum meum Teurineneem, qui pancte abhinc diebu·
B epistolam dedit, quae dominica eiapea «x otnnibue
suggestibus lecta eat, et in qua dicit m dsriderara,
quam maxime deaiderara ut infallibilita· Romani
pontifici· definiatur. Definiatur itaque quam citius ;
definietur et omne· concorde·, «imus.
Hoc eet votum meum, et hoc expostulo ut rit
votum omnium vestrum.
ORATIO

reterendi

patris siomem Carols Àeeutü Frrppel
tpùeofi AadeÿMMSuû1.

Eminentiirimi praesides, eminentisrimi ac reverendiiiimi patra·.
i
Licesu mihi d· quarto capite pauca dicturo etatita
rem aggredi, ut tempori tam pretioso pro debito
apertum fuit, in omnibus diariis publicis et ephemeri­ parcam.
Duplex a me soopu· intenditur: |· ut quaedam
dibus nomina episcoporum, qui in hac aula aliquid
* ut alique· emendatione·
protulerunt contra infallibilitatem Romani pontificis, difficultate· removeam; 2
' lartibus elata sunt e
* efferuntur ; nomine eorum qui 3 proponam. Indulgete, quaeso, et pro benevolentia
infallibilitatem tuentur, iniuriis et opprobriis af­ vestra favete.
1* Quod «pectat ad titulum capiti·, noji abeque
ficiuntur. Quaeso, in eadem pagina in qua sunt-tot
blasphemies contra Iasum Christum, contra ecclesiam •dmirqtioue audivi quoadam reverendissimo· patras,
inter quo· heri reverendissimus episcopus Iracsonenaie,
suam, contra realem praesentiam Christi Domini in
eucharistia, legere laudes et plausus et elogia epiaropq- proponentes quod ponatur vox sapreasam et ex­
rum, quod oppugnant infallibiÙtatam Romani pon­ pungatur vox tafollibsle. ac ri magiaterium Romani
tificis, quis ita loquitur, nisi daamqnf Quia nisi sa­ pontificis dici poeeet supremum, quin easet infallibile.
tanas potest eodem tempora blasphemare ecclesiam
Vania ipaorum confidenter dicam: haec «oram aasChristi, et laudare «piscopum qui oppugnat infallibili­ tentia directa fronte pugnat advesvus legio·· regelas, h
In ecclesia, qua· ipsa infallibilis «t, non potrat dari e
tatem capitis «odesiae?
Ego, si umquam nomen meum in aliqua ex iliis magisterium supremum quod infallibile non rit. Et­
paginis vel columnis legerem, putaram utique, sicut enim ri magisterium supremum non «eaet infallibile, v
aliud extare oporteret magisterium, quod illud ad
dictum fuit mihi ab aliquibus ex episcopis, contremis­
cendum erae; si quid dicam minue recte, vererer ne viam, ad normam, ad tramitem veritatis reducere venomen meum, eo quod scriptum in m pagina, deletum ' Ierat: ergo iam non emet supremum, and subordiesset · libro viventium ; st quando nomen meum video
natum, sed secundarium. Posito ergo quod, ut omiM·
fateatur, magiaterium Romani pontificis «it supeuexprobratum ab hisce impugnatoribuS, hostibus, ad­
versariis eoclsriae, laetor quam maximo ; spas mihi mt D mum, ao ipeo «ponte ac necessario «equitur ipsum sss·
infallibile. Ac proinde, ut bene indicetur ussus ista
quod nomen meum inter electos scribatur. Reveren­
dissimi patras, hoe argumentum, mihi videtur, basse logicus «t intrinasMis, hunc propono titulum capitis
perpensam eam omnibus suis adiunctis, debere rem De Bemoai pooiifieit utfrtmo Λίφκ infallibili mo' perfriare. Nos omnes habemus fidam cathdieam in gesferia.
2· Servatis omnibus st quidam fideliter verbis
cordibus nostris; ao
* oasas
*
peatoraa Issu Christi, sci­
licet ah ipeo positi ad regendam soeleeiam, ad pasoen- triuqa conciliorum generalium, queo definitioni no­
. dm ovua. Nobis nihil communs cum «rore, ni^l stros viam straverunt, formahun ipsam aggradior.
Hio priaso bravitar indicsri vellam ipsam «copem
commane eum aataaa. Satanas laudat amibda aune, at
t,.
non laudat oM-gai «um iaspugnant, qui ri adver­ definitionis, gloriam Dri n stops «t animarum aeiusantor.
,
Bavarendisaimi patra·, ex hos looo dictum aat, rtalM*· MMrifc' p^Stas’rtWhiteii ·μιμΓ*Fiijrait
•raantiasiaium nostrum pontificem Pium IX «ibi ··*·■ t· ta«MR*tesartbsvstar: ,DeJtararat aseSMstsaafsun·
•atomum nomoa comparatarum, ri hoe caput amo­
verit. Ipse drierem poti··, eta oaamm’qui haausqua

primata, adMt, Mb^Mm. Irt t U» edL HH«x

1MB

ira·
eoacilfari «ai aatea, MM haste^i

• <|·ϊΙμμ4μβ μ* ■fana» ite^fantar qua* imteasnnd·
daaidemiam: Mm

mm«

WBtoNb dbûMb tsissi' wiMiili ·

mmnI

teMBUl·*

«pprabanfe

Mtp *
t
**
MMsb
muImmm· .Bmmvmmb |WIH
MM FfOffitBit *N£MMB4MI
*·
41
*
*
φΜΗΜΐ
WHÜMt ν·4|νκο^ι
* A fMWMMHMÎ
3
***
ΜθΙυφ·Μβ|ΜΡ Bmmmî Μ · tifiMM MM ÙdhAiMItt·
qmbuadam alii» mvareodisaimia patrite· pastalatam ia orba disparate. Ut quid ergo, qaasmm at eg·, ut
fuit, ut infallibilit·· Romani poatifiria deelarar·- qaid nnaaodli· gmaraKa? Aa m suffisarat at Rotur doctrina vat
*
at catholic·, aad non dogma fidai. maaaa pontifex inquipsret da suffragii· episcoporum
Ignoecant aâihi veMcabilsa aaatoaaa..aad aantentiam in orbe dispsaborum t Ut quid tot irinas·. tot psragrimeam aperte dicam; hoc attira non potaat, quia eaaet nqÿioMa, tot detrimenta Jtetestis partiaalaribtM ob
diuturnam absentiam apiacoporum saoram otewtaraf
mer· itrconoequerrtia. Etenim ai varum oat, qood eon
*
Ut quid perditio baoo, ut dictum fuit berif Baapoa■tat ex Scriptura «acri ot ax idirina tradition· Ro­
manum pontificem eam infallibilem ; eo ipao haec deaat advenarii, Mm eadem prorsus ipsis ac nobis
veritae aat Verita· revelata, quia verba ot facta Christi sobvenda est obiectio. Ergo ai concilia generalia utilia
eouriituunt ipaummet obiectum revelationi·. Ergo «i 1 ramenant, etai eocleaia dispersa infallibili· ait ; eorumveruqi eet, ut fatentur reverendissimi patra·, quod utilité· peri modo nullatenus «vanescit, licet Romanua
Cbr»tua>mituMit Petro et succesaoribua aiua praero­ pontifex praerogativa infallibilitati· gaudeat.
gati vani ùuMiÎbilitati·; talia veritae non potaat non
Et ru quidem vera, ut probe acetis, reverendissimi
esse revelata, quia nonnisi ex revelatione cognoscere patre», remanent utilia concilia generalia tum ut teatimohinm de doctrina fidei clarius elucssoat, tum ut
pceeuinu·, an Christus reapse eiuamodi praerogativam
haeretici efficacius et soleninius confundantur, tum ut
contulerit vel non.
Non agitur hic, reverendissiu»i patrea, de aliquo indigentiis et Moeautatibua eocleaia· melius consu­
facto dogmatico, ut aiunt, cire· quod dari potest fide· latur, tum propter alias rationes, · quibus enumeran­
ecclesisatica seu theologica, quin rit revelatum; md di· «upersedeo.
Revereodiarimu· et clarissimi» epiacopua Mogimagitur de interpretation· verborum ipsius Christi,
quae constituunt obiectum proprium et directum tinus sequente modo contra schema nobis propositum
revelationis chriatianae; am proinde ri verum «t, ut argumentatus est: Definita semel infallibilitate pon­
fatentur reverendissimi patrm, quod ista verb
*
Christi tificia, prout in schemate habetiir, iam non remanebit
*
iuterpretand
sint in sensu infallibilitati· Romani in eocleaia nisi unus iudex et unus testi· fidei. Nego
pontificis, eo ipeo ex iis eruitur et emergit dogma consequar» et consequentiam. Remanebunt episcopi
fidei. Hx dictis igitur concludo omnino retinendae··» in posterum idipsum quod antea fuerunt, nec plus nec
haec verb
*
„ut dqgma fidei declaramus" ; vel ri ma­ mine·, scilicet: 1° veri et proprie dicti iudiees et
fideirpro
sua dioecesi--; 2
*
etrproprie
dicti
gis placet, eligantur haec alia: et esse veritatem reoe- Cgestes
w---------------------------------- veri
-------._r------------lalam defimmm· Utraque redactio unum idsmque iutiioe· et testea fidei etiam pro universa ecclesia,
*
" ’ magi·
■ arrideret,
quoties Romanus pontifex eoe aecum indicaturos in
sonat, et etiam posterior haec
mihi
* veri et proprie dicti iudicce
quia ad stylum, conciliaram magis occedit, et a concilium congregat ; 3
sanctissimo domino nostro adhibita figit in defini­ et teste· fidei, quoties ab eis etiam extra concilium
diaperais summos pontifex suffragia petit de aliqua
tione immaculatae Conceptionis.
Et hic, reverendissimi patres, liceat mihi breviter ' veritate definienda. Ergo nihil omnino mutabitur in
tribu· objectionibus obviam ire. Summam rerum taa, relationibus inter summitm pontificem et episcopos.
tum attingam, quippe qui ad sapfoatione me loquor. Sane quando summus pontifex necessarium vel op­
Reverendisaimus episcopus Briooinai· hodie et heri portunum iudicaverit, etiam inconsulti· episcopis, ali­
ita argumentatus est: ai infallibilit
»
*
pontificia de­ quam sdsre conatitutiooem dogmaticam, veluti fecit
finiri possit tamquam fidei dogma, «odesi
*
non ex- pro bulla dogmatica Auctorem fidei et etiam pro aliis,
pectamet octodecim saecula ut hoc faceret, cum agatur epiaooporum erit rieuti semper fuit, eam cum debita
obedieotia et interno mentis assensu statim et im­
de elemento primario constitution» waa.
Respondeo, si hoc argumentum valsrst, neque fo- mediate amplecti.
Sed inflat dariarimus episcopus Moguntinus et
■' fallibilitatem eocleaia· definire possemus, qfcia htsonaque per octodecim saecula neque in ullo concilio ge­ dicit: Hi rea ite «e habent, ri conetitutionm apo­
nerali. neque in ullo symbolo fidei prolate fuit um- stolic·· aunt an a··· irreformabile·, iam nu^um
quam definitio explicita infallibilitati· eceleaias tum D erit circa ipsas dteerfatea fotor simplio·· fideles
quoad subtectum, tum quoad obiectum. Dieitar aat» et episcopo·, eadem utriaqua et par existet conditio,
in symbolo fidei endo «Wariem edDteiteass; sad haec itago iterum canwquen» et eoneaquentiam. Constitu­
verb· Mb continent definitionem expressam, ex- tionem epoatolioam excipit simplex fideli· et amplec­
plimtam infallibilitatis ecclesia·, md implicitam ten­ titur ut fidelia, scilicet ad eradendum ; epiacopua vero
non solum nd erodendum, aad etiam ut
tum. Ergo si explicite definiri poseet infallibilit·» eo- eam excipit
_ _
clesiae, licet tamen peroctodecim saeeula explicit·, ·, magisterat doctor, sciliost ad docendum, et quidem ed
expresse quoad obiectum definita non fnarit ; eniiam donandum auctoritative at proprio iurs; as psoinde
proreus fore nihil obstat, quominus hodie dsfiniatur ipai competit circa talem constitutionem axaman in­
infallibilit·· pontifici·, etai par octodecim saecula ex­ stituera elucidatioais, comparaticius, «nliest examen
plicit· definita non fuerit: utrinque res eodem pror­ motivoram, exams· argumentorum, axaman taetimontorum qude ibidem afferuntur, ut et ipas sit vare
sus modo se habet.
De oaetero tam Romanus pootifax tam ecclesia confirmatus tum ia sua doctrina tum in eno munara
ip·· infallibilitatem suam constanter affirmaverunt docendi ; ita ut et ipse acientaret competenter fodicare
practice, scilicet agendo in praxi «e ei sint fofallibüm, posait eam ease fidei cdhennam Sad aullsdenu», revaet obedientiam fo praxi obrioendo dabstamenetoritati rendimimi patras, et sub nuDo praetexta ipri compatit
infallibili. Pono ad probandum fos ph» valent acta ' examea dubitativum, ac si constitutio illa dog mâtine

A

IMl

OMeWAT!O «im» (X»OG1«U PWMà
'."

”

—-,-'·™ — —

rofeda MMttatiaai» «Mita
,
*

‘ IIUIIM . ■■■■

·,) ,i jM, ■ , ;

.«gtaag
*
tan' *
·

**g mtefimfefe· in £8·| MÉ -4MB mafi·
***
1 Patri
ia fife. B fe anatero aiaamadi «■
*
dubitativum
flVJMMB ΑμΝΜΑΜΙ Acjt B CMMMBftB XI iÎB BnAb PA

IMI

„ W , > . |W. .u,

· , ,

................... -

ttatampafeamatadiaatiaDaLarodRit:
e*
*
taltai
*
pate
d
*
q
tqiu
*
fade tertia, peat proavia
*
nbtiaaaai ιιίίι DaputatÎOMM jW· mInB fiÉtt ftMÎeBdkMB
*
cB^cAmAMT Mtftak

gXa Ai *4NMMhttM
ibv

tertii <φΜ| Μ ΜΝΜι

•triaeiuna aa iwwafiaaa atafekpaeepaB Biferi-

0MMMU
Ultima aafe *e
advu
aai
.
*
AadMau
quatiam
tWVNMiÎBIMMl fefiN· fMJMNBtttÿ
ίβ Φ
** Λβ
*
■βΙβ ArfÎMtioBM tW
*r*
ÎM
clifOM MftdÎtÎMVM w*
lailiMlitati
uàlicetpruavia raaaaltatic aptaoporu
*,
Hia* omaib* «rpteti*, aaaoaitc tigno tintinaoinvocatio Spiritna mmti, diligantia humana pro riri* adhibita, vol alia haiaaowdi. la Ma oa
b
*
omni bali patrei dimitti tant.
reverentia ipsfe débita et oa
*
ai
*
o
humilitate ait
48.
nullo modo oonaentire pooau
*.
Mi^i vident
*
rataOaogregario gaaaraUa aatagaata
*
aooaafe
rendtaimi orator
*
*
aliqfe
mdaaero oonfnrinna
*
1870 ialii 4.
inter condition
*
infallibilitatia at madia ordinaria
•tqua uiitata, qua· pontita adhibere tolat val dabat, B
Faria ananda dia 4 iulii 1870 bora octàva mata­
nt «ibi oonatat do veritate quadam tiafiniaada ' Ha
*
. tin· in oonciliari aula Vaticanae patriarchal· barilimedia a Romano pontifie· pro iiecemit ate val oppor­ caa, ganecalia werendfeimnriiiii patrum congregati·
tunitate adhibenda ee
*
non Mgam
*.
Sad quaeeo, habita aat; oui interfuerunt quadringenti eexpginta
*
patria, nampa 80 oardiaala·, 5 patriarahad
reverendimimi patraa, bate «pectant ad ai
*
obligatio- novo
8 primate·, 63 eroMapimopi, 338 apiaoopi, 4 abbate»
Mm mofelMn, non ad ina quo gaudet varitatea defi­
*
dioboeaia, 10 abbate· général
*
rive precati
*
niendi. fom not in bae nootre definition· dogmatic· nulli
non debemua tractaro de officii· Romani pontifici·, congregationum ordinum mnnattinorum, uanm miti
*
aed da aiua iurib
*
(pfervmi. Baoe, bane).
*,
hebent
18 ganarel
*
et vicarii generet
*
; quorum
Bane advertatie, rerôrtndiatimi patraa, bae in ro omnium nomina, quae p
* «aiignitor
*
locorum eocuaamdan «
* conditionmn Romani pontifie· at con­ tata dmeripta fnarunt, axhibet indioulw patrum octocilii generalia. Etiam concilium geoarale, ut bono ad­
im
g
*
*
Meanda
congregationi· generalia, qui intar
vertit Melchior Canut, tenetur ad ifeocandu
*
Spiri­ Mt
*
COMÜii MMWBttf·
*
Reverend
pater dominai Raphael Ferrigno
tum tanrtum, ad proc
*
ooram Dao fundanda·, ad
*
*
Brandurin
mimam laetam oolebravit.
thadogoram aanaua diaoutiandoa et exquirendo·, ad arohiapiaoop
*
DgmiM
omnem diligentiam humanam adhibendam. Quia Qua abaoluta, et raritate oratione ,4 from
*·
cardinalia da Loca munero
vero, procor, volant définir· infaMibilitato
*
ooo- atm, «UMntMeunwpnM
ciliorum generalium, iatiuamodi condition·· in ipaem primi pcaeridie ftmg
*·,
*
pati
monuit iodio
*
*
formulam intrudere velletF Nomo can· cordate· * C numtionum officio «ao functae nonnullorum patrum
*
pateulation
«xpendime, quibo· veniam disoadendi ·
*.
temperate
Et quare? Quia ar eo ipao quod con­
*
reiatirmem ab ipri· farta
*
cilium general· infalliMl· aat, oertitrimum «t a concilio petierunt, iuaritq
priori, ipriim omnia àa media adhibet· vel edhibuiaao ex ambona •ubaatevtarium perlegere. Relatio autem
rimmodi tonori· arat.
quae neceeaaria «unt ad indagandam veritatem.
..Eminentiieimi pramide·, aminantimini ap rov
*Idam plane dicendum o
* de Romano pontifice.
*
Si oomtet ea Scriptura aaore, en divina traditione ip- -Madimimi patro·, aliquot concilii patre· * grurib
oènria veniam a concilio diaoadendi petierunt, icilieat :
mm «m infallibilem in nbw fidei at noni
*
decar­
1· Ignatiw Panico epiaoop
*
SavanfeM· ob ad­
nandi·; nullam potaat ** dubium, quod omnia modia
*
*
eu
·*
*
dio
accanar» adhibnerit, ut ab aero·· immania evaderet. venam valetudinem at graviarim
OOOOMtOtaBi
. Ergo nulla «t ponenda conditio ipa» definitionib
*
S· Richard
*
Whalan epiacop
*
Whaliugenti· pa­
dqgmetiria, quia: 1
* tali· dariamtio ari
*
inutili·, ut
*
*
au
*
dioccaee
neoamitat··.
'4· dicti· petat; it S
* isnt periwikwÎMifiM, utpote riter ob grarimim
*
,Judio
axonaationum allegat
*
diaoadendi rene
*
largam atqua largiarimam viam rovillationib
*
hama
tioonun apmien·, qui aempar ia dubium revocarent, cati· fundatae atqua probata· agnoverunt^ atqaa
en eumm
*
pontite rite at «offioantar epiaoopo· con- praadiotorum epiacoporum petitionem exaudiendam
•uaaerunt."
aultaverit, en omna
*
indwtriam «t diligentiam hu­
Tunc primw pro··
*
rogavit patro·, ut qui alle­
manam adhibuerit, en a fontib
*
«
*
Scripturo· et
**
admittenda· indicarent, par
traditioni· auem doctrina· hanaarit Sedafe igitur a gata· diaoadtndi c»
*
quacumq
huiaamodi condition· imponenda abati- artum lurgendi aamnium «uum axprimaront Et cam
int
*
*rruri
pene omn
*.
idem Nninentiarim
*
*
pen··
nandnm poto.
*
a congragatioi» gmwrali
Attamen nallo modo repugno monito explicative daoiarovit aaadaa cana
·
*
approbata·
*u darierotario, quod poat definition·
*
axarondam fid
Nonaalli ex patrite
*
vidente· ob calor
*
aaatiroa
propcaait iUiferieeim
*
* ^octiminM? apiaoopw Ffe
nimii durum ao motate
*
*
airodiuti
ia Orba manaro,
*,
derborMM··
dummodo: 1
* breviori aab fan
*
*
■
* quatuor hot
*
aadire long
*
digatar; 3
* ne varbo
*
*
quid·
in ipea
*
introdaoater,., •t aiagulia diatem p
*
ID
*
diamrtation
; eo vel magia quod eahauata iam
vftdt i* portMWB
poetet, oomOmo*
*·
diaoaptatio
materia, dimrmtib
*
nihil prora
*
novi
TttMuan atiqae
*
*
condition·
impnaero volui
*q
*
opm amte
inftdliUtiteti Rosoni pontifici· ok cotlMdx
*
lo· feparamte, et · contre non panda drib
•d orat
**
**
c
·,
qai inmripti fuarut at quotidie
qwati·.
Et ha
*
Mmt, rovermdimioii pati··, qua» vetero
MpÎMitiflBÎOM) iodicio pvopoMftdn iMboi·
• Vfe WBMB

fe » terit MMt e<
l
*

ui.HMiUL
a
*
Oaa

.*
··<··Β

*
8

wVVKa^BfewiBB *
■■·

mmImmIob,

coumIiqm

ϊβμπμΙ

co·

emmif
demum opmioms emant rogandi, ut
obtui tria loqnandi taaltatom remitterent, at dama boo modo diem
* km·, luffragii· exquirendi· loew
ftaat. Multem ia b
* ro irflabniavwimt rov
du**

IMS

UM

AMM#?

obaat—dan

Noutoe Ml Mth

' nonii initimn iodixit» <tioM· :

pontifiât
*

μ

pone appellari p—al— Qua ia m

gon or· lî continuabitur disousMo **
yW
*
do capita
quarto schematis pein— constitutionis de ecclesia

hibet qnkti divers— ab ea re—limimi Weetmonar
Christi".
sternentis arohispiacopi cum eam proponit ; com e
' Dein subiunyit:
B contra, ai quia r— acutius introspiciet, inveniet esm- ..Obtentae loquendi veniae renuntiarunt cardinatis d— omnino «— utrimque —tertiam, etai specie
ârchiepiboopus Pragensia, arcbiepisoOpus Strigonieosis, archiepiaoopas Orsgooopolitanus, archiepiacopua
Noo timendum eat no cum dimtur summus pon­
Rbegineoais, arehiepiscopus ThaasaJonicensio », archi­ tifex personaliter infallibilia, infallibilitas d tam­
quam personae vel doctori privato tribuatur. Hic enim
épiscopal Florentinus et archiepisoopue Bareuais."
Poet baec ad ambon— vocatae set arohiopisoopus sensos excluditur per illa verbo propositae definitionis:
Parisiensio, qui cum abesset, vocatus est episcopus errare non pome mon suprema pOstoris munero /smpnss
Montis Regalia, qui tamen et ipea loquendi veniae etc. ; in quibus verbis manifeste apponitur limitatio,
renuntiavit Vocatus deinceps fuit episcopus Corno- et exploditur inerrantia a persons privata et doctrina
tanua etCeotumceUeneie, qui —bon— moendeda haec privata summi pontificie. Id— census excluditur per
habuit.
adiectioo— tat ealhedru a — et ab alio episcopo
ORATIO
propositam. Quando enim summus pontifex loquitur
ex cathedra, non loquitur ut doctor privatus, aed ut
' reverendi patrie domias Fraàtitci Gandolfi
poetor universalis ecclesiae. Qdb elucidations praeepiecopi Cornet— et Centnneedleeuù ’.
mima, non video cur vox peraoneiM excludi debeat ab
Eminentissimi ot reverendissimi praesides, emi- infallibilitate eummi pontificia.
nentiasimi et rovorsndiarimi patres.
_ ________
_ primum
____ __________
Optar
— 2
*_______________
post illa verba_,,nt
eis innoParaveram argumenta eatis valida pro infallibili- c toerint" ut adderetur mentio de episcopia, per quos
tote summi pontificis exhibenda iis, qui dicunt dimec regulariter decreta et definitiones pontificiae traden­
argumenta data t— in verbo tradito quam in verbo dae eunt populis eorum curae concreditis. Cum enim
scripto. Sed quoniam brevitati consulendum cat, st impossibile hit, quod omnm chriatifidelee audiant
nolo abuti patientis vestra, statim veniam ad aliquam vocent supremi pastoris, vel ai de acripturii agitur,
reflexion— super formula schematis nostri.
videant et cognoscant veram eius subscription— :
In primn optar—, ut loco verbi „doctorie uni­ oportet ut sive vox sive scriptura eummi pontificis ad
versalis" poneretur paetorw tmivereaUe, quod magia cognitionem omnium et ungulorum chriatifidelium
propnum est' Petri quam ceeteronim apostolorum, par episcopos principaliter deferetur. Unde illis verbis
quia ei dictum fuit a Christo * : Patee ovet m—, peace „ut primum eis innotuerint", haec alia adderem : per
agnae netae ; cum e oontra vox doaiarit wùvmalü per­ epieeopot vel aliae evcieeiae retiam.
tineat ad omnes apootoloa, quibus in oommuM dictum
* Audivi aliqqpe qui desiderarent, ut verba illa
3
est *: Euntes docete etc.
..infallibilitas ead— est sive spectetur in Romano
Deinde ante vocem „definit" eaiatimar— ponen­ pontifice tamquam capite1 ecclesiae, sive in universa
dam e— voc— et cathedra. Cum enim, ut i— dixit oodesih docente cum capite" inde expungerentur, vel
episcopus Hispanus‘ et bene quidem, ibi agatur de ' moderarentur;' ne duae videantur —e infallibilitate.
docendi munere; haec vox a
* nstbadra propnum hic Ego pace eorum die—, in his verbis non duas sed
habet lotam. N—, iuxta Hietxmjm— otalioe etiam an— tantam infallibilitat— asseri sub duplici tamen
doctorea, in evangelic per cathedram Moysis intaQi- D aspecta. 8i enim duae innuoroatar infallibilitates, de
gitur doctrina legis. Unde formulam definitionis e» bia dim non pc—t „aad— infallibilitas".
Cum igitar rare non appareat ratio ab illis adduets, bine sxistimo verbs iUa retinenda eaoe prouti
i OnMmh· revs—Meria
in domato. Nain infallibilitas endossas dobentia una

%

H— auffiriart at properatur in definition—
hoius quMStiooM. Nam oportet ot mtiuo earn finiamao, at nan dioster de nobia, banc quaestionem non
loottar oak san— an at atteret ieMIMliaMO
*
sitaovan emo
cognitam —, non satis eliqnat— fuises. Quid?
Dixit aoriptor in transacto saeculo, quod patrm nicosni nesciebant aetroo—i—, quia fecerunt deuoen. dero Christum Dominum ad inferos s* postea ascend—
Mateo yn
ot.'
*

' Sit vota· oprisMoto ar

• io—su. ia-ιτ.
« Matta XXTUI, ta
* ÀUaSK aS ainMaftnaf— Grass—

loouti aunt do Uanaoubetantiatiooo.- Nolumun ut dice-

tar do nobis, quoniam haec definitio prot—ta mt, quia
Z

1MI

OüMUBm;W OWUUS UdtXiiÜiMA dUU\DA 4 uüu ittiu

■T-—■'—--j

!Î■
£m

a

-··--'--."
*
■'.r·

JMMMMI» JTwMM MM ΜφΒΜΜΜΚ*:*
|F · .MMM MM»
*

Mhgà^m '

MM
*
if

itrib

- ■■

»mi^Lm

Wü

BatiMMM·, epiae«pu»ApNrt

ÜMMM| •pieeoj·· GfQMNteM
·
*

BpMBO^MI PlktoriOMM|

M •fieMpM A^ttloMBMî φΜ MM ClkèMt·· lo­
quendi veniae reountiaraat ünd
*
rocatu» amboemm
aaoandit epiacopue Otant··

ORATIO
roeweudQMtrw *domim /«an» frenea» CoBot

*MM&M
MM teÎB M kMfteÎBB Iflbt ^OMBt» U
d
*
OMB mIBBBB ImM φΒΜ^Μ MM MtM οϋφΜίΜ fMHt» A

ad «lia adamanta do «attam remitti peint, pat» at
verte aaparit roteia auppriaaaatar, «t dicatur pimplîcitetf fiMNPM AÿàriMMB 1mm ie/WÜWWetoM m!
10MM 04lMBfM0 O^MC^NM 99 M^BM^W, MÎ
99Bt99tÜl oooIooÎm m/WIAiIiIm·

MM

efiteopi Oraattit
.
*
Tandaan peto at in fine capiti» ante caaomm po­
Eminantimi.mi praaaidae, «minantimimi «t revu- tator bat tarta liawmpta. «x «latiooe impnm reverendiaaimoruin Daputatorfan |teg. 33 et 34: „N«c
HtodMMkù pâtre».
NoEto timere, parum necamaria robio arit patien­ tamen «xinde y»» condudat, inutilia fieri concilia,
tia; nam, eu® in praeemtibu· uroumatantiii more- at epiaoopi oaaauaut aam indict. Nam etai ia ponlitar ait impoaribilia atria diecumio (manner), nullam tifice utinfallibilitre, tamen non dabat ipaa ia ooatrotbreiin, nullum factum hiatorioum aggrediar.
vereiie fidei diiudmndi· aut «oli «no iudicio fidere,
Libentiaaime taouiaaem imitât pluma reverendia- aut expeotare divinam revalatiorMm, aed adbibat»
aimoe patrea antiquum·, doctiore· at eapiantiorea. Bad diligentiam, quantam re» tanta poatulat, «t ordinaria
honor mat epiaoopalia ma cogit loqui. Hio aocuaatae media. Medium autem ordinarium ao proinde neca»
•um ; hie me defender» debeo.
earina eat concilium maim aat minue pro magni­
Eminentimimue orator, quam multum veneror, tudine vel paryitato rei, de qua agitur."
dum aooanderat ad ambonem mihi benigne dixit
*:
Quare rererendiaeuni Deputati bare quae eua
Ego volo te impugnare, noli nimia moleote id lana. facerent verte ranteerent m testum ineerere, maxime
Credebam illum publici» aoetria reboa mixtum, emi- ri, ut opinor ot eparo, maiorem aio numerum patrem
nentimimoram cardinalium aequantem exemplum, •ddttMMtkt
BCNMMMMSB K^MOMti d
*BdUD?
Quàd
viam nobie reconciliationi» indicaturum. Bad contra ad me omnino formulae Antaminianae tam eaepo lauapem aavuriu· iudicium in fratre» invocavit, immo dalba, quae «icut apieooporam iura ot aummi pontifici·
ralde doluit quod ax ore meo errorem «xcommunica- •arvabit «t tuebitur, toto corda adhaereo ; aina qua nae
tum, ut riua verbi» utar, audimat, «imulque mihi circa c mala nec animorum detrimenta prudenter effugiemus
appellatione· ad concilium affinxit arrorem marito Anxietata» maea aicut et étudia vobi», rçveraodueiaii
damnatum, aad quam expreme «t fortiter impugna­ patre», humüiter aubiirio.
veram. Statim litterae miai, ut apud ipeum quaterer;
•ad nec indicationem deoretoram damnantium neo
Poatretao loco, plaadaotiboa univerai» patribua,
reaponeum obtinui. Plura auatinare poaaem, euatirero renuntiarunt reliqui omne», qui «upereraat «x inmurmura, vel, ut cum » Auguatuw loquar, pomem «oripti» oratoribu», nimirum «piecopua Bolinanaia, ab­
•uatinere adhuc munnuria (riaue) ; ead quando agitur bate· generalia canonicorum regularium Laterane»»·'
de aocumtiooe contra doctrinam, taoare non poeanm aium at oongragationia Vallia Umbtoaaa, gMMratia
ordini· Carmalitarum veteri· obaarvantiaa, arohiepi
neo debeo.
, Hia dicti», brevem animadvereiooem fanare voto, •oopu» Cotooanai», at apiaoopi Divionenaia, Gmetan
quaa, ni fallor, rovarendimimo· «t dnctiarimoe fugit tiflOBM, AUm· SB^B&MNNB^t TWsUtiMMCMftf
oratore». Dicitur in rebamate pag. 13 : ..Qoouiam varo abbae generalia ordinia Cietarneneimp, nrenoo «piaoopi
infallibilita» «edam eat, eive apretetur in Romano port- Galvieoaia, Antigorrenei·, Faliacoduneoria, Eporediantifioe tamquam capitia eoole»iao, »iv· in univena «o- ai», «t Boaoenaia
Poat quoram ranunoiationam eminentieeimue praocieeia docante cum capito unita." Ex hie verti» con­
cludi fu
*
poamt infiimnUtMiM i* mum pon· •ee dixit:
tifioe ita «niuaiva raaider», ut numquam in alio ‘
..Cum nemo ampliae vaaiam toqaandi perierit,
•ubiecto «siotero p ceret Attamen a Liguriae eat dare D decfaramue apocialam dieoumiooem qua^i capitio emo
videtur dicere, eam remaner» in corpore «pieoeporum, abeolutam,"
eed« Romana vacante, val a papa dubio aut «tiam ha·Univeraali· hic factu» aat laetantium «t piaadaaratioo occupata. Apud ipaum «nim bare leguntur do tium’ clamor.
Poatmodum vu·» idam primo· pneem proximeon
caau papae dubii
*:
„In quo caau,ait, aupremapoteatoa
oongragatiqoam indixit hie verti» :
Mt in MoeOio Bbm
μμμϊμ fidM» ten φηηΐ
, .Proxima congregatio gtnaralia habebitur craatina
definiendum quia eit vera» pontifes." Et in praadio bore octava, in qua poat proaviam relationem no­
‘ Owii· Ma· egieaert qae· tie Mit reveeealMn· een- mine Deputatioauo pro reboa fidei fariandam deaineaddtiouibro in tertium caput noatri acbamarie et cano­
«BH aaetotoria Nfaette fa aMMien» bate· «eagngaMda
rem, qui ad boo caput partiret, proporiti», euffragia
«nmrentur."
' Biaoe omnibua abeoluti», patre» dimieri euut hero
rena cum dimidio.
«*»·
• ABagt rtrert «reMtotoeogam>ittenigmiin Cteteo
•eattaaen toMten te «tagtogaMena gereeali A W teag IMA
•aLMO-at.

10«

a.

oMtons rauui κ mattyunoinr

ORATIO

circa illam maximi momenti qoaartiooem ds Bomaai ieaimmn, rogionem ipeam Vidi in vioeuriatam qpoatopontificis ixtfaUihilitast·. Haan doctrina catholica, at liaim «rectam, tribosqos alii· aanip «lapés, ia pro­
mihi videtur, eafficienter vindicata «et, «t obwctioM vinciam onoloeieetinam Episcopos dos, sacerdote· at
contra eius fundamenta acervata·, satie dirutae fue- fidele· optima cognosco, «t confidenter «eeeran poerunt. Nulla ratio est cor eadem argumenta aut nova· sum omnes credere, sicut et ago, Bomaaum ponti­
disquisitiones anteponere, aggrediar. Attamen, cum ficem beati Patri successorem infallibiliter omnee
regionis Canadiensie, ubi natus eum, fides, es da re, in docere gentes. Etenim : 1
* credimus supremum ducem
hoc «ancto coetu, vix «xposita ait, aliquid ad hanc 1 I eoolesiae officialiter errare non pome, quia dite nequit
manifestandam afferendum «em iudico. Cum insuper matum, dementem et eepientiaumum Deam im­
dictum fuerit, fere omnes unitarum Statuum Ameri­ posui··· gregi, quem per sanguinem Filii eius dilecnae episcopos, sacerdotes et fidalss propositae defini­ tiaeimi redemit, pastorem fallibilem, qui agnos et oves
tioni non favere, ego oenior episcopus sive Americas ad nociva pascua vel inter lupo· ducere posset;
Britannicae, sive foederatorum Statuum, a veritate, 9
* credimus quia, cum mysticum ecclesiae aedificium
a magnae regionis honora, neenon ab officii nostri usque ad consummationem saeculi permanendum sit,
sanctitate motu·, dictam assertionem, utpote nimis ipsius fundamentum eodem modo et tamdiu stare
generalem st coasequsnter ergs multos iniuetam debet; 3
* credimus quia, si Petrus ab errore non
contradicere compellor.
immanis eeeet, Isem Christus Salvator noster inf
1· Et primum ds Amarica Britannica boo dicen­ vanupt ei imposuisset munus confirmandi fratres suos ;
dum censeo. Oallo-Canadiensis quoad originem at 4
* credimus quia sine blaephemia asserendum non eat
educationem, per quadraginta duo· annorfa patria nec innuendum, Dei Filium unigenitum pro Petro
vixi, sdptem annis in missionibus Novi Brunswick ex­ Patrem suum aeternum frustra oravisse. Haec est
ceptis, * ibidem doctrinam in nostro schemate oon- fides nostra, in qua per totam provinciam Oregonen, signatam semper professus sum. Sic etiam àb initio sem vivimus et laetamur.
colonisation», omnes incolae Censdiensss crediderunt.
3· Si autem generaliter consideremus statum reli­
In hac enim regione, ubi viget sancte religio oatbolida gionis oathoiio·· in suprsdictis America· Snitis atasicut in apostoiicis temporibus, cum illustrissimo eo c tibus, haec exponenda esse videntur, scilii ; septem
reverendissimo venerabilis ecclesia· Quebsoensi· arohi- sunt ibidem ecclesiasticae provinciae, sexaginta epi­
epiacopo, qui, ei non abesset, idem testimonium attu­ scopi, 2500 sacerdotes, et quinque vel sex mille millia
lisset, cuncti episcopi dietriotuum dictorum Canada catholicorum. His positis, asserere audeo, antequam
orientalis, Canada occidentalis et Flumen rubram; quaedam obeerurfibaee definitioni haud faventes notas
usque ad longinquae maris JWici ripas, derue quo­ fuerint, unanimem fuisse paetorum et ovium fidem
que «t fideles, toto corde ananimiqu· vooe definitio- nlafive ad summi pontificia inerrantium. Etiam
nem de qua agitur expetunt et portaient. Hanc doc­ nunc, quamvis episcopi aliqui plus vel minus mutati
trinam in eosdem nuper recognitos tractus, currente videantur, testificor omnea, iisdem paucis exceptis,
decimo septimo saeculo, attulerant missioaarii ex antistites nostros et praesertim doctissimum veriteGalli· venientes, necnoa et primi coloni qooe religio·· tisque studiosissimum arohiepiscopum Spalding, cele­
Britannia transmiserat; et de die in diem hanc fidas berrimas eoelesise Baltimorenaia praesulem illustrissi­
dilectissima ib supra nominatis loris firmior evadit.' mum, omnsm cieram, omnes quoque laioos firmiter
Idam quoque, non obstantibus quibusdam diette, affir­ et aperte profiteri, Christum ipsum per os Petri ex
mandum «et quoad disposition·· oleri'st fiddium oathedea loqusntis, in perpetuum universum orbem
provinciae Halifaxiimeie, ad queat districtae iam me­ docere, etsuprema Romanorum pontificum iudicia
moratos Novi Brunswick psrtinet; nul!· est ibi alia «eso irreformabiliter tenenda. Ideo multo verius
•enteotia «t eimilibae voti· arenas «moventur.
.dicendum
’' . 2
___
., fere omnea catholicos provinciarum
«met,
* Qua· varo dioenda habeo circa foaderato· Ame· D__________
9
nostrarum,_____
ab Ai
-tlentiris littoribue «aqua ad noatrum
ricae status, specialiter «ponam de provincia mea ingen· Pacificam asaro, com phmeu «t submiarion·
Orogonenei, idsst, do sdoptionia meae patria dOeetie- ■tatuendam dafiaitioMm quam primam accepturo·.
. 4
* 1Wimputo mao ite veraciter «t ex toto corde
allato, haec aequantia addere mihi liceat!
*><^ntartritoiato as reveeeaMertae teadpsl
Hio «et modos qao invaluit-apud fideles nostros
iQa de infallibilitate
eodeeia· sententia; chriΟβΒ iMhBB ΦΜΝΑο IBNl 4MB
IsdBBBq
MMflfo
Vstteaae hâtante, babtee uso Mette tessiteMa «sana, rege etianas piaaqae mattae pueris suis saepe diotaxsrunt,
«atn st ssMsss pwsssrvster «em sHte ssaeM VsStesai tere·
papam principe· apoatoloram euoceeeoretn, Domini
nostri Iaso Christi vicarium «esa; hunc ducem eotdefsnus, steel st Msttau Aautteae s^taMsastes «tesa mmtrt
siae usque m finem sacrali pertoameotie, Deum ipsum
psetlfate prteaSm ot taMUteie et^tatasg qmtodtMat· Dsbss
ripromntara auper torrem; eidem a Christa lacu
devae rsgni «balorum datae fniase; episcopos omnee
a summo pontifice -mimos, inatitutiooem et iurisBmsm «s IV MH im
dictioosm ab aodam aocipsr·; fidatq pspas in nomine
KxesilsatiM teto.banMuae qirvas
Spiritus mneti loquentia deficere nequire; eupeema
t Vt· Msrtsslm Msasbst
••ebttpteeegm Qtegeaafedteano sites ^Orsgœdte. «tue mandare pro toto chrietianoram populo obliga■
' i
V
‘
,
?
/

ÎB *BtM |ΝΝΜΠΜΙ ÙBjfÎeite
*i
t
*
MÎMMi
▼i|B· 4MÉHB|
*
Wt Ü» ÜBMB» MMBÎftetV· CttMMNN
*
«μμμ· f^UU··· teaMBMM *M
lfl^a
n
4
ftvi
μηΙμ&μΑ
i—w— MM
ttteM·
*0
MfaUftfil·^ *d
*
··
«iOMUB D
*i
WMMMnMftf ·4βΛ
· ΝΙ
*
*
BN
ÇpjBTÎBM
demeanti aat Bt idam oarôrmatar in Mtt) invanta-

*

tit tee
*
* mIbmmmi UtMtenHi *lpo
pt
tHMi
ifio
pvbli"
βΐΐίΟΜΜ/ φΜΜΒ JNC ΒφΜΟΟφΟΗΜΐ fl
*t
4
***
B
*U
***
jqte
*0
>
***
p
*
tin
***** *
t i* tot
*
*Mi]>i
»
(k
**
t p
*
* ’**
'
Mm par paroohoram inatruriioam quae tractant da

(■a at henndiero tariw^par tot— novum eeatmra
been, p pale fcniaali neqam ad aaatιal· plage·, parroderatQtojiraptor, piariaua ad win pertinaatibm ratioeubw puatanaiaaia, divino toetimnain innixae,
gfortea* D*b <MHUpoto*tM i*towii**t *Β*ΐΝί**φ** **»
lutom eupiena, hate definitioni da Hnaaani pontifici·
infalîibiliteto, uti in quarto capitulo arhamatia ex­
primitur, aa»entii»vval»p.

k
vicarii Chriati praerogativi·. Hine venera tin, piatae
ORATIO
at confidentie quae erga eupevmufi paatoeam in oereverendi patria domini Mei»i BietM
nibm orbia oatholki regionibua manifoatantur; Kino
wohaepiaoopi Bbegmenew *.
illae multiplice» eteemoqmm quae ad padaa aim par
bpiacopoa at aliia modiq afferuntur.
Inter tot anna pramolaa doctrinae, eooailii, ao vir* Hocoe iua plenum quo Romenua pontifex g tuti» lauda praaxtantea, qui da quarto achetnatia oapite
β
•baqua errore iudioat, dootorea acdeema-agnoverunt, dicaarere, Romanique pontificia, aummi eccleaiao doc­
novemdaoiip eaecula tamquam ramper vigena at divi- tor» munero fungentia, inerrantiam omni argumen­
nitua fundatum praedicavarant, ipaique Petri euooee- torum vi defendere adgremi eunt, atque rem penitae,
aorae confidenter exercuerunt. Si autant non «aeri meo iudicio, confecerunt; haud mihi omnium porilegitimum, M» a divino Aandatore dooatitatum, ae­ remo loram «m exietiinarom, niai e re omnino eem
quaretur dootoree cgragio·, omnea annota», totamque duoerem'cordia mei adfectui erga Chriati vicarium, at
eocleeiam uaurpationem nullo modo iuatificatam apootolicam aedem aliquantulum inthdger·, eat» meo
perenniter approbaviaoe; quod certiaaime de «ponto officio facere, atque iuxta ipoiua capitia IV veri»
Chriati immaculata minime dicandum eat.
perpetuum ecdeeiae uaum pontificiae infallibilitati
Pmeeena etiam quaaationi· atataa oonriderandua tptimonium raddantam, «altam ex parta aliqua qua»
eat aient «upradictae doctrinae clara axpoaitio firma- uaque adhuc probata non fuit, dédaraie. que vindicatio, ita ut dicere non timeam : Couac iam
Quapropter apud Rhegintomem dioeoaaim ' mea»
iam indicata eat. Etenim maior pare populi obriatiani, aolioitudini creditam univenamqua accleaiam, quae in
maior pare moerdotum, maior quoque pan totiu» orbi· Brutiia aat, raiueque, excepti» tantum paucimim»
•piaooporum, aupramo pactore malt» modie abnuant·, dioeoaribua, autropolitant» habetur Rbeginenria
aie toto corde confitentur votiaqw haud ignoti· palam •rehiepiacopoa, iBam viguiaae atque vigere doctrinam
dictitant. Unde, ei erronea emet «entaatia quam caput ' emero, quae Romance pontifice» in rebu» fidei et mo­
ri membra concorditer «uatinent, promimioom divina· C rum proponendi» errare non poem merito affirmat er
inanm eoaeiment, ri portae inferi advenu» errimiam docet. Sed Brutiorum eccleaiae non aecua ac caetarotandem praevaluiment Abait! Nonne dictum ari? rum Italiae eodmiaram fide» de pontificum infalliVerba mea aoa praeforibemt
hilitate ita apud omnm in comperto mt. omnemque
* Plurimi oratore» in hac «cocta aula ditarunt, dwputaticnia aleam evadit, ut tompoa ao verba fraetra
6
per definitionem de qua diqmritur, actam catholico­ inauntotet, qui rem ipm loce clariorem adhuc declarer·
rum erga Chriati vicarium frigadectam ri fenea eniteretur. Eminentimimi et reverandiaaimi petrae, ia
panitua extinctum fore. Tai» appnhmwio, ut mihi dioaomibua proemrtim meridiani» Itali·· doctrinam
apparet, nullo nititur fundamento. Cenaao utique da pontificia infallibilitate fidele» cum lacto ipeo, ut
quod ai exoptata aolutio praetermitteretur, aanr ri ito dicam, at ab unguiculi· hauriunt, ut revarandiereverentia, qua· beatimimo patri tamquam tributum •imua Tanetnia epieeopue diaerte atque luculantor
a pii» filii· offerantur; aadeta forritaa noa nma- oetandebat. Quod nullo pacto, ut aliqui autumant,
neraot Si autem infallibilitaa univwmli» doctor» praeiudioiia tribuendum rot; eed a fide illa omnino
definitive affirmetur et deelarriur, tuae revera pmtor rapatendum, quam principe· apoatolorum Patrua «
agnorum ri ovium, nova gloria oonmatue vaoaeabilior Pculua maiocaa noatro» docuerunt. Indubia «iquidean
•morequa dignior, ante oculea vere credentium ia monumenta evincunt, Petrum ooclmiam Neapolita­
nam aliaequa ex nortrie funda·»; Paulum voro oofuturum apparebit.
Dictum mt ineuper, ramdem definitionem tur- oimiam Rhagineewem, ex qua evangriii lux in propin­
batioom ia toto terrarum orba producturam man Hie qua· emanavit regione·, inatituiaae certo cartiua eri;
diatinguandum videtor; producet certo odiari epecra- ia mon· oatbadial» aedmiw fronte verba Actuum apo*
tioM
*jrad tincte· tiodt·
·
*
inûnicot» *
t Imo non etoloram, qma^aali itinera referunt, magnae oooaigmirandum, oum 'plenior principii anotoritatia affir­ nantar littaria: Cfrnmwemrafa» deaenemw Rapenm. ’
matio oonailiie eorum non faveat. Producet etiam
Quod ei nobia omnibue pergratam quidem fecit
murmura, moeatitudinem, aegrum otopomm .apud ali­ revotondimimuo apiaooptae Chatrimaria, qui Oalliaram
quo·, qui aomaa catholicum retinento», attamen opi- aedeaiw honoram vindicavit, pontifiaiaaqw infallinionibee quibuadam mundum regantibua anideeu bilitati» boato· non gallicane·, «ad potio· aatigailideaiderant Sed cum boae par aaaoula vicena doctrina oanoe appellari dabar· lucuiantoroateodit ; ai hoc idem
verita» eit · Deo ravetata, eotemni» aim paoclamatio, alii itarem attingar· e le exiatimarunt, alii autam
ab hao canota eynodo facta, inter oennm qui nomina Hungariae, Hiapaniaa, Hibernia·, Anglia·, Dalma­
ctaietiano ferventer gaudent, undique at in perpetuum tia·, Armenia·, utrimque Amarica·, raliquaramqw
maximam confovebit leatifiant
orbi· «edeaiaram da pontificia infallibilitate trediId mitem affirmare pomum pro Canadien» re­
> Oeatto habeat» ab uehtapieeup· Bhegtaead eaaer a··
gion·, eicut iam eignifieavi, pro vaatimùna foedero·

ia

■ Mana, xxrr, ■,

|et ÏT
Beeeato ptotitai tetaMMUtate, qal «a» |»|»>at1
venito reBaaeiavartt, ea» rearitttt ravenWMa· taato· ea«critoto «anaM Vitiml —
emawta

Mta

__

.

WM

■

.

HH CHMHUU·

. <

■ · ■
M··

otardtaNe na

twnhtt

NNnti

garmanioi· regionibus haMte asetahnatur, quaaqua

Ineunto ftipf· «aaoulo IX inter Caroli Ma^ri
capitula illud satat, quod inenrihitur ' „De
stituit.
w
Hanc autem doctrinam pontificiae inematiao hr
tollit: „In memoriam beati Patori apoatoli houotumm
vere, indubia evincunt argumenta
Etenim maculo VIII Bouifarius snnotiasimos an»
tistee, qui Germanicae eoclmia
*
parens iura meritoque nobis eaoardotalie mater aat dignitatis, eoae debeat
nuncupatur, quippe qni plurimis regionis illius po­ mqpisbu mrfaeiaehnar ntfiouM. Quare earvanda eet
*
puli
legatione apostolica insignitus evangelii lumen oum mansuetudine humilitas, ut licet vix ferendum
primus invexit, Romanorum pontificum infallibili- B ab illa aede imponatur iugum, feramus, et pia devo­
tatam procul dubio egnoaoehat, oum ad catholicam ear- tiona toleremus." Quae profecto verba tum infallivandam fidem ee pontificum subditum discipulum bilitati apoetolioae aedis favent, quae debet eme moprofitebatax, ita Zaohariam papam alloquene: in­ gietra eodttiatHeas ratiottu, tum mirum sane in motimis subnixe flagitamus precibus, ut sicut prasdecae- dum iis satisfacere videntur, qui conciliarem huius
eorum vestrorum pro auctoritate aancti Petri servi infallibilitatia definitionem tax' JerenAu» ûtata»
devoti et subdit
*
diecipuli fuimus, sio et vestrae pie­ appellant, atque onus quoddam constituere autiuAnt,
tatis servi et obedientea subditi sub iure canonico, quod ohristifidelm nequaquam pati poeaent Verba
fieri mereamur; optantes οαίλοΗοακ
ei uni­ siquidem, quae in medium attuli, noa suadent ferre,
tatem Bomanae eccleeiae servare, et quantoaoumqua piaque devotione tolerare, licet vix ferendum ab apo­
*
ssde imponatur iugum.
audientes vel discipulos in ista legatione mihi Deus stolic
Ast enim dogmatica de'Romani pontifici
*
iner­
donaverit, ad obedientiam apoetolioae sedis invitare ,
rantia definitio, iugum aut onus vix ferendum nullo
at inclinare non orneo. “
Huc etiam verba redeunt, quibus Bonifaoiua ad pacto appeltari poteet. Ut enim illud silentio prae­
Stephanum II scribens, deque rebus etiam ad fidem teream, qua oatholioi homines, ut fere omnes etiam
*
obsequio de­
pertinentibus egene, aiebat: „Si autem .minus perito adversarii Ion diffitentur, pleno menti
aut iniuste a me factum aliquid, vel dictum reperitar, creta Romanorum pontificum ubique suscipere «olent,
*
«ane est inauditum.
iudicio Romanae sedis prompta voluntate et humili­ fidei veritates onus appellar
C Quaeoumque enim fidei veritas, quamvis humana
*
tata me velle emendare spondeo."
Neque silentio praetereundum existimo, divum mentis captum exsuperet, eximia omnino dicenda,
Bonifarium tuam de Romani pontificis inerrantia habendaque eet Dei gratia, quae hominum menti
satis suparque protulisse sententiam, cum quod ad novam indit lucem, sublimemque doctrinam amequenplurimas res fidei ac disciplinae, quid Romana teneret dar^iroponit ; bino fit ut miserrimos iure meritoque
et doceret ecclesia, enixe aciaoitabatar, atque apoeto- popam illos existimemus, qui caelesti fidei munere
licae cedi
*
doctrina fideles episoopoaque Germaniae carent, errorisque tenebris obvolvuntur. Nonhe gra­
imbueret; quo factum eet, ut Gregorius II per epi­ tiam quantmaximam nobis Deus contulit, cum Trini­
tatis mysterium aliaque multa mentis nostrae4eptum
stolam a Bonifacio oompêMatua, hoe ei faceret respon­

sum: „In iisdem epistolis quaedam subnexuisti ca­
pitula, sciscitando qualiter taMot, uri doeest hoec
sancta aporioHoa Romana societal. Bene sutis, quia
beatus Petrus apostolus et apostolatus ot episcopatus
principium extitit, et consulenti tibi de statu ecclesiae,
non ex nobis^ quasi ex nobia, eed eius gratia, qui aperit
ce mutorum,' ot linguas infantium facit disertas^ qua­

penitus excedentia nobis revelavit, quae neque aliis,
neque ipei Hebraeorum populo revelaverit? Verum
«d id, quod mihi proposueram, redeo. Et gratiam
Dei quidem omnea uno ore appellavimus definitionem
dogmaticam de immaculato Deiparae conceptu ; quod
ei boo dogma, ob amorem, quo omnes in sanctissimam
Matrem nostram inflammamur, gratissimum omnibus
liter tenere debeamus apostolici vigoris doctrinam obtigit, aeque nobis gratum esse debet dogma, quod
dicimus ■ ■. Heeo ergo, frater oharissime, ex apoatp- supremi capitia eodesiae gloriam spectat, atque ex quo
licae sedis vigore scripta sufficiunt,"
D innumera ferme bona in .rem christianam derivare
' Gregorius autem Π1 ob eamdem penitas rem ip­ praevidemus.
Eodem saeculo IX episcopi, qui ex regno Lotharii
sum Bonifacium ita adhortabatur: „Iteque non de­
*
convenerunt, verUm fidei doc­
sinas, frater revarendiarimei dooMgp eo
*
soaotam in concilium Mete·»
*
*
novitate
a Romanis pon­
oaiholioam et apoetolwem Roaeoaae teris» frudsisonews, trinam ad srroosaa aroendq
at illuminentur rods· et viam salutis teneant, psr tificibus quaerendam affirmabant, atque Nicolaum I
"ita synodica epistola proaaqusbantur: „Apo
tolicjs
*
quam possint ad aeterna praemia pervenire."
At priusquam ad alia gradum faciam, illud obiter documenti· ot pontificalibus decreti· multipliciter in­
(animadvertere duco, divum Bonifacium nullam um­ formamur, nt veetri eauotiasimi apoetolatus apicem,
quam distinctionem agnovisse inter pootificsm ot principis apostolorum fide et nomina ocnaacratam,
sedem apoatolioam asu, uti aiunt, inter aedem et «dan­ quotis
*
annota eoclmia aliqua novitate pulsatur, humi­
tem. Et re quidem vera, quod ad auctoritatem attinet, liter adaamus, ibiqna vari consilii aalubarrima in­
nullum inter pontificate, aedamque apoatolicem inter­ stituta sincsriter hauriamus, ubi mitis magister
cedere discrimen ipm Bonifarii ad Zaohariam fatetur Christue et summum caput nostrum fundamentum
epistola, qua ipeius pontifici
*
veram doctrinam edi­ eotdsaiae posuit."
Quid quod patres concilii Triburieosis opus eam
scere cupit : ..Quapropter ei boo, Deo inspirante, vera­
citer impier
*
voluerit, consilium et praeceptum testons innuant, Romanorum pontifioum deoretis oppugnare

NM
»

QBânom ΗΑΜΠΠΗΙ M BOB KUtTN ΟΙ ΒΒΠΠΤΗΑΤΙΟηΜ

. NM

kMNtiiNB· mUhmAÎM^ ΒΜΒΒφΒ MMI
In epieteie «ri·, fM piils|râtin «riUMi Iggl· BBrtNM Β^β MMpMfaMiï jBtaMMMlBl ΛββΜΒΒ
MHB : mOm· (BBBM MMÂWb 4MfiB· MqbB ttMttMÜ
*
•adraia, assat b saaste Patro apaatalnraaa prismip·,
Ma, poat «MMgriia... baiera· «ramAt» «pratato» • DbbÎm fiBotaiMMi obtiMÎt,
ββΙιμμΙΙβ
NB · « a BM MB <t ' BjpNlCÜOMBBI ΜβΒΝΒΒΒ MÛl BM^BM fBBdMNBtBS ΒΚΪΒΒΒΒΒΒ » Μ pNBMftMB Μ·^
praitfhaiB deerat» eerie nnrarria», neritieee et jtt> b chrietiarae Mai prafcaaraaa te fida, rsligim»
epfMgBMM» βέτ· bMMttQMi ■!· M^MBMtioii «t OB0Ù- csanique aaaitiawmia crafirmarat.
*·
boa rarae fidei oppugnantibus rsgulra."
Hue spaataat rasta qaibua, saraulo XIV «aVaran et ad sratmlnm XI me ocofsatim eearar·. ribnm provincial· Magdaburgsm» ab Albeat» Π
tan, dacuno praetermirao, cuit» apsrtiraima Me ia Magdeburgaeai aroiùepieoopo celebratum da Trinitate
re doomnanta ignorantiae tensbrae late quidam ob- deque fide catholic· ageaa fidenter affirmat : .Jiihil
fuaae nobia invidere videntur, ia concilia Oabnrianei , aliud eat nrertendnm, tenendum ral diqeodum, niai
«e Italian Garmaniaaqm epieoopis coacto irataaa firieee quod Romana eradit, tenet et docet etiam piiseime et
constat qrnodalsm disoeptetionem habitam inter regie prudentieuM BMtw MBtnuu
Hehrici IV advocatum at Romanae radia defensorem,
Doctrinam de Romani pontificia infallibilitate
atque hunc caeteris adprobantibus liiviras novimus: consignant, saeculo XV quae in dioeccaana synodo
„Fidem quippe violet, qui advenue illam agit, qua· Olomucanai a Wcneaalao patriarcha Antiocheno, eemater eat fidei, «t illi contumax invenitor, qui ram, deriaeque Otanoomaia commendatore de ecclesiae
nempe Romanam aedem, ounctia eoohuia praetulisse B Romanae primatu dieseruntur, ipeiusque immobilem.·
oognoecitur."
in fide firmitatem ad ecclesiam in eadem fide eoliSigefridue vero Moguntinua antiatea ad Alexan­ ■dandam aperte aut supponunt, aut adatrnunt: „Eodrum U scribens non modo de Petro haec habet: clesia Romana, quae eet mater et domina omnium
„8pecialiter ille magnue Petrus iuxta solidissimam ecclesiarum, quam inscrutabilia divinae providentiae
nominis sui firmitatem, et firmimimam fidei con­ altitudo in universis dispositionibus incommutabilem
fessionis suae soliditatem, eius (ecclesiae) et tantam voluit, totius orbis obtinent principatum."
auatentat fabricam, ad boo quidem electus a Domino
Eodem autem saeculo, concilium Salisburgeoae
nostro dicente: Super Aone petram aedificabo eccle­ provinciale sub Eberhardo archiepiaoopo doctrinam de
siam meam": sed etiam Petrum ex privilegio Roma­ Trinitate exponens, ait : „Nihil aliud ret credendum,
nam aedem exornasse colligit; „quo maiora eccle­ tenendum et docendum/ nisi quod Romana credit,
siae negotia (nempe, quae ad fidem spectant), et diffi­ tenet et docet ecclesia piiseime, senet iaeima et pru­
ciliore· causarum exitus ad ipsam relut ad caput dentissime mater nostra."
referantur, eiueque iudicio cuncta salubriter exami­
Tam alte autem pervaserat omnium Germanorum
nata in portum salutis dirigantur." At ipsius Sige- animos, saeculo XVI persuasio, ineluctabilia plane
fridi ad eumdem pontificem scribentis ' pulcherrima esse, quae per Romano· pontifices in fidei rebus san­
occurrit sententia, qua'concilii Moguntini statutorum cirentur, ut in Lutherum, errores disseminare in­
ab Alexandro confirmationem expostulans, incon­ cipientem, Maximilianus I imperator veram ex7
cussam Romanorum pontificum fidei firmitatem a C poscens doctrinam ad Leonem X, qui poterat et depePetro transfusam ita adserit: „Ad hoc namque opus bat de omnibus fidei quaestionibus iudicium ferre,
ea instituit et confirmat fides, quam beatum Petrum erranteaque compescere, atque ad saniorem mentem
caro et sanguis non docuit, sed Pater de Unigenita redigere, ita scriberet : ,. Accepimus non adeo multos
sno per Spiritum sanctum ei revelavit ; quae utique ante dies quendam fratrem August in ianum nonnullae
fides, sicut Dominus lesus pro eo rogavit, numquam conclusiones in materia indulgentiarum scholastico
deficiet ; sed per beatas successiones apoetolicorum more discutiendas disseminasse..
Verum cum
praesulum (id est successorum Petri) ad confirmandos suspectae assertiones et periculosa dogmata a nemine
fratres (id eet successores omnium apostolorum) usque melius, rectius et verius diiudioari queant, quam a
in finem proficiet."
beatitudine vestra, quae sola ut potest ita debet
Neo minus consonat concilium Quintilinebur- vanarum quaestionum, sophisticarum rationum, et
gense, quod canonem primum ita prosequitur: „Cum », verbosarum contentionum auctore· compescere eto."
ordines iuxta ordinem suum consedissent, prolata sunt
Quin Romanum pontificem in fide errare non
in medium decreta sanctorum patrum de primatu posse Lutherus ipse fatebatur, rei fateri simulabat,
sedis apostolica·, quod nulli umquam liceat eius cum Leonem X, de catholicae ecclesiae sensu testi­
iudicium rectractare et de eius^ iudicio iudicare." monium praeclarissimum praebens, sic adloqueretur :
Quod a totius synodi publica professione laudatum
..Quare beatissime pater, me prostratum pedibus tuae
est et confirmatum. Luculenta pariter sunt, quae sae­ beatitudinis offero cum omnibus quae sum et habeo.
culo XII synodus Tullensis dioeoesana habet de ad- D Vivifica, occide; voca, revoca; approba, improba, ut
struenda inconcussa ecclesiae fide ex petrae, nempe placuerit Vocem tuam, vocem Christi in te praecidentis
Petri eiueque successorum, firmitate: „Ut sol, inquit, agnoecam. Si mortem merui, mortem non recusabo."
et luna sancta refulget ecclesia, quae super petram
Ex luculentissimo hoc sensu traditional! factum
fundata haereticae pravitatis irritamenta respuit, nec esae reor, ut synodus Hildesiensis sub episcopo Valen­
recipit blandimenta."
tino asseveraverit : „Quod sancta catholica et epeetoHuc accedit synodi Hildeabeimenaie Π, saeculo lice Romanaqne credit, tenet et docet ecclesia, sanctis­
XIII sub Honorio III Mactae praedarum effatum, sima, piissime et prudentissime mater nostra, et nihil
quod, fidam Petri, ratione primatus, qui in successores aliud credendum ac docendum statuimus, et ordinatransfunditur, numquam deficere evincit : ,,Licet doc­ tfit» et praecipimus."
trinis variis et divertis hostes fidei lacerare studeant
Qua in re ingenti animi laetitia affiriniur, cum
Christi tunicam inconsutilem, tamen remanet in­ a Germaniae conciliis matrem prudentiseimam nun­
divisa; naMhortae inferi non possunt adydrsus fid
*
cupari saepe percipimus ecclesiam Romhnam, quam
ecclesiae ^tevalera, ipso Christo adtfatrem orante,' nonnulli tum in observationibus typo consignatis, tum
ut non deficiat fides Petri." Quare-perbelle etiam hac ‘etiam in aula imprudentiae accusare, nobia certe
in epistola Guidonis petris cardinalia, legati ad pro­ omnibus moerentibus atque admiratione correptis,
vinciam Magdeburgensem, quae concilii Magdebur- visi sunt.

<

10M

A.BMIOMB PUBUCUbB
*
R (XJIKHUMàTIOMN <nMU>UN

?

MH

...-i;------ —-——

m^L
Him «tiM(_>qrtioto' dioasasea· AngMtenpaaA oâNfal ΜβΑΐ
fidb··
* OÜKMM οβιχΗββΙί» «t epÎMopo JLttfWtano pMMàte •giteapo ite 1MB
mÔmÛobMi gMM wugvutai Jhft Ϊ1Η·> i* terit 4^
*
Dilûgei·
wbImim Kqommmî t—<κ^μμ·* in­
corruptam anuMiat: „Cum tote areatioais wwm «ttit, qwunqtaa saorcaaaata apoatalioa Bornana eeeieaia,
ratio atque Bedamptiouis Matra· fuadamantam ia omnium aootetiaram mater at magiatra, aolit na *
■usum· individüasqea Trinitati· reeta indnbitotaqae tuatur, oaanm qui chriatiaao nomina caneantur uno um
fida consistat, «t aBadamptore Maire lare Christo profiteri dabant.
**
Idaat autem Hungaria vare ad Carmania· aea
par sms apostolo· uns fidto catholica ia uadvsroura
orbern, onia· ptiptotil· Bomaaa· aadi «t türi Patri pertinent, iuvat tamen hio da aa aliqua dicare.
•postoli praerogativa iure tiibuitar, darivato ait, Neminéàh latet, paroalabram epiacoporum Hungarian (

•totuimua, atque omnibua prnahteg aaivarso oijuo at
populo noatrae dioeoasiamandamus, ut in rànrtn fide
catholica, quam divina domantia, at aaMtiaaimonua
hominum praadiqatiooe, aaoundum ppee&ctae terte
«adir purum et inoorrqptem traditionem maiora· noatri
ab initio aoosperuni, oonatantea, firmique permaneant,

eoavantum atotias aeverequa quatuor gallican·· prepoaitionaa damna··, ia ecqua uocMm naetrepolitanM
8trigonianai· •rchispsaoopnm diaitoo '. ,Jntar «aatem
autem, quae ao nobis corrigenda at eliminanda ob·
tulerunt, et morem pati non ponunt abaque evidenti
periculo animaram, non ultimum locum tenent qua­
tuor illa· propoaitionea, qua· dari gallicani nuper.
qamdem. credant, obmovent et dooSant"
Hinc etiam synodus Trevirenaia provincialia fidam Parisiis congregati nomino prodierant,.. Qua· qui­
Romanae socleai·· a Petro et Paulo traditam, oon- it dem propoaitiooea attribua christiania abaurda·, et
atgnterque aervatom eam unice veram et non aliam, plane detestabiles, cum per. Hungarian quoquo regni
mat i ma, qua praestat, vi perdocere non deainit : ,Jn provinciae a satanae miniaria dimeminata· tint...
oonfesao eat, laetantibus nimirum eodeaia·. patribua,
Noe omissa in pranene cure «aa confutandi, cum per­
et re ipm clamante, Chrieti apoatoloe Petram'ot Pau- petua sanctorum patrum traditione, oecumenicoram
lum sanctum Dei. evangalium in sanguine quoque ootxdlioram decretis, et aperti· ipaiua divini verbi
ipsorum signatum, Romanae eccleaiae reliqqiase, atque testimonii· satis exploaae et confutatae sint... praeia illius fidam eodeaia· omnes, ,quse ubique sute deoeeaorum nostrum vestigiis inhaerentes... Dei no­
fidele· in toto orbe terrarum religioae oonepiraaae... mine invocato et preehabito, ea meliori forma qua
IVsbtt proiude aliud credendum tenendam aut docen­ per temporia et loci difficultatem licuit, diligenti
dum «st, teri quorAmicto Romana fimet et docet examina «t deliberatione mature cdm venerabilibus
eoderia, omnium ooMentientium eceteemrnm moter et fratribus ooepiaoopia nostris, abbatibus, praepositis,
magùtro. Eum vero qui a fide cathofioae et Romanae capitulis, alii· compluribus theologiae profemoribua et
ecclesiae recedit, neoeaae «at · veritate οίξ· capite sacrorum canonum scientia praestantibus viris, prae­
deficere. “
‘
fatas quatuor propositione· configimus et proacribi- 1
Hinc jynodua Augustana, Maximiliani impera­ mus, et universis istius regni christifiddibus inter­
toris anno tertio sub Othone cardinali Augustano, dicimus ao prohibemus, ne eas legere vel, tenere, multo
decreta edens aynodalia, t» credere tantummodo ea, minus docere audeant, donec super eia pctxliarit if>quae Romana credit ecclesia, summopere aaevarebat : C fsllibile spoetolicae sedis oraculum, ad duam solam,
.,Igitur cum sancta Romana et apoatolica eodeaia, divino immutabili privilegio, spectat dtf controversiis
quae prima nos Germanos Christum et Christian imum fidei ludicare." Quid istis verbis pulchrius, clariueverum docuit ... communiter et aingulatim ita credi- que desiderari potest T
\__ -

mus, ita confitemur omne·, qui in hac synodo sumu
oongregati."
; m»
’· Hinc synodus dioeoreane ConaUmtiensis, sub
Março Sitico sanctae Romanae ecalesiae cardinali at
episcopo, non modo es repetit verba: ,JiihR proinde
aliud credendum, tenendum, aut dorendnm qusm
qpod sancte Rbmhna eodeaia omnium reliquarum
ecclesiarum mater et magiatre Credit, .teost at docet,
cum nécessitait «tm a veritate et capite deficere, qui a
. catholicae ët ^pmaq^te eodesiae fids reosdit
**
; verum
etiam sdiecit : ^ffistremmamnia at singula, quas in
Έβί: synodo a nobis dete^^Lda, decreta, atatute at
acta aunt, nobia declaranW reaarramua, iliaque ea

Quod si quis decreta synodalia dioecesis Augustae
oculis vel raptim usurpare velit, haec leget : „Catholioorum nullus ambigit, quin ea vere sancta et orth·doxa divinaqua fidei doctrina «it, quam «ancto JBpfnana
apostolis· scdeaia profitetJr? Nam huic dti tingularetn hanc praerogativam promisit ao praestitit is
qui solus promittere, aoh» precatore potuit, eodesiae
princeps, atque conditor Christus lesus Dominus
**
noster.
Synodus autem dioeceaana Oanabrugenais diajrte
docet : ■ „Unam, sanctam, catholicam et apostolicnm
Romanam eodesiam, unam aeterni regis amioam\

columbam, u^orsm, agni iprius sanguine acquisitam,
qua debemus reverentia «t obsdiantia auctoritati ao • «ancto Spiritu «t apoatoli· edoctam, colamnam et
iudicio sanctissimi domini papto^at aedi· apostolic··, D firmamentum veritatis, divo Petro eiuaque sucoeasoribus concreditam, in iis quae ad fidem moresque per­
«poeodanda, corrigenda, augenda, minuenda, appro­
banda, vel reiicienda subiieimus."
tinent, enare non pnaqs, ipsius sponsi et capitio
Consonant autem prima synodus diosoaaana Bus- ecclesiae DSEkini -noatri lasu Christi fidelis promissio,
coduoenais sub Metrio episcopo, synodus pëotincialis apostolorum «t omnium orthodoxorum patrum auetoriSalidburgsnsis, quae statuta synodalia qaqnia «t sin­ . tas, et oonaeoaio omnibua saeculi· ita confirmavit et
gula sanctas aedi apoatoliose gt ipsi ssnctiasimq domi­ adprobavit."
ne nostro, vel corrigenda, vel adprobanda aubiioiunt.
' Universal··! ooMtantemque Germaniae ecdeaiae
' SynoduAVirdunsnsis sub Henrico Lotharingi·· traditionem, saeculo XVIII, apprime refert pastoralis
epieoopo, ao synodus Biauntin·,' quius huso praeclaris­
loeepbi Clementis arohiapiapopi et electoris Coloniensima sqptentia est : „Ad ecclesiam Romanam referont ais epistola, quae ooostitutiooesn Clamentis PP. XI
Uragtetitus ito'obaequio proaequitur: „Noa 'quidam
ecclesiarum omnium praelati · causae, atqus contro­
versis· omnes doctrinae. Et merito quidem,.·. Certe oonstitutionemJllam ceu divinum Christi sponsae orabulum. Clementis XI voca prolatum, «a veneratione
in fundamento firmatur aedificium,
.
**
Sed saeculi XVII quae' extant, documenta, oolimus, qua, divinitue Petro suggretem de Christi
maioreto ecclesiae Germanicse de pontifici· inerrantia divinitate confessionem... 0» Domsm per Cleiiu»traditioni lucem adferre videntur. Etenim an verba. tsar X/ locnittm aaae wmrerae... agnoecit, profitehr

ΦΜ erofafa.;. Ipefa· Pstri canümfa >H· pr
'A
***
stat definitiooaa· OmaM
;
**
ab ffla nirofara «aafeesiooa, tanqunaa mars· aDsminn reddita, dàaaaartl
ré Petrum, Mragwt «aooaaaorw «rprosM, ewuu>f
a
*
emttt expert ré çabaa /tdri et· mefam risremenAs
aa«"
*
aæion
·
Quaa danum in aynodalibus eedmiaa Culmenais
coostitatioeibas Undantor, «xcipiaœue: , .Propterea
quasoumqne par aanataai Bomanam eretesiam matrem
nostram de Me catholica at eiua profaaâoM... ad
conservandum et augendum cultum divinum, ad in­
staurandam sanae doctrinae puritatem salubriter Me­
tuta et promulgata eunt, haec omnia praeeant synodus
in Domino congregata profitendo, non tam nova· lagee
condere, quam antiqua· pro expressis habere, ac de
exacutione earum totum clerum et populum obligaro
constitué."

rent. fa id enim mdasecaetar te ei dùsrrot : qeed
tu, nobis eia»sati notii as, eredi·, ae dores, nos «φ
dimre et docemus.. Neque ditatur qaod ee m epistola
laudatoria dicta sunt, ut alio in loco arohiepisoopre
Ramentis iunuoUt, ao proinde minus ad-veritatem

exacta diri debeant ; da re liquids· Mai significanda
agitor ; eum sutssn res Mai proferuntur, varba nmnquam ita laudativa adhiberi qusunt, quae veritatem
ulla ex parta excedaat.
Quas hucusque ex recisa ire Germaniae documentis
attuli, satis auperqus ipsius eocleaiae traditionem de­
clarant, numquam saseuloriim decursu nutante®»,
numquam labefactatam, Romanosque pontifices ex oathedia loquentas enare non posse in rebus fidei et
morum alta proclament.
Ex quo certe fit, ut illarum ecclesiarum fidele·
quam maxima docilitate, quin immo et gaudio aeque '
Quae cum aie «eae habeant, nemo profecto in ad­ ac reliqui totius orbis christiani excepturi sint dogma­
mirationem adducitur, cum saeculo hoc noetro XIX b ticam conciliarem definitionem de Romani pontificis
concilium provinciale Colonienee audiat asserere: infallibilitate, quam votis omnibus opto, quasque non
..Ipee (Romanue pontifex) eet omnium Christianorum solum opportuna atque utilis, ssd proreus nunc tem­
pater et doctor, cuius it^ fidei quaestionibus per ae poris necessaria facta eat. Hanc enim catholicorum
irreformabile eet iudicium." Atque patra
*
ooneilii bonum postulat, qui post tot fantasque disceptationes
provinciali» Ultraiecteneis, lioet iiaec ecclesiastica ea, qua par est, reverentia mentisque obsequio Ro­
provincia sicut et aliae multi· abhinc anni· ad Ger­ manorum pontificum decreta non profiterentur ; neo
maniam iam non pertineant, edicere: ,,(Romani pon­ episcopi ad proprias iterum redire dioeceses possent,
tifici·) iudicium in ii», quae ad fidem moresque quin Romani pontifici» auctoritatem, et suam pro­
priam, quite ab Hia noM immrérétur. »ed augetur,
«pectant, infallibile eme indubitantor retinemur."
Ac episcopos demum, qui ad concilium provinciale apud hominum opinionem imminutam perciperent, et
t olocense celebrandum adproperarunt, statuisse nosci­ potissimo· destituerentur medio, quo fideles, ne in
mus : ..Quemadmodum Petru» erat... doctrinae fidei­ varios abeant errores, continere poreent.
que magister irrefragabilis, pro quo ipee Dominus
Quare a vobis, eminentissimi ac reverendissimi
rogavit, ut non deficeret fides eius... pari modo patres, humillime enixeque quantum in me est ef­
flagito, ut ad fidei detrimentum avertendum. Deique
legitimi eius in cajbedrae Romana» culmine succes­
sores. .. depositum fidei summo et irrefragabili ora-, gloriam tuendam, quae in ecclesia» Romanique pon­
culo custodiunt... Unde (sequitur) propositiones cleri tificis gloria elucescit, ad salutem animarum procu­
gallieani anno millesimo sexcentesimo ootuagesimo C randam, conciliarem de Romani pontificis inerrantia
secundo editas, quas iam piae memoriae Georgius definitionem sancire velitis. Ut autem erroribus omnibnhiepiscopus Strigoniensi», ima eum caeteris Hun­
hinque cavillationibus effugium praecludatur, et om­
gariae" praesolibus eodem adhuc anno publice pror nis dubitjmdi 'ocus excludatur, ut in meis de ecclesiae
scripsit, itidem reiicimus. proscribimus, atque cunctae infallibilitate animadversionibus quoque innui, quaa
prox inviae huius fidelibus interdicimus, ne eas legere ad reverendissimam Depdtationem <te fide detpli, Ro­
vel tenero, multo minus docere abderent."
manum pontificem non modo quando ex cathedra ali­
Quin complures antistites Germaniae, qui nunc quid de fide tenendum decernit, vel uti haerasim
conciliari de pontificia inerrantia definitioni contra­ reficiendum damnat, quod raro omnino locum obtinet i
riam inegnt sententiam, cum quingentis prope epi- neque, uti patet ex/praxi, id fiet, quin summus pon­
j «copis ex toto terrarum orbe ad solemn ia saecularia tifex, saltem ad solemniorem rationem servandam,
martyrii principis apostolorum celebranda Romae con­ alios episcopos de sententia exposcat, uti in Con­
gregatis. his verbis, inter caetera, pontificiam infalli­ ceptione Deiparae virginis asserenda usuvemt ; red
bilitatem innuentibus, amantiasimum patrem noetrum
univereim quando dc rebus fidei et morum aliquid
et domirfbn» Pium IX sunt alloquuti. uti optime ecclesiae proponit, erraro non posse, sanctae synodi
animadvertebat reverendissimus archiepiscopus epi­ definitio dogmatica constitutione confirmet. Etenim
scopus Aux i manus: .Vibii itabit petitu et autiquiiu »i pontificum infallibilitatem tantummodo in dog­
ntr. quam gf quae la. ipse credit et doce», eot quoque matibus statuendis conciliaris definitio assereret, ex
crfdamu» et doceamur; quot reiicit errore», not item D tot tantisque, quae exortae sunt, quaestionibus, «c
rrtetfnMf" ■ ■ ■ et paucis interjectis periodis ad Syl­ magnis sane laboribus, quos circa, hano rem insumen­
labum innuente», inquiebant : .æstnim per os Pii dos existimavimus, ex mira hae animorum romumlocutum fuisse credentes, quae ad custodiendum de­ tione, quae universum fere terrarum orbem penq^flv»
positum a te dicta, ôonfirmata, prolata sunt', nos
quoque ditius, confirmamus, annuntiamus; unoque

oie atque apimq-reiicimus omnia, quae divinae fidei,
saluti, animar^ih. ipsi societati humanae adversa hi
ipse-reprotendalae reiicienda iudicaeti."
Haec ^utewSWba neminem, proferre possa. quin

pontificiam'agnosceret infallibilitatem, apertissimum
est ; ea autem verba huiusmodi sunt, ut episcoporum
consensum sive antecedentem, sive concomitantem i
sive consequentem, sive expressam, sive tacitum pror­
sus excludant. Cum enim non a simplicibus fidelibus,
sed ab episcopia ipsis proferantur
*
inania, ne dicam,
illusoris viderentur, si consensum ipsorum suppooe-

Ooacu. aauasi
.
*

raros UL

visa est, nullum fere perciperemus fructum, quem
tantopere optamus,' qtfique in eo consistit, m pont ificum infallibilitaa rite solideque statuatur. Impii si­
quidem homines pontificum et ipsius ecclesiae auctori­
tatem, nisi propria et vera dogmata respiciet, penitus
inficiantur atque contemptui vertere non dubitant.
Hoc enim pacto Romani pontificia non secus ac eccle­
siae cum pontifice ooniupctae infallibilitas ad ideqi
obiectum extendi pateret, quod certo non modo dog­
mata proponenda, et haereas· damnandas respicit, aed
res omnes fidei et inorum complectitur.
Et hic meminisse iuvat, quod optime habetur φ
capite IX schematis de ecclesia nobis propose·, ubi
W

4

■

-

■

<t

... .
WW

/

..

<- mmmmM—

---- —_______ --- -

μπΑιμίχ»

... ■>.··...<,

.

„

~| .

L ,J Ι|π... ...χ, , ,|. . ... J.... II.

'

MN

.------------- --■ '

d· eodeaiae tedbttftâitrito da lester Î MOhieetem A aXdpiMeVMiadHeriaMAiataVi' Uteanrid» «··· de hds
igitur tefaRibttiiatM —a y—n d—— Mte
** ............................ t>
lMMMMMtei4kylip —ate.^—·
*
tus fidei patat te^oataMAf et eitii eeetadietedi eHB- te teteeâto ai Mstefie—te» tel addted» videaeîtar·'
ci— puatalat; qdaûq·· peraeogatis— teÎWKWHtitfr, ,
* —». «Mite 4— —te·Mtetetf ·· —»
A

c
U
r

<
n

be

M

(f

ni
t;
a·
n«

M
id
di
.ni
Kex
ex
ntO-

«η
fi·
■iri:ub
at.
1·-

■V
>ed
>n
ibi

λ

que Chriati acoieoia piAat, —bâta — aanpiaHitate
uni—mu» Dei wrtani i sedatam, t—id «m «aad
li—rawtetaa aoa ait,— te—» «üaandi, atea «au
illud Ut» eoaaarvari, oerto m definitive ad aaadaadaa
proponi «t explioari, aat — «— hmni—,a^
falat MMnteia e—ittee oppaùùaaa valida •aaerff

tead—jatem, — ν—Α— tea·— te—a—pr
aig—ti, «aad H— teMftte—te patifMa
*
praanpna quadaaaawdo «atrteaaaaaa vïdeatar, «am
aoetro taa— adMaMda.it» aaaaaatteur, nt da eo aliqaid «apaa— adraiaad— te ipatea capitis IV —ta
ait—aria aatei vidaatar» Loquor do aai—mK, oou-

4ffewtiyw non pewit/'
Cui aut— doctrinae,'quiboaqua rarbiaot — IX
eiuedaoi acha—tia, PM*> reapoodat, qui aie at
habet : „8i «oit disant, anaUtiaa tefallibilitatora ad
«a tantum instringi, q— divte» —alatiora coutil—·
tur, Mc ad ali·· stiaaa vante— extendi, quae neons
aario requiruntur, ut iwelal—ia depositum integrum
custodiatur ; snaths— ait."
Quart formulam definitioni·, quae te achemate
exhibetur, rà reformandam existimo : Bine tm
odprotenle ooaciKo... ff—am poofi/ics«V -. atm
pro pie— potsdote dooeadi nm—p eedtai— qnaeetione» it fût et monte» auo tedino définit, per
Spirtta· «encH atrâtetetem ab errore tmauoMm teriiari. et kot erw definitiora, àve deereia per ee irrtfarmabilia, a «novit otet»tiara etc. ut in tchemate.
Illud etiam humillime, inttanterqUe expotco, ut
capiti IV canon adiungafur ; cum enito alia capita
canone roborentur, nonnullam capient fide— admira­
tionem. ex eo quod in hoc tantummodo quarto capito
canon deaideretur; quin immo alicui tel— inter­
pretationi oooacio forte praebetur, cum p—eertim non
deaint qui opinentur, oonatitutiooe· dogmaticae non
inducere obligationem, niai anelhematis poena erro—
oppœiti percellantur.
Canon autem air exprimi pœeet : Si qui· dixerit etc.

•tant! atqua uufcmi eedtatea aniraaatea traditioue
dna paatifiatea infallibilitati· praarègatii—. Aniaao
carte rnihi non — haiaa unir—al» eedasiaa traditiaeua documenta hic nu— vobaa propo—tfe. Hoc
lun parpluma arato— egregie oaram vote· prae-

$ÂterunL. Licoot tMtuBUMdo suiu trift odBOtBIO, <|VM
ooneidetotiou· digna te grariaaimi huius argumenti
diacaptationa area ertetra·.
1· luxta c—muoern probatamqua doctrinam, epiacopi non aol— «t iudtem te concilio oecumenioo
«dent, md «d illud praecipue convocantur ut authen­
ticum de «ce—iarum tuarum doctrina et traditions
testimonium perhibeant. lut ergo in unoquoque epi•topo eet confmt— aune non tantum de privata eiu»
opinione circa aliquam doctrinam eciecitandi. eed
maxime de eccteeiarum Miarum traditione palam ex­
hibenda et explicanda. Hoc aolum pacto oooatare om­
nibu· poterit-, utrum aliqua doctrina in revelationi·,
dapopito ita evidenter contineatur, ut nullum pro
eadem definienda dubium «uperait.
η Concilia provincialia, quae omnibua teniporibua
et in quibuelibet catholici orbia partibua habita eunt,
et p—eertim quae ultimi· teniporibua. in nonnulli
*
ecckteaaticia provinciia Boemiae, Boruaaiae. Hungariae, Angliae, Amerinae aeptentrion·!·· celebrata
fuerunt, conaiderari debent non tantum veluti teatiC monium fidei epiacoporuni qui huiuamodi concilii
*
' ·.
interfuerunt, ipaorumque decreta aignarunt : aed
ORATIO
praecipue veluti publica et aolemnia antiquae et con­
reverendi patrie doaeiai Alexandri f'rancki
stantia illorum populorum fidei declaratio. Alioquiti
artMepiecOpi Thaeahnieeneie *.
- intelligi difficillime poaaet qua ratione, pontificiae
Eminantiaaimi praeaidea, emineotiaeimi ac reveinfallibilitatie praerogativa tam explicite ac dilucide
rendiaumi pedrea.
in iiadem proclaidata, nulla non aolum proteatatio, aed
- Diacuaeione in caput quartum cOnetitutionia pri­ nec levia observatio in contrarium · fidelibus contra
mae de eocleaia iam te longum protracta, animua mihi •aaertam in iia conciliis 'doctrinam facta fuerit vel
fuerat loquendi veniae, aliorum p—eunto exemplo, hodie fiat, cum tanta sit propriam opinionem in vul­
renuntiare, na voa, emiuentiasimi ac reverendissimi gus manifestandi facilitas immo etiam licentia.
patrea, nimium iam defatigatos novo obrue—n aer* Inficteri -non possumus qdtadam patrum, doc­
3
mone. At me ad loquendum movit propteitum et torum, aliorumqup acnptorum testimonia poaae in
nonnullas quaeatiooes peuitius expendendi, et quae­ latiorem vel strictioreqi. sensum interpretari, prout u
dam exhibendi ad ipsum caput quartum emendations· praeclarissimo praesule hic fuit oliin adnotatum.
vel additamenta, meam demum qualetneutoque opinio- Mirum' enim esae non debet, quod contraria pontificia·!
nem sapienti vestrum iudicio aubiiciendi oiroa non- infallibilitati doctrina nondum evulgata, pat—, doc
nulla, quae ex hoc ambone minus accurate^meo saltem ' to—, 'aliique.antiqui aoripto— de infallibili Romani
iudicio, prolata sunt.
*
jD pontificis magiaterio non adeo accurate et certa, ui
Ad examen itaque propoaiti capitia qtiarti quod ite ■ dicam, adhibita formula diaaenierint, quemad­
attinet, quatuor circa infallibilitatis pontificiae prae­ modum et de aliis eodaaiae doctrinae articulis, errore
rogativam distingui poaaunt: 1* origo huius praero­ atrndum exorto, contigisse aatis cuique compertum est.
gativae; 2“ fini· ob quam Romano pontifici tributa Se
iioaat
*
*
animadvertar
Uiuve—lem.eoBleriae de pon­
fuit; 3
* obiectum ci— quod versatur; 4° ratio qua tificiae tefallibilitatis pqaerogativa traditionem non
unius val aiterius eorumdsan teetimonionun auctori­
-.... ’
C
> Ia te·» U, mi· U
* a. .
tati inniti; quae teman teatimoni
*
contrariam edo-'
• Rasa srstis hateta — eat eb eqiatalaaa q— He a4cuisae doctrinam numquam probari pôterit; aed ex
ipsa patrum, doctorum, *
liorumque'
o
riptorum
com­
Csxs s vsaasaMUarias asaai—ea.
muni loquendi ratione maxitoe deaumi, ac praecipue
Dspa H— rttaaai— vaga a ibs aha la — ri—Hi
ex generali oonctantique universalia eociestae sensu,
41 parian sait aa aaaafio st aa aaMve a taM β mbMw
quae in rebus fidei et morum id semper et ubique
Is parti il ter Ia stans : · partte evi
*
ptt ari— si tes 4sveluti irrefragabile habuit ac pleno obsequio recepit,
*
iMant
te· patrii svsss sack· il — Μ 41—··
.
*
Psrete baaeM 0 *tM
aeic
·»<· 4» H u
* «grilai· psr
quod a Romanis pontificibus singulari etiam iudicio
·!·,
*
··
io 4irsi, 4te» netoa— rl—ria a parian.
fuorpt definitum.
*
Ce
qsssts la patn aMenam la rteaa— 41 assiti.
De qua quidem re apiendidiesimum exhibent testi­
*o 4avstiaafaaa *4 aritakaaalM··· '
8
monium generalia concilia, de quibus te tei.iits quarto
frisi B. sntvs—vs 41 Waste.

nostri astariraih BMatia «M. Qnaa «atak Λ» ΐΜοφηΛ
Ffcri m· put·
,
*
«A **
*·'
«
·■
*·η^οη· Μβ··Η»
pMktifiM» MtMrtÎB
*MHtaBki ·*ά·Β^ί· taBieei vmmmmhb tMtMVMtf·
*··
*
coB^en·
* μΙμνμβ» wft
Μ
rangregstii, ia tiadtan déneûHs diata «aat. Usât for-, Bàaaaaraa gratifira· drarala, dratera· taatiaoaia.
■ah· preprh dista· hfallihilitatis poritifisiae «x- tbaolngocum niaaanra· eartàatha hic vobis axpsu*
piÎQgfc
MB MtaibMBt β M ^B0d B BM
*ÎM
iHUBNBOtti daaa. sarinssrtrainri aa revarsndisaimi patrea Uhad
prasrsgativ·· dsaagat·· agssovsrint, ita tamra aa·- •nuta dsolarabo bans fuis· daetrina· ab aanribra
dem iaMHbâitaaa· prassapponunt, «t verba «t te- Bommi pontifirib
*
eenotenftir tredHue, kœ ita>n
*
eatâoaaa ia id ab ipsis adhibits· valati totidam eiaa- argimaaTrt|m ab otanibaa raeaaais dactoribut siphaa
turn, hanc fchaa tbaaûa ab oaaibaa theologis propoai*
de
WtaBiiâitatB *M
fùtitio
<i
aoeipî m retineri bon
*
fidp abomnibus Meant.
tain an dalaaaaaa, bane dsaiqaa ftwa constantem at
Qaod M elariu· apparent sinit· quasso, sminan- autiquiaaiaaa· Omnium nostrarum seholaram instruc­
tisaimi ac revarendiaqnti patrat, ut «eatiaa coosidara- tion tes Quin immo illud siagnlaro obtigisse dforatioui sabüoiah, qua· ia gsrisrali anoilii Florentini dum aat, ax omaiben théologie» qunestiouibus hanc
congregation· a proviaoiali ordinat Praedicatorum farms unicam Mara de cuira origin·, fin·, obiacOo,
carae omnibus episcopis «nlsniniter dicta sont ad easreitio ta· uniformiter a' scholis ipsis disputatum
fusrit. Hac itaque Romanae ecdssiae duce traditione,
explkaoda aa union» dacreti varba, qua· ad Ro­
manum pontificem refaraatar. Enimvaro in asti· quid de origine, fin·, 'obiecto, at exercitio iufallibiheiusdem concilii ab Horath Iratiniaaao bibliothecae tatis pontificiae «nticndiui rit, pauci· comprehmVaticanae custoda primario adi·· anno 1638, legimus I I dam. Interim valuti corollarium eorum quae hactenra
ipeum theofogum ordinis Praedicatorem ratioMm con­ dicte eunt, proponendum arbitror ut ab initio for­
cilio reddentem da sensu verborum, quae dicebantur mulae definitioni· dicatur: Itaque tMwereaii et con­
de Romano pontifice; soiliost Omnium ebririiaswrttui stanti catMicae endettât traditioni. firmiter ietpatrem et doctors·' arietare, inquietat : „lpee pariter ( karrtedo
doctor, teilieet iramacuiatne fidei propter privilegittm
Do orijpnè itaque infallibilitati· pontificiae, Ro­
rMrttUH Petro.'' Quid clarius dici poterat; ut intelli- mana ecclesia temper tenjiit hanc aera directe et imme­
diata a Deo. Qua super re animadvertendum est in
geratur, petrae concilii Florentini verbum illud ad­
mittente· non tantum indirecta ration·, et quaai per ordine civili supreritam poteatatem ex Deo traxisse
illationem declarare infallibile Romani pontifici· originem, non item formam, quae quidsen, cum ab
hominum voluntate pendant, evenire facile potest, ut
magiaterium, aed varam proprieque diotam declara­
tionem de pontificia infallibilitate emitte··? Quid ex ipaa hominum deliberatione aliqua lex e tupremo
plura? Ipae theologi» explicant paulo post coram reipuldicae moderatore lata nullam vim habeat, nui
universis concilii patribus alia verba : et ipei M beato altario· acceaàarit val aaaentra vel sanctio. At iu
Petro paecendi tnrireraotem eedestam b Domino nostro ordine ecdesiastione' potestatis cum forma etiam
/eau Christat plenam potestatem traditam eeee, haec divinitus institute ao tradita fuerit,'ipsius divini in•ubdidit : ,.Ex epistola Agathonis papae «metat, quod atitutoria verbis e< sententiis attendendum est. Iam
paacere omnes oves uni Petto commissum sit, quod v«ro clara et aperta «unt testimonia quae satis super-.
sedes apostolica semper mansit immaculata in fide, C que innuunt, ecclesiae docenti» magisterio per assist no­
quod illa verba : ei no» deficiat fidee tua, iotelligun- tiam divinam, infailibilitatis praerogativam traditam
tur de Romano pontifice, quod sit immunis ab fuisse, rive illud pèr episcopo· in concilio cum capite
haeresi." Haec dicta sunt sedentibus orientis et occi­ conjunctos exerceatur, rive extra concilium per ipeuni
dentis episcopis in concilio Florentino, nemine Ora»· Romanum pontificem singulari iudicio absolvatur.
• eorum, qui tot fantasque difficultates super caetera^ Huiuamodi sunt notissima illa tssu Christi verba:
fare ef/o tvbieatm nm omnilnu dietnu tieqtie ad eo»·
proposuerant, contradicente, omnibusque decretum
unionis in explicato sensu libentissime signantibus. MimiMfionem Mendi1... Spirilla ParacMne dooehii
me omnem feritatem1 ; et ramus alia uni Petro dicte :
Post haec dici ne potest dubiam eete universalis
clesiae traditionem- circa lumc Romani pontifici· Ego rogavi pro te at no» deficiat fidet tua1 ; et ite­
rum : Paece agnoe, paece ovee ·. Origo itaque inpraerogativam?
Atque hic liceat mihi, qui Romae natus sum, ao fallibilitatia pontificiae directe et immediate a Deo
Romae studiorum meorum curriculum explevi, Roma- derivatur.
Tria ex his sequuntur cosollaria. 1° Si iufallibilinam ecclesiam in qua, omnibus consentientibus, imma­
culatum semper fidei depositum fuit servatum, et ad tatia praerogativa immediate et directe a Deo est ;
quam, teste Ironaeo, propter potiorem principalitatem •aaisteotia divina eet unica ratio sufficion· pontificiae
neoease est omnes convenire ecclesia·, Romanam, in-t inemntiac.
\
' A’orollariuni 2. Si infallihilita· directe a Deo
quam ecclesiam eiusque de Romanorum pontificum
inerrantia traditionem palam vindibare. Fateor equi­ est, ipsiuaque assistentia eet sola ratio sufficien· iner­
dem, eminentiasimi ac reverendissimi patres, mv rantia· pontificiae; sequitur huiusinodi inerrantiam
maxima admiratione aliquot ante dies audivisse unum . ab aliorum assensu pendere non posse: alioquin iste
ex reverendissimis episcopis hic declarare mm dubi- assensus esset veluti ratio suffictans eiusdem inerrantantam, Romanam ecclesiam semper credidisse Roma­ tiae. Prbpositio ergo quae dicit, Romani pontificia
nos pontifices in rebus fidei et morum definiendis iudicium in rebus fidei et morum non esse irreforma­
errare posse. Et qussnam sunt documenta, quasnam bile niri scoesserit episcoporum consensu·, ordinem a
facte, quaenam diota quae testari de hae contraria Deo praestitutum 'non solum subvertit, sed, meo'
tradition· aliqua ratione possint? E contra, srainen- iudicio, huic alteri asquivalst propositioni: episcopi
tissuni ao revsrsodririmi patres, illud aperte ac tolem- riva in concilio coniuncti riva per aoohsiam dispersi
niter cor·· vabis seraro, quin ullus umquam me iure infallibiles sunt etiam separati a Romano pontifice,
Enimvero vel dissensus episcoporum est in tacto possi­
possit erroris fseti redarguere, Romanam eocleriam
semper at constanter a primis ecclesiae· temporibus bilis vel non. Si non est poeribilis, iam non iritelligiprofrasam fuis· doctrinam da inthlli|>ilitqte Romani
pontificis. Uc testimonia sa Scripturarum quae fiodib
• MsMh. xxvm, SO.
• Itea. XVI, ia
in huius prasrtgativae confirmatrimam afferuntur,
» Lsc. xxn, n.
Msnpar eodem sensu fuisM interpretata.
« Isaa. XX, 1X-1T
•7·

10·»

MUl'

' ■ M «dem Mt dnstriM «nUih· fMMaifa

*
4.

ac dicaro epmoponm iudicium amo definitivum,
■presque «mteadirentas Romano pontifici neu errare,
errasse vero Btmtaanm poatifimm; idaoqM in­
fallibiles eaae «piaoopoa licet mparnti a Bnenann
pontifice. Niai argo in hunc errorem qui aperta
eat bMTMM incidm wtlhniw,
Mt ooMlndm
huiusmodi dissensum impassibilem «ree: quae quidem
ΜΟΙββΪΜ doCtrÎAA Mtq OUŒ îpM pelui fldOGMt p®C
divina· verbi Dm promiaetoM· fieri, ot firma < indefectibilia ait unio inter caput «t membra^ Nos quo­
que igitur admittimus nenemitatem ooanJw eccle­

ο

η

*
ι·
» .
a
so '

P» .
η'
β,
ί-

tifieiatannferei. Quossodo nutem terminarentur, ei
iodiarêm
pontificio «eat requit retinue redbr■tabàluf
Reawus' ipee uaiverealia eoolasiae ms ederet,- ad
*
Mrraada
fiàri aaitatom udMUbilitafi· pcMrogativa» praecipua fuisse Romano pontifici tributam.
Quiaanm anim recognitus ab sedes» fuit index dsfiaitivua omnium controversiarum, nisi Rnrmnt» pon­
tifex, cuius fidei «t morum definitionibus plenum ab
omnibus fidelibus obsequium, amine redamanto,
siae, non quidem eo aeuau ut ipae nacaaaariua ait ad eemper praestitum fuit? Ipsa etiam resuentia uni­
hoc, ut Romani pontificia decreta sint imfonnar versalia, quae edocet coociliagsueralia absoluta neces­
bilis, sed eo sensu ut Christi promissiones de divina saria non eae, et de eorumdem opportunitate «dum
assistentia et de ecclesiae indefectibilitate plene ad- * eme iudicem Romanum pontificem, quid aliud praeimpleantur.
--------' niai
’ ' ------’—'
"
«opponit
magisterium
Bornant' pontifie» suffiCorollarium 3. Si assistentia divina est sola ratio CMm omnino «ma ad fidei unitatem servandam, omsufficiens infallibilitatia pontificiae, haec pendere non neaque quaestiones dirimendas?
potest ab usu mediorum, quae a Romano pontifice
Ex hia aequantia corollaria derivantur:
adhibentur, antequam ad catholicae dootrinae defini­
, 1· Praerogativa infallibilitatia pontificiae non eat
tionem procedat Sane Christi promissio usui medio­ gratia gratia data mere subiectiva, aed ad generale
rum alligata non fuit: ergo media non possunt umecdeafee bonum principaliter ordinata; proindeque
quam esae conditio pro adaeranda vel non adsecenda ecedem habere debet effectua ad unitatem fidei «er­
infallibilitatia praerogativa. Insuper si infallibilitas randam ac eccieaiae infallibile magisterium.
* Assensus fidelium Romani pontificia dogmati­
2
penderet ab usu mediorum, tantum valeret iudicium
quantum valent media ad illud efformandum ad­ cis definitionibus debet «eso plenus, intimus ac per­
hibita; atqui haec varia sunt pro circumstantiarum, fectus; nec sufficit obedieutia tantum externa neu
temporum et personarum varietate: ergo iudicia Ro­ silentium oboequioeum. Cum enim fides sit actus mere
mani pontificis nutarent eemper, nec umqaam de internus, et iste actus necessarius sit ad hoc ut unitas
ipsorum irreformabilitate constare posset. Haec autem fidei servetur; sequitur obsequiosum silentium aequi minime probent, Romano pontifici minime inreoe valere actui contrario definitionibus illius, qui ius
obligationem ea adhibendi media, quae ner teas ria ipsi habet unitatem fidei servandi, et consequenter non
videantur pro fidei definitione conficienda. Sed de C respondere fini, ob quem infallibile magisterium «·his sermo erit, cum de exercitio pontificiae infallibili­ desiae capiti tributum fuit : quod quidem hoc- in casu
tatis praerogativae sermo erit. ■
insufficiens foret ad unitatem fidei servandam. In­
Interim post ea. quae de origine huius praero­ super assensus iste mere externus ac suspensivus eccle­
gativae disseruimus, mihi videntur haec duo quoad siae ipsius naturae atque indoli repugnat : obligare
nostrum schema adnotanda esse: scilicet 1° ut apertis enim fideles ad actus suos conformandos fidei in­
verbis dicatur, Romanum pontificem re oMsateaiior
certae ac refonnabili, idem esset ac irrationabile fidei
dirutae ipri is penoaa beati Petri promissae, errare obsequium ab iisdem exigere, et quemdam veluti
non wue etc. ; 2° ut apertis verbis reprobetur faka tyrannidis actum erga ipsos exercere. Ex quo sequitur
falsum omnino, pontificem infallibilem esse pontifi­
illa doctrina, quae necessarium esse episcoporum con­
sensum edocet, ad hoc ut Romani pontificis decreta cem despotam, prout olim unus ex patribus ex hoc
irreformabilia dici possint et sint. Quae duo necee- ambone asseruit; e contra qui profitetur obsequium
internum veritati certae et auctoritati infallibili, non
sario et immediate ab sdserta divina Romani ponti­
subiacet despotisme, sed perfectissimam exercet liber­
ficis infallibilitatis praerogativae directa origine,
tatem; cum e contra qui obsequium exigit internum
veluti effectus a causa aperte dimanant.
veritati dubiae et refonnabili; ille despota iure merito­
Quod spectat ad finem, ob quem Christus, voluit
exsistentiam suam Petro promittere, nullpm certe du­ que dici potest.
bium esse potest hanc praerogativam ad universalis
* Si praerogativa infallibilitatis Romano pon3
ecclesiae bonum, eervandamque fidei unitatem fuisse D tifici divinitus data est ad fidei unitatem servandam,
divinitus ordinatam. Eadem quippe ratione, ob quam non sequitur ut-ipre infallibilis tunc solummodo sit
Petro primatus regiminis divinitus attributus fuit, cum exortas fidei controversias definitivo suo termi­
scilicet ad hoc ut, capite constituto schismatis tollere­ nat indicio, prout a rererendireimo episcopo hio dictum
est. Nam cum ratio sufficiet» infallibilitatis pontifi­
tur occasio, et supremum quoque infallibile concessum
est magisterium. Si enim ad ecclesiae indefectibili- ciae sit divina aasisteotia, ipsa infallibilitas pendere
tatem in tuto ponendam, necesre fuit, ut primatus non potest a natura «t gradu oontrovereine, quae ex
iurisdictionis Petro donaretur, eo magia necereariiur -iudicio mere humano pendet. Aliud ergo est quod,
Romanus pontifex de facto magisterio suo infallibili
fuit, ut et infallibile ipsimet donaretur magisterium ;
deficiente siquidem unitate fidei, ecdeaia ipaa defi­ utatur, cum controversiae «t errores exarti fuerint;
aliud est dicere, quod,qui infallibilitate gaudet vi amiciat necesse est. Atqui si Romanus pontifex enare
poteet, unitas fidei non servaretur : ergo ad servandam stentiae divinae, non sit infallibilis in omnibua et
unitatem, ecdreiamque ipsam incolumem reddendam singulis casibus, ubi de obiecto agatur ipsius infalli­
.necessarium fuit infallibile magiaterium Romano bilis magisterii proprio.· Huc accedit, quod si Roma­
pontifici tribuere. Haec ddeo data suat, ut si istius- nus pontifex errare posset in iis indiciis edendis, quae
modi infallibilitatis preerogatisa ex sacris Scripturis ab aliqua controversia originem tum habuerint, ipsenon tam aperte aliunde constaret, illatio infallibili- met errore suo gravissimam controversiae suppeditaret

i

I

—*
-a

............... ... ...... ............. ... .................................................................. ..,,■ ,»■»
*.,

<ΜΜΒ&βΒΜΐ ; rt^M ftt' b^Mîmi IBM ^MÉIÉ WB" Λ1*' torti
*

mi

■n^·.·,.»■...,,L, *■' ■ ■ ...À.S
μΛιιγμι

—

*—;

tpneqpfotMi

trniwwte·traÙMÉért dfràtâM ittftatm twM
M
*
àmahitwntôbfe.. ‘
Bt saaa>|uid' aat.dafmaaliqsnd dafiaire,- ai
*i
'
-M ^aierttaMMi
artantia· nveiatM>aia.diviaa· aattatioe dsdaratof
,
*
ta
«toriga.
QoMoamitaaint, aaniMfpartWMMÎaaw artator,- Exiotontia autam revelationi
*
quanam tatiea· emutare
•t in tMMtro .«taMte dta apacttq·
*
tata, Qui- potuit, aiai m· Scripturae «t tavasaali
*
«Ita»
*
investigando «t aanlvwidu ? Iam
ataM Dubbîàwb ΙμμμμΛ ia&UUriliCati· pMMogsbt- traditionem penita
vans P«tro dadisa» ia anivarsaiis aotdasiae bottom, ut , vero cum epiooopi in oacnntaioo ooMilionaagNgaaquaatadaodum par ptaitudiamn petattati
*
ia Ro­ tur, de tuorem snrUri
*nin»
traditione taiiaimta»
mano pontifice regimini» unitati oonsultum ait, ita cralitar perhibent, situmque eepar eanundem tradi­
et par ptaitadinsan magiaterii unitati fidei urvandae tionum fundamento iqdiciam «alitor pvotamt, quod
divinitas provideretur. Neo abi demet, aliquid addere licet definitivum noa sit, tamen dqfiaitivae eententiee
de ptao atque intimo mentis areenau, quo excipi a vimnx Romani pontificio sanctione et iudicio acquirit.
*
fidelibu
Romani pontificis decreta debent.
Cum vero epiecopi ad ooncilium vocari non poaaunt, .
De «tarife inMlibilitati
*
pontificiae illud tan- et Romanus pontifex eorum mutantia
*
per littera
*
extum animadverto, quod cum unum sit in ecclesia quirit, exams» ab episcopis ooniunctim cum Romano
supremum magisterium, una eademque .divinae emi- pontifice instituitur, non autem indicium, quod tamen
•tentiae promissio, nonnisi unum idemque eme poasit licet singulare sit, in episcoporum responsionibus ac
obtectum, circe quod infallibile huiusmodi magiste­ i sententia fundatur ; ideaque dici iure potest indicium
rium versatur, quaecumque tandem sit forma, qua .Romani pontifici» esse moraliter eorumdem epiaoppo·
*
idem exerceatur. Cum ®rgo huiusmodi supremum rum indicium.

(ΝΜμΒμΙ i* Mfliaii
*'MOtlMMaiMRMB

magisterium nunc per Romanum.pontificem una cum
Demum cum novus aliquis exurgit error, qui fidei
episcopi» in concilio congregati
,
*
nunc per singularp violareunitatem minatur; controvert!·· hinc inde cum
*
ipeiu
Romani pontificis indicium exerceatur, sequitur ' magna'atiiniaruiu pernicie excitantur, gravissima deunum idemque «se. in utroque casu obiectuni infalli- mum eccleeiae ex hac incerta rerum.conditione instant
.
*
bilitati
, discrimina; ex altera vero'perte nec.fecilè nec oppor­
Quemadmodum igitur. divo Thoma inquiente, in tune Ooflvocari concilium generale potest ad singulo
*
sententiis quae ad particularia facta pertinent, ut cum errores condemnando
*
; explorare episcoporum setitenagitur de poasessiohibus, de criminibus, vel de hujus­ ■ tias non semper facile fieri potest, aliquando etiam
modi iudiciis, possibile eet indicium ecclesiae errare vel ridiculum foret ob certum atque evidentem uni­
propter fUsos testee ; sic a pari dici non pote
*
Roma- verse) is ecclesiae sensum, prout contigit in condem­
jiu» pontifex infallibilis in factis pereonalibus, in natione errorum synodi Pistoriensis; hoc itaque in
opinionibus particularibus, caeterisque huiusmodi sen­ rasu Romanus pontifex 'examini subjiciens sacra
*
tentiis, quae licet maximam' sibi venerationem, pro Scripturas, ecclesiarum traditiones, patrum testimonia,
suprema ipsius auctoritate vindicent, attaineu defini­ quemadmodum et in concilio generali agitur, tradi­
tionem ex cathedra nullatenus constituunt.
tiones praesertilp consulen· Romanae ecclesiae, quaInsujier cum solius eccleeiae sit determinare, quis­ C rum ipse custos e»t. et quae eaedem .sunt ac traditione
*
nam sit ambitus vel obiectum suae infallibilitatis; oaeterarum ecclesiarum, quae cum ipea Romana eccle­
idcirco quoadusque id expressa ratione definitum non sia communione consociantur, suam prodit dogmati­
fuerit, satia erit in enunci&ndo ]x>ntificiae infalli­ cam definitionem, unitatem fidei confirmat, pacem *C
bilitatis oblecto iis uti verbis, quae obiectqm idem tranquillitatem fidelium conscientiae et Christian·»
nullatenus coarctent, sed unum idemque pipesuppo- reipublicae restituit. Iam verp dici ne potest hoc in
iiant. sive Romanus pontifex una cum episcopi^ in casu vere et realiter unum esse catholicae fidei testi­
roncilio congregatis res fidei vel morum definiat, sive monium'? Equidem non credo. Romani pontificis
id praestet singulari decreto extra concilium.
testimonium est expressio traditionis Romanae .eccle­
Reliquum est ut de ratione agam, qua Romanus siae, in qua semper inimaculatum.fidei depositum sér­
[Kintifex divinam hanc infallibilis iuagisterii praero­ iât um fuit, eodetnque tempore expressio est testi­
gativam exercet. Et primum dicitur Romanum pon­ moniorum omnium ecclesiarum atque omnium tnoratificum solum aliquando exercere huiusmodi magiste­ liter episcoporum, quotquot sutit per orbem dispersi ;
rium hoc sensu, quia scihoet solus habuit a Christo ita ut et episcopi ipsi moraliter testimonium perhibere
plenitudinem magisterii, solus sedet super Petri ca­ censendi sint, et moraliter Romani )x>ntifici
*
iudicio
thedram, solus signat decreta quae ad fidem et mores consociari.
Quemadmodum ergo de fide catholica est, Roma­
referuntur. Non dicitur autem solus, veluti si separa­
tus ab episcoporum sententia sit ; quin immo eum iis­ num pontificem infallibilem esse in suo singulari iudidem semper atque intime ooniunctus in suis defini­ D cio post exploratam explicite episcoporum per orbem
tionibus de fide edendi
*
dici debet.
dispersorum sententiam, quia coni unet i in examine
*
San
magisterium ecclesiae unum est, non multi­ sive in infallibilitate passiva, coniuncti etiam censen­
plex, aed triplici sub aspectu considerari potest, sci­ tur in iudicio, scilicet in infallibilitate activa; sic a
licet: 1· quando Romanus pontifex edocet una cum pari moralis haec coniunctio praedicto quoque in rasu
episcopis in concilio oecumenioo congregati
;
*
2· quan­ locum evidentissime habet ; atque hinc de fida catho­
do Romanus pontifex edocet singulari iudicio extra lica eme debet, Romanum pontificem etiam eo rasu
concilium post exploratam explicite epieooporum par infallibile exercere ecclesiae magisterium. Iure igitur
orbem dispersorum sententiam; 3
* quando Romanus ad rem Melchior Canus inquiebat : furet rorilafr in­
pontifex edocet singulari iudicio extra ooncilium fallibile magisterium a Christo Domino tributum
absque petit
*
expli^te episcoporum sententia. In fuiase. Ex hoc autem non sequitur, eo in casu Roma­
unoquoque horgm tnum casuum Romanus pontifex num pontificem indicium suum proruere veluti os, ut
. coniitnctu
*
cum episcopi
*
semper erit. In primo casu iuquiunt, ve) minister ecclesiae, quia iure suo proprio,
coniungitur paaterialiter com episcopi
*
tum in examine et pro supremo apostolici ministerii munere docet, ac
*
divina ipsi in beato Petro protum in iudicio ; in secundo casu ooniungitur materia­ solum ab assistenti
liter cum episcopi
*
in examine, moraliter in iudicio. misaa suam repetit infallibilitatem. non vero a mediis

•V

:.-™-

■

V -,

L lu , lw. ,<

( j

U

X SMBOSBB MRUQil M> <ΧΜκΜΑΧΙ<ηΜ MNMU£
*

low ’

— —-.·-.-^.-2™T- ■

quaeadhibat, préut in pria
*
Ιηί· μημ^μ put·
■■ dictum Mtl ■
Dsniqns qnodspaotat ad maii· a Bçmanti ponti­
fie· adhibsndn, iam dare a phsribusoratoribo· datam
fuit, ψΜΜ· qu£ BMcti
*
* Mîbibmmi ÿMrtifiiot edk
hibwxU, aBteÿmn»dMîatàoMMfifÛ«iaadMtpr<><

>
.

"gicdittnr. QjMMMisMduB <nûbb todMM if
** 4qmb
in coMÜio oongtggitt bob βΜφέί ÙHpiMtiâMoi *
Dao, ut immediato iadiaat qaaaaaua ait m Christi
revelata dootrina, alioquin ma ipri non immoraremur
adhuc tarn longius ■ in aba tantam quotations aval*
vetda
Btd <x&iu
*
em4m ùb «nauMUMUt mcnb
Scripturio, «kUbîm tndiiiottihM «te. ; né «t Romanum pootifiosm aodam ad^ibsre media oportet, ante­
quam ad definiendam catholicam writatom progradiaÇur. At quemadmodum nemo uaqaa amc interrogavit,
utrum generalia eoiwilia in adendia auia definitiooibua
omnibqs studuerint mediis quae ad id naoaaaaria Wnt,
1 sed eadem ptaesuppOnit; ita · pari eadem' firma et
. antecedens pemUMio haberi debet qtoed definitione·
• Romani pobtifioia; scilicet iQud certum mdubitatum-

que ab omdibua teneri debet, teundem divinam amistentiam, quae praecidet decisionibus. Romanorum
pontificum, praeudere etiam Usui mediorum ab ipeie.
adhibendorum, ipaumque Christum proapioere insimul
et finem et.media ad finem necessaria. Caeterum Romani pontifices huiusmodi infallibile
magisterium semper et ubique exercuerant, quin umqu^m ratiqnem redderent de mediis in eum finem ad­
hibitis, nec ulli»'umquam inter fidele·' neo ipea gene­

ralia concilia in dbgmatici· Romani pontificia decretis
perlegendis unquam cogitaverunt de exquirendi· mfr
diis ab ipsis Romanis pontificibus adhibitu.
Ex iis omnibus recte concluditur :. 1* Romanum.
]>ontifioem in sui· deliberationibus numquam ab epi­
scopis separatum dici posse, e contra episcopis eemper
et intime coniunctum ; 2
* Romanum plntifioem media <
opportuna semper adhibere, quemadmodum et ecclesia
ipsa inconcilio congregata adhibet ; sed liberum ipsum
ease quoad electionem horum mediorum, nec ipsius
infsllibilitatem a mediorum ipeorum usu et qualitate
ullo modo pendere.
Non inopportunum ergo fore arbitror, si de his
aliqua in schemate mentio fieret, prout iam ab alio
reverendissimo episcopo pronteitum fuerat, his'verbis :
Romam autem poniificeejfMit temporum et renem
conditio madebat, narae convocati» oecumenici» concitiis, nunc rogata eadetiae per orbem diepenae sen­
tentia, nunc per se ipsos, adbibitis quae Spiritu»
nanctu» mggerebat auxilii», ea tenenda definiverunt,
guae tocri» Scripturi» et apottoRci
*
traditûmibtu eau·’
’ eentanea, Deo adnaemte, cognoverant. Hae ratione
mihi· videtur occurri posse difficultatibus, quae hdo
super re a nonnullis prasstantissimis praesulibus pro-.
positae sunt.
1
Caeterum haec, omnia sapientiasimo vestro iudicio,
eminentissimi ac reverendissimi patra·, humillime
subiioio.
’

'

d.

ORATIO
reverendi patri» doniini Patriti» Dorrian epiecopi Danenti» et ComAremii *.
EminenUssimi praesides, eminentissimi ac reve­
rendissimi patras.

Cum huic disciarioni, ut in animo est omnium,
iam ferme satisfactum sit, non mqltum immorabor.

1 Netas ssasiu· ab sfisssp· Daasad ·* Ossassead at
Utastristenaa st reversatMamm stereterim· h tas ΑμμOaats <s tatblUbima» sanai psuUlsto traramiisaa, — XUte
etnieri».

■·

càaçHtiotw, hoo is tclMMto

·> ' UM

.. T
*

ββ·|ΐ·ρ qùtnàft

tamquamsupresundoqtar appt· Nam vi assiatantia· .
8pfritan Mattia eondftMXMB <Mkm* Maqpsr pBfaa ût
•gsMi nteraut ^qm adtsn cMnat ; M aâhü ahîsRiMB
poaaat oondpi, quant nos imponsre poasa conditionsa
Bpiritui sàncto, aut Chriato osteodore quomodo proaûaaianaan tuam esoure impleat
Assertum1 fuit ab arohispisoopo Halifaxisosi at
•ubstantialiter ab aliia revsnndiminaisepisMÿisWheelingenri, Fittsburgenri, quod da hao definitione «nui
*
ban· Mint istis apinopia, qui virant inter catholico· ;
■ed quando infrilibilitaspapas definietur, tunc prsjciss incipiant difficultates episcoporum, qui inter
prdtqatantea degunt. Non amentio: 1* enim insinuat
falsum, nempe Spiritum (anctum non futurum earn
auctorem definitioni·, nec auxilium in suo opere, temporeopportuno, papae praebiturum. In hoc aapit quid
protestanticum, et obiectio oritur ex quadam incredu­
litate de natura definitionum de fide. Sed habeo
aliam responsionem. Ego dego inter protestantes, in­
ter orangistas, asseclas typi infimi et infensissimi
hirihori et loannis Knox. qui tempore reformationis
transplantati fuerunt in possessiones et praedia, ex
quibus expulsi sunt catholici et missi iuxta proverbium
„ad infernum aut ad Connaught", patriam illustris­
simi et reverendissimi arohiepiecopi Tuamensis.
■ .Porro oppidum, inquodago, est metropolis provin­
ciae, et in re commerciali est metropsiis' Hiberniae.
Nam summa exportaram etsmporterum excedit supimam earumdem etiam itr Dublinio, et redditos an­
nualis in thesaurum Britannicum est sexagesima pars
non solum totius'rpgni, sed totius imperii. Pace reve­
rendissimi episcopi S. M. Con. sum eheu mihi ! epi­
scopus civitatis potentioris ; sed protestantes et cal­
vinistes ab Anglia nt Scotia in manibus suis habent
opes et divitiae ac fere ex omni' parte sunt conductores
operatorum et operatricum. Si itaque sit episcopus
vivens inter protestantes qui timere debeat hanc definitionem, ego sum iste episcopus. Sed non ; multo
magis timeo· malos catholicos scholae gallicanae, qui
corrumpunt et decipiunt simplices fideles. E contra
audenter desidero definitionetn. et ex multis haec eet
una ratio.
Quam maxima difficultas orta est ex no, quod
saepe saepius protestantes etiam doctissimi mihi dixe­
rant, quod vos ipri catholici non creditis infallibili­
tatem, quia inter vos non consentitis de situ seu
subiecto ip quo inhaeret : si doctrina esset vera, cognoeceretis ubi re»ideat- Nec sufficit responsio de parallel
autimas humanae et eiua situ in corpore'humano.
Obiectorss enim sunt, boet nomine protestantes, potius
matérialiste·, qui non credunt animam humanam esse
substantiam spiritual··!, sed quamdam substantiam
subtilem, magneticam rei electricam, quae temporis
decutsn fiat capax vitea et loquelae.. Alia responsio
igitur fit necessaria. Hinc potq quod omnia 'oontroverria cum non catbcdieie facilior, magis aatisfactoria
et conclusive evadat, ri definiretur infallibilitatem in
summo pontifice residere. Nec militat opinio episcopi
Pittaburgenris d» ista parte, .cum eius anteoassor ibat
in opinionem ipri totaliter oppositam. Credite mihi,
sunt inter protestantes multi candidi, at vdritatis
amatores, qui, ri verita· ipsis sino dolo et ambagibus
praesentaretur, sam gaudenter acceptarent Sadquamdiu inter noe ds hac re disputare permittitur, fidas
vera multis simplicibus st bene dispositis apparebit
nonnisi obnubilata seu incerta, et, ideo forsan atiam
falsa. Praeterea in hypotberi definitionis methodus
argumentandi cum protestantibu· non ex infallibsli-

s

t

1«··
Mb· MNLm

. ' OBhTtÜn^HAWJMd lR
*
(ΝφΜ'ΜΒ
feit

Π

Λββΐ· A βββί·

*
M

Phi· ·1ίφ

wM· erit ubsrior ià fructibus at magia dsoosa ' tram, sad «obis «t ili» pareo,
atque sungtat. 8io mihi expartum fait.
Rwarmuiierimao adirntator sub numere 83'dimt ·,
quod iafallibilitea numquam a parochia in Hibernia
prasdieata fuit. Nunc adsum qui feri; ut in confe­
rentia cieri totius diosoaseos oasnm in unum conve­

firautatibns patrum, da pagatia tyraanxa, «t ai ac ia
viridi, quid in aridof at diatom fait ab episcopo

opinion·, quam maxima ratio pro definitione. Quid
niebant imo dota; ut credere professi sunt, Syllabum enim assat «odasia ·> a talibus spiaoopas deponderat?
veritates infallibiliter verus docere ut preadioure. Vos,
patris ten«rabii es, indicate utrum purpuram fecimus: oedat phrasim de ,.supremi doctoris manare" utpote
at Judicium est neoamarium, quia salva unitate magia aarplicativa. Et rogo etiam, ut canon perstnnfidei, episcopi non possunt post hoc Vaticanum con­
nieodae, addatur in hae eonstitutiooe.
cilium propositiones contradictoria· suos gregas am­
plius docere in eodem regno.
Tamquam responsum ad arohiepiaoopos TuamenORATIO
sem, Halifaxienoem ut ad episcopos Whaalingeusam et
rroereads putris dossil» Josephs Jtktlfehuy
Pitteburgansem est Hbctum historicum, ut mihi vide­
epimofi AHar-Regaieasu'.
tur, maioris momenti quam mille testimonia. Probat B
Eminentissimi praesides. eminentissimi sc reve­
fidem Hiberniae in infallibilitate extitisse inter omnes
' per totum sagnum plusquam ducentis annis abhinc. rendissimi patras.
An Romamus pontifia. familial Ckritli (.rrrietioft
Non historiam sed factum tantummodo narrabo.
Anno 1663 sex propositiones a facultate Sor- princeps possit falli, atque m rebut fidei et moram
bonensi sancitae, quarum asperam historiam hic non errare, ab aliquo tantum tempore disputatur; primis
tango, in Hibernia a Petro Walsh ex ord. Mendican­ namque quatuordecim maculis pacifice, tranquille,
tium pervulgabantur. Ipae fuit ex schola lansenii et constanter et Concorditer, pia, ita dicendo, fide crede­
batur, quod papa, ecclesiae Dei caput et supremi»
commtauonarius fujt ex parte gubernii ad labefactan­
in ea pastor, doctor ac magister, do rebus fidei et
dam omni conatu inter Hiberno· austeritatem papae.
Vicem regis gérais tunc temporis fuit dix de Ormund. morum ex cathedra Petri docens, enare nequeat.
A temporibus consiliorum Coustantiensis et B·qui agnovit, spem omnis successus fore in creando
divisiones inter clerum. Nihil est quod non factum •ileensis inceperunt quidam docturas vindicare, quod
fuit ab homine inimico sd ziaania «eminanda super sola concilia oecumenica habeant donum inerrantia·,
fidem; sed primate tunc expulse, eius vicarius Patri­ ei ideo a papa ad haec appellari possit ; rerum veterw
tius Halt cd
tum
*
cleri ad Dubliniutn convocavit. Dii· scriptores sacrarum Scripturarum textibus innixi
10 iünii 166^bi fuerunt decem episcopi, septeni vi­ concorditer tradiderunt, uti antiquitatum trete» hocarii generales, decani superiores ordinum ». Domi­ diedum tradunt, infallibilitatis privilegium ab i|H<·
nici, leeuitarum. e. Francise·, a Augustini, Calcea- C Christo datum fuisse Petro apostolorum principi,
torum et Discalceatorum, et alii, ita ut tota Hibernia eiueque successoribus, ceu Christi in his terri» vicarii»,
ac KUprenu» ecclesiae 'pastoribus, doctoribu· atque
fuit moraliter praesens. Tunc Petrus Wahh per fas et
nefas, per vim, dolum, et mina» ad obtinendas signa­ magistris; ut adeo primi» illis quatuordecim saeculi·,
turas iu gratiam reinonstratioiiis. ut dicebatur, contra nemo umquam dubitaverit, inerrant iam propriam ease
auctoritatem papae conabatur: sed frustra. Tunc cathedrae Petri, talemque eese debere hanc cathedram
in perpetuum, ad auctoritatem magisterii divini
sperabatur, quod subscriberent saltem sex propositio­
nibus quid equivalent. Per quindecim dies continuata . iugiter conservandam, prout nec ecclesia capiti auo
fuit discussio, et civili gubernio Petrum Wahh straiue' iuncta in docendo umquam errare potent. Itaque'sae­
culo XV ent primum perturbata antiqua ecclesiae
auxiliante. · Sed nec vis nec dolus id efficere potuit.
Tres primae propositiones aliquibus, non omnibus catholicae hac in re pax. et invecta eet dissensio ilia,
patribus innocuae videbantur et a tribus fuerunt sub­ quae hinc inde plue minue agitata in dice magi· serpit.
scriptae, sed tres pôstremaè a nemine. Quarenam? er tristiseima minitatur comieclaria. Iam vero, si iuxta
id errem, quod pria», papae infallibiTres posteriores respiciebant, quarta depositionem Tertullianuni
"*
episcoporum, quinta concilium supra papam, et sexta ' litas debet eese vera. quia contrarius error est mullo .
papam non esse infaiybilem. Onines autem denegare recent ior. ■
Fluit hoc ipsum etiam ex natura societati» bene
haec privilegia renuerunt.
ordinatae, quali· certe eet ecclesia, ab ipso Christo
Nunc ab reverendissimis episcopis Halifaxiensi, et
Tuamensi etc., cuius praedecessor loannes de Burgo instituta. Nulla ret' societas ordinata absque princi­
*,
qui suprema potestate in ea pollet
non claudicans inter utramque partem, etc. quaeso, patu ; et princeps
a quo fonte hauserunt fidem in infallibilitate summi atque auctoritate, pollet certi omnibus subditae sibi
pontificis, cum nec via nec doli» eos inducere posset societatis dotibus- atque iuribus ; - immo pro suprema
illam respuere? Undenam, niai quia fuit veritas divi- D sua-pot«stat· gaudet etiam privilegiis ipsi societati non
nitus revelata «t.in omni Hibernia cotditer credita? Tompetentibu·, aine quibus publicum societati» bonum,
Hoc agnoscit ipse Petra» Walsh frustratus in suo atque rectu· in ea ordo promoveri, atque manuteneri
proposito, nam dicit tractatu iy p.57: ..Docentur nOt)uit. Si igitur magisterium, per Christum in «credere papam esae infallibilem." Hinc fallitur archi- clssia docente evectum, eet infallibile, infallibili· «nc
episcopus Tuamsusis et alii dicente·, quod per trecen­ debet etiam Romanua pontifex, princep· ac visibile
*
tos annos Hiberni nullam fidem de hac re tenuerunt. càput ecclesiae, et Cbriati vicaçiu·, qui qua aupremu·
Addam quod Christophora· Butler quoque affirmat, pastor, doctor ac magister, ewdesiae Christi magiste­
eumdem fidem de infallibilitate extitisse per totam’ rium potissimum ipae, ac «olua exercere debet ; idque
Hiberniam annis 150 abhinc.
Utrum obieotores suam thelogiam ex scriptoribus
gall^oanis hauserint, nescio : sed certum eat eorum teati- Mtto nmQU VatioMrf luctui ^μμΗμΜμμ ΙμΜβμΙμβ ·■
thsktaM 4μΜβμ» φΜβ tMtafa ΒΜφΜτΙβι mmImUmIm· ts-

*

' · ··· ·-·■

1071

. , ·ιι·.

VI

Λ. «ΒβΙΟΙΠβ HJBU0AR Μ OWM»AJK»1· «UOaUUB
— —■

tanto magis, oum mom, mo pubUoum eodaeiae bonum
promoveri, ne^ue rectu· in ee oqdo manutaneri pomit

. "

------------ r-:
*

1θΑ
------------

;
<pda piarum is tee ante iudioaatiur·
MottaMtiia in tantum ab inviesm
*
different, ut dura
alii super agitata none veritate parean·® in auia dioe­
cesibus tradition·® ademi dicunt, alii hoc ipsum in
suis dioeossibos obtinere Mgant,.quasri omnino debet :
quid nunof Lirinecsem . appallo Vincentium, iuxta
quem, dura huiusmodi diasensioMS exoriuntur, tunc
sd apostolicam divinae revelationis ao fidei tradi­
tionem cognoscendam sequens exurgit regula: Illa

Si enim ChristM propterea instituit ereissiam, ut
hacc dooeat semper varitatam, mu revelationem do
caeli» allatam, ot cooaervet fidai depositum tarn scriptum quam traditum, et voluit ut per hoc veritatiq
magisterium, fidele· sui ad aalubria ducantur sempsr
paacua, tntique reddantur ab omni faba doctrina atque
ab omni in rota· fidei ao morum errore, verbo, ut fi-,
del»· mi per hano ecclesiam docentem certo ip via at verita· catboiioq, projaa euKtatt antiquitas, eonsaluti» manuduoantur; et si Christus dictum hoc eefuio. et ttnivenilae. Tam vero intuitu doni iner­
magisterium erexit in coetu hominum fragilium, rantiae pontificiae, dissensionem ente quatuor saecula
videlicet epieooporum, qui pro natura eue semper enatam, universalis praecessit consensus ; ecclesia enim
erant, sunt et manebunt fragiles, errsbiles atque tam orientalis quam et occidentalis per prima qustuorfallibiles; necessario sequitur, quod idem Christus, decim saecula constanter, atque concorditer profite­
ad finem per se praefixum obtinendum, ut videlicet batur hanc cathedrae Petri praerogativam, ut adeo
credentium fides tuta sit ao secura, docentem eccle­ dici debeat, doctrinaul hanc sacris Scripturis atque
siam suam firmam ao tutam reddere debuerit, adeo traditioni innixam esae veritatem revolatam ac vero
ut haec in fide docenda errare nequeat; fecit autem catholicam.
Hinc est, quod in ipsis Gellii». post tristem pro­
hoc tum, dum ecclesiae suae docenti assistendam Spi­
ritus sancti dedit, et quidem in aeterna tempora, eam- positionum gallicanarum proclamationem, mox iterum
que taliter in fide docenda inerrabilem et infallibilem praevaluerit antiqua catholicorum consensio, prout ea
reddidit. Iam vero, si dooens ecclesia Dei propter apud caetera· nationes eodem anno vigebat ; perspi­
commune fidelium bonum divina tali assistentia mu­ ciebant enim ipsi mox, dissidente videlicet Galli, innita est, quanto magis muniendus erat, eamdem ob fallibilitqtem pontificiam esse legitimam, immo ne­
causam, supremus in ea doctor atque magister? Et cessariam sequelam principiorum, quae ab omnibus
si Dominus ita munivit b. Petrum, summum ecclesiae catholicis semper admittebantur, eamque esse de fide
suae principem, illiusque legitimos in eadem cathedra credendam, quia univereim docebant eam episcopi,
sedentes successores, quomodo possent hoc munimine una cum Romanis pontificibus, inde a primis ecclesiae
carere Romani pontifices, qui supremum exerunt in catholicae saeculis, tamquam doctrinam in Christi pro­
ecclesia magisterium, et hoc supremo apostolatus sui missis fundatam, ergo revelatam; et quam Romani
munere iugiter defungi coguntur? Quid fieret, pontifices facto etiam tenebant, quia hoc inerrantiae
quaeso, si Romanus pontifex, supremus hio ecclesiae donum sibi attribueiites, illud semper etiam et exer­
doctor, magister et pastor dicto hoc inerrantiae dono cebant, nemine utique contradicente, immo historia
non muniretur, postquam concilia oecumcnica con­ teste, huic auctoritati papali episcopi semper parebant,
vexari non semper possuut, ecclesia per orbem dis- ecclesia autem universa ei. tamquam normae ac regupersa autem non sine magno temporis dispendio, nec C lae, pari rum fidei obeequio se subierit, ea utique pia
«eiuper facile consuli poteet, quaestiones autem et cau­ cum fide: quod decreta Romanorum pontificum abs­
sae huiusmodi agitantur, quae moram haud patiuntur, que discrimine salutis aeternae violari nequeant.
Constans hic ecclesiae usus certe non aliter sumi
et a quarum solutione aeterna animarum salus depen­
det, quarum itaque solutio in multum tempus dilatari debet, quam constans assertio et declaratio infallibili
tatis pontificiae; et sic factum eet, ut infallibilitatem
nequit ?
Et hinc est, quod sancta catholica eccleaia, per papae unanimiter profiterentur episcopi Italiae, Ger­
prima quatuordecim saecula, siCut credidit veritatis maniae, Hispaniae, Portugalliae, Hungariae, Poloniae,
magisterium per Christum eccleeiae docenti traditum Dalmatiae, aliarumque terrarum; immo, ut eam, non
esse, ita credidit una docentem banc ecclesiam, prout obstantibus motibus in contrarium concitatis, etiam
et suptemum in ea magistrum, videlicet Romanum hodie quam plurimi profiteantur, utut propterea a
pontificem per eumdem Christum inerrantiae seu in- publica perfringantur sic dicta opinione, et a cavillan­
fallibilitatis dote munitum esse, quo sic tam ovee, - tibus mordeantur ephemeridibus ; super .quibus < aquam et agni ab ipso pascendi, ab omni, in rebus fidei viilatoribus attamen mitius certe iudicium feret is, qui
recogitaverit, quod mundus videat, audiat, immo
ac morum errore praemuniantur.
Credit hoc ipsum ecclesia Dei hodiedum; ideo, dietim legat hanc papae infallibilitatem recte ab illis
hodie iam potior eodesiae praesulum p»r» solemnem impugnari, quorum, ratione muneris sui ac suae digni­
dogmaticam veritatis huius definitionem urget, idque tati·, esset illam propugnare vel ad minus non opeo magis, quod error dictae veritati contrarius nuno D pugnare, Dolendum oerte, si in re tam gravis mo­
iam intensius serpit.
menti, ab inde audiantur ambiguitates atque dubia,
Verum, sicut haec infallibilitas Romani pontifici·, unde in re vere confirmari sperabamur.
si non est veritas aperte vel implicite revelata, de­
Ad probandam autem hanc veritatem, missis illis
finiri nequit instar veritatis dogmatics»·, etiamsi omnibus, quae hic ubertim repetita sunt, missis itaque
exinde uberrimi pro ecclesia Dei fructu· sperari pos­ sacrarum Scripturarum locis, traditione item univer­
ant, dogmata enim parare aut facere non licet, sed sali, atque testimoniis ecclesiarum tam per orbem
illa tradere oportet ; ita e contra, si constat veritatem dispersarum, quam et in conciliis collectarum, missa
hano sive-in sacris litteris, sive in traditione fundaril ‘continua prexi eodesiae, atque sedis pontificiae, ad
eaqùe ab eodesiae inimici· impugnatur ; tunc errori ostendendam solum continuam traditionem Hungart-'
grataanti1 finis tandem imponi debet, et impugnatam cam, monumenta quaedam Hungariae coram proferre
veritatem solemniter definire oportet, quamcumque conabor, e quibus patebit infallibilitatem papae in
tristia hinc <inde ad nos mittantur propterea auspicia; Husgaria semper admissam, immo pie creditam
ipsa namque aperta et violenta persecutione maius fuisse. Ita:
1* Anno 122-1 praesules Hungariae in synodo pro­
ecclesiae Christi malum inferret error dictae veritati
contrarius, si ipae, ad debilitandam fidem divino ma­ vinciali Colooensi congregati ita scribebant ad papam
gisterio debitam, pono quoque grassari permitteretur. Honorium III : „Ideo vocati estis ad plenitudinem

im

01AT10H» HAM8DÀ1 R KW ΛίΒΠΐΐΟΒ WWWRATIOiriM

potestatis, nt sa, quas ad aninanua adatan pertineat,.
aastoritate aedis apoutotisae corrigantur." Vsrba qui­
dam haeo indicant inrisdiotionem papaa, verum invol­
vunt ea illine etiam inerrantia» ; ei enim papa debet
corrigere ea[ a qaibae aeterna animaram salta depen­

et propter nudos (nafors) paatpna, nolit dividere dutstianam gregis unitatem, neque taceret inconsutilem
Chriati tunicam, seu vivam ecdeeiae Christi charitatesn. et insignem maternam pietatem ; propter im­
pietatem enim patrum, tfihil derogatur fidei veritati,
et praelatorum impuritas ecdeeiae dogmatibus nihil
scabiei affricat, etiamsi maxima illa sit atque notis­
sima; i$aa enim Christus securos nos hac in parte

det, tunc cupream haeo Romani pontificie potestas,
qua maior potestas in mundo neo datur, munita esae
debet divino inerrantia· dono, ne eeoua, dum aeterna
alienius value promoveri intenditur, errore commino, fecit, dicens: Quae dicunt facite, eed quae faciunt,
nolite facere, dicunt enim ea, quae Dei sunt, et dicunt
ei damnum inferatur aeternum.
2· Anpo 1309 in synodo Posonienar dioebanf pa­ ex Petri cathedra, quae bona «c vera sunt ; et hoc
tree : «Sedan apoetolioam, in qua Christus catholicae «se nobis debet satis !"
Sed dico, si Romano pontifici sub aeterna.'^alutis
' fidei fundamentum posuit, voluit ipee eme matrem
et magistram christianonqn" : seu cathedram Petri discrimine quivis nostrum, uvis et agnus, pastor et
ipee Chriatus erexit tamquam fundamentum eccleaiae fiddis obedire )enetur, neque possit salutem aeternam
suae, quam indefectibilem et inexpugnabilem eeee sperare is, qui vicario Christi loquenti refragatur, om­
voluit; feoitque hoc eum in finem, ut eocleeia sua nem omnino nostrum certum orne oportet de oo, quod
idem Christi vicarius riutnquam sit docturus tale quid,
«it perpetua magistra veritatis, per Deum ipsum reve­
latae, neque audiat quisquam ab ea quid aliud, quam quod contre fidem divinitus revelatam, moresqm' fidei
huic conformée esset : quod tamen aecus fieri nequit,
veritatem. 8ed quomodo fiet istud, nisi homines, qui­
bas ecdeeiae suae magisterium commisit, natura sua quam si irrefragabilis adsit certitudo, quod Roma­
utique fragiles et fallibilea, aeu episcopos et cumprimis nus pontifex, ex beati Petri cathedra docens, peculiari
papam, «piaooporum episcopum et magistrorum ma­ semper amistentiae divinae dono, ac privilegio muni­
gistrum ipee idem Chriatus dono inerrantiae muni­ tus doceat: et hanc fident sunt professi patw Striverit, uti hoc revera etiam factum esae ipsae sacrae gonienses ‘.
1· Anno 1682 (saeculo Xvul) clerus Hmrgariae
litterae contendunt ? Sed veniamus ad tempora refor­
Tymaviae, sub praesidio Oeorgii Srdepcaény regni
mationis.
3· Anno 1560 (saeculo XVI) in synodo,provin­ primatis collectus, pro suo in fera Christi aelo, quatuor
ciali Strigpniensi patree congregati dicebant : «Chri­ propositiones gallicam». ecdeeiae bono injuriosissi­
stus, ecclesiae per se fundatae primarium caput, suam mos, protinus ac illae proclamatae fuissent, proscrqiecclesiam, visibilem hunc fiddium suorum coetum, sit, prohibens eas legere, tenere, aut docere, iloneo '
infallibile super eis sedis apostolioae oraculum pro­
pascendam tradidit beato Petro, pi
no
*
suo vi­
cario ao primo Romano pontifici, illiusque eiic- dierit ; et addidit professionem sequentem ...Sanctam
Romanam ecclesiam, quae unica est, et sibi perpetuo
oeseorjbus,■ ut sic christianus hic coetus aeternam
salutem felicius et certius consequatur."
Sed i-onstans. errare non poase." Patres igitur tunc Tvrnaviae in Hungaria collecti, palam professi sunt veri­
quaero, eritne certa et secura salus aeterna illius,
quem imbecillis,, fragilis, erroribusque obnoxius tatem, de qua pro hie et nunc, isthic tam acriter
summus pontifex,,dubius doctor, titubans pastor, et disputatur.
Notandum, hie incurrit prima vice, synodaliter
vacillans magister manuduxerit? Ergo summus .ille
episcopus, qui in beati Petri cathedra sedet, et cui quasi expressa vox. iufallibilitas contra quam hinc
inde tam fortes se insinuant exceptiones. Ast, authen­
Dqpiinus universum gregem suum pascendum com­
misit, volens ut hic aetemarii salutem eo fdicius atque ticum ecclesiae Dei magisterium semper debetur
certius consequatur, in fide docenda omnino (iam hoc iure suo; ita sancivit olim vocem fria itas,
iuxta patrum Strigbniensium mentem) divino iner­ quamvis unitarii eam tamquam non hiblicWi neque
rantiae dono munitus esse debet. Durum certe esset latinam proscripserint; sancivit vocem fraMsabstasipsam consequentiam ex ipsa rei natura profluentem tratio, quamvis haeretici «am hodiedum reiiciant, tam­
negare vdle. Dicebant ilÇ porro: «Christus primum quam a Scripturis alienam atque barbaram ; ita sanRomanum pontificem, beatum Petrum, fecit
*
suum in civit. vocem infallibilifas, qua exprimeretu^divinum
illud inerrantiae donum, quo Dominus magisterium
his terris vicarium (vices suas gerentem)."
Sed quaero, fuiasetne congruum sapientiae divi- eccleaiae. suae docentis, et cumprimis supremum in ea
pastorem, doctorem ac magistram iugiter munit, ne
nae, vices Chriati in eodesia conferre homini
*
misero,
fragili, erroribusque obnoxio, quin eum divina sua secus, sive, ecclesia universa docens, sive Romana»
pontifex ex beati Petri cathedra instruens ac decernens,
assistentia muniret ita, ut in fide docenda errare ne­
queat ? Tamen Romanus pontifex, aine tali munimina in rebus fidei ac inorum umquam errare poasit ·.
5° Anno 1761 (saeculo XVIII) Manuel Olsarliky
sibi relictus, mundum erroribus contra veram fidem D
prolatis obfuere, et sic contra explicitam lesu Christi titularis episcopus, et vicarius apostolicus Munkacvoluntatem operari posset. In verbis itaqqe patrum siensis, dum exhortaretur populum Ssathmariensem
Strigonienaium implicite complectitur infallibility ad schisma relapsum, eumque ad sacram unionem cum
popae in fide docenda. Dicebant illi porro : «Obedire ecclesia Romana reassumendam hortaretur, in celebri
debemus pastoribus ecclesiae, donee hi Romanae ca­ hoc sermone suo caetera inter dicebat: «Oportet igi­
tholicae ecdeeiae, atque apostolioae adhaerere digno­ tur noa, tamquam membra caput, «equi Romanum
scuntur; sed' magia obedire tenemur conciliis uni­ pontificem et. sedem apoetolioam, atque ab hac debe­
versalibus, ceu antiquissimis maiorum traditionibus; mus petere, quid credere et quid sentite debeamus,
quia ipsius est tantum confutare,, redarguere et con­
sed maxime obedite nos 'oportet sandti ^etri succeesoribtM, Romanis praesulibus, lesu Christi vicariis, firmare";'et dico: si ego'Romanum pontificem et
pro quibus solia impetravit Dominus, ne fides illorum sedem apostolicem in-omnibus sequi debeo, et si ex
Christiana, ullo umquam tempore, sive in parvis sive ipsius Christi instituto abinde Sebeo quaerere, quid­
in magnis ecclesiae dogmatibus constituendis, aut nam «it mihi credendum et qualiter sentiendum, in
dedarandis destitui possit;'et ideo (addit synodus) aeternam assequi possim salutem; tunc idem ills R >ne praesumat ovis suum iudidare pastorem, a quo ipea
> VHs ΓΗ»te), Cme. Msysr, ta·. II. > 74-SS.
indicanda venit, neque ovis cathedram Petri deserat.
• TUs Ptetslÿ, Oree. Hangar, tarn. Π. S ate-«41.
Coston. eaaaaaL. tomus UL

F

1076

A. ‘SESSIONES PUBLICAE ET OONGA^OUPIUNEB GENERALES
•Vi

«>
/

-

,

.

*

....■>______

. iff·
____ —______

manu» pontifex in 'illo· «|<·1χ·ι ewe statu, ne idem in A Prttum «Mimae, te Semnteate CAriofo obtempasia
dotando errare ponit , win enim Domini nqetri Imu otaa; iteni\ Nonmt accteetes sasmtex, «a «meta sods
Christi tot
*
quanta 'intent io eludi facillime posset, isdat m arce inexpugnabili, omne rwitetM robur
quod ve) cogitare impium eet.
' .
tllCBtf» /ttHF orfÛMt Mtfrieoobàfey
ΜΜΜβΚΚν
6° Anno 1852 (saeculo XIX) dum episcopus λΰκτ (knb/mmsw
jbemdlMMi
Nitriensis nuam in festo Epiphaniae dimisisset en- at aowdom Romommi snelasiem, riesqur satem depri­
welicani, ita in «a loquebatur: „Di vinis promissioni- mant,'ac ei fieri poassf, prorsos exacted·»/. Haec
bua evictum eat, solidiwimam hanc veritatis petnun dixerunt epiaoopi ante ooto annos ; et quaero, vallatae
nulli» umquam adversitat ibus nullisque tribulationibus sacraanctam concilium istud Vaticanum, circa fun­
m ruinam impelli [mise." Iam vero, ai Romanus pon­ damentalis huius veritatis definitionem, nunc memo­
tifex in beati Petri eat luxit» sedens, in fide donanda ratis ecclesiae Dei inimicis complacere, et definitionem
errare puaaet, error tlx |er Christi vicarium commuât» ferre illoritm votis qonaonam ? Vix crediderim, immo
luuic veritati» petram fortius impelleret' in ruinam, pertinaciter negaverim.
quam luiuscuuique geiie.i» adversi tatas, tribulatione»
10» Artno 1867 (ergo ante triennium) ronvene‘ et |ien<reutio»e» aliae, -ub quibus ecclesia Dei, historia runt rursus Romae 500 et amplius epiaoopi catholici,
Irate, semper nova'xumepit incrementa, ut pote quae inter quos plures Hungariae preesulee actu vivent·,
iuxta ». Hilarium tuar diidf. iwi laeditur Ecclesia qui nobiscum in hac aula sedentes, testantes iudioant
Dei. vel Koinaito pout i fir»· in docenda fide errante, atque definiunt ; et hi patree omnm ac singuli professi
non erect terte eielexia hais· Dei solidissima veritati» I sunt, quod Petri cathedra eit orpanum verilatit, quod
|»Mr»! Ergo. ·
ipsi ante quusquestriam idhic collecti, eadau Jue
'° Eodem anno 1852 .ixxieiuque saeculo) episco­ fide, iisdrmqur sensibus ducti, dederiat beatissimi pa­
pia. grano-eatlioiieu» Eogaraxiensis in Tnuissylvania. trie miuieterio debitiua teetimmùum, qtnd sieut turee.
primani suam encyclicam mil ton» hd fideles curae suae ita aer hodie eit ipeit quidquam auiiquiue, quam ut
i rediln»,' sequentia dicebat.: ,,liniti sumus in una quae papa rredit ar doret. ipsi quoque credant et do
«ahifiia fide cum wde Humana, ubi ea viget fidei ceant., atque errore» quo» ille reiicit ipei quoque reii
~ ajMistolicee puritas, quam salicti» Petrus fundavit . dant Et quaero, possuntne talis dici absque rubore
atque fidei vinculo iuugimur. capiti, ac primae aedi vultu» ad eum. quem errori obnoxium esse constat?
a|swtblicas, »t suixvMairilni» ipsius beati Petri apoPorro dixere tum hi patras: „Te duce, unanimes inst illi, pro cuius fide, ut ea non deficiat, ipeo Salvator cedpmus in viis-Domini, te sequemur, tibi adlsboranoster intervenit". post haec autem provocabat fidele» himu». tecum pro Domino in omne discrimen fortu­
ΜΗ», ut ^violibili iununento in ipea Dei dotno depo­ namque parari decertabimus." Possuntne haec tuta
sito. pna sevum promitterent, ,.· hanc fidem catho- conscientia dici ab episcopis, quos Spiritu» sanctu»
- lieam. atque salvifiiam. (x‘r maiores »uois Roma alla­ posuit regere eoclesam Dei, ad eum, de cuiu» inertam, atque unionem aeternam cum sanata et apoetolie» rabilitate et flffallibilitate aliquid adhuc supereat du­
sede Humana, quam maiores sui uti veritati» colum­ bium? Dixere hi demum: ..Uno itaque: ore. atque
nam agnoverunt. imoncussa fide' servaturo», et sicut
animo reiicimus ea omnia, quae ceu 'divinae fidei, ani­
in «u vivere, ita in eu mori etiam velle.' Iam vero. < marum saluti, et societatis humanae bono adversa tu
qui credit beati Petri suixriwora» in fide docenda ob ipse reprobanda ac reiicienda iudiiwti. firmum enim
< 'hristi preces defioere et errare non posse, qui credit
menti nostrae est. altoque defixum, quod patre» Flo­
sedem Romanam esae perpetuae veritati» columnam,
rentini in decreto unionis unanime» definiverunt." Et
anne nqn credit, licet i Petri Patbcdram recte ad evitan- quaero, est ne hic sermo dignus labii» episcoporum,
doieerrore». serus omnino potwibile», divisu inerrantiae dum ad eum loquuntur, utut ecclesiae principem, d»
drain munitam esae debere? Vel dices fortaree: hor­ cuiu» infallibilitate necdum adest certa in loquentamen non obstante, beati Petri successores, in huius tibus convictio?
• tathedra sedente», in docenda fide errare pesse. Anne
Testatum fecerunt taliter praesule» ecclesiae ca­
ignorat, quod unii» tali errore interveniente, fidre tholicae in Hungaria concorditer, quod semper con­
' beati IVtri successor» defirerpt. et'beati Petri eathr^
venerint cum doctrina ecclesiae Romanae, ad quam
dre'evaderet for» errori» et: columna falsitatis?
iuxta Irenaeum omne» undique convenire oportet,
8Ώ Anno 1858 (eodem ergo saeculo) patres in com·, quod convenerint cum apoetolie» papae Pii IX dicti»,
prov. Strigonienei ixillecri (quotum quidam adhuc facti» atque litteris, qui annis novissimi» se vere supre­
vivimt) professi sunt, quod Petn cathedra sit magistro mum.ac infallibilem omnium Uhristi fidelium docveritatis et sanetitat is.quod sancita conciliorum nul­ torem ac magiatrtun esse, orbe plaudente catholico,
lam umquam obligandi vini habsant, -nisi ea oon- exhibuit ; quodve eiusdem sensus fuerint cum epi­
firmantis papae auctori tabi ac suffragio ooofirhteiscopis orbis catholici, hic Romae annis 1862 et 1867
tur, quod controversiae in rebus fidei ac morum Roma 1 simul Collectis; ut adeo dici revara possit, constantem
loquente semper finithe fuerint, quod tjub·
*
circa rea fuis· apud episcopo» Hungariae doctrinam ita pri­
fidei ac morum oborta, eemper Romani pontificis matu». quam etiam iufallibilitatie Romani pontifi­
sententia fuerintraublala, quod etian^ proscribant pro
cis: praeeulre vinim cathedrarum hungaricarum sacris
. positiones gallicans» eouaque etiam, dooec super ei» Scripturis, traditioni ac ecclesiae praxi innixi, essninfallibile sedi» afluatolicae oraculum prodierit, quod per ac iugiter utramque "profitebantur, immo docue­
sancta Romana ecclesia sibi tamper opnstana eit, neque runt veritatem, idque oonformiter menti conciliorum,
.
errare posait etc. ; et quaero : quis non videt hic aper
quae, teste papa Pio VII, Romanum pontificem ap­
f Jnuf infallibilitaris pontificias testimonium?
pellabant iam sacerdotem- eamdotum. iam patrem
/V
9· Anno 1862 (novissimo jgitur C^S^dbe) aderant patrum^ paetcfem paetarum, epùéopum epûçopormu,
Romae 300 ot ultra episcopi orbis catholici, cum qui- epwcopvm «mwraatem, ut adeo, dicanto eodem papa,
Jiu» praesules etiam regni Hungariae aderant, et hi. qui paeioree tfpeUaniur. tale» ssal, ei populoe reepi
gloriosissimae Jvodiedum regnanti summo pontifici. dat. eed. ei Homauoe pontifice» retpidat, ovium mm^papae Pio IX, ad Petri anltoa Deo opitulante iamiàni niti numero habeantur.^ pascendi videlicet etiam ab
àcoettenti, caetera inter hdOo dioebant : Tu et emreiar eo, qui in beati Petri cathedra, qua Christi vioarias
doctrinae nobie magieter, Ht et populi» lumen te-_ sedet.
rtefscieu α didua tapieniiapraeparatum, te laqueate
Sicut auteai iurisdictib ite etiam infallibilitea pa-

*
WH

OBATÀOMJÎ8 MABMNDAK M1' ÙOxS HABilAk uti iü^LAii.KiiMAuâà

J.

pM teatquu· «■ priante «t priaatpate cathedra» - l e» poatifioate» axi principatu» divina providentia et
Petri profluente» fau ha» Reanai poatifiri· dqtea, sapientia institutus existât."
Sicut ergo dicti patre» non timebant, concilia
' iure uc privilégié eltheimee habent erigin
*
non. tan
*
turn, eed sanetiaMate» etiam fia·· atque aalutaret 'grararalia cum papae infallibilitate componi haud
potae, neque verabantur, stabilita pontificia infalli­
effectus, ten fructue « divina institutione prae­
bilitate, episcopo» «o ipeo râaaare «s» vero» cirre fidem
stitero».
*
iudires; ita superfluum eat nobis etiam tale quid fo­
Nemo igitur dioat cum eoclmioe Det miraicrt,
vere animo, et similia volvere in cordibus nostri»!
quod dictorum privilegiorum origo eit romane quae
*
Hic sumus namque hodie etiam in concilio oecudam ambitio, vol aliquod praepotentiae desiderium,
*
aut quod illorum finis aet praadominium «eroere> in menico, et in eo sub papa! i praesidio considemus «x
restera» orbi» catholici episcopo», quot aeque Spiritu» testantes, docentes atque iudirante», liret sicut afiw
nanctu» posuit rugare ecrlemam Dei. Horum enim olim, plerwque nostrum hodie etiam persuasum sit.
Romanum pont ifirem in fide ex cathedra docentem
privilegiorum, tient principatu» in cathedra Petri
stabiliti, atque totiu» ecoleaiaaticaé constitutionis errare non pomo, immo eum, qua supremum in ec­
clesia Dei magistram omnino infallibilem este debere.
origo eat institutio divina, finit vero eet aalus pu
*
Mica, uuita» «t «net ita» Romanae catholicae atque Ex quo enim Romanus pontifex infallibilis aupreiun»
magister eat, non sequitur illum este solum ac unicum
apostMieae ecclraiae.
Hinc dura dicta iura date eunt a Chrieto beato in écrirai» Dei iudicem. sed vero sequitm;;
a) papam ease in ecclesia Dei iudicem supremum
Petro, et illius suceeasoribus, idem Christus dedit I
illi»-etiam officitim ac munir» dicti» iuribus nancte ac ac universalem, episcopo» autem reae iudicre parti­
tu lares sru partiales et papae subiecto»;
utiliter utendi, quibus proinde illi comrientioee uti
b> papam, ceu supremum ac universalem iudirrtn.
etiam tenentur, et quidem in aedificationem, neutiquam autem in destructionem ecclesiae. Quod ut certo «olum ac unicum, absque concursu etiam reliquorum
fiat, et ne ecclesiae principe» ab ipao Chrieto instituti episcoporum edere jiosee infallibilis nuar potratatti
actum.
(quorum hodie 258"· papa tenet b. Petri cathedram'
c) jKisae papam in partent iudicandi advocare alxat
id fide docenda quadantenus errare pomint, Deu», pro
infinita sua rapientia ac immense in genus humanum etiam eccleew pastores seu epitropos, sive intra sive
benignitate sicut ecclesiam suam docentrân, repit i uti
*
extra concilium, ‘uti hoc ipsum. Dro assistente atque
illam dirigente, facere etiam solet.
que i unctam, ita supremum etiam in ea pastorem, doctorem atque magistrum perpetua munivit Spiritu»
Fluunt haec omnia em ipea natura ecclesiae. quam
sancti assistentia, in qua sola et unire universum in
*
Christus ipse fundaverat, uti hoc ipsum testantur
fallibilitati» pontificiae praesidium residet. Quam sacrae litterae, constans traditio, patrum ac concilio- ,
provide sit hoc a divina providentia factum, patet ex
rum continua doctrina, ecclesiae praxis, radi» a pret oheo. quia tota quanta divini magisterii in ecclesia sua ree consuetudo, et contniuni» scholarum catholicarum
per Christum erecti auctoritas ab hac divina assisten­ bitent ia.
tia unice dependet : si enim magisterium ecclesia» in
Hi» praemissi», humillimum votum meum sequeufide docenda vacillare, aut unire saltem vice errare ; tibu» concludo. Etri ferendae cirre hanc veritatem
posset,‘omnis omnino fidei catholicae firmitas eo ipao definitioni sollicitudo aliqua nefore obstare videretur
exstingueretur, et ecclesia Dei contra positivam earn tamen quo ocyu» ferendam erae opinor.
Si enim auctor fidei et salutis nostrae, (’hnslre
Christi voluntatem. erasa ret erae columna ac firma­
mentum veritatis.
Dominus, opportunum duxit hanc veritatem revelare,
Hac» igitur fuit semper doctrina in Hungaria. et voluit ut ra credatur atque doceatur, ante omnia
tamquam sententia in sacris Scripturis et traditione, rem solemniter definire oportet.
atque in synodorum hungaricarum concordi assensu
Si doctrnrâ haec, tamquam venta» ante schisma
fundata; quare eam episcopi Hungarian, nemine un­ orientale atque occideqtale salutari cum fidelium oonquam contradicente, semper proférât sunt, praedica­ Mensione per universum orbem catholicum praedica­
verunt atque docuerunt, quin .timerent, per huius­
batur; suapte sequitur errorem ei contrarium rase par­
tum tristissimum, seu foetum dissensionum sequius
modi doctrinam sive apostolicum episcoporum munus.
honorem imminui debere, sive concilia generalia exortarum. Ergo dictam veritatem, ad hunc foetum
inutilia sr superflua reddenda esse. Non timebant ) perimendum, quo oevus rolemniter definw» oportet,
*w . uti vidimus, patres concilii provincialis StZigoha
ne secus malignus hic error m «lira, robustior evadat,
nieois ayno 1560 celebrati, ut pote qui, ipso concilio et in ecclesiae■ Dei perniciem solidetur.
Trdentino durante. Romanum jontifioem, dum is
Si Graeci ante Photiuui in hac veritate quaerebant
fidem a< murra ex Petri cathedra doceret, ab omni er­ «alutis suae anchbram. et spes suas in illa collutarore nninunem «c»i infallibilem supremum magistrum D verant, dictam veritatem m vu» definire oportet. dum
rare, palam ac publice professi sunt. Non timebant enim écrirai» l'bnsti soleniniter pronunriarerit «uhae», tribus abhinc anni», i idem episcopi Hungarian, premum ecciq^ïhe Dei pastorem, doctorem ar ma­
qui tpue cum 500 et amplius catholici» episcopis Ro­ gistrum. ob perpetuam Spiritu» sancti assistentiam.
mae pn«eM>nte« erant, nunc autem hic una nobiscum qua idem ex peculiari lesu
in fidele» sure
consultant, utpote quî illo tempore, postquam papam benignitate munitur, in fide ex b. Petri cathedra do­
rx cathedra doccntemSnerrebilem esse pronunttassent, cenda errare namquam posse, et quidem ideo, ne serre
intimum animi «ui solatium exprimebant super eo.
intentio (’hristi Domini, ecclesiam suam tamquam
quod ex proprio artu gloriosiwime regnanti» papae veritatis perpetuae magistram instituentis, salutari
PiilX/ore audiverint ^concilium uecumenicum per hoc fine «uo umquaA) defraudari po«iit>hMr inquam, t

einndein mox convocandum esse, dicentes: ..AnnUat
aut alia huiusmodi definitio, ingentem vim, robur
Ileus hui< tut> proposito, cuius ipae tibi mentem in­ immensum, et irrefragabilem addet auctoritatem di­
spirai it; ex hm- enim providentiae tuae opere denun vino illi magisterio, quod Christus ipse in sua ecclesia
exhO«ehuntm inupiat immensa beneficia, humanae erexit, rt ab onuubre
*Mib
aeten^ salutis discrimine
«q^ictari per jx»nt ifiratum Romanum asserta, patebit- audin voluit ; atque beati Petri cathedra» nimbus,
que «'iiiulis. quantum valeat ereleaia ex eo, quod ipea qui ei semper xntet. amplipri augebitur luce.
Mipni «olidissimam petram ait fundata, et quod in .vero diret quis quoi? vult; sed homn neture aua aie···

v*'-

107»

▲. aaeuOMM FUMU0A1 IT OQKttU»ATIO|qB enmaUB

MM

toritate regitor, auctoritati namque parera, hamanni i ·χ4
*
idtn·
Jsgo twMtt ses fcait
•t- sfcbi: ,JHt
*tar
βήρ. ww·, [«risito· «bi aliqito
ret. Licaat itaque dicare, quo maior, firmior at apian
*
didior exhibebitur divini in eeolbaln magisterii auc­ (jttBMtio, st iàMB dicttUtf
*!
**
imptlHt.
toritas, ao maior, ep certior, ergo etiam firmior evadet
. Fiant igitur haào «muta et quidam quo noyas ia
Deo coopérante fidae in eo, qui docentem Do
*
ec­ hoc moroaancto concilio Vaticano, quod Dao «danto
clesiam audierit. Et quia inooocuam huiuamodi divina hic asservatur, iu hac orbis basilica, divo Patre, apo­
auctoritas, qua .maior in mundo Me datur, in oculis stolorum principi. priino Christi vicario ae primo Bohominum simplici ac humili corde ambulantium atot mano pontifici dicato, in qua aioadam beati Patri
super omnia, immo super omnia dominatur et ope- cathedra, universi orbis magisterio pollens recidat, in
istur io eis, sperare liceat, quod recte ipimineM haec qua sedentes beati Petri socoeaeoree, iisdem ac ille
dogmatica definitio, per quam divini in eoeleaia dotibus instructi, hodie sicut olim, «ninant. Fiant
Christi magisterii auctoritas solemniter firmabitur, haec quo ocyus hic, ad eommune beatorum Petri et
plurimum sit valitura ad id, ut optata tandem fiat Pauli sepulchrum, in quo sancti eorum cinaras iaoent,
conversio animarum in tenebris sedentium, et iu et ad cuius limina saepius provoluti, eat euperque
umbra mortis adhuc semper viventium.
discere possumus: .Vos oportere ao
*
M oMo aliquo
Porro si episcoporum eat fidei depositum custo­ gloriari. quam ia cruce Domini nostri fan Chrieti,
dire, ai conciliorum est revelatas veritates catholicas, per quem nobi» mttndut crucifixu» eat, et eoe mundo/
dum haec negantur, defendere, eas praecise explicare,
.50.
et ad credendum proponere, errores autem ei oppositos B
reiicere,,proscribere et condemnare, time ne minimum ■Wo· dati on se a notanuUto patribus ia onagrate
moremur, veritatem hanc, per prima quatuordecitu ttonibao canoeeUbua tostos caper caput HX oonsaecula pacifice creditam, in Hungaria semper fotam, stttuttoais dogmatteao primae do coni este ChrtotL
immo publice proclamatam, per orbem catholicum
I." Caijral y Eetradé frgeUeneit [coi. 661J
concorditer traditam, in ecclesiae atque sedis aposto­
Emendetur caput 111 modo sequenti :
li eae pravi continuo conservatam, serius quidem a
..Romanus pontifex dirino iure apoetoUci prima­
novatoribus impugnatam, sed a piis studiose semper tui habet veram ac independentem pgtmtatem legit
i indicatam, et a veris catholicis numquam negatam laiiram. iudiciariam. atque etiam maoûomicam the
num iam aolenmiter definire: ne secus nos in sacro- tauri meritorum Christi et tanclorum ad unitatem
-aneto hix Vaticano concilio congregati eeclpsiarum communioni» in regimine unitertedit vccletiae.
catholicarum praesules approbare videaniut errorem,
..Divini et apostolici primatus nostri finis est vera
< ui non restitimus. sut opprimere velle videamur veri­ tranquillitas, pax, salus et felicitas universi mundi.
tatem, quam non ddfendimus, nete ipsi demus anInstitutus quippe a Deo fuit, ut omnes Itomines. ne­
Miiii, ut neglecti officii nostri accusemur ab iis, quibus mine excepto, fierent membra corporis Christi, atque
praesumus, vel de erroris favore arguamur, et eon- ut sacrae etyimunionis et divinae (feritetis. unitate
niventiae cqm'errant i bns a quibusdam insimulemur!
sanctificat! in unum, jierducerentur ad aeternam
* Veritas, ψ' qua agimus, ret fundamentalis re­ Is-atitudinem ae Dei possessionem, ('mus rei causa
-fastu ecclesiae Christi', uee potret eb labefactari, quin C Christus Dominus tradidit beato Petro claves regni
fotum labefactetur ecclesiae Dei magisterium : im­ caelorum, eidem dicens ..Quodi umque ligaveris super
minuto ecclesiae capitis niuibp. obscurabitur utique terrain, erit ligatum et iu caelis; et quodeumque
totum ecclesiae Dei lorpys. et pastore percusso, disper­ solveris super terram, erit solutum et 'in caelis.''
gentur ovre: depressa semel pajau1 auctoritate in ec­
Mattii. 16. 19.
clesia, enervari oportebit in ea nostrum etiam, qmsl
..Hinc apostoliea nostia beati Petri cathedra ita
gerimus, episcopale ulunus' Errores autem contra defixa ret Romae, ut nullis limitibus circumscribatur,
liene veritatem postremis nonnisi' temporibus exorti. aed potestas eius ad ambitum totius orbis terrarum se
,ed novissime.iuato ^>lus agitati, ne dicam concitati extendat. Caeterae autem episcopales aedes, super
his lie. cras tristissimam inferent eccleeiae Dei stra­ hanc nostram aedificatae, suis limitibus singulae de­
gem. Pro munere itaqqe nobis coram Deo et homini­ finiuntur ad, consortium et adiutorium supremi nostri
bus incumbente 'solemniter contigere oportet eos, universalia regiminis, totius Dominici gregis, in quo
sicut illos iam antehac confixit eccleeia tam dispersa proprios approbatos a nobis, et apoatolico nostro pri­
(piam ct in conciliis particularibus collecta, et sicut
matui aubieetoa. posuit Spiritus sanctus episcopos
proscripserunt eos Romani pontifices, puta Sixtus IV regere.ecclesiam Dei. (Act. Ap. 20. 2S. '
anno 1479, l<eo X anno 1.520. Innocent i ug^XT anno
.,DOoemus proinde, declaramus et sancimus. epi­
16X2. Alexander VIII anno 1690, Pius Vl'anno 1794· scopalem 'jurisdictionem nostrae Romanae aedis et
De humillimis igitur votis meis eet, ut veritas apostolici primatus, disponente Domino, super omnes
haec solemniter in hoc Vaticano concilio definiatur, D alias aedes, et 'particulares ecclesias ordinariae ac
et error ei contrarius solemniter proscribatur. Hinc immediatae potestatis obtinere principatum, utpote
optarem 1° ut titulus capitis IV ita inscribatuir De universorum christifidelium centrum et fundamenIfymani pontifici» tupremo ac infallibili in eccleeia tum, matricem et radicem, judicem et magistram.
1'hriiti magieterio; 2
* ut .definitioni huic conformi» Ajjüuapêopter erga hanc apoatolioam cathedram beati
canon jeratuj, et quidem tub anathemate, quo sic fun-'^Fetri omnes, agni et ovea, pastores scilicet et fideles,

damentale 1 i sthoc fidei nostrae dogma fulgentius
eniteat.
V,
- Ne veni qhis, contra hoc meum votum refugium
quodpiam quaesiturus, allegare posait s. Augustinum
tolerantiam quandoque et moderationem suadentem,
dicendum hic loci reputo, ecclesiam Dei semper uti
hac virtute erga pecoata et peccatores, erga pravitatem
item et pravos, sed numquam erga hsareses et schis­
mata. Idyo.dicit idem s. Augustinus: „Ecclesia Dei
i n 1er multam paleam^ multum^ue msaniani constituta
inuha tolerat; attamen sa, quae eunt contra fidem

cuiuacumque ritus et dignitatis hi fuerint, tam seoraqm singuli, quam simul omnes, officio a Deo praeati/tuto hierferohicae subordination!
,
*
vareeque obedienJiae obstringuntur pro servanda et tuenda unitate
fidei et caritatis in corpore Christi mystico, tum in
rebus, quae ad fidem et mores pertinent, tum etiam
in iis omnibue, quae ad disciplinam et regimen spec­
tant ; ut hoc modo custodita cum Romano pontifice
■ubiectione ac obedientia, nullum exoriatur in eocle1 Zpiet. LV sd lensrinsi.

1081

MMÏAUATlUMJÎtt

UÀl'lli. ill i'Kui uaUAh

«i» athiraaa, aatfW îtt— ear aaaaa « ium aaa: A
atqaa aaa· grea, at aaa· patter.
„Ad ghwiam ergo «siioiisiinm 'Triaitatis at ad
isaios Mohaa
*
rebar at done·, raaro approbate con­
cilio, inaovamos at ooafirauunus oamuMoiq ooneilii
Florwtini... «te. «ohea». gag. 8 lia. 3.
„Hasr act oalhobosa raptati·... etc. p
g.9
*
Un. δ
psqip ad vasbua· ,,negater" lin. M «asd. pag.
„Hinc Înhasnmtea doctrinae evaagolii, et defini
*
tionibuk ae decreti· apoetolicae cathedrae «ire in ooocHiie oecumenicis, sive alio modo editja, reprobamus
et damnamus illorum sententias, qui haeretica temeri­
tate susi fuerint tenere: tranaiisse utique ab apostolo
'beato Petro in eius successoral Romanos pontifices
paternum munus adbortatoriae potestatis ac directio­
nis. minime vero potestatem legislativam et iudiciariain. Etiqm eoruth, qui dieunt: Primatum iurisdiotkmis Romani pontificis non .extendi divino iure
in pnivemam ecclesiam; adeoque fas esse episcopis,
arbitratu suo leges latas a Romano pontifice exami­
nare; easqpe vel approbare, vel reiiceie. Item illo­
rum, qui tradunt. Potestatem legislativam et iudi< iariam Romani pontificis eme mere spiritualem ; ita
ut in. iubenda actione corporali, àut qualibet, re
spectante ad materiam corpoream, ea obnoxia sit et

*
qn
,
*
oaaaa·

mmmMsk, nnaixinfafftM, Wafe
ÜfalBh φΒΙΜΜ^ΝΙ
ùribeves^·

·. Vdrot S. Aoyasten ;eol. MSB
In fine
prima paragraphi iaamtar: ,.Etenim svtom auctori­
*
tatem iuxta saactaa rennna» osse exercendam eemper
professi enat Romaai pontifice·.'
T. Jtfoaeerrat y .VooarroBarrMK>ei0M>e ool.5OOÇ f
Proponitur: Ut poet ultime paragraphi I addantur
|iaec: Ac praecipue in synodo Tridratina cap. VI]
•ce·. XIV de Poenitentia dum declaratur: ..Mento
pontifices maximi-'pro suprema potestate situ in uni­
versa eochaia tradita causas aliquae criminum suo
potuerunt peculiari indicio reeervare. " Quae verba
continuata post illa a concilio Florentino de primatu
Rom. pontificis prolata sufficere videntur, ut iurindictio eiusdem primatus sarta tectaque senetur et
omnem ambiguitatem excludunt circa extensionem ed
ecclesias particulares et singulas personas seorsum
consideratas, cum relinquitur sapientiae s. aedis huius
supremae iurisdictioni· adimplendae ratio iuxta necesaitatea atque utilitatem eocleaiarum. quibus sem­
per consulere studuit; aut si huioamodi forma min
sufficere censeatur, proponitur, ut verba, quibus in­
cipit paragraphus II. supprimantur usque ad illa
..cuiuscumque ritus, et dignitatis'
,
*
et illoriim loro

sublecta potestati politicae saeculari. Insuper eorum,

haec apponantur: ..Docemus proinde hanc primatus

qui

s. sedis potestatem,

permiscentes jioteetatem

primatus

iudiciariem

dispensandi

thesaurum

se extendit, esae ordinariam et immediatam, m quan­

meritorum Christi et sanctorum, reducubt lUriadietio-

tum ex officio primatus destinatur ad ixmsriaatnaiem

cum

oeconomica

potestate

nem clavium ad hanc unam potestatem, eemque mul­

tis

limitibus circumscriptam.

Denique 'damnamus

quae ad ecclreiam universalem

unitatis intime coniunctae bono generali et rourordia··
universali, qüin nihil

impediat,

ut Rom. fsintifev

pravam illorum doctrinam', qui negant esse Romano

illam extraordinarie exerceat erga particularium «■-

pontifici in exercitio apostoliei primatus ius omnino

clesiaruni cuiusciimque ritus et dignittais pastore- at­

'liberum ac indépendant a pntmtate politica saeculari

que fideles, duni salus ecclesiae id postulet.

communicandi cum episcopis et grege Dominiro'ee-

8. Mogno»co Boliarasw ·■' rol. 623 B
It le­
clesiae universalis, ubivis terrarum: aut mittendi m
oninis amoveatur ciix» sensum clausulae divrvti svn.xli
quaslibet mit iones viros aportoliros pro annuntiandoV ’ Florentinae. quam perperam nonnulli in sensu re­
verbo evsujelii: nisi haec omnia saecularis potestatis
plarito approbentur et confirmentur.
..Et quoniam divino... lota paragraphus ultima '

strictivo potestatis pontificia·
*
interpretantur. ^h>m dc'cretum addantur sequentia verba declarativa

..Quemadmodum etiam etc., qua·· quidem |aist-

pag.10.

renia

Cum in
2. .fund .VosfereyrtWM. col. 568 A
bo· capite agatur tprriolim de primatu iurisdictionis

ijpae in Ins- decreto continentur, et iam per gesta con-

verba

ita' esae

intel I igenda declaramus,

ut.

ciliorum commenii-orum, ι-t sarros canones asseren-

Romani pontificis, perinaxime exoptandum emet, ut

omissis paucissimis, quae infra ad notari intenduntur,

*
deque

quibus tractatur i)i sequenti capite, titulus

huius inscriberetur : De ri rt roiioar primatu» ittri»dirtioài» Romam pmtifiri»·
*
3. T)rru:Rrrzr UtoHnrnm». rol. <>57 B
Sub
initio tertii capitis pent voces: Ume inhaerntte». aut
forsan appositius: Quapropter iahoerrates. ante men­
tionem pontificiorum decretorum, et conciliorum de­

finitionum. praeviae ponantur Petro factae promis^
-iones.

>. 1
nd. 690 B
geaplnx huiux capit» xnlenlur Hitaue» phirt
*·

In paratipfvttn·,

<|iu Mipplendt t^wiit. ita

*

a MtHtim iu pnnçipio ij 1 videtιιγ,ηΟη'μ* «kfwiu·
*
nexu
logici. X&m haec
incipit a fiarlicnU illativa
..Him ‘ . quae hohnn ibi Hiiign habel locum, ubi t*{ia

»ynt praemica. «·χ qinlm
*
illatio, qimm particula
,,hinc“ exprimit, naturali et logioo nexu runeequilur.
At \ero iu capite III

nihil ndhuc praeniismini le­

In illis enim totius nostrae argumentationis

fundamentum et

gitur. ex quo illatio mh* conséquentm jDm fieri |m*
robur. in enumeratione auctorita- 0 rot ; sed iu\ illa. quH<
*
*iitui
iialx
,m capite II pnuxe-

tum. quibua inhaerentes sumus, non omittendum.

denti, po
*aunl

4. ('ardiualit Pitra f coi. 660 D j - Pag. 7, 8 loco :
tum prdecedeaftam eouriliorum peueraimm disertis
prripicmaque defimtiouibm. sic brevius: tum pros'.
• edraï^m conciliorum detimtiombra, sive ne, dum

ex quibua illa

ad generalia tantum decreta provocatur, caetera vi­
deantur excludi, sive ut tollatur auspicio «dias non
esae de primatu Romano formulas, praeter Floren­
tinam, disertas et perspicuas,
J. Rraeard CoMtanliemi
.
*
[ ool. 678 Bj
Iu fine
primae paragraphi, pagina 8, clausula quemudmodwn
intsUigatur in sensu obvio, id eM. restrictivo, sicut
probat huiuace concilii historia, aienti et probent verba
textus graeci : Kc
2v
**
tpiteov.
Huic primae paragraphe addantur haec verba ad
sensum Florentini <q Lateranensis": satei· iuribu».

conaidrran tamquam talia *.|H
aeunMM
deduc i iOm
*quenl)M.

quia obier-

tum et proponiticKcapitiM Ill differt omnino ab ilio
rapit» II, ultem quoad urenin· proximum «Ί ultimum
differentiam.

Hinc particula,.., Hi ne
et eliminari

omnino evinillruda οκνΗ.

quin senaux convellatur. dem

b) (XHntnemoranhir in genero ..Koinanorun) j>ontifioum decreta et conciliorum generalium disertae <4
perspicuae definitiones'.

et

tamen χ|>«
*ι<(ιπι

eorum indicantur, quod eo magi
*

uuHm

videtur on*o

sarium, quo certius eat definitiones (xuicilionnit wumeniconim. quale eet Λ iMud Vaticanum, iu parte

sua. historica, quel» haw
*

ease idrtitur. document»

histone» specifice désignai)
*
debere fulrin. ut vredibilitatem apud omnes nancisci possint.

Idea

A. 8K881ONK8 PUBUCAK CT COISiiSGATlONK GMOMALiB
■ -

...

......

,......

NM
.„.--4- y.'·.

....

Igitur ad oontprobandum varitatam amartorum ,ζίΑ. MRgilnp adlem'paoviaeha aaaaaa MMdirtwai
initio hui·· 9 ptettonun «pacifia· provocatio eeaat ahwHti· ad eoa, oum naeaaasfiaarit, prvrusotar, aalnaoaaaaria ad illa decreta eununèrumpoatificmn, at­ -via dppaOatioaibea ad ladMO apeatettea·· fatavpoaRia,
que ad ea» parapicuas cohctliontni generalium defini­ quibua aat ab omnibua humiliter Mnate." Itum
cenooe 30 eiuedem lencilii haec laguatur: „Matretiones, qua» tdntum in genere iMinuentur.
' c) In deertto aivo definitione ·. concilii Floren­ politaai veto delictam auperioria iudicio raiiaquatar
tini, quae in §1 citatur, non comparet totus testu· «x parta coacilii aanciaadum. Üt autam haec aqlabri·
eiuadem definitioni·, nam iu aedem desideratur ea provisio planiorem aaneaquatur effectua, huiuamadi
para decreti, quae tamquam eacunda propositio fuerat •aapattsMais «witeriRa, praeter Rate ani poatifiem’
facta a Grascis, a ouiua acceptatione par Latmo· opw euntnritatom, aut proprii patriarchae, minita» rei»·»
•aerae unioni· conditioaabatur, exmi··· nempe in tur. Ut in boc quoque quatuor patriarchal·· aadm
an*
1 § eat par» illa: ..Rénovante· insuper ordinem tra­ specialiter honorentur." th igitur haec potuit «
ditum in oanoniba· oaeterorum venerabilium patriar­ ciare uaum concilium ganerale ot quidam eub tali
summo poutific· (Innocehiio IU), qui toctoritatie
charum ; ut patriarcha Conatantinopolitaaue eeeundu
*
eit poet eanctiaaimum Romanum pontificem, tertio· a. aedia apoataUcae certe non fuit renuaiha otaatoa et
vero Alexandrinae, quartus autem Antiocbenua et vindex, quin propterea par illa décréta rei minimum
quintue Hieroeolymitanus, «alvi· videlicet privilegii· crederetur derogari «anctae aedi: quare in hoc
omnibua et iuribua eorum". Daaiderandum itaque, ut ·. concilio Vaticano non pomet id ipeum enuaeiari
absque ullo eiuedem s. aedia derogamine, plane noa
totum illud decretum citetur, idque ideo:
F
1. quia illud eat definitio concilii oeoumenici, perspicitur!
Nec dicat quia amplio· contra veritatem histori­
< uius honor postuUt, ut ai citatur eiue decretum, re­
producteur totum id, quod ad rem, ad quam citatur, cam, uti iam semel ex hoc ambone dictum fuerat, in
•pectat. Iam vero qui· unquam negabit, partem illam illi» decreti» concilii Lateaanenaia noo egi de patriar­
tum ex intentione patrum concilii, qui pactum inter chis Graecia ex eo, quod iam tunc Graeci achismatim
se iniverunt quoad iura primatu· ex parte Graecorum facti fuiaaent, aed omnia dicta fuieee de latinia patri­
•gnoacenda et ima patriarcharum Orienti· ex parte archis restaurato Latinorum orientali imperio con­
laUinorum admittenda, «pectere ad integritatem illiue stituti·.
Qui hoc maeruit reverendissimus orator, videtur
decreti? tum et contextum ipaiua decreti id ipeum po­
stulare, qui adeo arcta connexione deductu· habetur, veiqtati historicae non magnum praaetitiaae servitium,
ut haec pare tantum per participium praemna aubiun- cum minime observsverit in aedem concilio puncto 4
gatur priori, · qua indivulee dependere vel per hoc contineri aperte assartum, Graeco· achiamaticoe tunc
ad ·. unionem fuiase revereoa, ibi namque anquentia
demonetratur. Dein
leguntur: „Lioet Graeco· in diebus noetrie ad obedien2. dignitas huius concilii Vaticani expostulat, ut
documenta historica integra et genuina reproducan- tiani aedi· apoetolicae revertente· fovere et honorare
velimus. more· et ritu» eorum, quantum cum Deo
tur. «i ad illa fiat provocatio, uti in hot casu eet.
3. Idipeum «ibi praetendit verita· historica, quae possumus, suetinendo," etc. Quinimo teetantibin Bi­
•i vel in conacribendia facti· historicis omnem einceri- nio et Petavio et multo ante illoe abbate Uepergenei.
tatem exposcit, eu magia in documenti· «< monumenti· certum eat, eidem concilio etiam patriarcham Conhietoricie quae prae manibus omnium etiam inimi­ stantinopolitanum nationis Graecae interfuisee1.
corum vereantur, citandis plena sinoeritas et veritae Praeterea in ipeo contextu canonis <5 superius citati
adhibeatur, ne ansa detur alicui einoeritatem concilii slatim ab initio dicitur. ,,Antiqua patriarcha!ium se­
in, dubium vocandi, quae plurimum noceret etiam dium privilegia renovantes", certe antiqua, dum pacaeteria concilii etiamai maxime fundati· aaeertioni- triarchatus illi Graeci fuiaaent et nunc essent catho­
lici tempore huius concilii ad sinum ecclesiae catho­
bus. Sed
*
4. idem commendat etiam prudens oeconomia licae reversi.
Ut iam nunc ad verba concilii Florentini regres­
valut ia animarum, quae omnem suadet removendam
causam, qua animi dissident iunx, a a. unione am­ sum faciamus, ubi dicitur: ,.quemadmodum etiam in
plectenda adhuc magia alieni reddi poaeent.
, gestis oecumenicorum conciliorum et in ·. canonibus
Nec putet quia per hoc potestati supremi pon­ continetur", utrum nempe sint verba haec limilativa
tificis vel minimum derogari, nam ei concilium Flo­ 'vel potius confirmativa pote»tatis summi pontificis?
rentinum, cui oerte ita cotdi erat suprema auctoritas
In. una praeteritarum congregationum generalium
summi pontificis, prout i huic se. concilio Vaticano, dignissimus quidam praesul non brevi oratione.otia­
nihil invenit derogatorii eidem supremae poteetatgm
batur demonstrare verba illa eeee confirmato· in po­
verbis, de quibus agitur: oerte non perspicitur ratio. testatis summi pontificis ex eo, quod «a. uti passim
quare illa verba modo derogare possint plenitudini D noscuntur, ita reperiantur scripta in exemplari oripoteetatis summi pontificis. An non potius haec gitiali authentico latino textu exhibita Floriaitiae as­
,
plenitudo potestatis primatu· eccleeiae Romanae ad­ servato.
huc magis resplendet? si agnoscatur et firmiter cre­
Etsi libenter concedimur. illa verbu in drervto lin­
datur, esse supra omîtes, proin'et tdo·, qui inter prae­ gua latina'concinnato ita reperiri prout i mviertum est.
non tamen ideo iitxessario coiiMxpii delict, verba illa
sule· eccleeiae per orbem dispersae summo pontifici
subordinate·, prima tenent loca in eccleaia Dei.
eodem sensu occurrere in textu graeco originali aeque
Et si concilium, generale Lateranense IV' canone 5 ac authentico, in quo jiassus ille exprimitur vtubi·.:
declaravit solemn iter: ., Antiquarum potriarehalinm „KeIF 5v τρόπον zad iv τοίς ηρβχτιχοίς τιί,ν oixot»sedium privilegia renovantes sacre synodo approbante ptvixfov συνόόιον ζα! τοίς fapcf; χηνόσι 5:αλαρρχν·τ®:.Nam cum illud dixtvtuin unionis fuerit condisancimus, ut post Romanam eCckeiam. quae dispo­
nente Domino super omnes alias ordinariae potestatis luin per pioluni duarum jacrliiim. praesertim quoad
obtinet principatum, utpote mater universorum cotifioieisa puncta potcstat.s hiet an Ii irae, I.atmi ex
Christi fidelium et magistra. ('onstanliiio[Hilitana sua parte pno|sisuerinii id, quod a Graecis dis primatu
primum. Alexandrina secundum, Antiochena ter­ summi |mnttfieis agnosci et teneri desiderarent, at
tium, Hierosolymitana quart urio locum obtineat, reser­
t Bail Ltiduv.. 5smma teucilior., t. I, p. 418, ednot. ad
vata cuilibet propria dignitate"; et inferius dicitur: csa. a

--------

r

MM

t

BMKNDàTiONKN HUm UAPUK Ul

I’UUHmh Au

χυου

ta»φβΐφΐΒnoriat
*
4, pr· Uitabqataawipotabte
ipgc^l mm optimos intarpraMbt sense· decreti ne·
**
diauttas obstringuntur ita, ut custodita oum Ramea»
data igBOram UBntMM· » potentate sdtaMM pon­ pontifice tam commaakaue quam eiusdem fidei protificia wmrennati, ae pram ipereem textam quoad feoionia imitate eccleeia Chriafi ait unm grex eub ano
brae partons decsnti aoe authentioum conoedi potest. summo pastors."
K contra vara Graeceo as aUata «naan esse inter­
.
*
1
Imtf fetriartie JtrMulana». ool. 676 DJ
préta· iatentionis ana· decreto illo expransne, at ipPag. 8 et 9 proponuntur delenda omnia, qaaa con­
•eram textaaa nana aothentiram quand partam decreti, tinentur II el Ill paragraphe,. et in eorum locum
quae illorum dadhrstioMaa at ptotaslnta reepicit, φο haec subroganda.
rare genmanm aaaaom verba grosse saperius ettata
..Docemus proinde ar declaremus plenam hanc
apprima exprimerent, addubitari aoe poaaat. Nam illi atque supremam jurisdictionis potesthtam, tum ad
debent naturaliter supponi at aciviaaa optime aaa uuiveraam Chrieti eccteriam, tum ad singulas parti­
Mtaaa, at axpreaaiaae genuine aaa poatulata. Haar vi­ culares ecclasies enrumqoe pastores atque fidalea por­
dentur confirmari etiam par sa, quae teguntur in rigi, tantumque patere, quantum hierarchica aubaetia eaaeilii Florentini Romae anno 1865 aditis ordinatio et unitas fidei ac tominunionis expostulant,
p.265 hin verbis: ..Respondit Imperator, spatium ut universi Dominici gregis unitas sub uno supremo
vaUe sibi dari ad coneultandum, statimque post egree- pastore consistat atque servetur.
,.Atque ut suprema et plena liare potestas nihil
ses cardinales nos consilium inivimus decrevpnuaqua, B
ut papa habeat sua privilégia secundum canones et dignitati ordinis episcopalis iletrahere videatur; amediota sanctorem, aarramque Scripturam et acta syno­ rirau» episcopos s Bpiritu sancto potitos esse tegere
ecclesiam Dei, et sub uno supremo pastore assignatos
dorum" *■
IB. Bravant Cmutoatittuu. , ool. «78 C
- Sup­ sibi greges pascere et moderari. Renovamus insuper
primatur omnino secunda peragvaphua. quia verba ordinem traditum in renonibus caeteroram venera­
Floreotinii et alia, quae prius eunt proposita, aat ex­ bilium patriarcharum, ut patriarcha Conatantinopolipresse et luculenter primatum Romani pontificia ex­ tanus secundus sit pou sand iwiiubiu Romanum pon­
tificem, tertius vero Alexandrinus, quartus autem
primunt,
11. Papp-StiMgyi jtagno Varadiamti· ;col. 603 Antiochenus et quintus Hienwolyuiitanus. salvis vi­
A ;
Paragraphes 2 ex schemate exmittatur, eo quod delicet privilegiis omnibus ct iuribus eorum." {('onquoad substantiam in praemiare definitione Florrev- cil. Florent.")
14. Dagealoap JsrrliuscnsM ool. 570-76'
tina iam comprehendatur, sed imprimis ideo, quod
Pag. A sublatis vocibus epi»i>puli», mtmntiata et or­
quae hac paragraphe schematis exprimuntur, graves
anxiatates generare posaunt: imprimis quoad «x dinario. componatur ita paragraphus Ihmrmns
etesiam orientalem exprresio ..euiuscumque ritus et
..Docemus proinde ot drelaraiuus, sanctae aposl,.dignitatis" ita interpretari poreet, quasi concilium Va- licae sedis i» unamquamque reduviarum iurisdictioticanum expresse derogare voluerit conditioni tinp nem {Mun esse, iure divino, erga quam particularimn
qua non sacrae un iduis in definitione concilii Florea- C ecclesiarum, euiuscumque ritus et dignitatis, pastores
tini expressae verbis, ..salvis iuribus et privilegiis atque fideles officio hierarchical· subordination ia v<petriarcharum orientalium", cui remditiani sacrae raeque obedientiae obstringuntur ': etc.
. Delete sunt in hac formula verba lom ararsum
unionis salva honestate derogari nequit.
Secundo commeenbralur ih hac peragra|>ho etiam rinyolt quam rimuf omiMo^jpiao-vtdentiir praeiudidisciplina, et quidam tandentieae eccleeiae- orientalis care quaestionemXaeqiMmtw repilw.
14. Derid BriorMaù·. col, 596 B
Vox epsdisciplina, quae cum proprio ritn orientali codiuncta
eet, adeoqee mutatio disciplinae etiam mutationem «-opolu. utpote inaddita, pravisque et periculosis

ritus sequeoem habere posset, qui tamen ritus per
orientales cum ipsa religione identifiootur, quo­
niam libri liturgici ot rituales dogmata religionis et
depositum fidqi complectuntur.
·
12. Vasetn Fopnrerieness. [col. «98-94 * In
consequentiam dictorum superius n. 9 videtur sttperOua tota § 2, ctim neseararia ad credendam et tenen­
dam omnigenam potestatis primatus Romani pon­
tificia praerogativam apprime contineantur in defi­
nitione concilii Florentini § 1 citata, ita quidam; ut
ad illam praerogativum potestatis primatus in ecetesia Christi clariori in luce collocandam vix ac ne
vix qiiidem aliquid amplius requiratur.
Praeterea declaratio eorum, quee in hac 2 § ex­
posita habeatur, itu prouti leguntur, certo"ebrtius om­
nem praecluderet viam sohismatioia ad a unionem
amplectendam aliquando revertendi ; quod vero aperte
emet contra vocationem nostram, quam habemus a
Domino, quaerendi et solvendi, quod perierat.
Itaque in emolumentum a (sajonis cogimur de­
clararo Ot enixe postulare, ut haec, quae t § continen­
tur. omnino exmittaatar. Si vero coram Dso crede­
retur, Monsarioillam J^brteanere debere, tunc § hanc
sic exponi desideraretur: ..Doosraus proinde et decla­
ramus cum coneüio LateranoMi IV, hanc summi pon­
tificis potestatem- eme super qmnes alias ordinafioc
l S. Floreat, eearif. edit, a Moaaeho TkieetioÏÏno

interpretaÇàtnbuyHavens, omnino eradatur.
1«. RtÿiMll (terntttensM. coi. 651 ·
(lires
paragraphum 2, quae incipit ab his verbis: ..Docemus
proinde ac declaramus" lin. 2..et 3 haec emendatio
peoponitur et sapientisnimo iudicio submittitur: ^.Docamus proinde ac declaramus, ordinariae potestatis et
iuriedictionia pontificis Romani principatum im­
mediate erga quarumlibet part icularium eetstetiannu
pastores atque fideles extendi, ita ut tam seorsum sin­
guli quam simul omnes officio hierarchioae subordinationis veraeque obedientiae obstringantur'non solum
ip rebus, quos ad fidem et mon
,
*
red etiam quae
ad disciplinam ot regimen ecclesiae per totqm orhom
diffusae pertinent, ideoque custodita cum Romano
pontifice tam communionis quam eiusdem fidei pro­
fessione ecclesia Chrieti rit unus grex sub uao summo
pectore,"
Et haec est ratio, qua fulcitur proposita emen­
datio:
Verba illa schematis: „hanc, quae proprie est epi­
scopalia iuriadictionis potestas" ..... Mhr verba in­
quam, quas inter nos controversiam suscitant, deteri
pereunt sine levissimo pontificiae iurisdictionis detri'mento, immo pro emerenda illa suprema potestate ia
■ tenso isti sati resa rp AereHarensis exhibait Ma tn Ifta
rersMOM, V··» bsMt, soi ia separatis MUs. QmU raasi
MÛ» tfit.

1087

A. 8MQK» PUBUOa iT

melina commotarantur. giqnidom « w
»lw
*

làM

Lakota,- 4, fit

Florentino summos pontifex habet planitudinam poconsequenter omnibus luribos episcopalibus propriis
gaudet in universali ecclesia. .
Formula proposita in sensu concilii Lstarooenst·
et Florentini eo magis opportunior videretur, quo
obiectioom removeret et etiam depelleret timores
eorum, qui inspecta schematis redaction·, uti ouôc est,
arbitrarentur, iurisdictiooan ordinariam et divinam
episcoporum fuisse in concilio 'Vaticano atiquemodo
imminutam. Dixi divinam et ordinariam episcoporum
iurisdictionem, non enite hic agitur de transmissione
iurisdictionis episcopalis ordinariae sive immediate
per Christum, sive mediate per summum pontificem,
quae controversis in concilio Tridentino 'tantopere
agitate fuit, et de qua schema nostrum prudenter ei-.
luit, sed de vera et probata sententia, quae cum brevi
..Super soliditate" perfecte concordat, scilicet: quod
per summum pontificem collate cuique episcopo cano­
nica institutione, ut necesse est, et huic assignatis iure
ecclesiastico dioecesis sute limitibus, statim ordina­

teatas^oupram^Rem. pontifia· aootaritaa, at vinarii

poaita,' nullam neo appaiootqm immutatioswm mbit,
et ia fotarum toHitar oooaaio pruapootarae interpre­
tationis. Indubium eet, praeelarioumum s. *n>ocnam
eiusmodi voco uaum fuisse, eed hoc nuqpe ad auam
mentem darius exponendam, quam absque absoluta
necessitate ad regulam constitutionis synodalis sta­
tuendam accipiendum eet.
Quare hanc periodum -ita redigendam esse existi­
matur: Docenms prosede ac dscWomus hessc suris
*
dictioni
potestatem esse ordinariam et immediotam
tum ai fidei puritatem rariodiendoia, tum ad mo­
rum muetitatem semmdam et «ftsciplwiar rigorem
procurandum, erga quam ommum ecriniarum newcumque ritus et dignitati» paetore» atque fidele» etc.
Hac in ultima periodo claritati consulitur, et querelis
via praecluditur, dum alias exprimitur principale ac
sublime supremae iurisdictionis obiectum, id est ho­
riam regiminis potestatem in sua dioecesi exercere num ecclesiae universalia, non autem depressio vel
valeat. Porro ait Bellarminus: ecclesia catholica do­ diminutio episcopalis dignitatis, ut ab aliquibus ti­
cet, episcopum iure divino presbyteris maiorem esse metur, quaeque incolumis servatur, ut postea in­
tum'ordinis potestate, tum etiam iurisdictionis. Ex nuitur.
,Ut autem totius perturbationis aut diffidentiae
quibus verbis liquet, episcopum, completis Institu­
tionis canonicae conditionibus, suam ordinariam iure tollatur occasio, videtur, quod in tertia paragraph",
divino cum subordinations summo pontifici debita ubi dicitur, tantum autem abest, ut haec nummi pon­
exercere iurisdictionem.
‘
tifici» potetta» opponatur ordinariae etc., eliminetur
verbum opponatur sic clarius mentem exponendo:
17. Krrivent: Varmietui». i coi. 688 C]
Peti­
tur, ut in § 2 capitis III expungantur verba „quae pro­ Haec eet catholicae veritati» doctrina. « qua deviare,
prie est episcopali? iurisdictionis", quia in praeiudi- ealva fide, atque talute, nemo potetl; haecque nmisi
l ium episcopalia potestatis exponi possunt, quasi non pontifici» patenta» cum ordinaria et immediata epiC aropomm divina iuriedictione ita contonat , ut so«
esset, propria vel divini iuris, sed tantum vicaria.
18. Romtrer Pocenaw. [col. 654-56] -- Cum hic solam inde nullum patiatur detrimentum ia regimur
non quaeratur, utrum suprema pontificis auctoritas et gubernio particularium ecdetidrum illi» commu­
etiam pro obiecto habeat, quae propria sunt episcopalis taram, sed e contra, calvi» skm iuribos. eadem a m
iurisdictionis sed Utrum necessarium sjt eam sic ap­ premo et univertali paitore atteratur etc.
Vae nobis ! vae eccleeiae catholicae unitati ' <d
pellare, vel quasi per transennam de ea in schemate
specialem mentionem facere, in hoc sensu existimatur, Christi vicarius et 'succernor Petri iure proprio el in
quod facile haec verba possent praetermitti, quin sen­ omnibus toti^ universi finibus suum pastorale mini­
sus essentialis periodi et scopus paragraph· im­ sterium exercere non posset ad fidelium necessitates
sublevandas, ad disciplinam et mores roborandos,
mutetur, immo omissio etiam opportuna indicator.
t. Quia iii parag. 1 eiusdem capitis asseritur Ro­ integrumque fidei depositum custodiendum! Huius
manum pontificem in univertum orbem tenere pri­ pastoris paetorum sollicitudo, vigilantia,, ac provisio
matum. tuccenorem et»e b Petri principi» apoetolo- adeo salutaria et suprema est, ut a nullo |>oeeit in­
rum et rerum Christi vicarium; ‘2. quod alibi recte culpabiliter in deapectum haberi, a nemine coarctari,
additur eum habere primatum non solum honoris sed et ita.temperata «se oportet, et eat, ut etiam sacni
etiam iurisdictionis, et tandem 3. hanc potestatem eorum auctoritas, quos Spiritus sanctus posuit epietiaui esse ordinariam ac immediatam. Quae cum ita scopos regere ecclesiam Dei, minime ab ea, quae eet
sint, nemo non videt, quod iuritdietioni» epitoopalit episcopi episcoporum, obnubiletur, infirmetur aut ui
expressio uti innecesearia posset omitti.
D depressionem reducatur; e contra foveatur, roboretur
Beatus Petrus scribens ad fideleaPonti, Galatiae ac confirmetur: ita paternaliter se gerens, ut possit
, etc. ita se dicit Petra» apottolu» I. C.; 8, Paulus pastores admonere cum beatu Petro, patrite, qui in
in omnibus suis epistolis ita incipit : Paulu» voeatu» vobi» e»t gregem Dei, providente
*
non coacte, ted
apott. I. C-; In actibus apostolorum Si Lucae ita spontanee tecundum Deum; aut d. Paulo, fini» prae­
habet, coepit letat faedre-ei docere atque tn diem, qua cepti charita»; oportet ergo epiteapum ureprehentibi·
praeripient apottolit, quo» elegit etc., nihil a sacris lem ftte; domum, cum e. loanne, trio opera tua, e»t<>
scriptoribus' da apostolorum episcopali dignitate dic- vigilant et confirma;· sic nemo laeditur et ordo h
> tum fuit, quis tamen ausus fuerit affirmare apostolos Christo institutus servatur.
• episcopos non esae aut episcopalem iurisdictionem non
Demum, rogatur, ut in hoc cap. 3 expresse statua­
habere? Cum igitur Rom. pontifex pro certo ait vi­ tur. „ad solum Rom. pontificem pertinere episcopus
carius Christi et succernor 8. Petri, cum eius pri­ in universum orbem iqotituere". Notum est, quantae
matus ait honoris et iurisdictionis, et auctoritas eius in aliquibus regionibus perturbationes evenerint, dum
ordinarie et immediata, vox epitcopali» inutilis eva­ praetextu antiquae disciplinae electi a suprema pote­
dit, immo inopportuna: unde patet, quomodo haec state saeculari, hoc centrum unitatis respuentes, ad
vox,' quampa eam agnoscant, hnimoa perturbet?
métropolitain multoties institutionem deferre vo­
Auctoritas apoetolica implicite continet, qpae ad luerunt.

WikXUAUUÀto aLl'Ui tAlllt lit fKui Udu.U.

1QM»

'fe·'

i· .

»

, Itaqae, oaa> isaporeibite prora·· Λ eealrosn» am· . singuli quam «fastd omnes" dicatur tantum : omne·
capit· croripero aat eapsft aba^aa MnbtK tptaa in­ et auqpdi officio...
tt. ZrtiabimtS. Paedide Vrbej coi.
λ
famat vives·, idao in qpantwm poaaibil·, ioage ait
Initium paragraph! secundae ita immutetur:
a nobia «MM iUasd, quod hoc vitale elementum de­
,,Docemus proinde et declaramus, eam esse natu­
bilitet aut perturbet, sic ia nullo dissentiat Motantia,
noetra, « in futaropro bat» goetia, aient quotidia ram ao rationem apostolici primatus et principatus.
Ut sit. iura divino plenitudo potaetatia episcopalia
deprecamur, ooaaaqoamur praemia s—pitsrna .
t·. iWa .Virirnrit. fool. 584 C
- ÿt pagina 8 super universum gregem Domini, «t singulos pastores
in catholice ecclesia, toto orbe diffusa. Quod privi­
linea 35 vocabulo epiteopalit aubetituatnr ponrificsur.
Mk FreppsI Andepeoerww. fool.6SSCj
Ca­ legium stat inconcussum successoribus beati Petri,
tam in datis clavibus quam in ovibus commendat ia '.
pita ΙΠ ^3 tinea3 loco verborum ,,qua
*
propria eat
Atque ita Romani pontifices habent itirisdntioiii»
epiaqopahs iuriadictiotoia potaataa", ponendum oenaepotestatem ordinariam et immediatam, erga quam'
tur „quae auprema eat episcopalis iuriedictronie potestaa", ut malius appareat cumulative, non privative, etc. at ia tdwmale
17. Dreut-Briti Moliueatit· (cal,656-5ê
In
Sllam epbcopolem iuriadietiooem reridare penes summum pontificem et peoes episcopo·. Hocoe enim modo schemate ubi necessarium asseritur ..naturam sacri
affirmatur simul inriadiotiooam pontificiam eaae veto apostolici primat·» secundum antiquam atque «in­
episcopalem, et quidem episcopalem etiam auperiori stantem universalia ecclesiae fidem proponi", nonnulli
ac emineutiori modo, ita ut Romanus pontifex recte mirati eunt antiquam et toMlmtim» primatu» apo­
stolici distinctionem in primatum honoris et iuri»dici possit ordinarius cuiuscumque dioeoeseos, cumu­
dictiouis fuisse omissam; nec attingi quidem profes­
lative cum episcopo, atque insuper ordinarius ordi­
sionem primatus honori», sed totam definiendae rei
nariorum, prout communiter loquuntur canon istae.
lationem in asserendo iuriadictionia primatu (insitam.
31. Rmdur Vindoboaensts. [ool. 541 C ]
Talis omissionis' occasio verisimiliter assignatur
Proponitur: Ut initium art. 2 cap. 3 sequentem in
modum reformetur' „Docemus proinde et declaramus,
tripartiti nunquam, sed.bipartiti solum, in oro theo­
'ecclesiam Romanam disponente Domino super omnes logorum divisio apostolici primatus. Illa tamen, »i
iuxta antiquum modum loqueremur, etiam cum men­
ordinarium 1 potestatis obtinere principatum et hanc,
quae vere episcopalis eat, iurisdictionis potestatem im­ tione primatus honoris, nobis sicut et patribus nostri·,
bipartita remaneret. Antiquis enim proreus inaudita
mediatam esse, erg
*
quam" etc.
23. Tirol S- Augiutim [coi. 589 B
In se­ erat hodierna distinctio Mrisdsbrioms ad significan­
dum solum regimen, et magitterii ad doctrinam in­
cunda parag. dicatur: .,Hanc supremam potestatem
dicandam. Sed unum et alterum, docendi sicut et imordinariam esae et immediatam."
Para- peraridi ius in unica vdee iurisdictionis includebatur.
21. Place JfaMilûnuû. )·όΙ. 007 CD ;
graphu» 2 pag. 8 ita reformanda videtur: Docemus Unde principatus duplex tantum atterebatur, limioris
scilicet et iurisdictionis 'in qua regimen et magiste­
proinde ac declaramus, summum pontificem habere in
rium continebantur), non trinus, sicut hodie dù-etiuniversam ecclesiam ordinariae potestatis principa­
tum, quam quidem potestatem semper exercere poteat C dum esset ex nova divisione honoris, jurisdictionis, et
super, omned pastores et fideles, qui officio hierar­
magisterii.
Revera, primatus honoris ex primatu iurisdictIo­
chical subordinationis, veracque obedientiae jiarere
nis facile 'concluditur; sed in nostris diebus satia, vit
tenentur, non solum in rebus, quae ad fidem et mores
patet, inverecundis huiusmodi conclusiones mui ita
etc.... prout ,in sehematq.
"
facile ab aliquibus eruuntur, et utiliter inculeareptur
24. Amat Moatrrrytauü.
eoi. 568 A ·
In
a· patribus.
3 linea paragraph) 2, quae incipit, Docemur prosmfe,
Quod magi» expedire apparebit,'si, ut probabile
verba illa, porrirvdarjum eccletiarum. videntur omit­
tenda, et hoc propter varias rational: 1. quia, ii» est, in schemate de episcopis, cleri et populorum erga
omissis, eundem sensum retinent verba huius periodi ; episcopo· officia et obligationes affirmabuntur. Nimia
dicitur enim pgulo poet ,· tam seorsam nugulï quam enim intolerabile foret omissam in rause summi pon/notui omnea, nempe pastore» et fideles; subintelligit if icis huiusmodi mentionem ab episcopis in propria
sua causa unice invocari.
tur ergo ..omnium ecclesiarum particularium"...
Undo, eum ex Florentino Romanum pontificem
2. non propter iura episcoporum ; quae certe neque
minuuntur praedictis verbis reteritis, neque augentur
non solum doctorem et rectorem profiteamur, sed ante
ii» sublatis: tamen episcopi, iuxta modum loquendi
omnia patrem, primo inculcandus videtur ab episcopi»
«vlbsiae. ut ex liturgiis patet, revera sunt ecdeeiae patri praestandus honor, iuxta illud : ..Honora patrem
.
*
paetore
quamvis eorum iurisdictio ultra limites iistuum et matrem tuam, ut sis longaevus super terram".
dnn designatos non extendatur, et summo pontifici D.ne illis opponatur: ,.Si ergo pater ego sum. ubi est
-ubirota semper remaneat... 3. quia fideles ipai, qui honor meus?"
hic etiam una cum pastoribus includuntur et nomi­
Huiusmodi honoris sicut et amori» modum indi­
nantur, non supt tam particularium endestorttm. care ad nos non pertinet, in quo non invenitur modus.
quam «aii» ecdeeiae catholicae jidelee, tub tuto tumQuae enim doctori et rectori debentur, fide quidem
mo pactore ... 4. tandem, ne fidelibus atque aoatholi- et obedientia absolvuntur, amor autem modum nescit,
ci» idea ingeratur de ecclesia, unica Chriati sponsa,
sed super omnem modum fervescit. Proponitur
sicut 1 formatam hebent de sectis ab ecclesia separatis,
itaqiie:
. Ut in proponenda nature aimstoliei primatus men­
quae divereoa coetus habent, inter ee divisos, plerum­
que nullo nexu inter ee coniunctos... Poterit tamen,
tio fiat primatu» honori».
28. datai Houieiegeurie · oql. 568
Se­
si ma^ia placuerit, quod minime necessarium ducitur,
post verbum, fiddet, linea 7 eiusdem paragraph·, cunda pars huius paragraph·, incipiendo a linea 11
addi.' uuivercae ecdetioe.
post verbum abdrmgtmtur. ita emendanda videtur
iuxta ea, quae n. 2 observata sunt, ut omissi» ii», que
*'
25. Collât Oratttntit· i col. 6191) ; '
Pag. 8
»il‘fidem et mon» (lertinent
*
tantummodo de ita. quae
paragraphe Docemuc loco verborum ..tam seorsum

i tegea4aa erdtutriae.
Com. Manat»

tostos UL

> 8. Bernard, de Creddsret ad Kag, Ub. Π, «ap B, Ma I»
•t ta. ptigM, P U cutna^ni.]

IWl

A. 8E881UNKS FLBUCAK KI

UOUUUiS

1«NM

ad ecclesiae regimen et 'diecipKnaai spectant, hio ege- a eflql Flagantini stteqrtMdq wt, hoe modo redigi
tur; hoc modo, pastores nempe et fideles afficio varae> dèbteâtjiHmpo:
obedientias obstringuntur sa rd&t, quae ai HeeipUHase eat catholicae veritatis dootriaa, a qua
nam et regimen totiu
*
eedaiae périment: ita.pt deviare salva fide atque salute nesse potest. Hem
cuitodita asm Romano pontifice eommunionie am- tamen summi pontificiis Romani inter episcopos pri­
tate, ecdeda Chridi dt nmu geejr tub mao ntmmo matus potestas non excludit aut aopprimit potaatatesn
regiminis propriam episcoporum, qui a Spiritu sancto
padoreRatio huius mutationis, quae videtur obvia, est, iuxta Apostolum positi sunt regere ecclesiam Dei, et
1. ne videamur confundere hic ea, *quae ad disciplinam ad hoc in oonaecretioM episcopali Spiritum sanctum
et regimen ecclesiae, cum iia, quae ad fidem et mores obtinent, proinde epiacopi cum Romano pontifice
pertinent; quae licet ad eundem summi pontificia coniuncti et ei qua totius gregis dominici principali
primatum spectent, nonnisi tamen sub diverso re­ pastori subordinati non modo particulares sum greges
spectu ; prima sub respectu primatus iurisdictionur de potestate iuris divini regunt et gubernent, verum
quo nunc agitur ; postrema vero sub respectu primati» etiam eum summo pontifice sollioitudiiimn totius ec­
magisterii, de quo egetur in capite sequenti, cuius clesiae sustinent, atque pro tota ecdeaia oum summo
titulus ideo etiam mutandus suo tempore, Deo adiu- pontifice legislatores et indices sunt, ita ut tota pote­
v ante, proponi intenditur... 2. ne videamur hic de­
stas regiminis ecclesiae in episcopatu cum pontifice
Romano suo primate consistat, seu regimen ecclesiae
finire, quod nonnisi in sequenti capite examinandum
B Christi ait Petro-Apostolicum. Qua -ratione etiam
el definiendum proponitur.
Ixjoo verborum, regimen ecdetiae, per totum iura eCprivilegia patriarcharum orientalium, quemad­
orbem diffatae, dictum est, regimen totiu» ecdetiae.
modum in definitione concilii Florentini continetur,
quod tamen ad stylum tantum videtur pertinere.
salva sunt.
M. Guilbert I’apMScriWM. [eoi. 620 C ;
Ixico
2·. Dupadoup Aurelianenei». [coi. 576-77;
tertiae pafggraphi : Haec'eet catholirar pag. 9 sequens ·
Paragraphe 2 pag. 9 lin. 4 in finem addatur: Ini
lati non obdantibu», ealvùqae iuribus. atque anti­ .proponitur:
Illa tamen divini primatus potestas non est tota
qui» et legitimi» ecclenarum contuetudinibu»
.
*
3
Detprez Toloeanu» col. MlB
Poetula- et absoluta potestas, quam Christus ecclesiae suae tra­
didit. Si quidem huius totius potestatis participes
tur. ut pag. 9 linea 4 addatur:
.,Declaramus insuper ac docemus, ad hunc sum­ sunt ipsimet epiacopi, apostolorum successores, quos
mum pastorem totius gregis Dominici unice pertinere quoque Spiritus sanctus posuit regere.ecclesiam Dei.
institetionem canonicam episcoporum ita ut citra * Pictum est enim omnibus apostolis et Petro coniunc' illius approbationem seu confirmationem nulla u n- tim. eorumque successoribus: Data e»t mihi omni»
quam cuiuslibet episcopi nominatio vel electio rata
poteetq» in cado et in terra: enate» ergo docete omne»
gente» ■ ■ ■ eçce ego cbbiariim sum Msqar ad roneumma
firmaque haberi possit."
31 Dreuz-Brézé Moli nenti» col. B57 B '
In
tionem eaeculi ■. ■ dent mint me Pater et ego mitto
secunda paragraphe post unitatem fidei et communio­ ros .. .fAcfipite Rpiritum eanetum ■.■ Tantum igitur
nis etiam commendetur obedientia, qua
**
salva fide, C abest, ut summi pontificis potestas opponetur sive
et etiam communionis unitate, violari *s|ot.t«
ut plu­ illi episcoporum potestati, quam in universa ecclesia
ries accidit et patet ex historiis.
omnes voniunctim cum Petri successore exercent ut
83. Régnault Carnulenti». [coi. 651 D
Sinon
legislatores et fidei iudicee; sive illi ordinariae
*
et
modificetur paragraphus secunda, deleantur verba
immediatae episcopali... etc. usque ad finem para­
*paragraph tertiae pag. 9: „Haec eet catholicae veri­ graph i. cui-addi potest : ..haec est catholicae veritatis
tatis doctrina, a qua deviare salva fide atqye salute * doctrina, a qua deviare salva fide atque salute nemo
nemo potest." Quae verba convenienter servari non
potest."
laissent, tum quia doctrina catholica in decursu huius
37. DreuzBrëzé Melinenti» [coi. 6571'
■ In
l apitis tertii sufficienter exponitur, tum quia necessa­ tertia paragraphe ex vocibus immediatae epitcopalit'
rium videtur, ut, antequam tam gravis sanciatur
iuriedictiome poteetati... magnum videtur Utere
poena, id est fidei et salutis iactura, textus *
paragraph
periculum.' Ex parte enim vera est huiusmodi locutio,
secundae darius explanetur et omnis proreus evane­ ex parte falsa, aut si velis dubia. Immediate quidem
scat ambiguitas. '
super assignatos greges exercetur iurisdictio episco­
38. Callot Oranenn». [coi. 620 A 1
Pag.9 pa­ palis, sed quod immediate a Christo ad episcopum
ragraphe Haec e»t deleantur verba: „haee Mt catho­ descendat, non ita liquet, nec praesumit concilium
licae veritatis doctrina, a qua deviare »alva fide atque definire. Porro cum iu hoc capite assimilari videan­
volute urino poted".
tur papalis iurisdictio, quae ex institutione et exercitio
Iuxta D omnino immediata est, et iurisdictio episcopalis ex
84. .4 mol Montereyenei». . coi. 568 D *
praedicta n. 2 periodus prima *paragraph tertiae plurimorum opinione in exercitio tantum immediata,
omissis verbis fide atgue ita componi debet : Haec eet
timendum est, ne ex hac assimilatione et quaai aequi­
catholicae veritqti» doctrina, a qua deviare talva talute peratione utriuaque iurisdiotionis praetor concilii
nemo poted ... Quod quidem faciendum foret, vide­
intentionem nonnihil in postorum exurgat diffi­
tur, etsi mutationes n. 24 et 28 propositae in praece­ cultatis.
denti paragraphe non admitterentur; quia oum ibi
Episcopalia iuriadktionis immediatae mentio aut
sermo fiat ooniunctim, de fide, moribus, disciplina et
omittatur, aut in exercitio tantam indicetur/ non in
regimine; ai quia deviaret tantum a disciplina aut
institutione, verbi gratia dicendo: „si non in redice,
regimine, quin negaret doctrinam, schismaticus qui­ in exercitio certe immediatae."
dem eese posset, minime vero haereticus; et ideo talva
38. Brawd Condantiauie. [coi. 679 AB, — Sic
fide, non vero valute. Quod ai quia negaret doctrinam,
ordinanda tertie *
»:
paragraph
„Haec eat catholicae
iam damnatus venit par oanonem tertium, huic doc­ veritatis doctrina, a qua deviare salva fide atque salute
trinae oppositum errorem damnantem.
nemo potest."
33. Papp-SeiUggi Magno-Varadinemtu [coi. 604
„Tantum autem abest, ut, ab hac summi ponti­
CD,
Paragraphes 3, quae,,expuncta priori para­ ficis potestate, Christus voluerit detrimentum oppo­
graphe secunda, secunda immediate definitioni oon- nere ordinariae ac immediatae illi episcopalis iuris-

ION

KM1HÎDAT1ONSB 8ÜPRR CAP1TR H1 PKGPOdll Ab.

IUM

dwtionia poteatati, qua partieularium aodeaiarum 4
pestores aaaignatossibi grages, singuli singulos,
paaount àt regunt, ut idem Chriatua, aieuti dixerat
praecipue Uni Petro, aliis pariter apostolia dixerit :
lit, doosie MM gttdm: nee ego vMteum mm omMbw diebtta Mfne ad aoonoioiutwiuo ooenti: —
quotcumque ligaveritis eta:... Eocleaia anim in moris
eloquiis saepe comparatur castrorum aciei bane ordi­
natae, cui iua « officium eommiait advenus salutis
inimicos MmUmmU, et huic exercitui praeeat sdminiM dux, qui eat Romanus pontifex, praeeunt etiam,
aed eim eub ductu, dudtie inferiores, qui eunt episcopi

‘

,.Aedificati super fundamentum apostolorum et pro­
phetarum."
<
.
44. Kremeniz 1’arnssauss- [ooL688Cj
Peti- ■
tur, ut in $ 3 verbis s. Gregorii Magni : ,,Meos
honor..." anteponantur > illa praecedentia
,Non
honorem meum esae deputo, in quo fratres meos hono­
rem suum perdere cognosco”, ut facilius sensus intelligatur.
44. David Briocensis. [coi. 596 B] - Post verba
a. Gregorii’: Jfeas honor est honor unioersaiis «ede
nae. Hem honor etc. addantur haec alia non minus
eximia eiusdem maximi pontificia : S» saia mricasqae
in eocleaia Dei rite ordinati."
episcopo iuritdietio non fervatur, quid aliud agitaT;
M. CaUat Oranensie. [coi. 620 A]
Pag. 9
niti ut per nos, per quot ecclesiasticus custodiri debet
paxhgrapbo Haec ett incerantur sequentia: ,,Absit ordo, confundaturf
autem, ut exinde quia concludat, aut epiaoopoe, qui
47. Amat'Jionteregentit. [eoi.569B;
Cum
sunt pastores particulares, non eaae in eooleeia iure quae statuuntur in paragraphia 4 et 5 ex uno eodemd irino semper debere, aut Romanum pontificem re­ que principio deducantur, satius videtur, si, ad vitan­
gere unquam posse ecclesiam abaque episcopis, seu ti das repetitiones, quae saepe occurrunt, quaeque offi­
pastoribus.particularibus. Verum namque eat, Roma­ ciunt claritati, sicuti etiam ad- consulendum brevi­
num pontificem ita habere potestatem ordinariam et
tati, in -una paragrapho cooiungantur, paucireimis
immediatam in universam ecclesiam, ut ex statuto omissis vel mutatis sequenti modo:
divinitus ordine in partem sollicitudinis vocet epi­
Et quoniam er divina illa ar suprema apostolici
scopos particulares, qui potestate ordinaria et imme­
primatus iurisdictione. qua Romanus pontifex uni­
versae ecclesiae prae est, consequitur, tum necetearium
diata particulares sibi commissos greges pascant et
regant. Quinimo potestas illa epiaooponim a supremo eidem pontifici i» esse, M huius tui muneris exercitio
et universali pastore asseritur, roboratur et vindica­ libere communicandi cum pastoribus 1 et gregibus
tur; dicente s. Gregorio''Magno : Meut honor est
totius ecclesiae, ut iidem ab ipso in via «alutis doceri
honor..." etc.’
■ ar dirigi possint; tum eum ette indicem supremum
[Omnia verba istius emendationis ad textum ad­ fidelium, et in aginib» causis ad examen ecclesia­
dita desumuntur ex relatione de observationibus in
sticum spectantibus ad ipsius poise iudicium recurri,
schema de primatu pagina Id [coi. 12].) Ratio ad­ sedit vero apostoUcae indicium a nemine fore retrac­
ditionis est, quod dicunt rr. relatores, scilicet falsa
tandum, neque cuipiam de cius licere indicare indi- ·
consectaria posse, quamvis immerito, e textu erui.
cio, nli a patribus traditum accepimus; ideo damna
4·. David Briocsnsù. [col. 596 B;
Sic refor­ mus etc reprobamus illorum sententias, qui 'supremi
metur 2 phrasis <3 paragraph· : „Tantum abest, ut Haec capitis rqm pastoribus ei gregibus communibulionem
summi pontificis potestas, quae se canone» ecclesiae C licite impediri posse dicunt, aut eandem reddunt saecidari potestati obnoxiam, ita ut contendant, quae ab
revereri et servare semper pro/essa eat". etc.
♦1. Jltoiuerrat y Navarro Barcinonensis. col. aposttdica sede vel eius auctoritate ad regimen eccle­
siae constituuntur, vim ar valorem non habere.'nisi
600 A 1
In paragrapho tertia post verbum, episcopalis iurisdictionis potestati, subdantur haec alia:
potestatis saecularis plaeito confirmentur; aut affir­
mant, licere ab indiciis Romanorum pontificum ad
..qua episcopi ut apostolorum successores et a Spiritu
sancto positi tamquam particularium ecclesiarum pa­ oeeumenicum concilium appellare
stores assignatos sibi greges" , etc.
Hie continentur omnia, quae in duabus paragra­
41. Amat Montereyensis. i.ool. 569 A |
In ea­
phia dicuntur... Substitutum tamen verbum, dirigi
Ideo regi, cum idem importet, et mitius apparent.
dem paragrapho linee 8 propter rationes iam n.24
Omissa, loquendo de sanctae sedis iudiciis, sunt
allatae illa verba particularium ecclesiarum mutentur
haec verba: cui» auctoritate maior non est: ism enim
oportet in sequentia: M ecclesia. tamquam veri ...
Cum hac enim mutatione verba hitius jveriodi eundem
affirmatum est per illa alia, quibus dicitur: Sanc­
tam sedem uniivrsac ecclesiae proteste .iuriedictione.
sensum retinent, nulloque modo augere Videntur epi­
Tandem, loquendo de appellatione a iudiciissumscoporum iurisdictionem, qua in eocleaia tanquam veri
pastores - assignatos sibi greges, singuli singulos.
morum pontificum ad concilium generale, omissa
verba: tamquam ad auctoritatem Romano pontifice
poscunt et regunt etc.
. 4
.
*
Callot Oranensis- : coi. 620 B
Pagina 9 superiorem, ad excludendam omnem appellationem;
ppragrqpho Haec ett, post verbg : A supremo et uni­ D posset enim quis appellare ad concilium generale, non
versali pastore, inserantur sequentia: qui non poteet
tamquam ad maiorem, sed tamquam ad tribunal me­
ordinem et pacem m dioecesUnu non velle, Hisce lius informatum, concursu episcoporum; quod nefas
etiam esset, et ideo damnandum existimatur.
verbis indicaretur, cur summus pontifex asserat, ro­
Quod si praedictas duas paragraphes in unam
boret et vindicet potestatem episcoporum; assentur
reducere patribus non placuerit, saltem optatur, ut
enim, roboratur et vindicatur, quando episcopi pos­
sunt, auctoritate sua, libere at pacifice dioecesim suam adnotationibus praelati dat» in iisdem locum dare non
dedignantur.
guberntre sub moderatione summi pontificis.
48. Dechamps Mechlinientity [coi. 546 A j
Pa­
44. Vfrot S- Augustini- [coi. 589 D] — In fine x
3 paragraph! dicatur: ,.Itaque libere profitemur, quod gina 9 post haec verba: Porro ar suprema illa summi
episcopis collata fuerit Haec potestas a Christo, dicente pontificis iurisdictionis potestate consequitur, in­
eia in persona apostolorum: Sicut misit me Pater, et serantur haec: ..eumdem Romanum pontificem, sacro­
rum quidem canonum vindicem, ubi tamen extra­
ego mitto ops; pariterque quod episcopi suo modo sunt
fundamentum ecclesiae, dicente loannet ,,Et murus ordinariis malis medendum est, iuie suo ad bonum
civitatis .habens fundamenta duodecim, et in ipaia religionis extraordinariis etiam uti remediis; quale,
ineunto hoc saeculo XIX ad religionis cultum in
.duodecim nomina duodecim apostolorum agni"
Galliis restaurandum, adhibuit felicia recordationis
(Apoc. XXI, 14): dicente quoque apostolo Paulo.

«a·

' .-•’■’T ' .

•..

w. ..............................

.... ^-y-r··,.,·,·

·.· 16mÎ

' ·.·

Xp ■'

-

N.

't

' ·

.,Praeterea rt eadem ilia Hbmaui pontificisrii

preme pbtOTtafcseqqi^iir",
ut iu ichematf._
*·. ’
■
’ — ■ t®°l·65%B]
■ ---------tkLnrioidUfif·
' Noq-ftal
rendisejmum

concilii
Vaticani
:i:: >r_.·

secretarium

—,

ipeiue pom> iudicium rqpurp, oui
y ompes mee Mibmittere tenentur, ^uare merito jam-

u Clarv perspiri, in hoc oûntilio VaUc^no, episcnpôa totius ecekeiae communicare cjiA^ Galliae et

nandi eunt, qui affirmant, licere ab iudicii» Roniuii
pontificis, ad oecumenictun ooorilium Appellare.
•U. Arpuafoup '^xrelimewi/ [col. 57(P76
Belgii episropit». et rie plenam <fe^e communionem „

episcoporum Galliae cl Belgii cujb aiMumtr pontifice
♦•t tota' ecclesia cutholiqe.

'

b, Ipso exi nT salutis viapi tersa tun
*»

' .a

«μη·. quam
*

dtii Mtin episcopii» non, obedient.

Vel alio quôlibrt mrliofÿ trador
. ~
Verot
Auyujdini. [coi. 590 C · v Versus

.5·.

*

* JH. Gn^pf 'Fepfarènass. fpdl. G9O-21 ] *-- Itoco
utouM· poragrê^hi proponitor atqyan·:
\ . fef quonUki /difioo afxxtciici primatu· iure Bo-

ad cumgpectMtibu
b0·
,ad
*

‘4

ipiMuea devios rfacribfciur >

fow

mtoiïn pontife^ uhiverm· eccleaiae pmurnt, docemu
*
Hriu^ et declaramus, eum eme iudieem supmum
fidelium, et rti^omniliu» caus» ad examen'.eeolatiaati-

dogmatica dileilarjrio de pana ec^esià, sed perreve«

..,·ι;ι,

------- --S-A----------- T-T~-S——----- ·_.------- - —>r--------------- .*

- , ~

i’ius Vil. 'plùree dioeprw eriingueodo noveèque ,eri- A

gendo.
-

„

At 3ΕΜΙΟ^Κ8 PUBUCAE ET'j^GriRGATlONS^ GKïUjBAÙRS

P«g. lOjlin. 15 ’ultima paragraphe deleatur vox om
mbm. et legqtur ita: in cauris ad uasot rrrltm
*
·
•ticnm tpretanlitfHf ad iprius ^ossr nadirium rentrri.
AddaMirque non tamen ontùtp intrrmrdia ifttri
*
dictiaUf·
’.
Λ '
M. Idvm
Kadem pag. 10 lin. 19 deleanlur voces: Cain
*
infctoritat<\jnaior· non eut. ob

iijrsliiHii I pantg. J
*ag· Ιθ lin 2 post ..dicunt'5 innem
*
Lui
..«fimndo agitur de ^nduis pure spiritualibus in B allatam
al
alias rationem, de non pmeiuqicanda quae­

cidmarns < inumstMiiliis.

>

lhipan&Mp .4 w e/MjNritxM.

•>1.

/*ol.

stione quarti capitis.
M. David BrioceiwuiWol. 596 ( ' yY Ad va, quae-

560-76

r>iL’. 10 |uiiMgnq>lms. quae incipit ;pagina pona ) per

appellationes inspiciunt. adjiciatur: ..imn omissis ta­

PtH-ro f j- nHprcmu: nridal ur ad finem : Sjjlvi» tamen eon> wflafibHK, ·Ί iure Htcirlafi
*
rirUtffirt mtfterii-n mijrtijt.
5^ Krrmrnt: Varmisnxifi
col.68bÇ'B

men canonicae jurisdictionis gradibus. «nJtvm regu­
lant er loquendo."

ntm.

ultima >huiu
*

ut

*
capiti
.propoeitio jmg. 10
*

..Quare u recto..." omnino omittatur, a) quia non

<um < om
*titulloinbus

(tiii’onlal

sumnionim pontifi
*

i mu. qm Milam appellationem ttd Jafarum concilium
piohilwnt. b
cipat. el t

quia infallibilitatis quaestionem anti­

quia ξΐΐιίΐ obstat, quin u summo pontifice-

ad cone ilium generale actu congregatum appelletur.
« um papa ruiii lyïu iho saltem e\triitM«a' maior, sit.'
,

«piam papa sine concilio.

’

53. Vant M FogûrattfHHÎ
*·
m
)u>

ultima huius capiti
*,

<ol. 61M<B
Quae
pagina 1 0 dicimturhi
*
vrr-

•F. Veni »N. .tn</M
*iÎMÎ
col. 5901’/
In fine
5
5 parag. supprimantur verba ..tanquam ad auctorita­
tem Romano (Mintific
*·

superiorem" propter reveren­

tiam debitam octavo concilio ct (kmstantiensi.

. ·Χ ("allot Oranffutig.

Pag. 10

iol.620B(’

paragrapho: Kl quoniam deleantur verba

tanquam
ari auctoritatem Hamano pontifice nuperiorem <*t
dicatur lanium... qui affirmant

licerv ab ύιφιϋ
*

Romanorum poutifi« um ad «Ms umenicum cpneihum

appellare. ' .
•3. Vnnnef patriarcha Mebhitaram'.

col. 6761)

Quoad 1res canone
*,
eos delendos · cnm' rrn»etur.
..El in omnibus causis ad examen ecclesiasticum >C Rationes huius emendationis sim.1

iqie»tautibu
*

ml ipsius {awe iudicium recurri": cum

1. Quia huc emendatione servatur ecclesiae forma
Lug­ . a ('hristo data; quae licet non Mt «tmxtitulionalùi,
dunensi II, « unique ab uno nnerendi^imo (Mitre veri­
tamen certo certius est eam nou <*ase omnino abnrtlalr
tati historicae opprime lonformiler demonstratum
monarehiratn■ Divus Tlmma» 2. 2 q. 11 art. 2 loquens
>ii_. illa nequaquam (kmw «oljsideran velati effata
de auctoritate «wlesiae unixersahs ait. hanc auctori-

han- xerlm sint citata tamquam ex concilio

riusdem ygucilii. e
*

xerba penitus exmittenda forent, •

at<|ue eorum Jotx> citandi evaent (Mitius cutonea 3. 4
ri 7

6

coticilii Sardicciuufcg contra quos certe nec

(•meci schismatici poaaeut ullam formare fundatahi
vxcvpltonem, cum <M i|»i hoc concilium admittant,
stioque codici iiiavrtuni halieant.

Haec autem omnia

dicta sunt puriMRitna cum intentione: uPab una parte
xcijAuv historic
*
integre custodita, auctoritas huius

>. i oncilii ne a lupjumia quidem inimicis hoc respectu
unquam

|H>-sit

labefactari; parte ab alia vero iit

talem principaliter esae in yiinmo pontifice si princi­
paliter, ergo neque nnice. neque totaliter
2. Quia hisce verbis nulla datur aura tu* exagge­
rationibus atque erroribus, quibus «xidçsiartiea hiér­
archie,

divinitus

instituta,

quodammodo subverti

videretur: non defuerunt qui asserere ausi sunt, episco(>oe.

archiepisco|x>ri.

nihil aliud *c
ae

papae,, ut

primates

atque

patriarchas

nisi simplices officiales et adiutores

docent

Fagnanus.

cardinalis

De

Luca,

>. unionis propagationi nullum, quantum in nobis eat.

aliique.
3. Quia hac

|M>iuitur impedimentum.

obi icere quaincumque eccleaiam particularem eme bid

facta em£rfHatione,

nemo |>olesi

Nam etsi sit fides in prima linea donum gratiae D pitem: quemadmodum unusquiequg^oHiicere poteat, si

divinae, illius tamen amplectendae vel respuendae oc­

probantur ea, quae sunt in schemate: nani schema

casionem et causam hominipn actibus multum [ dici1

constituit in qilâcumquÿ peculiari ecclesia duas pote­

*>t
poh

rtiielersri vel retardari, quin immo saepe «al­

tem human it mr fere^impoeeibilem reddi omnem con-

x-orsioncm.

34.

Hantchcr Vindoboneneit

4.

Tree canonea delendi sunt, quia quicumque

canon aecum habet ouatAema, a quo a beti nendum eat

coi. 544 C

Proponitur: Ut deleatur annotatio b) ad art. 5 conci 1.

propter Graecoa, quoa divin» dicimus non haeretico
.
*
haereticos autem se ipai
*
sentient, si scient esae ana­

oK'uni. Lugdun. II.

themate perculsos. Nobis imitanda proponitur patrum

53. Ixmdriot Hhemeiuu. coi. 567 B
Propter
*
ratione
allatas loco xerborum pag. 10 in notia loco
concilium Lur/dunenae, ponantur l>aec alia: Profceno
fidei .Graecorum in concilio Lugdunead·
56. Cardinalia Pitra. [eoi. 6501) '
Alicubi

Tridentiuorum prudentia, et sapiens oeconomia con­

Sanlicensis synodi memoria aut verba memorentur

ex caii· Hl. V et VII, quae de iüre appellationis diserti»
in primis et perspicua aunt.

c

states eiusdem speciei.

'

cilii Florentini,«quod decretum doctrinale de primatu

sine canone et sine anathemate confecit.

’ Hnk smaadatieai seteerlpsanat atiaa reveraatisatad
fatras rites «baMaiei, lesaphaa leda patmreha Ratytsamato,
■Mae MsUas apiasspea Akrearia, Mtehari Pstna Bar-Tstar
arcMspiacspea SastbiMia

,

*
'

··

V

WtT

kwàdajionvsü^kb Cjtfm m proposiI^I
ulterius progredMdi. cunT a tempore Eybel ^aque
ndiic nula exiati^ meta, ipjMriQù regionibua, quae

pontificem PeUi succeeaoreni e^ua primatWm in cr­
iteria non Venere; anathema ait,”

appellanti)iin ranovayerit errore· et aliunde epiatoU
rardiiialùi'à'Andrea in annotat ionibua Vitgla. non ait

* - ·♦· /Λτ Loot 602-04 i
("anon III· jAaedicris
vonfbrmiter ixtoittatur. æcua, niai praedicto qiodo

gravis momenti.

'

-

M.

totum schema reformatur, porta pro perpetuo clau-

zdefur, ne unquam Graeci ad unionem rnm Romaiia

1. Benmdoa orp Χπκμμμμ. /z Prodamata ex­

,

M. Tonraa Po^artunenm» '.col.694 Bf

Quod
(iam candSea concernit, tertius ramure srfiemale peni-

tjiie exmittendiM ceeet.

·

•7. Î^andriot Rhemenei
.
*

*

'

; nd.

plicite modo*<& mtrina inooncuaN^uriadictionl» «mam-

diatae rf ordinariae rommi pontifici» in *ornat et

s

singulari» erckria» in *paatorre et grâfcfct. non mihi <

*
iVvitr

lur omnia aperias arbitrariae potestatis, modificandus
videtur ΙΠ canon, ailt, si non modificetur, addantur
in fine^capitia lertii:
·
*
*

1. haec veritu Fetielonii J)v auct. >. pvntif. c. 21

,.ποη tamen ^(itest sürnmua pontifqx contra canomw

videtur

η«·

rpwAipefw.· *

utili» vox

iMwwaria ue«

.nihil enim addit doctrinae expraitapf^K^eontra illa
vox lacuno *praebet jswet difficultatibus M ambi­

ni deleatur vox eppropalty

guitatibus, Ergo *prtq
ain>

ct. bic NiwriHaluv paragraphe

/Jemmm/rs (trmm

’caiçg/ii» iv/r&abf rl rrrmtioenm novatorum. dorr-j

hau/ iitrirdirthmi
*
pote
- datem ordinariam cjf»r rt immediatam, reliqua ut m

sancire cartx»,mod<». oinnia iura onpiçmque diw iplintiiu ft ev promdr cf\{MartimM
*
perturbare”.

2.

Haèc alia: ..nam sunt in ecvieiqa *1<>π

fun­

ait Ballerini, ..omnia potest sumAaun puitifev in o -

ï

·

**

?

2. AUov ep *
·
Meldeuei

Chap. 3 a la page 8,

ligne 4 5*
:
('io
..Concilii Florentini fidei *
pnifcwi
item, quarrivdeiiduiir .
On disait bjgn : fidem qua

draiae regimine, neti ea conditlone.uit huius potestati
*
*ua
n
in aedifivafionem-sqt. et non m destructionem/.

iivdinuib\elv. *mai

Et etiam in materia. ..inNpi» nihil per se mUurali

ÇWUW'

aut divino iure praescriptum aut vetitum est. omni
*
ecclenianti<« potestas ea conditione ttâvlhnpitut ab

»

-^

schemate.

damentale», quas convellecidi nemo ius hqbrt ” : et ut

mw fidei prokttw. il,faudrait:

6-

Pake 9. ligue 5

*
..Haec
eat eat hol irae veri-

6 A T

lalis dodtrma^. Mieux vaudrait simplement : Htier cd

ipso Deo praefinitu, ut nihil statuat, nraecipiat aut
mutet, nisi quod in fvxdesiae aolificltionem ait”

catholica doctrina

Ballerini l'imlicfor. « .3 n. 10

Harr aulrm enn^ni pot·
*
fifici
patenta» nnllo inai» opponitur ordinariae ac
immrdMtttr Uli *
trpi
opali
iur indictioni» potertati.
qua . . . panrynt ct >rtpin^
Supprimer le rastr de

147. e. 4 n’ 1 p. 1-5
*2,

rd. typi» de Propag.>fidr anim 1850 .

•H. Rannchcr X’indobonrnaût. <xd.54l (’

Pro­

ponitur: Ut in canone Π1 omittatur ..ordinariam” et
)H>natur: ,,aut hare eius }*)ldslalem

ηομ <·<μ' imm<-

000 B

ut air. . .

I alinea.

'

-

Monwrat y Xa narro Rarrinnnennir.

modifier mno

On ne voisins comment le pouvoir de sa

In <ami(ic 3 |Mg. 15 lin. 13 ante |>ariirulam

iuridirtion dan
*

nn di“c«
*r.

3. Anonym»
*

*

eoi. 607 D

Canon

Si quis dixerit. Romanum pout if ι-

51)^ . pmt veil
*

Pag. 8

\ani> ranoniiius <t»nfinetnr

ordinariam”.

7·.. Piare Maeniluii
·
*

le droit que

vol.

copulativam /itv intrrvalctur' lus verbum ..sevi extra­

-n reformandus

..Tantntu autem a best

ilnd. I. „

piridichon vpiM>opale rat corrobore *)>ar

’ dint am sive” etc. ·
66.

Ibid, ligne 8

sir pergatur

..Neque igiiùi prit» ipftîu
*

-mm jKiteaia
*

..in

mhi snprema in

eccle-

intvr plum» jiartita. sed lofa plenitudo

< em non hal»etr plenam H aqfiremaiii piteMalem inris
*

cnn» in l>eah
*
Petro. mi *»li

dictionis iu universam ecclesiam, tum in rebus, quae

ei grcgvm uni\ei>um 1 nvlidit, Romano pontifici col-

ad fideu< et mon
,
*

lata t*

tum in ii», quae ad disciplinam

Dei Filins regni sui clave·

iiivtcii autem ]^uUon
*.

quo» Spiritus sanctu»

et regimen■* ecclesiae J^er totum orbem diffinum |>er-

nit
*
|s

t i nent ; aut eum non hatare ordinariae potestatis prin­

*
«Hudini

cipatum sive in omnes ac srogulas ecclesias, sive iu

|>αΜογρ suum quistpjr nmnus kwant.”
4. Rietu ‘imeroli
*
Minimorum

omnes et i singulo» pastores et fideles: anathema sit.

^Haec omnia ad mentein decreti eonrilii Floren­
tlni).
*
71.

1/
*
.1

Honteirpr.nnin.

*
«ρικ-όρο
ivgvrv vci loiam Dei. in partem nolli'«Mirntur. «ii *
ib

pag. 1(1. lin. 23

6(\ .

uno summo lotius ovilis

In cap. Ill,

Cum episcopus sit superior

>v nodo diorcoami. cuius est episcopus; occur papa,
qui rot epiMopiif· iqMfetoliru» e| patriarcha oeeumeui-

vol. 569 A nota

< 'amni 111, iuxta exposita n. 2. 24, 28. «34 emendandus

*.
ru

est. St quù dixrril, Ronwnwn pontificrtti .. ■ in ttni-

donensis. concilio otxum^nico Mqierior non erit? Dr-

prout saiHfo Lt-ori) acclamavit synodus ('halve-

•ΎΓΜηη eocUnian» in reboa, qntte ad dinriplinam ct D finitiva sententm proferatur < irva praeeaunentûuu
papae supra generale <xnu'ihum. quandtiquidem nec
ref/imcfi foliu
*
eorlemue pertinent; t^tt bmr eiua pote
datem non cj^e ardinariam ct immediatam in omne» concilium esset sine {uqm. Et ideo ea postrema verba
capitis III exprrasim
*.
ad tollendas controversia» in
rt aingulon pedore
*
et fidetea: anathema ait
scholis. iin)
*Nisiumpie
fier exwrationi» modum, ad
71. Regnmdt Camnienaia. coi. 652 A
In
sepeliendam famoeam declarationem 1682, facienvanone. tertio pag. 15 (n canon afformetur), haec
formula

priori

dixerit. Romani

Si

quis

dumqqe greraum ad inerrantiam papae stabiliendam,

pontificis primatum etae tantum

declarare oportet, si anathemate non placeat, saltem

subetituendÎa^proponitur :

officium ‘inspectioni» et

directioni»

et

supremam

hoc modo. Qnare a recto veritati
*

tramite etr. ..Quare

ipeiue poteatatem iuriadictiçni» in unheraam ecclesiam

exerramus et damnamus ac a recto veritati» tramite

non eeee plenam^sed tantum extraordinariam et mç-

aberrare decernimus, qui affinyant licere ab iudicii»

diatam; anathema sit.
Ille canon sic exaratus et d&positus directe per­
stringeret schismaticorum et appellantium errores, ct

Romanorum pontifirunj ad oecumetiicuni concilium,
ixmtra statuta patrum appellare, aut etiam praesump­
tione temeraris negant summum pontifierai supra

illa servata formula, concilii Lateranensia IV M brevis

ecclesiam universam <4 supra concilium generale prae­

Pii VI ..Super soliditate” contra librum Febronii lu­

eminentia ac superioritate gaudere)”

cide affirmaretur doctrina et

nulla

videtur

ratio

6. Cuffini aep Mntinenri
*

Canon ΙΠ sic re-

V

N»»

;
formari potat: „8i quia dixerit, Rcsnaaum paeti- A
fisam habere tantumreddo officiam inspection ia vol
ordûrâm,
,
*
directioni
oui potiormn-qnidèm pvtom mu autan habeeta, 21 Aasshfel
plenam'et supremaM potatatan-iuriadiotiouis in uni- omniiuq-noiaiBa, quaa p
_
z venam ecclesiam, non aolum in rebus quae ad fidem curate Acripta fuerunt, irehibot indioulaii-petram
rt mom, *ed atiam fa nt quae ad dieiiiplinA etc?
*
octoÿtamae tatiaa congregatiotta geeera||tf’qui inter
'■
.·. Anonyms
*
-- Capita tertii canon tartan tic acta oonoüü awurmtiir.
reformari petat : „8i quia dixerit, Romanum, ponti­
ficem habert tantum ibodo officium inspectionis vél
,
*
directioni
Apt potarem quidem portem, non autem
plenam ac supremam potatatan iuriadictionia in uni> versam eocleaiam non^olum in rebus quab aü fidem

Reverendus pator domum
*
Isoobur ÛÎBoulbta
oinhiopitapiiq LugduMuojp minim lactam oelebtariL
Qua aboôluta, et recitat
*
oratione AdtaMM Domiar

etc., eminentasimus pridk>
*
praam dixit :

suffragia'patrum de emendationibus 'iu .diacuarione,
' et mores, eed etiam in ii
* quae ad disciplinam et regi­
men ecclesiae, per totum orbem diffusae pertinent; ■ speciali ta$ii capita schematis primae oeratilutionis .
Z*
ut haqc eius potatatan non eeee ordinariam etcJ' da ecclesia Christi publice propositis. Praevadet outrun .

7. Cardinalis Berardi· — Tam in capite tectio . rehtio -ooeaine Dentation» pro rebus fidei fscibnda *
Z.8, lin. 3 ante ultimem r6A, ', quam in os- de hisco emendationibus. Ε
ώ
*
relationem faciet revbrenduaimua d. Fridericu
*
M. Zinelli episcopus Tarvie Ill tollenda' videntur illa Verba ,,pef totum
orbem dispersae"; ne officium hierarchioae subordi- BStinua Itaque praedictu
*r,—reverendissimus/dominus
nationis veraeqye obedientiae, quo fideles obetrin- c ambonem ascendat.
*'
' guntur erga Romani pontificis auctdritatem, Videatur
;
RELATIO
coiuvtari pd eos aolum casus, in quibus agitur de
reverendi patri» domini Friderici M- Zinelli
disciplina et regimine eocleaiae universalis. Cum enim
epitropi Tarvitim.
quidam asseruerint immediatam Romani pontificis
potestatem in particulares ecclesias singulosque fideles
Eminentissimi praesides, eminentissimi et reve­
tunc solum legitime exerceri, cum id totius ecclesiae rendissimi patres.
petulat Itonum, màime vero cum de bono agitur
Qui nunquam ambonem ascendi, non mea volun­
ecclesiae particularis aut privati fidelia, cuius pro­
tate; sed eminentissimi praesidia Deputation·
*
vfelrae.
videntia episcopis unice relinquenda est, caveri sedulo
de- fide, cuius mihi iussa cap eos ore incumbit, hodie
ascendo, ut referam coAuu hoc, quo nihil augustius
debet, ite quidquani dicatur, quod huic errori ausam
praebere possit.
8. Sergent ip. CoritopHenti»
■ In ultima parte
canonis III aliqua fiat interversio, biaque verbis canon
absolvatur; Sive ta omne» et rinytdos fidele» atque
paetore» tum extra amcitiitm ditperno», tum in con­
cilio etiam ommenico congregato»; anathema silIdque duplicem ob rationem. Prior deducitur ex c
concilio Lateranensi V, bulla Pattor aeterna» ubi legi­
mus: .,Solum Rtgnanum pontificem... tamquam
auctoritatem super omnia concilia habenten^ etc.
etc...."
Quod perspicue docuit Lateranensis, reticere non
potat Vaticana synodus in ta potissimum constitu­
tione, quae agit ex professo de primatu.
Altera vero ratio haec eet : eo magis necessaria
yparet explicit
*
*
veritati
declaratio, quo acri
constantius per orbem universum sparsa· eunt
lac adversus ordinem quem in concilio servan
praescripsit Pii IX sanctitas ; quasi ordo ille
papae solius, sed ex oqgnmuni tam papae quem
concilii auctoritate emanare debuerit, tacite vol
presse 'neget
*
Romani pontificis suprema potatate
qua pollet super concilium sive congregandum sive
congregMum, ac Eybelii errore innovato qui scripsit
impudentissime: ,volutas
*
Christum «odesiam res- D
publicae more administrari; ei quidere regimini opus
estavpro bono unitatis, verum qui non audeat se alio­
rum qtfi simul regunt negotiis implicare

52.
Congregatio g en creta ootogoataa tata
1870 iulii 5.
*

Fena tertia die 5 iulii 1870 hora octava matu­
tina in conciliari aula Vaticanae patriuohalis basili­
cae, generali
*
reverendissimorum patrum congregatio
habita e*t ; cui interfuerunt quingenti mptuaginta
quatuor patres, nempe 38 cardinales, 7 patriarchae,
H primates, 91 archiepiscopi, 391 epwoopi, 4 abbates
■ Brave Pii VI Segsr MlnKta.

dari potat, consessu, nomine ipsius Deputation»· do
emendationibus capita 111 partis primae constitutio­
nis de aacleaia. Hoc procul dubio indicio erit, certo
non prolixam fore orationem meam, cum ne verbum
quidem prae revbrentia coram vobis proferre ausus
fuerim. At vos, qui iustitiam sequfeiini. hoc non mibi
profecto imputabitis, quod da duabuï' supra septua­
ginta emendationibus singillatim verba facere de­
beam. quarum aliquae tanti momenti sunt, ut tum
officium meum tum erga emendationum auctores ob­
servantia sufficientem discussionem requirant. Vo­
cetis testa omiii exceptione maiores, me nullam haruin
emendationum proposuisse, ac proinde unicuique
suum tribuatur. Ut autem brevitati quantum fieri
potat consulatur, statim aliquid declarandum puto,
ne deinceps mihi id subinde monendum sit.
Reverendisaimi emendatores qui et doctrina et
recta intentione praefulgent, in proponendis emeudationibus prae oculis habuerunt speciam quondam
*
constitutioni
quae ipeis arrideret, quaeque aptissime
fuireet ab ipeis exarata si id muneris sumpsissent. Si
innumeri homines praeclari idem argumentum per­
tractandum suscipiant, innumeri sermones existèrent
commendabile· quidem omna
,
*
at horum alter prae
altero pro diversitate cuiusque ingenii, gustus et stu­
diorum magis placeret. En igitur quae sit sparta et
non invidenda Deputation» de fide et eius relatoris.
Magna par
*
emendationum, quae auctora
*
habent
*
reverendissima
viros et capientia et pietate refulgenta, admitti non potat hac- tantum de cause, quod
optimae illas quidam per se planeque dignae sunt;
quas ad suum quisque caput si non esset redactum
admittant ; aad eum relootio constitatioais iam gene­
raliter e limita sit, locum amplius in sa habere non
unt.
**
po
Alia praeterea de cause plure· emendationes
admitti nequeunt, quia scilicet non raro, ut fert natura
libera illius dissuasionis, qua
*
«et propria concilii,
multi non solum in diversa, eed in opposita abeunt.
At, eminentissimi et reverendissimi- patres, po­
tato· Deputatio vostra de fide, oum contradictoriae
rant aratantiae, these
*
et antitho·
**
ut in philosophi
*

* t*
» *

WT im
». " ■ —·~

WfBwwn

1F·

..

"..Wiiiiriiji îiiiiiii ■■ ludiin urit
ia aeque riml iidlMere ràn pomint. Rpreaantia

S·.:”.

♦.
-♦

·
S ’

„

texta citate flnwtim;. eumi in aeoep roa^petiro,
quasiooôbÎImbi Flnatiau pria
*
definierit eau tra­
ditam, ÿienam pottotatam * Cbriato Patra, draria in.
meanbro immediate toqaonti oocsoilium imm nimia' ■
' amplam suam declarationem oorrexerit, at remadiuiu

baignai nimia ^rotmheretur relatio: idsoqpa mihi
indulgentia ai atriStiaeimo loqiMbdi modo «MndgÇio- potwtaaem, sed taatum in determinata riaoeum, eo
nés aat admise· rat relectas enuntiabo: seiaatque a modo quo in gentif ofràaMùieoram conciliorum et,in. ·
priori rerttrendiMimi emeadationqm--aurtores nolle sacris eanodtbus continetur. Kvidera eat hanc clauramodo me voluisse deease obsequio, quo^eos ex corde lae intarpretatiooem repugnare rootextui et dignitati
‘'cofcçilii oecuroosiicKSdeo nec ^iatoHem nec phrasim ;'À rivegeor.
’ /·
His dictis, statim xeuio ad emeodaiiooea pro- graeoam
graecam suffragari htm interpretationi restrictivae, t
'
r____
1 ot toti· demonstratum eut auctoritate etiam codicum
£meadatio 1·. Roverendhoimus entandalor vult autheotiaoram, qui nuperrùne iwpeeti aunt. Ipu
«
simpHei titajo, quo caput tertium inecribitur, alium' venio armana, quamvis a gnNoo tuotu£deriva»a. noo
Mihatitui7% quo contineretur in compendium redacta b favet sensui restrictivo. NqUa igitur adeat ratio ameo-^r
doctrine capi|i», qua» ab ipeo reformata exhibetur.
Etiamsi admitteretur nova ab ipeo proposita redactio
capitia, nullo modo adoptandm «ast novus titulut,
qui potius redoleret argumentum tractati» theologici,
quam titulum capitia concilii oeeqroenici. Nova re­
dacti» capitia rodsm defectu laborat, quo tituli». Nam
quin clare et breviter natura primatus. praqiarto fun­
damento definitionia concilÿ<d
lorenCini,
*
in ipeo ex­

dationis propositae, quae eaeteroquin cum ad lagee
disciplinares pertineat, hic ubi agitur de ooratitutiooo
dogmatica, locum habere non fdtert ; de proinde De­
putatio de fide emendationpm banc non admittit.
£meadstto 6
.
*
Haec emendatio aut eM superflua,
aut eet'periculosa. Nam per ipsam inainnaretur, certe
contrq intentionem nuet,oria, plenitudinem potestatis
pontificiae ' ooaretandam intra certos limitée, quod
certe nemo, ut quidem mihi videtur fimi, a concilio
ponatur, fuse diaveritur etiam^de rebua quae ad
acopum paragraph! non pertinent. Si quaedam eunt
Vaticano aerio petere poteet. Deputatio igitur de fide “
hanc emendationem BWt-qdmittit.
in reformatione proposita, qubnini aliqua ratio haberi
Emendatio 7
.
*
Haec eiqendatio continet due» parpomit, ea habebitur occasione emendationum, quae ex
profeaeo ab aliis reverendissimis patribus proponen­ tes; prima pare admitti nqn potest. tum quia super­
tur. Quamvis igitur prima emendatio plura vera lau­ vacaneum prorsus reset propositum additamentum ex
danda contineat, quamvis maxime commendari debeat
aereiode XIV rap. 7 concilii Tridentini. tum quiu hoc
vire φίπήιιβ catholicus renoue reverendissimi patrie ; additamentum videri posset quqedam quasi Inter­
polatio Florentinae definitioni». Secunda paragnitamen Deputati» de fide eam non admittit.
Emendatio 2
.
*
Revriendiasimus pater existimat C phus quin clariorem reddet seiinuin. vidntur potiua
insinuare duo falsa dictata certe contra intentionem
in <apite tertio agi taxative ile iurisdict ioiiis primatu
tant uni. u· proinde vellet ut paucissimis omissis, de auctoris; unum implicite, nempe potestatem pontificia
quibus agendum in sequenti capite, mutaretur titulua. - habere pro obiecto ecclesias dumtaxat seorsum sump­
\ At pace illustrissimi viri inhaerendum titulo, qui est
tas, aliud explicite quod nempe Romanus pontifes
potestatem miam norinisi extraordinarie exerceat erga
in schemate. Nam ea non fuit intentio auctorum sche­
matis coarotxre 'ii hocoe capite tractationem ad pri­ particularium ecclmiaruiu cuiuscumque ritus et digni­
matum iurisdicii'.
aed loqui breviter et generaliter tatis pastores et fideles: quae duo dictata oerte ooo·.
de vi et ratione \
'tua. Etiamsi igitur reveren­ cilium 'oecumenicuiti non solum non confirmabit, asd
dissimus pater enuntiarent ea quae serent suo iudicio damnabit : ac proinde hanc emendationem Deputatio
expungenda, quod omnino necessarium erat ut ratio de fide nou admittit.
haberetur emendationis propositae, nullo tamen modo
£me>riatK> 8 *
, Emendationi» huius auctor vellet
admitti poteet, qaia ea quae ille omitti vult, reapse aliquod incisum addi, ut excludatur interpretatio re­
ad argumentum rapitis pertinent. Deputatio igitur de strictiva laudati textus verborum ooncilii Florentini.
fide hanc emendationem non admittit.
Maxime laudandus est scopus reverendissimi patria : at
Extendat» 3
*.
Non spernenda videtur tertia haec
Deputation] visum est ex contextu totius capitia tam
amandatio, attamen acceptanda iuxta modum dum­ clare apparere sensum clausulae, quae etiam ex con­
taxat ; nempe ut ganerira fiat mentio locorum sacra»
textu ipeo non restrictiva ease evidenter elucet, ut non
,Hinc innixi D neoreaarium additamentum judicet. Deputatio igitur
Scripturae, ita ut incipiatur caput
sacrae Scripturae apertis testimoniis." Nam , inutilis de fide banc emendationem non admittit.
£nWMiario 9
*.
Reverendissimus auctor huius
videtur citatio in specie textuum qui toti· repetuntur,
et omnium ment· subeunt, vix m fiat generica enun­ emendationis multa congerit oonfra caput tertium:
* nollet incipi a particula June
,
**
quia hoc caput non
tiatio. Deputatio de fide igitur admittit propositam . 1
emendationem iuxta modum enuntiatum, nempe ut descendit nexu logico, ut ip· dicit, a priori. At huc
incipiat raput a verbis „Hinc innixi merse Scrip­
varam non est. Nam via et nature primatus descendit
turae spart» tantimoniis."
a modo, quo Christus illum institeit, ot quatenus eet
Emendatio 4‘. Ex eo quod ad gmmralia tantum primatus ia Romann pontifice, a praerogativa etiam
concilia provocet textus, nullo modo sequitur, ut timet
perpetuitati» primat·; 2· vellet moha decreta oammeninorum conciliorum et constitution· pontifici·
relia eitantnr proptar aeram aaotoritatam; mo ex eo adduci speciatior at hic non agitur de tractatu theo­
logico; 3·-vellet textum integrum concilii Florentini
adduci, ia quo privilegia mmerantur patriaroharain
Florentinam non mm diaertaa et parupeouaa, «t oit,
orientalium; et haec privilegia nullo modo, et dixi­
immo proreos oppositum. Deputetiu de fide igitur mus at rareus dicemus, pertinent ad oonetitutioewm
dogmaticam; 4
* nonhuUa dicit, ut insinuet Orae-

1

1ΜΛ
cq» uiteHasme
FlorqpÜQÎ ï?quam»4- a
■ modumin-miMU restrictivo, .< hoc apparere ex
: nulla Onitu magietkmiliarin idea.
· textu graeco. At de aa cptniurie, de qua dictum eat et *
lri^iminu.epiaeof
is
ia iacria litteris, in patrem opp5»
forsan in postarum diosndnm.nulla hic mtiohabenda; ribus, in uau otanipm christiaoorum, quam repraeMOuam nihil emendatio proponit: quapropter Deputatie n» episcopum voluti pistorem, qui pascit gregem. .
de fido hinc emendationem sub hum. 9 non admittit Remit autem apiaoopua tam epercitio potestatis qrdinia
■ Ement^tioaee 10
,
*
* r 12
ll
.
*
Illustrissimi et revs- quam iuripdictionis. Nam exspoitium potestatisloriK. reçdissimi auctoris haruui emendationum vellent ex- ui» uoaniai in «dbditoa potret licite habere locum.

*■

,

pungi paragraphpm secundam capiti», quae superflua
videtur; u0m satis exprimitur ratio. primdtua jjer

··

,

,

'

'
,

♦

%

, Epiecopi igitur iuriadictio ad ea perageitda se agtaddit,
cpiae nelnèaâria sunt lit fideles vitam ‘aeternam o3h-

verba «wcilii.FlorentinL SecI quamvis laudabile sit sequantur;,) ae proinde debet episcopus: 1* admini-,
desiderium resecandi quod Aperabundat, attamen, atrare sacramenta; 3
* lege»_ferr^ ad bonum fidelium;
providendum etiam est, ne dum superflua respuimus, . J? exeeigioni ipsarum invigilare eivojter »eipaunv»i»v
in 'necessariis deficiamus. Verari est in verbis «m- per delegatos; '4
*
e\ proinde visitare dioeceeim; ■
’vibi Florentini contineri, quantum êx se sufficeret ad δ
* praedicare;
iudiegre controvereiaa; 7
* punire .
, vim primatu» .ebgnoeoeodam ; at' nihilotniqu», non ob-. .sontes etc. Haec et similia comprehenduntur in verbo 7
stanto definition^ Florentina, errore» orti
*,
sunt, qui Mosnerr. At' haec episcopus non potest farer» nisi ,«|b
respiciunt naturam primatu», et in dise cfeamht, adeo dependentia pontificia summi. Haec autem dependen‘ pt necessarium ait,- nt in concilio Vaticano genuinus 1 tia non est nisf limitatio iuriadietionia episcopali»,
sensu» ' definitionis Florentinae synodi explicetur
—:J--------- —
·— qpaenam
------------ ■leaua
----- -Christus
->-» ■ .
(.kmsideremu·
autem
auctoritati ve, et auctoritative etiam quae non eatis attribuit apoetolo Retro et qpefsuoceesoribus. Nonne
in praemium triplicis declarationi» among dedit illi
explicite in verbis ab illa synodo adhibitis continen­
tur. eruantur. Repetitio ret apparens; realiter per
riunus pascendi gregant, scilioet agnos et oves? Cum
duas paragraphes lux affertur doctrinae; ac proinde hoc discrimine' qudd episcopis datum est tantum
elucidatio, non repetitio est. At emendationum auc­ ■ pascere qui iu eis eat gregem ■; scilioet determinata»,
tores nihil amplius in pafagrepho vident, quam ea partes-gregis illis commissas; Petro autem et succes­
quae sunt
ln
*
verbis Florentinae'synodi. Hoc quam soribus eius datum jest pascere omnem gregem. agnos
' maxirie arridet ; nam auctoritate horum reverendissi­ et oves
,
*
simplices fideles nempe àt episcopos, in »u<>
morum patrum tali mode respondetur illis, qui doc­ regimine independenter sb aliis; dqm contra episcopi
pascunt semper, ut diximus, dependeriter a Petro ct
trinas in secunda paragraphe contentas impugnant.
Auctor 12“ emendatiotiis earn etiam ob causam
Petri successore. En igitur succCnor Petri potest iu
expungi vellet secundam hanc paragraphum, quia per toto orbe Christiano Omnia peragere quae superius
I verba ..cqiuscumque ritus et dignitatis" timet, ne enuntiavimus, et proinde administrare sacramenta,
videamur derogare privilegiis et iur^iua patriarcha­ leges ferre, invigilare etc., praedicare, iudieare contro­
rum orientalium. At consideret reverendissimus pater versias, punire sontes etc. Quaero igitur: potestne
quod iam diximqfi, nos hic versari in privilegiis iure haec omnia peragere vere in toto orbe eathblico?
divino concessis Romano pontifici; ac proinde no» c Qui contradiceret, iunumeri» obrueretur antiquitati»
'
loqui de superioritaie iure divino pertinente ad prima­ . exempli». '
Nee dicat aliqui», haec peregisse pontificem Mini­
tum: nulle modo igitur derogatur per definitiones,
quae hio ferentur, privilegiis iure humano ac proinde mum qua patriarcham Oividentalem. Nam praeter
mutabili fonan competentibus patriarchis. Recte qxempla innumera huiu» iurisdictionis exercitii in
ubiectio procederet, si in constitutione disciplinari per Oriente, notum eet privilegia patriarcharum, pritnagenerale decretum cum derogatione consuetudinum tum « metropolitanorum esse positiva. et-exv eonexpresse abolerentur privilegia. Deputatio de fide cessione pontificis summi. Si igitur aliis patriarchis
igitur has emendationes sub numeris 10, 11, 12 non provenit a concessione summi pontificis, consequitur
in yeo privilegium esse bx institutione divina. Eadem
potest admittere.
Emendatio 13
.
*
Reverendissimus emendator de­ igitur quoad speciem est episcopalis potestas episcopoinda et tertia rum in ungulis suis dioecesibus, et in pontifice summo
lenda existimet, quae, in paragrtgihis seeunô
continentur; et proponit Pfimum aliqmreubstituenda, quoad omnes dioeceses, cum hoc discrimine quod in
quae sensum vsgum et ambiguum, ac proinde in praxi pontifice arinmo eat in Sua plenitudine, in aliis re­
periculosum praeberent: nam privato iudicio videtur, strict^; in summo pontifice indepsndens, in episcopi»
certe contra intentionem reverendissimi, ab ipso relin­ dependeas: in. episcopia coarctata ad suas dioeceses
qui quoad usque porrigatur iuriadictio pontificia. .in pontifice, summo sine ulla limitatione loci, sed ad
.___ asrmo terminos terras. Cum igitur convenire nos necesae
Dein de iuribus episcoporum agit, d» quibus
erit, cum agemus de episcopis. Demum de privilegiis D sit, reaHter potestatem summi pontificii ease eandem
patriarcharum orientalium, quibus, ut nuper diximus, specie ao potestatem episcoporum, quid vetat quominus
in hac constitutione dogmatica locus non est. Depu­ utamur eodem vocabulo ad qualitatem enuntiandam
iuriadietionia, quas axsroetur per pontifices et episco­
tat io igitur de fida hanc emtadatiunym non admittit.
, Amandatio 14
.
*
Beverendisaimus auctor respuero pos, et dicamus episcopalem potestatem in episcopis, et
vellet attributa egMeopotw, ordmorM st iesstadiata, summam «uprsnuun potestatem episcopalem esse iu
. quae enuntiantur de iuriedictioue pontificia. Con­ summo pontifice?
At diem,"vo^ulym. novum nou «t necessarium.
venit haec seoendatio cum aliis propositis ah aliquibus
reverendissimis patribus, quique diversas ob camae Prius observo'potestatem episcopalem et potestatem
deletionem horum attributorum petunt. Alii timent pontificalem uaum ot idem «aa. In episcopis dicitur
nt> laedatur per ipsa tua episcoporum, alii no do pon­ pontificalis, in summo poatifKe,.summa potestas pon­
tifice minus dicetur, quam par eet;jiii quia vidmt tifical». Vocabulum ορίκοραΚι non eut novum de
vocabulis dica- summo pontifice, qui m catholicae «nimiae episcopum
haec verba superflua. Priusquam
*
mite
de re ipsa et conceptu videndum. Nam si ia rei subscribit. Humilitatis verba adhibita a Gregorio
■onceptu non convenimus, nec certe in sermone con­
venire poterinine.
· ’
Incipiamus ab attribue epiteoptUe- Quaeritur
• Isaa. κρ, u-π.

À

■ ■

T·- V-r.’—te? '

UOK '

III., ., Jj III 11,1 ..-___................. .. K,.„

_ ...

_ —^_„,..T-

.J WMGREQAiro fiHBISRidbtei

s- Magno /ptiiqàaâtampsri erant, ut retundereSur axem,- λ quam mu extraordinarii· dumtaxat caaibv· <nee ideo
plq ambitio Obtatantjnopolitemi episcopi..
At rursus dio^jt : nulla Vstip ; ùov'i voeabuli mtro' ductio superflua eat. iSed contra. Notum eat, immo
usitatiosimum in «xdoaia^ut uova dggmatica vocabula
a^ibeantur,' novi· erroribus ineurgeotibus. Nostris
temporibus teapse vnJdé periculo·· ethtenti· apud ali­
quo· invaluit, quaesustinet, Minimum pontificem non
.^oe^K in pliis dioaceaibdb a Romana divan·· ea per­

agere, quae episcopus quilibet in «yb propria, eo prae­
textu quod alia· illorum iurisdietionbm laederet: pernicioeu· error a VaticanO concilio eet configendus; M
hoc optime faciet ei sanciat aua auctorAate, potestatem

pro supplenda tantummodo praelatorum negligpotia) ’'
et ecclesiae periculis, 'sed semper exercere potest,.et
iq fidale· universos,' et . in. ipsos ecclesia· totius episoopoS, quia paetoreem rmueierm dide eet paete»:' Quae
verba doAus scriptor exscripsit ex ·. Eucherio
dunepslJ N«d, qwid quam maxime arridet, Mint Verba .
Gersonii. .’Ihomaasinua’ notaverat GerUouiuni pro er­
rore habuisse, -epeod papa non sit immédiat >n preeetatde
ontesum fideliam, aer 'epoeeetu endetioe Maiibrsaiis.
ted eoliueRbmae Pro illis aurem qui-offenduntur
voce epiempaiie praeter sha quae possunt adduci, qjn'/'Mitant concilium provinciale < 'qtabieuse sui. I860, «K

summi pontificie exercendam in qualibet dioecesi wei cap. XXV legent Jiaer verba: „Bomano
,
pontifici ut
proprie episcopalem.
.
.
eccleeiae
-------.--- ._capiti
r... ct, fundamento
____ ,--------- ----------viaibili,- episcoporum
------ _
■
At Aon solum excludunt attributum episcopalis, principi, et.paetori rapretrWSara iurisdictio episvii.
sedet sdiectiva ordinaria et. immediata· Etiam hic palis competit in universam ecclÀiam."
prius sensus vocabulorum inspicibnduv. Apud omne
*
Reverendissimus auctor emendationis xult<<'\iurieconsulto· aut iuris'aaiioniri doctorea, >nd omnia H pungi verba ..tam seqraum singuli quam siùiul omactZ eocleeiaetica ^lividitur potestas in o narialn /8
nes." Sed. ex natura primatus-descendit. potestatem,
delegatam. Omnes dicunt poteatatem ordinariam. qua pollet Minimus pontifex, non tantum ad,'singulos ‘
quae alieui competit ratione muneri·, delegj^gm, quas seorsum sumptos, aed ad aiinul omnes se extendere;
non competit alicui ratione muneris, eed immine alte­ cum iuxta catholicos omnes specte^ ad Romanum pon­
rius exerootur, in quo est ordinaria.. Explicatu sensu
tificem convocare concilia generalia, iis praesiilere et ·
vocabulorum, lis ut videtur Deputation!, finita eat, e· confirmare ita ut si desit confirmatio, com ilis va­
nam potestas quae summo pontifici tribuitur, noiine lors .destituantur. , Patet etiam ex, hoc, potestatem
est in illo ratione muneris? Si est ratioue Vnuneris, summi pont ificisf extend i non solum ad pastores seor­
est ordinaria. Immediata autem, quomodo distingui­ sum, aed etiam coniunctim sumptos: ac proinde ap­
tur a mediata? Immediata est ea potestas, quae exer­ probari non potest a Deputations de fide illaremiasio.
ceri potest sine adhibito medio necessario, scilicet
Igitur Deputatio de fide hanc 14“ emendationem
medio ad quod adhibendum tenemur.
non admittit.
*
At papa potestne omnia episcopalia quae enuntia­
Emendatio 15
.
*
Etiam hic reverendissiijiu· auctor
vimus supra, exercere per se in omnibus dioecesibus, emendationes vqjt ut vox epiempaiie, ut inaudita
quin obligetur uti medio episcopi particular!· ec­ praviaque et periculosis interpretationibus favens, om­
clesiae? aut ipse necessario debft licentiam petere ab nino eradatur. Hanc emendationem Deputatio iam
episcopo, ut ex. gr. sacramentum confirmationis im­ non admisit sub num. 14
*.
Emendatio IU
.
*
emendatio quoad formulam
pertiatur, aut confessionem excipiat a fidelibus? Quo- c
ties ab 'aliquo reverendieeimp oratore petitum fuit, propositam ex verbi· concilié, lAteranpisis IV coin;
*
quoad omissionem incisi
num papa indigeat hac licentia, risus in hoc consessu cidit cum emendatione 21
..quae proprie est episcopalis... potest··" eoiucidit
est excitatus, credo etiam illornm, qui eliminationem
vocis immediatae poposcerunt. Alia eloquent iori re­ cum emendatione sequenti.
’ Emendatio 17
*.
Reversndimiinus emendator ab­
futatione emendationis' non indigemus. Manennt
igitur haec adiuneta ordinariae. immediatae, epwro- horret ab illa phrasi, ,,quae proprie est epiacopahs
polM.
\
iurisdictionis potestas". Hanc emendationem sub
Nullo modo autem turbemur, ne in regiutirie par­ u. 14
* Deputatio de fide non admisit ; et superius sub
ticularium ecclesiarum ex hac ordinaria, immediata, eo numero res «et enucleata. Deputatio igitur de fide
episcopali potestate concurrente eum illa, quae |eat
eam admittere non poteet.
Emendatio 18
.
*
Reverendisaimus emendator
propria episcopi unius aut alterius dioecesis, oriatur
confusio. Confusio oriretur, si duae pares iurisdictio- quamvis plane conveniat, potestatem,qua ffruitur sum­
nes concurrerent, minime cum altera alteri sit rab­ mus pontifex, habere pro obiecto omnia episcopalia
ord i nata. Certe, si summus pontifex, sicut habet ius ) munera, attamen optima ductus intentione expungi
peragendi quemcumque actum proprie episcopalem in : vult epùcopali·· Hanc emendationem quoad primam
partem Deputhtio sub n. 14
* non admisit, ac proinde
quacumque dioecesi, se ut ita dicam multiplicaret, et
quotidie, nulla habita ration· episcopi, ea quae ab etiam nunc non adniittii. Secunda pan respicit Myhoc sapienter determinarentur, destrueret ; uteretur t> lum et ratio de ea habebitur, qiiin proponatur suffranon in aedificationem, aed in destructionem sua po­ glis. Tertia pars omnino coincidit cuin emendatione
*
atque>tune examinabitur.
testate: confusio oriretur in spirituali· administra­ sub n. 30
Emendatio 19
.
*
Reverendisaimus emendator vult
tion·. At quis nsc per hQmgium quidem excogitare
posset tam absurdam hypothesim? Acquiescant omnes voci ,.episcopalis" substitui pemtifieatie- Nulla vide­
igitur; et moderatione sanctae ssdis confisi, nullum tur esae ratio substitutionis, nisi ad eliminandam vo­
*
De­
dubium moveant auctoritatem sanctas sedis praesidio cem rpisropali·.' hanc emendationem sub n. 14
futuram, non laesioni episcopalis potestatis. ■
putatio non admisit.
Emendatio $0
.
*
Habe emendatio a Deputation·
Liceat mihi, antequam finsm faciam, confirmare
sententiam Dspntationis do fide quoad duo verba unmediatam et ordinariam potmtatsm, adducendo duas
auctoritates certe non suspectas illis, qui contraria
sentiunt; nempe Natalis ab Alaxandro1: ,,Romanus
pontifex (sic dicit) summam habet eamque ordina­
riam in ecclesia universa potestatem ot auctoritatem,
• tel eesl te IT te mm. 1.1 IT, ssteL BL
Ooncm emiaaai. rasus UL

i.

de fide uon admittitur, quia non «ut necessaria, et
Yortasm dubitat Ionibus locum dare potest. Sati» ex­
primitur potestatem Romani pontificis esae supre­
mam. tum in praeclarissima definitione Florentin·,
tum diserte initio $ IV textus nostri, ideoque Dep< tatio noa admittit.
• ΤΛ et aer. sste tei|L p I, Hh. I, m Tl a. U.

'

\

1.107

A. MBSIONBB PUBLICAS BT 0QV6£MATiftQB 0«klBALB8
·

·*

' V

>η«β

JL·.------- --

Emendatio 81
.
*
VaHffpIpoet Deputation!de fide-A
Àt.tüldw» bpii sap
,
haec ' eminentiiautii esModatto;. quia ipse suggessit rattooe 'primates,, nèo. inconsulto e^ casa hio, tRutea
sapienter verbs ch^ejlii Lateraôeaaik, in qtiibùs duo positus fuit. Nam eaintaa arat, ut.hjp salbam gaderioe '
.coiiceptüsbniâMrtoe poiaatarfw et ntfremde potmtati
*
. principia· inrerutur qtâpâd primjituab ex quibus cae- v
'■ pulchre renffitjgui^ir hoc modoi sa^er toime· α|«α» Ttera specialia qjrivari jiemsot.. NUtil(mirum igitur

X

ordinariae pote
*iaiie,ol>tinerepr^ipatùm

Mdnen- ^qàod In hoc oaptfe quaftade speciali praerdgativa pri- J, *
dum trnpen eat per errorem typographies·!'legi-,.a^par maGJ»,'tienipe-da jhfàllibilitate traetMur.. Secunda v
omneZotdinâribm potentat js' obtinere prityrfpstum"; pare-huiu» jimemfatiou» pertinet td styluim. Depit^
tum legi debeat- ordinariae piMeatatw obtiaere prw
tatio de fide.lianc i^ittfr emendationem no» ^taetjad-'
'<
lipalum
.'·, « -u^» y mittere. ,
. '
,
'
s.· ·,
. ·
j
'
..
*
i.'a£rederio^'A
Auctoi e»pendationi» Sub uU- .·
*
Enifmeatio
sub 'nuu^ero 29°. RbVe^endiahimu»
JV'
mVn 22
* AéUet, ut direfur .Joospiu» proin<|evet de- emendator-vult Npeeialitar decUrari, (jfuqd ealÿp riht
clai-ymut 'hanc supremam potestatem ordjnaiokm. eqae ima
ium «9
et antiquae ac legitiinieebclesiarum.con.Buetudilegitimt^efclesiarùm.conauetinii- .
i et immwlihtam.amiaaci inciso ,»quar proprie est epi
*
«- ne». A
Att -Iulee
-Itoec declaratio; ut saepi
saepè dictam
dictum est
eet,, non kabet B
A ·, «.-Opali» . Hanc emondatioump. iam superius, »ub alii» hic lyum, quia haec e»t constituée tantutn dtÿmaticj,
hou disciplwari». Dt^Sat io igitur-defide banc emen­
numeris, non eto^dmitteodam.dikiv
'
*
*' '·
' '* ■
Emendatio 23^. Auctor huiu» emeadqtiom» ex- dationem no«'admittit.
Emendatio sub numero 30^." Reverendissimus
i. eludit tum propositionem incidentem de potestate pri-'
■matus »uapte uafqre' episcopali, tum praeterea attri- BI emendatof vult hic declariri, ad soliim summum ponbutnm immediatam, quod de eadem potestate praedi- . (ificem pertinere institutionem canonicam episcopoeatui. Oh 'rationqs
emendatio
'
.. .. iam a'me al^ns haec rum.
Ratio habeuda est huius rfmendatiqni» »uo 4oc<
prout rVisum fuerit, ubi agemus de institutions epi-.
adiliittrnon potest.
,
. Emendatio 24
.
*
Vult reverendissimus emendator, Neoporum. Deputatio de fidé hic et nunc duhr laudat
ut emendentur ea verba „omnium ecclesiarum parti­ Ijuqm maxitoe scopum, quem sibi proposuit auctor, ta­
cularium" propter rationes, quae' reapse non omnes men non admittit.
—
' Emendatio sub numero 31°.' Revetilidisaimu».
sunt eiusdem ponderis. At cum, ut reverendissimus
emendator observat, illis verbis deletis, sensus om­ auctor huius emendationis vult expressam fieri men­
it ino intactus remaneat, velut superflua amandanda tionem oberfientiae debitae sanctae aedi. At utiqiie
sunt. Deputat io igitur hanc emendationem admittit. expresse in capite sunt haec verba .,veraeque obedienEmendatio 25
.
*
Vult reverendiseiinus emendator tiae"; sc proinde nescio quid amplius desiderari pos­
ut. quin dicatur ,,tam seorsum singuli quam simul sit. Deputatio igitur de fide, <-um iam sit provisum,
mu nes’, substituatur: omne» et einquli. Videtur ease laudans intentionem auctori», emendationem ut super­
ris de stylo, ac proinde suffragiis non eet proponenda.
fluam non admittit. .
Emendatione» sub numero 32° et 33". Auctores
Emendatio 26
.
*
Huic emendationi quoad sub­
stantiam iam satisfactum eet. admissa emendatione harum emenllationum fellent deleri eu verba ..haec
sub numero 21°: sed ut concepta Set hic et nunc, est eathoiicae veritatis doctrirfa. u qua deviare salva
,· Deputat io de fide npu admittii
*.
.............. ;·.
. C fide atque
salute
*
nemo potest' ; quia, ut prior emenEmendation *. Queritur reverendissimus «nerf . dator dicit, tam gravi» poena non debet infligi,- nisi
dator, quod in schemate nostro nihil dicatur de pri­ doctrina capiti» ΙΠ clare et sine ambiguitate exponam
matu honoris Romani pontificis. At, pace reverendis- lur. Deputation! de fide capiti» doctrina clam videtur
siiyi domini, ex una parte in eanone primo fit mentio et tanti momenti, ut clausula' illa sanciri mereatur.
Emendatio 34
.
*
Emendator clausulam ..habe-eut
primatus honoris: quare autem in eanone potius quam
in capite fiat mentio primatus honoris, ratio est claru. catholicae etc. ' retinet quidem, sed vult expungi ab
Primatus honoris est consequentia immediata et evi­ e* verba fide atque, et legi: a qua deviare eatva ea-;
late nemo putret. Quia, ut ipse ait. ai qui» desiarel
dens primatu» iurisdietionis: immo posset ur deberet

i-ationabiliter asseri, nullo modo existere duos pri­ tantum a disciplina aut regimine quin negaret doc­
matus. unum honoris, alium jurisdictionis. Xam con­ trinam. schismaticus quidem 'reae posset, non haere­
cesso primatu iuriadictinni». ponneori eius primarius ticus. At pace reverendireimi emendatoris, textu»
honor debatur non ut diversus primatus, sed. ut attri­ huius capiti» expresse dicit ,,qui deviaret a doctrina ,
butum primatus jurisdiction», in quo includitur exi­ ac proinde cadit eius obiectio. eiueque emendatio ad­
gentia, ut ab aliis et prae aliis primae honoretur.
mitti non potest. Quod error fidei sii damnatus 4n
„ Distinctio duplicis primatus honoris et jurisdictio­ canone, non impedit quod etiam in capite damnetur.
ni» originem ducit ab errore illorum, qui inficiebantur Deputatio igitur de fide hatie emendationem admit­
primatum jurisdictionis summi pontificis, et ut se tere non potest.
t '
aliquo infeliciseimo modo extricarent a locis Scriptu-P
Emendatione» »ub nniuero 35> et 36°. Reverenree et traditioni
,
*
concedebant primatum honoris: ac diBaimua emendator sub numero 35° vult expungi
proinde in canone primo dicitur anathema ii», qui $ secundam, et proponit quomodo paragraph»». quae
aiunt. b. Petrum honoris tantum, non autem verae immediate subsequeretur concilii Florentini definitio­
propriaeque jurisdictionis primatum ab eodem Do­ nem. concinnari deberet. Emendator sub numero 36
*
mino nostro lesu Christo directe et immediate acloco tertiae paragraph! aliam substituit. In hoc con­
cepisae. Cum satis igitur provisum sit in canone per veniunt ambo reverendissimi emendatores, ut a con­
phrasim ..primatum honori»", cum in primatu iuria- cilio Vaticano sanciatur principium, totam supremam
dictionia, de quo in hoc .capite, contineatur, eum ca­ potestatem eocleaiastioam non residere Jn Romano
non, uhi configitur, sit proprius locus huius pnrasi», pont ifice, sed dumtaxat in Romano pontifire cum epi­
emendationem sub numero 27
*
Deputat io de fide, scopis. Hae emendationi» hoc sensu toto caelo ab­
laudans quam maxime acopum, quem aibi prapfigil errant a sententia Deputation» vestrae de fide, quae
eius suetur, Iioc loco non admittit.
et »acm Scripture et traditione et definitionibus con­
Emendatio ,26
.
*
Reverendissimus auctor huius ciliorum fulcitur. Nam ex omnibus bis fontibus reve­
emendationis nollet in hoc capite fieri mentionem lationi» ^apparet. Petro et eius .successoribus datam
rerum ad fidem et mores pêrtinentium, quia ut ipse fuisse vere plenam carnque supremam in ecclesia po­
asserit, non ad hoc tertium, sed ad quartum caput
testatem, scilicet plenam ita ut coaretari non possit sb

. V

TW

VUIVWJ
-7

alia pet^pM.liusMtea ipsa ajjperiore, sed a iura tan- A membrô rarpropriuto.iUorHtn/qui sabiie<unt papam -,...... i
'
natural i Μ ψΉηο, Hiito vani et futiles (parcant · eprioopis collective sumptis, aat repréréentatin fecôtà-

.

^rbo) itti clamores, qui diffieiUitàè ut serii considerari ροββυηξ ne ai papae tribuatur perplena trtxsu-

cilio generali : tunc enim sequitur posse ex ihia parte. · ^
'stare ^liquando pontificem, etiam in sua Qualitate ·.

proma potestas, ipee pcerit destruere episoopatunf, qui *
. PpQlifieiia summu et exalihqiarte ^cprempo
^^
*
<«mi- t #...
iure divino est in ecdeaia, possit omnes canonicas /trano ho»-admitti mu· \ere ptaiam «t eiipremum pote- -

. sanctiones sapienter et sancte ab apostolis et eoderia \ statem rtiatere
pontifice veluti nyùt.» et
* ■ * rinanataa susque deque evertere, quasi omnis then- eamdem tere plem^u ·< supremam potestatem eree
*
.logia
moralis non .clam iï^t legislatorem ipsum etiam in 'capite.cum.membris^àniuiirto.- wilioet mi

v

suffici quoad vim directivam, jioii quoad roaetivam,.' pont tf|ce>uni -epjscopjs. salVo «eqipvr vt incoririwo

-

»

’ -

-

xsuis Îei/ibu». quasi praecepta evidenter .inittele^ tmlls

quod prit» admonuimus. Mo^'ümdo unmqtmm'potvM

et damnosa possent inducere obligationem, niai sd
* scandalum vitandum.
* -

evenire casus, ut episcopi
*separentur
et divellantur
a capite. Nam J^vxen-vt *unjuvus pontifex so.iwn jjots- ■

*Nec' valjdnm poiniup habent hypothetici prorsus

«tat em

vere plenum· et

~

lehtfi ‘Bapitt et

Mîprêm<m,

crijurf „de pontifice in haererim ut privalfc persona . etiam independenter a vohcurwi alto^im. <»ηψι»
idpso aut^iiwbfrigithli? qui^casus aequiperari possunt
iqgjiibra «tatini debent um/mdii-ium sibi arrogmAlv

Aliis de'pontifice habitualiter in dementiam lapso,

exertetiq potestatis huiurimsli. ri|d mm «pu capite <x»i.·

«
Jetc.... Haec,, providentiae supernatural
*
confisi, satis
* v ^probabiliter exiarimamus tiihnquam reventura.

< rdare.
*o
Naîh aliter i«i ed nbn recognos^rent w»n·
plenam et suprvinAtu )wfesldlem.
' /

Deus in necereaiiis uoifderet; ac proinde'ai ipse pet·-

S·

vel dispersis vel congregatt
*.

dendum.'quin propter hos casus hypotheticos doctrina

mam potretktem tu «olidum «ferret.*huHa poNribdin

de vere pkma et suprema poteetate Romani pontificia

collisio.

At

forsan

vere phpiam et «upre-

Nam rutu veiv plena.vt' Miprenm |M»tv»fs«

non’ait in eorporv separate a eapitr. epimsipi

*

infirmetur.

,

* contra, .summus pwntifex ima »;um episcopi·»,
Si

mitteret tantum malum, non^deevunt media ad pçovl·

reverondisaimi patre» dicent;

Nonne-—jru*«
lrt

mu·

quotquot «went, dum abeet papa, nullo ηυ^Ιο

suprèma
suprema et xere
vere plena potestas est'etiam
eat'etiam ni
iu concilio
oecumenivo? Nonne Chriatu
**“* '
omnibus apostolis ριυ·

cere possent; dym. ut diximus, sumjpus iMintifes ut

misit we futurum rum ipsis? Nonne apostolis dixit1:

caput etiain indepriidentvr a com-un
*u

Quaecumqite ligaveritie.euper terram, erunt ligata et
in raelie; 'quaecumque eolreritie râper ferrant, erunt
xolut# et in» caeli»?
*·
Nonnê.alia dixit qaibnsvlarft ap­

supremam suam auctoritatem exercere putret. . Etm·

episcoporum,

chemia haec principia nullo modo sunt. *ed jmuius 4
\enerando consessu leniam |H'teru dybeo. si diutius

paret, ecclesiae suae supreinam et plenam potestatem

in hoc argutaento immoratus sunt. H<s· eiutn omnmo

tribuere voluisse? Hoc libenter concedimus, ita tamen
ut incofirUesum maneat, quod saege iam diximus, pote­

itcs'resanuni e¥at, ut appareat qtmrn grui thus rationi- v

statem supremam et plenam mininii pontificis nullo

emendationes propositas, quae conceptus aliquuntuin

modo imminui, ex eo quod episcopi m concilio <*011-

periculosos, contra intentionem

bus Deputatio de fide mota fuerit ad excludenda
*
auctorum., contine-

gregantur. Nam sive in concilio congregentur, sive suit <■ hant. Deputatio igitur de fide du^ has vtmmdntionre
sub nmneris 3-5° et 36ft non admittit.
dispersi per orbem, live considerentur ut singuli, siie
Emendatio miI» ιιιιι4πι 37°. RexerendiMumu»
coniunctini,^niinu« pontifex eamdem ronseivat super

ros suapi supremam, plenam et immediatam jMitesta-

emendator timet ne. cum hrfisdiictioiirm episcopi dici­

tem; ita insuper tsrnen ut ne putetis nos definjre

mus

quaestionem tam in concilio Tridentino agitatam de

potretate seu

derivatione iunsdictiojns in. episcopos, quam alii im­

Iimus* ambiguae

mediate 11 summo pontifice, alii immediate ah ipso

itituulirtm episcoporum immediate «mf^riur a ('hri-

immediatam, eamque veluti comparamus <um
iuriMlicfir^io summi |>ontifkis. dHur

interpretationi, quod nempe etiam

>tt>, nt a ('hristo immediate iurisdirtionem accipiant

( 'hristo derivant.
His positis, concedimus lubc^nter et nos in concilio

Hi<-ut papa.

Scitis, eminentissimi ac rexervndiwumi

uecunienico sive in episcopis ooMunctim cum «u<> ca­

patres, quanto aestu disputatum fuerit in concilioTfi-

pite supremam inesee t< plenam ecclesiasticam jwitu-

dcfilino de hac quaestione. Scitis ex una parte et ex

suo

ilin acres et illustre» funwc pugnatores, vt pontifii^tn

Igitur epi­

'immiunu quamvis ex· praestituta lege sex undiitn ma­

scopi ron gregat i cum capite in concilio oecumetiivo,

iorem numerum suffragiorum quaestio posset definiri,

quo in casu totam ecclesiam repraesentant, aut dis­

noluisse tamen. <nm tanta estsH discrepantia senten­

-tatem in fideles omnes:

utique ecclesiae cum

capite coniunetae optime haec rongruit.

persi, sed eum suo capite, quo casu sunt ipsa ecclreia.

tiarum, ea praecipuo motum ratione, ut credendum

vere plenam potestatem habente At verba Christi om­

ret, quod quoad praxim fere indifferens sit «ixo unam

nia <
*onsistere

debent.

Si ex eo quod cum apnatolis D i*ve aligm sententiam sequaris. Non ret igitur poreibile, quod aut Ilepnlatio de fide aut concilium Vali-

cum Petro et succereoribus futurum se asse promisit,

aliaque concearit, apparet hanc vere plenam et su­
premam potestatem ease in eccleaia cum suo capite

vamini definire voluerit hanc quaretiofiem «me ulla

praemissa disputatione, qiiss^ ut dicunt antecedents!.

eoniuncta, a4dem prorsus ratione, ex 00 quod similes

Precor, ut reverendissimus auctor emendat mnis «m·

promissiones fartae sunt Petro soli et eius successor ibus, concludendum eat, vere plenam et supremam
potestatem traditam esse Petro et eius successoribus,
etiam indepertdenter ab actione communi run> aliis
episcopia.
«
Quae duo amice consistere possunt, quin dualismus qui Confurionem parit, introducatur in eccle­
siam. Hoc postremum inoocnroodum obtineret, ai duae
ab invicem distinctae et separatae vere plenae et su­
premae potestates admitterentur; at separare caput a

sideret verba capitis in toto contextu, et clare appare­
bit hic et nunc nos minime agere de illa quaestione,
sed de exercenda iurisdictione sine medio. Deputato»
igitur de fide propositam emendationem non admittit.

Emendatione» sub muneris
di^dnai

.

'

et 39°. Reveren-

emendatore· de iure epiMoporum servando

solliciti, aut aliter ordinarunt paragraphum. aut alia
inserunt. Optima oerte est intentio reverendissimorum
patrum. *
At

ri conqxarentur quae volunt MiilMtrfutere

aut addere, apparet in-textu, qui eet inulto rimplicior.

contineri

1 Matth. XVÎU, 1&

'

sine capite verd plenaA» et supremam |M>tretaiem νχνι-

quae rationaliter requiruntur; sarta tecta

Mervantur tura episcoporum, quibus iura summi pon-

70*

*

■

VH

'

A; ' 8B83XONBB PUKJCAB CT CONGPWApoNU GÉN^MUM

*
ÏU

tilicis' nullo mojo officiunt; et.contra, Oonnullaa,ex- A JSÀ? placet DeputatMai de fide, Ut omittantur ea
<
pmaiotw» in emendatiônibde propoaitû eeosuni ‘am·. warià (Jaiea .auettfitat· maior non <ert‘\ cum ex­
■ * ^biguum-praebere? Deputafio igîtur de Jjde ha
* emqn- plicita ratio inerti „iudicia eyictae. aedis a nemine
dation^ sub nàm/ BH^’et SQ,® non admiftit.
,
- pome' **
.retractari
eo loci opportunissima ait.
i
^meadahb-Aub. numéro 40°. ‘ Revereodianinus
^Tapdeau vult omitti ea verba „tamquam ad auctpemendator vult iiutêh in paragrapho tertia capitis ΠΙ : . ritatMfi Romano pontifice superior
·
*
Nain aliquis
,f
Tantum abest, ut haec summi pontificis potestas? posset recurrere’ad concilium generale noiTtamquam '
quae se canones ecrtesiacrevcrrri et servage semper .ad 'tribunal maius, sed «fi tribunal melius informaprofessa Vst- Al haec insertio, quj^hica contextu non .tum;'quod nefas est. Sed hic et nunc non est intentio *
- mjuiritur, hihil aliud r^jiret quamJpionitiun far­ Imputationis vérba habendi ile omnibus modis, quibus *
tum pontifici, et *àpnenmA
agum
et, ut yidetur, etiam·■ pbecarr posset a contumace^ 'iH elideret sententiam
'. periculosum habecek tu prôinde ‘Deputatio de'fide damnationis; iib&l dicendum tunc esset etiam de ifrta, i
/am non‘adfnittit.
’
»*
qui npeurrunt a pontifice male informato ad ponti''Emendationes sub numeris 4P et 42°. Revercn- . fieem b^he informatum, et aliis huiuunod^ Deputatio
,
.dissimi emendationum auctores desiderim! in paru1 igitur de fide, laude nequam maxime scopum, quem
*
<"
grapho tertia capitis-III inseri a&qua verba, ut ex­ sibi proposui! reverendiaftimua, auctor 47M emen­
plicite episropi dibairtm apostolorum suoesBores a dationis. nwvHtu eius' usu quoad stylum, non ad­
\ ’ Spiritu sancto positi et veri pastores. Quamvis ad­ mittit.
' ,
ditio I1H4X- absolute net'essaria non esset, attamen cum B
Emendatio sub numero 48“ non pertinet ad hanc
«
sii non solum ininxua, sed et multis tS patribus grata - constitutionem
nam de institutione epifecdponim
»*-se poysit, nec ulli ingrata. Deputatio de fide ac­ argumentum est speciale, et ratio habenda erit, in
ceptat iuxta modum ha
*
duas emendationes. Modus quantum erit uiris, cum tractabitur de institutione
autem »*t
sequens. dicatur Potestati qua episcopi episcoporum, ut iam saepe dictum est. Depütatio igi­
>it apostolorum successores et a Spiritu sawhi positi tur dejide ho^ loen hanc emendationem non admittit.
,
^tanufitam reti pastores sibi greges assignatos. singuli
u\>
*
Emrndatio\
numero 49°. Cum auctor huius
cingulos etc. ut in textu.
,
emendationis nullam formulam proponat, sed ex­
Emendat io sub Humero 43u. Haec emendatio, qua primat simplex desidet ium. cuius eaeteroquiti oh
- liicrtuni monitum datur pontifici, xidvetur iniuriosa ratione
*
mox allatas nulla ratio hic loci halieri [Missot,
.-anctae sedi, <vrte <ou|K mentem aucturis; et proinde tdcin-o haec emendatio suffragiis non· proponitur
ram non admittit Deputatio de fide.
Emendatio .50·. Hium emendatio, quatenus lil»v
Emendatit^ sub numero 4 4". Emundatio ha«x- ram communicationem mni sancta sede restringit ad
nullo niixlo discutienda. <*·ιιιη |M>rtineai &d caput de it
,
*
pure spirituale
*
et ad ordiqarias circumstantihs.
episcopis, ut iam diximus. Hic et nunc igitur ΓΗψιι- lat
iva
*
t* iurisdictionis ecclesiae. Deputatio de fide
latio aç fide non admittit.
<
hanc emendationem non Admittit. Reverendissimus
Emendationes sub numeris 45“ et’ 46". Auctor emendator ulterius \ellel omnino omitti propositio­
primae emendationi- vult ut verbis Gregorii Magni
nem ultimam liiiiu- capitis 111. qua condemn.ilor
*
..Men
honor etc. anteponant in alia praecedentia. At < appellatio n pHpit>ud concilium, quia, ut ipse ait. con­
ex -'Chtentia -Deputation!
*
de fide praecipui
*
verbis stitutiones siiminoiTiSji |M>ntifnum prohilamt tuntnin
iulductis. alia ad memoriam revocantur. Auctor se­ np|>ellationem ud futurum concilium. At. pace reve­
cundae emendationis vult addi alia, ut ipse dicit, non
rendissimi emendatoris, pont i f ices in sui- conMituminus eximia eiusdem pontifici
.
*
Sed cum sint alte- tionibiih condemnarunt ^nvwiii appeHantium sim­
tiu- epistolae, et in citat ionibiu non iiecej<saiii> par- ium temporum, qui ad futurum concilium ap|»el!a-inuTnia sit praeferenda. Depiitutio de fide bas duas
lumt, <piia uctu concilium oeemnenicum non eiat
emendatione- 45 ·* et 46
***
non admitt?.
congregatum. At damiratio ermri- huius aeqVlalitci
Enlendatio sub numero 4^“. Emendationis rève- feriebat appellande
*
ad concilium etiam actu con­
iS'iidisaimua auctor vult, quartam ct quintam para­ gregatum, (plia ritio fundamentalis erroris appellan­
graph um capitis 111 in unum voniungi, quia ex uno tium a falsa dependeUil ' sententia de KU)»erioritate
principio deducuntur, et quia sic exitai-entur repeti­ concilii supra papam. Ex hoc quod episcopi con­
tiones. At ex eo quod ab mm principio argumenta gregantur in uno loco, nullo modo, ut diximus, mutari
ntriusqiie paragraph! deriventur, non «equitur de iis potest praerogativa tai<xv«annim Petri, ab ifw> Christo
iti una paragrapho tractandum e-se; nam nimis hoc · in persona-Petri conoewa. Addo evidens ense in bulla
probaret. Repetitiones autem, ut verum fatear, talea Pii \\ Exsecrabilis, quod «ondemnatur abusus appel­
non video, ut brevitatis causa nos cogat ad duas para- landi a Romano pontifice propter rationem generagraphos coniungendas. Immo rtim de distincti
*
iuri­ lein, quae valet tum pro appellatione ud futurum
bus, nempe-libèrae communicationiset liberae appella- I conoiliupi, tum pro · appellatione ad concilium actu
lion is agatur, clarior erit contextus ai distinctae re­ (vnigregatum. Nam dicit: ,.A Romano pontifice lesu
maneant quarta et quinta {Mtragraphu
*.
. Laudandus Chriati vicario, cui dictum eat in^peraona Petri:
tamen.ear reverendimimus auctor, qui in aliquibus Pasce ores meos .. · Quodcufnque ligaveris super ter
stylum meliorem reddidit; et quoad Mvlmn ratio ram. erit ligatum ei in caelis. ". Allusio ad hos textus
habebitur suo tempore emendationis grvpoeitac.
y manifesta eat ratio huius dictionis. Deputatio de fide
Vellet raverendiiwimuH pater ut substitueretur hanc emendationem non admittit.
i
verbum dirigi verbo regi, in utraque paragrapho. cum
^Emendatio sdb numero 51“
Haec emendatio
idem, ut ipee aaserit, importet et .mitius appareat.
wllrt addi pag. 9: Salvis concordatibus et iure pote
Al Deputation! de fide, amantinaiinae cuiuaeumque slatis^civilis, in materiis mixtis. Quoad primum mem­
mitioris formae, magnum dimrimen interno
*·
videtur brum. ad rem non pertinet, cum concordata in specie
inter utrdmque verbum. Primum eiÿm quod sub- spectent ad ius poeitivum humanum, et haec eat con­
fpituendum eaeef, nempe diript.^otiua consilium sapit
stitutio dogmatica; quoad secundum- membrum ad­
quam exjBrvitium verae auctoritatis; secundum quod ditio iniurioaa emet ipai concilio, qua&i. dubium oriri,
delendum esart, nempe regi.· proprie dictam auctori­ poscet ne laedere vellet iura civilia, adeoque Deputatio
tatem exercere significat. Copceptua igitur non ma­ de fide non admittit.
neret idem, quod certe nec
*
ipse emendator déciderai.
Emendatio sub numero 52°. Haec emendatio con-

' WNUMW HU1

Η|1· .

yenit cum emeuduione anteriori ^on admi—t «cilicet *
i formula in
>ult expungi prohibitionem appellationi· a papa ad

concilium. Nam diett,' ooqetitutibuee pputi/iciaa pro' · Aibere appellatione» ad futunno
*
concilium., non ad

Mmion» ·. aokmni cbiwilii * tAigduooun»
praelecta, formula quae erat para maxima concilii .
I^ugdunenai·. nam omnee «ciebant a Clemente IV mwM&i «m Coaetantinepolim ut emet fundamentum

«Oucilium actu congregatum. At haec propoaitio iam

upionia,»notme dici debet formula concilii Lugdunen-

fuit reject a a Deputation
*.

«ie? Xoy fuit diseuaea. Quid inferret? Ecrlma Hu­

DepUtatio de fide igitur

non admittit ; et si acceptata fuerit emendatio sub
, immerft <50°, suffragii/non proponetur.

*
Emendatione
*
tore

diarum

sub numerte ,\3°, 54° et

Auc­

emendatinnuin^dubia insinuant

nuper

veritate citationi
*

mana fundamentum fidei ad diacuaaionein non ad-

At episcopi g ruet'i. qui

miait net
*
adjmttere poterat.

non intervenerunt concilio, »ubet'riberr, Miam duobu»
tranxaetiaanni», formulam noluerunt. Quid ad noaV >

concilii Lugdunensi^. quae;.eat in ‘

Ipei *xiderV debebant. nam de eorum orthodoxie agofine paginae m eapiit 111. Pag. 10 dicitur: „in om- - l^tur. Eetetnc minus generale concilium Lugdunenin
*
*
nibii
cauiqs «d examen mleaiasticum speHantibua ad

*i|HfUH |mmm* iudimim recurri.
*·

documento «demui

a

decerpta

Ifaw verlm cum nint
ίη

concilio

Lug-

dimensi U lecto. voiigi uun< orat .ut id infme'paginae
Nullo modo dicitur in schemate, <xm-

udnotaretm.

ciltum Lugdunense

aliquid si^mu dicti
*

defini vim
*

quia.illi grmxi epife-opi non adhaeeerun!T' Manrai.
igitur cijptio com’iÎii Lugdimemvis. "Quamvis hic laudanduM Mt qiftiu maxime scopus emendatoris, qui cM\ ?

ne in poedernm evvleiuiie catholicae aliquid in com dm
lege» <omM>mim cx-

owmmenico mnm» ad hiMoiiat
*

probretur; attamen ham emendationem Depntat.m de

verhis, inulto mimis lagraeco'<> nntiatites formulam in-B fide admittere non poteet.

tegram. a qua ea verba decerpta sunt. aut legiHMi aut

A'mejufofio /Hi
*.

'

\

RexereridiNtiimh· emendator «cl-

iuramento firmuM?. Eliamai igilnr verum ewrt quod

Icl aliqua inseri \erba svnodi Sardieenai». de tun
*

supponunt emendatore»'. pon potoa
*
praedicta verba et

*
appellationi

formulam, mitis par» sint, haberi veluti formalitar
samita a rom iliu Lugdunensi II; citatio sub paginae

provuum ait |h*i auctoritate» in capite IU adducta»,

«Μ d,elH»rrt.

finem ronMiwr }K»
*srt

haliet.

et mirum

At tt
*

iveae iditev

ot quod vere spectabili» et vei
*

*
sapivti.1
^emendator sub numero Ô4" tot, dubia, quae

, h<I rem non furtum. congee^em.

fie textus niiiltipltcentur. c! praeterea cum emendator
nullam determinatam formulam projM»n»il. *«d

plex

exprimat

unum

sim­

desiderium, tdemo haer

*ui

emendatio suffragiis non pro|>otiitur.

Emenfhltio siib numero 57". Ratio suffit iens imn

Historia authentica concilii Lugdiinemus, quamvis .

juta desint, satis superque demonstrat
*.

a» i summum jahil if irem. 'At cum sati
*

fidei profea-

apparet mutationis textus, qt.na ea quae pro|H>nuiitiir
ailbatituenda. dare iinenmutui m textu, tu ptumde

Monvin illam, ex qua verba «uperenuntiata decerpta
*
sunt, auctoritate <·<»ηιilii Lugdunensi» II fulciri. Cum

Deputat io ham emendat mnem non admittit

agitaretur negotium cOssatmuis schismatis orientali
*.

emendatîqiu» hm toi > vellet. mm agttut de tip|M lla·

*
Clemen

IV Constant'itm|>olim misit }>er «nos legato?
si gruor) epicopi nxupi vel­

formulam sulH
*riltemhifn.

it> sub

delen ..omnibu
*

*.
tionibu

Reverendissim is

numero

causis .

Hae«

(mr> emen­

dationis, quatentis insinuare potest contra intent mm-n/

lent in simi catholicae ecclesiae. Diffieuhiih·
*
oliortae
ipsius emendatoris, non in omnibus i hiims >id i x mem
tam optatam «oticoiiliam rt'tardurunt. iixpu' dunV in-C w'vdesiaatirum pertinentibus
recurri ad sedem
dictum fuit a Gregorio X <onri.lium Lugdunense II.
apoatoheam. hae«· emendatio e»sei mrium sanct.n- msL»

.

cunis praec ipmnn scopum «‘nuntiabatur fori
*
irtiiotieni

laeaivn. Vult etnim addi m' mt unda parte, mm Ititm n

Grawonnn cum ecclesia catholica. Pro fundamentali

omiMM intv -nmii(i hirixtli· imnr

principio unionis Gregorius X statuit, m* nullo modo
passurum ut m discepta!i<Wm wimriil sententiae

sinuare potest, verte contra mentem emendatori
*.
poMw>

*,
fideles

omisso

Hhh quatenus in­
ii<m

quorumque tliedm. nd *»xl ‘Mn

fidei ab at loin Romana admissae ct primatus Ro­

ajMkstolhHm iqqsdlari·, n » unis sapientissime arbitrm

mam pontificis, ei proinde Graecos delierv professio­

pendet ut acrvptetui ap|H«llatto. am nd induium m-

nem fidei emittere, quae ad eos missu fuerat a ('le­

feriorum

niente IV. Congregato com ilio Lugduni in sisvtinne IV

itirium. quae div nui mstitutmin
*

adfuit immine imperatoris Logotheta Gisugius, qm

tum. est Iliona, hi

professionem emisit

praescriptam n Gi-vgoiu» papv.

iam sigmjtam sua manu ab mqH-jalore, el iuramento

tonfinnav it.

Adfuerunt

graecos. qui ct

repraesentante»

epiNcopos

q»si iuramento confirinuvarimt prn-

fessionem fidei prrnit

noteutm verba

remittatur

m

rimrn

sv und.i

ha«

futrle

[tartinent ad prima­

prmiide Deputatm de fide mm

potcet eHin admittere.

Etnerttfalioneit sub numeris *»9". 61 ° rt 6?’ . Vel­

lent emendatori»» omitti ea wrlai. .,< uiu
*
maior non e»t

. Ratio liinii
*

me Imitato

*
omissioni
insinuatur, ne

plent· en! ktia.

v ideamtir pruts
*
eu{>areargumenta capit is! V *»t swm mto

declarans unuaqiiistflie se haltere ab episcopis suffi­

sUpermntutem Romani |»onfifi< is erga romihum oe-

ciens mandatum, l'thfter erant conformia litteris ab

inmennum. Sni Inus supermini!
*
diserte affirmatur

episcopi» graevis missis. et in concilio lecti-.

a iasmrX in bulla Ptmtof <wh ntft
.
*

ft

Observandum erat, haec adamussim convenire cum
iis. qua»
*
m aeaaione solemn i praecelerant.

}>erxenernnt

Lugdunum

rius X

circumdatus

poruni numero

Nam <-um

nuntii GraeiOium. Gxngo-

cani i na! i bus HiHgttoque apjatxi-

excepit, risque faciem oeculandain

dedit . ipei tunc litteras inq>rratons papae exhibue­
runt, plureaqnr alias litteras epiacoporum graeoorum.
Publier littera
*'

Graecorum declarabant

*e

vmhhh·

Lugdunum, ut oliedicntiam praestarent supinio pon­

tifici.

lient i

et

ad recognoscendum primatum succeeaori
*

Petri,

appellationis.

necnon

v notate

verba >

iu«

recipiendi

Hi» similibueque peractis, in mwiiono

habita dic 6 iulii, unio immediate facta fuit.

Nam

I Mint i fex ipse iuceprt cantum hvmni Ambniaiant.
Quaero igitur, fidei formula, sub qua ad fi<l»
*m

*rduct»
|M

fuit

unio Graecorum cum eccleaia latina.

edita appndmnte

sHcru concilio Lah ianensi V. idrinO ham emendat in­

nem »ub numeris ο!)·’, til" rt ♦»
* ’" Deputatu» dc fido
non |M)teet admittere.

Emendtihfj sub numr > 60" mrn non admisi ·*«!
sub numero

a«' proinde voti» non proponitur.

Emendatio *ub

numero

63".

niimi
*Rever<>ndi

auctor huius emendntmnis vellet delet i ire
*

t anones

V1 quia constitutio isdesiiu rion est «IsMiInte monui
*

vhica.

At patt» re%eH'tHln
*inn

nn. m mtelhgit non

eaae absolute monunhicam. qun» formnm regiminis

eecleaiaatici qw divinus fundator mstitoit, et haiu-

formam ne<, concilia oM iimrnica |H>
*simt

dtwtrueiv,

certe hoc verum eet . rt nemo sanus di«wv poh-rt. aut
papam aut conedimn uttmmvnnuun

|n*m> dratrmwv

episcopatum cacteraque iuru dninu ifi ecclesia deter­

minata.

At Ikn minime mfinnatur |m*i in
*,

< anonm.

HIS

A. SKMiOKK FUBUCAK KT WRCOWATIUAM UKMKMAlXt

Uli

Si autem intelligit auatoritatern s. pontificii ooaro- t ejh'nmnibne eabutattiguntar, ut iam dictam mt : nam
tari a quaouavque auctoritate humana aut aequali aut qatrstafeieari posset, pontifiât auctoritatem datam „
m> periori, hoe ransu falsum asserit; et hic enor per
eam ad dmtroreioeem, at aen patias ad asdifisatiotree canone· damnatur.
nem mrlmimf Ac proinde ut eupmflaam additioow
* Falso etiam u doctrina trium canonum asssrit, capiti et deiatiouem canoaia- Deputetio de fide non
2
/ ansam dari errari eorum, qui spiwop—. arahiapiaeo- admittit.
paa, priamtaa atque patriarahaa aaaarait «m nouaiai
farandsfio 68
*.
Hanc eoMadaticoem Deputatio
ampliem officiales et adiutoras papes^di iaar da- de fide admittere noa potaat, cum nella ratio appa­
, claratum mt in ipso capite; cum episcopi in propria reat cur expungi debeat a canone vox ..ordinaria' .
dioeeeai immediatam et ordinariam, ac proinde non
. Aawadafio 49
*.
Vult revsrsodisrimu· euaeadator
delegatam, md veram auctoritatem habeant. Nec ad ut in canone tortio ante particulam oopuhitiram
veram auctoritatem amarimdam npoe^riufii eat eam
,3ive" intercaletur hoc verbum ertraordinuriom Hoc.
ihodo iuxta reverendissimum petram potestas easet
admittere supremam et independentem^
3’ Nec obiici poteet, ut timet reverendissimus ordinaria et extraordinarie simul, quia aliquando eibi
épièudator, quemcumque ecclesiam particularem asse exempli gratia reservat aliquo· casus evenient· ali­
bicipitem : nam hoc obiici pomdt, ei super unam eam- quo motiro extraordinario. At pace illius emendato­
demque plebem duo meent capita, quorum unum ab rie, eat proprium illius qui habet iurisdictionem in
alio nou penderet. At auctoritas ODUcopalie in papa •uo exercitio, cum superveniunt caaua extraordinarii,
•et supreme er independent, in episcopia immediata i ipsis providere utilihu· statutis. N ulli mode igitur
et ordinarii quidem, aed dependens; ac proinde haec necessaria additio, quae certe parum bene sonaret.
lonsequentia non habet locum.
Deputatio de fide hanc emendationem non admittit.
4“ Tre· caiionee cum anathemate delendo· ait
Antequam proponantur suffragiis CO
*
et 71
*
emendator; qitia si. Graeci tantum m* separaverint de emendatio, proponitur 72
.
*
Si admittitur 72
*
iuxta
facio u communione cunv ecclesia, essent tantum piodum. eo ipso intelligvntur exclura? emendationes
schismatici. At qui negant primatum iurisdictionis 70
* et 71
,
*
quae proinde suffragiis non proponentur.
iuris diviui sunt haeretici. Deputatio igitur de fide
Emendatio 72
.
*
Deputatio de fide hanc admittil
hanc emendationem non admittit.
iuxta modum ; hic autem ita est : .Si qui» direrit ■ ■
Emendatio sub numero 64°. Reverendissimus
ut in textu) im univernam eccleeiam. frtm ia rebiu
emendator vult omitti in canone II in sequnda parte quae ad fidem et more», tum quae ad dieciplinam rt
>« verba ,,iure divino". Quamvis dubitari non ponit, reififten L totim, ecclesiae per lotum orbem diffluae
quod Petrus ex revelatione divina ab Antiochie fuerit pertinent, aut eum habere tantum potiore» parte», no»
translatus sd Urbem, ut ait Innocentius III «>r vero totam plenitudinem huitu s»premae potestati
*
libro II
et in Urbe sedem suam fixerit, in qua aut hanc eiu»... ut in textu.
Haec dixi nomine Deputation!
*
vestrae de fide,
Dotpitius, ut ait idem Innocentius III, praeviderat
martyrio coronandum ; attamen Deputatio cum eano- erga quam benignitati· tam ampla exhibuistis do­
neni proposuit, non intelligebat propositionem supra cumenta, venerandi patre». ut ex memoria rerte et
dicto asserto oppositam hic et nunc configere; sed l grato animo uniuscuiusque nostrum ex Deputatione
^tantum illos, qui posito facto Petri, ex quo episcopi numquam possit aboleri. At hac vireDeputatio tam
1 Romani sunt successores Petri, non iure divino ut
debilem nacta eM expositorem, ut precari enixi·
tale· esae ipsius etiam in primatu successores adsere- debeant, ne damnum causa veritatis ob imperitiam
rent. Sicut autem si relinquantur verba „iure divino" defensoris patiatur. Cuiu. tamen ad vos sapient reo­
m stant nunc in textu, posset aliquid ambigui sub­ rno· locutus fuerim, mihi timendum non est. Ii enim
esae, et hic posset videri configi assertum dqrum. vos ratis qui npc splendore orationis nec ingenio dis­
qui factum Petri tantum humanum fuisse diiuxn (at serentis, aed vi rationum tantum convinci vos sinatis,
haec non erat intentio Deputation!·) ; sic acceptat et veritatem etiam, quae nondum enucleata est. plene
emendationem iuxta modum, ut phrasis ,,divino iure" perapiciatis more artificis, qui adamantem, antequam
deleatur in secunda parte, «t addatur primae, nempe affabre expolitus fulgidos iindeqnaque radios emittat,
post verba: ,,ipsius lesu Christi Domini institutione " proba noscit.
Mihi aliud non reptat, quapi ut unumquemque
'addatur sea fare diurno; et iuxta hunc modum
j Deputatio,de fide emendationem acceptat.
vestrum, quem nullo excepto veluti patrem filius su­
Fraendoliones sub numeris 6β· et 66
.
*
Vellent spicio, per viscera lesu Christi obsecrem, ut omnes in
reverendissimi emendatores, ut canon tertius prorsus doctrina de hoc capite tertio courantieotcs exemplum
eliminetur, ne porta claudatur'Graeci· ad uniopem. iletis illius concordiae, quae nullius magis propria est.
At contra, ecclesia catholica principia revelata et in quam eoorasaua repraesentanti· ecclesiam universalem.
deposito contenta, cum negantur, debet fortiter pro­ D sicut episcopi cum suo rapite coadunati.
Usquedum cum agitetur aliqua quaestio, oumre
clamare. Graeci habent in operibus patrum suorum
testimonia evidentissime auctoritatis supremae sum­ in suo sensu ^abundant ; et si in aliquibus quae mi
mi pontificis; eorum patre· praerogativas radis caput III pertinent, diversitas opinionum deessc non
npostolicae luculenter recognoverunt. Cum tempus poterat, nemo sit qui sibi prqbro existimet, discussione
finita, illi sententiae accedere, ad quam iam videt
misericordiae advenerit, Deus movebit corda eorum:
interim procemur pro ipsis, et veritatem impavide maximam patrum partem prono alveo descendere.
definiamus. Hanc emenibtionem Deputatio de fide Num probro erit quod libere in libero concilio m-Aimenico suam quisque sententiam aperuerit!
non admittit.

Emendatio sifb numero 67·. Timet reverendissi­
mus emendator, ne per tertium oanonem detur locus
omni speciei arbitrariae potestatis; ac proinde vult
aut deleri, aut in capite adiungi aliqua, quae ab ipso
proponuntur; ea affert·a Fenelonio et a BaUermi.
Quae proponuntur a revereodiaaimo oratore addenda,
> bwr.mteUtesDng,·»
»·
*

•WI.1

*
(»0

P. M. COXIT.

,

Nonne coociliut^^eeumenieum ad hoc congrega­
tur, ut ex libera disclusione tandem in lucem pro­
deant, quae Spiritu» sanctu· par maiorem et plurimam
patrum putem, et per absolute ad hoc necessariam
vicarii Christi approbationem nos docuerit’ 0ui»

pudor loquenti cadere Spiritui sancto, speciatim cum
in quibusdam articulis doctrinae,'circa quam tertium
caput vereatur, alii propugnarent diversae sententias.

;

f

Llli

U>iüKtUAllU UEXEIULIS <ΧΊ'υυί.
*>ιΜ

1 ir.i.tit

fttwisttjo· <s atxwQCMi put
*
pMBtMMnî M jninùni t sta· at tertia· asuadaai parti iam provisum arat,
*
episcopi, qui da sedasia minim ia modus bam mariti saennda vara taapsciabat stylum. Daeimam sumi
•untf Qui» magnam eradet, lata dafiaitioaa, vai tan­ tonge maior par» excluait. Vigaaimam fsra oanaes
tillam sviatiiuarianis aaae amissura· ilka, qui raritati» i sistareat. Quoad vigaaimam primam adnotevit reaaaora quam lentitiam, can·, inia dictante, mam rarssKliaaima· relator typi stioram oorrigoadum. et
existimarunt, acriter aaatinnaruntT Quod ai quando, loco rarharam ,gapw ouanaa «rdiuariam potestatis
aut mihi contra votaatotaoi maam ia hoc sxpositiooe, obtinere priaciprt··” tegendum supar «·■·«· uMm
aat alite ia eaatu diaputationin, ax ana ant ap altera ardtmte»·· potestatis dte. Eamdam raro asaaodatiatiam
parte aliquid excidit, quo krndi vidarentur contraria ite correctam fsrs osuae» admiserant Vigesimi·
sentientes, qui mutuo non aibi ooadonaat, non dicam •scandam fare oosnes reteoantat. Vigasuaam tortiam
tantum qua epiaoopi, aad atiam quo homins»; com kmge maior pars «xd«sitv Vigraimam quartam loug·
•ciant m nihil' humanum a aa alienum putaro debere, maior pars admisit. Vigaaima quinta proposite aon
et facile in quaestiooibus iustam existimationem tam Tuit, quia respiciebat tantummodo stylum. Vigesi­
mam sutam, septimam, octavam quoad primam par­
de rebus quam de personis ohfuacorif
Finaan dabo non mam verbi», quae omni auctori­ tem, et nanam fere otnnm remearunt. Vigesima octava
tate destituuntur, aed unius «x patribus concilii quoad alteram partem propoftta non fuit, quia re­
spiciebat tantummodo stylum. Trigesimam, trigesi­
Tridentini, qui hortabatur patre» ut eo convenirent
omne», quo aura Spiritu» «ancti, qui mt Spiritu» veri­ mam primam, secundam,'tertiam, quartam, quintam,
tati», iam significabat ; neve in eolemni sessione sextam, septimam, octavam, nonam et quadragesi­
*
reiecerunt. Quadragesimam primam
discordes ement, aed communem concilii sententiam, mam fera omne
quo par erat obsequio reveriti, nulla dissensus signi­ et secundam quae simul propositae sunt, omnes ad­
ficatione exhibita, eiusdem dignitatem servarent. Non miserunt iuxta modum, ut nimirum diceretur: pote­
certe sententia Spiritu» «ancti dicenda eat, quae stati qua epitropi ut apoetqlorum suecettore» etc.
maximae paQptu parti placet, antequam «olemniter Quadragesimam tertiam, quartam, quintam, sextam,
definiatur; at eat aura Spiritu» sancti quae auaviter septimam quoad omnes partes, et octavam fere omne»
impellit, cum iam vota daturi videntu» maximam reiecerunt. Quadragesima noua proposita non fuit,
loi^fe patrum partem amplecti sententiam, quae quia simplex exprimebat desiderium, nullam pro­
quamprimum in veritatem fidei per solemnem defini- ponendo formulam.,
Quinquagesimam et quinquagesimam 'primam
tionem vertetur. Id sit erga ecclesiam amantimimam
nostrae dilectionis pignus, id populo christiano aedi­ fere omnes reiecerunt. Quinquagesimam secundam
ficationi vertatvjd-solamen omnium maximum noetro longe maior par» exclusit, jtem et quinquagesim.wt
aniantimimol patri Pio Nono erit, cui Ipt abhinc annis tertiam, quartam et quintam, quae «imul propositae
cum nos episcopi innumera nu»tr>amoris signa de­ sunt, quia in unum recidere videbantur. Quinquagesi­
derimus, dignum plane est
* ut edm hac non defraude­ ma «exta proposita non fuit, quia nullam exliibelut
mus nostra concordia, qua nihil sane gratius, nihil
formulam. Quinquagesimam septimam fere omne»
iiinindius ipsi eoae pSterit.
reiecerunt, item et quinquagesimam octavam quoad
C urtamque partent, item et quinquageeimam nonam,
α
Relatione ex |> let a. liais primus prawite patri­
«exsgesimsm primam, et sexagesimam secundam,
bus ait :
quae simul propositae «init. quia in unum recidere
..Procellimus nunc ad ipsum actum ferendi suffra­ videbantur.
_
gia de his emendationibus, pro cuius bono ordine'
ScxagesiuiH proposita non fuit, quia^iani exclusa
rogantur reverendissimi patres, ut singuli locum in ret in meet i one secundae partis emendationis quin­
aula concilii sibi assignatum usque ad finem occupent, quagesimae octavae. Sexagesimam tertiam fere om­
et si acta «urgendi sententiam suum declaravênnt, nes reiecerunt. Sexagesimam quartam omne» unani­
tamdiu stante» maneant, donec sufficienter constet de miter admiserunt iuxta modum nomine Deputation··
maiori vel minori suffragiorum numero. Iam veni » relatore propositum, ut nimirum diceretur: ani
, reverendissimus dominus «ubsecretarius emendationes
Romanum pontificem non rete Prhi in eodem pri­
•ingillatim proponat, ut postea de singulis exquiran­ mula succemorem etc. Sexagesimam quintam et «r^
tur suffragia."
/
tam, quae simul propositae sunt, fere omnre reiecerunt. Item et -exagwimam septimam quoad utramqua
More solito singulae emendationes propositae partem, sexagesimam octavam et nonam.
4int, et duplici experimento per actum «urgendi facto,
Septuagesima secunda proposita est ante duas
suffragiorum exitus hic fuit.
praecedente», septuagesimam «t septuagesimam pri­
Emendationem primam et secundam/cunetis mam, quia si acceptata fuisset iuxta modum a Itepusuffragiis patre» reiecerunt. Tertiam fere omnes ad­ 0 lotione propositum, locus amplius non fuisset suffra­
miserunt, iuxta modum tamen a reverendissimo rela­ giis ferendis pro duabus illis emendationibus. Modus
tore nomine Deputation·» propositum, ut nimirum autem hic erat , ut diceretur : Λ qui» dixerit. Ro­
caput incipiat a verbis : Hinc innixi torror Scripturae manum pontificem habere tantummodo officium
*
aperti
teitimonu». et adhaerente
*
etc. Quartam, inspectionis rei directioni
,
*
non autem plenam et
quintam et sextam fere omnes reiecerunt ; pariter et supremam potestatem iurisdietioni
*
in umrerama
septimam quoad utramque partem, nec non octavam ocriasiom. tum i» rebut quae ad fidem et mores. tum
et nonam. Decimam, undecimam et decimam secun­ quae ad disciplinam ei regimen ecclesiae per totum
dam quoad primam putem longe maior pars exclusit. orbem diffusa» pertinent; aut eum habere tantum
Decimem secundam quoad alteram partem. M de­ potinre
*
parte», non rero totam plenitudinem huius
cimam tertiam fere omnes reiecerunt.
supremae potestatis, aut hanc eius potestatem noa eme
Decimam quartam et decimam quintam longe ordinariam et immediatam sire in omne
*
ae singulae
maior pars reiecit. Itecima sexta proposita non fuit, ecclesias. tire in omnrs.rf singulos putores et fidelet;
quia coincidebat cum vigesima prima quoad formu­ anathema *itlam quam proponebat, et cum sequenti quoad omissio­
Cum lectus fuit huiusiuodi canon, fere omnes ad
nem incisi. Decimam septimam longe maior par» -invicem dicebant, neceree esse, cum sub oculos habere,
reiecit. Decima octava proposita non fuit, quia pri­ nec convenire suffragium ferre post simplicem le>-

Ill·

a. «BMOMB füruüai n «wnaATimmesmAun

libet requiruoationasn tnlhradora ala

ItM

t <anm

gregutioatm, auraqne types iapreraura potribns distri­
bui; interim sato anftrngiia ouhiiriendas rare eàMsedationea aeptuageaimaai et septsdgisiibw primam:
utramque autan fore «ssaee resreerwat.
Quaproptar daehn·· opertat: qua* www·
Expletia iio, qune anurndationm ia tertium capot
rrepiciebent, emiMntiasimuB print» priteaaa dixit: oordatu ou· üa, quaa de οηηοηοΙΠ Deputatio re­
..Dies proximae congregationie generalia siguificnbi· ap·· egit- Praeterea decretum AjratMMt liiUri
*
tur reverandisaimis patribuih" Et tigno dato, omnea - η. XII praeteribit, ut auffregia congsugatiani· gene­
ralis exquirantur auper propositis la ipaa discussion·
dimimi rant.
M.
oateadatioaibua : itaque stabilito ne pertractandi or­
dini adversatur, ut suffregi
*
exquirantur auper ad\
usa M ram MMmara
, B ditaattnlo satia gravi echemati poet discumionem et
Proxime congregatio generalia habebitur Mf proin abaque diacuaaiooe facto. Poatulamue ergo, ut
Miunda die 11 currentia mensis, hora octava. In ea in suffragiia proxime ferendi· patrum vota petantur
"primuiiT^iet brevis relatio de emendatione 72 capitia de emendatione 72, quam ai reiici contigerit, canon
(ertth-de qua post modum suffragia patrum exquiren­ tertius prout in aobesnate hebetur, proponatur.
tur. Deui fiet relatio de emendation ibua quarti capi­
Confisi, eminentiaeimoa et reverendiasimos prae­
tis schematis primae constitutionis de eccleaia, iam sideo hanc nostram petitionem, quae iuata et aequa eet,
,
*
distributi
et exquirentur suffragia patrum de iisdem benevole ex'epturos ease, omni qua per eat, observantia
emendationibus.
noa profitemur
Eminentiarum vestrarum reversndiaaimarum
E secretaria concilii Vaticani die 8 iulii 1870.
.. Datem Romae 9 iulii 1870.
losephus episcopus S. Hippolyti
humillimos ot obaequentiimmoe aenus.
recreturi ue.
t Fridericus card. Sdiwaraenberg archiepiacopua Pra54.
Oeaoain eapiStoin
constitutionis dogmaticae primer de eorieaia ('bruti
ad mentem emendationum n congreffationibu
*
*
</enerdlibu
proportionna reformatu
.
*
«C
Si quit dixerit, Romauum pontificem habere tan­
tummodo officium inspectioni· vel directionis, non
autem.plenam et supremam potestatem jurisdiction!·
in universam eodaeiam, tum in, rebus, quas ad fidem
et mores, tum quae ad disciplinam et regimen eçcleaiae per totum orbem diffusae pertinent; aut eam
hebere tantum potiorm part
,
**
aba raro fotam piemludinem huiu· eupremae poietlatii; aut hanc eiue
potestatem non eme ordinariam et immediatam sive
in omnes ac singulas ecclesia
*
sire i* omnes et singulos
*
pastore
et fidele·; anathemp ait.
N. B. Verba, charaeleribu
*
*
italiei
smpraraa, ad
r-anonemlll a-hemati
*
a DeputaUoae de fide addit
*
.
*
runt
50.

Qtwtte
φΜΑκΒι ·Λ <ΜΒΜΜ·ι
oapiM" m taasMrattoaie petraea da aeetoato (Matt.
1870 ini» 9.

Eminentimimi et reverpndisaimi praesides
In nuperrime congregatione generali ram voti·
sublinerentur capitia HI de abelraia emendationes, su­
per istarum num. 70, 71, 72 reverandireàmua Dapu*
rationi
relator ex ambone declaravit, Deputationem
admittere num. 79 mata modum, ideoque de nura. 70
......
t PIUW OMMttl pHtW fMt
dira rmhs i t era-

rstoetur tofta eab aam. id
triai sdssritaMn MK Dnatodirii de Mo praedi
*
Bdse
r
**
naav
aratas saat « ipes sstgMI «as! h ttbaksie sacretsrise Oseras raeeresrar. Na peeve es bebelt
jwAmwo·
ItaBTwÎkBeiB Λ
Bnheam «rara^ea huaritae shs ■ «eMn^STna·
*
par

genaia.
t Caesarius card. Mathieu archiepiacopua Biauntinna.
t Ice. Othm. card. Rauacher archiepiacopua Vien­
nensia.
t Fridericus P. arehiepiecopus Olomucensia.
+ Franciscus Xaveriua archiepiacopua I^opoliensis.
t Gregorius arehiepiecopus Monacenais et Frisiugenaia.
t MMiael archiepiacopua Bambergeneie.
t Petrus Ricardus Kenrick archiepiacopua 8. Ludo­
vic!.
t Georgia
*
Errington arehiepiecopus Trapesuntinua.
t Ludovieus Heynald archiepiacopua Colocenaia.
f. Aloisius archiepiacopua Mediolanensia.
t Ioan. Petrea epiaoopua Bugelleosia.
t Augustinus Vérot episcopus 8. Augustini.
t Gulielmue Clifford epiacopua Cliftonienais.
f Aloysius epiaoopua Eporedienais.
f Michael Domenao epiaoopua Pittaburgenais.
f Paulus aschiepieoopus Cokmienaie.
tloannaa Francisoua arehiepieoopu· Rhemanaia.
f GBorgiua epiaoopua Criaieneia.
t Michael epiaoopua Traneeüvanirauii·.
f Hanriraa epsereyraa Wratialavieneis.
'
t loennsa episcope· Veeprimisneis.
t Pancratia· epiecopos Ajustant» Vindelioor.
t losephas Aloysius episcopi» Tarnovisneia.
t Antonius Ibeephua epiecopos Vacienaia.
t Matthiaa apiaoopo· Trorireneis.
\
f Ludovico· epieMpan Leontopolitanu
*.
t loannea episoopns laurineasaia.
f îadierim apseoopua Rratmariaiieia ,

prats ar eas·· Ms esegrapsaism gnrasab tab a qeale 0
•tare m
* MteMte, «M reraggiaula to aaraMaro asasfv·.
yH «Btotos «etoto fadanptaee 1 eavsani asmaatoa Henave a samsa Btotoeusa 1 arad tot ads prattod· emaqms as
eat isare badanto reaaedmamaMs to sssai, « Vretra Rtstosma,
sradiadn· towdsdni reran· vara Vlsratoto · taglto Mto
Λ anA Pessiat

I
t
*
it

. 91

a

UE CAM'NE ΑίΨΙΐυ

m
tte
*.i^
m^M<hMlMKm·
' 4B

ah

* ai 1 1 iu

;
*K

a·,

^mfaremfa, f^_g
t
*

(mm nn.

ai __ Thrim

(«LniB] -i aimed

*.TdrM 8. JiyiiWM («oLtM») - OipetlV

f iMobu»'muhiepiBeapm Lagdanami·

f loMkMi P0RB tpMOOfMM CoMUMrtÎMM
*
at Abcin**
·

..

pitié inmriptio: D» Bornant poertfyMi mppttar
*'
fri-

V

t Staphanua Aemiliae apimopaa KbMmaa.
■f Icoonm Iuliu» epiacopua Soaaeumenaia et r^·—i—- g1

6. Jiartau Puirbarnmoir· (col. Ml B] — Ti­
tula» capitia IV aio nformtar: Da Bamoremn goo-

lificum mfeüib8t ampiitorto·
·. Moupo» Momh· [«OMC] - Tituli» ca­
pitia ita mutatur: D» Booaom pootafid·,·capiti» aecImîm deoMtis, NifaUMiMe·
7. JMkrM patriarcha Af»»audh'n»· (ooL T74
D ]— Titulua capitia opportune ita aaaat comjdaodu· :
,J)a Romani pontificie infaQiblitate in aupremi ma
*
giatarii munera aaarooado.
**
Tali anim ratione atatim
cqnapwitur, in Romann pontifipa eam mm maari ab-

11. B. Innare «piaoop® Oreenai·.
f P. Paulo» epiacopua idmmaria
t Amato» Victor epiaoop® Vapinrunei»
t Lqp epiacopua RnpaDumh.

t Georgia· apimopu» Parectinu» «t Polanei»
f Gabriel Mariamjr epmwpua Palampolitanue.

t Sigiamuado· Korea epiacopua Quinque-Eœlecian- mm doctrinalia mob affata «a protendat, aad hano ad
illo» tantum ait» aotan eoaratari, qui «upremi unireaia.
;
* t Gaorgim arobieptmopu· Pàruienaie.
& CM p OteM UrpOM. [ool. 915 a. I]
t Flaviano» epiaonpu» Batocanai» at Lexovienai».
— Titulo» capitiaIV aio immutatur:
t Hanriou» L. C. epmaopat Burenàt.
t Carolua Philippo» apiacopne MaaailiiaiaM
Ammmmi jmitV
**
ivv Λοάιο d^nttolîc
*
printetw
t Stephanu» epiacopua Magno-VarudinanaiB rit. laL
c habet imiefimoM Spiirtw aanct
*
domo» iefeUAUfL^
t loaepb epiacopua Nanoeyenai» at TuDanria.
ntagiatarii fiiei at varatatw, goo fideiea m creiteie el
colendo Deo negwaat magnam a «nr aoMie aeterna·
aberrare.
·. WUa mboetrngenete. [col. 873 CD] — Cum
f
infallibilita· pontificia Aon poaait erui o> Petri qoovia

sa.

··
*
ima·»
**

à .

magietario, aed ex eo, quod caput iaatitn^M hwrit aeclmiae; omittantur, quae de magiatano dieuntm.
Quia pluribua diapliceot excerpta au concilii»- Lugdn
la. Srrington Tiapinmtiuii»· [00L 8MC] — la uenai et Florentino, an atiam omittantur. Horre
capitia IV titulo aubatituatur return mopirterium loco divina promiam ecnlaaiae at Petro ficta tn priori
*ragrapho
lintroducantur. Indeque concludatur aan
pro mfaiKMitata16. Yuato Ap-penete- [00L8MD] — Dabant ca­ deducatur infallibilitaa arrlaaiaa
IK dfartan PaderborneMaa.. [ool. 941-43] —
put IV inaoribi hoc modo: De Bemimi faeüfià» me·
Praeambula huit» capitia ita immutantur: ,Λροο
gâterieautre apoetolioo primatu, quem Roananu» pontiMt
*
Ration
haie· mutatiearia:
1. Quia latina potet eaagiaterium Bonaani pon­ aupor uniremm eccleaiam obtinet, oupramre quoque
tificia, quam infaU^bilita·, »ahem quoad obligation» magiatarü poteatatem comprehendi, et Imm a mdae,
D traditione divina edocta, veraciter, et haaulitar mmmm, qua» «t magmtam dimanat
par tenuit, perpetua» inolaoiB» mna comprobet, Bt
ciaH modo is boo capita IV teaaqeam proprio in loco nervimen>na concilia, ea imprimi», in qoiba» Oriea»
cum Owidente in fidai et eharitati· anianre oonvunieficto djmrimiao, praeait, ma pmmribendi doctrine·,

inter
*
daim

quarumdam them®

made ami»·, yiayi iaMiai pngnaa remmdon

la. Bariariÿ <«tMo. [mL W C] - Omit-

tg^mlM ooionmi thereto ««W.

•n

n

Qm

ÎL£î

lias

X 8ΜΗ01ΠΒ pcbucab «f œM^Beunon» miliil·

(tavBti et Mhleteri· Ourfiti doetfÎBB eyed μκμ «
tam· populos priyagarotur, pariqua «aaa vigilarunt,
ot, ubi leMpte MMt» flbwM <A
MMnwotw«
*
Quociroa totim ortia satiatitm mme ainguli, bum *
synodis ctsgsaguti JaBfam «aaiassarum coaauatadÎBMB **
' et
m^bIbB &CMMI MfMBkiB
·
***
' aa praasastim paria·!·, quo· ia aagstii· fidai «anarge*
beet
httM m^nb e^eekeÜMM MttieeMt» ut ibi
potÎHÎsui rawrifMtar dMMB fiM^ vbi mb petaet
fidet eentii· d^ectnei *· Bbbmhm eJeteei poBtificee
*
prout temporum «t jsrum oooditio auadabat, bum
convocatis oacuas saisis eoawiliis aat rogat· irnlniai
par orbam
ssAtantia, bum par agmota parti­
cular··, hum par aa ipai, adhibitis qu·· Spiritu· sanc­
tus auggarabat auxilii·, an tenenda dafiaivarunt, qua·
••notia Scripturi· at apoatoUua ttaititabua oooasntanea Deo «djutoro cognovanmt Quorum quidam
..apoatolicam doctrinam omnm veoroabilas patre
*
amplexi, at aanoti dootorta orthodoxi wnartti atque :
secuti aunt
*
11; plenissima sciante·, in hac x Petri
aede, secundum Domini nostri lasu Phriati senten­
tiam, immaculatam semper catholicam servari reli­
gionem et murtam celebrari doctrinam, nec in com­
munione eodeaiae catholicae permanere peace, niai
qui huic aedi apostolicae consentiant *.
At vero oum hac ipsa aetate, qua aalutifeta apo•tolici muneri· efficacia rei maxime requiritur, non
pauci insurrexerint, qui illius auctoritati obtrectant;
neceasarium omnino eme oeruemue, veritati» et fidei
non deficienti» charisma, qnod unigenitus Dei Filius
una oum pastorali officio beato Petro aiuaque in hao
cathedra euoceoscribus contulit, adversus prava homi­
num «tudia emerere.
*
1
»
11. Amat Montereyenùa· [ool. 91X20] — Praeambula aio immutentur: ,Jn plena autem illa apo­
stolioae iurisdictionis potestate, quam Romanus pon­
tifex, tamquam Petri principis apostolorum suooeMor
accepit, pneeendi scilicet univeraelern ecclesiam, ple­
nam quoque magisterii potoatatem comprehendi, qua
tamquam omnium Christianorum doctor, in doctrina
veritatis omne· edoceat ao in fidei unitate contineat,
haec sancta aede· sempar tenuit, perpetuus eoclaeiae
usu· comprobat, ipaaqua oaoumenioa concilia tradide­
runt. Et quia non potaat Domini noatri Ia»u Chriati
praetermitti sententia dicentia : „Tu e· Petrus, et
super hgne petram aedificabo eooleaiam meam, et
portae inferi non praevidebunt adversu» eam11; ita
in 'aede apoatolica immaculata aat semper oatholioa
reservata religio, et macta celebrata doctrine : quam
•postolioam sedem aequi in omnibu· Chriati fidele
*
tenentur, ut eae· mereantur in une
cum
eadem aade, iu qua aat integra et vara ohriatianae reli­
gioni·, «u eoclaaiea, soliditas, atqua fuatanantom:
et sicut prae certeris tenetur fidei veritatem defendere,
sic ,et, si quae de fide «aborta· fuerint quaestione·,
suo debent iudicio definiri.11
11. (testa g Retrude VrgtUmaia· [ooL 916 n. 1 ]
— Praeambula capiti· ita immutentur: „Et quoniam
fides eat fundamentum eoderiae, atatpit Dena in apo■tolioo primatu baati Patri, «usdemque successorum
parmaoeoa atque indeficiens Spiritus sancti donum,
ad infallibile magisterium fidai at veritatis, ita ut
fideles omne·, sive apiaoopi siva adhaerentes ais
greges, in verae fidei unitate radicarentur immobile·,
atque in colendo Deo · via sanctificationi· et saluti·

& Ojre. Um, ai a assiste. P.
a. Imm. I at as··. Caste, at merit.
0. · ten. agM. !·&
Ot a Agate· sg. »4 tep. a «ans. saaaa. VI agpastaAa.
Ot VMssate Π i rah in P. sb Mkai gaMbas ssm.
smob. vm Rsgastte, at ab Ms aakassigaa.
«
•
•
•
•

UM

iii JH»
'

ftata at «aaMâteragBtaMadita aataMia,
ttflMBMMB
ΟβΑβίβΒΙ ^CÎMM|tBBB «a ta• iibnb ÎBdrfMtSbâMi fidei et vwi fici μΜββ îb bmI^
MB BNNfitB0BdMB| B·
*
ΒΒ diviBB Bf^BBtiOBB
Hbm; oLîbm BoàttBBBtiMBBt ÿMMfeO
*
<BMt> ^BÎBOBfiB
«tatarta bead Fbtri mrtstam akarem eellaaaret.
ggQBMt BBBB bUm IMbI
JBVB^lit fMT
Isrsmieiu: Dabo vobia posterae........ “ «te. su qyMfei
ahatytaca obaarv. m eap. addendum dear, de Rate,
pont, primatu, a lin. 14, peg. IS2 aaqna ad finam
lin.28, pag.lM [LU, 1088B„-1087D,].
.rAucteritae argo infallibili· amgisterii cathadroe
apoatolioae Romani pontificia nalhsm start praaiedicium aut detrimentum apiacopali magiatario aliarum
sadium ; immo potiua iUtgd sustentât, tuatur, regit ac
confirmat; universsunque aodasiam in unitate fidei
catholicae contra infaronun portas docet, protegit ac
I detadiL
„Etenim in aede apoetolioa..
etc. a lin. 29,
pag. 11 schemati·, uaque ad verbum .tasditos11
lin. 6, peg. 12. „ünde oum Lugdunensi concilio se­
cundo profitemur: Sanctam....11 etc. a lin. 7,
pag. 12 artem, uaque ad verbum „defimri
'
*
lin. 23
eiuad. pag. 12. „Porro obiectum magisterii infallibilis
•poatolici primatus est omni· doctrina fidei et veri­
tatis ad cultum Dei et salutem aeternam fidelium
a Rdmano pontifice definita.11
18. Colet ImcioaeMi»· [coi. 984 Bj — Expun­
gantur septeni priore· lineae textu· capitis, quibus
subraganda proponuntur sequentia verba :

Romamim pontificem tanquam beati Petri, prin­
cipii apoeiolorum, succesaorem, esse caput et centrum
■maffuterü, quod Cbrietut perpetuum imiituit, et
euius finie est fidelium eocietatie in doctrina fidei et
morum intemerata paritae, haec sancta eedee semper
: tenuit etcRatio emendationis eet, quod eruendo, sicut in
schemate, infallibilitatem summi pontificis ex eius
primatu, probatur quaestio per quaestionem ipeam,
unde via pateret aoatholicis definitionem despiciendi
et oppugnandi apud catholicos, quorum fides turba­
retur.
14. Cardinalie Pitra. [coi. 732 B] — Animadv.
A lin. 6 mutanda quaedam in hunc modum : „Stanmam quoque et falli neeeiam magisterii potestatem
comprobandi, divinis prariuoeotibua eloquiis, sancta
•sdes aemper tenuit, ecclesiae usu· comprobat, con­
ciliorum acta^oonteatantur, profitetur consensio pa­
trum, encra publiei cultu· monumenta concelebrant·''
U. Aggarbati SenogaUieneie. [coi. 1027 D] —
In prima periodo post verba, .^uprosnam quoque
magiateaii potestatem eompsebandi", haec, addantur.
„quia — sa wrbas φμΜμβ· mdie tam antiqua et
t fundite aeria at dora eet Melite fdee, ut nefae rir
da Md dubitare Mdimu — haaq aadam sancta ro­
ta11 «te. ut in «hamate. Praefata verba sunt eximii
at ftdgidtaau aeelaeias lumini· a Augustini, et le­
guntur in apiatela 187.
18. Mo Auaremma. [ool. 933 B j — Pagina 11.
Iu nprme autem.... Asse eaqpia eedee aemper te­
nuit· Addatur: „Hsnc firmiaataaam veritatem damon■trant duo illa inviotisaima argumsnta, primum «x
apoHtolicitate, alterum «x indodactibilitate eocleaia·
desumptum, quodque perpetmu eodeaiae uaw coteprobat" etc. uti iaoet in artamate.
IT1. Martùeea 8. Ckrietaphori de Haemea. —
* CM rata ta» gasmtteta samasater mums··, te-

v

1180

Λ»· 1 If Kb· 99 ÜNtV ι/
*
*
ΜΜββ
φΜΐΒ
tnjiptitM· «ratim■· yviMM Ml·
·
*
•urn" Mm, vel
•ho medo

«matt» quarte Onurt«e
*iaipatita«n

1·. Md Mme
.
*
[mLM8C] — P. 12
hn.22. lata·» aMteeadm Xt tauta· Mari oeaalü

^mariai, val petit» apaaartu, eau» auttieint, ad
*iltaatMtioma daatriaaa, duïpeo maatiaaaM fieri, hia

vel abi· verbes:

„Dmmm·, aaaiaaaai Chrmti omni veritate aara
iaatnetaaa par Bpàritwa aaaataaa, qui Matiaaaaaaa
aa manet; ideoqoe aaara approbant· coneQio tatequam
fidai dag
*a
définira··, Roraamra pontifie···, qui
•apraaMB tat douter ia arapstarie apoateiiao, cae doctfSMM fid·! ·ΜηΜΜ|Μ BID Md|ri· MBfÎRMt
*
WVBM
BOB pOMMa Si φΜΒ MtMD ImB BMtMB dtfUttfiooi
«MrtndiMN pmamyan, mm* b» · varitato fidai
MtbolieM M ab ®Mtefc· bmImmb
M. ÛtMn «Sw. [«IT»C] - Aiimà.
Sx ardiM ieiagi
*
jmmMw tetUMBi
*
tria MattlMrti
XVI, 18; Uc-XXn,», Imm· XXI. 1«, 17, <|M·
hio ta^ttirvatur, Mqw» omitti pâmant, quin ambàgutur, utrum nao aa de~prâe««nti argumento valeant.
IT. Mo AwrMUM
*.
[ool. 934 C] — Pagina 13
lin. 12 poet verba: Ego rogati fro te, ut non definiat
fidet tua, et tu aliquando couveront confirma fratree
tuae: dicatur: „quae verba iuxta universalem, et per­
petuam eccleeiae traditional intelligenda eunt de in­
fallibili magisterio Patris eius suoAaserum."

JtaaMad peudifieà meat retaie, aawa aaaeAaaa
*
AtonmMBM
Μ γμμμ4·
Daiado sic cooduderetar paragraphe·:
tftW MtMl
VCMNN^M tnMtltMNM
Μ0·μβμΙ* ι> Sobmmm· yoitfiffcwH,
cmîînîmi>
doMerom al assertorem fidei a rnaetg etde iugiter
Μτνοφ, eo ipeo aaaa «a ds/tateudo maertarem /idea
•Mtaeaee 'univered^f, quern oeeieeia Scmumn •CfRJMT
seruerat et eorvatura permawst.
18. Z«to Aaeraan». [ooL984C] — Pagina 12
38. Caixal g Eetredeürgeûeneit. [col. 914 C j —
Un. 93 ad verba . Et au» Florentino eoneilio, addatur,
Poet dicta sub u. 12, petitur 1, ut in schemate, cap. IV
oaeemMaôo.
N. Zelo Aoenaaut. [ooL934D] — Pag. 13 . tollatur omnino confusio unius «nfaUiMIitatw prolin. 5 post verba, plenam potestatem traditam eme., prias duorum ex aequo eccleeiae at pontificia Romani,
addatur: ..Haec autem plena potestas iuxta sensum ac ei huiua infallibilitas meosuraretur infallibilitate
eiusdem concilii includit infallibile Romani pontificis illiua.
Petitur 2, ut in schemate fundamentum indicetur
magisterium".
Si. Errington Trapeamtinat· [coi. 808 C j — In magisterii Christi per thronum veritatis, in quo con­
corporo capitis nihil addatur de fide definitionibus stituit b. Petrum ricarium suum. Magisterium huiua
throni promiserat Spiritus «anctus in Ecclesiastico,
anteriorum conciliorum.
Ratio. Quia modus discussionis adhibitu· non cap. 24, 34, ubi facto sermone de cathedra Moysis,
conveniens videtur inquisitioni praemittendae iudicio praedixit stabiliendum esse in terris thronum sempi­
conciliari, in re, quae pendet praecipue ex investi­ ternum Christi, vel terram universam adimplendam
gatione factorum et testimoniorum.
sapientia Dei. ..Posuit David puero suo excitare re­
33. ViteUeeehi AiteMMmi·. [ool. 812 CD] — gem ex ipso fortissimum, et in throno honoris seden­
tem in sempiternum."
Ante ultimam paragraphnm inseratur sequens :
38. Zelo Avereanue. [coi. 936 A ] -- Pagina 13
..Hanc autem supremam magisterii potestatem C
sane ab omni retro antiquitate semper exercuit Ro­ lin. 8 post verba, Romanum pontificem, addatur, et
manus pontifex tanquam pastor et doctor omnium pro tempore eristentem, vel, et in sue eede legitime
fidelium, eiusque decisioaes in extirpandia erroribus regnantem, ad vitandam illam distinctionem inter
atque dogmaticas epistolas omui tempora fuisse ab sedem et eedenteui.
universa ecclesia receptas, patrum testimonia, et con­
38. tlandolfi Cometanue. [col. 1043-44] — lu
ciliorum acta testantur. Unde notum illud, pontifices» primis optatur, ut loco verbi dociorie mùverealie
Romanam ex cathedra loquentem errare non posce, ponatur poeiorit univenalie, quod magis proprium
cum scilicet ad scripturam attendee· et ad traditio­ eet Petri, quam eaeterorum apostolorum, quia ei dic­
nem, quas in ecclesia Romana a temporibus apostolo­ tum fuit a Christo: Pasce agnos meos: cum e contra
rum incorrupta servatur, ac rafereo· universali· ec­
vox doctorit umeersolM .pertineat ad qmne· apostoloa,
clesiae sensum assistente Spiritu sancto aliquid quibus in commune dictum est: Euntes docete.
fidelibus universis credendum aut ubique observan­
Deinde ante vocem definit ponenda videtur ex
cathedra.
dum proponit ac praecipit"..
Post ille verba: errare tson posse, adiiciantur:
88. De la Tour t Auvergne Biturieenùe· [col.
822B] — Post primam paragraphnm inserantur:
Cum eupreuu omnium chrittumorum pastoris munere
, .Dominus enim lesua Christus, qui apostolos suos fungent pro apoetolica auctoritate ex cathedra definit,
hia·· allocutus est verbis: Euntes ergo docete omnes quid « rebne fidei etc.
gentis.... et eooe ego vobieoum sum omnibus diebus Di
81. Montan g Mortuu Granateneie. [ool. 829-30]
usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII,
— Addantur verba «eu phrasi·, Joqnent ex cathedra.
19, 20), antea soli Petro praeter alia dixerat: Tu es Haec enim phrasi·, quia iam ab annis et easculis est
Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam consecrata, veluti eaoramentali· in scholis theologici·
tneain (Matth. XVI, 18); et iterum:. Ego rogavi pro spectata, et ab omnibu· ductoribus psaaim usurpata
te, ut non dsfictat fides tua: et tu aliquando con­ in definitionis infallibilitati· pontificias formula non
versu·, confirma fra·» tuos (Lue. ΧΧΠ, 32).“ K
reticenda videtor; esd potiu· exprimenda et con­
34. Mariortg Kerrieneit· [ooL 928 B] — Ut ha­ signanda; et boo neo noyum neo insolitum est in ec­
beatur aliquod oartam signum, quo ab aliis distingua­ clesia catholica, quae in sui· definitionibus dogma­
tur decretum dqgmatioum, nullum ut Ude admittatur, tici· «disserendis, ut fidam suam pressius ot expressius
in quo non adhibetur eoMueta formula: adhibitis declararet, quasdam vooss techniom inter doctors·
suffragiis venerabilium fratrum noetrorum cardina­ usitatae saepa taepius adoptavit, ut a. gr. ormrabstaalium eoelesias Romanae et aliorum in sacra theologia
permultae, quae in sacrorum dogmatum historia fre­
magistrorum."
38. Legat Tergeetimu· [ooL 878-79] — Proponi­ quenter inveniuntur.
tur formula dsorsti pro definiende infallibilitate
Varam in sobemate, ut in ipea formula defini­
summi pontificis sequens:
tioni· infallibilitatis pontificia· phrasim illam oou-

n·

1197

A. OMIOMB8 PUBUOAK BT OONt-UGATlOW âllKULK

1199

grue-explicatam, at voluti authentic· declaratam csn- 9p
nas possint invenire: formula dafiaitâmia boc vsl alio atjnl pmUtfieem etc.
*
M. GraM S- βοβί. [sohieeiCD] — Habita
,Hine, sacro approbante eonoilio, daramus «t utnqm ration· mMm eeeheiae ot eathotiem writati·
petitur, ut
tin· divinae ipsi promimus errare non posa· en ca­
thedra laquante», boo eat, cum supremi caminas eamus et deoiaramua: Romanian pontificem, oui in
Christianorum doetoris munera fungens, pro aposto- parson· laeti Patri ab eodam Dosnino nostro Issu
li$a sua regendi ot docendi plena potestate dafinit ac Chriato praeter alia dictum aat: Ego regavi pro te, ut
decernit, quid in rebus fidei et morum ab universa non deficiat fidas tue.... fratras tat».... vi smieccleeia tenendum, vel reiioiendum sit; et eiuamodi
decreta sive iudicia, quae par se irreformabilia ease toris munere fungi, et cum pro apoatoiica sua auctori­
decernimus, · quovis christiano.. .** etc. ut in sche­ tate definit,-quid in rebus fidei at moram ab omnibua
tanquam de fide tonandum, vel tanquam fidei contra­
mate.
s
M. Ballerim patriarcha Alexamirmtu· [ool. rium raiicieadum, eiuamodi decreta give indicia a
775 A ] - Ut constet, Rom. pontifici novas nou quovis christiano, ut primum ei innotuerint, pleno
contingere revelationes, dum suas edit definitiones, fidei obeoqulo exoipieuda et tenenda esae; proinde
sed omnia desumere e penu perfectae iam divinae B reprobamea eententiam eorum, qm erroneam crmrevelationis, pag. 13, lin. 20 post v., qmd, hoc in­ tendant eae doctrinam, quae tenet ac docet : Roma­
seratur, mata divinae traditiome deposition, ut tali num pontificem tanquam supremum oaput sibi per­
ratione pateat, Rom. pont, non modo arbitrario »c petuo et inseparabiliter iuncti divini in eccleeia con­
proreus a semetipao ad actus supremi magisterii pro­ stituti magisterii ex cathedra loquentem in causis
cedere, sed exquisita prius ac diligentissime ponderata fidei et morum errare non posse.
universalia ecclesiae doctrina, sive per concilia, sive
2. Ut beatissimus pater benigne dignetur per
per privatas episcoporum consultationes, sive adiutorio apoetolicam conetitatiopem huic definitioni subiun•acri collegii ac Romanorum congregationum pro op­ gendam modum concursus sive cooperationis episco­
portunitate et necessitate.
porum statuere semper servandum, quo videlicet
M. Vfrot S- Augiutim. [ool. 966 C] — Paraa) in casibus, ubi apostolica iudicia contra exgraphus 2 sic concipiatur: „Hinc sacro... confirma oHoe errores ferenda fuerint, praevie in consilium
fratres tuos, vi primatui ipsi divinitus concessi posse adeciscerentur epiecopi illius provinciae vel illarum
et debere supremi omnium chrisAnorum doctoris provinciarum, in quibus novi errore· emerserint vel
munere fungi, ideoque pro sua apostolica auctoritate adoleverint ;
definire, quid in rebus fidei et morum ab univena
b) in locutionibus autem sive decisionibus vel
eccleeia tamquam de fide tenendum, vel tanquam fidei doctrinis de fide ex cathedra emittendis praevie in
contrarium reiioiendum sit. Hine fit, quod sine com­ consilium adsciscerentur episcopi ecclesiarum, vel
munione cum sancta sede in fide et regimine salus c eorum requireretur de depoeito fidei testimonium,
obtineri non potest; hinc factum est, quod omnes prout mos ille iamdudum invaluisse constat.
-veteres haerens sedes apostolica profligaverit. Si
97. Guidi Bononieneie- [coi. 746-47' - P. 13
autem, quod absit, novus exurgat error circa fidem et lin. 15 post ..fratres tuos" addenda forent ,,facta, uti
mores, quem gladio anathematis ferire Romanus pon­ moris est, inquisitione de traditione in aliis ecclesiis
tifex opportunum iudicavsrit, haec excommunicatio quoad veritatem definiendam, collatoque aliquando
suum plenum effectum et invictum robur habeat intra consilio cum pluribus, vel paucioribus episcopis, iuxta
(bieve aliquod tempus a deputations assignatum) ab rei gravitatem, praemiseoque apud ae examine, et in­
eiusdem promulgatione."
vocato Spiritu sancto, vi assistentiae divinae ipsi pro­
M. Moriarty Kervieneit· [ool. 727-28] — Pa­ missae, errare non posae; adeoque cum supremi om­
gina 13, linea6 loco paragraph!, quae incipit „Hinc" nium Christianorum doctoris munere fungens pro
substituatur:
apostolica sua auctoritate definit, quid in rebus fidei
„Hinc, sacro approbante concilio, declaramus, de­ et morum ab universa ecclesia tamquam de fide
creta Romani pontificia, cur in persona beati Petri tenendum, vel tamquam fidei contrarium rejicien­
ab eodem Domino nostro Issu Chriato praeter alia dum; definitionem seu decretum eese omnino infal­
dictum fuit: Paece agnoe Meos." posce ovee meae, libile, et irreformabile. Propterea eiusmodi decreta,
cum supremi omnium Christianorum doctoris munere seu oonstitutioMS maturo iudicio, et de consilio fra­
fungens pro apostolica sua auctoritate definit, quid sit trum suorum facta, vel facta per se, ideo irreformain rebus fidei et morum sana et ooustans eodesiae D bilia, site irreformabiles propter assistendam Spiritus
doctrina, a quovis christiano, ut primum innotu­ sanoti s quolibet christiano, ut primum ei innotuerint,
erint, pleno fidei obsequio excipienda et tenenda pleno fidei obsequio excipienda, et tenenda esse.
Quoniam vero infallibilitae eodem eat,' sive spectetur
99. landriot Remetuie. [col. 841 A] — Doctrina in decretis dogmatici· a Romano' pontifice editis
•ohematu declaratur taasgMom pero et cafhoUea, ex­ tamquam eoclseiae capite, sive in deeratis universalis
pungendo ha
*
voosa, tamquam dogma fidei, et ulti­ ecclesiae docentis in conciliis cum capite unitae, in­
mam periodum huiu· paragraph!, Si qme autem etc. super definimus, hanc infallibilitatem etiam ad unum
pag. 14. Hmc clausula sufficiens videtur ad declaran­ idemque objectum, nempe fidei et morum asm exten­
dum aupramum magisterium summi pontifici
.
*
Nam dere etc."
,
ex una parte doctrina affirmatur solemniter;' et ex
96. Virol S. Augtuiim. [ool. 966 CD] — Si
altera non severissimis subito notia proscribitur illa emendatio sub n. 33 non placeat, saltem verba sequenMolentia, quae pinna habuit etiam in antiquitate tia inserantur lin. 14 secundae paragraph! poet ver­
patrono·, et quae hactenus, iuxta declaratione· a. Poe- bum, fangem ■
nitentiariae (anno 1831) mdlie noti· eenearae theo­
..Postquam pro sua sapientia fidem' fratrum suo­
logicae imala fmt- Ecolssro non consuevit ita agere rum in episcopatu exploraverit, ex apostolica" etc.
par saltum. Ita processit concilium Florentinum simM. Ketteler Mogmdùme- [col. 891 B] — Ro­

lUa
(•tar 1, at quatanr priaeipio, qaibw mfaDibilita· A ooofinnetur canon concilii Floranaini cum bum adwegMtarii tooHMM Ngitvr, atottadhuD Mtioirioraoi onu, aampe „qaemadmodnin“ ate.
Canum in conotitatioaetdareat diatinctopropoaaatar ;
II. „Ubi autem gravi· urgerat necaaaita· integri­
I at da infallibilitate stunmi pontificie «a tan­ tati ab paritati fidei, moramve providendi ad cbritum definiantur, da qaibos fan oavaaa theologi intar atiani pepuli aalutem, aacroMncta eynodus Vaticana
aa conveniant, m armpit gratia doctrina eaneti An­ .dederet, «cita ae «serata per summum pootiférem «
tonini at aliorum, qai aioadam aunt sententiae, ax- oeiAadru prolata poat consultam, quoad aaltam
daae et «probata videatur.
potaerit, ondmiam per orbem diapanem, habenda mea
Rogatar ergo, at formula definitioni· reformetur infallibilia, ao ά aamnt ab aeoleem ipea legitime con­
* (ϊ
*β·
13 poet oitq^un locum a Luca·) ita concipia­ gregata anlem nitar em ima,"
tur: „.. ri imatontiaa divinae ipai promisses errare
M. Celet Imcioneneis [col. 985 D) — Pagina 13
non poaat, cum amfae earn rpisoop··, aim m concilio lin. 3 attentis rerum adiunctia, meliori foraan modo
congregatis, mw per orbem duporw, supremi om­ concinnari poeaat aecunda paragraphe,
nium Christianorum doctor» munere > fungen· etc.
1. ut verita· definita clarius reaptendeacat, et
definit";
nulla novitati· nota inficiatur;
vel ut. eodem loco ad nuentem ·. Antonini verba
2. ut dici nequeat, sacrum concilium Vaticanum
sequentia inserantur: „cum eoMilio episcoporum et novum fidei dogma condidisse.
auxilio eocleeiae. nietu" etc. :
Sequens proponitur concinnatio:
vel etiam ad mentem Bellannini insertis verbis B
„ltaque, sacris lesu Chriati eloquiis innixi, divi
sequentibus: „audito oonsilio aliorum paetorum"; vel noegne traditioni inhaerentes, perpetuo servatam in
adhibita alia simili formula.
ecclesia praxim confirmantes, sanctam doctrinam
In omnibus his formulis
apertisu declarantes, sacro approbante concilio, doce­
1. declaratur, summum pontificem non solum in mus, sanctam sedem apoetolicam esse ia fide inde
concilio oecutnenioo, sed etiam extra concilium infal­ fectibilem, et Romanum pontificem, cui in persona
libili auctoritate rem aliquam decernere posse, quod beati Petri a Domino nostro lesu Christo dictum mt
nondum definitum et certe res maximi momenti eat, Tu ee Petrue, et euper hanc petram aedificabo ecclr
ut depositum fidei intemerate custodiatur;
•iam meam; et m alio loco: Ego rogavi pro te. ut non
2. variae sententiae eorum admittuntur, qui om­ deficiat fides tua, et tu aliquando conventus, confirma
nes docent, summum pontificem, cum ex cathedra fratres tuos: vi resistentiae divinae errare non posse,
loquitur, nunquam solum, sed semper coniunctum cusrt' cum supremi omnium Christianorum doctoris munere
episcopis loqui, quin resolvantur difficillimae quae­ fungens, post inquisitionem iure praescriptam. ex fide
stiones, an et quo modo haec coniunctio cum episcopis ecclesiae docentis depromit, et apostolica «ua auctori­
se manifestare debeat,
tate definit, quid in rebus fidei, tnoriimque principii»
3. altera quaestio, an pontifex, etiamsi solus rem ab universa eocleaia de fide credendum sjt" etc.
aliquam definiat, infallibilis sit, in eo relinquitur
Primum: Poet inquisitionem iure requodlam cr
statu, quem antea occupavit tanquam sententia proba­ fides eccleeiae docentis depromit, ut mera assertio
bilis, sed non certa, prout dicit Bellarminus.
C historica agendi rationis, omnibus iudiciia ex cathedra
♦·. Remâcher Vindobonensis [coi. 730 BC
circa fidem et mores indieaolubili malo coniunctae.
Dicatur cum s. Antonino: ..Successor s. Petri utens qua commemorata, illaesa manent plena libertus et
consilio et requirens adiutorium universalis ecclesiae omnia iura summi pontificis in exercendo suo magi­
errare non potest." Si vox ..adiutorium" displicet, sterio, et tamen de facto evanescit tam male inter­
ponatur testimonium.
pretata solitudo eiusdem summi pontificis definientis.
41. Meignan Catalaunensis [coi. 1015 C ] - An44. Cantimqrri Parmensis, [coi. 883 A
For­
toniniana formula censetur admittenda, haec saltem,
mula definitionis ita immutanda videtur:
..Hinc sacro approbante concilio etc.... pro apoquae proposita est sub n. 40 et 43.
43. David Briocensis- [coi. 994 A ] — Vel in­ stolica sua auctoritate, sive una cum episcopis in eonseratur formula Antonini: Papa utens consilio et re­ cilio adunatis, sive super consultationibus episco|>onini
in sedibus suis residentibus sive per m*. dum rerum
quirens adiutorium universalis eccleeiae, errare noa
potest- Vel sic ordinetur phrasis: „Vi assistentiae conditio id postulat, definit (sicuti nobis testatur ec­
divinae ipsi promissae errare non pome, cum supremi clesiastica historia ab eo fieri consuevisse., quid in
omnium doctoris munere fungens, pro apostolica sua rebus fidei" etc.
auctoritate definit, quid in rebus fidei et morum ab
47. Amat Montercyrnsis. coi. 920 B
..Him .
universa ecclesia aecum docente de fide tenendum" etc. sacro approbante concilio, docemus et tamquam
43. Ramadié Sinensis ■ [col. 1018-19] - Adop- dogma fidei declaremus, vi resistentiae diiinae fieri.
tetur formula s. Antonini: ,,Papa utens consilio et D ut Romanus pontifex, cui in beato Petro apostolo a
requirens adiutorium, sive testimomum universalis Domino dictum est: Ego rogavi pro te, ut non
ecclesiae est infallibili·."
deficiat fide· tua; et tu aliquando conversus confirma
1. Provenit illa formula a «ancto episcopo, ·. Tho­ fratres fuos, errare non possit, cum tamquam totius
mae discipulo, Eugenii IV theologo; unde honora­ ecclesiae caput atque doctrinae fidei et morum Inter-

bilem habet originem.
2. S. Antonino· devotissimus fuit s. sedi, et
ipsius praerogativi· annumeratur iita infallibilitas.
3. Exprimit vere et recte illa formula infallibili­
tatem pontificis Romani, sed non vult eam esse
separatam, personalem, neo independeotam, quod
nolunt etiam ipai relatore· deputation!· de fide.
4. Paci faveret concilii et mundi catholic· et
sufficeret ad omnea noa in unam eandemque senten­
tiam reducendo·.
44. Lomusm Bugellensis. — I. Reacribatur et

près et custos, cum quo eemper unita manet universa
ecclesia, ut corpus capiti et domus suo fundamento,
dum Supremi omnium chriatianorum doctor·· munere
fungens, pro apostolica sua auctoritate, in contro­
versiis circa fidem et' mores sd aedificationem doc­
trinae Christian·· pertinentes, definit, quid ab uni­
versis fidelibus tamquam de fide tenendum, vel tam­
quam fidei contrarium reiiciendum sit ; et huiusmodi
decreta, per ss irreformabilia, ab omnibus pleno fidei
obsequio excipienda st tenenda ease. Si quis autem
huic noteras definitioni contradicere (quod Deus aver-

HSl

A. 8E881ONE8 PUBUOAB BT COB< BEQAWNE8 ÜBNJUUUÜ8

*

1182

--------------------------- --------------- -------------------------——:-------- --- --------------- ——--------------------- -4------------------ —.

Ut) praesumpserit, sciât as » nhut» fidei eatholi- A y^litiinl
Habeat Mate maximas pontiles et
vSMHMtaa oaput omnem potestatem et libertatem,
et ab eoclsaiae unitate
Definitio ita concepts plane aequi videtur ex quam accepit a Christe; neo nobis convenit, neo aotextibus in eobeaaato addoctis ; haec inartantia neoee- olmiao Dei, nostrum amantimimum patrem ac supre­
sario inhaerere debet primatui Bomani pontificis ad mum magistrum tt dootorem ligatum habere aut ca­
fidei unitatem in ecclesia iugitar conservandam; doc­ tonia vinetum; quia catenae pontificis sunt catenae
trinam refert, quam communiter docent omnm theo­ erefasiae, et servitutes noetrae; sicut libertae ponti­
logi ex a. Alphooao Ligorio, et tandem, aptieaima ficis, quam accepit a Christo, est libertae nootra, liber­
udetur ad omnium animos conciliandos, atque ad tas op^pi^atus, libertas eoclesiae, libertas populorum,
omnium episcoporum suffragium per Placet, sine et totius mundi salus...
54. Z)e la Tour cTAuvergne BUuricemit. [coi.
modo, obtinendum. Faxit Deus, ut ita fiat,
48. ConaoUy Uaiifaxieruù- [col. 819B] — In 822 C] — „Noe itaque, Christi Domini nostri verbis
innixi, et traditioni a fidei Christianae exordio per­
formula definitionis dicatur w
„Hinc, sacro approbante concilio, docemus'et de­ ceptae fideliter inhaerendo... sacro approbante con­
claramus, Romanum pontificem, beati Petri principio cilio, docemus ac dogma fidei eese declaramus : Roma­
apostolorum successorem, ab errore ease immunem, > num pontificem, non tantum quando una cum episco­
cum tanquam caput ecclesiae aecum semper docentis pis aive in concilio, sivd extra concilium, aed etiam
munere suo fungens definit, quid in rebus fidei ao quando ipse solus, supremi pastoris ac doctoris munere
morum ab universo fidelium coetu tenendum, vel ceu B fungens, quaestiones fidei et morum suo iudicio de­
finit, per divinam anistentiam beato Petro promis­
fidei contrarium sit reiicieudum."
49. Lynch Torretinue [coi. 862 A j — Proponi­ sam, eese infallibilem: ideoque ipsius Romani ponti­
tur, ut in schemate de infallibilitate p. 13 1.19 ista ficis iudicis seu decreta eese per se irreformabilia,
etiam antequam accesserit ecclesiae consensus."
vel similia verba inserantur:
35. Zelo .4ceramus, [coi. 935 A j — Pag. 13
„Pro apostolica sua auctoritate; ipso capite eccle­
siae, dicinitus cum corpora episcoporum unito", etc. lin. 15 post verba, ri aetietentiae divinae gyri promi»·
58. Vitelleechi Auximanu» [coi. 812 D] — In eae errare non po»»e: dicatur: „tum, cum supremi
ultima paragraphe pag. 13 ad lineam 17 poet Verbum omnium Christianorum doctoris munere fungens pro
apostolica sua auctoritate inquirit veritatem, in verbo
cum addatur: ,.Tanquam caput ecclesiae."
Sl. Landriot Remenei». [coi. 841 C] — Proponi­ Dei scripto, vel tradito, tum cum definit" etc.
tur sequens additio in schemate, ut melius indicetur
54. Caixaly Extrade l'rgellenti». [col. 914 Dj nexus inter caput et corpus, et unio inter Romanam Petitur, ne definiatur amplitudo obiectiva infallibiliecclesiam et totam ecclesiam catholicam, quin tamen tatis: satis nobis sit conditionem essentialem huius
dicatur aliquid noxium supremae potestati summi magmterii infallibilis indicare; nempe, ut fiat e ca­
thedra beati Petri. Hoc pacto imitabimur id, quod
pontificis.
Pagina 13 lin. 30 ante haec verba", Quoniam erro Dei
*
in veteri lege statuit ad auctoritatem magisterii
infallibilitae. etc., addatur hoc incisum: „Haec autem summi pontificis Levitici, ut nempe loqueretur per
vera et firma sunt, quando summus pontifex docet C Urim et Thumim, per Rationale veritatis. Quod si
bene visum fuerit, adiioere solitam in scholis for­
tamquam caput ecclesiae: eatenus autem eet oaput
mulam ,,in rebus fidei et morum" apponatur, quaeso,
ecclesiae, quatenus unum corpus cum ea constituit,
ex capite scilicet ao membris coalescens; et quatenus particula morime aut ealtem, ne videamur definire
*
evolvit, ut ait Augustinus, quod antiquitus apostolica pontificem in reliquis decernendis, ad commune eeseries et Romana cum caeteris tenet perseverante^ clesiae bonum, non regi ab assistentia Spiritus sancti.
37. Roman y Martine Granatemie· ( col. 830 B]
ecclesia."
— In definitionis infallibilitatis pontificiae formula
Haec ultima additamenta sunt de verbo ad verbum
extracta ex Augustino (Cont. Iuliau. 1. 1 n. 13). suppfimantur illa verba: tamquam dyfide: et: ret
Aliunde exprimuift veritates theologice certissimas.
tamquam fidei contrarium, quae abs dubio magnis
Quare ergo non exprimerentur in schemate? et eo quaestionibus et difficultatibus ansam et occasionem
magis, quod tunc adhaererent forsan multi patres, praebere poterunt, praesertim in factis dogmaticis
quia tunc clare exprimeretur, hanc infallibilitatem decernendis; et dicatqf simpliciter, quid in rebu»
non esse separatam ab ecclesia. Et ex altera parte, fidei, et morum ab univerta eccleeia tenendum rei
omnia salva essent, et quidquid essentialiter desiderat reiiciendum iffmaior^tas, esset concessum.
58. Yusto Burgemu [coi. 854 C] — Loco verbo­
32. Whelan Wheelingeneu.
coi. 872 Dj — rum, in rebue morum, apponendum videtur in hoc
Iuxta dicta sub n. 9 definitio sio emendetur:
capiteIV in principii» morum- Ex qua substitutione
,,Sacro approbante concilio docemus et tamquam D non leve commodum oriretur pro polemics et apolodogma fidei declaramus, Romanum pontificem, cum getica theologia. Nam quis nescit, catholicae ecclesiae
supremi doctoris et pastoris munere suo funget» pro hostes per fas et nWaa plura nobia obiioere Roma­
apostolica sua auctoritate ex cathedra definit, quid de norum pontificum errata, dum 4e licito aut illicito
rebus fidei et morum in deposito traditionis continea­ pronuntiarunt? Certe si infallibilitas pontificia iu
tur, et proinde quid ab omnibus tamquam de fide principiis morum declarandis ac definiendis dicatur
tenendum vel tamquam fidei contrarium reiicieudum contineri, pleraeque aut omnea huiuamodi obiectiones
sit, non posse per divinam assistentium errare; caput in fumum abibunt, ut eas singillatim disquirenti
eet enim corpone Christi et oe eodeeiae, cuius iudicia planum fiet.
tenentur omnes accipere, si siout ethnicus et publi­
48. Colet Lucionenti». [coi. 986 B] — Linea 13
canus esse non velint."
/
pagina 21 looo „in rebus fidei et morum" scribetur
- M. Roman y Martin» Grtmaieniu. [col. 830C] „in rebus fidei morumque principii», vel regulis", ut
■ Iterum atque iterum enixe rogatur, ut nullo pacto, definitio nostra veritatis limites non transgrediatur.
neque in hoc capite IV, neque in canone eidem respon­
44. Oandolfi Cometanu». [coi. 1044Bj — Opta­
dente ullae conditiones apponantur, quae Christus tur, post illa verba uf primum ei» innotuerint ut
Petro non apposuit, et quae .Bomani pontificia divi­ addatur mentio do episcopia, per quos regulariter
nam inerrantMe praerogativam indebite ooarctent, aut decreta et definitiones pontificiae tradendae sunt
cm

11M

EMhuhDAIluMgi striai

laiul i>

populi» «orum cura· ooocrediti». Ulii varbi· „ut pri- i
mum ai
* innotuerint", haae «Un addenda: ,,p»r epi­
scopo· val alio» eocJaawa taotoraa".
•1. XttUy Midntu. fool. 1000C et 1011 C] —
Formula définition» aie concipiatur: ,.Romanum
pontificem vi aaeiatentiae divinae ipai promirent
erraro non poo·
*,
cum fidala» edoceat tanquam eorum
aupremua paator et doctor, iiaque proponit doctrina·
in rebu» fidei vel morum aut fide catholica plene
credendae aut pleno obeequio et menti· aaaeneu aeoeeaario acceptanda·, eimmodique deerat» sive iudicia
irreformabili» eeee."
M. Paya y Rico Conchetuu- — Pag. 14 lin. 4
finita periodo,

tatum fidei, et »d coodamnatKXMtn errorum contra
fidem, sed etiam ad indicia dogmatica, quibus propoaitioo·· inurantur noti» haeresi minoribus. Mar­
tinas V quippe approbante concilio Conatantiensi ex
articulis Wiclefi, loanni· Hos, et Hieronymi dePraga
quosdam proscripsit tamquam notorie haereticos,
quosdam autem tamquam erroneos, scandaloeos,
temerarios. Exinde recte desrendit, etiam summo pon­
tifici supremi sui magisterii manere per ae fungenti
infallibilitatem esse adiudicandam in applicandi·
notis theologicis propositionibus ad doctrinam fidei
et moram spectantibus.
3.

pro eiusdem complemento addantur

Argumentum validissimum, in favorem pon­

tificiae infallibilitatis ex eo deducitur, quod summus

haec verba: „ac proinde, pontificia circa hoc ipeum

pontifex,

decreta, vera etiam atque interna menti» et confia

verum animi assensum decretis suis dogmatici» exi­

obedienti», eeee tenenda atque obeervanda."

gendum, si infallibilis non foret, posset totam eccle­

M. Moriarty Kerrientif-

cum

ratione sui primatus ius habeat sd

[coi. 928 A ; — Delean­
tur alia, incipiendo a verb» ,,Quoniam vero infalli­

siam in errorem pertrahere. Ast hoc ipsum sequeretur,

bilitas" et caetera, tuque ad finem capiti».

quibus praesens est sermo. Omnes quippe summi pon­

M. (,’allot Oranenei».

•i papa non esset infallibilis in notis applicandi», de
tifices, qui eiusmodi dogmatica protulerunt decreta,

[coi. 1046 A i — Petitur,

ut verba «chemati» pag. 13 ,quoniam vero infallibili-

semper

ta» eadem eet, aive «pectetur in Romano pontifice

ligare ad propositiones eo sensu reprobanda» ac re­

capite «cleeiae, sive in universa ecclesia

spuenda». quo ipsi easdem proscripserunt. Unicuique

tamquam

voluerunt

conscientiam

fidelium

graviter

docente cum capite uuita" supprimantur, et dicetur

igitur patet, quod si summus pontifex in his iiidnii»

«impliciter: ,,InsuperMefinimua hanc infallibilitatem

dogmaticis

ad unum idemque obiectum ee extendere, ad quod

versam obligaret ad amplectendum errorem.

«eae extendit ecclesiae infallibility."

*5. Ferré Caxdeiuir·

(coi. 9^0-53 (

In hoc

posset,

ecclesiam

Infallibilitas summo pontifici est

4.
-

ferendis errare

sartum

concessa ad

tectum

servandum

uni­

divinitus

depositum

capite quarto videtur nimis ooarctari obtectum pon­

fidei, et ad populum in veritate aedificandum. Igitur

tificiae infallibilitatis. In eo quippe decernitur sum­

dicta

mus pontifex infallibilia, quando docet, quid in rebus

ratio postulat scopi attingendi.

fidei et morum ab universa ecclesia tamquam de fide

praecavendas summopere confert

tenendum, vel tamquam fidei tontrarium reficiendum

qui plus minysve remote haereeibu» viam *stennm .

sit. Sed summi pontificis iudicia non versantur tan­

et ad pietatem fovendam quam maxime iuvat «ente>i-

tummodo circa propositiones de fide tenendae, et pro­

tias telo configere, quae a regula recedunt christ ian.te

infallibility tantum extendi didn't, quantum

Verum ad haernu·»
errore» penellere.

positiones fidei contrariae, ideoque haereticas; aed C virtutis. Porro summus pontifex hoc assequitur indi­
etiam circa propositiones, quae lieet de fide catholica
ciis dogmatici», de quibus nunc agitur: ergo in­
non declarentur, attamen proclamantur fidei proxi­

fallibility

mae; et circa propositiones, quae lieet non damnentur

dicenda eet.

tamquam haereticae, tamen vel proscribuntur genera-

M. Martin Paderborneneu. fol.939('D
Formula *
definitioni infallibilitati
*
Romani pan
tificin:

tim tamquam erroneae, vel variis notantur theologicis

*
censuris
puta, dicuntur haeresi proximae, haeresim

pontificia

ad

haec ipsa iudicia extendi

sapientes, temerariae etc. Etiam in hisce indicii» pro­

..Itaque no», traditioni a fidei ehristianae exordio

ferendis summum pontificem infallibilitate gaudere,
omnino tenendum est. Ideo schemati» textus ita refor­

perceptae’ fideliter inhaerendo ad Dei Salvatori»
nostri gloriam, sanctae religionis catholicae exalta­

mandus est, ut pro eo, quod dicitur p. 13 I. 20 ..quid

tionem et 'eluistianorttni populorum salutem, sacro

in rebus fidei et morum ab universa ecclesia tamquam

approbante concilio, docemus et tanquam dogma fidei

de

fide

tenendum,

reficiendum

sit",

fidem et more
*
reiieienda eet.

vel tamquam fidei contracium

declaramus:

doctrinam, quar circa
ab nmverea eccleeia tenenda vet
ponatur,

Petrus,
meam",

Argumenta, quae hanc summopere suadent am­

pontificem. cui m persona

et
et

super hanc petram aedificabo erelreiam
iterum

..Ego rogavi

pro te.

ut

non

deficiat fides tua", cum pro suprema sua apostulien

pliationem decreti circa pontificiam infallibilitatem
promulgandi, sequentia sunt :

Romanum

beati Petri u Christo Domino dictum e»t : ..Tu re

auctoritate universam ecclesiam docet, in definiendi»
D rebus fidei et moçuin, ad aedificationem doetrinae

Rat io essentialis infallibilitati» pontificiae in

Christianae pertinentium, vi assistent iae divinae erraro

definitionibus edendis de fide et moribus est divina
assistentia, qua summus pontifex gaudet, quando su­

creta ex seee irreformabilia eeee. Si quis autem" etc.,

premi sui magisterii munere fungitur. Ast summus

ut in schemate.

1.

pontifex supremi sui magisterii munere fungitur non

non posee. ideoque huiusmodi Romani pontifici» de­

•7. Mrrmillod Hebronenri
.
*

- ..Hinc, sacro ap-

modo, quando veritates de fide definit, et haereses

probamte concilio, dogma fidei declaramus, Romanum

condemnat, sed etiam quando propositiones commen­

pontificem, per divinam assi stent iam, cui in persona

dat aut improbet, notis theologicis fide aut haeresi

beati Petri dictum est ab eodem Domino N. I.
minoribus; dum enim id agit, iudicia pronuntiat vere . inter alia: „Ego pro te rogavi, ut non deficiat fide»
dogmatica. Ergo inferendum, ad haec quoque iudicia

infallibilitatem summi pontificie protendi.

tua", ex cathedra loquentem, id est. quando supremi
omnium Christianorum docturi» munere fungens pro

2. Eadem rite affirmatur in schemate infallibili­ '
ty ^^mi pontifici·, ac illa eotjgsiae docentis cum

ab univeraa

capite unitae, unum proinde raemque habens pbiec-

et eius dw
*r©ta

auctoritate sua definit, quid in rebus fidei et morum

tenendum sit ? infallibilem esee,

fw ex scipois irreformabilia.1'

tum. Ast infallibilitas eoclesÎM-dticentis cum capite
unitae extenditur non modo ad

definitione» veri­

1 & ApaU. epK «4 üap«r.

1188

A. SBSeionB PUBUCAX KT OOKURKQATIOMB ββΚΒΑΙΑ»

11M

, 48. CuUen Dublinensis. [coL7M-52] — ,ju- A>Mgt..Bi quis aat·· huie ucsUua defimboui oottnr
qua nos tradkieni » fidei christianae exordio per' ~
unitate eccleaiae de­
ceptae fidettwr inhaerendo ad'Dei Salvatoris nostri veritate fidei catholicae, et
'
*
gloriam, fidei catholicae exaltationem et Christia­ fecisse.
7S. CoUot Oraneneis. [coi. 1046 AB ] — Petitur,
norum populorum salutem, saerq^approbante concilio,
«locemus et divinitus revelatum dogma esse definimus; ut in fine capitis ante canooem ponantur haec νοΗφ
Romanum pontificem, cui in persons beati flétri a deaumta ex Velatione imprerea rr. Deputatorum
Christo Domino dictum est: Tu ee Petrus et super pag. 13 et 14: „Nec tamen exinde quis concludat,
inutilia fieri concilia» et episcopos cessare eesa iudicea.
liane petram aedificabo ecclesiam meam, et iterum:
Nam etsi in pontifice ait infollibilitas, tamen non
Ego rogavi pro te, ut non deficiat fides tua : cum doctrinam de fide vel moritÿu pro sua in universam ec­ debet ipee in controversiis fidei diiudicandis autUoli
clesiam auctoritate definit, pit assistentiam Spiritus suo iudicio fidere, aut exspectbre divinam revelatio­
nancti, ea infallibilitate gaudere, qua divinus re­ nem, eed adhibere diligentiam, quantam reo tanta
demptor ecclesiam suam-instructam esse voluit; ideo- postulat, et ordinare remedia. Medium autem ordi­
que haec Romani pontificis decreta ex asse irrefor­ narium ac proinde necessarium eoae concilium aut
mabilia esse. Si quis autem' hum nostro decreto magis aut minus pro magnitudine vel parvitate
contradicere, quod Deus avertat, praesumpserit, sciat, obiecti, de quo agitur.
m* a veritate fidei catholicaa-et ab unitate ecclesiae
74. Landriot Remensù [coi. 841
ExB postulatur, ut post vel ante declarationem addantur
defecisse»"
·, ··. Sergent l’orutopitenri». [col.932Dj - Re­ verba, quae ex ambone prolata eunt, hic non agi de
tento ftcbemate. quoad substantiam, emendationibus infallibilitate neque personali, neque absoluta, neque
iain indicatis sequentes adinngantui :
incondit ionata, neque i independent© ab ecclesia, sed
1. Loco. docemus et declaramus, ponatur, docemus de infallibilitate in 4mi»u Bellarnnni diceptis: ..De­
ct definimus.
finitiones de fide praecipue pendent ex traditione apo2. Loco, quid in rebps fidei et morum ab universa stoliea et consensu ecclesiarum.
ntlesia tanquam de fide tenendum, simpliciter di- .
74. ΙΊϊα/ι FerentiniM- coi. 903 B — Addantur
caiui. tenendum vel reiiciendum proponit
val in fine cap. IV de primatu summi pontificis, quod
3. Pro. errare non posse, ponatur, ab errore servari de eius infallibilitate inscribitur, vel post verba illa
immunem·
eiusdem capitis ..excipienda et tenenda esse". quae
4. Eodem 1<·υ. pro periodo reqpenti, dicatur ann- prostant pag. 13 lin.29:
’
pliciter, et hanc Romani pontiAis praerogatitw»
,,1'aeterum b. Petri succereoree non t» inodn in­
quarum una est ej eadem totir
*
magisterii ecclesibe fallibiles dicimus et asserimus, ut liceat illis, quasi
infallibilitiis. quoad ambitum ac vimentum patere, ab episcoporum collegio materialiter et umnimode se­
parat iv, media ordinaria et humana praetermittere,
quantum ista porrigitur?
IQ^Yùsto Burgensis- > col. 8ôô A ;
- Pag. 13 quibus $d veram cognitionem rei, de qua agitur, de­
paingAapho ultima lin.30 post verba, excipienda et veniri valeat. Quae quidem media eosdem nunquam
b’urnda essv, haec addenda sunt :
C neglecturos, fideles omnes nedum veLfeviter dlibitare
..Firma tamen rémanente obligatione, qua cuncti audeant, sed firmissime credere teneantur.”
«aiholici tenentur, supremo Romani pontificis ina7·. .Ipwrzo Surrentinus- [coi. 801 B
Ad
gn-qeno «
e subiieiendi quoad caetera
*
*
doctrinae, quae finem capitisIV dicatur; ..Monenius autem ornnes
tamquam de fide non proponuntur, et proscribendi
fideles, et obsecramus in Domino, ira praebeant aures
ea.-, quae absque haereseos nota proscriptae fuerint."
filiis diaboli, qui, quaecumque ignorant, blaspheman­
7i. Zelo^Aversanus- [coi. 936 CD , - In ultima tes. asserere non dubitant: Romanum pontificem pro
i paragrapho. jxwd verba: Insuper J^inimus, hanc iasuo lubitu t&nquam inspiratum a Domino, quÀetuœfidlibilitatcm etiam ad unum idemque obiectum sese que sibi placuerint, definite infallibilite^j^e^e. immo
*.
episcopos vro'esse vi­
'extendere, ditatur: ..Quoniam vero ad ecclreiae in­ nulli peccato obnoxium^eea^
fallibile magisterium spectat iudicare de fartis dog­ carios papae, nec indices i-ontroversiarum fidei,
maticis, insuper dadaramu
,
*
Romanum pontificem in totamque ecclesiae oonstitutionem posse immutari.
fiu tis dogmaticis decernendis aeque infallibilem case."
Cognoscimus infirmitatem nostram et quotidie
731. Màupas ladren^is- [coi. 839Ci
Pag. 13 clamamus: ,,Dimitte nobis debita nostra",
lin. G diWnr » „Hincf sacro approbante ooncilio, dixerimus, quia peccatum non habemus, ip
Jocemur iWafKmquaq^ fidei dogma declaramus, Ro- seducimini·
manum pontificem ■fek Pv«ri successorem et caput
Episcopos varo nostros fratres vocamus,
ecclesiae docentis, cuiWi persona eiusdem b. Petri a iudices
__ ___________
_________fidei
_________
_ ___ _____
controversiarum
confitemur;
non enim
Domino nostro lenu Christo praeter alia dictum eat: B accepimus potestatem a Domino noetap It
u
*
Christo
Ego rogavi cto., ct cum quo^uueti reliqui ptutore» na­ in d&tructionem, eed in aedificationem- Nec papa,
turali nexu cohaerent, vi divinae aaaietentiac ipai pro- vel concilium poterunt, aut ullo unquam tempore
initttae atque primatu» eidem divinitu» ιΟίκχΜΐ errare potuerunt nova dogmata fidei pro lubitu evulgare:
non poaae, eutn auprehii omnium t’diriatianonim doc
*
fide» est depositum.
tori» munere fungeqe pro apoitolica'''peimaiiali tua
Quid eet depositum? Id eet, quod tibi creditum
auctoritate défont, quid in rebus fidei et morum, ab est. non ^uod a te inventam ; quod accepisti, non quod
illi» credendum vel reii^endum eil; et eiuamodi de­ excogitasti; re» nou ingenii, eed doctrinae; non usur­
creta sive iudicia. per. ee irreformabilia, a quovis- pationis privatae, eed publicae traditioni»; ree ad te
. christ iaqp, ut primum ei innotuerint, pleno fidei ob- perducta, non a te prolata: in qua non auctor debes
>equio excipienda et tenenda ©see,
*ee. sed custo»; non institutor, βββ sectator; non du­
p
-..Quoniam vero iufallibilitaa, eadem eat çaoad cens. red sequens1."
-ufneitum. sive apertetur in Romano pontifice tam­
77. Alemany S. Franrinci. [col.TïlA-Cj
quam capite ecclesiae, «ite in reliquis ecclesiae
Ante vel ρόβΐ canone» addatur sequens m^nitutn:
pastoribus cum capite unitis et docentibus, eademque
,.Hic monito» volumus eoo omnes» qui curam ge
*
quoad obiectum: insupt» definimus, hanc infallibi- runt animarum, ut hanc de Romanorum pontificum
litatem esse unam eandemque esgn infallibilitate cr
1 Uria. Com. 17.

11»Τ

Λ ΒΜΚΜόΑΪΪυΝΙΗ 8UPB CÀP1W IV HURJSUJLS

primatu doctrinam suia raepaetive fidatiho· «xponont j
tempora opportuno; ne inimici «nhaine, eam ad Aio­
rum impecoabilitatata aat aliae aeneua dotorquentaa,
prnetndiciam cum animarum iartura afferant veritati.
Neque enim Chrwti vicarii infallibilitas confundi
debet cum inspiratione illa divina, qua apostoli ac
prophetae nova Spiritu santo. afflante mysteria reve­
labant, neque cum individual! Romani pontifici» doc­
trina, qua quaedam uti doctor privatu» tradere con­
tingat, prout ex ipea infallibilitatia definitione
innotescit. Etenim infinitae Christi charitati tribuen­
dum eet, quod reversurus ad Patrem non no» orphanoe
absque patre, peregrinantes abaque duce, corpus visi­
bile absque visibili capite, unum ovile absque uno
pastore reliquit, ut errantes circumferremur omni
vento doctrinae'; sed potius sapientissime providit, ut
urtum haberemus pastorem, qui suas in terris ageret
vices, quique cum suas pasceret oves, non ad venenosa
errorum, sed ad salutaria veritatis pascua perduceret.
Hoc sane Christi beneficio factum est, ut in catholica
ecclesia unitas perfecta et gloriosa indesinenter efful­
serit atque, prout in litteris summi pontificis e. Agathonis, in concilio oecumenico VI coram plaudentibus
patribus lectis, edoceatur, apostoliia sedes per Dei

s

vel fictione eorum, qui dictitare non verentur, de­
finita hac Romani pontificis inerrantia, inter hunc
ipsum Romanum pontificem et inter «vloaiooprive
coetum epieeoporum separationem statui: ac si Ro­
manus pontifex, cum tanquam caput eocleriae agat,
et ex deposito fidei veritatem hauriat, i. «. ex sacra
Scripture et divina traditione, quae in omnium ec­
clesiae saeculorum monumentis fulget, ac in ipsius
ecelssiae sensu ot conscientia vivit, dici possit ab ec­
clesia separatus, et non potius intime cum eadem roniunctus agere. Nunquam profecto Petrus in succes­
soribus suis ab ecclesia separari potest, sicut vicissim
nec ecclesia a Petro, inquiente s. Ambrosio: Chi Pe­
trus, ibi eocleaia. Et idem Dominua, qui Petro dixit:
Prnre agnos meos, pasce oves meas, alibi etiam ait :
Qui intrat per ostium, pastor est ovium, huic ostiarius
aperit et oves vocem eius audiunt.
'
*
7·. t'ardinalù Pitra [coi. 739 D
Animadv.
Omissa capiti» clausula, omnino canon addatur.
M. (lattaldi Salntiarnm.
Schemat i cauou ad
*
datur, in quo infallibilitas Romani pontificis uti
dogma credendum sub anathematis comminatione
asseratur. Forma canonis Deputation» de fide coin·
mittenda.
omnipotentis gratiam a‘tramite apoetolicae tradition is
«1. Ramadié Elnetud
.
*
[col. 1019 B<
Si quar­
nunquam errasse probabitur, nec haereticis novitati- tus canon addatur, proponitur sequens: Si quia
bus depravata succubuit ; sed ut ab exordio fidei Chri­ dixerit, infallibile magisterium eccieaiae a Christo
institutqm exerceri posta· vel ah episcopis a Romano
stianae percepit ab auctoribus suis apostolorum Christi
pontificp separating vel a Romano |x»ntifiee separat ini
principibus, illibata fine tenus permanet, secundum
ipsius Domini Salvatoris divinam pollicitationem." ab episcopia; anathema siL
78. Martin 'Paderbomeneit cum DerAampt MerhHic canon separationem. quam respuunt relatores,
damnat sub duplici sua forma.
linirnti et Spalding Baltimoreiui. [col. 943A-D]
Monitam capiti IV rubinngendnm
..Insuper ani­
Ecclesia sancta Christi est enim et remanet de­
maram pastores omneeque, quibus in sancta ecclesia truncata, sive corpus separetur a capite, sive caput a
munus docendi incumbit, monetpus et in Domino ob­ corpore separetur.
secramus. ut definitam hanc de Romani pontificis
Ht. Cantimorri Parmensi
*
i coi. 883 D
Cainfallibili magisterio doctrinam populo christiano C non. IV ita concipiatur:
solerter ac fideliter exponere satagant. Imprimis vero
,.Si quis dixerit, Romanum pontificem, Petri sucsollicite curent, ut Christi fideles iis auree non prae- oereorem, supremi omnium ebristianonim doctoris
lieant, qui perversis et sinistris interpretationibus munere fungentem errare ^>oeee, cum, sive uua cum
hath' salutarem doctrinam, ad.alienum sensum detor­ episcopis in concilio oecumenico adunatis, sive auper
tam. turpiter offuscare conantur. Quapropter fidelee episcoporum consultatione, sive motu suo, dum rerum
sibi commissos, ubi id opus esse duxerint, prudenter conditio postulat, definit, quid hi rebus fidei et mo­
m Domino moneant, Romani pontificis in obeundo rum ab universa eccleaia de fide ait ^nendum, vel
suo supremo magisterio inlallibilitatem minime con­ tamquam fidei et moribus contrarium^reficiendum;
fundendam esse cum impeveabilitate. Neque eum od- anathema t*it. “
Wl. Guidi
[coi. 747 B<’ j
('an. I.
mstar^, aliarum personalium proprietatum Romano
.,Si quis dixerit, decreta, vel constitutiones a Romano
pontifici tanquam pernonae privatae inhaerere, sed
potius ipsi tanquam universalis ecclesiae doctori. et
pontifice tamquam Petri successore editas, continen­
quidem hoc munus suum actu administranti com­ tes aliquam fidei vel morum veritatem, vel pro­
petere. Nec divinam M»i»tentiam, quae Romanum scribentes aliquem errorem contra fidem, casque ab
pontificem in fungendo supremo suo docendi munere ipso pro sua suprema apoetolica auctoritate ecclesiae
universae propositas, non ease illico, et statim cum
ab errore 'praeservat, inspirationi prophetaram vel
apostolorum aequiperandam esse. Nam illa divina toto affectu venerandas, et toto corde credendas, vel
assistentia IJetri suqoeesoribus non ideo promissa est, D posse reformari; anathema ait.“
C-an. II. ,,8i quis dixerit, Romanum pontificem
ut ecclesiae novas doctrinae patefacerent, sed ut depo­
stum fidei integre custodirent, intemerateque ex- cum haec edit decreta, seu constitutiones, agere ex
Jhinerent, dicente Domino: Ego rogavi pro te, ut non arbitrio, et ex «e solo independenter ab ecclesia, id eat
separato, non autem ex consilio episcoporum tlfcitiodeficiat fides tua.

Et quamquam haec Domini, qui fidelis est, pro­
missio ^kctu suo nunquam carere potest, tamen hu. manam opera·)' et industriam minime excludit. Immo
potius, qui iRomanis pontificibus in persona beati
1’otn inernmtiae praerogativam promisit, idem Do­
minus non fnrfnisit (id quidem ex constanti Romano­
rum pontificum agendi ratione clarescit) neque per­
mittet, ut iidem summo magisterio suo fungentes
debita media ad veritates Christianas in deposito fidei
contentae rite cognoscendas, quasi tentantes Deum,
unquam praetermittant.
Denique praemuniantur Ohnstifideles ab errore
Corax» sxtraxAL. roam LIL

necn ecclesiarum exhibentium; anathema sit.°
H4. Mimptis Mdrenns. [coi. 839 D] ■- Propo­
nitur canon. ,f8i quis dixerit, infallibilitatem. Ro­
mani pontificis, beati Petri suooeesdris et capitis ec­
clesiae docentis, divinitus in eodem beato Petro ipei
promissam, hotuesse unam eandemque cum ecclesiae
infallibilitate; anathema sit.“
M, Ferré CoMlentis [col. 953 BC] — Huic ca­
piti .quarto canon adiungatur, qui sequenti modo con­
cipi posset: „Si quis negaverit, suminum pontificem
Romanum in definiendis veritatibus e( indicandis
erroribus doctrinam fidei et morum respicieatibu^non

Τβ i

ns·

a. smom pvblku· » ooauuaAweiB nf ίι·

im

irreformabilia a qoovie chrietiaao, ut primant ai qao-

nota] — Proponitur at ani» rogatur, ut wquant, wl
alius similia canon huic IV capiti apponatur:
,3» quia dixerit Roreanum pontifiosau, vi assi­
stenUaedivinaa ipei in basto Patro promissae, errare
Canon IV.
Si quis dixerit, Romanum pontificem, e. Petri
posse ez ortbedra foqurafwn, aau oum auprmi om­
nium Christianorum doctor·» miussrs fungare pro apo­ ■tnoereosom ao Christi in terris vicarium, cui Domi­
stolic» sue raguadi at docendi plena potestate definit nus praecepit confirmare fratres euoe, ot pascar» ovet/
ac decernit, quid io rebus fidei ot morum ab unirem ot agnos gregis sui, promittens illi suam fidam nuneccleua tenendum vel reiiciendum sit ;
quam defecturam, errare pome, dum pro sua apooto..vel sua dogmatica decreta ex a» non «eo prs
lioa auctoritate et tamquam totius «ootaiae caput,
doctorquo at magister universalis eiuedem sreleaiae
irreformabilia ;
1
„vel «ua inerrantiam seu infallibilitatem neo
definit, quid circa fidem ot mores credendum ac
late patere quam universalis ecclesiae infallibilitaa. tenendum sil, aut reiieieodum tamquam eis contra­
qua» una eademque est ; anathema sit."
B rium ; aut affirmaverit, huiuamodi decreta eive iudi­
8?. Sergent Corieopileneie. [col.933CD] — Ad­ cia ease reformabilia, hoc teneri omnea fidele» eis
datur canon:
'
plenum an sincerum fidei obsequium praebere, atatim
,.Si quis dixerit, Romanum pontificem, cum, su­ ac « illis innotuerint; aut assarer» praesumpserit,
premi putoris ac ductoris munere fungens, quid in pene quemlibet suum assensum in suspenso relin­
rebus fidei et morum ecclesiae universali tenendum sit quere, donec totius, aut fere totius ecchaiae docenti»,
vel reiiciendum, proponit, per aaaistentiam divinam et cum capite suo iudicantis consensus accedat, quasi
ab errore non servari immunem, aut huiuamodi ipsius infallibilitaa capitia, ac illa ecclesiae ad unum ac idem
decreta vel iudicia ex sen non «re irreformabilia, aut obiectum non tendant ; anathema ait.
M. Payà y Rico Concitent i» ■ — Apponatur
iisdem verum mentis assensum et obsequium posse
detrectari, donec de assensu episcoporum vel etiam csuion sequenti aut simili forma:
fidelium constiterit: anathema sit."
„Si quis dixerit. Romanum pontificem ex cathe­
88. Salierim patriarclta Alexandrin
»
*
[coi. dra loquentem, seu cum summi omnium Christiano­
775 B) - Propter uniforthitatem cum reliquia prae­
rum dortoris munere fungens, pro apootolira sua
sentis et alterius iam vulgatae constitutionis dogma­ auctoritate definit, quid in rebus fidei et morum ab
ticae doctrinis, saltem sequens canoq adiiciatur: ..Si
univorsa eccleaia tamquam de fide tenendum, vel tam­
quis negaverit, doctrinalia Romanorum pontificum quam fidei contrarium reiiciendum sit, non ease in­
iudicia per re imperare interiorem assensum, ite ut
fallibilem; aut eiusmodi decreta sive iudicia. per se
sufficiat obsequiosum erga ea tenere silentium, donec
irreformabilia, nou esae accipienda et tenenda a quo­
constiterit de unanimi, moraliter saltem, episcoporum
vis christiano pleno fidei obsequio, cum primum ei
consensu": etc.
innotuerint, eodem modo et forma, qua proponuntur;
8·. Martin Paderbomeneii- [coi. 9391) ] — Ad­ anathema sit."
datur requena canon :
M. Coûtai y Ettrade I’rgeUenei»· [col.915 A ]
,,8i quis dixerit, Romani pontificis fidei'decreta Petitur, ut fiant canones clari et perspicui de in­
non esae irreformabilia, nisi ecclesiae consensus acces­ fallibilitate magisterii solius pontificis Romani, hi»
serit ; anathema sit."
vel aliis similibus verbis:
Canon 1. „Si quis dixerit, Romanam cathedram
M. Mermillod Hebronetui»· — Apponatur se­
quens canon :
beati Petri non esse institutam iure divino ad
,,Si quis dixerit, Romauum pontificem ex cathe­ repraesentandum in terris atque in tota ecelesia thro­
dra loquentem non esae infallibilem, aut iudicia eiue num Christi Domini, quem Pater constituit sempiter­
in rebus fidei et morum non «re irreformabilia ex num magistrum et doctorem omnium gentium ; ana­
se ipsis; anathema sit."
thema sit *."
•1. Cnllen DtMitteniit. [coi. 754 B] — Omissis,
'.Canon 2. „8i quis dixerit, Romanum pontificem
si placet, iis, quae poet verbum VQluit («f. n. 68) se­ ex hac divina beati Petri oatliedra docentem et de­
quuntur, ponatur sequens canon :
finientem veritatem, et obstringentem auctoritate sua
„8i quia dixerit, Romani pontificis iudicium in fideles ad eam firmiter tenendum et credendam, non
fidei quaestionibus non eae irrerermabile, nisi ec­ D esse tnagistrum infallibilem, cui omnes credamus :
cleeiae consensus accesserit; anathema sit."
anathema ait."
.
*
8
De la Tour dAuvergne Bjttricenei». [col,
Canon 3. „Si quis dixerit, doctrinam definitam
823 A ) — Apponatur canon 4 :
a Romano pontifice ex cathedra beati Petri dogmatice
„Si quis dixerit, iudicia seu decreta Romani 'pon­ credendam, poere esae contrariam fidei et doctrinae
tificis in quaestionibus fidei et moram non esse irre­ csuholioae ecclesiae; adeoque ax dirina institutione ad
formabilia, antequam accrererit ecclesiae consensus; cuiuslibet erroris avertendi praecautionem requiri
anathema sit"
'
consensum episcopatus, priusquam fideles illpm inM. Mattpoini S- Diongtii Rettnionie [coi. 954 C] fallibiliter credere teneantur; anathema sit."
-- „Si quis dixerit, Romanum pontificem errare
poere, cum supremi sui pontificatus afficio fungens,
57.
aliquid definit et tenendum iniungit; vel eum errare ■MBdatteM· ta oa^at quarta· privates· exhibite»
posse competentiam suam excedendo; vel dubium
!.. Menrin ep- Aecalonetuu- — In bapite IV novi
semper permanere, utram tanquam supremus ecclesiae schematis de ecclesia verba illa: „oum (Romanus ponrector locutus ait, etiamsi declaret, ee agere ex pote­
> Aatarètvsrtster, terne saasaaa' ssss buIsm hateresastatis plenitudine, aut idipteun ex aliis circumstantiis telsm, valte ■mmyte· « setter ■«·. psatiMs teMHMU. manifestum ait; vel eiue definitionibus non deberi ab

1W1

"■ IKMHxOIBWFW

Wl Il twiMi i

titan) UHt, quid ia aha Mai at jaaraa
*
ab «ai· 1

ffiae entas eoQ^eatt thesiagi, suaaaram pensifiesm
mb poaaa wan fat dew st ia marum, que· pro enbdiffirataftaas mhihrat Btaaïm fcraaak, quataant versali eodeaia peoponit... 3i samaras pontjfan
obreetem infallibüi· magtatarii tangit, Mat «n prohibai fidafitam asesrtioaem afiqnam at moneam,
haiuaaaodi, et aallam proreus dabrâm rit, Bornai frenrariam, ate. Meat fidstas obedire; debant ergo
pontifici· intaffibsiitatam aa «ousque «actaader·, iadioare, tarpe sms amplest! iDam doctrinam..—
qnouuqn· ao extendit iprius sreiasiae iafallihîflito·. Gregorio· vara a Vatantie (tom. HI, dap. I, qu-I,
Id autant non obtinetur nova ilh formula, riva «a panoUVH, {(89, 40) portqoam dixarat, «gantis·en se speetotar, rive relate ad oirMMtantfae prateen- odmqaa Rnreanue pontifes in fidei quaastiouita» de­
tas, rire relate ad id, quod ultimo odditw de infelli- finiendis illa, qaa eet praeditae, suetositate utitur,
bih'tatis dbieoto.
ab rennita» fidelibus tamquam doctrina· fidei recipi
I. Verba in nova formula usurpata, ai ή K «pat· divino praecepto debet ea sententia, quam illo decernit
•pectantur, continent raetrictioneni. Nam, dum theo­ sere sententiam fidei", poetas, eam de obtecto accura­
logi, ri totum infallibilis arngistorii obtectum paucw tius determinando agitur, dicit: «Abaqu· ulla reexprimere volunt, dicere solent, eoetaeiam vel Roma­ strictioM dicendum est, quidquid pontifex in reboa
num pontificem infallibilem amo ia reta» mu quae­ controversis od pietatem spectantibus determinat,
stionibus fidei et morum, sive ad fidem ot more· infallibilitar illum determinare, quando, ut expoaitum
spectantibus, nova hanc formula dicit, infallibilem 1 : eet, universam ecclesiam obligat."
eme pontificem dum definit, quid in rete» fidei et
Ceterum, maiorem extensionem quam ad sola
morum ab univerm eodeaia tamquam de fide tenen­ revelata declaranda, et quae eia proxime adversantur,
dum, vel tamquam fidei etmtreeium reiioiendum ait. reiicienda, verbo, maiorem quam ad dogmate et haere­
His autem verbi» theologi significare eolect id quod sce extensionem magisterio ecclesiae tribuunt theologi
eat formaliter revelatum, adeoque fide divine creden­ omnes, ut notum est. Si illorum sententia non «t hic
dum, et id quod ei oppositum eet, videlicet haereaim. adoptanda (de eo enim non agitur), certe nou est ei
Distinguunt enim id quod eet revelatum ab illo, quod praejudicium inferendum, sed verba eligenda viden­
cum veritate revelata quomodocunque connexum eot. tur, quae obiectum non determinent restringendo, ut,
Dum porro docent omne·, illud quod eot revelatum, quae in nova formula usurpantur, restringunt.
Verba illa restringentia tanto mitius usurpanda
areeneu fidei divinae credendum eme, et quidem fidei
divinae catholicae, oi ab eodeaia proponitur, non om­ videntur, cum Romani pontifices ecclesiae et redi
ar» docent, illud quod tamquam cum veritate revelato apostolic·· ampliorem vindicent docendi poteetetein.
quomodocumque connexum ab eceleria proponitur, Sufficit in mentem revocare sive quae «s. dom,noeter
eme obiectum fidei divinae, seu fidei stricte sumptae, Pius IX papa in encyclioa Quanta enra «t in litteris
»ed alium amensum admittunt. Hinc patet, illis novae ad arch. Monacenaem datis monuit, sive quae Pius
formulas verbis, si sensu obvio et communius accepto papa VI in constitutione Auctorem fidei mandat, sive
sumuntur, non contineri illa, ad quae caeteroquin in­ tandem quae-in ipeo concilio Conatantiensi Martifallibile magisterium eodesiae se extendit.
i : nus V quaestionum capita illis, qui de haeresi suspecti
Responderi non potest, in formula dici tantum essent/proponenda praescripsit.
Patet igitur, ecclesiam censere, magisterium suum
„de fide tenendum, fidei contrarium'
,
*
non vero de
fido divina, fidei divinae contrarium, hinc posse etiam amplius extendi, quam ad sola dogmata declaranda «t
intelligi fidem, quam nonnulli dicunt eaieeigeticam. haereres reiicienda· ; et pariter patet, in nova formula,
Nam, sensu obvio, quoties sermo est de fide, intelligi- quia tantum de fide tenendis, et de illis, qua·
tur divina, cum fides illa ecclesiastica minus nota sit. iisdem adversantur, sermo est, pontificis infallibili­
Unde fit, ut theologi, cum fidem ecclesiasticam in­ tatem, quia eius obiectum determinate exprimitur, ad
telligi volunt, hanc ultimam vocem addant. Cum pauciore restringi, quam fieret in formula, quae in­
igitur verba in nova formula usurpate sensu obvio fallibilis magisterii obiectum nonnisi indeterminato
de fide divini seu rebus formaliter revelatis in- exhiberet.
II. Reponi fortasse potest, propositionem for­
telligenda sint, patet, iisdem contineri restrictionem.
Communissime enim docetur, infallibile ecclesiae mulae esse affirmativam, nou exclusivam, hinc nul­
magisterium ad alia etiam extendi, quam ad obiecto lam adesae restrictionem; cum asseratur, Romanum
fidei divinae eipve immediate opposite, imprimis ad pontificem infallibilem esse in reta» de fide tenendi·,
facta dogmatica, oanonisationem sanctorum, ad cen- non asseri, in aliis non esae infallibilem. Sine dubio
suras infligendas haeresi minores. Unde etiam Bellar- haec fuit mena Deputotionis. Sed valde timendum
minus (de Rom. pont. 1. IV), postquam .(c. 111) sta- est, ne, quod optima intentione scriptum aat, propter
tueret conclusionem·: ..Sununua pontifex cum totam D ctrcuoMtantias praesentes alia mente expliostar, at
eccleaiam docet, in his quae ad fidem fertinent, nullo vare restrictio supponatur ; unde gravissima sequere»-'
casu enare potest", mox (c. V) haaepresterea addit: tur mala. Etenim, cum formula recedat ab illo lo­
„Non solum in decreti» fidei errare non potest aum- quendi modo, quo uti «olent tbsologi, dum infallibilis
mus pontifex, sad neque in praeceptis morum, qua· magiaterii obiectum nata teutenlia exprimere roJwnl,
toti aederiae praescribuntur, et quae in reboa neces­ dictitabunt non pauci, concilium ab illo recessa··· eon·
sariis ad salutem, vel in tts qtme per se bona vel mala etdio, hinc obiactum restringere volui···.
Patre· deputatos restriction» inducere volutare,
sunt venantur." — Quam Bellarminus affert ratio­
nem, eamdem «volvit, et ad censure· haesuri minore· tento pronius ooniioieot multi, cum oonatet, saeculo
applicat card, d· Lugo (De fide, diap. XX, «eot. HI, praeterito et boo etiam aaaoulo.extiture quosdam,, qui
n. 108), dum inter oaeteri haec dicit: «Communitor infallibile eodesiae magisterium ad -illa sola restrin­
doctores fatentur, certum eaw eootasiae indicium in gerent declaranda, qua· formaliter revelata aaasnt, et
hia censuri· statusndis... Infallibilis Spiritui sancti illa sola reiicieod·, quae illis adversarentur. Noto est
illa Regtda fidei a Chriamann oonacripte, quod opu»,
assistenti· non videtur limitanda ad «it solum dog­
mate, qua· tontgqam de. fide· (Eeee geauinu^ ut suprp «um primum exigui fieret, postea · quibusdam viri·
*>
dictum eet, huius vocis mimus) proponuntur vel cre­ docti· commendatum; denuo exeueum «t apareum, >P
duntur ab eodeaia, «d debet extendi ad aa omnia. Curasri .theologico a d. Migne . edito insertum est.

’
IM>

---- ,-- —

'

"·■
—WB-F-r.,- —I, I..., 1·|||«
lyi, 1»·!»——
JL UBIIOOTI fOTIMUJI'M (ΜΚ.ΊΜΟΛΊΜβΜOMBâl·· .
Jitt

. B„ ■ , ■ ■■■■■- 11 ............

,»,1,,—smii |'·ιι»·ϋ·;

,

CfmgNgttM MlM ImUcM MM· ·1ίφΜ€ IMMI

Ill Mil ΙΡΙ..·:··«Ι|ίΐ;ίΐ·ίίΜΐΙ·ίΓ . ............. μι III ... .......... I./

,ί

II HI.

^MWÎMlMAMa' Aat

*
Pte
Μ», e*
m fadMMfeMtfane Awfevm
*
proscribendum tait. TbMtiam i* ta «pta «apeak .
tMn riinjlîIlrtÉi MNMMt βΐϋμ ^mImMM ΒβΒ
MH ■ flM naemalla· praporitiena· dataaeat taeatiaes, 1er
ftllibilu ia notw Imn· inliriefft··
*
<MÉM
MM W
<t MB M ΜΜ^ΜΒ MMOtitMkMNM
aKi, non mm iafhUibÜMM ta qyatMMBte aliÿM ptùto» ^eiie· propoâtionaa iteelareret «r—s tantam·, aat
sophioo ooodemnando; alii, non a— infallibilem ia Ιμμμημ M Mmb» mi mm locatam mc Mtbtdi·?
Dici forte— pe»ut, ambiguitatem, qua· ex
doctrinis, que· vitam socialem «péetaat,' dii
*di
—idia
Notum «ta «t, pteria— iUoraa, qui Romani •biMto M8ÈMMB M &0MMÛ pOMÎfitM MtJUpMMMio
* infallibilitati· aoeiepontifia· infalHbilitari defiaioMdas obsisterent, par­ oritur, anHtam iri. eam poeta
tial infer ita rsperiri, qai. ttariis quihindam rias obiectum accuratius axpriiasodum sit. Supponen­
▼item socmAmi φΜί
*η£Αν·ι
· Sommsd jMMtif&M do id locum ·— habitaram, at obaeotum infallibili­
reprobati·, addieti sont; parti
*
inter ütoe, qai ia tatis eeolari
**
ad plura a— extendsndum, nihilominus
wientiaram studiis nimia· indulgent libertati, et praestare ridetur, illa formulae verba eligere, quae
aatiefaciaaa aibi vidsntur, dummodo abêti neant a sen­ etiam hic ambiguitati non praabaunt ansam.
Praeterea eam hie ob—turn infallibilitatis Ro­
tentiis aparté haeretiris Hi ntnneA oam id obtinet
*
non potuerint, at da Romani pontificia infallibilitate mani pontifici· ait restrictum, ai poatea extendetur,
omnino non ageretur, timendum «t, no formulae nonne dicent, concilium non siribre agi—, primo
verbi·, pro eeneu affirmativo, tribuant i—riotivuin, obieotam restringendo, poatea extendendo? Huius oaet in poetarum contra Romani pontifiai· dscreta t» Blumniaa preaacindaretur oooasio, ri obiectum relin­
tuto· existiment, tutiore· foraan quam antea. Ita vero queretur indeterminatum. — 8ed abstrahendo etiam
posterior· fisrent perora prioribus. Quamdiu formula • calumniandi oooaaion·, disserendi legibus minus
non isdslri——e significat obiectum, aed umon videtur congruere, ut obiectum primo cum deter­
alltnmet determinat, si non expreaae effert, Romani minata restriction· efferatur, poatea indeterminate
pontifici» infallibilitatem extendi ad illa· sententias exponatur. Plarumqua enim via contraria procedi
et theorie·, de quibua dictum eat, timendum eat, ne volet, ut videlioel, quod primo indeterminate rive con­
ceptum riv
*
expressum aat, poatea determinetur. .
concludant, ad illa· non extendi.
,
Patet igitur, nova hac formula non videri illud
Immo non deerant, qui calumniantur concilium,
«■•■rente·, illorum artibus effectum eaae, ut concilium obtineri, quod maxime curandum eat, ut videlicet om­
haec formule· verba eligeret, quibo» plane istiusmodi nibus apertissime constet, obiectum infallibilitatis
opinionibus et theoriis indulgendi liberta· relin­ pontificia· eo usque extendi, quousque extenditur
queretur.
ipsius ecclesiae infallibilitas; aed anaam praeberi
Omnibus autem saté· periculi
*
occasio praescin­ «vistimandi, Romani pontificis infallibilitatem re­
deretur, si pro verbi·, quae unem obiecti partem stringi, aut iusto nimis restringi ipsius ecclesiae in­
determinate exhibent, alia eligerentur, quaa illud fallibilitatem.
>. Jfeurin ep Xaooltmeiww. - Antequam for­
indeterminate tantum exhiberent.
III. Denique restrictio, quae formulae verbis mulam proponamus, praemittimus, nostra sententia
ineet, non satis tollitur illo addito: .Jnsuper defini- cavendum quidem e—, ne formula definitionis illi
mus, hanc rive in Romano pontifice, rive in universa errori favere videatur, qui nimis iam sparsus eet.
ecclesia docente spectatam infallibilitatem etiam ad ipdicia videlioat »- aedis et ipsius ecclesiae non esse
unum idemque obiectum sese extenders." Etenim, infallibilia, nisi vereantur in iis, quae sunt proprio
tunc solum tolleretur, ri diceretur, eocleeiae infalli­ et restricto sensu fide divina credenda; non tamen a
nobis peti, ut hic error koc loco tamquam hae­
bilitatem sese ad plura extendere, quam ad sola dog­
mate declaranda et haere— condemnandas. Id autem reris damnetur, dogma de infallibilitate sic propo­
nou dicitur, sed obiectum infallibilitatis ecclesiae nendo, ut per se ipsum ad facta dogmatica et alis
prorsus indeterminate exprimitur. Propterea autem obiecta magisterii ecclesiastici extendatur. Satis e—
oritur ex hisce novae formulae verbis grave incommo­ credimus, ri definiatur, Romanum pontificem esse in­
dum, quod non adesset, ri obiectum magisterii in­ fallibilem, ut est infallibilis ecclesia. Itaque formu­
fallibilis competentis Romano pontifici pariter in­ lam, quae hebetur in schemate, sic proponimus refor­
determinate tantum exhiberetur. Nova formula, post­ mandam :
quam obiectum infallibilitatis Romani pontifici·
Hinc sacro approbante concilio, docemus et dogma
determinavit, obiectum infallibilitati· soclssiae ex­ fidei e— declaremus: Romanum pontificem, cui in
hibet indeterminate, st dicit, pre Romano pontifice persona beati Petri. praeter alia a Christo Domino
et pro ecclesia ohe—nm e— idmn. Hinc praebetur uostro dictum «st: „Ego pro te rogavi, ut non deficiat
ansa, obiactum infallibilitatis ecclesia· determinandi fides tua, et tu aliquando convenu
*
confirma fratres
per obiectum [infallibilitati·] Romani pontificis et D tuos", — cum pro plena potestate docendi universam
concludendi, eoolasiam non ssse infallibilem nisi ecclesiam qnssationaa da fide et moribus suo iudicio
quoad,dogmata et haeream, aicut Romanua pontifex definit, per Spiritu· sancti —istentiam ab errore im­
non est infallibilis declaratae nisi quoad dogmata et manem serrari ; st has eius definitiones sive decrete,
haereses. - Et vero, ri duo, quorum alterum eet detar- per ae irreformabilia, a quovis ohriatiano, ut primum
' minatum, alteram indeterminatum, inter ae convenire «i innotuerint, pta> mentis sssensu et obsequio ex­
dicuntur, id, quod — indeterminatum, exponi solet cipienda et tenenda ·—· Definimus insuper, hanc
par id, quod Mt magis determinatum, cu
^
*
minus Romani pontifiai· infallibilitatem ad idem obiectum
notum explicari debeat per id, quod est magi
*
notum. porrigi, ad quod infallibilitas eoderiae ektendiiur. Si
Neque enim existimamus, quamquam dicturum, quis autem huic nostro decreto contradicere, quod
verbis, quas Romani pontificis infallibilitatem ad cer­ Deus avertat, praesumpserit, a
iat ss a veritate fidet
*
tum obiectum determinant, non significari proprie catholicae et bb unitate ecclesias defeci—.
obiectum ipsum, sed ssÿssm tantum indicari quo
ADNOTATIONE8.
cognosci poerit, pontificem loqui ec oatafeo. Certe
nemo affirmaverit, pontificem tunc non loqui «x
cathedra, cum diserte exprimit, m pro supreme sua
auctoritate docere, errores quosdam quomodocumque

1. Sensus formulas, quam proponimus, in priori
parte indeterminatus set, quatenus quaeri pot—,
quaanam rit dsfinitio quasetio·tie fidei, num ea ten-

an etiam eae, quibae val àa faeto dogmatice daaar· tollitur.
nitar, val oeasura nitar hnaraaaoa infligitur «te. Sad .
2t.Nondesunt inter summos thdogos, qui thesin
posteriore part· fanudan muemndi qaaastrnm, quan­ de infallibilitate m. pontificis sa fere formula loquendi
tam hic aatia est, ra
ondatar.
*
· Deelatatar .eaim, statuunt, quam no» proponimus. Ipse s. TAosms in
obMCtuei udteUibilitats Rmumù poBtificM tan l*
te
„8umma" quaerens, ad qusan spectet, fidei »gn>iotiim
patera quam obiootum infWHbilitati· atnteaiae. 8> ondMMra, loquitur utique de solis articulis fidei; at
igitur, quod quidam raide desiderandum est, 'in alia in Quedl. · a. 16, agent de infallibiliiate oodreiae et
constitutione hoe obieotam sic determinatur, ut ec­ paqmo, largiore locutione utitur:
clesia infallibilis declaratur etiam in factis dogma­
, Judiciumecclesiae universalia errare ia Me quas
ticis aliiaque, eo ipeo etiam obiectum infallibilitatis ad fidem pertinent, impossibile eet. Unde magis est
Rom. pdntifiois declarabitur. 8i autem nulla talia standum aenteaitiae papae; ad quem pertinet dater- ■
definitio fiet, de obiecto, vi huius decreti, indi­ minare de fide; quam iri iudicio profert, quam
candum erit secundum ea, quae nunc iam de eccleeiae quorumlibet sapientum hominum in Scripturis opi­
infallibilitate communiter tenentur: nempe, dogma nioni.'
*
Hoc prorsus' idem est ac dicare: in quaestio­
fidei ease, Rom. pontificem non poeae errare, cum nibus fidei definiendis errare non potest.
fide divina credenda proponit; et theologies oerHeroas» (de potestate papae fol. 2 coi. 4) sic
tum esae, eum etiam in aliis illis reboa ab errore im- loquitur : „Ad evidentiam autem, quod ad papam- per­
munem esse. Unde patet, per hanc formulam nec plus.B tinet auctoritas declarandi dubia in talibus, h. e. sa
nec minue definiri, quam ex mente patrum, qui perftqeaftb» ad i«s aufurale vel. dMnam, sciendum,
*
schema proposuerunt, definiendum eet; neque ullu· quod'declarare dubia in aliquibus potest ' dupliçiteè
dimensu· est in re ipea, aed putamus, per formulam a contingere, uno modo inquiriritv .. et isto modo de­
nobis propositam evitari incommoda, quae in sche­ clarare potest pertinere ad quemcutnque doctum...
matis formula multis inesae videatur,
Alio modo potest accipi declarare cum aactoritaie ali­
2. Prior et principalia paro definitionis com­ qua, scilicet, quod declaratio' sua debeat haberi ut
posita eet e tribus decretis conciliatibus, quae in capite vera, ita quod non liceat oppositum, tenere vel opinari.
citata sunt ; scilicet, primum membrum pro 'plena Et isto medo potestas et auctoritas declarandi prae­
'.
*
patentai» e decreto concilii Florentini; secundum dicta dabia eat solum apud summum pontificem.
quoestaoM· - de fide definii e confessions fidei a
Haec fere ad verbum repetens r- Antonine» sic
concilio Lugdunensi probata; tertium ob errore im­ pergit : ,,Oportet enim in ecclesia ponere unum caput,
manem seroors, otsi non quoad litteram, tamen ad quod pertinet declarare ilis, quae sunt dubia circa
quoad aeneum, e formula Hormiadae. Quare definitio qaaecamqae ad fidem pertinentia. arve sint sperusic concepta arctius cum fundamentis, quae prae­ lativa sive agibilia" (Summa theol. p. 3 tit. 2'2 c. 3).
cedunt, connectit ur, et facilius auctoritate conciliorum
Melidrior Cornu, quid sibi probandum sumat, his
defenditur.
verbi· enuntiat : ,,Romanus pontifex Petro et in fidei
3. Secundum membrum, in .quo praecipue a for­
firmitate et in componendi» religioni» controvertii»
mula schematis receditur, non solum auctoritate oon· divino iuft succedit" (De loc. theol. 1.6 c. 4). Et rurcilii Lugdunensis, sed alio quoque insigni documento sue: .Jlomanue pontifex in fidei controversiis de­
ecclesiastico commendatur. Nam Clemens VI a. 1351, finiendis errore non poteel" kibid. c. 7).
’
matura deliberatione cum s. collegio, patriarchis, epi­
Gregarii de Valentia verbe iam-supra dedimus.
scopis et theologis habita, postulavit, ut patriarcha
B/nie: quaesiiortem sic ponit : ,,An possit in rebus
Armenorum cum sua ecclesia in fidei confessione de fidei definiendis errare" (in S. 2. 2. q. 1 a. 10).
magisterio Rom. pontificis sic profiteretur: „«olum
S. Alphonea» de Lignari hanc thesin statuit:
Romanum pontificem, dubiis. emergentibus circa
„Cum papa loquitur tamquam doctor universalis ex
fidem catholicam, posse per determinationem authen­ cathedra, nempe ex potestate eupreina tradita Petro
ticam, oui sit inviolabiliter adhaerendum, finem im­ docendi ecclesiam in controversiis fidei et morum
ponere." — Etiam hot est alicuius ponderis, quod decernendis, est omnino infallibili·."
error, .contra quem hoc dogma definitur, a praecipui·
Simili modo Abelly (Medulla c. 4 s. 1 § 4), Afich.
sui» fautoribaa» h. ·. a clero Gallicano eodem modo de Medina (De recta in Deum fide, 1. 7 c. 26). Petitenuntiatas est : · Jn quaestionibus fidei indicium didier etc. Refert etiam Thyrsus Gonzalez (De infall.
eummi pontificia tam esae irreformabile'· (prop. IV Rom. pontificis, disp. 10 sect. 4 p. 585) rheaini, quam
Academia Colonienti» post editam declarat ionem cleri
Declar. cleri Gallio.). ·— Tandem usu iam receptum
est, ut aiVe de ecclesiae sive de Rom. pontificis in­ Gallicani authentico documento promulgavit : „Sum­
fallibilitate ta msoersum sermo sit, hac vel simili
mus pontifex in ii·, quae ad fidem et mom «pectant.
D ex cathedra definiendis ett infallibilis."
formula loquamur.
x
*
4. Etiam concilia provincialia nonnulla baric fere
* Quod iam ad locutionem er caAedra pertinet,
3
formulam uaurpanmt; v. g. Colon issue: , .Romanus apud non paucos quidem recent iores theologos legitur,
pontifex est omnium chriatianorum pater et doctor, tum Romanum pontificem ex cathedra loqui, cum
cuius ib fidai quaestionibus per se irreformabile «at aliquid fide divina credendum toti ecclesiae proponat.
';
indicium
*
— et Ultraieoteoee: ,,Romani pontificis Veram existimandi sunt illud «nuntiare, quod solum
indicium in iia, quae ad fidam moresque spectant, in­ sibi demonstrandum sumant, aut non urgere verba
fallibile arise indubitant iv retinemus."
fifh divina credendum, nd tantum requirere, ut pon­
5. Opponitur, a theologis thesin, qua Rom.
tifex cum auctoritate statuat, quid secundum fidem
pontificis infallibilitatem asserant, ad ea, quae fide de re controversa tenendum sit. Nam si dicere inten­
divina credenda sunt, restringi; et similiter locutio­ dunt (quod disertis «altem verbis non dicunt), non
nem «r odtMMra non agnoeoi niai eam^qtm fidei esae locutionem ex cathedra, nisi dogma statuatur,
aut hssriui» damnetur, audiendi non sunt ; primo,
dogma proponatur. :
Rasp. I* lidem thelogi illi thesi alias subiungwv quia sequeretur absurdum, bullam.,,Auctorem fidei"
solent, quibus infallibilitatem ··. pontificis in canoni- partim eme, partim non esse locutionem ex cathedra,
satiqne ·*■. in approbatione ordinum religiosorum, et bullae vero contra Baium et Queenellium promulgatas,
in factis dogmaticis adatraunt. Hoc vere modo quia propositiones heterodoxas variis censuris, ut

U#

A.

W«Û^gWATlO»M nWWITW

-----------_------- —-———— -------- ■■ t.,,.7..·..,, ,„.

''■ W
...

aiunt, in gtpbo damnant, non «an loeotKaea m *
> A «4B»«liBpotaet,qB»arioafiqasdeatwàae proponit
thedra, oum tamsB iidamn theeiogi ex M
* ooBtinM mImMb· tan^naai fida dMaa nfWcBdum “ At

tamquam ac regalia ficM asgmnentsntar. Senmde,
quia aiuamodi aapoaitm iaverbis ipaia as Mttadha
*
tog
fundamentum nuDum habet. Catta enim ..ca­
thedra" ponitur hie pro aactorita
·
*
vei potastata dooendi Petri mdi propria. Hieo potaatak ad fides qui­
dem doctrinam reetriagitur; sod earn restringere ad
proponenda dogmata fide· et damnandae àaecaam
(sensu areto, quo hodie haao vneabuk sumuntur),

Mkm in opera da religione (to
.
*
4 tenet 0 U e.4
»·« peg. MO) tractans aautantiam, qua
*
dedarevit
GragonueXIH in balla „AeoendentaDomino", scho­
lasticos ooeaatatie Ima per rota simplicia oouatitai
varoa religiosos, aie loquitur: .Jnfertur as diotis,
*
qua
ait eerta ham veritaa a pontifice declarata.
Rrietimo enim, eam omnino infallibilem, ita ut aine
arrore in fido negari non poaait. Ratio eat, quia mu­
tantia pontificia ύ» Aes, qaee od deetriM
*
pertineat,
infallibilem continet certitudinem ax Cbriati inatitu-

promue arbitrarium eaaet. ‘ Tertio, mb ita veteran,
neque ornum reosutiorea SertuBN et «■ dàfOBÛai
distinctionem iam protulimus. Cmefamn dicii: „Li- tioeiB et promiaÎBiono: >,Ego rogavi etc." Et allatis
cet papa ut singularis persona pomet [poaait?] errare breviter aliis argumentis pro infallibilitate Romani
in fide, ut papa taaaaa indicando et definiendo quid ' pontificia, aio concludit: „Valde autem diminuta
tenendum ait ab ecclesia, de fide erraro non potast" . fuimet Christi Domini providentia circe euam oc­
(in S- 2· 2. q.l a. 10). Gregaria» de Volcatie.- ,.Primo lolmiam, ai iû decidendis talibus quaestionibus ej
modo (Rora. pontifex) amarore aliquid potest, ut pri- oolAodra vicarium suum labi permitteret etc." — N’eyata persona quaedam, vel doctor quispiam... 8e- B quaquam igitur ea est «utentia Suaresii, eummum
eundo modo sseerore aliquid potmt obligando univer- pontificem tum solum loqui ex cathedra, cqm fidei
sam ecclesiam, ut illud recipiat, utf quiaquam audeat dogma pnqxmat. Sed in tractatu de fide id primo
-ibi persuadere Contrarium. QnaecimeqiM pontifex m loco statuit, quod erat maximi momenti, et ex quô
aliquo re de religione controversa sio asserit, certa
fidet erodendum est, illum infallibiliter utpote ex
auctoritate pontificia, i. e. ex divina assistentia as­
serere" (1. c.). Thyrsus Gomale», postquam multorum
theologorum sententias attulit, sic concludit: „Ex
dictis satis constat, quid velint doctor»» catholici com­
muniter, dum... docent, papam non posse errare,
dum e cathedra tamquam summus pastor totahi ec­
clesiam instruit in rebus fidei et morum, proponens
omnibus fidelibus, quid debeant tenere in re, quae
inter ipsos catholicos erat aliquo modo dubia," —
Inter theologos, quorum dicta Thjrrsus (disp. 15
sect. 1) recitat, eat etiam M.Bail (Summa coucil. 1.1
p. 85), qui latius de locutione ex cathedra disaorit.
Etsi vero aliqui theologi pro trqfadsm scribant cre­
dendum, hoc vocabulum non mt premendum, ut patet
apud eumdem Thyrsum, qui in exordio sui operis.
sUne preestantissimi, sic loquitur: „Tuno igitur solum
eum non posse errare contendimus, cum ex cathedra
loquitur, scilicet cum in controversiis ad fidem et
mores spectantibus (ut quando dubitatur,“revelatumne
aliquid sit, aut utrum ex revelatis sequatur necne)
ipse ceu supremus magister ecclesiae paatorque uni­
versalia, re diligenter. dissuasa, alterutram partem
determinat et toti oMeefaM proponit, omnibua pro
apostolica potestate et imperio ad eam credendam ob­
tristis." Sed mox pergit: ..Manifesto siquidem
patet, quoties, exorta inter catholicos dubitatione, Ro­
manus pontifex alteram partem, ut haereticam, vel
erroneam aut temerariam condemnat, altenqn vero
ceu catholicam atque sanam proponit, singulos quos­
que fideles arotiaaimo iure constringi, ut suum su­
premi magistri et pastoris iudicio indicium sub­
mittant." Unde patet, vocabulum erodendum in prae­
cedente periodo nequaquam esssurgendum.
Eodem
plane modo Gauthier (Zacharias Oies, tbeol. t. I
p. 84). „... ex opthedra, i. e. oum poet maturem de­
liberationem et debitum examen tamquam doctor uni­
versalis decretum edit pro tota ecclesia, quo proponit
aliquid in fidei moruinque mataris valut ab omnibus
fidelibus indubitanter credendum, tacendum vel ob­

servandum." - Conferatur RonoeyÜa in eodem The·,
theol. torn. 7 P.2 p. 961, et e- Alphonm» in disser­
tation· iam citata, qui vocabulum ex cathedra inter­
pretantur: ex potaatpte, dooeodi universam ecclesiam
in rebus fidei st morum. — Solet quidem imprimis
opponi Sueret, quippe qui (Tr. da fide, disp. 5 sept. 8)
statuit -propositionem : ,,Verita» catholica eet, ponti­
ficem definientem ex cathedra «ses regulem fidei, quae

reliqua, quae ibidem sequuntur, deducere pomet.
De cetero haec dicta sunt, ut ostendamus, non esse
necessarium, definitionem, de qua agitur, ad ea, quae
sunt fide divina credenda, limitari; non vero, ut per­
suadeamus, definitionem iam esse hic ad alia diserte
extendendam.
B. Meurin ep Aecoloneneù. — Emendatio pro
cdpitis IV paragraphe II. Dominus enim Issus Chri­
stus, qui in caelum ascensurus dilectam suam spon­
sam, ad custodiendqtnXdepositum 'fidei, infallibili­
tatis praerogativa 'ornatam esae voluit, Petrum
quidem una.cum reliquis simul apostolis hisco affatus
est verbis : ,,Euntes docete omnes gentes ... et ecco
ego vobiscum sum omnibua diebus usque ad consum­
mationem saeculi" (Matth. XXVIII, 19. 20); aed et
Petro adi praeter alia dixit : „Ego rogavi pro te, ut
non deficiat fidea tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos" (Luc. XXII, 32).
Hinc sacro approbante concilie docemus et dogma
fidei esse declaramus, Romanum pontificem, quando
in rebus fidei et morum definiendis supremi pastoris
et doctoris -munere fungitur, per Spiritus sancti assi­
stentium eadem gaudere infallibilitate, qua tota ec­
clesia docens sive intra, sive extra concilium prae­
dita est.
Canon.
Si quis dixerit, Romanum pontificem in rebus
fidei et morum supremo magisterio pro auctoritate
fungentem errare posse ; aut iudicia eius in rebus iis­
dem non esse ex se irreformabilia; aut eodem non esse
pleno-mentis assensu et obsequio excipienda et te­
nenda; anatbsmà ait.
4. Jieurm ep- Atcaloneneie. — Post primum
paregruphum dicatur:
..Dominus enim Issus Christus, qui Petrum «M
cum retsquio apostolis hisce affatus est verbis: Euntes
doeeta omnes gente» -et aece ego odhucum eum omBibas diebu» usque ad coaeummationem eaeeuli1,
idem Petro eoU praetor alia dixerat
:
*
Tu ee Petru»,
et eager hone petram aedificabo eodeeiam meam, et
portae inferi non- praevalebunt advenue eam, st
iterum > : Ego rogavi pro te, ut noa defidof fide» tua,

et tu aliquando convenue confirma fratre» tuo».
,,Ηΐηβ, divini magistri verbis et iugi patrum tra­
ditioni innixi, docemus et dogma fidei esse declara­
mus, magisterium in rebus fidei et morum ad aedifi-

> ibma. xxvm, i»-»
• KsMb. m ia.
• Loaxxn,aa.

1M·

BÜnüàHuHB IB UJLfVT Π

doetria·· chnttiBM
*
tWB
*
pivtiM
r par 4
Spiritu· ranoti araiatentiM· infallibile, mo tantum
• Romano pontifiai «t episcopis rimul iudicentibw,
aed «turn a Romano pontifice ex cathedra tequauta
exerceri : et proinde Romanam pontificem pro plena
sua ia univonam «deaiam potestate eaedem res fidei
et moram sucr iudicio definientem, vi protniasiooia
divinae eidem in beato Petro factae, esse infalli­
bilem.".
Canon.
„8i quia dixerit, Romanum pontificem ex rathe
dra loquentem non eeee infallibilem, aut iudicia eius
in reboa fidei et morum non eoae irreformabilia ex
ee ipsis, aed ex consensu ecclesiae; anathema ait."

ADNOTATIONE8.

. 1* In hac formula definitur solum id, quod in
hac parte constitutionis de eocleaia requiritur, vide­
licet, Romanum pontificem eaae etiam subtectum infallibilitatia, riouti eet tota eocleaia docens.
2° Non definitur, neque debet hoc loco definiri,
accuratus ambitus obiecti infallibilitatis, qui, cum
pro utroque aubiecto ait idem, aeque bene, immo com­
modi us in secunda parte huius constitutionis definiri
poterit, si definiendus sit. Nunc manet quaestio de
eo in statu quo hucusque fuit. Porro phrasis ret fidei
et morum eet theologorum communissima aimulqut
indeterminata expressio adbibita in capite II con­
stitutionis primae de fide concilii Vaticani.
3° Neque definitur quaestio, utram concilii infallibilitaa resideat ultimatim in papa solo, an potius
in subiecto componito, id est, in papa et episcopis
simul. Et revera haec quaestio nihil ad acopum huius
capitis confert, et omnino hic eliminanda est.
4'° Exprimitur diserte identitas tum infallibili­
tatia «m obiecti, tum causae efficientis' infallibilitatis pro utroque aubiecto; simulque excluditur notio
revelationis aut inspirationis.
5° Expresse asseritur iua episcoporum iudicandi
in concilio.
6° Reiicitur sine ambage error, Romanum pon­
tificem suam infallibilitatem ab eccleeia mutuare, ita
ut sit solummodo ecclesiae interpres passivus seu
dependens, caput ministeriale, et quae sunt eiusmodi.
7° Usurpatur formula definiendi adhibita jn con­
cilio Lugdunensi II tuo indicio definire, quae aequi. valet illi sancti Thomae: „finaliter determinare."
8“ Consecratur formula er cathedra laquent, et
verbum infallibilit- ,
9° Ponitur canon, quia haec est expressa, quamvis
erronea, assertio adversariorum, non eeee dogma
stricte dictum, nisi quod canone confirmatur.
&. Menrin ep. Atcalonentit- — Animadversiones
in schema de Romano pontifice. Schema, quod pro­
positum est de Romano pontifice, huiuamodi verbis
definitionem de pontificia infallibilitate concludit:
„Dooemus et tamquam dogma fidei declaramus, Ro­
manum pontificem... vi aasistentiae divinae ipei pro­
missae, enare non posse, cum, supremi omnium Chri­
stianorum dootoris munere fungeoe, pro apostolica sua
auctoritate definit quid in rebus fidei et moram ab
universa eccleeia tamquam de fide tensndum vel tagnquam fidei contrarium rejiciendum sit: et eiusmodi
decreta sive iudicia, per se irreformabilia, a quovis
christiano', ut primum ei innotuerint, pleno fidei
obsequio excipienda et tenenda esse."
. Illa profecto verba: tamquam de fide, ef tam­
quam fidei conirmium adifcta, nescimus quo postu­
lante, et illa etiam pleno fidei obeequio ita contrahunt
pontificiam infallibilitatem, ut ea quaai nullius usus
in praxi futura ait: exinde enim eruitur,.tum ponti-'

PVVATU lUBtnr

fica infallibile· eues, ouse aliquid definit vel ut
*
dogma fidai tnudamium, vel ut fidei contrarium *
t
proinde ut haereticum respuendum. Definitiooee
autem huiuamodi quia nescit rarissime omnino udi
connaeviaao a Romanis pontificibus? Contra vero,
quid rit tenendum in osterri casibus, qui fiequentiesimi esse edent, omnino teratur: videlicet oum Ro­
manua pontifex publicam et adeannem cultum iia
decernit, do quorum raaetitato indicant .eum reli­
giosa instituta approbat: ou^ aliquam doctrinam vel '
eaae ratholicam vel rimpHeiter certam declarat: aut
contra cum aliae proposition·· volui erroneas, aut
impias, aut mandateras reprobat: cum facta dog­
matica iudioat: uno verbo in iis omnibus pontificiis
actibus, quibus sssensus fidei divinae proprie dictus
non praecipitur.
Nec responderi potest huiuamodi incommodo op­
portune provisum esse inaequent i periodo, quae sic
habet: eQuouiam vero infallibilitaa eadem eet, sive
spectetur in Romano pontifice tamquam capite eccle­
siae, rive in universa eocleaia docente ruin capite
unita, insuper definimus, hanc infallibilitatem etiam
ad unum idetnque obiectum sera extendere." Ex hac
enim sententia, quin auferatur, increscit magis diffi­
cultas. Cum enim in prima sententia Infallibilitaa
pontificis circumscripta rit in iis tantum decernen­
dis, quae ut fidei dogmata rint credenda, vel ut con­
traria reiicienda, eademque pleno fidei obtequio; in
secunda autem sententia eadem dicatur esae infallibilitas ecclesiae : inde deduci posset infallibilem aucto­
ritatem ecclesiae in iisdem tantum rebus decernendis
valere posse et debere.
Ut minus, praefata definitionis formula aequiioea
dicenda est, et quae, nonnisi benigne interpretatione,
ad plenam veritatis expressionem adduci posait
proinde nullo pacto satisfacit desiderio plusquam
quingentorum episcoporum, qui diserte postulabant,
ut pontificiae infallibilitati· dogma constitueretur
: apertu, omnemque dubitandi locum ercludentibtu
verbit.
Facile autem videtur posse omnis difficultas
removeri, si verba illa tamquam de fide, et tamquam
fidei contrarium omittantur; et pro illis aliis pleno .
fidei dbtequio ponantur pleno obtequio ei mentit
attentu- Tota itaque paragraph us deberet hoc modo
enuntiari :
Hinc sacro approbante concilio docemus, et tam­
quam fidei dogma declaramus: Romanum pontificem,
cui in persona beati Petri ab eodem Domino nostro
leeu Christo praeter alia dictum est : Ego rogavi pro
te, ut non deficiat fidet tua, et tu aliquando couvernu confirma fratret luat, vi aasistentiae divinae ipei
promissae errare non posse, cum, supremi omnium
Christianorum doctbris munere fungetis, pro apostolica
> aua auctoritate definit quid in rebus fidei et morum
ab universa ecclesia tenendum vel rejiciendum rit ; et
hanc Romani pontificis infallibilitatia praerogativam
ad idem obiectum porrigi, ad quod infallibilitas ec­
clesiae extenditur. Quare eiusmodi Romani pontificis
decreta vel iudicia, utpote per ae irreformabilia, a
quovis christiano, ut primum ei innotuerint, pleno
obsequio et mentis aaasnsu excipienda et tuenda sunt."
Quod si quacumque de saura videatur schema, hoc .
modo emendatum, non esae recipiendum, praefatis
incommodis alia quadam ratione occurri posset. Haec
porro eat, aliam apocopen illi sententiae adiungere,'
in qua decernitur de infallibilitatia obiecto. Sic autem
tota sententia redigi deberet : ..Quoniam vero infallibilitas eadem aat, sive spectetur in Romano pontifice
tamquam capite ecclesiae, yiv» in universa ecclesia
docente cum capite unita, insuper definimus hanc in-

1151

A. 8MU0MM PUBLICAK IT OOMrRWATIOMB GEnCKALB

fallibilitatam etiam ad unum idemque obiratum assa
extendar^ tie resWwei, td qmdquid Romania pomtifer, intra limitet eiaedem obidcti, ut verum do·
ruerit, vet contra tub quavie nota theologica aut etiam
nmpiiciter damnaverit, ii retpedive ut verum vet ut
damnatum irreformtbililer habendum tit·"
Uonolusio poatea aie mutata eat, ut recepti· ex
encyolica ,,Quanta cura" verbi» eant haec:
■ da videlicet, ut'nemo contendere poedt, illic
apoetoiicae ledit indidit et decretit, quorum obiectum
ad bomtm generale ecdetiae eiuedemque-iunt ac diteiplinam tpectare declarator, dummodo fidei morumque
dogmata non attingat, poue attentum et obedientiam
detrectari abeque peccato et abeque ulla catholicae
profettiomi iactura-

AI) NOT ATI i).

*11M

lays^ajpasifiiiM * decenti· «ociosia· mfalhbilitapem.
Ut sis statueretur, unius eiuodanaque infallibilitatia
unam eamdamque pariter vim et ambitum eeee.
Quae eum ita sint, haud difficile videtur, eam
propositae formulae adhibere emendatioaom, quae
tum positis supra conditionibus tum reverendissimo­
rum patrum placitis respondeat; scilioet, satisfaciat
veritati et neoeeeitati, atque patrum respondeat pla­
citis, dum quoad substantiam dicantur, quae ut nunc
innuimus, declarata fere omnes volunt ; et quoad for­
mam iis ditantur garbis, quae sive ab ipsis concilii
Vaticani patribus iam fuerunt adhibita, sive com­
muni eocleeiae usu frequentantur, et nulli theologo­
rum sententiae praeiudicium creent. Hanc itaque
visum eet proponere emendationem pro schematis
capite IV.
Relictis, uti Rabent, ceteris omnibus 1° dicatur,
quemadmodum erat in primi schematis formula, loco
..docemus et... declaramus" : docemus et tamquam
fidei dogma definimue; eo quod verbum definire
magis proprium aptumque est, ad vim sequentis de­
finitionis dogmaticae efferendam.
2° In ipsa formula definitionis, quae incipit a
verbis ,,Romanum pontificem" retineantur omnia
usque ad incisum ,,vi assistentjae divinae ipsi pro­
missae" inclusive: tum continuetur ita: cum tupreini
omnium chrittianorum pastoris 1 ac dodorit munere
fungent, quid is rebut fidei et morum ad ecdeeiam
univerMlem epectantibue s tenendum aut reOdeiidum
rit ’, pro apotfolica tua auctoritate proponit, ab errore
tervari ‘ immanem, et hanc Romani pontificii praeni·
gaticam infallibilitatit, quarum 5 una eademque e»t
totiut magiet.erii ecdetiae
*
infallibilitat, quoad am­
bitum et dm’ tantum patere, quantum ittaporrigitur.
Canon.

Alterutra e
* hisce duabus emendationibus hac
etiam de causa admittenda eat, quod eadem doctrina
loti eocleeiae proposita est a regnante pontifice in
encyclica Quanta cura, edita die 8 dec. anni 1864.
In ea enim liaec habentur: „Atque silentio praeterire
non possumus eorum audaciam, qui sanam non
sustinentes doctrinam contendunt, illis apoetoiicae
wdw indidit et decretit, quorum obiectum ad bonum
generale ecdetiae, eiutdemque iura ac disciplinam
xpedare declaratur, dummodo fidei morumque dog­
mata non attingat, ponte intentum et obedientiam
detrectari abtque peccato, et abeque ulla catholicae
profeniomt iactura- Quod quidem quantopere ad­
versetur catholico dogmati plenae potestatis, Romano
pontifici ab ipso Christo Domino divinitus collatae,
universalem pascendi, regendi et gubernandi eccle­
siam, nemo eet qui non clare aperfeque videat et
intelligat."
Hic autem tam letalis error, quem summus ponSi quis dixerit, Romanum pontificem cum
I ifex allatis verbis perstringit, non est paucorum inter supremi pastoris et doctorie munere fungens, pr.i
ipsoe catholicos, sed quam latissime patet, sin minus apoetolica sua auctoritate, tenenda vel reiicienda pro­
semper expressis sententiis, saltem affinibus. Quos ponit, quae ad' fidem et mores ecclesiae universalis
ne impune in tam exitiosa doctrina venari, namque spectant, errare posse, aut eius decreta in rebus fidei
iu ceteros propagare concilium patiatur, omnium
et morum non esae ex se irreformabilia, sed ad irre­
sanae mentis catholicorum ardentiasimum votum formabilem eorum lim exigi sive episcoporum sive
censeri debet.
fidelium consensum: aut iisdem Romani pontificis
·. Seneftreg ep- Ratitboneaiie- — Ut inter patres
animorum unio circa caput IV de Romani pontificis’
' Additar putoris, at ratio babeatar textas fandamentolis
infallibilitate conservetur vel revocetur, fundamen­ aped Imb. XXI, cat praerogativa primatiu iaaititar.
* Additur od aauevrMtaa eccieadsss tfectmiibut, ut ex­
tum ac basis unionis conservetur vel restituatur
neoesse est. Unionis porro fundamentum ac basis cludatur diSealtoa m si iafUlibilitas Boeaaai poatideis ad
res morem etiam partiealariam (i. partlealarss) axteaderetar.
inter plerosque omnes situm erat in schemate a reve­
* Dieitar .quid teaeadaa ait... *propoait ; basa eaim
rendorum patrum Deputations congregationi generali. phnuds expressa est ad verba primae Ceutitatioais de Me eatbotiea,
ia «ae - legitar rep. m (p. S [t. U, 4M c »]) de eeproposito. Illud ergo, quantum fieri possit, neoesse
est retineatur, atque adeo 1° excludatur substantialia eMa deessts: .«ara ab aretaaia sive solassai iadieio sive ordiaarie ... magisterio ... oredrada prspeaaatar.
*
Ibi agitar da
mutatio in iis partibus, circa quas nulla inter patres Mei artientis; eas» igitor sermo Ut tn «Mrato aaa divisa Ma
erat dimensio; ne substitutis aliis, iisque novis, ob­
miiail, sed iafatiibtilUt trarado, diei etailitor potut, «eed...
oriantur discordiae et novae exigantur novarum rerum D tmmdum prepeadur. Aeeodit, qaod etiam ia alidaado aeta
discussiones, quibus opera ac tempus perderetur. Mei eetboHeu Metas dtai (L dieses) eotaat, M eo taure val
reader», «aed ab eeataeia eredasdae» vel tonandam pnmnitur.
Porro 2° in iis, circa quae vereatur dissensio, eae fiant
• Loss .«nare ara pee··^ dtaitar .vi Mstatrattao pro­
emendationes, quae tum a clara fidei expositione tum misera .,. ob errore tenori *imaiimem
,
«t molias aigaiMetar
omxmomia divisa· aastatratiaa, riva aetta val etktaatia divia·,'
ab eius contra vigentes errores custodia postulantur.
Atqui 3° iiulla erat circa priorem schematis pariem par «asm tum, poatUkx ab arrore immeate praeeervatar.
• Hae hwUsati propositis·· iu desiuatar emito· et idradiscordia ; haec ergo, quoad substantiam saltem, tenea­
tit·· iatalUbilitatis, «ara d· Barnau pootidoa d«qm Metaeia
tur et asseratur. 4
* Omnis quae nata eat dissensio, praadlrotsi, at priaeipalitos eaaeadatar BaaaU poatild, dam
refertur ad propositam a reverendorum patrum Depu­ •ias pvaaregativa axMbstar ati measure u tanaisas, «aoeam
tations definitionis formulam ; haec ergo, conservatis •eahrtor lurtuto soetaeise.
• Dieitar *
.asgtateriut.eeetaaiM taea .Bedeeiu *deaeatia
,
conservandis, emendetur : scilicet, retineatif quod plu­
«aie illa ybraei asam «et Vattaaaem eoaeiiiam looo sapre eitato.
rimis placet ; reiiciatur vero quod plerisque displicet,
V dmMra iaMHbtHtotta refcrtar ad «Mutae», «aod proiad·
iamvero 5° in proposita definitionis formula fere sta iaaaitar, at ara atmlaetar, ad vitoads dtasidia. Vis iaomnibus praecipue displicet, quod Romani pontificis mdHbilitati· retartar ad valorem et effectas actaam, «ai ab ad
infallibilitas angustioribus circumscribitur limitibus, pndeiseaatar. «ai rest irreformabile· «t «xigaat iatoraam
■meti· samaram — Hue iadtaaau eatis ridstar ia doctrtara
quam eocleeiae docentis infaMibilitas porrigitur; pla­
oapito, errores varo oppositi srereatar egoeialsm eoademaetiocuit autem plurimum declaratio, unam et eamdem in aaas M es arae

11M

MOW JOfflUWWI U> UAfUTU OUT All· mhwiict

deeretia non deberi, «o
*
primam mnataariat, ab om- A
III· Denique, qua noa pout
*
dub» thecdbgiea
et historica haie definitioni obstare videntur, exem­
nibua internum moat» oMsaaum; aaathoata ait.
7. Viteilesehi nep· V· Χμαμνομμ et Ctapidami·. pli gratia modus iUe, quo concilia oecumeoica pontifi• Reverendissimo monsignor· *. Nello intendimento oum deereta, praesertim in conciliis oecumenicis IV,
e nel desiderio d· oui dove swsre animato ogni vesco- VI, VU, et VIII examini subieoerunt
. Multi patrea eiüa ersmt esntsatiae, quod ad defini­
vo di veder diminuito il numero dei ooUeghi oootrwdittori al capo de infallibilitate Romani pontifieis tionem novi dogmatis proloedi non pc met antequam
e di temperare In qpposione di quelli cbe non re- oublia eiusmodi dubia fuerint soluta; id vero adhuc
oedensero dal senso Contrario, io ohe appartengo ai minime factum,
1· Non solvuntur haec dubia distinctione inter ius
promotori della definiaione di quelle dottrina mi per­
mette a messo di V. 8. illustrissime e reverendissima approbationis et ius dûaemi&nie, a venerabili Depu­
propone alla Deputoziolie pro rebut fidei feddisione tation· pag. 35 [23 D,] relationis suae introducta.
del seguente perografo al eepoIV, il quale senendo Kdooemur, concilia oecumenica approbare quidem poune spiegesione di quelle parole dello steaso capo poeto tqiare decreta pontificia, sed non ab eia dissentire.
nel principio dells lines ottave perpetmu ecdeeiae Sed qui iu» habet approbaiionie, etiam ius diseeiuionu
tuas comprobat, suppone Is eliminarione dells mede- habeat oportet ; alioquin ius approbationis plane ficti­
cium, immo ridiculum esaet.
sime.
2° Non solvuntur haec dubia argumentatione a
„Henc. autem supremam magisterii potestatem
revera ab omni retro antiquitate semper exercuit Ro­ B venerabili Deputation· peg. 36 eq. [24 C lt (relatio­
nis) proposita, quae ita concipi potest.
man un pontifex tamquam poetor et doctor omnium
„Infallibilitas Romani pontifici» est verita» divifidelium, eiusque decisiones in extirpahdis erroribus,
atque dogmaticas epistolas omni tempore fuisse ab nitus revelata, ergo omnik facta historica, quae ob­
universa ecclesia receptas patrum testimonia et con­ stare videntur, aut false sunt, aut ita explicari et
ciliorum acta testantur. Unde notum illud, pontifi­ componi debent, ut infallibilitati non obstent."
Sed haec argumentatio minime nos tranquillat.
cem Romanum ex cathedra loquentem errare non
Ponitur enim ian^pro Sriiaeimo id, quod adhuc pro­
posse, cum scilicet ad Scripturam et traditionem

attendens, quae in ecclesia Romana a temporibus
apostolorum incorrupta servatur, ac referens [vel
repraesentans, prout melius visum fuerit ' universalis
ecclesiae sensum, assistente Spiritu sancto aliquid
fidelibus universis credendum aut ubique observan­
dum proponit ac praecipit."
Tale paragrafo dovrebbe omitA il penultimo dei

bandum est, ponitur pro ronceeso, quod iioganrus, aut
de quo certe dubitamus. ■
3° Non solvuntur: dubia illa eo mudo. quem
venerabilis Deputatio adhibuit pag. 40 26 AB ; rela­
tionis suae, nempe ut nonnullo· libros laudaret et
commendaret, quorum lectione et stuâio omne dubium

auferri posset. Sed revera libri laudati hunc.fructum
minime afferunt.
capo IV-da porsi a pag. 13 alia linea sesta [7 A lt],
prima dell’ ultimo ,,Hinc sacro etc." In questo poi
Denique etsi summa reverentia repleti sumus erga
alia linea 17 [ib. B,], dopo la parole ,,cum" aggiun- apostolicam sedem, ad definitionem infallibilitatis
gerei tamquam caput ecclesiae. ed alia linea 19 C pontificiae progredi licitum non putamus, quia testes
17 maii
ib.B;], soetituirei aile parole ,,pro apoetolica sua tantum «unius doctrinae, non arbitri1870).
auctoritate" le altre cr ralAedra.
Siffatta additione che spiegherebbe 1'apprensione
·. tireitk ep Sangallenais
Habita utraque
di alcuni di una poteetà absoluta, independens, repa­ ratione, vel temporis huius summe periculosi. Vel
rata. che crea tanti contradittori, sarebbe analoga alia status quaestionis maxime defectuosi censeo:
1" Dogmaticam pontificiae infallibilitatis defini­
prudente risena fatta nella formola di non propone
nella definizione le parole ex ee eolo et antequam tionem esse praetermittendam.
2° Quod si reverendissimis patribus minus pla­
accedat consensus episcoporum, ed in eonseguenza
sarebbe anche nel senso degli autori dello schema cuerit, specialem tunc deputationem patrum reae
secondo quanto i' sembrato al sottoacritto * (die 20 seligendam propono, quibus ex Vaticani concilii man­
dato committatur, integram cautam funditus exami­
mail 1870).
Λ. Hefele ep. Rottenburgensis
‘ Votis eorum, nare atque de fructibus talis disquiq^tionis solidam
qui definitionem infallibilitatis pontificiae efflagi­ suo tempore nobis porrigere relationem. (Ex epilogo
sermonis in generali congregatione habiti, 17 maii
tant, accedere non possum, tribus ex causis:
1° Propter magna et gravissima pericula, immo
1870.)
non solum pericula, sed (tertissime damna, ecclesiae
1·. Fault ep. Grossetanus.
Seposito quovis
exordio vitandi fastidii causa, breviter et perspicue
inde cxoritura;
11" Deinde quia hac definitione certe retardaretur D sententiam meam exponam circa schematis formulam, benignissimum Dei consiliutn, errantes reducendi in qua Romani pontificie infallibilitas definitur.
sinum sanctae matris ecclesiae;
I^egitur- in schemate, ..Romanum pontificem vi
assistentia· divinae ipsi promissge errare non posse,
< Kptat. sd aa eoadUI Msrstariu data Ά St) oaii 1970.
• Base sassodatia r. p. A Salvatori» VitaUsssU teas ar- cum supremi omnium Christianorum doctoris muneris
oktap. sp. Aaxhasai M Chgslsai. freta· a B. a oszdiasto, satie fungens pro apoetolica sua auctoritate definit, quid in
•visait qsa» sstanaUre post dos oMto» sagltasass spbssss- rebus fidei et morum ab universa ecclesia tamquam
rMas nassa ZWb Tcit/rapi, Quartier, BaturfUp Horior, saa
de fide tenendum, vel tamquam fidei contrarium
sseterSsa trsiatsriat' UbdU, eoi trial»· : OH» assas · Bsare
dtoents U «straBi» Vaticano di payants Late. Casteria ds reiiciendum ^it etc."
jUsabni prsssolta MsH Arrsteqa» ags afreteUeaa ssdsa sataso
Circa hanc formulam tria animadverto; sed im-'
Mattaisva tasttaMnian Mit (atass talio aa. 197») Pios IX primis praisstituo hoc principium : nos in hac condenda
i'a Com Sotas qoadaa dis, fret eaaaaltsa dsaabolatioes·
definitione nihil excipere, nihil limitare debere, quod
MMsdtasst ftogosaU pati·· aardiasliaa aBareaqis gnsiaexceptum et limitatum non reperiatur a Christo
loraa eersoa drtsqiataa, st Fiaatiauaa Naidi a rotas aodltsr
pnsdtatas rstaltasM^eataaatae ia cari. VHsltassM valgaM, Domino. Nostrum enim Bon eet infallibilitatis prae­
«assae ilis poatitaz sta: JHisa» sddaaimM «avosoàds d rogativam Romano pontifici conferre prout nobia
cardinal ncùeocki s is Arliana■( ia safari di smvare rentra
arridet, sed tantummodo illam a Chrieto iam ei colla a eada. Bass IprassM aadivi eoa la ssdsa ooassasa ab
latam veraciter agnoscere et veraciter confiteri. Hoc
aaiMattaaia· wd. BiUo dostas adassaa. (dataema CM.)
Ooacu. ««mu. Torres LU
’ 71

-.

(

nu

A. 8B881UN& PUfiUCAK El CUN UEUAilUxNhd QKNhRAhto

llÿü

principio innixus valde approbo schematis formulam, A-g<MMfinfaHihiliinfis Patro «t euatessorib·» eius ideo
quatenus ia ea.de oaoaeneu episcoporum sive praevio, oOMema fuit, ut cum omni securitate varas doctrines
sive concomitante, sive eaboaqueute nulla omnino fit a noxiis secernerent; profecto extendi debat sort aolum
mentio ; quoniam Christus' Dominus Petrum singula­
riter alloquens, nullam oiusmot^i restriotronem aut maticas, ad haereai proximae, et ad aliae huiuamodi.
conditionem commemoravit. Certe episcoporum sal·» quae non «ecu· ac haereticae populum Christianum
tem plurimorum consensus pontificias definitinne» inficere, «t ab aeternae saluti» tramite abstrahere
semper comitabitur et rabsequetur, quia fieri num­ possunt. Confirmatur auctoritate PiiVI, qui in. ce­
quam poteet, ut episcopalia ordo a Petro aeiungatur, lebri bulla dogmatica Auctorem fidet ab univena
et Petrus solus maneat: aed supremum Petri magi­ eooleeia certerecepta, propositiones octoginta quin­
sterium ab hoc consensu auctoritatem suam non que damnavit, et unicuique proprias notas inussit: et
mutuatur. Quare, ut dixi, schematis formulam quoad quamvis propositiones haereticae non sint nisi quinque
hanc partem magnopere laudo et ex animo amplector. aut βφ, attamen pontifex internum animi assensum
Verum duo-supersunt in quibus proposita formula exigit non quoad has tantum, aed indiscriminatim
non omnino mihi probatur, quod etiam ante me ab ' quoad omnee propositiones in constitutione notatae;
illustrissimo et reverendissimo episcopo Caaaletwi sie enim concludit : ,,Mandamus igitur omnibus
notatum fuit, si bene audivi. Nimirum timeo, ne Christi fidelibus, ne de didis propositionibus et doc­
verba illa «tamquam de fide tenendum, vel tamquam trinis sentire en internum assensum), docere, praefidei contrarium reiicienduin" restrictionem inducant, B dicare praesumant contra quam in hac nostra consti­
quae in Christi verbis nullo modo reperitur. Christus tutione declaratur." Unde patet omnes propositiones
voluit, ut Petrus eiusque'successores salutaris doctri­ a sancta sede quomodolibet damnatae debere a fide­
nae pabulum infallibili magisterio fidelibus suppe­ libus tales existimari et credi, quales adiectis notia
declarantur, etiamsi ad haereeeos notam non perditarent : Parce agno» meos, posce ove» meus - ■ ■ Coa

t

kj

'

firma fratre
*
tuo». Pulcherripié sanctus Bernardus 1 :
Et haec doctrina nova non est ; quin immo doc­
«Nihil excipitur, ubi distinguitur nihil." Iam vero
timeo pe verba illa tamquam de fide, tamquam fidei tissimus Billuart illam iam urgebat advenue impug­
*
nature»
bullae I'nigenittu- Cum enim in hae bulla
contrarium videantur coarctare supremi magisterii
*
centum et una damnatae fuinenl a
infallibilitatem, eamque restringere ad illas solas de­ proposition»
Clemente XI conglobatim sub dirent» notia, et hinc
finitiones, in quibus veritas definitur ut dogtba, et
contrarius error damnatur ut haeresis. Saltem timeo, «umeretur a lansenianis praetextu» damnationem con­
ne horum verborum occasione haec opinio iu ecclesia temnendi. Billuart ita respondet: ..Constitutio non
oriatur, qqae.contendat Romanum pontificem in om­ obligat ut credamus hanc tel illam propositionem tu
particulari vel snmdalosam vel haereticam etc., sed ut
*
nibu
illis definitionibus, quae citra haereeeos notam
cbqtinentur, non esse infallibilem, ideoqite fideles ad credamus nullam eme, super quam non cadat aliqua
qualificqfjp; nec ullam ease qualificationem. quam
internum assensum non obligari.
Haec autem opinio fieri posset perniciosissima non mereatur aliqua propositio; uno verbo omne» protam in rebus fidei quam in. rebus morum. Etenim c positiones esse defectuosas, et nullam pusae sustineri. '
quis enumerare-poteet quam multae habeamus pro­ Ita Billuart. qui etiam animadvertit non aliter dam­
*
position»
a sancta eqde sapientissime proscriptas,
natas fuisse propositiones Wiclefi et loannis Hus in
quae tamen hoc modo eludi et- infirmari poreent ? concilio Oinstantiensi, et nihilominus constitutiones
adversus illas fuisse ab ecclesia accepta» ut regula»
Propositiones quadraginta quinque àb Alexandro Vll.
fidei. Hactenus ille. Quoniam igitur infallibilit
»
*
ecet sexaginta ab Innoceqtio X) damnatae fuerunt, et
^elibtae ad minimum ut ecandaloeae. Similiter cleeiae et Romani pontificis una eademque est. idcirco
Alexander VIII die 7 deretnbri» an)io 1670 proposi­ tam late patet in constitutionibus pontificiis, quam
tiones triginta et unam tum ad fidem tum ad mores in conciliaribus.
spectantes proscripsit, easque conglobatim declaravit
Posset sro un do loco opponi e schemati» formula
temerarias, scandalous, male sonantes. iniuriosas,
immerito deduci hanc consequentiam, nimirum pon­
haeres, proximas, haereeim sapientes, erronea», «hie­ tificem tum solum eese infallibilem, cum aliquid
mat icas. «theoretics
*
respective. Posset ergo aliquis definit aut credendum ut dogma fidei aut reiioiendum
hpc modo arguere. Romanus pontifex tunc solum in­ ut haereeim. Et quoad hoc respondeo, me non defen­
fallibilis est, cum aliquid damnat tamquam fidei dere ut legitimam hanc consequentiam; sed tantum­
contrarium : hic autem multae propositiones non dam- ■ modo praecavere, ne ab aliis postea deducatur, et ut
nantur ut talea; in hac igitur parte falli potuit. legitima defendatur. Novimus ex historia ianaeniana
Praeterea hic- nulla est propositio, <juae
determinate quam caute incedendum sit, n^t cavillationibus et
f
declaretur haeretica; ergo licet mihi de unaquaque D effugiis locus relinquatur : novimus quam subt ilee sint
singillatim dubitare: ergo in hac oonatitutione nihil in excogitandis exceptionibus, et quam constantes iq
infallibiliter damnatùm fuit. Videte, quaeso, reve­ iisdem defendendis illi, qui sanctae sedis auctoritatem
rendissimi patres, quanta pernicies in universam eludere cupiunt. Quare ad haec pericula praecbvenda
doctrinam catholicam ex hoc fonte redundare posset. ego proponp et peto, ut illa verba «tamquam de fide"'
Attamen video duplicem obiObtionem, quae contre. nec non illa «tamquam fidei contrariam", quae aut
animadversiorym a me hucusque proposita· opponi sunt, aut videri possunt restrictiva, e schemate tol­
potest. Prima esset, .si quis defenderet ut verum id- lantur.
ipsum, quod ego existimo falsuri, hoc est si quis opi­
Tandem ob eamdem rqtionem ago valde optarem,
naretur reapse pontificem in damnatione illarum pro- ut delerentur etiam illa verba «ab universa eèclesia" e(,
positionum,·''quae non ’declareqtj^ ^aereticas, eese I eorum loco simpliciter dioere^ur : a Chrieti fidetibi»^
fallihilem. Verum contra hanc opinionem egb ini ’ Ratio autAi est illa ipsa, quam pluries attuli, nempe :
memoriam revoco principium illud, quod ab initio> ubi *
Christo nou distinguit, nec nos distinguere deinnui, videlicet non posse nos restringere et excipere> bemus. Pulcherrima in hanc rem sunt verba sancti
ubi Christus nihil restrinxit et excepit. Si praero- Petri Chrysologi in epistola ad Eutycbem, quae in­
serta legitur in actia^oncilii Chalcedoneosi» : ,Jn om­
nibus hortamur te. ut hia, quae a beatiseimo papa Ro­

*7
41

hMhÀDAlluNLù L\ LAxul ii i.

-------------- .·-------------------- :—4-—-

11. Dnta-Rrdti ep Motinenai». — Patimur,
quoniam beatus Patrua, qui in propria sad» at vivit at eminentimimi et reverendissimi patres, in corde
preeaidet, praestat quaerentiboa fidei veritatem." patimur simul et in corpore. In corpore nimis, quod
Non dicit sanctus doctor, praestat unii trees eodesiae, prae fervore solia ac prolixitate ssssicnum fatigatur;
ssd praestat quaerentibus fidei veritatem. Et sane, in corda abundantius, quod ardentisaimis anxiatur ·
discussionibus.
semper consueverunt episcopi in exortis controversiis
r Patiente tamen cum alementmet bonainm-vre in­
ad sanctam sedem tamquam ad
oraculum
*
recurrere;
nec putaverunt responsa minue valere ea quod non veniant; confido quod patientia ex me non deficiet;
ad universam dirigebantur ecclesiam ', alioquin quo­ ne tamen abuti iam ab initio videat, ad materiam de­
modo dicere potuissent: Roma locuta eut, causa finita venio.
Prima sermonis materia «t (et quidem nullius
set f Fiqgite in aliqua catholici orbis parte «oriri
ilubiaa doctrinas et giavieaimas doctorum virorum oneris), reverendissimo Andegavanai gratias agere,
controversias excitari in rebus fidei et morum, ita aut potius in illo nobis huius sanctae synodi pluribus,
ut ad eas mature extinguendaa suprema auctoritate qui dioecesis nativitatis nostrae talem habentes epi­
opus sit. Si pontifex definitur infallibilia tunc so­ scopum et fidei nostrae testem. in dicentis ore omnes
lum, cum ad universam loquitur ecclesiam, episcopi eramus de bono thesauro cordis sui nova et vetera
illius regionis aut frustra ad pontificem confugerent, eructantis.
Nisi quod forsan lingua nostra sub aureo palato
aut saltem deberent illud suppliciter -rogare, ut re­
sponsum ad quaesita non ad illos, sed ad universam ® paululum haesitavit in illis tituli propositi verbis: Ile
dirigeret ecclesiam, alioquin necessaria auctoritate magisterio supremo et infallibilitate Romani pon­
responsum non polleret.
tificis.
Quasi infallibile magisterium a supremo discere
Peto nunc a vobis: quis umquam ita fecit? aut
quis umquam ita faciendum esae putavit? Constans neretur; nec ideo praeciae infallibile affirmandum
consuetudo fuit, ut episcopi in dubiis pontificem con­ esset quia supremum.
Omitto quod illa vox magisterium non satis arri­
sulerent, eiusque responsa tamquam oraculum venera­
rentur, quin umquam opponerent illius responsa ad deat, utpo(tf nova, et melius souarst in auribus mei»
universam non dirigi ecclesiam. Ita se gessere cum titulus: Pè tuprema docendi potentate seu infallibili
late Romani pontifici». Si thmen magitlerium ser­
Innocentiol in variis dogmaticis quaestionibus Exuperius Tolosanus et Decentius Eufuhinus: ita cum varetur, cum accurata supplantatione voculatx unius
Caelestino 1 episcopi Galliae in controversia semi- inscribatur titulus: De supremo magisterio seu in­
pelagians: ita cum Leone Magno Flavianus Const an- fallibilitate Romani pontificis: ten in affirmationem
identitatis, non et in distinctionis suspicionem.
t inopolitanus in controversia eutychiana: uno verbo,
Propositionem moasti ex ore reverendissimi Paderita omnes episcopi qui ad sanctam sedem confugere
lioniensis audivimus; schemati de Romano pontifice
et recurrere consueverunt. Ratio autem illa est, quam
dedit sanctas Petrus Chrysologus, scilicet : ,,quia bea­ iuxta plurimorum indicationem adiungendi. Cuiusmodt monitum an ex omni parte opportunum sit, alii
tus Petrus, qui in propria sede et vivit et praesidet,
praestat quaerentibus fidei veritatem." Nihil refert C videant; ad quod mentes patrum inclinare suspicor;
utrum universi quaerant, an non: ipee praestat quae­ et consequenter sententiam meam, forsan propter
rentibus fidei veritatem. Haec christianaeantiquitatis reverentiae magis quam conscientiae exigentiam.
Formam tamen sanorum verborum enixissime
fides fuit, haec eadem nostra quoquo sit. Orte ab
universa ecclreia semper credi et reiici debet quidquid cçmniendare non vereor, in delicatissima adjunctione
pontifex pro a|>ostojiea sua auctoritate definit esse a ultra quam dici poteet necessariam.
Sanum verbum in nulla occasione videtur peccaChristi fidelibus aut credendum aut reiiciendum. quia
fides nostra non varia pro variis regionibus, non mul­ bilitati summi pontificis allusio quaelibet. Non quod
*
in homine ab hominibus timeri prohibea­
tiplex est, sed una; ast illius auctoritas non est re­ peciabilita
stringenda conditionibus, quae in revelatione scripta tur, quam tamen in capite a membris reverentia non
sinit praesumere. Esto quod pater peccare jiosait, at­
et tradita nullibi reperiuntur.
tamen praesumere, non filiorum.
Quapropter ego proponp ut simpliciter dicatur:
Insuper, aut nullius utilitatis invenitur suppositio
Romanum pontificem vi anittentiae divinae ipsi prominae errare non posse, eam ia rebut fidei et morant satis indecens, aut, in aliquibus tantum rudioris in­
pro apottolica sua auctoritate definit, quid a Christi genii locis, episcoporum relinquenda medicinis, non
concilii definitionibus imponenda.
fidelibu» tentiendum tit, quidve reiiciendum'etc."
Nec magis approbanda videtur commendatio
Nam orbis catholicus ab hac synodo avide exfiectat definitionem claram, plenam, nullis ambagibus distinctionis inter assistentium pontificalem et proinvolutam, nullis exceptionibus obnoxiam, Huius- D pheticam inspirationem, ac sicuti audivimus apostolicatp. Distinctio enim nimis prona est ; et parum
modi definitionem omnes catholici excipient ingenti
gaudio et gratulatione: quod pro mea dioecesi, immo concilio digna. '
InsupeFNnspiratio et apoetolicitae necessariam nou
at pro tota ecclesiastice provincia Senensi cuius solus
episcopus in hoc oecumeoico concilio adsum libens ■ habent coniunctionem ; et separatae facile supponungaudensque profiteor et testificor. Quare magno Dei tur, ut patet ex ecclesia quae apoatolica eet. Similiter
beneficio adscribendum censeo, quod in hoc templo et ex papa qui eoius apoatolus non tantum propter
prope sepulcrum principi» apostolorum, ubi antea nul­ honorem, sed propter veritatem dicitur quin tamen sit
lum oecumenicum concilium celebratum fuerat, nobis inspirat ua.
Auferenda ideo eet mentio apostolorum. et neceain Spiritu sancto legitime congregatis fauste contigeijt suffragium ferre pro infallibilitate Romani pon­ sitas inspirations prophetis tantuy et sacris scripto­
tificis; idque hoc potissimum tempore, quo revera ribus reservanda.
In affirmatione perseverandae semper unionis
satanas expetivit chrwtianos populos ut cribraret tam­
inter summum pontificem et episcopos vigilantisaimi»
quam triticum ;/et misere suie cribrabit, nisi confir­
verbis utendum est, ac ab insinuatione quae papam
met ille, pro qpo rogavit Christus, ut non deficiat
ex una parte statueret. eccleslam ex alter
*
miminopere
, fides eius.
ni>
*
y

* ci niâtia oMrijita sont, obadisntar attendas; *

n·

9

us»

a. ornions pübuoak ît οονωυηιτιοηΒ mnouus

imo

cavendum. Qui «dm ecclesiam dieit, prunum om­ i as^(b|q|ti roesaM^Popiaeopt pactae gvsgibus se» dati
*«B
simulât pact area, asinictxata st
nium papaœ dieit, corn sine papa qualieoomque »pi- éaafitaaâtone;/«
scoporam numen» numquam eôoiCsia esse posait.
ministrantes; deeti et doutent; osai radies nmnos ta
Et ratio patet : quotquot 'episcopi numeramur re­ arbor; oom pastore unes gros; cun fundausento unusa
spectu Pétri oves sumus, et ovium numerum in quan­ aedificium; dum uuiypheao cbprus toe; ana scilicet
tum nlultiplioaverimus, ex ovibus pantnr«n numquam ecclesia usque ad cooMimmatiooem saeculi in perpe­
formabimus, quin propter defectum pactoris nee etiam tuum duratura.
Unde brevius.
peg"»· '
Numeri «dm, ut apprime ait Bernardus, non ha­
. 1* Titulus quarti capitis ait: Dt mfmt decendi
bent perfectionem; quae in «ola unitate posita eat: fotataU ten infalUbiUtU Romani peutificit; quod
Paulus, Matthaeus, Ioannas plans sunt ; et si ab uni­ si admittatur propositus a reverendissimo Andetate sicut luda diaramimtr
.
*
cum illo abiissent in gaveoai titulus, eadem rooula sea conservetur.
locum suum ; procurantes divisionem.
a» Omittatur
*
suppositio paeoabilitatio papae, et
Umts tantum (non soins, quae vox solitudinis
inspirationis quasi apostolic» muneri nyoarisa
nou mihi placet) sut taetism Petrus, et quia unus,
3· Cum ecdeaia papam ante omnes implioet, num­
unitatem facit, et ex unitate perfectionem.
quam vox oodasM adhibeatur loco vocis episcoporum,
Ecclesia igitur cum perfecta ait, et iuxta Can­ ad probandum separationem universitatis a summo
ticum ideo perfecta quia turn; nomine eccieaiae arw pontifice fieri non poem.
* Dia impossibilitas separationis, operatoriis pro­
4
prr/«rt>MM minime decoranda eet quantacumque I
numerositas episcoporum in qua deficeret perfectio missionibus tribuenda Petro a Christo factis.
unitatis, quae in Petro tantum et per Petrum et cum
Quae omnia si ad audientium patientiam longa
Petro invenitur.
sunt, spero ad nullius inter no» contristationem dicta.
Quemadmodum sine fundamento lapidee habemus
Non contristabimur enim, scientes cui credidimus; et
non aedificium; sine duce non exercitum, aed militea; quod potet» ait depositum nostrum servare in illum
port separationem a redice ramos siccitati et igni optatae definitionis diem, quem securi expectamus.
destinatos, non arborem; sine coryphaeo voces non
It. IFicarf ep. Valli» Fidosu. — Eminentissime
chorum ; sic sine Petro episcopos habemus, non eccle­ praesul; reverendissimi patres’; pe tempus inutiliter
ex ambone Foquendo teratur,’ ineamque humilem de
siam.
Fundamentum enim Petrus quo lapidee iu aedifi­ stqnmi pontificis infallibilitate sententiam utcumque
cium extruuntur, dux quo milites congregantur iu afferam, dignemini, quaeso, hanc aliquam quarti
exercitum; rhdix in arborem crescens; coryphaeus quo paragraphi immutationem cum adiecto canon» in­
voces ordinantqr in chorum. Dicatur ergo (opportune spicere, ac de ipsis sapiens iudicium vestrum ferre,
aut importune aliorum est), universitatem episcopo­ quod toto corde exopto et accipio.
rum a summo pontifice non separari, poeee. Sed in
„Hiuc, sacro approbante concilio, docemus et tam-,
huiusmodi supposit ioue nomen ecclesiae omnino silea­ quam dogma fidei declaramus, Romanum pontificem,
tur, quod per tautologiam sonaret Petrum cum Petro cui in persona beati Petri ab eodem Domino nostro
semper'futurutu; ubi enim .fetrue, ibi ecclesia.
lesu Christo praeter alia dictum est : Rogavi pro te.
Nec satis: sed in hac affirmatione absolutissimae ut non deficiat fida tua, et tu aliquando conventu»
impossibilitatis; dicendo episcoporum universalitatem confirma fratre» tuo», ipsa vi divinarum promiuio
numquam a summo porftifice separandam plurimum num errare non posse, cum supremi omnium Chri­
lavendum est, ue beatissima separationis impossibili­ stianorum doctoris munere fungens pro apostoliua sua
tas episcopis tribuatur, quae tota in promissione Petro auctoritate definit quid in rebus fidei et morum ab
facta extruitur, cuius fides in tantam descendit soli­ universe ecclesia tenendum vel reiiciendum til; ac
ditatis profunditatem, quae aedificium sustinere nutn- eiusmodi decreta sive iudicia, per se irreformabilia,
qiianeeessabit et fratres suos confirmare.
a quovis christiano, ut primum ei innotuerint, pleno
Secus enim deficeret in confirmando Petrus si
intellectu» et voluntati» obsequio excipienda sese et
confirmatorum universitas subito deficeret; attamen
tenenda.
quod con firmat i tiou desint propter promissionem ex
..Definimus insuper infallibilitatem, sive specte­
confirmante venit, non ex iis' qui confirmantur.
tur in Romano pontifice tamquam capite ecclesiae,
Sic tota perfectio circuli in centro est a quo sive in universa ecclesia docente cum capite unita,
ducitur circum, et iu fixatione centri universa circuli quoniam KM et eadem est, ad unum idemque pariter
ordinatio. Ideo circuli ratio in oentro invenitur, et Obiectum seas extendere. Quicumque autem huic
quidquid a centro deviat extra circulum fit, oeutnrm ηοβζη» definitioni (quod Deus avertat) contradicere
autem non mutatur, et. amplificato etiam circulo praesumpserit, sciat ee a veritate fidei catholicae et
eemper fixum manet.
D ab unitatq ecclesiae defecisse."
Revera nomen oentri circulum importat,’ sic et
„Canon IV., Si quis dixerit, Romanum pontifi­
nomen Petri ecclesiam. Sui» itaque, inter quos erat cem, cum supremi omnium Christianorum doctoris
Petrus, promisit Dominua quod semper cum ipsis munere fungens pro sua auctoritate definit quid in
futurus ait, sed tui» rui» Petro
rebus fidei et morum ab universa ecclesia tenendum
Hanc Christi promissionem per Petrum quando sit vel rejiciendum, falli aut fallere posse;
tnnu loquitur, cum Petro quando cum eo loquimur, in
„Aut eiusmodi decreta sive iudicia per ee et
Petra quapdo az illo loquimur, impletam agnovimus.
propria virtute irreformabilia non esse;
1
,,Aut non debere a quovis christiano, ubi primum
Et sic-·, ex duplicis virtute promissionis, tingulepit'
tostas, alteriu» m commute acceptae fratres omnibus ei innotuerint, pleno intellectus et voluntatis obse­
.diebus confirmat Petrus, et omnibua diebus facit esse quio excipi et teneri ;
cum Christo. 3ic oratio Christi exauditur ut unam
,,Aut asseruerit hanc Romani pontificis infalli­
simus, scilicet um Petro propter unitatem Christi bilitatem non extendi ad es quaecumque complectitur
semper adhaereamus.
ipsius ecclesiae infallibilitas ; anathema ait."
Proinde promissiones diversimode factae sibi non
11. Samdella ep. Antmoëmt». — Onde risparadversantur; sed mutuum tibi praestent auxilium.
Remanet perpetuus confirmator Petrus; et perpetuo
1 hbt fa
·
*
*4 fssssH· et ad patres Dipststinsis ds Ma

G

WLWATKIMWIA, CÀPU1 IV mVAUM riXUriHlAb

UU
. i.u—.

„

■

„

-— ■

■,

I ,

Ί

1X0.

..

miara ua tetnpooiteMBodo pratieso «1 coarilio ad ia A si degsu aossttare osans testimonio della profunda
partioolars ai pedri <teHq Doputasiosn de fide fari il vusssrasioos ad ahissima stima, eon oui mi pregio di
proposito *
M
td
toQs
tansnni
pOOMBto dioousMon· do
Sequenti medo secunda paragraphia quarti capitis
ogni diaoorao · fiao da ogni emeodasioae aoritta.
Purat tsoando non aaua ragions chs ii diacono scbstaatis de eedeeia Chrieti immutetur :
„Et re quidem vera; Dominos enim lesus Chri­
praumriato isri dal! otninectisrimo Cardinal Ouidt
abhia per risultato dividers nslla volaxiona i padri stus, qui in caelum mmuoutos dilectam suapi-sponpiù di quai obe gié dfsgrasiatameate aon^ mi è aam- sam, ad custodiendum depositum fidei indhantiae
brato, ai orvisrebbe, aima» in patte, a 6oai grava praerogativa ornatam esse voluit, Petrum una eum
■pale introducendo neUo achema' attuale la piecole reliquis simul apostolis hisce affatus est verbis;
emendationi aocennate nalla formols, cha ho l'oaoca fttater'daeste omms poste» ■ ■ ■ ef eeee ego nohs'ateen
di aochiudere a- vostra etninanaa Yavaraadiaûma1 non suas omaribra JiAut seque od ronsitmmefioura· sar­
voletq^o infrangere la mia rieolurioue, e dall' altro culi 1 ; eed et Petro soli praeter alia dixit : Ego rogeoi
lato desiderando anch'io oontribuire, in quanto mi aie pro te ut aeu Jkfiàat fido
*
tua; ei ta atigmndo cos­
.
*
dato, a cha regni nel concilio la più grande armonia. tume cmtfirina frairu taos
Or, parmi che queat' armonia ai ottarrabba ove
„Hinc, sacro approbante concilio, docemus el
nello achema tn acoennassero tutta le oondirioai ri- tamquam fidei dogma declaramus, Romanum ponti­
ohiaefe dai teologi quando i Romani pontafici pro­ ficem, vi amiatentiae divinae ipri promissae, utpote
mulgatio decreti dommaticî, e che ei aooeunaaaero di B summo interpreti sacrarum Scripturarum et traditio­
maniera cha in nulla ribaaaaaee la dignité dalla tenta nis eocleriaq legitimo testi, erraro non posse, cum
cede chiudeotfo Γ adito a future cavillationi che ren- supremi'omnium Christianorum doctoris et iudicia
damero nugatorii i decreti pontificii. Ad otteoeire munere fungens pro auctoritate sqa apostolica definit
quarto doppio oggetto ai diriggooo le mie modifica­ quid in rebus fidei et morum ab universa ecclesia
tamquam de fide tenendum vel tamquam fidei con­
tioni.
Le conditioni fimate dai teologi eonp :
trarium reiiciendum rit; et eiusmodi derreta..." et
1* Che i decreti venino au di vérité relative alla reliqua sicut in schemate.
Ex sanctorum patrum scriptis, aliisque ecclesia­
fade ed alla morale.
* Che queete vérité si contengano, esplicitsmentc sticis monumentis, «sepe Romanos pontifices appella­
2
tos fuisse interpretet eaeranun Scripturarum, teslnr
o tacitamente, nelle sacre Scritture. .
3° Che le mederime aieno pure ineégnate dalla traditioni», cEriitianonm omnium indicet constat. Si
tradi.-ione della chiesa. Di questa traditione i testi­ verba nsuuu et legitimut non placerent, facile alia
monii ordinarii e legitimi soho i veeoovi; me non
invenirentur forte opportuniora, exempli gratis ivres.
sono i soli. Delia traditione della chiesa danno pure fideli»
14. Corradi ep. Balnroregienti»·
In reput
testimonio i concilii generali e particolari. i «eritti dei
padri e dei teologi, i monumenti ecclesiastici, la quartum schematis, ne pontificia infallibilitas ni­
pratica della chiesa e la credente generale dei clero miis limitibus circumscribi videantur, haec emen­
e dei fedeli.
■
C danda proponerem.
4° Che il somino pontefice, al proclamare i men­
P In pag. 13 lin. 21 Î7B», auferenda duierem
to· et i decreti faocia come supremo dottore della chiesa re verba „sb universa ecclesia"; sunt enim inutilia.
e giudice della fade.
Nam ai pontifex errare nou posse dicitur cum supremi
5° Che ne' medésimi dichiari appartenere la omniuiu Christianorum doctoris munere fungens pro
icritâ definita al deposito della fede.
apostolica sua auctoritate definit quid in rebus fidei
Se non erro, la formola annesaa racchiude, piu et morum tamquam de fide tenendum rit etc. ; pro­
ο meno esplicitamente, tutte queste conditioni. Se fecto eiusmodi definitiones nonnisi universam eccle­
poi vi sia in essa qualche cosa che nuooe alla dignité
siam obligare debent. Si peculiarem ecclesiam eius­
della santa sede o posea dare luogo a esplicatioui e modi definitiones solummodo obligarent, non amplius
sotterfugii che indeboliscano le prerogative del Ro­ adimpleretur illud Apostoli; Vniu Doming, una
mano pontefice, tooca a vostra emiqeuta reverendis­ fide», «M«i baptirma- Praeterea illa verba ,,sb uni­
sima decidere. In quanto a me sono talmente rieoluto versa eocleaia“ reiicienda videntur etiam tamquam
ad accogliere colla maggiore docilité-la decisione di damnosa: inducerent enim occasionem dubitandi
immo et negandi inAdlibilitatem in decretis quoad
vostra eminetua che la prego caldamente di non preoderri neppure la molestia di riscontrare queste righe. fidem e< mores, a siimmo pontifice directis ad parti­
Col sottomettere umilmeutea vostra eminente il culares ecclesiae ob insurgentes inter eae disceptatio­
povero mio parere sono fedele alia mia riaoluaione di
nes. Atqui si ex concilii Vaticani textu ansa daretur
non cagionare noie e levore el concilio, e eoddisfo al b ad hanc illationem deducendam, hoc verteretur in
desiderio di cooperare, onde regni fre noi quelle pace detrimentum veritatis. Et re quidem vera quod
raocomandétaci da Pio IX.
excludendae sint ab infallibilitate illae definitiones
Onde 1' sminenia vostra reverendissima conoeca ex cathedra, quas fortaaae summus pontifex mittat
meglio i miei sentiment! e le mie intensioni mi per­ ad peculiares ecclesias, doctrina est erronea. Tum quia
non consonat sacrae Scripturae, dum absque ullo iure
mette vostra emineusa dirgli, che dopo fatti ‘i miei
widii in Propaganda difesi pnbblicamente, sotto la limitat privilegium inerrantiae datum pontifici in
direcione dei povero monsig. Palma hon poche teri persona beati Petri absque huiuamodi restrictione.
null'infallibilità pontificia, echequest'ieteesadottrina Tum quia non consonat traditioni ut patet ex div i
Hieronymi epistola ad Damaaum. papam, in qua ait :
insegnai colla stamps nell’ isole Ionie, in Oibilterra e
finalmente pooo fa in Torino, come Γ eminensa vostra ..Decernite, si placet, non timebo tres hypostases
reverendissima vedra nell' annesso esemplare della dioere. Quamobrem obtestor beatitudinem tuam ut
nota pastorale di monsig. Manning da me tradotte ■mAi epistolis tuis sive tacendarum, rive dicendarum
in spagnuolo ed aumeutata con prologo e appendice; hypostaseon detur auctoritas."
Igitur in pag. 13 lin. 21 [ibid, j auferenda proesemplare che prego vostra eminent reverendissima

> Bplst Sata U «adMattasiMB oaré. »lio iressttea De*peteOosi <is Ms A IS iaaii ISTO..

> Mattà. ΧΧΠΠ, 1»-M>.
■ UlUn, M.

HU

A. flMSKMM PUBUOAB BT OOÉWATIQni OBHtBAUB

U«

pooo μ verba
oaiven· ·μϊμ»“ qaia «ant inn- J
«marum» pario»·
*
«adiasa» ri ipsam eeel·tilia, immo peasant mm dwuwM ob ratios·» aUotaa. 'sto
*
*.
dathoÜM
Bto ragaia Mri non vàdétar vel
II' Maiori olaritat· «xpoosoda ridatar infallibili- . apparentor treasm atari sad «apltoari.
Irisera namque fidei sst, ri »s
*psr
fuit: Credo
taa pontifici» ia noniiamnaad· «rroribaa. Dioiaiio ia
sanctam scetouium eatholieam, atout explicit· truditur
lin.23 pag. 13 [ib.B,»] poutifiom aaaa tofaUihito
*
quando definii quid tamquMM fM oaUrai»· iaCatecAtoms ad parodies cup. X saot. 18: ..Haocuna
rritotoadMN est, aaaa praebetur «eludendi poatifi- ocetoaia errare noa potari ia fidei ri tuorum disciplina
ciam auctoritatem ia condesnnattons «rora», qui trudenda.'
*
Infigatur serit
*
veritati, ri omnia facile
^ιιμμμΜμβ tCCtetÎM}
fidei non eant omnino contrarii. Interea certum eet ooneiliantar. JFmWm hi
aliquot proposttioo
*
a pontifies damnari tamquam invenient per auctoritatem capit· loquentem. Extari
*
quaerunt, ecclesiam per vocem
haanatioaa, alias tamquam haanri proxima», alias qui eoolreiae port
tamquam tseserarias, soaniialneas, aut piarum aurium pontificis loqusntasn similitar intelligent. Ubi est
universalitas ibi ari oatboltoiiaa, noa vero ubi sola
.
*
offaosiv
Constat na singulas huiusmodi proposi­
tione» inter ea» comprehendi quae fidei sunt contra­ personalitas lioet ait suprema auctoritas, apostolioo
riae? Contrarium idem sonat ao oppositum, atque capiti addatur doctrina quae semper, ubique et ab
*
in definiendo auctoritaa suprema,
repugnans. Dubitabitur no qtrum propositiones dam­ omnibus, ri eo
natae tamquam piarum (iurium offensivae, et in apostolica atque catholica.
Si hoc admittitur ut verita», maximi momenti
moribus acandaloaae comprehendantur inter eae, quae
fidei sunt oppositae et repugnantes? Cum dicatur, | I eri ut exprimatur. Nam maior erit numerus eorum
,
*
quam ii qui audient ex­
pontificem eaae infallibilem in definiendo quid tam­ qui legent definitione
quam fidei contrarium reiiciendum ait, an
*
praebetur plicationem. Et non debet in errorem ducere ob de­
excludendi infallibilitetem pontificis in damnatione fectum verborum. Definitio quae regulam fidei novo
propositionum, quae tamquam temerariae aut acanda- modo proponit, debet suum lumen in * portare, debet
losae reiiciuntur. Quapropter maiori claritate haeo Hemet ipsam interpretari, sicut sol in caelo debet
doctrina exponatur; aut si placet ita exprimi pome omnibus micare. Debet ita clarescere ut ab omnibus
i idetur... errare non poeee cum ■.. definit, quid m plane intelligatur, quod ponendo caput infallibile,
rebut fidei et morum tamquam de fide tenendum, vel catholicum non excluditur
1·. Farina ep. 1'toeM
tu.
*
- In capite IV con­
quid tamquam fidei et moribut contrarium aut ob­
stitutionis dogmaticae prim
*
de ecclesia pag. II
noxium reiiciendum atque vitandum tit, et huiut[7 D], ubi de Romani pontificie infallibilitate:
modi etc.
Humiliter e< instanter peto etiam ex complurium
Vel sequens formula... pro apoetolica tua ancto
litate, vel veriialee de fide et moribut tenendae patrum hortatu, ut quemadmodum singulis capitibus
definit, vel haeretica» aut fidei et morGfu quomodo­ praecedentibus suus canon specialiter et valde bene
cumque advertanfee doctrina» reiicit et damnat; et- datus fuit, sic etiam detur quarto huic capiti his
forsan verbis (si placuerit) concinnandus:
huiutmodi decreta etc.
-,
,,Si quia dixerit Romanum pontificem, cum in
13. Vllathqme ep- BirminghamiemriiEminentissime praeses et reverendissimi patres Deputa- C rebus fidei et morum ex cathedra aliquid aut definivit
aut definiet, utpote supremus ecdeeiae doctor et
tionis de fide.
Gravi morbo perculsus, episcopus Biruiing- magister, errare vel potuisse, vel poeee, et ideo pecrihamiensis non potuit suo praefinito tempore oratio­ 1 i arem praerogativam inerrantiae vel infallibilitatis
nem habere in concilio, et proinde emendationem de fide non esse neque dandam, neque fatendam,
quam in proposito habuit proponere, vestro iudicio neque tamquam dogma in eodem credendam, ana­
thema sit."
humillime submittit ut sequitur.
Ambonem ascendere non possum, et ideo haec
Proponit 1° ut titulus reformetur in hunc modum :
scriptis reverenter committo
lie Romani pontifici» infallibili magitterio.
17. Savini vicariu» generali» Carmeliturum vit.
2° Deinde ili quarti capitia secunda paragrapho,
in ipsa definitione, inter verba ,,doctoris munere obeerv- - Emendationes ad caput IV schematis quas
fungens" et verba „pro apoetolica sua auctoritate de­ humillime propono venerabili Deputation! hae sunt.
1° Oportet titulum capitis ad hanc formam redigi :
finit". inserantur verba ex ecdeeiae. magitterio; ita
De Romam pontifici» ex cathedra definientit re» fidei
ut definitiofcurrat hoc modo: Cum omnium chrittianovum doctori» munere fungent ex ecdeeiae magi­ et morum infallibilitate- Hoc pacto titulus, quod eius
tterio pro apoetolica tua auctoritate definit, quid M est, capiti respondet, remque in eo contentam por­
rebut fidei’ et morum ab umvertali ecdmia tenen­ tendit. Vocabulum cathedra ipsius Christi Domini
dum etc.
W
ore consecratum,. ,patribus et theologi» continuo usu
Inciso proposito significatur, quod Romanus pon- D probatum, ius suum assequatur,
2° Paragrapho secunda pag. 13 lin. 20 [7B,].
tifex definit quae fidem faciunt ex universalis ecole-i»O traditione seu doctrina ab eodem pontifice verbis „pro apoetolica sua auctoritate" adiicienda cen­
perspecta. Et notate quod non pono episcoporum con­ serem : independenter a quovi» ecdeeiae contentusensum eed catholicam doctrinam, non universalia
.Ratio correctibnis ex.eo petenda: 1° quod in deJ.___ ___ ___
·_________
j__ __saltem
i.__ _____
· ■
magisterii auctoritatem, sed obiectivam magisterii - creto dogmatico
veritas
fidei eadem
perspicui-

veritatem. Agit enim pontifex non ex auctoritate
subditorum, sed ex sua propria auctoritate tamquam
Christi vicarius. Agit tamquam taetif universalis,
agit tamquam iudex supremus, agit tamquam doctor
universalis, sed agit tam ex suo quam ex ecclesiae
testimonio. Agit vel ex sua mente prius informata,
vel ex testimonio et consilio aliorum rei innetur··
proportionatis. Et ita in definiendo semper agit pon­
ti fex intra ecclesiae traditionem. Et sic vocem eius
infallibilem audientes semphr dicere possumus-ut in
symbolo: Credo sanctam eocleeiam catholicam. Nam

tate debet lucere, qua lucet falsitas illi opposita.
Doctrina falsa lucidissimis terminis circumscribitur,
et proponitur a suis patronis: Romanus pontifex ex
cathedra definiens eat infallibilia dependentor a con­
sensu et acceptatione, ecdeeiae. Ut igitur pari clari­
tate niteat catholica veritu de Romanae cathedrae
inerrantia adiiciantur et legantur in decreto voces
suprascriptae independenter a quovie ecdeeiae con­
tentu- 2° Ita in decreto dogmatico veritu statuenda
■ Vsliaai b
*

sxMMta· Mt WTSrsMhssiMi» Dsfstatioai

F

ilOJ

Mat pvafMKi, ot qsa b··— iiHmrt «MtMtib,. taaa. Qaod ia schemati preeti meet acu viMar rite
seAiMtMutai nbm ·■ ÎB|NtaBÜ A eMvraUMhdi; distinctum, «ade deceptionibus, frundibus, scrupuHa
qnod atiq«e fiat «i prapeaitio veritate·! «mmîui ita ooaniriwstim, pei ples it et ibus animaram amplimims
p NÿfMMtW Wforiy Μ Μ^βΙ MBMptM (MMtpici, NB· porta aperiretur. Sx una «um parti simpliore «
tNfctift MBteNtlMpMd MMUN nA| fWblB MfctfBdnML creduli quorum infinitus set numeras continuo tanAffiramatibsas «go adveraarus papam « cathedra taatar ad asreetieailiim erroribus in publias fabis,
leqMentera aoo mm infallibilem nia» aooadat coomem· libellis ete· vulgetis; es sfiei vere parte labentur ad
«wMaa; oauüno rotanda preedineadnin aat, ponti· emensum praebendum veritati ubi primum illius noti­
fioam «x eaehadre dafimantom «ae infallibilem tiam hauserint, nulla diligentia, vel norma prteôsdspsWealer a quovis ecdesiee ομνιμμ, ita nt illine soripta, ut primum oü innotuerint : merito timendum
décrété· ideo ancodat oonaeoasss eodesiae universas, set niai hac ratione procedatur, inoMti deceptionibus
quia do M solo aat infallibilia, non e oontra ideo ait callidorum exponantur. Addatur itaque voenle uffiab .errore immunio, quia oonaeneua ecclesiae illino ora­ citator vel ooeewsssetir, quo mens sapientiesimoram
cula firmaverit.
patrata nitide patebit. Nec pertimesoendi» est abusus
Non aliam a suprascripta aaouti aunt methodum daueulaa taffictoator to. parte incredulorum ad pro­
palree in omnibua, quae usque in praecentem diem priam excusandam proterviam; nam concilium oehabita aunt, oecumenicia conciliis. Blasphemanti Ario ’ cumenicum potius quieti fideliam consulere debet,
Verbum ere» creatum, petro» Nicaeni in auo fidei quam iniquorum malitiam praevenire medio quoad
decreto opponunt Verbum genitum, non faefam. Im­ B exitum omnino incerto.
pio addente Verbum alienum a substimtia Dei Patria,
* Eadem paragraphe lin. 30 [7Bltl „Quoniam
4
sacri illi antistitis clavum veluti clavo tradere volen­ vero etc." consentio cum reverendissimo Urgellitano
te» credendum decernunt Filium Dei δμοούβ-.ον, con- episcopo, et praesertim eminentissimo archiepiscopo
subetantialem Patri. Hac via omnes arianae artae Dublioensi qui oenauit praefata verba uaque in finem
elisae aunt, et omnes ritnag dolosae evasioni» fuere omnino delenda, utpote superflua, nec ulla ratione
praeclusae. Voces illae cum paucis ameclis aversatus in decreto tolerabilia; et consonans perfectissime emifuit Euaebiu» Nicomedieneia, ut episcopatu exui, ot nentimimo Cullen optarem ut canon ab ipsomet pro­
relegari maluerit, quam eaa profiteri. Macedonii positus integre admitteretur, et appareret in decreto.
temeritatem divinam peraonam Spiritus nancti inter Quae omnia salvo semper, et sub censura dicta
creaturarum vilia deputantem, strenue profligarunt volo.
patre» Constantinopolitani ' Dominam illum decla­
18. .laoaymw
..Universalis ecclesiae tradi­
rantes.
tioni inhaerentes, sacro approbante concilio, docemus
Neetoriuin unionem secundum hypoetasim in et definimus, Romanum pontificem, ad quem nl ad
Christo Domino negantem, et beatae Virgini divinae caput et centrum catholicae unitatis neceeee est om­
materuitatis decus sacrilege auferentem, patres Epbe- nem convenire ecclesiam et cui in persona lest i Pet ri
sini potentissime refellerunt statuentes Verbum se­ dictum est : Qgo rogavi pro te, ne deficiat fide» tna.
cundum hypostaoim suae carpi unitum, et beatam cum secundum divinam institutionem munere occnVirginem Deiparam esse Credendam. Haereaim Euty- C menici doctoris fungens, doctrinam fidei et morum,
chetis unam' in Chriato naturam post adunationem quam catholica ecclesia sancte et intemerate custodit
asserentem solidissime everterunt patres Chalcedonen- et praedicat ultimo et solemni iudicio. ex apostolica
«e» profitendo solemniter unum eumdemque Christum Petri cathedra pro auctoritate definit omnibusque
in duabus naturis inconfuse immutabiliter agnoscen­ christifidelibus tenendam proponit, vi divinarum pro­
dum, uusquatu sublata differentia naturarum propter missionum, qua» Christus ipsi.et ecclesiae fecit, errare
unitionem. Monothelicam labem delevit sexta syno­ non poese.
yy'"' ■
„Pontifex^ro ita definiens non est a fratribus,
dus docens ^..daos naturales voluntates in eo (Christo)
et duas naturales operationes praedicamus." Photia- qui sub ipeo e/ cum ipso catholicam ecclesiam guberni» negantibus processionem Spiritus sancti a Filio, naqtsMiurmfauJ sed cum eisdem, ut caput cum mecnmagnum Lateranense IV silentium imposuit statuens : brie inunstn coalescit Christi ecclesiam docentem,
,.Definimus Spiritum sanctum pariter ab utroque quam Spiritus sanctus inhabitat, regit et inducit in
procedentem." Lugdunense II eutndem errorem fuga­ omnem veritatem.
vit definiendo Spiritum sanctum aeternaliter ex Patre
„Si quis autem huic ... vel sequentes canones :
et Filio procedere. Quod et religiose praestiterunt
,.8i quis dixerit. Romanum pontificem ex cathedra
patres concilii Florentini, quorum vestigiis prope in­ definientem res fidei et morum ita posse divina assi­
haeserunt Trident ini, nec ab illorum tramite de­ st eut ia destitui, ut ecclesiam in errorem inducet,
flexerunt patres concilii Vaticani in sua prima con­ anathema sit", vel:
stitutione de fide iam promulgata: merito proinde D
,,Si quis dixerit, Romanum pontificem ex cathe­
expectanda est perfecta consonantia secundae con- dra definientem re» fidei et morum, erraro posse;
stitutionis cum prima. In prima contra atheos negan­ anathema sit.
tes Deum creatorem rotunde docetur, unum esse
,,Si qqis dixerit ecclesiam docere, Romanum pon­
Deum... creatorem caeli, et terrae; in secunda con­ tificem constitui infallibilem' fidei et morum .ma­
stitutione oagBiklV eontra docentis pontificem non gistrum per donum inspirationis, qua divinitus et
esse infallibilem nisi dependentor a oonsensu ecclesiae, immediate nova ei dogmata revelentur, et non per
firmabitur veniae: Romanus pontifex independenter divinam amistentiam, qua ita a Spiritu sancto regitur,
a quovis ecclesiae oonsensu est infallibilis etc.
ut catholicam doctrinam, quam ecclesiam integram et
3° Linea 27 [7 B u] eadem paragraphe ..décrets immaculatam custodit et praedicat, etiam sine errore
infallibilia Romani'pontificis a quovis christiano ut definiat omnibusque christifidalibus proponat ; ana­
primum ei inqotuerint' legendutn optarem: «t pri­ thema sit.
q
,
mum ntfficienier, vel foaeraienlor ei MHsotieria/
„8i quis calumnietur catholicam eoclmsam, quasi
Non enim quaevis legis notitia obligationem inducit dividat Romanum pontificem ab episcopis, qqi per
eidem obtemperandi, red . illa solummodo -quae a universum orbem commisaoe sibi greges divina auc­
debita promulgatione procedit, vel saltem certam toritate pascunt et regunt : doceatque eutndem Ro­
cognitionem legitimae promulgationi» habet adiunc- manum pontificem ita a suis fratribus avulsum eme

11»7

X «ÜWülOüJBS PIBUCAÀ hl

ilihUAUuXha üUthliALLa .

Uoo

*ίΰβίΐ3
'.|ί·(Ι··ί
ft q^Mti -ίαΛίΝ· Mthntaù Mamtif
■•MMr ieroeti «Mt * ; pbeaiaiaÜieoieast··, hau· aatoti
MWi sedata ab edmi iria at inara iRibatata per-

dootriaM ehriatÎMM· magiatnm M
continvroeroru· fidâ iadxrom; «n«th«m« ôt
**
p
M. stMHyMW *. — Ou» «qaeoa oaaon de infaUthilitate Bavai pontifia· mihi videatur aie . iMaMrei secandum Domini Salvatori· Matri diviaam
sioamodi, ut omaibu· Vatianni oawilii patribu· pia­ jpolliritatioaMtn apoatolamm «rite Rriaripi fhetata :
rer» débat, tibi «un «xpaodatdum mitto, tequeuxoco Kgo rogaoi pro te, ut aoa dafioiat fidet tua, at tu
;
*
noque
ut «undem examini etiam patrum oommieaioni» de dipede concertai confirma fratrie taao·
- ignorantes, ad Roaaaruun aodaaàaaa aaaaa· «a· omfide eubiici··.
Μα convenire «odoiain, id eat, omnea, qui sont un­
Canon.
,
*
et Romanos pontifica qaarorentiba
*
,3> qui· dixerit, catholicam eoeleeiam, cum per os dique fidalas
Romani pontificie, qui ot aiuadem eceUaiae supremus fidei veritatem non poero respondere, niai quod anti­
potor et doctor, ea dooet, quae pertinent ad fidem et quitus apoatolioa rodes «t Romane persaearanter cum
more·, eme errori obnoxiam ; rei, quod idam eet, non caataris tenet ecclesia *.
„Hoc igitur veritatis et' fidei non deficientis
eme infallibilem Romanum pontificem, cum ea, quae
pertinent ad fidem et more·, dooet ex cathedra; ana­ chariama Petro eiusque in hac cathedra, •uoceesoribua
divinitus collatum eat, ut excelso suo munere ifr om­
thema «it.
**
Hoc canone reeeoantur duo illi excusus, quo· in­ nium «alutam fungerentur, ut univeraue Christi grex
nuit Vincentia Gioberti, Biforme cattolica, pa­ per eos ab errori· veneno·· esc· aversus, caelestis
gina 119: „1 Gallicani e i Oeeuiti cadono negli op- B doctrina· pabulo nutriretur, ut sublata schiamatis oc­
posti errori. Quelli negano Γ infallibilita dei papa casione ecclesia tota una conservaretur atque suo fun­
anche congiunto colla chieea, negano ohe Γ infallibi­ damento innixa firma adversu· inferi portas con­
lita della chieea poggi nel papa. Questi negano, ohe sisteret.
Γ infallibilita rirogga radicalmente nella chieea, e
„At vero cum hac ipsa aetate, qua salutifera aporovesciano 1' ordine delle com, faoendolo paroare stolici munerid efficacia vel maxime requiritur, non
dall' individuo nefla specie, e non dalle specie nel- pauci inveniantur, qui illius auctoritati obtrectant;
Γ individuo."
necessarium omnino ease censemus, praerogativam,
M.
— Eoce aliquis modus defini­ quam unigenitus Dei Filius cum summo pastorali of­
tionis infallibilitatis: „Si quis negaverit summum ficio coniungere dignatus est, aolemniter asserere etc."
Romanum pontificem personaliter constitutum docen­
Dabert ep. Petrocoricenei»· - „Hinc, sacro
tem de rebus fidei et morum, nemine contradicente approbante concilio, docemus et dogma fidei eue ■'
episcopo, neque ac episcopi omnes, esse infallibilem declaramus, Romanum pontificem, cui, in persona
(S. Matth. XXVIII, 19; S. Mar. XVI, 15; S. Matth.
beati Petri Christus Dominus, praeter alia, dixit : Ego
ΧνΐΐΓ,'18; S. Luc. XX
II,
*
23; S. Ioan. XX,23 et VI, rogavi pro te. ni non deficiat fide» tua, et tu ali­
47,48; XIV, 6, XV, 15, XVII, 3,17,18, 21,23) ; et quando convectu» confirma fratre» tuo», cum ex ca­
infallibilem quoque «ae episcopos 'simul conventos thedra
.
*
id est, pro supremi pastoris atque doctoris
dissentientes praesidentem definientem de rebus om­ munere et apostolica sua auctoritate, tradit ac praenibus; anathema sit." (S. Ioan. XXI, 15, 16, 17; S. C cipit ’, quid in rebus fidei et morum tenendum eit ",
Matth. XVI, 19.)
vi divinae aroistentiae errare non posse; ipsi usque ente­
ra odi decreta sive iudiciaex se irreformabilia
be,
*
et ab
Cevete aliis locis evangelicis et aliis.
Focacce.tti ep· Lyttrenm». — „Huic pastorali omnibus ac singulis christiaais, ut primum eis innot (ie­
muneri tati»faciente» praedecessores nostri indefes­ rint, pleno mentM OMeam et obeequio
*
excipienda."
sam'romper. operam dederunt, ut salutaris Christi
* Ct a Agathe spist. ri tap. a, soadlio oecosL VI «ipTobata.
doctrina apud omnes terree populos propagaretur,
» Cf. fonaala Boraisdas p. ab Hadriaao patriMu rose.
parique cura vigilarunt, ut, ubi rècepta esset, sin­ OMSK, vm proposita st ab Ua robseripta.
* SJna. rivers, hasr. Mb. ΙΠ, ο. X
cera et pura conservaretur. Quocirca ex qualibet orbi»
* wAsg. coat. laHaa. lib. I, a. ia.
parte totius orbis antistites nunc singuli, nunc in
* Baustialio expressior et «agis apta ri roaovendaa ex
synodis congregati .,.longam ecclesiarum consuetudi­ aàtato MeUaxi prrotsasaa base idea» sovi dogaatis (neta
nem
et ..antiquae regulae formam sequentes
',
**
ea eutttri», ut «t nhpws basas «uaasri).
* Haec foraala videtur ostaiao iaseteads Ia driaitkme Inpraesertim pericula, quae in negotiis fidei emerge­
fUUMUtatis ae velati saesa habeada. Radoesa: 1· solexuisaiu»
bant, ad hanc sedem apostolicam retulerunt, ut ibi st apri theologos aaaataiter reospta; S· huic fhvet Scriptura;
potissimum resarcirentur damna fidei, ubi fid·· non sis Christa decadi suctoritatuaa vera· ia certo goods· aean
potest sentire defectum 5. Romani autem pontifices, ia fcl11 Mtitatam adaeribit Isrrolltida atsgiatria ex eatbedra Moysis
nunc convocati» oecumenici» concilii» aut rogata ec­ dromtibu (Matth. ΧΧΠΙ, »-»); « bale ooasoaat «anctorum
patr·· laqaadi ratio; a Cypriaaa spist N ri Corasliu·
cleeiae per orbem ditpereoe eententia, mmc par egno
papaa, ia saltat· eooMa pag. IM edit. Puaelli; a Optatu
do» particulare», nunc alii» adbibiti» auxilii», prout o Mtavttaam Ub. Π, cap. 1 ocatr» Pamohaa·, st cap.. VI aies·
temporum et rerum conditio tundebat, ea tenenda da· libri; s HtauayMs spist ri Deesau· papa· ate.
1 Vox dqM la schemata iaeerta apprtas corresprodet
definiverunt quae in «arrts Scripturi» et apoetolici»
vest, gros iafra hgitar ia esde· schaaste teatfw· «le jUs...;
traditionibu» continerentur· Neque enim Petri tue- Hseqw reiirlaad» ks seas m posterior ma vox de fUe.
ceuoribtu promiuum eet, ut Spiritu tancto revelante Patri «ata per haac voee· Λ fU» étais· eoarctari oWeota·
novam doctrinam patefacerent, sed ut eo assistente proMMae iabUibüitstb. Qari quMe· obiestaa coastat pri­
traditam per apostolos revelationem «eu fidei deposi­ maria veritatibus taisediate raveiatia, «ed daal eeaplactitar
uteadajin id sua qari respecta· hdbet «aa deposita Mai.
tum sancte custodirent et fideliter exponerent. Quo­ Base 4« ratio csr expaaMa fasriv ia ■■rodstioat vox de /Ut,
rum quidem apostolicam «^octrinam omnes venerabile· et oar vox dqhri ia haac alla· tradd ae praeripit tarit ta■atata.
* Coasaito igitar aalceta est vox qsa m exprieerutur
< Kx «pistais missa «4 cari. Bitfo, ptaotataa Dspatadoais
saine ut ia roheoate proposita sroeaau Mai, beae vero ge4« Ua
• Kpistala mises -gaiaatirntae cari. Bilio «t «His patri­ aerutta assessu· gailibro dscretis poatiMia raligiose quidem
bu Depstatioais *
Met — Pisas Hqut sx goaore taa dioaadi ■■■per as riaoere débitas, aliu ta·» etqae aliu pro nature
qaae scribesdi, istius propositioni· auctare· sstt» hm si ipsa et ntioha varia dacroU Oiliest exprimi debat gosonll
<uda· voce assessu rive Adsi diviaa «t catholicae, sive Mai
plagis orientaiibu.
» S. Cyri). Alex. «d a Cosiest. p.
atapHeitar, sive etiam, et aluat aliqal. Moi eoolsaiastlcaa, rive
• 8. Issus. I ri esae Carth. U MUevit.
tarir· veritatis *theologies «taplicttor, osrtae «t iafhlUMIis
• Cf,s- Bern. «piat. ISO.
•b relatiaM· sa· veritate revelata.
uMUMmî

22.

31.

new

■

EJli

i .ii > * ■ ■

QmmL „ai q·» dixerit BtfMMk ao· «m Bo­
mbi pontifiât aaytari·»1, ce·» ecathsdra Ιοqpitur, id sat, pro supcssni piatori· atqas doctor»
•mars et aootoritato «M» tadtcto
*
de/writ; anathema
•it."
Canon II. rtSi qui» dixerit Bomani pontifié» «x
cathedra loqueqt» definition·· are iudicia non om­
nem ax eeea rim obtinere, aut irreformabili· non ease,
nisi prit» arrMirit epwoopomm
*
consensu·; ana, thema iit."
n. _ Merit ep. Suretuit. — In oratione habita,
die prima iulii, in «aero concilio Vaticano, laauum
• meum praebui emendationi ex pluribus patribu· iam
propositae, scilicet ut introducatur in capito IV for­
mula Antonina, dioeni „papem errare non poem,
quando utitur consilio aut requirit auxilium univer­
salia ecclesiae.''
14. Lipovnictki ep. Magno-Varadinentit‘.
Cum veritas non indigeat multis verbis, dicente sancto
Cypriano lib de unitate eccletiae: ,,Probatio ad fidem
facilis est compendio veritatis'
,
*
caput hoc IV de Ro­
mani pontificie magisterial! infallibilitate brevius re­
digendum esse censeo, omissis omnibus quae quocum­
que modo disputabilia sunt. Sequentem ideo propono
huius capitis, redactionem :
,,Divinus Salvator generis humani lesus Christus
qui ecclesiam acquisivit sanguine suo ad sanctifica­
tionem credentium et per hoc vitam et felicitatem
aeternam consequendam, ecclesiam suam indefectibilem usque 'finem mundi super firmum fundamen­
tum, quod everti non possit, aedificavit dicens Petro
apostolo suo confitenti Christum esse Filium Dei vivi :
Beatu» e» Simon Barlona, quoniam non caro et ton
qui» revelavit tibi, ted Pater meu». qui m caeli» e»t,
et ego dico tibi quia tu es Petnu et nuper hanc petram
aedificabo eccleeiam meam, et portae inferi non prae­
valebunt adverru» eam, in Petro petram fidei posuit
in apoetolatu suo ad confirmandam fidem apostolo­
rum et’ per hos omnium fidelium. ' Cumque Romanus
pontifex beato Petro principi apostolorum qua, fun­
damentum et firmamentum fidei, ecclesiae succedat,
sacrosanctum oecumdnicum concilium Florentinum ad
unionem Graecorum cum eeclesia Romarta matre et
magistra omnium ecclesiarum congregatum dogmate
catholico definivit, Romanum pontificem in univer'~aum orbem tenere primatum et ipsum pontificem Ro­
manum successorem esse, beati Petri principis aposto­
lorum, et verum Christi vicarium totiusque ecclesiae
caput, et omnium Christianorum patrem et dootorem.
Quam concilii Florentini dogmaticam definitionem
repetentes et innovantes, approbante concilio, dotemus
et tamquam dogma fidei declaramus, Romanum pon­
tificem qua in beato Petro principe apostolorum cuius
successor est magistrum fundamentum et firmamentum fidei ecclesiae in rebus fidei et morum specialiter
assistente ei Christo, cuius vicarius est, et Spiritu
sancto, Spiritu veritatis ecclesiae dato taliter errare
- non posse, ut cum illo tantum et per illum fidem
fratrum coniudicum de fide confirmantem habeat ec­
clesia fidem et doctrinam obiective certam et infal• Magis qaidssi plueret inhllibilem ilici R.isisas» poatitceoi; sed prsecaveadu cevillatioaes de nernudU iahUibilitats,
(qaod révisais·» aliqas aes» diei poteet et debet) et assa te­
pentis sabtrabreda iatolliblllcste· eqatasdesdi cani iapedcabi litate.
• Coae. Logd. Π ia tons. prêt M. babstar: psaettisas» de
1 fide etu (Bonsal psetiMsj todiais deimt definiri.
■ Malia· dkitnr rpunipgraai qua» seoMas ooaseaasa, m
qai aavillsstar axaladi qui ito» hoc aeatro oaaou aeMeaitate»
preeril eeueaaw taieonus, sed t·»» aoa etia» Ipeore» epi­
scoporum. Metae asctorts.
’ '
• ïaaesdatiouea· proposait, es» vsuisa loqaesdi de eede»
oapite reeasaiaret.

Cosen. smuL TOMca LIL

libilsm Atqus ideo cum Romanus pontifex suffi
omnium Christianorum doctor» munere funget» sto." ;
prout in schemate usqu· in finem.
Canon. „8i quis dixerit, magisterium ecclesiae
Christi sive in concilio congregatum sive in eocleaia
dispersam in capito suo Romano pontifie· solo Petri
suotMssore infallibile non esae, anatbsma sit."
- M. Zname Condo ep. VreUemi» et Terntbemi».
- Eminentissimi praeside·, reverendissimi patre·1,
ut hase gravissima et maxime practice quaestio de
Romani pontifici· infallibilitate clarius definiatur,
pauca, pro mea sententia, ad caput quartum nobis
propositum adnotanda videntur; et ideo defatigatam
patientiam vestram enixe rogo, venerabiles patres,
ut ea bona venia excipiatis. Haec itaque sapien­
tissime vestro iudicio proponere existimo, nimirum:
Pag. 13 lin. 15 [7 B 5j et esqq.... „vi aaeistontiae
divinae M bonum ecclaiae et animarum talutem ipsi
epecialiter prominor er ordinaria conttituti ordini»
providentia errare non posse, cum supremi omnium
Christianorum doctoris munere fungens, pro aposto­
lic· sua auctoritate definit quid ab universa ecclesia
in rebus fidei et morum temendum vel rejiciendum
sit etc." ut in schemate.
Eadem pag. lin. 30 : ib. B „ j et seqq.......... .Quo­
niam vero infdRibilita
*
eadem eet tive doctrina divi
nitu» revelata definiatur et tradatur a solo Romano
pontifice tamquam umverealu ecdetiae magittro et
confirmatore, sive ab universa ecclesia docente cum
capite unita, quia in Petro omnium fortitudo muni­
tur, et divinae gratiae ita ordinatur auxilium, ut
firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per
Petrum apostolis conferatur
.
*
Insuper definimus
etc." ut in eodem schemate.
Demum expungendam propono ultimam capitis
periodum ,,Si qOis autem etc.' . et hanc novam
adjiciendam : Quare reiicimu» et damnamu» abturda»
et pervertat eorum doctrina», qui affirmaverint
Romanum pontificem m hitce mi» doctrinalibu» de
creti», eive iudicii» errare posse, tallem praerogativae
teu poteetati» »uae obiectum. aut limite» recedendo,
vel docuerint hpec decreta, sine iudicia definitiva et,
obligatoria non evadere siri comtet omnium, aut
maiori» parti» epitcoporum congregatorum vel ditper
torum contentum tive praevium, tive concomitantem
ssee tubeequentem taltem tacitum ef»dem arceteitte.
Hae ad notationes. In earum autem reddenda
ratione brevissinie agam, cum me sapientioribus lo­
quar. Proinde etiam de aliorum patrum observationi­
bus, et difficultatibus nihil omnino proferam: eas
enim expendere praesertim in speciali discussione
venerabilis nostrae Deputat ion is ius est et munii», in
quo adimplendo nec sibi nec nobis certissime ipsa
defuit. Quod si ab omnibus admitteretur, profecto
D breviori via progrederemur.
Huic igitur tenens, dicam in primis quare omit­
tenda duxerim verbe ,.tamquam de fide, vel tamquam
fidei contrarium " quae habentur pag. 13 lin. 22et 23
f ib. B,]. Et ratio est quia nec omnee veritates eodem
gradu fidem et mores attingunt, nec omnee emrw
pariter eodem gradu fidei et moribus opponuntur.
Hoc patet ex diversis damnatarum eiuaque contraria­
rum propositionum classibus. In hia porro si inter­
veniat summi pontificis iudicium, certum est liaaoe
propositiones vel doctrinas tales asse tenenda», quajja
vel proponuntur vel reiiciuntirr. Ut itaque in re tanti
momenti omnis dubii occasio et quaestionis praetextu»
> Bass uratio habita ass hit. sed sd Depstatioaeai de Ms
isiasi set.
* S. Lso M. Sans. Ut is asslvers. eme Mssspt. ad pretiftesta».
' ■
_
74

i in

A. 8B88IONB8 PUBLICAM KEeOOMttRBQATlon» GRK1RAL88

1178

omnino removeantur, praenotator verbe omittenda t iiidép—dnilias ot dependentiap, auctoritatis et fctbvidentur.
ieetioaua, magisterii infallibilitor docendi, et obliga­
Quae autem in eadem penedo addenda nxistimo ' tionis, humiliter discendi at credendi.
haaosunt: 1
* verba M boman aocleaiae et «rftttom omLinea autem 39 [ib. B M], ante verba ,.Romano
mtrnm, ut indicetur buiue privilegii finie, quo fit, pontifici" adieci boe aliud talo, quia revera ipae per­
ut haec praerogativa inhaereat petaonae Romani pon­ sonaliter solus est pastor universalis agnorum et
tificia ratione muneris, quo huic fini prospicere tene­ ovium, fidelium et episcoporum ; est personaliter solus
tur, et aio excluditur quaelibet ratio privatae eiusdem confirmator fratrum, apostolorum ; est personaliter
penonae. 2
. Verbum epeeMftter ut teetimonium pence eoius universalis ecclesiae doctor, et magister ab
*
fidelee a concilio reddatur de facto Chrieti a quo, antiquis diebus electus, ut per os eius audirent gentes
ut ait sanctus Leo
*
in illud Lucae XXII: Simon evangelium Dei et crederent *, et ideo patres concilii
Simon etc., specialia Petri cura aueoipitur, et pro fide oeoumenici VIII simpliciter organum Spiritus sancti
Petri proprie supplicatur. 3
* Verba at oramaria oos- papam appellarunt ’. Proinde oum omnes docibiles
riiteti ordstrie providentia, ut ab hao ofiétêntia Dei *, etiam nos, incipiendo ab eminehtiaeimorum
divina omnia removeatur idea extraordinarii inter­ sacri collegii cardinalium decarno ad'me usque om·
ventus divini aeu miraculi, cum, eo aaaistentia in­ v nium episcoporum minimum, vias veritatis et iustitrinseca ait ipsi constitutioni ecclesiae. Quae cum Sit tiae Domini ipae docet in eisque confirmat, dici non
aedificata supra petram Petrum, hic ex sui destina­ potest Romanum pontificem esse os eocleaiae quin hoc
tionis nempe fundamenti natura, debet eoae semper 1 Richerium sapiat. Non enim est minister eccldeiae
et continuo indeficiens. Hoc, ne aedificium umquam bed magister, vices gerens Christi lesu, cuius doc­
concutiatur, necessario requiritur ab eiusdem firmi­ trinam tradit, et cuius eet os, sicut universa ecclesia
tatis et stabilitatis lege, aeu a fide, io qua radicaliter docens cum capite unita. Eius siquidem est ce, cuius
consistit (quia rise fide impossibile est placere Deo) est corpus; corpus autem est Christi: ergo et os. Et
omnium visibilis ecclesiae partium coesionis ratio. Iti quqgiam os unum' est nempe summus pontifex, qui
partibus nutem fide huic aedificio adhaerentibus suae solus visibiliter, et intelligibili ac articulata voce agit
ooesionie vis, seu assensua ratio, ea eaae debet, ut
personam Chriati in regenda et docenda universali
quamcumque metaphysicam certitudinem superet. ecclesia, quia ipsi soli sunt participatione communia,
Cum enim Deo credi debeat, certitudo moralis in fidei quae Christo sunt potestate propria, ut loquitur sanc­
assensu absurda est. Atqui nullus Deo visibiliter tus leo, ideo infallibilitas est utia sicut docet schema
credit, seu aedificio eocleaiae cohaeret nisi per Petrum, nostrum, quod ut aliqua auctoritate confirmaretur,
' qui solus eet eiusdem visibile fundamentum. ' Ergo adiicienda proposui eiusdem sancti Ixionie verba
assistentia divina, qua solus Romanus pontifex reddi­ superius in adnotationibus recitata.
tur infallibilis, ut ei ex motive fidei credatur, ipsi ,
Ex quibus satis patet solum Romanum pontificem
ueoesaaria et propria est ex natura-loci, in quo in
eeee visibile' fundamentum, principium activum et
constitute ordine a Christo positus est, ac proinde causam formalem infallibilitatis ecclesiae, quae tota
ex lege ordinaria conservationis maximi, quod primo ^visibiliter tenetur a Petro, sicut hic tenetur a Christo.
in hoc ordine factum fuit, miraculi constitutionis ' Firmitas enim quae per Christum Petro tribuitur.
ecclesiae.
per Petrum in quo omnium fortitudo munitur, apo­
In linea autem 31 eadem pag. 13 -ib. B1SJ ad­ stolis confertur. Quoi! aperte tradit omnium sanc­
hibui verba: rive doctrina divinitue revelata definiatorum ecclesiae doctorum discipulus, doctor et ipse
tur et tradatur a solo Romano pontifice etc.. 1° ut
Angelicus his verbis4: ,,Ecclesia generalis non potwt
unius eiuedemque infallibilitatis duplex exercitionis errare, quia ille qui in omnibus exauditus est pro
seu manifestationis forma distinctius exprimeretur, sua reverentia, dicit Petro, super cuius confessione
ac proinde clarius etiam distinguerentur et quae Petro ecclesia fundata eet: Ego rogavi pro tr etc." Pro­
soli, et quae apostolis cum Petro, ut loquitur Augu­ fecto si fides ex auditu, auditus autem per verbum
stinus, vobis a reverendissimo episcopo Calvensi iam Christi ’, et verbum Chrieti per os solius Petri audienallatus, a Chrieto tributa fuerunt ; 2° quia hic agitur dum et credendum, necessario sequitur infallibili­
de infallibilitate activa, quae cum in actu practice tatem Romani pontificis fundamentum, principium,
definitionis et traditionis doctrinae divinitus revela­ causam esae infallibilitatis ecclesiae, quae una eademtae consistat,, hic actus in formula exprimendus etiam que eet ac illa. A solo enim Romano pontifice con­
videtur; 3° quia verbis doctrina divinitue revelata ciliares definitiones infallibilitatem obtinent, quia
tottfm continetur infallibilitatis obiectum directum,
ipse solus infallibilis, et reliqui iure docentes per
et ideo neoesee non est tempus ulterius terere in ipsum et cum ipeo.
peculiaribus, quae oriri poasunt hac super re quae­
• Ne timeamus itaque, venerabiles patres, verba
stionibus. Hae siquidem veluti in propria sede de- D tolui et pereonalit in Romano pontifice, quia n«finiendae erunt, cum actum fuerit de infallibilitate solitudinem nec divisionem important. Christus enim
ecclesiae, quae iam recepta est, et nunc statuere tan­ personaliter solus est fundamentum,et oaput, nihil­
tum sufficiat Romani pontificis infallibilitatem ad ominus nec divisus est, nec solitarius, sed, habet ecunum idemque obiectum eeee porrigere.
olesiam corpus suum mysticum. Ita pafia personaliter
Eadem linea et pagina mutavi verba „capite ec­ solus est doctor universali» ecclesiae, et tamen nec
clesiae" in haec alia: universalia eocletiae magietro et solitarius est nec divisus a disqipulis, quos suo magi­
confirmatore; 1° quia haec verba proprius respondent sterio docet. Ipse personaliter solus, est caput visi­
iis quae superius in schemate adhibentur, nempe bile ecclesiae, nec ideo est divisus a membris, quae
rupremi omnium ckrietianorum doctoru munere fun- regit, et quae sub suo regimine suos habent proprios
gens; atque ita semper conservatur eiusdem sententiae actus, qui quia cuiusque membri proprii, ideo non
substantia et forma; 2° ut pressius determinentur possunt esse iidem ipsi in· omnibus membris, sed ad
relationes, quae intersunt inter magistrum et di­
scipulos, inter confirmatorem et confirmatos, quae
4 Aot. XV, 7,
• Caa. II, act. IU.
certe aliae eeee non possunt, nisi relationes absolutae
• loca. VI, 46.
4 Ia 4 disc tt, q. 1, a. ·.
> Lee. «itat.
4 Rora. X, 17.

enodem liana diriguntur, «t ordinantor a capita, ejusmodi daerota sive indicia per ssipea irreformabilia
oui «ont unita membre, at a quo hum vitam «t a quovis ciiriatiano, ut primum « innotuprint, pteao
vigorem non «dum, verum etiam tunotioaea positiva fidai obsequio excipienda et tentada non emo, ana­
destinatione et institutione in corpore legitimae thema rit'1.
recipiunt Non ergo Christus, et eiua Vicarius a cor­
Canon II. „8i quis negaverit unam eamdemque
pore eocleeiae et a ecbola docibilium Dei divisi et eme vi pmtetontiae divinae infallibilitatem, sive doc­
■ eeparati sunt, sed'qui huic capiti et dootori non sub­ trina divinitus revelata definiatur, et tradatur a solo
eunt, hi miserrime separati, et divisi eunt a papa,
Romano pontifice tamquam universalis «etesiae magi­
et ideo a Christo, quia summus pontifex idem eet ac stro et confirmatore, sive ab universa ecclesia docente
Christus Issue in veritate, in iudicio, in justitia. Unde cum capite unita ; aut hanc Romani pontificis infalli. qui appellant a Romano pontifice, a Christo appellant. bilitatem. esse extendere ad unum -idemque integre
Repetam itaque, ne timeamus haec verba sofas et obiectum.infallibilitatia ecclesiae, anathema sit."
Haec est, venerabiles fratres, fides mea, et ratio
personolM, Chri^is enim non constituit ecclesiam,
impersonate·» et abstractam, uti vellent Christi et fidei meae, nam fides etiam suam habet ratiooasn
eocleeiae inimici, aed personalem concretam et subsi­ et logicam. Haec est fides dioecesis mihi concrbditae,
stentem in Romano pontifice, in quo solo eet viva, immo fides totius Sardiniae insulae. Cui certe fidei
activa, articulata infallibilitas. Quae non tantum est carissima mea patria debel, si Christiana religio ea
verus et proprius catholicae religionis divinitatis quo pro infinita Dei bonitate 'ab apostolis Patro et
character, quia Deus essentialiter verax et bonus nec B Paulo et lacobo praedicata fuit et a sancto Clemente
falli, nec fallere potest, verum etiam est sola formalis papa primo eius episcopo nutrite et roborata, ac a tot
ratio fidei, unitatis, ac communionis omnium mem­ tant isque martyribus proprio sanguine, qui eet Chri­
brorum ecclesiae cum capite papa, qui solus eet tessera stianorum semen, custodita, .propagata et purpurata,
viva veritatis et iustitiae, et in quo solo ecclesia con­
usque in hodiedum, nec erroribus deturpate, ner
stituitur personaliter loqueris vice et auctoritate schismatibus scissa, nec persecutionibus et vexationi­
Christi Issu. Hinc factum est, ut nulla umquam nova bus concussa unquam fuerit. Et haec erit fides, quae
definitio dogmatica--tradita fuerit tempore sedis pon­ nos et nostras dioeceses salvabit, reverendissimi
tificalis vacationis, val tempore schismatum; quia patres, a furore fluctuum, quos magna revera horum
hisce in casibus nullum est in ecclesia personaliter temporum incredulitatis et impietatis tempestas tanto
impetu ab imis excitavit'. Qui enim stat io navi Petri,
recognitum os Christi vivum et articulatum. Quod
si quae ten tata fuere, ea ab hoc Christi ore certo quae super hasce luteas aquas fertur in sublime, non
cognito Romano pontifice vel adprobata, vel reieeta demergetur, quia ille qui in omnibus exauditus eet
pro sua reverentia Petro dixit : Ego pro te rogavi
postea extiterunt, ut patet ex actis Martini V et
Eugenii IV circa Constantiensis et Basileensis con­
ut non deficiat fide» tua.
ciliorum decreta. Quae duo exempla sufficiunt etiam
Caeterum, reverendissimi venerabilis Deputatiout probetur Romanos pontifices charismate infalliniK patres, hasce meas observationes integre sapien­
bilitatis sibi personaliter proprio vera a falsis secre­ tiae vestrae examini ita committo, ut si non proba­
visse, cum utraque ab hisce conciliis decreta fuerint. C veritis ius vobis sit ad generalem concilii patrum
In ultima periodo, quam de novo schemati congregationem eas non deferendi ne tempus inuti­
liter teratur. In eis proponendis stimulo conscien­
aditciendam proposui, duo damnantur, ut patet, gra
*
santes erroree. Primus eorum qui dicunt non solum tiae meae satisfacere intendi : nunc vero,- hoc adim­
pleto officio alterum mihi restat, acceptandi nempe
Romanum pontificem, sed etiam universam ecclesiam
docentetq errare posse, ut de facto errasse obiecti quae a vobis certe meliora nobis provenient. (2 iulii
1870.)
limites excedendo. Huius erroris exemplum habemus,
circa doctrinam ab apoetolica sede et universo epi­
M. Marinetti ep. Porphyrienm» '.
^minan­
scopatu solemniter traditam de necessitate temporalis tissime princeps ac reverendissimi patres, ut doctrina
Romani pontificie dominii; ut clare videte eat in de Romani pontificis infallibilitate magis magiaque
notis 41, 42, 43 et 44 [t. LI, 608-12| primo sche­ comprobata existât, mihi videtur, in prima periodo
mati de ecclesia adiectis, ex quibus etiam satis apparet capitis quarti esse addenda post illa schematis
huius proscriptionis urgentia. Alter error est eorum,
..perpetuus eocleeiae usus commendat" haec alia
qui docent, requiri eocleeiae eopsensum saltem taci­ verba: nancti patre
*
docvcrnnt Revera horum, quos
tum, ut ordinationes Romani'pontificis valeant et
l)eue poeuit in ecclesia, ut ait Apostolus, paetore» et
obligent. Notus iam vobis est, sicut et nota ipsius doctor». .. donee occurramue omnee in unitatem
damnationis necessitas, ut quaestionibus omnibus fidei, minime videtur mentio praetermittenda. Quod
autem in suprema apoetoiicae iurtedictionia potentate.
finis tandem aliquando imponatur. De his itaque, ut
*
Romanue pontifex tamquam Petii principia
-lem promissae brevitati, verba ulterius non faciam. D quam
Venio ideo ad ultimam propositionem, qua vellem apoetolorum nuoceeeor in univeroam eccleaiam obtinet,
iit in schemate ultima etiam huius capitis periodus supremam quoque magisterii potcetatem comprehendi,
expungeretur. Ratio est ut huic etiam capiti canones
adiicisittur. Hoc enim postulant et hitius Vaticani
* Viadicl
*·
«ait *. Aafaetini qwoad doctriMa de iafaUiconcilii agendi ratio, «t rei gravitas in praesentiarum biliUte Bornai poatiici·, et propoait revtreadferime Depu­
adiunctis. et ipse fidelium sensus in doctrina tanti tation! pru roba· Idti taeadbtiuaem qaarti capitia. QaoModu
jd ribi ia Metem venerit, ipea fatetur ia epistola ad loeepbwn
momenti tantopere dolendum in modum exagitata. Peaaler ooedlii aeeretarie
*
«haa die 1 iiHI, bto verbis: .14Ip meis observationibus hac super re, quae typis edi­ oeat Mihi, paaceo esrelleatiMÎM doMiae, ad te Mittere ia
*
tae habentur in relativa synopsi num. 80 [t. LI, eluam votaai eabeaitteadaa Depetaüoaî de rebec Mai. la
ipeo
ege
de
additaeaeto e* leetiâoaio aaaetoram patram ap
*
1024 ο plures canones proposui, nunc vero duos tan­
poaaado initie capitis qssrti
mpmso Bornai poatiMs
tum, nempe
angisterio nagis nagiaq·
*
eoatraaado. Kt sam qtetaadasa
Canon I. „Si quis dixerit, Romanum pontificem vis·· ait, saaclan patres Aastetia». praesertim nbi «aetam
cum supremi omnium christianorum doctorie munere Cypriaasm Macto Stepbaao entreüeeatem excusât, fare.
*,
nihi is areate. resit aaaoti
fungens pro apostolioa sua aucto· itate definit, quid ab tbeeiK postitctae iaarraatia
patris Angtetial doetrisam bac de n eaa ie lues reposer,.
universa ecclesia in rebus fidei et morum tenendum Id qsod ego, ai tailor, obtiaai la boe bsinnsodi veto atsenvel rejiciendum sit, ullo modo errare posse; aut qso exarate.·
74’

Λ»1»

— ■- .»
*«-

.. d·»·· ir-~ ma !, »ieu iSj«I*i I.‘u1··· ■

■■ «isti»

f

·«-“«τ

ΜφΙ patrer docuerint, iue eata^aMMs.M^
'eam diia^rimim « aMiidwi
im quad mmotam Cyprianum aaa^to 8te
*
ihiq
fee·»··' ~ '
•t dMtia, m Cyprianum om contaminabant,
fo yt» contaminare peterent non amviëâTeod.
'axodsaverit, p
» Roareai. pontificis mtdlibilitali; ego^ qai Uo·^ minim·· mt> gius ortfuse et coiefioti traditores?..', Quare,voq' ergosoporasti·?
'
*
sehol^eeee glorior,Muwtipatr» W de )» doctrinam Itaque scopus Hipp^oetuis antiêrifis est ex ips· Cy­
priani auetoritate iefcB»> Donatistbe, qui qubtprne- .
' au in luce re^oMroooaabar’. >.
‘
*
icU oontaihinarentur, echiaipa
t
Kxocdimur,- statum, qoesetioù» _eapoaeedô ' ipai· textu, ne a m
sancti patris Augustini, verbis, quae prostent in libro
: nuUatenus vero exinde suprede «ateo Raptarem 7cap. U: ,,E&e ^PMrasit, inqjit, mhm doeeodi
in Romano pontifice Ube-£\
ooo^tempdre, at
*%»
•IHs'qui divans sectiabaat; duo *^c(are. Quin ii
sancti Stephani aententiam fff
. orant: emineotlseimaram eooleûaram Ropsanae eci- pateilft' tuptur, praesertim lib. V de Rqpf. cap. ia-ifi-'
_________
_________ r___
r, -^-Stephianus
r -______ _______
quisos? ..Consurtudo illa, quae opponebatur'Cypriano
lipst
et Carthagiuqnsis
episcopi
et Cy^riomus, ambo iri1 ubitate catholica constitfati, quorum ab eorum (àpoatolorum.) traditione ^xordium sumpStephanus baptismum Cbrisliln nuild iterandum asse sisàe>e^adends est,.ajout sunt mulla-quot universa

f

censebat, M hoc facientibus graviter sheoenaqbat: tenet ecclesiaj et ob boo·ab apostolis praecepta bend
Cyprianus iutem in hoeresi vel schismate baptisâtes, creduntur, quomqjmm scfcpta non reperiantUL·," 5
' tamquam iron babeolea baptismum Christi, baptisan- B
Eocur-i
"
'ii, Cyprianum
Stedos in ecclesia catholica existimbbot Multi cunuillo, phono obii
? Respondeo in prini»,
*
quidam eum isto etiam sentiebant, utrique eum eis ^tmnullo· olim rum Mimrio, ac nuper cum clarimiinh
in unitate eotisistenje·
**
Ergo prima fronte videtur Tissani huiusmodi inter saqftum Stephonum et aarpZ
Augustinus in ea fuieoe opinione, ut Romani ponti­ tum Cyprianum contectionem a Donatiatis confictam
ficis sententiae possit qui» contradicte abaque eo, - .putare: atque ad id suadendum" plura ex sancto
quoi ab unitate ecclesiae deficiat. Idipsum confirmat Augustiiio citare loca. luter caetera haec ad Vincen- .

I.

tium ipse scribit : „Quamvis non desint qui hoc Cy- ,
prianum prorsus non sensisse contendant, sed sub
eius nomine a praesumptoribus atque uieudUcibus
fuisse confictum."
, . _
Sed quamvis nos cum plerisque omnibus hanc
- etinAs reponere videtur. Neque difficultas diluitur controversiam uti genuinam recipiamus; ('arthaginensem antistitem in regqja veritatis w postea
reponendo, Stephani decretam ilon^ftiisae ex cathedra.
Ex cathedra quippemre «M decretum, quod · eummo- correxisse, Hipponensis episcopus non uti certum qui­
pontifice editur in eausà'fidai. ab omnibus observan­ dem, attamen uti verisimile admittit. Ne plura con­
dum sub" anathematis interminatione. Huiusmodi cocter, illud ex lib. 11 At Bapt cap. 4, proferam
„Quia profecto et uni verum dicenti e< demonstranti.
vero fuisse, quod tulit Stephani» in causa fidei,
qualis ea est de non baptizandi» ab haereticis valide C posset facillime consentire tam saliit» anima, tum
baptizatis, asserit Augustinus his verbis: „Cum ergo pacata: et fortasse-factum est, aed nescimus. Neque
Btephanus non solum non baptizaret haereticos, verum enim omnia, quae illo tempore inter episcopo» gesta
etiam hoc facientes, vel ut fieret decernentes ex­ sunt, memoriae litterisque mandari potuerunt, aut ' r
*
communicando
esse censeret... tamen (subdit sanc­ omnia quae mandata sunt novimus.'
Insupei>dato quoque, quod palinodiam min^pwitus doctor) cum eo Cyprianus in uriilatia pace per­
mansit." Ergo iuxta Augustinum potest Romano nerit t'arthaginensie antistes, eum maculam pur­
pontifie^ ex cathedra loquenti abeq|ie catholicae uni­ gasse, doctor eximius aitpluribus in locis, ita lib. I
tatis iartnra resisti.j
cap. 18: „Quod ergo ÿte^vir aanctua de baptismo aliter
Adde, quod Hipponensis episcopus ita lib. II dt sentiens quam ae res habebat, quae postea pertractata,
Baptimu cap. 4 professus fuerat: „N« noa ipsi tale et diligentissime consideratione firmata eat. in catho­
aliquid auderem.ua asserere, niai lyivtrsae eocleeiae lica unitate permansit, et caritatis ubertate compen­
oonoordissima auctoritate firmati : cui et ipoe (Cypria- ? satum est, et passionis falce puqgatuiu." Ergo Augu­
m») sine dubio cedelpt, si iam illo tempore quaestio­ stini» purgandum in Cypriano recognovit errorem .
nis huius veritos eliquata et, declarata per 'plenarium
in eo, quod'sancti Stephani sententiae obluctatus eit.
concilium solidaretur." Itaque nosudsi in unanimi Propterva eo^eo quod Cyprianum excusat, supremae
. consensu ecclesia· et in concilio supremum fidei ore
*
docendi auctoritati Romani pontificis egregie defert.
Sed quomodo dCfdrt (insistitur), si post JJtdphani/
cujum Augustinus agnoscere videtid-.

r

sanctus doctor in lib. V dr Rdptwmo' cap.«17. de
Cypriano dicens; „Quod liberum illi fuerit pro­
pugnare suam sententiam, antequam controversia ista
per plenarium concilium definita emet." Ergo irre­
fragabile oraculum non in papa, sed in concilio Augu-

Aat prima fronte, ut dixi, ita videtur; veram D deorbtum Augustinus asserit, liberam fuiswZNpna. primie
num
peopugnare suam sententiam, antequam contro­
gea ita re Ineliu· inspecta. ......
Et in
animadra. tendum, quienam fuerit sancti doctoris scopus in ei- versia per plenarium concilium definita enet? Re­
tatürtde Baptismo libris. ■ Illum autem ipse patefecit spondeo, quia, .ut patet M ipse pontificii decreb
ita exordieos: „In hoc opere adiuvunte Doiqino sus­ forma: Nihil teaovetar mees quod traditum est, age­
cepimus non solum ea refellere quae do hac re nobis batur de consuetudine ecclesiae a maioribus tradite:
„oonsudtudinia robora (sunt Augustini verba lib. II
Donatistae obieotare consuerunt, sed etiam de bea­
tissimi martyris Cypriani... quae Dominus donaverit de Bqpt. cap. 9) tenebatur orbis terrarum, et haec
qui·
*
dicere : ut intelligent omnes qui non studio partium •ole opponebatur inducere vohmtibna novitptem,
*
’ Iuxta quae
caecati iudioant, non solum ·°
* »on odiuvari auctori­ * non poterant apprthandere veritatem."·
tate Cypriani, sed per ipsam mgpime subvorti.'
*
Id nedum aanctua doctor ait de consuetudine discep­
autem evincebat Augustinus ex quo Cyprianus, liret
tatum fuisse, verum et solam consuetudinem Cypriano
ia consuetudine rebaptirendi inhaereei et «hiemate fujese a Btepbano obiectam; ideoque illum obstitisse,
boptuatoe dissentiret a Stephaao, tamen eam eo in quia in Africa invqgta fuit consuetudo contraria ; quaeunitatis pace permansit, (ateoa quoque, non baptiiatoe nam autem essrt censenda universalia ecclesiae con­
gratiam consequi propter mafiotem soeiessoe. Vide suetudo, nandum innotuerat, donec fuerit per plena­
Augustinum lib. Π de Rapt. cap. 14» Vere itaque rium concilium declarata. Hinc loco mox citatosubdit

*

«

''

z

seoleaiaa, quaatiostaa multi· dmcussM anm
specta veriuteTplsnario àmcâio oonfiresat

t gM)···"|ΜΜΜ·ϋ
qumn ia diseipulgs babust," 8i

Proptare» ipse dixit, Hbsrom fuires Cypriaao
cmmmt Rocmawb
tfftjjnwiin οΐττίίϋwin ιαρτ
·*
pugnare suam asntsntiaid, antequam controversia wta wtet propter prieMtem/iatn amnio eccWM ·**
P
4pgativa ei tamquam dapiti convenit Si *
igo «adama
per plenaripm concilium esset, definita.
«si iqfallib&s, talia W <}uoqaa e>
Exinde quoque colligitur, 8tephani discretum vers in fide at
na pontifex. ’
*
non fuisse ex cathedra, vd aaltem uti ex cathedra - Augustino
latum fuis·» a Cyprianojkusque oolHfcu inteUg-tumHiac factum ^Ét, ut tneologi Augtistipbnses, «anati
Qdamvis esiim HtephaiioZptime perspecta fusrit quài- patria Augustini doctriaaMr sectante»,. pro Romani
«tionis iudtua\de
moi/rebaptiMndis
*
^
*
haeretici
quae pontificia' infallibilitate iugitsrsteterint. Neoaeteaa»
in se est' prOTectq dogmatica ; ac propterea ia ooatra- memorem, Augustine» Triumphus academia
*
(Pannentiehte··anathemd quoque fuerit minitati», tamen sieusis.doctor, non obstant
*
Gèrsonis çontrarja aueab eo vibrando abstinuit, animadvqptens, qiiod ab ^toritate,' asesrere,/uti^animadveitil qupqùe - 4}ivu»
illis uti diaipliiiari» res habdietur, interpellate quoque Dionysio Alexandrins
**
ob id, quod illi, inter
J»

Alphoosus de'Ligorio, non 'dubitavit in-libro de ,
potsstide.retdMMe haeresim eese, CMquid de fide papae '

dogma et consuetudinem discrevimenti Hitw sola decernenti^ non adhaerere. 'Clarimmus autem Berti,
consuetudo,-ut Inquiebat. Augustinus, qpponabatumA quem auctorem prô textu in theologicis disciplinis pa·-'
inducere volentibus novitatem, quia per id sperobat\B sim'bchola Àiÿuetiniang secuta est et sequitur, hane

summus pontifex etts’ revocare ad veritatem, quam
tune nqn poterant apprehendqre. Ita, inquit sanctu·
doctor hb.Vl de Bapt. cap. 1, ista quaestio contra
veterem consuetudinem disputationibus salva chari5
tale atque unitau altercantibus discutibbhtur. P'
ïvhxqua in re, nempe it\ re consuetudinis subdit

lib- XVII cap.5 adveratqi lanssniaao» vindicat. theaim: «ludiviimi Romani pontificia de factis dogma­
tici» eat omnino infallibile
Libro insuper XXXI
cap. 33 defenditur ab eo haec num. 8 propositio. ,,Ex ,
qito beatissimus: Cj^irianus decreto aancti Htepbani
obluctatu» ait, nequit ipde labefactari Romanorum
pontificum inrebu» fidei vel morum iudicium'irre-

Augustinus «nec nos ipsi ecquid tale auderemus »»re, nisi iiuiveraaa ecclesiae concordieimA auctori­ formsbile." Ibique omnia, quae celeberrimi» auctor
tate firmati", quud si in huiusmodi, in quibo
*
oppo­ Dejearionw decteOttonis GaUicanae congerit contra
nitur tantum consuetudo, ipea plenaria concilia saepe pontificiam inerrantiae praerogativam argumenta.
priora a posterioribus emendari asserit «anctu» doctor - invicte solvit sancti patris Augustini potissimum .
lib. II de βηρί. cap. 3, cheque eo quod per id conciliari testimoniis a as allati», agregieque discussi». '.
deroget inerrantia»; neque pontificiae infaliibilitati
Itaque eximius eocMsiae doctor sanctu» pater
in dogmatici» decreti» derogare censendus est
Augustinus, et cum eo eius «remitanus ordo ac schola
Augustinqs ob. id, quod excusaverit Cyprianum ee una ftecum suffragatur Romani pontificie infalliopponentem Stephanb- in quaestione consuetudinis, et l^itati, etiam atque etiam profitendo: «In verbis,
in re, quae ab eo et collegi» sui» disciplinari», non apostolivae «edis tam antiqua et fundata, certa et clara
C est catholica fides, ut nefas sit de illa dubitare chri- '
dogmatii-a putabatur.
·
Audigmus nunc Augustinum, ubi de dogmaticis stian·."
Romani pontifient decreti» loquitur, in epist, 190,
Cum igitur sanctu» paler Augustinus ac caateri
alia» 137 ait ,,ln verbi» apoetolieae «edis tam anti­ ecclesiae doctor»· faveant apertissime Romani pon­
tificis ex cathedra loquentia inerrantia», videtur ad
qua et fundata, certa et clara e^t catholica fides, ui
nefas ait do illa dubitare chriitiano." Ne autem inter ipsam magis magisque comprobandam huiuanWi ad­
sedem
«edentem, vel inter, pontificum seriem, et ditamentum initio capitia quarti constitutioni» dog­
maticae de ecclesia Christi «In suprema ste." esae
pontificem pro tempore fiat a Gallicanis distinctio:
apponendum supremam rpexpte magieterii potaetede»
«Numerate (addit in psalmo contra parta» Donati)
vO ab ipsa Petri sede sacerdote», et in illo ordine comprehendi, haec nancta neden mtptr lemit, pepatrum quis cui successit, videte. Ipea (nempe Ro­ petwu rcakniae wnu comprobat. nancti putre» de- .
manus pontifex pro tempore existent) eet petra quam ruerunt, ipaa oecumenica concilia tradiderunt.
Haee'omnia. cminentiyiime princeps ac reveren­
non vincunt superbae inferorum portae." Sed clarius
quoque- Romani pontificis proclamat infallibilitatem dissimi patres, humillime sublicio sapientiMiino
in lib. II rogfre dngs epitlolat Pelagii cap. 3 in­ vestro iudicio.
37. A,nonpmu». ■ - Eminentissime pater
.
*
in for­
quietis: ..Per papae rescriptum causa Pelagianprum
finita eet : totoque orbe poet eius damnationem dam­ mula, qua definitur infallibilita» Romani pontificis,
nat i sunt : ac litteris Innoceutii tota de hac re dubi­ post, vocem «doctrinam" prorsus addendum : namque
tat io sublata eet." En iuxta Augustinum causa Pela- D omnibun fide divina erodendam proponit.
38 Dechatnpt bep. Mechlinieneie. — Nous som­
- gianorum non^ob concilia, quae de ea habita sunt,
sed per popae rescriptam finita esi.. Ergo iuxta ipsum mes venus, mgr. Stein· 8. J. et moi, pour conjurer
papa, quatenus talia, eat per se in deuretis dogmatici» V. E. de vouloir tien ne pas renoncer s la parole,
infallibilis. Hinc addidit toioqwe orbe poet eiut dam· et proposer la formule suivante, non en sou nom,
Mliovo^amuH «ust, ntinpe ante papae damnatio­ mais au nom de ptueieure pint du concile qui ont re­
'
nem orbis in cauaa Pelagians suspensu» haerebat ; ao noncé à la, parole.
adeo ut Pelagftte in Hieroeolymitano congressu et in
«Romanum pontificem quando «r ootAqhe lo-

«ynodo Dioepolitana indicatus fuerit ab haeresi im- - quitur, id eat, quando'ex plena sua docendi potestate
munia Ergo independetiter a consensu episcoporum supremi omnium Christianorum pastori» et doctoris
seu ecclesiae Augustinus 'tribuit Romano pontifici munere fungens ^definit quid in rebus fidei et morum
irrofrBgalqJem auctoritatem, ita ut per eius littera» ab univena ecclesia tamquam do fide tenendum, eel
«eu decreta tota in religioni» causis dubitatio aufe­ tamquam fidei contrarium reiiriendum «it, vi aaeiratur.
stentiae divinae ipsi in beato Petro promissae, errare
His adde quae habet sanctus doctor tract. 30 M non posse. Non ideo tamen intendimus Romani pon/ommem: «Petrus quando accepit clavea, ecclesiam
' amendati» *d saiMatisemass praeaMe· Depstatioaie *»
.«anctam significavit... cuius (addit eoorr ia

*

1

im
~ ‘ ^«Ph Ri

a^rt-uJ^bte

'?

*

■ , •

*tkKMM fk Αφ^φγμβμι ' Kmmnhmi ' pwMtifii
dun ex MdwB jdnitvdHwi
deotariuMf dtl
et aaeribaa ab universa «ocHdJUMidm iudirio.ta
dafimt, huiuamodi iudicia, sicut pftora, «t amo irroformabilia ama,' et ab omnibua ohrietifidafibus «a car-.
ritudiae tenenda qùa teneri debeat domata msmOÜ|
generatio."
.
te
MÎSüwtyiMÎ ·
* Eminentimima priacepa ·, eo-

ito

*
t/»

«uh,-'qtettari|M
Asadm riwate dMta .M
***
4!
*
«M
oomAw dfobnr tteqneod ^oasufontofieem aril·^
«rii; vi anrirtasrtiA.diriM^tpai gna jbm^afo pmrtdiamo, otMro
*teaai
poeae, cum * utaua «onadiio toferttf*n>o et tqpoirew adiutorium eooJmiae.univemhe

*e *’*

eunt vel tamquam haeretica raucienda, artat
*
pomo-,

doctOne munere fungitur, et pro auctorifote suaepy,

Λ ipeum

•

j

circa caetera quae fidetÿ aut mores spectant Malice definit quid, ia robus fidei et morum, ab uniea non pollen infallibilitate, qua geodqf ecclesia vena eceltoia tamquam Me fide tenendum, vel tam(qup Christus vsxiesiam suam ornatam eme voluiQ; I quam fidei contrarium reiiciendum eit; et eiuemodi
decreta «re iudicia, per M> irreformabilia, a quovis
anathema eitl
tr .
*
'
Hi» aut exquisitioribus verbis redigi poteet hic christinno, ut primum ei ihnotüerint, pleno fidei ob­
canon, m* etiam reiici, dummodo eqwneotiae vestrae sequio suscipienda et tenenda eme.
tamquam grati et obeequentisaimi animi pignue re­
8i quis autem huic nostrae definitioni contra­
manent.
dicere (quod Deu
*
avertat) praesumpserit, sciat m a
B·. Dupmdotip ep. Aurdianeasw.
- Mon·
veritate fidei catholicae et ab unitate eceleeite de­
seigneuÿ, le porteur de ma’lettre me dit que voue fecisse. .
■
b.
roules bien me demander un second exemplaire de
Ca^nt de supremo Romanorttn pontificum mamm deux amendements. J’ai l’honneur de voua les
adresser.
otsterio eeyadiim ifelcbiorem Cano Brilormiuum -.
Veuille» agréer la nouvelle expression de mm bien mnedictam XIV *, (Tregorium XVf \
Priusquam Christus proficisceretur ex hoc mundo
respectueux et dévouée hommages.
Auriea-vous, la grande bonté de me donner les ad Patrent, collecti» undecim apostolis revocavit in

cahiers contenant Ira amendements sur le prooetafln,
le 1 ··. le 2 * et Iç 3 · chapitres, que mon sheen ce du
concile m'a empêché de recevoir.
fc.

Cfput de eupremo Romani poidifieù magielerio
ad tintai BtUatum d eancti Antouim ortAiepicoops Florentia», euiw doctrinam «toa secus ec saurii*
Mem magno m pretso bahnenmt marioqne leudihn
*!celebrort mumsm pontifical. ,
In euprema autem apcetolica potestate, quam Ro­
*
man
pontifox, tamquam Petri principis apcetoloruqn successor et Christi vicarite, in univmeam «rolesiam obtinet, supremum quoquh oomprebeodi sacri

magisterii ins et officium, hate sancta sodas semper
tenuit, perpetuus ecclesiae usus oqmprobat, ipeaqoe
ronciliÿ oeoumenico tradiderunt.
\

.

memoriam sibi datam omnem potestatem in caelo et
in tpna, iumitque ipsos ..docere omnes gentee et<baptisare, docesgee eoo servare omnia quaecumque' man*
/
demet illis” : folieci^’ et^m solemnem promissionem,/
? 'se cum illis, milgistrie et doctoribus universi genere.
* humani futurum ,,omnibus diebus usque ad oonsunrv
mationem saeculi”. Qua nixus pollicitatione. Apo­
stolus appellavit ecclesiam columnam et firmamen
(um veritatis
Ut autem inter caelestis regni principes, doctor»,
et iudices, ordo certus unitasque servari posset, singularia Petro spopondit Christus privilegia, quae ipsi,
post resurrectionem, etiam reapse contulit, tamquam
principi collegii apostolici et ecclesiae capiti et inter­
preti.
Si enim ipeo, lapio angularis et petro, aedificavit
ecclesiam super fimdamentmn «poetolonon et prophe­
tarum, ille idem dixit Simodf Bsrjouae : Tu rt Pe

Ille eet enim, quem tota vmamada antiquitas
»ummu laudibus exornavit, ut patrem patrum, dectn» et imper hanc petram aedificabo ervteeiam meam
torem jkxiorm, crthodonae et imaaniatM fides rt petons, inferi mm praevMmnt adventu eam.
cofomnam et ecclesiae aatboMom fimdamsatum, -su­ Similiter, ·> universi» dixit : Qvaectfm9"e'alligaveritis
premum pastorem qui crée patri vicem peritCMfti, sn terri» eruat ligata et m radie etc. -, Petro reorsitu er
netd cadert epütoope ^scem
aportaformti sub t prius pollicitus srt ctoess regni cadorum, ut quod
Orirto, rt vicem CMRi «ob Patn; .pRrittea Mu eumgue Rgavorit tapir ttrram di Hgahun d ia cari»»,
mdis «utirtitem, sn qmi beatae Prtna adhuc' risit at d qaod&qnqtte seteeril auper terram eit colatum et
sn «oriis. Et domum, si Spiritus aanetus posui/ ep»
op|Mi
trinae oomMere fontem mrftas anAigit, «is quo rivuli «copo» regerv eooiésiam Dsi; ut singuli suum pascant
JWvteMlt tBMMFMMl l*^ÎMNNI8 ÎlfF^eRtà
*
'gregem, et uaiverei «um Petro totam eoelmiam i»
Umie oum Florentiao oonoilio profitemur : pon- solidum, un» Petro, poet triaam amoris significatiotifioem Roamnam, vanam Christi viaerimn, totiu·φΜ MoloHÎM CNfrat-M <MttBÎlOMI ohfiftiBBef·· JMfcMÎR
i ffci g, AxMftafe
W dOOlONn eSWrter·; ft
M| Wn^NI PftfO pfftNMMÜ»
• 09 Mh ΚΜφΜι MK VX.
• Re Bemma imMie Bb. IV, mp. T et siesta «gistoia
regendi te gubernandi univetmlem «dtaiam a Do­
mino ooetro Issu Christo plenam pofootatam tiuditam at (tamta Vltt spei Bsmr UagMtam lotoses). ΗΜ.
esagr. to otoBBa M H, mg.. M. '
À
ease
< huMri «nota rtomemmm De mteatata m
Hine, sacro approbante concilio, detorno rt tam- • Bb. I sap Xlffl, aun. S rt B.
i ΦΑμΑιΆΑΙβ
ffit -(b4A> BfHiei·»
wAmbi
Al IffjrilM1* fMtf if 4ΜΜβΜβμ^ tit
i
fMtMvttarifiMB fKMiUWf
Ab ' ΦΜ0β
Netam.
resta, «toro .terete'pteeiuB « iiiuiiiftiuto, am. V, sma »
f . · '.Rdrt^ii tofo a» «mW sMmterpm «e « MB Mb
rtaaq^aa^mVitaB.

·'

• Z, ’ -

queste caqpn, ni fallor, theaiogôHm JfoMriaw aea- (meo: tatape agttiiio et testimonio[«»«: «mseseul
formis, pluribus difficultatibus,obviem iret; idabque. teriseiarum, eivè: socieeige mifowaefc^^ea· cuius
illum eapieqtMrimo vostro indico submittpro audpe: οοοοομμμ [ul. οοοομμ] et; traditicoeab^postoli»
■■
,,8i qui» dixerit, Romanum pontifimm, quando, ^poospta pendet, [ol. pendent' Wproeoipue -regula ’’fol.,
ax cathedra Joquta, définit ea quae de fide tonanda _ detÜRioum] fidei, supresm/omniutiK rhrietianorum

*<,
■

1

»

«

'T

i, %'

' rt

> «L -Η,

. i*·

«aribMMfe:
V.: ·

*

tantiaiMidivina oodanaaoeoatitutto mntari-’noa par·
, ait, torn oonoilto Hanmttoo iterum dpttotorea ; ,aané- t·» apoatolioam aadam et· Roaaapum poatifioton to
rtnivarram orbam tonare primatum, et ipaum Romenuta pontificem «neatmomm «eto baeti fitri principi·

apostolorum, et varum Curiati vinarium, tottagque
eotdaatoa capu^'aTür^uum ehrtattaamrum patrem te
doctors·· exitope, «t ipai/in.beato-Fatpo, paaoandi,
regendi^ ao-gubernandi.vnivuraahm eodiaMor s Dot·
. adno itqatro Igau Chripto plenam pdtoatatom traditam
«BBe.quamad^iodumietiamafto.geetia oecuiMnicorani
conciliorum et in sterisoanpnibua continatur
*

aiae iliapataaa adtattetoet ttettomafo utaatM^mhaMd
indicto «m «imita· auWâ naaattop ·} ttaaar- 7
φΜΝΗ ite,
takifâieBk 00
*
w·
tinaantar, errorearê «idata dootrioM opposite· pari - '
aolamnitato ptoeeritaukL - .
CMŒOei·' fife fMÎB.
4Βμ>Μ|ΜΝΙ

«oetoMenmt iaattaaemo, pmte
..
*

«piet/«eu efficio

. frtîf^ mm ta toe-. ·.

ftegite M^ritei#

trina cbriatiaM, gUM /idim et morea domptoctitir,

Sieuti autem universa ooohnto firmitatem mam, «t Λ aodaaie tagmaénto eéaiodtor \ ant OWN 00M"
in preadtounda et definienda veto fide, habet a promis- B nauaa ^poaitom a devitumitotipoi0Khie preeaereotaa,

Monibue divinis, ita etiam, cupi bantu· Patrua eiuaqne. lentMtieM «upremaa
*.
«t deftatowmtfari da Mqrticv
auooeasores, - qui^ut caput a corpore at ^tmdatnan- baarmibui
.
tum ab aedificio, numquam ut «parati ab ecclesia ex- - daatitai ",
•t ιηφηΝ
*
ΓΑγμΑ' '
cogitari debent, - omnium Christianorum doctori· . grer ili torerem tutors qneet ; «tofAemx «at.
et eocleaiae interpretis fungente· munatu, fratre· in
*1. Bnaoord ep. CaMtontwtoe. — Veniae io·
doctrine divin· confirmant,.aolemni doereto, in rebus quendi do capite IV tcbetnatia ito primatu Romani
dogmaticu^M moralibus, vera dinernunt · fplaia, pontifie» libantor renuntio, nimiam propter, deiatixuper novas apt « antiquo renovata· haereres iudi­ gatidnem revsrandisaimonim patrum et meam; aad
cium ferutorenptetuum, quod in oaelia return habea­ aaquaôtom humillima propono amendattouem :
tur, atquripaa conciliorum, acta approbant out res­
_£otmn omnino grèetemMgte atgni Λ tnfoto
cindunt, hoo donum lion ab ipsorum pariti· aut MMtot\ RoMtaatpapfiftcw, 1’ quia doctrina, aiouti
diligentia provenit, sed a Christi assistentia. Neoaa- exponitdr in achamnia, nac aat firma M probata, nae
•anam hanc tamen diligentiam, quam ipsa oeoumo- probari^pMtet sivs Soripcuru ancre, sirs traditione;
nica concilia omittere non poaaunt, «t Romani quoque 2· quia diaoutaio do hacce doctrina permulta iam mato'
pontifices praestare tenentur: in hoo enim idem .eat procreavit in eccleaia Christi. et solutio qualiacumqoe
et pontificem et conciliorum offieium', neque enim ait, to pnwaenti tetepore schismata, odia «it pectarChristus ita ecclesiae doctors· assistit, ot eoe ab ope­
rando c« inquirendo eximat, cum ipsius «auctantia C procreabit,
SS. (Jtolbert «p. Vqptaeeaata. ■— Hie amaJito''
uon sit revelatio neque inspiratio. Ideaque summis
*
pontificibus nefas eeset tentera Deum1; «ed contra, omnino ot veniae loquendi pariter renuntio pcojgar
/ 5-T
cum definitiones de fide pendeant praecipue ei apo- eaedem rationes.
stolica traditione ot ecclesiarum consensione ·, utram­
. ' ··. AwoagHMM. - - Declaramus autem quod eaHh
que ipsorum est et inquirere et fideliter exprimere. /et semper consensus eoeteetoa aut praecedet «att AMta ·
Illud autem testatur historia fieri, adiuvante Spiritu, comitabitur aut subsequatur decreta fidat Reaaatosancto, sive consultis pastoribus et dootoribus, sive .pontificis, cum eocleeia a petra supra quate a Ohria^o : ■
convocatis etiam, «i.iu rebus gravioribus opus fuerit, ( fundata eat numquam reparari queat ; nec fieri poaatt
conciliis oecumenicis, aut interrogati· sparsis per uni- quod Petrw per o· successorum aliena àb üa, quae to
magisterio eccl«iae universali cqntinentur, credenda
vursum orbem episcopisJ.
Neque vero caeleste hoc privilegium pertonate proponat.
eet, aut absolutum, sed primatui eodesiastioo ad*4., AaongaMS. - Formula infallibilitatia pon­
liaejene. nec ab ooclesia separatum. oertisque' con­ tificiae desumpta ex sancto Alphonse de Liguori.
ditionibus obuoxium ‘. Neque ad omnia gesta et dicte
Sanctus Alphonsus in Ttao/. aaor. lib. 1 trate. 3
Ronuuioruin pontificum extenditur, cum ipeimet se . da legibus, diaaart. da infallibilitate papa·, baeo
„Oum papa loquitur tamquam doctor uni­
aut decessores su« in ecclesiastic» regimine aliquando babae
(isocaeee confessi sint^; se ut doctors· privato·, ut
versalia, definiena ex cathedra, nempe ex potaatata
episcopos Romanos, »el patriarchas Occidenti·, errare 1 suprema, tradita Patro, dtoendi accleaiam ; tunc dtoipoese scripserint, atque ipsorum', aliorumque testi­
monio constet em ad singula fidelium at spiacoporum
OhrisMaam Lap·· ritowa taspatea piam eaadiasta aalteli at
interrogata,'quaestiones non semper qnssi dogmata AdtoaateMMaü asldsad steieltari aanaamaM, aat radiivM
fidei definire vsUe’, sed saepenumero secundum
vigentes auo aavo opiniouss reapondatq
.
*
*
Miwli
imi
* SliMClpIftB MMU *
M
4l lAltl· Mpf
■·

1 Grsgsrtas XVI
• BMhrata·· de Issa (Mt
• Ums *tM.« ataxtaa ta apte.·! Ossssat,VUL

» Qram·
*··

xvi

j

• PaatoaHi Π «a tavsatitarisi Batotoaas VI ta lato, ad

Μ^ΜΜΜΙ *****
^
0
φ
*

• VldtoM emat earn·. bataaaa, qam Mia totam attat
• Biegartaa XVL

T ”
*

* Oaagaataa XVI ; Bsbwsfaaa te Bam. paat. À. IV, eag.V;
BaaadtataaXTV tecaaaataattanaaktft.1, «pda, aampath
icfirt Mtoaa V ta alttoe «aadtoris, pra ' laamtoatliai a
WdiKjreataMIsm ioHata· psattdto tataBMe earn, et baa
aaaa datos,aad«MU ri^sadiM peateMatam VJeseaamsata
•t daetebep priiatam, ad psepaeraa altaamm. aantHMlaa

aastia· Charigata·; Ctonmt XIV ta aptauta U «aad. XsaaH
de sayarsetoM astetatia Iase; Hte VII te rapts»tau VsatsHavisasL
• laasssattai m, Baaatastaa XIV. Ongsates XVL
’ GmgetosXVL
• *CtfftotÎKM IikpM tt tiMteta 4l kpàVÎMM
i·
a AltosMoa Uguias ta pratot. ad tbeal awata·; baaam' » X narnaa ·< Gragarta» XVL Xtoato jtteio asapaaaai,
to· IO te teeaataU Chataotol W tedhwtta Vldtadas sastae *aa papa paapsait mrntehau.

******9

1

m
-

.· *
11M

Ύ .!

t ''Vi..

' *

A. «MUOnB PCTUOAXlt

.

*

*'

1ÎM

·»
Wf

< ■

-Γ-Γ­

di» omnino infaUiHMi ·«·».“.■
Inautando verbi» sancti, «io Maiuagi pomnt ior■ luula: .JHino, sacro approbante οοηοϊβοζ dotemus «t
fidei dogma esse ttalaramuq, Romanam poatifioem.
. ' cum loquitur ?tanMpmm doctor univereMis, defiAians.
ea cathedra, oetnpe ex potestate supretna, tredifa
.Petro, docendi eocleeiam, in rebus fidei et’poruta
decernendi·, vi amipteotiae SfiirituJ aehoti, «eae

QO«

ΐίΪΜ
*
·Μ

MItttiM· ttheMtjl OMftÎM OCNtfitS

poterant Qmb ^ayriàfa propono, sent ilia-verbe

adiuidrio toti·» MggMsHI ftetisw. Kst» vt videtis,
formula sancti Abtonini paalulapszimmutate et ut
mihi ‘videtur magi» praecisa. CSare imprimis
, distinguit inter utrutnqus oesum infallibilitatis. omnino infallibilem."
Posterior formulae
noetrae pare: conriho ei «aÿùi. Haee formula omnibus placare poteat, utpote a
__
viro non solum doctissimo sed etiam seaotissimo torto totia» mopssterii tanin»», comprehendit ordinadictata 0 longa diftertatione deoioqatrata, atque a rica 'casus\ nam ordinario modo, sicut historia docet

pluribus episcopis expretae qi^mite in postulato pro at egemplutp sanctissimi dqmini noetri Pii IX, dogdefinitione infallibilitatis pohtjficiae.
mata non declarantur nisi praecedente seu oonoomi35. -D'Avàmo ep. r'alvetu^t^— „Romo^um pon- ' tante episcoporum consensu. Prior auteS formulae
.tificem cuni ex cathedra loquitur id est oum supremi nostrae par» traditione eccleiiattwa innixu». m
omnium Christianorum pastori», et doctoris munere comprehendit casu», in, quibu». praesertim urgente
fungens doctrinam de fide vel moribus ab univerm B necessitate, et quia do proposita quaestione traditio
«cleaia tenendam definit, per aasistentiam divinam eoeleÛMÜca ÎMp/jfcMtat.Mu
~
in priorum conciliorum
ipsi in boato Petro •promittam' ea infallibilitate decretu «eu in claris «anctorum patrum effati», pon­
*
et consultatione reliqui
pollere, qusi divinus Redemptor ecclesiam suam in tifex mMttuue a. requisition
magistAif supersedere congruum putat.
definienda doctrina ile fide vel moribus instructam
Sed uemo dicat, eiusmodi formulam non hic
eSse voluit: ideoque huiusmodi Rbmani pontificis
inferendam e*se, eed iri antecedentibus, quasi in pnt
definitiones esse ex seee irreformabiles."
.
*
3
Héfele ep ' Rnttenburgenei» - Plane accu­ dromo quodam seu iu subsequent! aliqua declaratjine
rate de solo capite IV verba faciam. In primatu summi pontificis, rin\ulque sensum alio quodam modo
summi pontificis supremam quoque magisterii pote­ exprimendum esse.1 non in forma coftdïhortû, ut
statem contineri, nemo negat, et absque omni haesi­ dicunt Sed quaesô, ri bene velitis inepnere, in hac.
tatione subscribo, tribus illis formulis, quae in ipaa ultima paragrapho de qunZitotiÔ» definitionis
capite IV schematis nostri laudantur et ibi tribus con­
infallibilis agitur,, de qualifatibv
*
divo, non con­
ciliis oecumenicis, Constantinopolitano IV, Lug­ ditionibus, et etnuuerant ur quinque qualitate·
dunensi II et Florentino tribuuntur. Quod noti omni
Ie quod pontifex supremi doctori» munere fungatur.
iure id factum fuerit, iam ab eminentissimo cardinali 2° quod pro apostolica »ua auctoritate definiat.
Rattacher monitum est.
3° quod in rebus fidei et tnonuà definitionem det ;
4° quod universae ecclesiae aliquid pntfwTibat. et
Hisce autem formulis assent iens, consequentiae,
quae inde deducitur, aissentiri non possum ; nam ex Ο 5· quod id tamquam de fide tenendum sit. .
i omnibus, quae in formulis illis afferuntur, ea infalliHisce quinque qualitatibus sexta a me prqporita
bilitas summi pontificis, quae.in schemate adstruitur, coniungatur, quaeso,-nempe ut seu traditione ecclesia­
plane non consequitur. Ideoque ultimam para· stica seu consilio et adiutorio totius magistem innixus
graphum, quae pag. 13 [7 A ; verbo „Hinc" incipit, definiat.
s
immutandam esse censeo. In eamdem sententiam in­
Logicae et theologicae causae postulant, ul
durui. si in prooemio schematis lego, doctrinam de cunctae hae qualitates coniunctim enumerentur, non
primatu secundum nntiquam atque constantem uni­ alia hic alia\illic ; logicae et theologicae causae id
versalis ecclesiae fidem proponendam esse. W revera postulant» aliae antea causae in re tam grau non
faciendum erat : in iis autem quae in ultima pararespiciendae sunt.
irrapho capitis IV dooesi^r, antiquam et constantem
Haec autem quae jtroposui, sufficient a ' ad aucto­
! universali., ecclesiae fidem non invenio. Ignoscite, si ritatem summi pontificis stabiliendam, b, ad errores
ingenue profiteor, antiqua documenta ecclesiasticae omnes profligandos, c) ad unitatem ecclesiae firman­
historiae et doctrinae, scripta patrum et acta con­ dam, d ad cunctas lite» dirimenda». r> ad pacem
ciliorum mihi bene cognita esse, ut eum Horatio ■ tenendam, et, f' sd civitatem Ilei in Imi» exdicam diurna nocturnaque versata manu, sed illa doc-. truendam.
trina, a reverendissimo domino episcopo Moguntino
Dénique formula Homivdae-Hadriana in nlieuiate
Citratheoria nuncupata, mihi ibi non obviam p. 11 et 12 ;6Ι),, non accurate profertur; pro ..et a
venit.
D constitutis jiatrum" ponendum est: deinde u enn
Ideoque et ut impleatur promissum in prooemib •tilutw Dei et pairwn
factum, et ut simul consequentia concordet cum prae­
Seciftida p»n formulae, incipiens a verbo ,,qiituiT
ultimo verbo pitginaell ‘ib.l),I' ita rcM-ribenda
missis, sequentia propono:
„Hinc sacro approbante ooncilio «foremus et tam­ est. Qtuntiant. eictd praediximt», eeefnente» in wnm
quam dogma fidei declaramus, in primatu Romani Inu epoeMicam eedeen et obeervantee eiu» omsui eon
pontificis etiam supremam et plenam magisterii pote­ •lîIfttfjÇipermnut, ut in una communione, quam eedee
statem contineri, ideoque illa eius dsoreta in rebus apoetolica praedicat, ,ee»e mereontur, in qua e»l in
fidei et morum in quibus supremi omnium Christia­ tegra ete. .
norum doctoris munere fungens, seu traditione ec17. Ricciardi aep. RbegidHui». - Infraacriptu»
clesiastica seu consido et adiutorio totius magisterii proponit atque humillime subiicit sapientissime
innixus, pro apoetolica sua auctoritate definit, quid
iudicio reverendissimae Deputation» de fide »qnen­
ab universa ecclesia tamquam de fide credendum vel tem emendationem pro capite IV.
tamquam fidei contrarium reiiciendum sit, vi assi­
„Hinc sacro approbmite concilio docemus, et
stentiae divinae, ecclesiae et ipsi promissae, ab dogma fidei esse declaramus: Romanum pontificem,
orrore imiritinie, infallibilia et irreformabilia a quovis cui in persona beati Petri praeter alia s Christo
vlutolMU.0, ul primum ei innotuerint, plent» fidei
Domino nostro diotum est: £90 pro te rogavi ul

f

·

·

. d

'

üaa,

T
( . NM aisffoW

fideiwa,

te

eoMNvwt te·
*
A>

, \ firm·fralnt tMt, qusndd ia rebus -fidei «t morum '
’ definiendi· aat iferredii, universe· ecclesiae capitis,
ijo supremi omnium ohfisjianorum doctor» munere
fungitur, per Spiritus sancti essistentiam ab errore
immunqpi ssrvariteot hae eius deftuitionee sive-decreta, per es irreformabilia, a quovis christiano ut..
ρπώώη
obee■ ‘ - ei. innotueaint, plsmo menti· asesnsu
quio excipienda et tenenda eeee, Quoniam veTO

H
*

îm»

·
*
&

tetvtete · teMteMBMw te
*

dubitari poetet, «i.ia ea MhitMMv mu deetaratMae
dici deberet rsweta infallibilia, eum «hi non datent
.universam ecedssiam, eed ragtaun wd provjnciam.
Quare meo indicio, elariui ac «ecurius diceretur;
cwa «Hietes, quae weëwemn apertat «vteriam.
docet liti dKeai rayon Pef provineipe tantum declara
tioBeus tranemilM
tNBumttW;; vel alio
aiio pseRori
pwKôn "modo,
tiotteas
modo.
Pareat mihi dominatio
1 .tuL ai* auup eum vwhjp'

infallibilitas une esdemqœ eet sive «pectetur in , facere de hoc: bonitastua me coegit. Saeres manne
deosculor· (30 iunii 1870.)
·■
*
"'.
Romano pontifice, tamquam capite eockaiae, «iVe in
« Serra «p. DatdienmL· f Cum: absens affhac
universa ecclesia durante, cum
*
capite unita: insuper
definimus hanc . infallibilitetem ad ullum ideanqq· alma urbe aliquantisper fuiteem, meum nwi potui
quam maximuta desiderium ^ponere,- ' priusquam
objection «eae extendere."
\
emendationes Aper caput quartum Constitutionis dog­
,-Canon. ,,8i quis dixerit/ Romanum pontificem
maticae primae de ecclesia Christi a nonnullis pistri-in rebus , fidei «t. .morum supremo, magisterio pro
. auctoritate fungentem errare posée; aut iudicia eius ~ Vis propositae typi· mandarentur, omniumque con«
in rebus, iisdem, non esse ex m irreformabilia-, 'aut -cilii patrem ipnSiderbtiom et iudicio submitterentur.
eadem non eSsd pleno mentis emensu et obsequio ex- B-Verum enimvero ne in re .(anti çribmenti animi mei *
cipiehda et tenenda; aut obiectum infallibilitati» sensus Occulti permaneant; lideat mihi tandean, di- /
quafido precibus omnibus orare atque obtestari.ut
t Romani pontifie» non^ eeee unum idemque
■ sequens ve) àlius Similis canon capiti adSatur qUarto,
obiectum infallibilitatis ecclesiae. anathema sit."
qnoq^quidem unice concilii Vaticani prupriurh dici
3H.. Pedicini aep. Barenei».
Sequentem definitionis formularii *
"ίΓ eanonem propono pro potest.
·
·
4 i '
Canon IV. t.Si qui» dixerit, Romanum pontificem
capite IV :
*
doctorid munere
..Hinc sacro approbante concilio docemus ac de­ cum supremi omnium Christianorum
finimus, Romanum pontificem, beati. Petri apostolo­
fungens, pro apostolica sua auctoritate defpitt, quid
rum principia succeeaoremVCbristi in terris vicarium, z in rebus fidei et morum ab Universa ecclesia tamac verbi Ilei tum scripti, tum traditi fidelem cueto-“ ,quam de fide tenendum, vel tamquam fidei centra­
lem et vindicem, cui soli in ρβφοηα Petri dictum
rium reiioendûm, errare pomq; anathema sit" di. Franchi aep. Theeealonicenti». — ,,Dominus
<wt. Tu e* Petra» et taper hanc petram dedifioabo
• ccleriam, et : Ego rogavi pro te ut non deficiat fide» enim lesus Çhristus, qui in‘caelum ascensu rus dilectae
tua. et : Paece agno», paece ove» mea», .ex peculiari
suae sponsae ecclesiae.omnibus diebus se adfuturum,
Spiritus sancti assistentia numquam ipsi defutura.
promisit usque ad consummationem saeculi, Petro
tum in' fidei morumque doctrina universae eoclbsiae' antea dixerat : Ego rogavi pro te nt non deficiat
tradenda, eitjue ut omnes adhaereant apostolica sua fidet tua, et tu dligoando oonvertut confirfta fratre»
auctoritate imperantem, tum in controversiis fidei et C tuos.
morum supremo suo iudicio definiendis errare non
aHinc, sacro approbante concilio, definimus Romamuii pontificem non solum quando una cum epi-1
posse, atque huiuamodi decreta, seu iudicia eeee per
se irreformabilia, et a quovis christiano stat i m ac ei scopis a concilio vel extra docet ea quae adi fidem ot
innotuerint pleno mentis assensu excipienda atque mores pertinent, sed etiam quando supremi pastoris
tenenda Quia vero sicut unum est totius ecclesiae
ac doetorie munere fungens scripturis st traditioni
innixus ipee eadem finaliter determinat, par promin­
caput, a Christo Domino constitutum, itp os «t unum,
per quod elegit Deus ab antiquis diebus audire gentes
eam Spiritus sancti usistentiagi infallibilem ««M,.
verbum evangelii et credere, declaramus unam esae
ipsiusqua iudicia esae proinde Irreformabilia.
docentis ecclesiae infallibilitatem sive spectetur in
42. Mermillod ep. Hebronemi».
Magieterinm
Romano pontifice tamquam, in capite cum episcopis pontificale. Cum eccleeia sio. adunata iugiter per­
inseparabiliter coniuncto minime tamen ab ipsis de­
manere non possit, cumque interdum occurrat error
pendente, sive in episcopis com capite unitis atque vehementer ingruens et periculum fiat in mora; neoq··
ipsi subordinatis, ac proinde untun idemque esse unius sarium fuit, ut praeter illud concilii plenarii iolenie
ciuademqite infallibilitatis obiectum."
magisterium, aliud habeatur ordinarium magieternrm,
Canon. ,,Si quis dixerit, Romanum pontificem
quod valeat certo pariter supematuralem ministrare
-upremi doetorie, ac iudicia id rqbus fidei et inorum
veritatem. Istud. autem magisterium ordinarium
munere fungentem errare posse, aut ipsius decreta datum est apostolorum principi, qui «st petra seu
ac iudicia pro universa eccleeia prolata posse refor- irfundamen tum ecclesiae, et cum a fundamento penmari donec accedat episcoporum consensus, aut non- deal totius aedificii firmitas, specialiter pro Petro
nisi obsequioso silentio, non vero interiori mentis
rogavit Christus, ut non deficeret fides eius, immo
assensu excipienda «ese; anathema sit."
ut et oonfirmaret fratres suos. Ideo veneranda totius
ep. .Xucerinu». - Reverendiaiimb eoclesiM catholicae traditio scrupee tenuit teoetque
fidem· «uooessorum Petri non e··· errori obnoxiam,
domine1 in formula, quam hoc mane proposuit domi­
natio tus reverendissima, habentur, si bene intellexi, et ad eam proinde omnem necessario convenire
haec verba: Cum Romanu» pontifex umveraam docet ecclesiam.
eocleeiam.,
Duplieii magiilerii relatio. Duplex igitur in ec­
Haec verba, ni fallor, possent praebere looum1 clesia credimus «aes magisterium infallibile, «eu per
aequivocationi, vel cavillationi. Fieri enim potest, ut ■ancti Spiritus ■ sssistantiam expers errons: unum
Romanus pontifex aliquid definiat ad convellendos soieoMe, videlicet omnium episcoporum simul cum
errores contra fidem in aliquo regno vel provincia
Romano pontifice doosntium; aliud ordinarium,
exortos; hanoque declarationem, seu definitionem ad
ipsius nempe pontifiais, loquentis nemine totius ooillud tantum regnum vel provinciam transmittat.
clesise et vice Christi. Porro duplex illud magisterium
invicem unitur; quoniam si corpus ecclesiae docsntis
■ Bplst. s4 eptseope· PadwhsHMMai ista Os »0 IsaU 1870. ex episcopis et pontifice tamquam ex membris et
Conclu, annan, tomus LB.
'
»

l. q.iiijii iiim.iiiiiiinjs.iii i>w

J18T

1»φ·
. 't ■

gure. Msnrbra siquidem ahsqiA capita, MeaptR tin· ' totius tebis, qMtaw· àaisaraapa ueoteaiÿe tagptia
taambrte» paritor mqrtua.ouan *
4 «P“°9P‘
* ’ gaeeraiia d» edmmuhi oeasilio at' eoos^aa securius < \
P"
Λ tifn
*
nbo sent booleeiaa oorpaa infailihüiter’dooees, attueri··'frètàri yalaaph ' .
*.
<4
Cdfd- HorttiCum iuxta Apotialitntmi- '
thuriiu mystibo «etesiae cqgpoi
'multa'
*
sint mambia,
*
qui
npn;etadem actum hàbedtj hinc hoc. mihi .
ÿragpaèram ut quotum fh^oopcilio Vaticani'de rebus
fidei ae de dogmaticis agtaetua-aliis harum rerum
Et si membre capite reguntur, ,papq|,> membris porta- tfactattoonm retloquerern, ac tilic tantum qpphdb ad
*
tor. bpisçopi doivent, pontifie^praèekiaSe,·pontifex disciplinari
*
tractatio daftectaret, aliquid tagferre
i docet, ex fide omnium eocltaiarum ; et in aitreqM '? IkApt mihi.vqui fees uninu^Ax omnibus iuAbncilio
·· 'parte, doctrina profertur nqmif^Chriati, qui dixit '-sedeutibua_ et\iuâicantiÿna, praecipue in partem'

-

*

• ‘s 'atfpontifex absque episcopis poneet vcaput eooianita

'·. ioquenji. Non potmï^dtm· oedhu/diot^ ftamei:
.
'opera hq nonmdigio; aeditentm adpai pedÿafS
r nonali» mihintemnerii; tad Multo mapfe «mm «Usa- ‘
htr^ membra corpofù-infir^niprô eee^, Meetaorta Mtet- .

ι __

‘ ■'· apostolis: Docete omnei'gerite»; qdi et,dixit Petro: , vqcatus ium opitidatiooiaet dispensationis.
'
. _
■ , Confirma .fratre» hin.· Inaupir unum jmagieteriupi
Non 'itaque aliquid "dicam quoad iArinseca in '
·
•
alio non redditur’superflpum : quid-ooncuia JierPnon ’ themate hoc, de quo tanta est disquisitio, eed-.unapi '
poesul^ iugiter ; et aliundp pontifex iton semper soluk "et aiteram^obseryatioiiem exhibebo circa formam exv -.
1

'loqui-debet.' Hqmines quidem
*
sotent joqui'eedeodo, trinseoam ac circa modùm concipiendi constitutionem.
toto borpore; in pace compotito; tamen interdum, ad B Idque mihi indulgeirdqm eeee videbatur non tam ex

. '
v*4-—

rhaiojwn sermoriis efficaciam, caput loquendo tneui- profanis historiis' exemplô sumpto ab Apelle eUsutorg.
4f ■_
'bris Omnfbus'indiget^iuvari, ut éoràm gestü et motu qUhru cum cogitari possit apostolum. Paulum in sceno·.
loquela'fiat vividior.
factorise artificio aliquid detu|piae 'monitis Aquilae
. v
Obedientia fidei. Itaque commendamus magiste- et Priscillas, t
rium'ecclesiasticum tmntotius.Oorporis, tuuyconiancti
. Inhaerens theologorum placitis pro'infallibilitate
capitis: quorum iurai etai. vaderent utrinque perfects Romani pontificis sentientibus, ex tot libellis, utar
tantum illo rui titulus: Elucübratio de doymotuih '
distingui, numquam certe poterunt separari. Corporis
ergq sic&t et capitia auctoritati infallibili omnes 'et ■Romani pontificie infaUibilitale per rererendimimam
<rrhiepi»capiim Edouenum typi» Civilitati» oatboliaie.
singuli fidelee obedientiam fidei praestare tenentur.
l*er hanc obedientiam ex fonte auctoritatis hauritur ■1870; qui libellus turn'ex aliis circumstantiis, tum'
aqua saliens id vitam aeternam, hoc eat doctrina ohe-· quod ei adhaeserint numero .undecim ex consultqnbus
Icetis ad veram ducens »anctitatem. Quemadmodum commissionis dogmaticae; exhac specifica adhaesione
in divinis, Pater, fons potestatis supremus, est prin,- haberi potest uti votum eiusdem commissionis.
Oratorio modo haec non tractabo, neque utar
, , cipium a quo Verbum sapientiae generetur, et ex utro­
methodo demonstrationis, sed stricte et summalim
que procedit Spiritus sanctitaqle; sic in humana
societate quae facta est ad imayinem et timilitudinem t animadversiones- indigitabo potius quant exponam
.ignetueimae Trinitati»,-anctoritai est principium quo
Ago' eu un cum 'sapientibus, qui sunt simul pluribus
proponitur doctrina veritatis, 'ut deinceps, ex obe- C occupati.
dijBitia et lumine coniunctts'jil-ocedatc'vera nanctiia»
In Elucubratione reverendissimi Edesseni quam
et salus animae. Quem gratiae-supernatural!
*
ordinem
citavi vPMet seqqj referuntilr conditiones quae
sentiunt illi, quos traxit Pater. Plure
*
autem, erroris
requiruntur ut pontifex ex .cathedra loqui, et ideo
spiritu seducti, seducunt alios, illis inspirando rebel­ 'infallibilis dicatur. Quhe requisita, seu conditiones
lionem et diffidentiam erga pontificis et ectdemae sunt tum ex parte obiecti, tum ex parte actus. InmuMteriuni. Quapropter, ut talium audacia retun- ■ quireudum est igitur num hae in ru congrua et suffi­
dM·· et ut fideles in fidi confirmentur, sancta cientia sint verba quibus utitur schema constitutionis
fÿiMus hos qui sequuntur, calones statuit.
(pag. 13 lin. 17 ad 25
qujfe verba sunt:
Canon I. ..Si quis dixerit ecclesiam non accepisse ,,Romanum pontificem... errare non posse, cum
cum assistente veritatis spiritu donum 'infallibili­ supremi omnium Christianorum docturis munere funtatis, vel istud donum in ea non amplius vigere; . gens pro apoetolica sua auctoritate definit etc."
Hanc theologicam ^nunciationem non abcuso. Sed
anathema sit. "
*
tessera sit ut icignumi
Canon U. ,,8i quis dixerit concilium universale peto quaenam certitudini
possit pontificem definiisse ea, quae supra describitur,
posse errare iri iis quae circa res sacras, fidem et
mores credenda fidelibus imponit; anathema sit."
qualitate at auctoritate? Cum enüh papa loquatur
Canon III. „Si quis dixerit Romanum ponti­ ■ non solum uti doctor privatus, sed etiam uti papa,
ficem quando tamquam universalis pastor, de fide quin definitio sit infallibilis et irreformabilis, externa
servanda vel de errore sub haeresis poena reiicieodo p quaedam ac certa tposera seu delineatio actus est ueceepublice docet ecclesiam, errare posse; anathema sit.“
—-·“ quae
*
'"·■
» ,u„,„«.i^i
saria,
expritfikt *■ac
demonstret, quaenam „0
sit
Hia autem canonibus sancta synodus nullatenus volitio seu determinatio papae ut uno potius quam
intendit episcopos a pontifioe, vel' pontificem ab ec­
alio modo et effectu' actum emittat.
clesia separare: cum oaput et membro Dominus ipee,
Diversum vel dubium etee potest iudicium seu
collegium apostqlicum instituendo, coniunxerit inse­
intellectus hominum de vi verborum et de intentione
parabiliter. Immo sancta synodus damnat haereticam proferentis. Hinc recte maiores nostri in civilibus
pravitatem, qua fingeretur vel concilium universale Mgibus iuridioos effectus oriri tantum voluerunt vel
Romano pontifici contrarium, vel pontifex ab epi­ ex certis determinatisque verborum formulis aut ex
materiali facto quo -volautas loquentia et agentis
scoporum corpore separatus. T^hdem declarat se in
praedictis canonibus nihil intendisse, quo negaretur
manifestaretur, uti confractio stipulae in stipula­
sive conciliorum oecumenicorum utilitas, sive pontitione, digitorum crepitus in aditionft haereditgt is,
"■ ficiorum decretorum opportunitas; eed praecipit ut
iniectua lapilli in nunciatione novi operis. Atque ipsa
• cuncti fideles credendo suscipiant definitiones summi theologica schola utens verbis definitioni» er cathedra
pontificis. ex cathedra loquentia; tamen aliunde per per medium q^ieae materialis facti exprimebat.
,
modum legis statuit quod, visitationibus particufari- designabat voluntatem et determinationem pontificis
bus aid apostolorum limina sublatis, de decennio in supremum et infallibile iudicium proferendi, ^ed ne

*5

.

V

-v

■

.Λ

«MBKDATÎOMW m CJdTOY ΓΤ HUVÀtlM HJUBT^T

ua

v vagari vigear in his ; in Mcrameotn nbyaa hgie ivi- i Secundo, pontiiex AW»
* uirus institutis, yonne caelestis gratia et spirituali·

sacramenti efferius, vUib<|i, materiali œrtôque signo
dedignatur?

·

*

K

Iam'vero proposita verba achemMiirwtitudinetn
hanc non praesentant. Etenim awnp4r dubitari poteat

""T

Im* Hl in eap. Ill

dt tpotdH ;

vfÜÀdi^atam, secundi jmÎli··
daoruifc matrimonii pri
edicit,
,,qy^qivu< ^Iter a
‘talem
‘
- ■ expreaee agdena

quibusdam, pnràtaeasoribirç nostri» «it aliquando indi·, v
pàtuxn. · Er£o eMr i> ht^e^asibus, ageretu^ de sub-. ■

>

sianlia saçrapioati aé de regula morum, tamen ^>ra· ·

an ad dogmaticae definitionis qualitatem èbhetituen-, w«devytee definitione·» pontificum ex hoc papite tantum
danfneràMprio requiratμτ ut pontifex exprimat verba

*
dogmaticae
nou eunf habitae red ooconomioae etjdi·-

YMnAalsVML
”
.*
illa ,.se, procedere ad definitionem uti supreçium *} pensativee.
omnium Christianorum ductorem'etc. et quae Aefinit *’
-Quin etiam^oportet ut temera haec.andigitet num

■

etc? tamquam de fid? tenendum erne vel etc?" geu

in eodem airtu omnia Uuuqiiam. fidei dogma propo-

potiw an ex argumentis, indicii» et conjecturis id

nanttir. 'Rem declaro unico exemplo sumpta ex Rônl- ·

dajuvi etiam poeeit..

·/

’

*

· . \

‘

1

De-grax iwsiwa r^T agitur,. scilicet, quoad fidele·'
tyngnlos ni sub spirituâh mortis poena pleno fidei

ceptatiiHM» uiotae hacyle bulla

obsequii? haec decreta sint tenende ; qtlhad eeclerianfr.

sint propositae scufius. neque-sn his immorandum

uL decreta

ponenit.

v 'a

facit VU1 bu!la% quae
*
invtprt, L'aum
him,‘quam
loties ex hoc loco memoriam audivimus. Qi^e dn-

hape. nullo uiuqutfin tempore reformari
iure meritoque postulatur ut in sche-

*
Him

une fuennl, quaeque

censeo.
\
*
V
’
*
Cuin» ibrtac, determinatae, et ouinibu» *perspicua»^

.

ή Serrae actus uifallibditatis yi et auctoritate praediti
m&ta rft
*
clarius exprimatftr.
'
Neque quis dicat sAi» esse posse media iHa.mterquinta' sit necessitas, discussio nuper inchoata dr^a- ,

piWatiomS, quibus hucusque i^bolae usât
*
sunt. Primo
'

*
pik
qilarto mI^uih^im demonstrat.

enim nego paritatem? inter tempus antecedens huic

Quot qpiiif et lobi invicem pugnantes opinion
·
**

dogmaticae definitioni et tviripus subeeqpens, saltem

hac yn re sunt prolatae ab oratoribus. qui omiiA m- *

quoad fideles, uti quisque liene parcipit. Secundo cum

fall ibi litat i in genere favebant ■

centiw atque centies nostris guAbHT
*
insonuerint de­

vinam hanc qualitatem dant a^tui/etsi directus iil

'

Sunt enim <wi di­

clamationes de veritate nuda exprimenda, de dubita-

non fidelibus uqiversie sive ecelreiar, sed uni alterive,

tKimbus tollendis, de cavillationibus praevidendis.'
uçecio cur nam haec sequenda forontAn definitionis

{^unimodo reBcripqprit vel locutus sil 'pontifex uti su­

substantia, despicienda vero in definitionis forma
,
Ntxpie etiam audiendi fortuit ^1|ήηι qui oppo
*
lieront èemper debitam ease obedientiain papa
*'
defini­
tionibus. Quod quidem 'dum concedo; tamen
*
eum

diversi sint effectua qiro natura diversa
**

jussionis,

respondero his liceret .verbis sancti concilii Hierosoly­

I wwm eet enim Spiritui nancto etx

mitani primi:

premus in ecvleaia magister.

Sunt qui eadem nota

decorant verba vel actus quando universali ecclesiae

directi sunt, quamvis proprie dv rebus fidei et rnopim
non agant, sed- rt
*

{ùfei et moribus affines seu con­

nexas quomodtsumque explanent. Sunt alii, qui alias
varuusque opiniones hac in

it

prolplernnt. Mam vero

fieri potest ut iuxta horum opinion
,
***

irreformabilia

ab ipso pontifice atque ab ipsius suvceesoribii
**

halan­

tur. quae pajia profert m alloquendo quodam coetu
nobix nihil ultra imponere rohix oneri
*
qUam haec
ueeetooria. ('aveant'profecto ii ne in incerto natura C fidelium, qui eum uti papam- veneraturi venerant:
multi usurparo uti pro

ut tal^a habeantur verba omnia quae sunt in quibua-

norma credendi censeant illud·: ..in dubiis quod mini­

cumque encydicis. allocutionibus alnsqtie huiusmodi

mum •'st sequimur ‘

ad universos episcopos et fideles directis, etsi proprie

definitionis

**
papa

relicta,

('aveant profecto ii ne in eodema

induerit quasi ile pnuxepto ea qua
**

ecderiarque donnam

consilii sunt,

sibi effingant ad imdar con-

gragbtmtiis sixielatisve

regularium,

('aveant

ii ne

neotheiicarum scholem<n exaggerationes de/fidei obeAientia sequantur, quas quo post ea reciderint vidimus
et lugemus.’ t

Caeteruui

,

haec ecelroiam ipsam potius tangunt
Interest enim ecclesiae quam

abhinc

saeculu

vel

nominat i m

in

aliquos

regre

. Mipremosque domyiaioroe latae, vel condemnatione·

generali modo in eoe pmnunciatae. quatenus a fide
catholice, etsi ad templis, deficerent; quae acta, repro­

bando sane ronsilio, aliqui e pulvere educta in lucem

maxime ut in propatulo sit quidnam ad thesaurum

nunc iterum protulerunt.
'
Cavandum est igitur nc s^ges controversiarum

fidei |iertineat, quexiquerit irreformabile ; quid ad di·-

pbsterum crescat et augeatur. Prospiciendum est nunc

ciplmam, quid ad dispensationem, quid ad ordinanum

solqiu iia quae metuenda sunt ab inimicis; verum

directionem, quae iuxta temporum

etiam consulendum est ue it. qui indiscreto zelo labo­

quam

ipsos

fideles.

magisterium et

f

·

neque de fide neque de moribus agant. ut irreforunu>ÿes sint sententiae quaedam pontificum al^quikm

< irvuuu»tantiarumque conditiones possunt immutari.
Neque certa haec teseera pro agnoaeenda natura

hi

rant, vel exceesivis opinionibus indulgent, plue ne­

gotii faciant, quam qui contra eunt.

Non permitten-

pontificiae dispositionis poni posset in obieCto defini- D dum est ut omnia pontificum dicta et acta tamquam
tionts,

cum plurimae ex hibusmodi dispositionibus

etsi ad fidem et inores pertineant, tamen pro dog­
matici» non habeantur. Et ne nimius sim, exemplum

dogma habeantur.

Relatio de obnmationibue, quae *chemati

ad­

junct# ret, pag. 31 et 39 . 22 A; 26 D \ aliqua Je hit

aed.

quasi perfunctorie,

neque

jiet am ab epistolis Honorii de quibus tanta hic dicta

habet ;

sunt, quasque multi uti non dogmaticas habuerunt,

difficultatibus occurrens, sed

m

disputationes theologorum.

Caeterum authrntiritae

etsi

thetna esset

articulus doctrinae.

Addam duo

exempla deducta ex iuro canonico: ac primo quidem,

ut videtur,

remitterie ad futurae

actus, de qua ibi agitur, confundi non poteat cum

Romana ecclesia ob impotentiam unius ex coniugis * forma illum concipiendi.
Itaque recto quando adhuc reli­

Hanc primam itaque animadversionem concludens

gioni» srdor talis erat, ut viri eas qitas uxores habere

propono, ut schemati pag. 13 li». 24 /7BiOi nempe

non possent, haberent ut sororre.

eos non separabat.

At refrigescente

fiost verbum rriioeadam «t, addantur aeu inserantur

fidei flamina, aegre quidem de impotentia molestas

haec vel aequiv alentia verba: aoçwe mtnure et auc­

inquirit ione
*
«vclesia eri aggressa, eaque probata,
coniiigibus ad alias nuptias largita ret facultatem *.

toritate xt
*

1 <’*p. H. 4, β; 4e /rif. et

tnalef.

tunc uti' expreto
*

declarante etc. Quae

ptoporitio additionis communia est aliis formulis
oretenu» ab aliquibus oratoribus *n
proporitifr?
aliqua

ex illis magis srudeat

Deputation!.

7δ·

*

*

/V. MMIOTOB PUBUCAB KT4X)MGRMATXOKte GW0ULBB

H9l
‘
A

• £d aeounddm animadvamoœoi üaoNo.^Uvar^n- a> datasquidam custos, ut TuUiariUa iUe ouata·!,«tt»
ditajmua Edreeeuoa cui, utaupradixi, ttndsnin/thao- hic vet'ovina palla, vdl fegumoBto alio ae obvolvat!
*2°^ ^haùltores adhaeserunt,, oonditipM. propEmit es
) Dixerunt aliqtfi Oratbroe ex hoc loco, revolutionem
ptorte actus, scilicet libertatem pontificia ab othni vi, K et incredulitatem adversari declarationiRoppaticqp de
coactione et motu; quod ipsa concinne et nervose·
*
ex- infallibilitate Roman^pohtif icis : quibus égo non conponit et confirmat (pag. 149).
- . ~
trqdieam. Gaudet .enim atque impie exaltat incredu- Cuius rei nec Vola neo vestigium est iq achenjate? ’ litas et revolutio de discrepantia opinionum^hac de
quod notandum cepseo, -taon Asccusanduin. Sed
*
quod. re exorta, atque sibi falao blanditur evanuime corieordiaur, fidmque unitatem quam catholicae ecclreiae
s gravius «st, Vfcpe in punctÿ ambigua, incerta, et forte
invidebant.
,
. diveraae'opihioiii favens videri potest relatio <tai qbAt cavendum’est ne poet definitione,m de mfalli'

eorvatienibus, * Consulenda pag. Ί in pr. et pag./12

->

v

I post med t ISB ft. 2^Τ\ 1
-

"■

Quod si /orte factum eet, quia opinio consul-

^orurrr theologorum, alitui non placuit, dotao pluris
’

lltt,

habitam fuisse Mfdbutiaiu illam quaq^ aliquis ad nos
transfretJwee putant super aurum purissimum (sci­

illa bestia laetitia imph» affinal m.

bilitate. mala

quasi ipea tunc habeat illud, quod scelestissimo con­
silia exoptabat imperator^Caligula, aciliret unam’.
'tarttum re
*

populo Romano oervicem. ut, 'uno taiùum

securis ictu, un i versus poseet occidi.

licet super bonam intentionem), quam aestimatam

Prospiciendum eet igitur, ne «i lX»us ad tempu»

fuisse doctrinam, quae Romae probata et tradita erat.
Hinr hac de re agebti liveat mihi exordiri a verbis

eccleaiam suam affligi permittat, qui contra eam sunt,

Gregorii papae X iit generali concilio Lugc^unansi :

B neque in sua feritate, neque iq ena calliditate coufidere poaaint.
Ad cuius propositionis confirmationem ex pluri

..Vbi periculum maius intenditur, ibi procul dubio

bus exemplis unum tantum indigitabo,

tat plenius consulendum."

Ntarrant bio-

Ad periculum demonstrandum ex historicis^prae- >graphi siinctav memoriae Pu VII. ipsum in Gallium
leriturum temporum facta non recolam.

commemorabo.

tantqm

Hix· unum

anno 1S04 proficiscentem, timuisse ne vndvntfa ali-

fere qmnia facta historica,

qlia ea in regione pateretur, ideoque renuntiat loftn
*

quae * adducta sunt ab iis qui infallibilitatem op­
pugnant, ortum habuisse aut a materiali violentia

scilicet penre cardinalem

actum loeir tutu depotuiiiw
*.

anhiepiscopum Panormitanum.

aut n-^torali pressione, qua pontifices fuerunt im­

Cum vero tot numen» prelatae. *int

formulae dv

petiti. Qui pro infallibilitate pugnant, haec facta ab

finitionis dogmaticae, nrevio^an per insertionem ver

^errore dogmatico purgare laborant; Verum haec facta

busculi apte perfici valeat quod supra notavi. Saltrin

tollenda

ambiguitas et, ut minus dicnm.

ostendunt quam sit prospiciendum ne violentia cuius­

vero

libet generis in pontificem nefàrio lOimilio directa,

dubitatio ex supVa citatis animadversionibus exorta.

aliquem

sortiatur

effectum.

ret

Ctraqiig \ero animadversio neque -diivcte nique

Quae {Paschali II ex­

torta fuit charta conventionis, concessionis etsi in­

indirecte aliquid detrahit

signibus lins tupc haerreiin sapere visa ait, hueretiea

*
pin

quidem non fuit. Sed nisi provido consilio, diviuaque

disciplina canonist muni de quibus dm>bu> abbin. sm-

pont ifiriae

pot retat i . uti

ae patet : tum etiam qimi desumptae sunt

*\scribelMit
opi’, illico concessio m»u eonventio reesissa reprobata- < cUu

clarissimus cardinali
*

De'potest«ite piqut
*·

hum ne
*

e\

*ta
Bapii

esse i.whiteni opi­

que fuisjiet. quis non videt quo eeeleeiæ constitutio

de Luca

recidisset! Quaenam immutatio in iuribus primatus

nionum inter theologo
*

Romani pontificia ac Jn ipsa constitutione eecleeiiie

restringunt. posterioiw magis ampliant '|M»ntificmm

si stetissent

pacta convepta. seu

potius extorta a

Neque quis obilciat haec quae propono bivv Uati

formulay dogmaticae oftueixi^ atque diffe udalibu-

Etsi nunc Deus tranquilla teiupura dedisset, ta­
men huic rei consulendum foret, <um in canonibua

mentis oculis usque ad finem aaeciilorum

*ondendis,
<

sit intuendum.

quorum primi

pohvdatem" i Retat. Roman. <’ψ. diw . 2 u. .2·’»

Pio VII anno 1812, ac nisi qa, invocato Paschalis II
exemplo, abrogata fuissent !

et canon ista
*,

aliquibus rediuiionetn implicare. a< tdeo nmi ton
venire concinnae methodurqua alia dogmaiu m > onciliis conunnata fuerunt.-

Huiv enim ' reponerem, differentiam esse hihm-

Verum infandum non renovabo do­

lorem de praeeent iurn rerum statu kxpieus, aut proxi­

inani

mas praeteritas vùmmotionee narratione complectens.

omnea praevtxienteti dogmatum definitione
*.

Non ego |jic feralia quaedam acta, ac instrumente

enim sanctissimae religimii
*
dogmata iminem
*»

mentis vestrae oculis exponam, eum vobis omnibus

bileeque effectu
*
proferentia ad lioiniu.im fele itatom

in

hunc

locum

venientibus, occurrant .miserandae

definitionem qmie

inter

aeternauique

proponitur

fere

a<

<taetri·;»
mini

osaequendrtin. . m

beatitudinem

*u
ip

ruinae non tam immanis acetaria teetioiofiium, quam

operatione ac. effectu sub sensibus non cadunt

abominandi consilii, post modum complendi, indicium.

mysterio

obvolvutitur.

At

a<

magtatei iuin supremnin

Verum, iuxta notum illud monitum ..plue periculi D pontificis, iltiusque solemnee protiunc.iathmee de fid«

eat in inaidi&tpre occulto, quam in hoate manifesto."
Eat nunc
*
alia hominum

aecta,

quae religionis

venerationem amoremque mendacibus verbiaaimulana

et moribus, superna terrenis eoniungunt, ita ut dogma
hoc

quotidianam,

pravticain,

iqiera

tuuisibileinque

tiouem, atque ut ita divaim cj’trinsectitionetH hata^ui.

politicis rebus d^Mensionem ease

Itaque brevis eoncinnaque formula satis reae putret

dicens, eccleaiae reformationi incumbendum eeee sua­

pro speculative! dogmate firmando. At h<x dogma

det. Huius sectae auctorum, fautorum ecriptorumquto

dé infallibilitate Romani pontifûis speculativae seri­

nomina in loco sancto non proferam, neque indigitabo

tatis notioni pnrneerem eunrmitam habet ideam
actionis extrinserae super extrinsecaa, *eusibilre «Ί

atque

tantum - in

quid illi sub nomine reformationis endeaiae^ibi pro­
ponant. Qui audiunt, intelliguiiL

multiforme ri
*

Hoc solum dico, ^ιοβ homines neque propo
*itum,
neque modunt
*
propositi ad offectum deducendi dis­

suapte

simulare.
silium,

Atque iride oritur illorum conatana^con·

assiduus

labor,

multiplex

studium ad de­

struendum temporale dominium sanctae aedis, quo
pontificia libertas vallatur ac custoditur. Hinc vox
m.,
,. ,.,ν
,,lt,
pjnfifH " Prae-

scilicet snp« i

mitura completi

sunt.

artus humanos, qm
Him

formula

dug

non in sola s|rtxutativn etiam utlmne consiste/
*

ma

potent, «
*xl

aliquid etiam de practicta coqtuig
ntii>
**

exponere et disponere summarie saltem et generq
*
debet.

>1

Nnn diffiteor difficultatis aliquid ex **
»

ρίποι

Sed in omni re quam aggredimur non tam < unm

1

>

UM

IMBNDATlONn

\

UM

ΡΜΥΑΤΪΜ RIHIBFTAK

duta wt ut ftp
*
eidem imponetur,
* einem- A cüa ac proinde haiuemodi Romam pontificie indim
* val dacriita ex eme hraformabilia eae».
· ·
liter et epecialitervbehe abeolvatiir.
* Caeterum haec dixime qmfficiat. quam buucina
‘ 47« formula,” quae -ατ< Kitpi
opo
*
.lOrtwuMM
■peraonane ac pergula quae imminere pcaeepL detiuq- rttrieart plrtirtt
In «cHcinate de eccfaua p. 21 ; L 12
supra
.ciana. vOie 4 iulii.i870.i ,
e
A4, formula (Ufiuilumin ab «prtrppb f’a/tvnrt, t. LM, 7 A lt poet verba Florentini tutfrid» vocm
ideoquv Romam, pontifici
*
de fide et uioribèe
reverendiMimo d'Avanzo, modo privato proportio
decreta ab omni (hrwti fideli, quam primum e* inno­
Romanum ixmhificeni, cui ih pertona luenti Petri
tuerint. interno mentis amensu pknoqw» fidei ohaedictum <*t xEgo rogavi ' etc., tjum supremi ixnnium
quio «eee suscipienda.
Λ < hriatiannri^n dcxtyris inunere fungent pro.apq^tolica
Canon.
sua auctoritate -rea, quae ad fidem \hl 'moret, pertinent,
Hi quis dixerit. Deum 'unquam -permittere. ut
quaeque in ordinario vx\ kwiaeuu&gwtprio continantur;
Romanus pont i fax. <’hn
*Xi
vicanus, m reluis fidai
aat explicat, aut definit, aut vindicat, sive in con­
aut’morum w-clmiae errorem credendum pram
*
'cibat,,
cilio nise vxtra/^x Spiritus sancti promina i^nsteuanathema sit.
*
?
tia eu uifailduhtatv'’ pollen», qua lesu
*
«Ririntus
j 4W. A’ or^iuAj, lif/entr epw<>pt> Hrt-nitrn»». a
Ooniiuu^ noster en le
iam
*
Vuam docentem imrtfuxit
'
advoqun eiusmodi der reta seu indicia per se irreforma­ p Klrutqrn proposa du 5 iulii.
bilia h qiun is christ ian» nt primum ei innotuerint
plqtm fidm obsequio excipienda esae atque tenenda. B nun ex cathedra loquitur. lux «M. mm supremi
l<>ris muhrie fungens dor-·

ouintum eiiriatïamuutn <h
**

Status quaestionis,

V

Ecclesia est infallibilis m magisterio ordinario,
quod exercetur qtwtidie |wr papam principaliter, et
jM‘r episcopos ipsi adhaerente
.
*
qui idctno iitfsllibik
·
*
simul sunt infallibilUute ecdetuuv. cui assistit Spiritus
samtus omnibus diebus.
In magisterio «ri-leaiiie continentur veritate»
,
*
ad fidem et more
*
sed

expié itæ.

*»
qua

definitae»,

sive

*
mordu

fide vel maribus definienda ab errore

doctrina de

immuniti

aacroaaii'ta

servantur

NB. tj

wm

trietarinabdM ponetur m ciqrmo.

implicitae

.">Js

Correctione· ttylUticae et aiiae emendatione·
a Deputation· fidei proposita·1. ·.

implu ite cjvditnm, quae del>et

declarari. vel veritatem explnutarn, aed quae delaait

definiri,

veritatem iam definitam, quae tiumni

wl

delsiU vicdeari «outra haeret icas depravatione
.
*

'

Fapa

enim est

fidei

d<« laruvcnint.

enim vme-iln ( onslnntitmpiditani.lX . manuum
inhaerendo.

ok
n
*
mem

2. . Emrndatta

pastel

extra < oii-

pastorum et

dis tor
.

dor-humiîS

45. ft>rmula .ib > ρι
ν<ψ
*

» «»n\««ntrhat.

unmnrm

«»a im­

< um t KcidvnM· m

quibus Onrn
*

fidei profr»s
mnam
*

ediderunt

sive in um ilio, *
iw

papam

ut

C vis-tigus

3. vindicare impugnatas?

R - Ad

i. Emendatm* dplirtiea tui p H lin II

*
Patre

1. decimare iiirpltriias?
2. defmue explicitas?

,

primis

chantatiMpie

Ad «piem ergo pertinet singulis diebus

Qu

<a(holi<-ae ecclwiæ

oeeumenn a concilia: .

»

v en lutem

in

imtiimmm servan.

quemadmodum |>er ♦■undem divinam assumentiam m

('um exu^git aliqua quaestu» iu ecclesia, vel poteet
iwjueere

universa <«<-k
i«
*

ab

beato Petro pnuiiissam ab error
»
*

tantum.

« ilium.

vel

fide

t<Miendam<dcfmit. |* m* divinam assistentium ip
*>

referuntur. sue iam definitae, sive
nondum

de

trinam

> *
brmti
iil<iti
ri

’

prnpottita.

Schema pag· 13 bn. ti .supra <■<»!. 7 A |rt

aequenti

' r.l simili modo i eforinvUir ‘

p t ! !>» /S

a

regulam

its tar fniei cunlodire.
S. EiHtHtlatiti mjtfi t· tltttn 'ttre da ^'<ms7<mf»wo

politam/I . /i 11, hn

ultima: ab huius eigo fuie Λ

doctima sepaniri minime « upirnt··
.
*

una couimuiuutie. «piam
ι-N·1 mervuiuut-, m qua .

.. 11in«· -a» io approbante concilio dta-emui
*
<*t dogma

4

ήχΙη*

speramus, ut in

i
*
api>

>liiH praedicat,

E me fidat tu ttyltdea p l'J Itu fi

Approbante1

fidet e-se dm huamus. Romanum pontificem, cui m

v ero I .ugduiH'iisi com i In» s»s uu«L > t · t uc i pr « •f»»»si sunL

persona Ih-hI i Petri ab eodem Dotnitio n<»stro leMi
t'hrisio praeire aha dictum «»st Ego rogavi pio te,

5. Emtudalio dpi idua p l* bn 2d
tinum denique com dium definivit.

ut non drfn mt fid»" tun. et tu aliquando «•unverxn»

ronfunni

l’nitre
*

vi assistent me divinae ipsi

,,
*
tuo

pC»mt-sar. Mim supremi ominum christiamuum pasto11> et débuts Ann nere fungitur, m rebus fidej el
motum

·.

Floren­

lh putatio ile fùb < mt nda(»>nem l·
.
*

7t>. 77, 7s etmqredatumi qrnerali rmd<>

71

7 t.

tpimli adtrp

lataiu proponit inxerendain pod tj / p<oi 1:1 j>o.d Hn Λ
Hui< pastorali minim ut satisfacerent, pratxie-

n«l mslifuatlotirm doctriuar «hristianue per­

imentium

creta *
nr

M»rt
*«'<t»h
nostri indefensam *
ιιιρ·ι·
«bslernnt.
infallibilem, et etmmiodi de­ b ut salutaris Christi doctrina apud omnes terrae popu­

*
definiendi

indicia ex sene irrefornutbiha ease.
( 'annn.

Si <p:i
*

dixerit, Romanurp pontificem ex vttthedm

loquentvm non

infallibilem aut eum indicia in

los

propagaretur.

jaiihpiv

cura *
\ivdarunt.

ut. ubi

recepta esaet. sim-eni et pura » on
vi
*
v uretiii. Quocirca
*
totilh
orbis antistiti
*
timn· singult. nunc m *
vu«ait»

irbus fidei rt morum vim obligatoriam non ex aeee

congregati ..longam ixcle-iarum »-onauetudmetn et
..antiquae renutae forninm sequentes ‘‘ . ea prmwrtim

halare, anathema sit.

pericula, quae m negotii
*

4(T
plthuif

Ilia

hsht

iarmida

qmir

rpi.^t>pt> Kahdtantnio

*

« um ex ralliediti loquitur, id e*
t

eum aupremi om­

stsleni

npostolicam

fidei emergebant, ad hanc

t «>tub‘rtint

ut

ilu

porum et rvrntn ι-tnulifi·» «uadehat. mim
nium christianorum «kntoris munere fungens doctri­
nam de fide vel mmibus ab universa «xclrsia ’ruen­

dam defoiit, vi :u
usten(iae
*

divmac infallibilem e»
**

iul eum modum, quo j>er eandem divinam iwaistanliaHi

in doctrina de fid· v<»l motubu
*
dvfmirnda infallibilia
sunt se rosam tu catholicae evrleaiae oecunienira con-

imum
*
potis

iwarcirentur diimna fidei, ulu fidi
*
mm put esi antin’
defavtum ‘. Rumaiti autem ροΐΠ)Γι.<
>.
*
prtuit tem­
oevumennus c«»ncdu
*

c-mv/s’ati?»

aut. rugata «v·« leaiae |M
*r

orbem

1 Patribu· «tomi «iptrihutuiu mit ^Mi-uuudi fotivtu ssbbat·
die U inlii

’ S- <>r. Alex, ad s. t âtle.M. P. iMigue. P.G , LKXVU,7tu|
" S, *.IntiiM I aiiAeie' fmth r| Milevit.
III. Id75c.|
* Cf. · Reru. epi
*t.
IW>. Migne. p. L . CLXXXU 1068.1

r..
A. ffiMIOMM PCBUCAK n OOlTGBBGAnom GBinDUlM

lie»

UM

diapanae wcteoli
.
*
nuuc per ajmodM partiooMN^ A ■totesyit — itarnm dûaat qwed ia
*
ab acus eretnrinunc alm. qua· divina aappaditobat pcvrvdmtia, bos diotam fuerit, and simpliciter eauatMnt nsb
'
senbitis· eOttforausa eae aanbentÙM talis eel talia
•dbibitia auxilii
.
*
m tailand» dafiaivarunt, qua»
•acria Scriptaria at apoatobcia traditionibaa oonaan- pranechati· oratoria; qood si opeciaie aliquid Ais—*
une
Deo odiutore oogaojjÿsnt. Naqo· aaim Pein dum habeant, quam paucis verbis «ua «xpediaert, .
auooMwribua Spirit·» aeoctua prooiieeua eet, nt eo alioquin adameautur ut finem loquendi faciant.
(Dio M iunii 1870.)
·
*
revalante novam doctrinam patefamt, and ut eo
eeaiatente traditam per apoatoloa revelatinnean eeu t Atoma· episcopos VeroMDM».
fidei depoaitum canote cÿatodireot et fideliter ex­ f loMph Armando· episcopus Bellovaoeneû, Notion.
ponerent. Quorum gidetn apoatolioam doctrinam
«t Sylma.
omnea .venerabilw patnn amplexi et eancti dootorea f Aloisius episcopus Aquitanus,
orthodoxi venerati atque eeouti eunt1; pleniaeime t Gaepaf episcopo· Hebronensia.
ecientee, hanc eancti Petri eedeui ab omni semper f Eugenius 8. Ç. Io·. episcopus Sinitensis.
errore illibatam permanere, eecundum Domini Sal­
f P. Dufal epiacopu· Delconensis.
*
vatori
noetri divinam pollicitationem diacipulorum
t E. Zanoli episcopu· Eleutberopolitanus.
*
«uorum principi faWam: Ego rogavi pro te, ut non t Petrus episcopu· BeUicensis.
deficiat fidee tua, et tu aliquando convenue confirma f B. Petitjean episcopus Myriophitensia

fratres ture’; tieque ignorante», ad Bomanam eccle- f Chr. Bonjean episcopus Medensis.
»\ani neceme eeae omnem «onvenire eocleaiam. id eet, B f Ludovicus episcopus Apolloniensis,
f F. Ridel eptaoopus Philippopolis,
omnee, qui mint undique fidele· et Romance pon­
t P. L Μ. I. Pichon episcopus Hclenopolitanus.
tifice) quaerentibue fidei veritatem non pone reepon*
Gsdarensit» et vie. sport. Γοdere. nisi quod antiquitus apoetolica redffi et Romana t los. Hyac. ephropu
,

/perseveranter cum caeterie tenet ecclesia1

cinc. sept.
f Francipcu» Laouënan υρίβτορυκ Flsviopolitanus.

Hoc igitur veritatis et fidei non deficientis cha­
risma Petro eiusque in hac cathedra suocemoribus

divinitus collatum eet, ut excelso suo munere in om-

Fennelh episcopii» Thermopylensis.

t Stephanii
*

'

k

nium salutem fungerentur, ut universus Christi grex
per eos ab erroris venenosa esca aversu
*^

doctrinae
«

pabulo

nutriretur,

caelestis r

ut sublata schismatis

oecumenici concilii Vaticani’

occasioni· eivleeia tota una ouiwriaretur atque suo

Diuturnae dix uwione
*
quae de Romam pontificie

fundamento inpixa firma adversus inferi portas con­
viât eret.

infallibilitate hucusque habitae sunt m generalibus

At vero cum hac ipsa aetate, qua salutifera apo-

congregationibus

tum

dum

ageretur is tjencre de

obiero primae propositae dogmaticae constitutionis

slolici muneris efficacia vel maxitpe requiritur, non

dc ecc(r
ia
*

pauci inveniantur, qui illius auctoritati obtrectant;

quarti propositi schematis eiusdem roust it ut tonis, eo

neceeeai iuni

(’hrvrfi. tum in examine rfpccài/i capitis

usque pervenerunt ut quotidianum factum demonstret
esae consemus, praerogativam,
Ilei Filius cum summo pastorali c nil amplius no\i proferri p<we ad eius doctrinam

omnino

^|uam unigenitus

officio coiiuingere dignatus est. solemniler asserere.

impugnandam, panterque iam satis exposita fmsse

7. Emendation
.
**
proponito» α n .76 75, ftepulatio dr fuir congreqatioiii generali loco eorum. quae
ia nchemale p.13 I 6 - p 14 \ 4 occurrunt. tub te·,
quenti formula proponit

quae ad ,aam conferant demonstrandam a<

Itaque nos traditioni a religionis ehnatianac ex­

'

Eminentiasiiiti ac reverendissimi praetode» «acri

dam.

Vindican­

Pilanus insistere eiusmodi disputationibus nil

emet nisi prorsus inutiliter illud tempus terere, quini

*
pastorale
Igitur ad

cpimOporum curae sibi postulant omnino.
normam

articuli

undecimi

decreti

diei

ordio ]«>reeptae fideliter inhaerendo ad Dei Salvatoris

20 februarii currentis anni humiHimi sid
*igriatj

nostri gloriam, fidei catholicae exaltationem et chri-

petunt, ut eiuinentisaim) ac reverendiastmi praeside»

enixe

'tianornin populorum salutem, sacro approbante con­

in proxima generali congregatione vota |>attum ex-

cilio,

quiraqt. an etifim peculiari di
*cu«iom

docemus et

definimus

divinitus revelatum dogma reae

Romanum jioutificem. cum ex cathedra

caput

prioris

propositae

rirca quartum

constitutionis de

crclena

loquitur, id est. eum omnium christianorum pastoris

Ckrirti finem imponere placeat.

et d<« tori» munere fungens. pr% suprema sua apo-

+ PauhiR Angelus Ballerini pHtnarrha Alexundrjpta

stoliea auctoritate doctrinam de fide vel moribus ab

lat. rit.

universa eeclreia tenendam definit, per aasistantiam

+ (’lemens epiacopus Pisaurensis.

divinam, ipsi in beato Petro promissam, ea infalli­
bilitate jsdlere, qua divinus Redemptor ecclesiam

+ loannef Rapt, episcopus Verulanus.

β.

suam in definienda doctrina de fide vel moribus u» D
strèictam esae voluit: ideoque eiusmodi Romani pon­

tificia definitiones ease ex sere irreformabiles.

EminentinaimiB praeaidibu» concilii Vaticani.

Duo ipm fere elapei sunt menso, e quibus con­
stitutionem dogmaticam primam de eeclmia Chneti

59.
PoatUationea at ftnia impoaatar dimsetoBl
oapltia IV de eocteeia Christi.
Eniineiituvuiiiis

ac

reverendissimis cardinalibus

sacrosancti concilii Vaticani praesidibus.
Patres infrascripti petunt immo enixe rogant ut

eminentissimi

ac

reverendissimi

praesides oratores

i Cf. a Agatho ep. aA tap. a eoaciUo recaa. VI afprebata.
I Messi, XI, DMa.)
• Cf. Formais HonaiaSa» P. ab HaAriaao patriba< «ea.
ree. VIII preposite st sb Ua shkMrtpta. (Maasi, XVI, ft x)
• S. In·. Advert, bur. L III, e. A (MI<ae, P,G, VII, M·.]
• & AB< Coat laliu. L1. η. I». IMlgaa, P U XUV.Mft]

examinandam cepimus;et naaHmusadhucquandonam

tandem rea conficiatur, (.'unique maxima dn
*oeptationia para insumpta fuarit super uno capite dç infa^bditata Romani pontificis, et quae de illa hinc
inde dici poterant, cuncta sane iu tam longa discus­
sionum sene abeolutvnon immerito videantur, caven­

dum eet, ne Vaticani concilii opus cedat in magnam

vanitatem loquendi magnumque audifendi fastidium.
nobis meliorem

usuram

temporis

Attamen

omnia

suadent.

Id quoque exiguut aestivi oaloree, quibue

opprani nec studio vacare, neque circumire et syno­

dal·

coetus

valemus.

frequentare sine

magno

incommodo

.

Coat igitur protractio iinoptatiooio uietil», yûa i
GtmUsm V MMggM dalla wia dirtiatiaMMB
rtima, eae ot» ha ü piaerta d» wahrMmi
«t ii—mnra «rarara oit, iaftoraripti patra
*
*
lahonMat
di lai aMmàgM» μμτΜμβημ
«aoptaauo atqoa inaUakar petimu
*
ab «rairantu
*
raatri·, ut ceagragaüoMO
*
percontari vaiitio, an diaaoûlMMOK» · àaMÜaaiaao aarvo
Ludoriro Jaaobint
oaptationi, quae in praaaantiarum agiter, fini
*
tae­
Cm·, Îô gitagM 1870
dam ait impooendaa.
lÜi autam, qui moneotuae· adhuc aaaa habare
putant aaimadvemoM· Vaticano
*
concilia exhiba·
*
EnuneutMMHV praamfe·?
daa, moneantur, ai amiMnlii· veetrâ placet, ut eaa
Quia dbcuaaio plu· aequo protrahi videtur, iuferipto cooelueaa exhibeant; quae mm ocolis un»
fraacripti, ad tramite· dacreti diet 20 februarii 1870
Mibiectaa non minus sedulo perpendentur, ac si segnes
num.
postulant ut eidam fin» imponatur.
quoque fuerint dimiraae per aurea.
t Fr. luliu· arrhiapiacopua Lucanus,
f Thomas Gritnley episcopus Antigonensis vic. sport.
f R. M. Carolu· epiacopue Reaana».
diMr. oocidetv promontorii Bonae Spei.
f Franciecua Xav. epiacopue Murant»,
t Aloisin» episcopus Fortalexiensis.
f Caroliu^epiacopue.Tiburtihua
t loantiaa Maria epiacopue Dolicheneia.
d.
+ Raphael de Ambroeio archiopierupu» Ilyrrachietu».
,

EmtncnUfwmi ac reverendissimi praesideo.

B t Eugeniu« R. C. loeeph epiecopue Siniteneie.

Infraacripti patree instanter atqd
*
humillime a

t Hannibal epiacopue Miniatenen
*.

·

sacrosancta synodo exposcunt, ut capitis quarti dis­

t loannea episcopus Q&lviensis.

cussio finem habeat. Quod quidem validiapimae ra­

f Ludox ici» epieropu» Apolloniensis.

tioned suadent.

Quae enim in eo exponuntur capite

t loannre Bapt. loeeph epiaxipue Atrebatrtisi».

non modo certa atque explorata, sed etiam poet tot

t Emygdtu» epiacopue Chiplebeneie.

tamque multiplice
*

t Petrus I. episcopus Helenopolitanue.

in

*.
dation»

patrum observationes atque eluci
*

t Edmundue Franeiecue epiac opue Danabensis.

meridiana luce posita esse videntur.

t Lmlovicus F. La Flèche epiecopue Trifluvianene». A

Praeterea tanta fuit copia argumentorum, quae ex

utraque parte ad rem confirmandam, vel infirmandam
allata sunt ut reverendissimi oratores fere eadem sem
*

’ f/

per nqM'terv cogantur; praesertim cum. quae in huius

Eminentissime princeps1.

*
constitution}
generali discussione dicta sunt huc po
*
1

Quo fit, ut tempus omnibus

Epéecopi subeignati utentes facultate, quam aie

eminentistum!» ac reverendissimis patribus pretiosum,
quodque ut^Tus^aliis in rebus inqHuidi posset. sic

fat it articulus XI ex dec reto prov idireiino 2(1 februarii

tissimum referebantur.

frustra insumatur.

f Petru
*

cur

an., humiliter et omni mqiretij exportaient ab

nininentissiina praesidentih. in que tu. emineotieeinMi

Die 25 lumt 187()\

princeps, iure merito prunum halxee loeilm. ut dig·

arehiepiMcopus Kossauctots.

t Maintuus anhiepi^-opus Rhegineii|is.

C netur, si placoat. uiterrogaæ 4 on g rogationem gene­

f Melchior episcopus Nicosien-Herbiten.

ralem concilii, an velit disceptationem diutius con­

< Ludovicus Gabriel episcopiis A<lrian<q>oljfauus.

tinuare suiter rap. IV de fide, seu do magisterio in­

fallibili Romani pontifu is.

< ('arolus episcopus Astensis.
i

*
Francisco
Xai. epis
*
opus ( 'astnmxris.

• Ivbcph episcopus Thy at iremus.

'

Rationum motpenta quibus ad hoe adducuntur

*

sunt sequentia.

1° Quia omn<
*

fere ecclreiae pro­

viduatae, pastoribus, egent quam maxime,

t Aloysius de Agat io episcopus Triventmus.

*
prii

« Thou». Mcliuei Sabano episcopii» Tanensis.

quantocius axi sua redeant, et hoc tantum eub respectu

I Vincentius epicopus Kubehtus et Bitontinus.

tempus episcoporum

i ( Ί11 i>t ephorus Bonjean episcopus Medensis.

2° Quia iiiiii fete triginta oratores loqunti eunt in

+ Thotna
*
episcopus Tnuanus.

har sjh^ ihIi diM'UMione. quibus si addantur alii valde

i luM'ph Hippolytus epiacopue Concept ion is.

plurimi, qui verba fis^rant in themate genendi, quo
niam audimuri continuo eudeM repetentem iam nu­

• loreph Hy&cint. episcopus Gadarensis. vio. apot.
i Philippus anlnepnv opus I’atiacensis.
i C. M. lk|M»mmier epimopus (hryeojiohtanus, vic.

absentiae eet

ut

pretioaiMÎmuin.

merus exciw it quam max une. Haec autem omnia
post quam volumen grande fueht distributum, in quo

aposi.

continentur scripto anituadvereione
*

l&cobus episcopus Mawanus.

quam bixcentum. 3υ Tandem quia in re tantae eviden­

Adnauus LmiguiUatepise. Sergiopolit.. vir. aport.

Nankin

• Theolocus episcopus Leodiensis.

tiae theologicae, et

in qua omne» fidele» facto, et

> loan. M. Tnaot episuqua Mi'evitaxiua.

mam pontifici
*,

miratio et scandalum augetur irt die
*

> lanuHcius M. episcopus Anglon. et Tursienaia.

non minuitur.

I Ignatius epiacopue .Mananojsditanue.

solemniter de fide declaranda, ad­

Dopo U congregature generale di questa mat
*
tina e stata rimem
*
agli eminentisstmi cardinali presi­

dent i una seconda pet irione per la chiueura. I lu­

in wcjtvue. et

Poat ha» excipiat, quaeso, benevolo animo emi­
nentia tua significatione
*

MotiHgiiore Venerat issimo‘.

fohia plus '

D sensu catholico convomunt st magiia longanimitate
longius protrahatur conclusio pro infallibilitate Ro­

’ Antonius Rowi-Vacrari arvhiepiscopue CoIoMetisia.

·.

in

M

reverentiae quibus

verae devotioni», obeequii

sulwuripti

hanc firmant ex­

postulationem.
Romae die 27 iunii 1870.
loannea epinxipus (Vrviensi
*.

dat i eminentisjoini mi hanno ordinato di conwgn&rla

f Paulus epimopu
*
Tjphamatei»».

:i lei. percio mi affreHo ad inviarlela.

f loeeph episcopus J.un. Sarzanen. et Brugnaten.

1 Fpistda Ή» ad ooacilii secretaria».

1 KfSftala data ad card, de Aacelû ex praenidibaa

Il»

An 1θφΰ
-fMÉMB igMHk At­
tamen orna aitaatiM
*
*
«quala
dafieadas habete paamt,
loquar io

mmîm

Dmbûu·.

tpamp

promptam aolutioMm quaastioui· pandantia in ca­
pita IV; pauci quaerunt .protrahere eoKaliam oum
omnigeno periculo ne unqaao^ admlutioMa
*
per­
veniat, immo at dicit unus altare
*
antiquata Minian­
dam erae summi pontificia *a
itaHibi}ita
m.
Illao msdsfos aebsdui
*·
a dd. theologi· secretarii
Quo acopo hi agant, charita
*
vutat suspirari- Sed Deputationis iam ad horam aecuadam potarunt ordimorbi ex caloribua iam naanentra, inauraua hostium - nari at typi
*
mandari, ita ut fari
*
IV mane diatriarmatoruin, et, quod long
*
ait I amaatiaaimi pontificia buantur, st a patribus Deputations· examinentur
mon necessario impedimentum ponerent dactaioniab feri
*
IV et V. Illa ipaa feri
,
*
ad horam 5
* “vesperrbcissis adeo optata
.
*
tinam vel fena VI mane · congregatione generali de
Interim oratione
*
multiplicantur, cum re
* ait osn- B illis statui poterit.
nino instructa et in omnem aeneam ekaa, oum argu­
Τβηρο· supererit tufficien· ad aulaiu praeparanmenta aint librat
*
et nihil novi adfanVpomit.

Ideo videtur hia finer
*
ponere omnino aece»
Quae ai par charitatam vestram eximiam, eminenrariam.
tiraimi praeaidee, it
* disponantur, encomia omnium,
Sed cum dioere quidam poaaent : Nondum votam at quod magie aat. aummam experiemini gravitu­
nostrum proposuimus, nec mentem aperuimua, fordinem.
«an melbodu· «aae pomet, ut
Interim enixe deprecor ut maximae meae vénéra­
Liceat omnibua qui mods/ieoteoaem aut ad­
is significationes grata
*
hebere ne dedignamini
ditionem desiderant, haec acripto exhibere, ut exami­
Eminentiarum vestrarum
nentur et ponderentur a patribu» deputation·
*
de fide,
humillimus in C. L servus
relaturis de hie omnibua
t Henric. episcopus Oandaven.
. Vel, eminentissimi domini, si haec methodus non
'
'
60.
videtur aoc^Buda ex hac dia nonne ooaveniilt mo­
Ceagrsgatlo eraUs
**
B
oeSogMima quarta
*
ms
mereto amico
*
sanctae mdie eiueque iurium ut
- 1870 iulii 11.
a loquendo abstineant vel saltem non ultra quinque
vel «x minutos hora
*
loquantur!
Feria secunda die 11 iulii 1870 hora octava ma­
Putaveram per epistolam humiliter et candide tutina in conciliari aula Vaticanae patriarohalis basi­
deprecari illustrissimos episcopos Calvansem, ’ Ur- C licae, generali
*
reverendissimorum patrum congre­
guDensem «t alios, ut ex amore in sanctam ecclesiam,
gatio habita est ; cui interfuerunt quingenti nonaginta
verbi» faciendis renuntiarent. Sed cum supplicatio
novem patres, nempe 41 cardinales, 7 patriarchae.
*
simplici
collegae non multum efficacia
*
hebere pos­ 8 primates, 86 afchiepiecopi, 415 epiacopi, 4 abbate
*
sit, ab epistolis scribendis abstinui.
nullius dioecesis, 14 abbate
*
*
generale
sive praeside
*
Dixissem illi
:
*
Ravsrsndiasinie palar, nonne evi­ congregationum ordinum monasticorum, usum mitrae
dens set adversarios infallibilitatis Omnem movet
*
habentes, 24 generale
*
et vicarii generales: quorum
lapidem ed diacumionem protrahendam, et proin
omnium nomina, quae per assignstore· locorum ac­
nonno aeque evidens set noe teneri ad discussKMMm curate descripta fuerunt, exhibet indiculus patrum
promovendam silendo vel saltem, brevissima loquendo! octogesimae quartae congregationis generalis, qui
Nonne omne
*
*
circumstantis
ipsi arripiunt ut ad
inter acta concilii asservatur.
parerga defluant, nonne nostrum eat nullam similibus
Reverendus pater dominus I^onardue Mellano
praebere occasionem! Simus prudsates st nullam no­
*
archispitoopu
Nicomedienais missam lectam cele­
vam quaestionem suecitesnu
.
*
bravit. Qua absoluta, et recitata oratione ddswnsM
Videtur nihi, eminentissimi Domini praeside·,
Domine etc., eminentiasimus primus praesee ait :
*
prorso
neneaarium quocumque modo finem invenire
,.Reverendissimi patres, superset adhuc ex ultima
harum discussionum ; unicum est «alutis medium Si congregatione emendatio septuagesima secund
*
in ca­
quamprimum fini» nan ponatur, etiam per luotori- put tertium proposita, de qua sicut etiam de canone
tatsm, semper novi succedent oratores suu lootorue D tertio ad caput tertium pertinente, iuxta^nentem emen­
orationum.
dationum in congregationibus generalibus propoaitaHaec etx polo amore veritati·, *
x mes
*
devotione ’rum reformato, typis imptraso patribusque distributo,
in ranrism sedem apostolicam scripta euaeiper
*
*
a
primum audiendus «t relator, nempe reverendissimus
gravemini.
d. Frideriou
*
M. Zinelli episcopes Tarvisinus, ac
Interim me profiteor eminentiarum vestrarum poetae ferenda eruat suffragia patrum. Itaque prae­
humillimum et obsequentiraimum servum in D. N. dictus reverendissimus dominus amboneta^aecendat. "
I. C.
λ
Qui umbonem aacendena haec nominr-Deputat Henric. episcopus vandaven.
tionis de fido ad eonoilii patras habuit :
r
b.
RELATIO
Romae 8 iulii 1870.
Eminentissimi praasidss concilii Vatiraai!
Licsat ultimum vsrbulum eciihme
Plurimi patres aegrotant, d
* quorum.nuAsro et
ego sum, et vehementer desiderant finaan rerum per
•rationem aolsmnsm, ne debeant, reboa infestis, ad
suam diosoeùm recedere.

reverendi patris domini Fridorici M. ZiarMi
epiwvps rarvieins.
Eminentissimi ac reverendissimi praesides, enainentiseimi et reverendissimi patres.
In poetrema congregations generali ego nomine
*
Deputation!
vestrae do fide emendationem sub nu-

INI

00MBMAT10 OKinDUUS OCTOGKUJU QUAMTA 11 mN MN.

' «sare n· repar capite IU partis prias·· mnstitation·
ds «eshiia adauttasuiaai proposai iaxta ηιιΐη· Ma­
da· antam ««at saqn
·,
*
quod narap· ia «aana
*
HI
insmuraMar hoae retba: out essm hobsrd tjhtum pa­
riare» pario, apa ore totaa ptaMattoai liaaa «aprertas potesMi·. Aataqaaai latinao ornaria·, qua·
obatecuri faoaat a· rogarentur aathagia, bauviter
et strict· driam, quid significant ilia verba, qaa·
addi nomine Paputatioou· propoosbam, deinde num
conceptum varum non solum, sod at plane de fide
catholic· tenandum contineant; _m conceptus ipee
plene in congregationibus generalibus fuerit discus­
sus; demum num iuxta prexim huius concilii Vaticani
deputatio, occasione arrepta ab emendationibus, iure
suo uaa fui-rit proponendo patrum suffragiis illam
invert ionem.
Et primo ^piideui, evident eet per supradirta verba
errorem illorum damnari, qui supremam potestatem
summi pontificie non eeee plenam in sensu proprio at­
terunt, ac proinde involvente· falsam sententiam ver­
bis ambigui· eludunt satie perspicuam definitionem
concilii Florentini; aientes eeee quidem in pontifie·
summo plenitudinem iurisdictioni», eed non totam,
quia pontifex habet quidem potiores parte· juris­
dictionis, at non opines. Quid quaero boc eet, quam
reapse negare plenitudinem iuriadictionie summi pon­
tificis definitam a concilio Florentino? Quid enim
■ybi vult haec distinctio, quasi ees» posset plenitudo
quae non sit tota, quod directe opponitqr conceptui
plenitudinis? Plenitudo enim sseeotialiter significat
qualitatem incuse subiecto in toto suo ambitu; quod
negatur quando dicitur plenitudinem non ease totam,
aut potloree tantum eius partes eaae in subiecto. Pro­
posita igitur additio in id unum intendebat, ut Maere­
retur plenitudinem jurisdictionis inesre eummo pon­
tifici in. suo vero sensu, cum exclusione sensus non
solum falsi, sed in ee ipeo involventis conceptus qui
se mutuo destruunt.
St igitur hoc concilium iam definierat in ca­
pite 111. praeeunto concilio Florentino, iurisdiclioMm
summi pontificia Oses plenam, ac proinde nullam con­
cipi posae partem ecclesiasticae iunsdictioaia, quae
non comprehenderetur
*
in eius suprema potestate; si
hoc ipsum in prima parte caminis III declarabatur,
consequens erat posea aequali proreus modo admitti
incisum, quod substantialiter nihil amplius dicit; et
tantum modo evidentiori M maiori vi excludit Msm
interpretationes textus tum concilii Florentini, tum
ipsius Vaticani.
Parcite, emineutiseimi ac revereodiseinii paires, ei
eum de plenitudine potestatis summi pontifici· loqui­
mur, me cohoere non possum quia recitem verba a
uaiebri de mutate eccheiae sermons Bossuetii decerpta,
habitu in conventu Gallicano anni 1682. En. verba.
..In potestate quae in plures dividitur, partitio suam
4cum ipsa restrictionem affari. Contra vero potest··

quae uni datur et super omnes et sine ulla exception·
datur, inferi plenitudinem ; et sicut omnis (notate
verba) est expers partitionis, non alios habet limita·
quam quos regula preeecribit."
De plenitudine potestati· mriadictioni· in pon­
ti fice. in toto suo ambitu aeseptanda, nulli ambigendi
igitur locus; nec ulli scruputam moveat quasi totam
plenitudinem potestatis jurisdictionis tribuentes
summo pontifici, ullo modo lusdamus dignitatem con­
cilii oecumenici; nam firma kiaaant ea quae in
postrema congregatione in- relation» eoaileavi da
potestate plena «t suprema coneilii oemassnici, quas
rerte intellecta et firmis illis cxmditionihu» at declara­
tionibus. de quibus satis dixi, unice consister· poteet
Coaow. enaaai
.
*

«osnm UL'

*
tri

eam deetrina fidai, qua· Ortam, pbaitadiaam sap··■MM
i· Ι·ΜΜ JMfetifio·
At fait·· nsffirioaMr dieeassw ia rongragatMSubus gensralibus «aaMpbm plsnitudiaia potestatis rt
■ao «Ma prepri·? la prima paragraphe sapitis III
a enatntin Vatriaae apartisrimi· verbss fait renovatam
dmartam dagasatioam aosssélii Florentini rsraiamwi,
quod dafiait prine· polmtatam traditam ej m
Patro Bomann pontifici pamandi, r«gMidi, gubernandi
univanalsra «adariam. Quis credat, sminuririmi et
reverendissimi patres, concilium Vaticanum tante
•orimnitata rerborum ranovams dsfinitionam concilii
Florentini, attamen sensum tribuiiio prions potestatis
ab ipso definita· restrictivum, sansam qui aperi· re­
pugnat ideae plenitudinis, ac proinde absurdum? Hoc
autem argumentum fuit in congregationibus genera­
libus praecipue discussum, nempe utrum definitio
concilii Florentini, quam renovat conciliums Vatica­
num, poeeet ullo modo restringi. Et cum in generali­
bus congregationibus nonnulli id assererent, invicti
defensores tbriutn -sanet·· sedis apostolicae fortiter
propugnarunt universali fere plausu huius venerandi
consessus, plenitudinem jurisdictionis summi port
lificis esse in suo proprio s4nsu intelligendam. nihil
iurudictionis ecclesiasticae posse illi subtrehi, nufiis
limitibus ab humana posse eius iurisdiotionem auc­
toritate ooarctari. Id clare patet etiam ex emendatio­
nibus et a relation· de illis vobis a me facte.
Vos ecitisf eminentimimi et reverendissimi patres,
nomine deputation·· ms sine ulla verborum ambigui­
tate declarasae verba plenam potestatem intelligeods
eeee in tota eorum amplitudine, perperam restricto
sensu interpretari nonnullos clausulam quemadmodum
etc., quae est in fine textu» adducti concilii Floren­
tini, et hoc patere evidenter ex contextu, ex vi phrasis,
ex arguiAentis historicis aliisque bsne multis. Et vos.
emineutiseimi et reverendissimi ^afias, quoties pro­

positae fuerunt emendationes illae, qua· restrictivum
•ausum insinuare volebant, vestro mpisntissiaMi
iudicio acceptantes votura deputation·· vestrea, «ia·
ulla cunctatione rejecistis.
Mirari- igitur non desino, eminentimimi et rererendiosimi patres, qua ration· in postrema congrega­
tione generali dubium subopiri potuerit, anas da boo
argumento hinc inde in congregatranibus disputatam
non sit, dum adhuc in hac aula rsmnsbaat verba,
quibus ego oocarione emendationum sub muneris '33 «t
36 de illo dusersre, exponens «a qua· ia diassptationa'
• patribus dicta fuere, stricto quidem at aon brovi
diecursn coactu» fui. Quis igitur sustinere poterit,
coram vobis conceptum hunc plenitudinis potestatis
Romani pontifier· non fui·· hio drieamom?
At iure oe poterat illa phrasi· proponi umareada
ia tertio canon·? Sciatis, «minantiaami ne reverse,- .
dissimi patres, illam fuis·· intention··· deputation!·
iuxta mantem plurium, quas evidenter apparebat a
multis emendationibus, · M
* aliiaqu·, proponendi bseertioMm illius incisi, aut in capite aut in canonibus;
quia quemvis non naoasaaria absolute, ottoman oppor-,
tuniaaima videbatur ad cavilritioMs «timinaadas : «t
eo magia quod ·* discussion· ipsa io congregationibus
habite, id aliquo modo relative necessarium'potqral
existimari.
At in formulis quae exhibentur anb emendatiouibus M
*
«t alii· supra enunciati· non arant rerba,
qua· sat» clarum reap·· eooosptum redderent, vsrba
qua· «coeptari possent iuxta modum a deputation·, «t
ianuam aperirent ad insstsndum incisum. Cum,vero
vantqm esart ad emendationem 72
,
**
ia qua certe
deputatio approbare non potafnt eupniritiimem moi-.

ia

■ ■ . ■'■.i .,i(lÎiikl..fili,ii'|iii ■■ WW»I<.■ >■ VilIΜI ■ V* l '■W

.· ·, ·· μ .. . ...

··» ·

..-.ςτι··

UM
**· ;
*

■MM

WOMBK»
BnÜMBtiNbni yneM
»
*
boet da poteatete quae eat euprasaa; m pdta abrite
■ arantur m pontifiee aaeq ptaatadfoam ma tuutuu

<HBÎMBtiMuni ac w
*»·

Magna oum amarore et maiori oum timore hodie
ambtmam aacando. Magno onm moerore, nam treetetui d· ovifero unitatis tooiSBÎM factui mt oocMio di#·
■adii intar revarsodiSsimos patree, et quidofe dimidii

. Deputatio igitur coemor; : Omnia probate, quod
bonum aat tea·
»
**
aaoeptavit- emoodatiooem sub nu­ .de quo eum propheta dicere pomumia1 : Viieate»
mero 73
*
qqao alioquin reiioNpda fuiaeet, iuxta no- B otauetant /oris, st enperi parie amore fltbvnt. Ma­
dam; at modus fuit, ut admira meliori formula, in iori adhuc oum timore ambonem ascendo timens ne
qua plenitudo tribuitur potestati supremae qua eo- optima eaaaa culpa causidici pemumdetur. Sad fretua
pranaa, adderetur aciam ediectivum Ma pfaritab, divina gratia at vestra benevolentia ran aggredior.
et aio locus toUsrutur omni oavillatioui; ut boo fbotum
propositas caatiua et citius diiudiremua, neoeepe om­
nino eet primo praemittagl quamdam relationem ge­
*
ad relationem
potesterie. Iure igitur agit deputabo; iure poterant neralem et poatmodum demum accedor
*
In relatione
patras dare suffragium. Cur igitur non sunt rogatif ■pecialem de aingulie atneodationibu
Unm ex reverendissimis patribus opposuit, novam generali etatueoda eunt quaedam principia, quibus
quas propoosbainr ia cumuo, insertioosm non fuira ' positis, deinde smsndatioom dijudicari poterunt,
nee oculis subisntsm fidelibus, nsc itiaeuram
Do
Quod iam relationem generalem attinet, constat
illa duabus partibus ; sicut etiam ectama nostrum
■tMBdft ohMOtiOM MtÎB ÎMB *K
<
mum
jpri·
duaboe partita
*
oonetaL In prima enim parte sche­
maria poterant retineri, at oum rannrlinm ftailein matis babaaaua argumanta ex dooumontis publicis ad­
proruptu «aet/ei ab amtaaa verba addite repetita ducta pro ihfjllibilitats Romani pontificie ; in secunda
hueeant, nulla ratio bebari iure poterat uon rogandi entra parte val paragraphe schemati
*
habernM ipeam
*
suffregi
definitionem eiu
*
infallibilitatis. Primum ergo agen-

«ietiesarant Iam uudâtt tertüsi Miua ssparetum,

pontificia.
Cum haec infaUibilitae ait veritae revelata, ex
fontibea revelationia, id eet, ex mera Scriptura et
traditione datat probari. Hao de re in congregationibus gaaaralibira abunde aut dictum; nihilominus
quuadam obiter saltam ait quasi par transennam di­

canda restant, ut nonnullas diffieultatm, quae aliqui
loraenilimiini patres obmoverunt, removeantur. Ergo
prunam argumenta ex ntn Scriptor
*.
Argumentai· boo aequanti tbeei eat proponendum.

iarioeaeabi

Miatlàl:

trumire datait. &gn prior pan huim tirais: Cbristu»

«·

■ m· primate

pataaaa dmtaMib

'

'■ mDmra.Ktei.lin.

ipsius

inseparabiliter

connexa;

transiit in aedem apoatolicam, siteque ia tac aede auo*oaaaore Idam sequitur etiam ent dieertiaaimia verbis
Ctaiati; nas
*.rigat
verba Chriati
*:
Mn ia/ri non
. aHaMb-Xm
*.

_■

v

.

"'f'4* j

mataritm ia «ntetMdaMito; ntfiaat nt
2l
*
eeeeNb tbee^peee ek

·pfe·
*
.
Alita^h· m· habebat ouaa iafallibalitate —Mynram,apeatatorw»; <t ipei arant aûqpaE infaUibilea:
tri hnao infalH^ilitaa ent autiModiaarau, uaodo
tra*
Ordinaria, te ad fiaa· axtraordinariom ip— eonMNk, Moot apparat « varbw (feriati, quibw ill» vale
dixit antequam in cash» aaoanderte, diem·1: Aeripiafia aartala·» wperwaiaiUM Sparitaa aonrii «η eoa,
■t ariti· —ba taatea m /erwelam, et «a eau» fadan,
te SaaMraa, et aaqne ai attamnat tamta. Haeo promiaaio «uparvaoiauti· Spirit
*
«ancti oomplata aat die
PmteMatea, et Spiritu aaacto quaai virtute ex alto
induti coeperunt teatifioari da verbo vita·, bt prae­
dicare in nomina leau, Dunano coopérante, et ter«•onera OM/frmanfa aequentab
*
aagnie *■ .
In boc oonatahat mun
*
apoatoloniin, quod «aamt
authentici oculare· et auriculare· taatea verbi Dei,
taatea praeordinati a Deo, et mimi a (feriato in omnea
gente·: et huic muneri apoatolia proprio correepondabat donum infallibilitati· paraonalia. Apoatoli· «ucoaaaarunt «piaoopi, aed non ratione apoatohtw univer■alia, aed ration· epiaoopato·, id «at, qua antiatitaa
«ingularum «ocleaiariim. Indo factum aat, quod atiam
praerogativa .infallibilitatia penonalia apoetolatui

modo extraordinario adnexa ad epucopo· non tran«ierit. Epiacopi vi muneri· aui [aunt] cutodea depoaiti, quod apoatoli qua taatea praeordinati · Deo
ipaia oommiaarunt, aiout Paul
*
ad Timotheum dicit
*
:
ForaMm boba canoram verbontm, <pme a me ondiati
m fide, et Mleetiooe an Cbriato face Bonam depo
aitam cuatodi per Spiritum «anctam, qua habitat ta
■obw. Hoc -idem omnib
*
epiacopi· dictum aat. In
hoc munero dapoaitum theeaunim divin
*
veritati·
cuatodiendi, oommuniopndi-ot defendendi amam epi•oopi aàiuvantur a Spiritu «ancto; aed boo Spirit
*
■ancti adiutorium infallibile non ainguiia apiaoopia
inaet, eed epiacopi· inter aa «t cum capite iunctia;
nam omnib
*
ot nou ainguiia dictum «et1: £ooe ego
vobiecitm aum ommb
*
Mebtu aaqwe od etmntmmelionemaMtedi.
Haae praerogativa beato Petro a Domino lean
Cbriato conoea
*
debuit etiam tranaire in omn
*
Patri
auooaaaoraa, quia cathedra Petri «at oautnun unitati·
in accleaia. Quod ai pontifex in arroram circa fidem
prolaberotur, eoolaaia vinculo unitati· deatituta di»•olveratur. Optima ad ram dicit apiaoopu· Maldan•ia‘: „Qu
*
proinde cathedra Romima ai ooncidara

poaaat, fiaretque iam cathedra, non raritati», aad arroriaat pmtiienti
,
*
aoeleaia ip
* catholica non habarat
•ooiatatia vinoulum, iamqw achiamatiea «t diaaipata
••••t, quod non aat poeaibila."
Nemo dicat : utiqm, cathedra Patri «te oanthim
unitati·, aad exinde «quitur officium Romani pa­
teor» fratre· confirmandi et in unitate fidai oo
ar*
v^i ; aliud varo aat offioiun^at aliud auctoritan
at. val maxima infallibilia. Raapondao, quomodo Ro­
*
man
pontifex p—te impiata hoc officium, divinit
*
ipai te «pecialitar imporitum, um auctoritate apeciali, quam omn
*
reliqui, teiam epiacopi aiva diapaaai

» Ate. I, A
• MaraXnM-

■ΠΛιΙΙΙ,Κ
1 Mateb. XXVO, M.
» Date
*
«mtatat. M
*

infrdb-

MMMÜkeHB* ut ait a. Epv-

'
GalMaaai (». XJ, a
.
*

Vt

bAi MMi epieMjAu A
*

mbA··

eùtefc··

•intern «aqparib
*
*,
aaaiaatfa
ita etiam 'ia «aalaain
CWieti Mb
Abet φβν
*
μΜμμ et jmhmmok
tee eoeteritate enetHicebA· - Pfcoàeie ei tteeteritta.
pc|Me ma às β% ·>Λ soImhummW mub epèMQpMi eeett
irrefragabilia, papae «a iura divin· aampar dabarant
•aaiatara delegati totiw apiecopat
,
*
*
iltaaaq
uua
divine rapNaamtantea. Aat. nil eonua (feriat
*
iuteituit, aad Patrum Patriq
*
auocaaao—n au
*
dadil
firmamantum fidat immobile, baradam fidei eoaifirmatae at confirmatorem fratrum morum at. demum
pactorem' toti
*
gragia dominici, regendo eum, ut
nihil ei daait, «t in looo paacuae illum collocando.
Quod infallibilitaa Patro concarna dabuerit tran•irain eiue awoaaaoraa, probatur etiam, ut varb»
oard<Caietani utar, ao quod papa determinanto iudicialitor «t definitiva, aliquid aaa· haarteicum «t ab
eccleaia pro haere»! bebandam, oonatnt, quod omnea
tenemur acceptaro, et haeretico· oanaarttur, quioum* de caetera taodrat pertinaciter oppoeitum. Toto
q
igitur eccleaia errare poaaet, aequa
*
determinationem
papae, ai papa in tali definitione pomte errare. Cre­
dendum aat igitur quod pramiaatonam eccleaia· fac+ a Cbriato, acilioet1 : Spiritaa aeaetaa docebit ma
t*
omnem veritatem, ipm oui non eat difficili
*
par
unum, quam par multitudinem adimplere, par unum
caput toti
*
eoolaaiae adimplet, ut lex divinitati· aervttur, quae inferiora per media, media par aumma
gubernat. Sio Caiatan
.
**
Et Melchior Can
*
audet
adiungete: „Qui negaret, in ligando atque eolvaaxlo
C eandem potaetatem in Romano nunc epiacopo ineme.
quam Patro (feriat
*
cono—i·»· creditur, ia (qiii ergo
boo de poteatate negaret) iura ac merito haberetur
*
.haeratic
Qui 'ergo firmitatem Petri ad fratre· in
fide confirmando· hia, qui Patro aucoadunt, denega­
rent, hio haaratio
*
*
iudioand
erit *. “
*
Pervanim
iam' ad argumenta «x traditione, ei
eat argumentatio ax documenti· publici· conciliorum,
quae habantur in ipao «hamata. Antequam wao
pauca de ii· documenti· publici· animadvertam, liceat
, mihi pauciaaima d· argumento traditiqaali genaratim.
quo idfallibilitaa Romani pontificia probatur, affarra.
Ganaratim dicendo, argumentum quod praeeto «te *
tradition·, divaraimoda potate intend. Dicam quo­
modo ago Volabam (nam nuno «uparaedeosut tempori
parcam) ; dicam ergo quomodo ago volebam boc argu­
mentum inatruara, te modum, quo ad hano methodum
•arvandam induet
*
fui.
Dum quadam dia ad coafeaaionam a. Patri gwuD
*
fiex
orabam, oculo· in altum tollan·, vidi rarba
iMcripta, binataau fiio» orbi refOgtt. Ad haae rarba
•ubiit animam meum mamoria eorum, qu
*
· prim»
religioni· ohriteianae aaeouli· *
q
ad notera teiqpera aacra «adm apoatoli
*
agit te parpe— «te ad
auctoritatem fidat in (feriati «d— aoaaarvandam.
«t; ubi dirupte fuit r
a raiandam Haae oum animo
*
parvolraram, intima convictio me tenuit, quod «aera
*
•ad
tam atran
,
*
tam oooteantar «t tam invicte pro
veritate pugnare nou poaaat, niai eampar faiaaet par■um» de inerrantia· dono in poraona Petri ei
*
eno*
caaaorib
promiaao, te niai aodaeia huic fidai aatene
•adi» aaaenaum auum pntebuiaaat. En argumantam
< leam XVI, IX
• Da «Mteait. me
*
te —DM ea
*.
> IA, VL a
* VU

j.

IX at XL

IM?

.

.

A..

PUMUUAA^l U4AtraAMAUW»Mte>

dlMÙM ffltaW» fMpMMN VWft^M
*
« d·

ρΝφΜΜΜλ·

■•do, at ia· diai, alMiaao>
Ad JNrUBMB pettMl ImMB WQfMMMtl jBMMMdkMI·

nonun pnetifiodm * OvnetnMttn nt iwrtetan iUfa·
oeatinuasor· Aadrea Thiel «dita·. Qaa aaafiaii iUto
legsbsun, « qua m^te illra ptuyiniteU·, ·· «agi·
«mvictu· fai Rom··· pontittera tanquam teetaa,
doctors· «t iadioM nniveraelis eoderiae pro vsritaM
ohrtetiana ineaaiautar pugaatun» dt Cda ia arateMB ’
dseciadime, quod vi proBueaionte diviaas atraa mb
patent. No qua fricat, pontificiba· Unman· eadje

quad Itebraa.

tata aanqua
*
pastel esparari. Hiac puichemM· dieu
·. Amhràeiu·1: Jpo» «at IMras, oui dixit: Tu «■

übi ergo Patra, ibi toitasa; ubi «cdma, ibi nulla

■ora, tod vil· arteraa. Kt ideo addidit: Kt porter
praeralebunl. et Ms dote riaees regni

■ è/m ms
raiera·,"

Hutte aaaeoaum fidsi Romanorum pontificum de
•um dignitatem commendantiba· ia propria scilicet
oaura non credendum· Nam ai asiada testimonia .inartantia propriae radia praeatitit ecdeaia etiam ideo,
Bomauorutu pontificum infirmarentur, reaps· d· tot· quia omnia doctrina, cum primum a Romano'pon­
hjerarohte ecelasiastic· actum carat: item auctoritaa tifice damnata et reiecta ftterit, etiam ab omnibus
vero Cdalibua ut aliene · fide et profana reticeretur.
ecclesiae docentia neo poteet probari, niai par eccle­
B „Quomodo auaceperit ludia, dicit Hieronymus
,
*
quod
siam docentem.
Quod sequentem partam argumenti treditionalte Roma contempsit? Quomodo episcopi susceperint
*
Demum eundem
attinet, scilicet assensum eocleaiae, quem fidei Roma­ quod sedes apostolica damnavit?'
norum pontificum de ^po inerantiae. suae «dis •Mensum fidei Romanorum pontificum de inerranti»
praebuit, hunc assensum ecclesia tum indirecte, eeu propriae sedis poeeumus probare ex eo, quod in omni­
sua agendi' ratione, tum directe, et expressis verbis bus causis fidei recursus habebatur ad sedem apostoliluculenter manifestavit. Silentio praeteriens verba cam, et quidem tanquam ad Petrum et Petri auctori­
expressa, quibus sancti patres et concilia hunc assen­ tatem, et etiam ex eo quod nunquam licita fuit
sum suum manifestaverunt, debeo aliqjjanttepto im­ appellatio a sede Romana et a definitionibus dog­
morari testimonio indirecto, seu, mr^ageftdi ratione maticis huius sedis.
Quod attinet testimonia directa, seu per verba
desumpto, cum haec res mihi ansam praebeat quae­
dam difficultates^ quae ab aliquibus reverendissimi· expressa sanctorum patrum, ili/ adducere utique
patribus obiectae fuerunt, removendi. Teetimonium supersedeo. Ast debeo respondere aliquibus ublec­
hoc indirectum exsurgit ex regula fidei, quam anti­ tionibus, quae saepe saepius contra haec tret i mon is
quissimi patres tradidedbnt.
factae sunt.
Dictum fuit, afferri ab aseertoribus infallibilitatis
Sanctus Irenaeus, ut nostis, qui regulam fidei,
•tatuit consensionem earum, quae ab apostolis fun­ pontificiae textus traditionis mutilatos, falsificati»,
interpolato· vel spurios vel nihil sliud probante» nisi
datae eunt, ecclesiarum, simul vero compendiosiorem
st securiorem statuit regulam, scilicet traditionem < primatum. Durum verbum I Ast sit hoc. quid exinde
ccclesisa Romanae, eum qua, db ipsius in eoolesia probatur? An poteet negari praesto esse testimonia
potentiorem primatum, omnes qui sunt in orbe ter­ proreus certa, sive immediatam verborum vim. sive
rarum fideles convenire debent, et in qua ab omnibua contextum et finem orationis specte». ex quibus
qui sunt undique fidelibus, communicando cum ea Speciale donum infallibilitatis Romani pontifici» protanquam centro unitatis conservatur apostolic· tra­ batur?
Ab aliis reverendissimis oratoribus diitiiui est
ditio. Sic ergo, secundum a Irenaeum, fides ecclesiae
Romanae simul est, ob primatus dignitatem, regu­ bis testimoniis non probari infallibilitatem Romani
lative pro omnibus aliis ecclesiis, et ob dignitatem pontificis personalem, separatam et absolutam. Quid­
quid sit de his epithetis, de quibus mox sertuo recur­
centri, principium conservativum pro alite.
Eandem regulam fidei proponit s. Augustinus ret, respondeo: id saepe dictum Mt, sed quantum video
sequentibus verbis1 : „8i enim ordo episcoporum sibi nunquam probatum, quod iuxta mentesn sanctorum
succedentium considerandus, est, quanto certius et vers patrum causa efficiens infallibilitatis Romani pon­
salubriter ab ipso Petro numdNmue, cui totius sede­ tificie alia sit quam tutela Christi et amistentte
ris· figuram gerenti. Dominus, ait: Saper Jtanc pe­ Spiritus sancti Petro promiesa in aevum, seu quod
concursus ecclesiae sit de iure conditio, sine qua
troni aeüfieabo ecdeoiam meam, et portae inferi *
m
rincent eam; Petro enim succernit Linus... usque ad indicia dogmatica Romani pontificis non sint infalli­
prementem' pontificem. In hoo ordine successionis bilia. Anne patres Chalcedonensa antequam episto­
nullus Donatteta episcopus fuit" Hoc ergo ex 1 lam a Leonte ad Flavianum salutarent tanquam ore
s Augustino sufficit ad damnandam haeresim Dona- Petri prolatam, anxie requteivarunt Utrum consiliis
tistarum, quod nulla· Romanorum antistitum Dooa- episcoporum adhibiti· data fuerit ; immo anne histo­
tista fuit; et hane regulam ob Petri auctoritatem, ria, quae nobis plure miraculo·· de origine huius
spistolM referi, msntiooem fecit de concursu episco­
securiorem et salubrem dicit.
Eundem hnne ramnaum fidai Romanorum ponti­ porum, qui huic Romani pontificis definitioni dog­
ficum da inarantia propria, satis eoolesia manifesta­ maticae praecesserit?
Venio ed argumenta traditionis, quae in . ipeo
vit, quod communionem cum rara sede omnino at
absolute neoeeeariam habuit. Nam communicatio cum schemate proponuntur, id est, ad documenta ex tribue
cathedra Petri erat «t habita fuit communicatio cum conciliis adducta. Quod hqec argumenta aXinet. ea
eoeteria ot cum ipeo Petro, proinde etiam cum veri­ desumpta sunt, ut nostis, ex consiliis oecumeuicie.
tate a Christo revelata aequiperabatur. „Non novi in quibus post triste inter ecclesiam orientalem M
Vitalem, ecribit Hieronymus », Meletiumque respuo, occidentalem factum schisma, Oriens cum Occidente
ignoro Paulinum. Quiconque tecum (id «st, oum papa do tollendo hoq schismate. convenit. Cdm plura ad
Damaao) non colligit, spargit; hoc est, qui Chfisti •levandam vim probationis, quae testimoniis horum
> BrislM «tes IM. | A [Kigas, P-U ΧΧΧΠΙ, 1«·.]

» RHAad nrawsrajen· {Migra P.U ΧΧΠ, M·.]

’ ilun.iiMlLiB^ntirai.kBT. m)

· IA.JU.adv.MhraraXV. [MigraP.L, XSUt·!-

oeocilioruia ineat, . ia ganaraliboa amgragattanibue J
obsaota foarint, pauca ragarara n ar sas» «t.
Kt quidam quoad concilium Cooatantinopolitanum IV, varba ia schemata aliata fera ad unum cenoordaat eum formula papa· Hormiadne, qua acbiaasa
Aeacianum fuit compositum, at qua· moo solummodo
ab ecclesia oriaatali, aad atiam a maxima part· «xlesiae oceidaotalw fuit approbata. Dictum fuit, bane
formulam nihil continere nixi fiduciam, nunquam
futurum esa» ut cathedra· x- Patri accidat, quod de
tot sadibua apostolici·· actum eaae dolemus; aed aucoeAorea principia apostolorum fidem tuendi at fratre»

confirmandi munere usque ad finem mundi functuroa

Ast haec interpretatio nec convenit litarae nec
sensui historico huius documenti. Non convenit
literae, nam liter· huius formulae papae Hormiadae,
quae fere’verbotenus eat recepta a concilio Constantinopolitano IV, ut nostis, haec eat : ..Prima salus est
rectae fidei regulam custodire, et a consitutia patrum
nullatenus deviare, quia non poteat Domini nostri
lesu Christi praetermitti sententia dicentis: Tu n
Petru», et taper banc petram aedificabo eccletiam
nisam. Ha«; quae dicta sunt rerum probantur effecti­
bus, quia in sede apoatolica immaculata eat aesnper
cathol^a servata religio. Ab hac ergo spe et fide
separari minime cupientes, et patrum 'sequentes in
omnibus constituta, anathematizamus omnes haereti­
cos etc." Et in fine: ..Unde, sicut praediximus,
sequentes in omnibus apostolicam sedem et praedican­
tes eius omnia constituta, spero utigfuna communione
vobiscum (cum papa Hormisdal, quam sedes apostolica praedicat, esae merear, in qua est integra et
vera Christianae religionis soliditas." Haec sunt verba
huius formulae.
Quod ad sensumattinet, sensus manifestus horum
verborum utique hic est : ut Oriens divujsu» a sede
apoetolica iterum communionem cum ipsa sede apo­
stolus ei cum ecclesia catholica reciperet, solem nem
profresioneni fidei episcopi cina praerogativam sedis
apoetolicae emittere debebant, scilicet hoc esse rectae
fidei regulam custodire, si spe et fide firmiter tene­
mus. Domini nostri lesu Christi promissionem Petro
factam non posse praetermitti, sicut reapse evoitu
comprobata est, scilicet m eo quod immaculata semper
servata est in sede apoetolica vera religio.
t'outra testimonium ex concilio Lugdunensi alla­
tum dictum fuit, illud nec a concilio adhibitum neque
lonfirmatum fuisse. Ne repetam «· quae iam hac de
re relator capitia tertii dixit, solummodo de uno pau­
cissima proferam ; scilicet ad demonstrandum quod
formula ista fidei · concilio Lugdunensi non fuerit
adhibita, obiicitur illam formulam in concilio non
fuisse discussam. Hoc utique verum est, aed exinde
nihil probatur contra auctoritatem huius documenti :
e contrario firmatur magis auctoritas illius. Nam
causa huius rei nulla alia ea|, quod scilicet in concilio
Lugdunensi non fuerit discussa haec professio fidei,
causa huius rei nulla alia est, quam quod afebatur
de re non nova, non de re nondum eliquata, sed de
re, in quantum referebatur ad Romani pontificio
primatum, iam dudum per universam eccleaiam tem­
pore papae Honuisdae in concilio Constantinopolitano IV approbata, et de qua inter latinos nulla fuit
dubitatio.
. Hanc fuisse causam omissae disi'useiotiis patet
ex epistola, quam papa Clemens IV ad imperatorem
Michatdem Palaeologum dederat, et cum ipsa formu­
lam eandem quae postea in concilio Lugdunensi 11
praelecta fuit, transmiserat. Cum enim imperator·
Clementi IV consilium tuum communicaaset in

Orient· cmvm—di concilii, ut da hac forma diaasptaretur, papa recondit bis verbis: «Porro perscrip­
tam purusxmem, oartiasiasam et solidissimam ortho­
doxae fidsi varitataan et evangelicae doctrinae *
ooasonaca, · sanctis patribus et Romanorum pontificum
in suis synodis daGniliana firmatam; sicut nec daret,
Ac nec volumus novae diacumioni ac definitioni sub­
jacere, ipsam quaai par hoc quomodolibet contra fos st
licitum, in dubium revocando. Ideoque licet in prae- .
fata scripture (scilicet in epistola imperatoris) de
convocatione concilii agqretur, iiost tu (imperator)
per tuas praefatae litteras concilium in terra tua con­
vocari petieris; noe tamen nullo modo proponimus
concilium ad discussionem seu definitionem huius­
modi convocare; non quod cuiusquam facidm versa­
mur, vel eandem sacrosamtam Romanam ecclesiam
Graecorum superari prudentia timeamus, sed quia
prorsus indecens foret, immo nec licet nec expedit in
dubium revocari praemissam verae fidei puritatem,
tot sacrae paginae auctoritatibus, tot sanctorum robos
ratam sententiis, tot Romanorum pontificum stabili
definitione firmatam; pro cuius defensione, si iieceeae
foret, parati essemus subire martyrium et morti etiam
exponere corpus noetrum
Ila Clements Itaque
.mirum non est, quod etiam Gregorius X in concilio
Lugdunensi discussionem huius formulae non per­
misit.
Tertium documentum desumptum est ex concilio
Florentino. De iis, quae in schemate nostro afferun­
tur ex concilio Florentino, dictum est, nihil in iis
contineri, quod sobrius interpres ad stabiliendam
doctrinam infallibilitatis adhibere possit. Ast mentem
patrum Florentinorum longe aliam fuisse patel ex illo
commentario, quem fr. loannes coram papa Euge­
nio IV et coram imperatore toanne Palaeologo. ut
imperator resciret quisflam sit sensus formulae, quae
' de Roiuano'[Multifile agebat, de iis instituit. Itaque
incisa per singula declarans, incisum illude Romanam
poatifieem Mia» eccletiar caput, omnium ebrittiano
rum patrem, et doctorem ejriulrrr, explicans, in haec
verba desiit : ..Cum omnes christiani in fide con­
veniant et convenire debeant. ipae Homan os ponti­
fex) ponitur iloetor immaculatae fidei propter. privi­
legium concessum Petro." Explicans incisum illud
Eidem s»xi» et Romano femtifui m b principe apo
dolorum patiendi, regendi et gubernandi unioertalem
eicletiam plenariam traditam 'M potedatem, ad­
duxit fr. loan ure epistolam a. Agat hums pajiae ad
imperatorem Constantinum. respective ad concilium
Constantinopolitaiiuin III. et exinde sequentem con­
clusionem deduxit: ,,ln hac auctoritate ,Agathonis
scilicet) tria haec manifeste asseruntur. Primo, quod
pascere omnes ove» sit lOinmissum Petro, et sureesaoribus suis. Sevuudo, quod sedes a|
oetohca
*
nunquam in
P aliqua erroris paite depressa est. aed semper mansit
immaculata in fide. Tertio, quod tanta est eius
auctoritas, quod universalis ecclesia, et universa·
synodi semper fideliter secutae sunt, et patras oatholici semper susceperunt eiu» apostolicam doctrinam, et
quod illa verba ,ut nem defieibt fidet tua} inlelliguntur de aede apoatolica, et quod sit immunis ab haeresi,
atque confirmationem omnium fratrum titubantium
in fide ad ipsam sedem et Romanum pontificem per­
."
*
tinere
Sic ergo res explicata fuit in ipso concilio
Florentino, et hic sensus utique tanquam authenticus
habendus est, cum ex industria. Romano pontifie·^

* Ceus MsL polem, de Ocssrw. xcbixmxl» tom. II, part. IV.
oap. XXVIU, a lita.
• Labbe, CoUecX suarii., tom. XVlfl, soL IIM st seqa..
•ht vsaet. Coisti

Xl
i*

X toMMHUdü» 4'UMsUmU»

ta

uo..,..-·.· .·

intanto, «t imperator ·μβ fironata mtaat, tarit 4 tamtai tatari wqgmtiaAi laailimimi papa· antiφΜ» Bmaa Agatata V‘ Ham ««a dultatii amto
aitf aHad fta ami iadmaua rara· at fidetia adtaaataia. Cam varo Maearia· Aatiactaiu·, qui
piitmgtoai «tiara fcfiaittaibra eanrihi partinmatar
imatindwit, ta aaa aaqaiamarat, patrm eeoettii at
uaaaibaa dahetotioaita· aatistaeroatt, ipm «t asssc!»
aaia pnaûmnat, ut allati· toatiiMaiis patrum, opi­
niosam euam dstadsrsaU, Haee. testimonia examini
at iudicio mbiaeto invento euat partim spuria partim
impugnato fuit, looum suum iars ocsupat.
Antequam ralat^xti da hae prima parta Μφρ» mutilato, et proinde a concilio fuerunt rsiecta. Hia
teRematia, id eat, da argumenti· iufclKfciKtati» pon­ opposita aunt testimonia ·. Scripturi· ot patrum, quae
tifici·· finem imponam, limat mihi sententiam rnaam epistola· papa· Agatboni» adieoto erant : haac quoque
proferre de gravimima illa otaottaa, qua· saepius examine instituto cum omnibus optimi· codicibus col­
in generalibus odhgtegatifaiM
*
prolato fuit, scilicet late tarant. Cum iam luo» clarius appararunt illa
•smel promulgato Bamani pontificis infallibilitate integra, authentic· M probantia, concilium devenit ad
divinam constitutionem ecclesiae immutatum iri- Et definitionem synodalam de duplici in Christo voluntate et operatione; et in hao definitione, ut expromis
quaref
,
♦
Dictum eet, concilia generali» in posteram iam verbis dicit aacra synodus, epistolam papae Agathonis
non erunt neoeeaaria. Respondeo: erunt in poataram iterum veluti normam vivam ante oculos positam ha­
buit. Sis ergo sacra synodus rolemni iudicio obedienneorpteria, aient erant temporibus antaactia naceamria :
ateolute neoeesaria nunquam erant, ai agebatur ao- tiam Romano pontifici debitam eum sua libertate con­
lummo^c de veritate carte oognoeosnda ab ii» ohriati- ciliavit, „ut vere (sunt verba a Leoni· de concilio
fidetibu», qui arant bonae voluntati· Poterant enim Cbalcedonensi) a ae prodi isse ostenderet, quod prius
veritatem eognoaoeca per-ordinarium magiaterium ec- a prima omnium sede formatum, totius christiani
clmiae, id eat, epieooporum communionem cum mora orbis iudicium recepisset : ut in hoc quoque capit i
In hqp. concord i· membrorum
apostolic· aede habentium : ubi enim ecclesia, 'ibi eat membra concordent
Spiritui» Dei, et ubi Spiritu» Dei, ibi veritae eat; cum capite resplendet clarissime assistentia Spiritu»
omni» gratid Spiritu», Spiritu» autem e»t verita», dicit •ancti ecclesiae promissa. Sic egit s. synodus VI, »·!
». Irenaeus. Poterant veritatem cognomen ax eolam- sic omnes aliae egerunt.
Pervenio iam adsecundain partem nostri schemte
nibus dogmatici· definitionibua Romanorum ponti­
ficum : ..Quid adhuc quaeri· examen, dicit Augustina· tis, id eet, ad ipsam definitionem infallibilitatis pon­
tificiae: haec continetur in secunda parte capitis
ad lulianum
quod iam factum
*
eat apud aedem
apostolicam?" his verbi» clare indigitane, prolato quarti. Ιίι relatione generali, quae concernit hanc se­
iudicio aedis apoetolicae, de veritate iam certuto et cundam partem, duo mihi videntur eeae necessaria,
irrefragabile adeese testimonium, dummodo Adsit scilicet: Ie ut statu» quaestionis 'accurate determine­
bon» volunt·» illi seae submittendi. Ergo non pro tur; et 2° formula definitionis brevi quodam commen­
veritate cognoscepda erant necessariae synodi gene­ tario illustretur. Ergo primo status quaestionis.
Cum ad statum quaestionis accuratius deter­
rales, aed ad errore
*
reprimendos. Cum enim errores
ita invalescerent, ut respublica Christiana quodam-, minandum accedimus, statim sene offerunt voculae
istae, quae iam toties ex hac aula exulare iussae sunt,
modo periclitaretur; ecclesia catholica solemniasimum
indicium per concilium generale iis obiecit. Sed sed nondum exulaverunt, scilicet infallibilita» per
maalu, teporata et abeoMa. Nam reaped cardo quae­
•olemnissimum iudicium ecclesiae de rebus fidei et
storum est ac semper erit iudicium οοφίίί oeoume- st ion is vertitur circa has notiones. Videamus ergo
nki, in quo papa iudioat simul asaidentibus et con- quam brevissime, qui» sit sensu» harum.
1° Quo in sensu infallibilita» Romani pontificis
iudicantibiu orbis catholici episcopi»
Seji instant et dicunt, concilia generalia in poste­ dicenda est persoinWù/ ^oenda est perioitaiu ut. sic
excludatur distinctio inter Romanum pontificem et
rum non erunt libera; episcopi non amplius erunt
veri indicés. Respondeo: erant libera, sicut liber» Romanam ecclesiam. Porro infallibilita· dicitur per­
fuerunt temporibus anteactis. Nam concilia etiam in sonalis, 'ut sic excludatur distinctio inter sedem el
sedentem. Cum haec distinctio in congregationibus
posterum ita habebuntur, ut de rebus in concilio per­
tractandis aut nulla praecedat definitio dogmatic· generalibus mullo· uacta fuerit patronos, etiam de iis
Romani pontificis, vel ut talis revera praecedaf. In aliquid addendo supersedeo. Reiecta ergo distinctione
inter ecclesiam Romanam et Romanum pontificem,
priori casu, si papa propnaitlbnea integra» integro con­
cilio pertractandas relinquit, ooncilium plena »ua D inter aedem et sedatam, id eet, inter seriem univerlibertate in Domino uti poterit; in posteriori casu ■ui et inter singulto
“" ”
Romanos pontifices in hac serio
concilium omnino id aget, quod in simili caau sibi succedente», defendimus personalem Romani pon­
tificia Infallibilitatem estenu·, quatenus haec praero­
egerunt concilia generalia.
Exemplum ait Conatantinopolitanum III in sua gativa famibus et singtln legitimis Petri in cathedra
agendi ratione pum epistola dogmatica papae Aga­ •itu successoribus ex. Christi promimioae competit.
His dictis, notio infallibilitatis pontificia· non­
thonis. Priores jbptem actiones huius concilii occu­
pabant quasdam prasambula, id set, lectio documen­ dum sdfficienter est definita. Infallibilitae personali»
torum quae concilium concernebant. Ad finem papae in se ipsa debet aocuratiua definiri, quod nempe
actionis septima» legati Romani pontifici· postula­ non competit Romano pontifici quatenus es. persona
»
runt, ut patres concilii declararent utram consentiant privato, neque, etiam quatenus est doctor privatus. -*
suggestioni seu ea/istolae Agathonis. Hasc declaratio nam qua talis par est aliis doetoribus privatis, et par
promissa fuit pro actione sequenti. In actione itaque in parem, ut scite animadvertit Caietanus, non habet
octava patro» cqncilii declararunt : „Ita Domine (ad imperium, quale tamen Romani» pontifex exerret iu
imperatorem conversi) profiteor, et sic erodo, quem> tate, Oritart-eoMU, teas. VII, eri. Tfafat. nari. Celmi.

Rx ta dàoti» maadtatiiaim· apparat, qaod sa·
4tfinitiMMi Hommummb od eMhiHMd·· Mmmaï
pantificis iafeUiteHtetsni adduxiuaa «
ta
*
sansam
altaum aalH asodo suppoahMs, ead rovsra ilk n
Mat· patnua Ftonatinorà· iaterpautaiBar, et quod
JMrtlOttW MmC, ψΜ· pMtMB JVÙMfll ®MB MNUUk Mb
*
nsetit per eoodüriaMm, «t qu·· a plurttam oratoribua

• iatte spp. a toute, teaa I, ·*»ι CXX u Tteetaet.

> Uoalr.Ista.Hk.il. a (UL [JMfa». P U XLv, near

«Hu. Cyri, ta >11», «Ht. Bâta

aedesiam. Hinc non loquimur de inflalli- A
biliUte paraanali, quamvis personne Romani pon­
tificis eam vindioemua, sed non quatanua est persona
singularia, sed quatenus est pereona Romani pontifici»,
seu peranna publica, id »»t, caput aodeaiae in sua
relatione ad ecclesiam universalem. Neque etiam di­
cendus eet pontifex infallibilis simpliciter ex auctori­
tate papatus, sed ut subeat divinae assistentia» diri­
genti in hoc certe et indubie. Nam auctoritate papa­
tus pontifex est semper supremus iudex in rebus fidei
rt morum, et omnium Christianorum pater et doctor;

xubîvanam

»ed assistentia divina ipsi promisee, qua fit, ut errare

iata non ponatur oau conditio, atra ait consensus ant»caden· aiv· ait conaaqiM». Non poaaumua aepcrar»
papam a oonaatwn eoctenM. quia hie uonannau· nanquam ip·» deaaae potest, ('uni enim eradimus papam
par aamatentiam divinam ease uifallibiktn, so ipso
etiam eradimus iia dWiniliombue aamoaum ecelMiaa
non eaaa dafuturum ; cum fieri non posait quod corpus
epiaooponim aaparetur a auo capita, et cum ecciesis
universa dafioere non posait. Itupoaaiiule enim sat
generalem obscurationem spargi, ut synodus Pisto­
riensis aiebat, super veritates gravioris momepti
spectantes ad religionem

non possit, solummodo tunc gaudet, cum munere su­

premi iudicis in controversiis fidei et universali» ec­

Nota.

*
3

Quaeritur in <pio sensu infallibilitas

pontificis Roman i ait abtolxt/i. Respondeo et ingenue

clesiae doctoris reipsa et actu fungitur. Hinc senten­

fateor: nullo in apnsu infallibilitas jxintificia eat ab­

tia: Romanus pontifex eet infallibilis, non quidem

soluta, nam infallibilitas absoluta competit soli Deo.

ut falsa debet traduci, cum Christus personae Petri et

primae et essentiali veritati, qui nullibi et nunquam
fallere et filii potest. Omni
*
alia infallibility ntpoU
*

jiersonae succresoris eius illam promiserit ;

sed

est

solummodo incomplète, cum papa solummodo sit in- B communicata ad certum finem habet suo» limite» et

*

fallibilis quando solemm iudicio pro universa ecclesia

sua» conditiones, sub quibu» adesse censetur.

res fidei et inorum definit.

etiam

2° Quo in sensu infallibility papae dicenda eet

valet

infallibilitate

de

Romani

Idem

jiontificis.

Etiam haec certi
*

limitibus e» < onditumibiis eet «d

separata? Dici potest separata, seu putius distincta,

stricta,

veru sint eae conditione», non a

quia fundata eet in speciali promissione Christi, et

priori, aed ex ipaa promissione mw manifestatione

quaenam

proinde etiam in speciali assistentia Spiritu» sancti,

voluntati» Cbriati debet deduçi. Quid i am ex Christi

quae non est una eademque cum illa, qua gaudet to­

promissione, Petro et »uecereon eiusdem facta, quoad

tum corpus ecclesiae docentis junctum eum suo rapite.

has conditione» (Onsequitur?

Nam cum
*
Petrus eiusque successor sit centrum uni­

inerrantlae in ipsius relatione ad ecclesiam univèr-

tatis ecclesiyt icae, cuius est ecclesiam in unitate fidei

salem : 7 u fit Pftrvs, ft super fume Petram aedificabo

♦4 charitatis conservare, et turbatam reparare, eon«

ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt
adversus eam ...
Pasce oves mea». pasce agna»
'.
*
meo
Petrus extra liant relationem ad ecclesiam

ditio eius et relatio eius ad ecclesiam est prorsus spe­

cialis; e! huic conditioni speciali et distinctae rrepon-

det privilegium speciale et distinrtuiu.

In hoc ergo

universalem poeitus in suis sucoreBoribus hoc veritati·

sensu competit Romano pontifici infallibility sepa­

charismate ex lerta iHa promissione Christi non gan­

rata. Seil ideo non separamus pontificem ab ordinu-

tlet.

lissima

ron. i unctione cum ec« desia.

lummodo

tunr

*4
<

infallibilis,

Papa enim so­
quando

Proinde reapse infallibility Romani |M>ntifivis

ratione subucti, quando papa loquitur
omnium C tanquam doctor univoraahs et index supremus m ca­

reetriita <
*t

ehristianorum doctoris munere fungens, ergo univer­

thedra Petri, id est, hi centro. constitutu», restricta

salem tx-ch^siain rvpnuwuitims, iudivat et definit quid

ret ratione obievti, quando agitur de rebh» fidei et

ab omnibus credendum vel reiiemndmn.

Ab eccleeia

morum, et ratione actus. quando definit quid ait cre­

universali tam separari non potest, (piam fundamen­

dendum vel reiieiendum ab omnibus Christ ifidehbr».

tum ab aedificio <ui portando destinatum est.

Sed nonnulli ex reverendissimis patribus, his non -

Non

separamus porro papam infalhbiliter definientem a

contenti,

cotqieratione et ront'ureu wclwiie, saltem id est in eo

in hanc constitutionem dogmaticam inducere condi­

ulterius

progrediuntur., et

volunt etiam

sensu, quod hanc cooperationem et hum
*

concursum

tione»,

ecclesiae non excludimus.

fine huius

diveivus inveniuntur, et quae bonam fidem et diligen­

Hoc patet ex

praerogat is ae divinitus concessae.

quae

m

tractatibus theologicis diversae m

tiam pontificis in veritate indaganda et enuntianda

Finis eiusdem ret conservatio veritatis in ecclesia.

concernunt. quae proinde: Vum non relationem pon­

Talis definitionis ergo tunc ret vel maxime locus, <\ιιη

tifici». mm! conscientiam ipsius ligent, ordini potius

alicubi in ecrlesni scandala < i rea fidem, dimensiones

morali quam dogmatico iu\enandae aunt.

et h&errere exoriantur, quibus»reprimendis antistites

enim Dominus noster lanie Christus charisma veri­

Piissime

ecclesiarum singillatini, vel etiam in rencilio provin­

tatis non a conscientia pontificis, quae eat uniuscuius­

ciali congregati impare» sunt. ita ut ad sanctam ae­

que res privata innuo pnvatneima, soli Deo cognita,

dem apostolicam hac de causa referre cogantur; vel

aed a relatione ponti ficis publica ad un i vernalem ec-

antistite» tristi erroris labe infecti fuerint. D olreiam dependens voluit. quia alia» hoc infallihiliHanc cooperationem ecclesiae .tum ideo non excludi
*
tatis donum medium efficax ad unitatem ecclreiae
‘Ums, quia infallibility pontificis Romani non per
conservandam et reparandam non esset. Sed ideo nil

si

ipsi

modum inspirationis vel revelationis, sed per modum

timendum, ac si per in&iaip fidem et negligwtiam

divinae assistentiae ipsi obvenit.

Hinc papa pro of­

pontificis uuivenudis ecclesia in errorem circa fidem

ficio suo et rei gravitate tenetur media apta adhibere

induci posset. Nam tutela Christ i et assistentia divina
Petri succe
*
oribus promissa eat causa ita efficax, ut

ad veritatem rite indagandam et apte enuntiandam;

et eiusmodi media sunt œn’ilia vel etiam consilia
, episcoporum, cardinalium, theologorum etc. Haec me­

iudicium summi pontificis, si reset erroneum et ec­

clesiae destructu mn, imjiediretm

aut. si reapse pon­

dia pro diversitate rerum utique sunt diversa, et pie

tifex ad definitionem deveniat, illa infalhbiliter vera

doliemus credere qqod in divina assistentia Petro et

existât.

simul

Ast instant et dicunt : manet ergo officium |όη-

etiam contineatur promissio mediorum, quae mx«w-

t i fu ir et quidem in suo genere grav issimiim, media

htMNxwsoribus eius a Christo

Domino facta,

»aria aptaque sunt ad affirmandum infallibile pon­

illa

tificis iudicium.

quamvis haec t*ee

Demum pagam
separamus aX
*onaen»u

‘

Promisit Petro donum

.*

non yparamus, et vel minime
ecclesiae, dtitnuiodo eontienaus

apta ad

veritatem

indagandam

adhibendi, et

non sit stricte dogmatica, eat Aainen

1 Matth XVI, 18
• loaaa XXI, .19-17,

A. MM8JOME8 PUBUCA1 IT OONGBWATÎOm ^ΙΧΒΜΑΙΛ

1815

^^Aogmati intimo eomaoxa. Drfiuunu, «aim: indicia
dogmatica Romani pontifici» aunt infallibilia. Ergo
- dofiniamiM etiam formam in tali iudicio a pontifie·
«errandam. Haec,
mihi videtur, erat mena quorum­
dam revereodiaaimonim patrum, quo· «i hoc ambone
- loquentea audivi. Aet, eminentiaaiuii ac tnvereodisaimi patre·, hoc fieri uulki modo poteat, nam non
agitur de re nova. Iam millena et millena iudima
dogmatica a aede apoatolica emanarunt ; ubi vero eat
canon qui tormam in eiuamodi iudiciia ' aerTandam
pramcripeerit ? "
Dicat forsan aliqui·: ai non habemua canonem,
faciamus canonem. Aat abeit hoc a nobia, ne.impin­
gamus in canonem illum damnatum, quod concilium
ait supra papam.
Canon?

Insuper ad quid valeret eiuamodi

Annon pnirsu» inutilia «eet. cum nunquam

poeqit verificarrni fidelibus et episcopis in orbe dis­

persi·, immo n
* eaeet valde periculo·», cum innumeris

•cientia et
piaeeUnt» «c multo magMeeosrdotaa qui muMre docendi parochianoa Mgüntur, per­
tinent ad membra eocleamu? Quia dubitat? Anne
ergo etiam iati consilio et auxilio auAdebent invuiu
papam in ferendis iudunu dogmaticior Nequaquam.
Et cur? Nonne quia non pertinent ad ecclesiam do­
centem? Bene, aed aimul patet quod aiinilitudo de
membri· et capite claudicet. Sed iamjjusieritur utrum
non etiam opiecopi. quamvis sint Constituti a Deo
testea, doctores. et
* iudiom fidei christianae, ae habeant
ad papam, pro univorsa ecclesia definientem et doc­
toris universalis munere fungentem, ut discipuli ad
magistrum? Ita est. Hoc enim innuunt verbat'hristi
ad Petrum, et nomina iudici· supremi, doctors universalie, paatoru totius ovilis Christi. Proinde etiam
hac ex parte claudicat similitudo adducta, et conse­
quentia de necessitate consilii cpimOponnn «xnicidit.

cavillationibus et anxietatibus ansam prqeberet. Ergo B
Petrus

<ingat

aeinetipsutn

iuxta

lerbum

Domini

• nostri l«sn Christi, cum Petrus senescente inundo non

Sed adhuc instant et dicunt

quidquid sit de illis

et.fpiscopi tenentur se sub
*

mittere auctoritati infallibili |»apae. sed ho<' non valet

mediis Immanis, auxilium ecclesiae, assensu» ecclesiae,

ante factam definitionem: ad talem definitionem fa­

id wt. testimonium et consilium opiscojmrum non

ciendam debent concurrere episcopi.

aolummlHlo uoq poteat excludi · definitione infalh-

axioma ««vundutn'. sicuti episcopi nihil possunt

bilitati», sed dobet inter "onditiooeaquae sunt de fide.

dogmatibus condendis sine papa, ita ne»

m ipsa definitione poni.

•

Pergam ad finem, statim instat fini». Scvl demio
instant et diconi hoc vérum est post factam a papa
definit itàiem sole innem, tunc utique non solummodo
laici, sed etiam sacerdot
**

senescat, »ed suul aquilq renovetur lirtus eius.

111·

A Noone etiam hktT^iAar quoa enat plurimi qt^i «t

Ergo haec conditio dicitur

osM de fide, M quqrnqdo hi·1 probatur?

Ati

con­

et hoc eat

Nam

m

pap· B;nf*

episcopis: inspiciam»» rem ex utraque parte. Episcopi
in

dogmatibus

fidei condendis nihil

poraunt sine >

tinetur in promissione Christi9 Mihi videtur quod iu

papa.

illa Aion solum nuite» non contineatur, sed quod in illa
«sintrariuni potius «outii^etur. Nam negari quidem

concilio generali edita infallibilia et firma non sunt,

Hoc venint est. nam décréta de fide etiam a

nisi fuerint confirmata a paj>a.

no» poteM, quod m relatione Petri ad «vleaiarri, vui

Causa huius rei non ea est, quae ex h»s ambone

rbrirtiiK vohnt infallibditateni Petn adnêxam, <xm-

aliquoties, dolens di<x>. indicata fmt. sciluOt. &r si

tineatur tqterifdm relatio IMn ad a|»o»to1os et proinde

omnis infallibilitae ecclesiae sit sita in solo papa et

etiam ad cpi
*eopot».

cum Christus ad Petrum disent ’ :

a papa derivetur m «yi»
*>iam

<4 ilb vommitnnTtur.

Et/o rogari pro t? ut non deficiat fide» tua. et tu C Hoc quidem iuxta eefcherrimuin quoddam \vsteipa

aliquando convenu» confirma fratre» tuo». Haec eet
ergo relatio |Knitifn u» ad episcopos. quae inest promis­

theologicum poteat diri de iurisdiclione; nam natura
iunadictionis ea est. iit joesit. immo debeat alus com­

sioni Christi. ex his vero verbis ('luisti nec<«»itate

municari

«Ogente. nt mihi videtur, debet concludi quod fratre»

municari? Hoc' non intellego. Vera ratio < ir ejnscopj

\o|uidetu. id eet, episurou ut sint firmi in fide, indi­
geant auxilio et οοΛπΙιο Petri et successorum enis,

etiam in concilio generali congregati mop papa in
robus fidei et mortim non sint in&Ubdes, ex eo repe­

Code fit quod huius aententiac

tenda est, quod Christus hgq/Hifalhbihtateui loti ec­
clesiae *rnnigu
?
io.
id
simul cum retro

non autem vieeversa.

patroni non tam provoeeut ad loca sacrae Scripturae,
quam ad certa quaedam axiomata quae ipsi» prorsus

Concludentia videntur. Quaenaul aunt haec axiomata?
Prunum Axioma: membra debent erae coniuncta
■j

capiti et uaput membris. Ex hoc axiomate deducunt
\ i Acera itat em pro papa. nt in definiendis fidei doguia.

^^fibqa i^d agat sibe consilio et concursu fratrum ano­
rum. ^Hkequam ad hanc obiecliouMn respondeam.

QuomodoXecnUnfallibilitax. potent

com­

promisent dicens£go vobitrum
u»qur ad am
Kummationem naevuli,: *ideo episcopi nihil (aatsunt sine
papa. An autem iudicio inverso papa nihil possit
sine episcopi»? Haec inversio iiihiQet, cum Chnstu»

noli Petro dixerit : Tw m Petri»2 ... Oravi fwo tt

ut mow deficiat fide» tua *.

\

Sed denuo instant et dicun,t »t Ikm eat tertium

*F
m<ynini
nivat agi hir in sententia adveraahorùm v aximiTh : consanato ecclesiarum eat regula fidei. quam~
de stricta et absoluta necessitate cogailii M auxilii
*epietiam papa aequi debet '.vet proinde debet ante defini^■opornm ni^iovia infallibili iudicio dogmatico Ro­ D tlotum consulere roctoro·» ecclesiarum ut tertii»- sit de
mani pontificis, ita ut in ipaa definitione nostrae
consensione ecclesiarum. Respoûdeo. Res utn ad
dogmaticâe constitutionis subm locum occupare dé­

.

licat.

.

tota differentia quae inXet nœ» versatut. et non in
opportunitate aut aliqua relativa .necessitate. qZae

thedra

iuduio Romani pontificie ferum circumstantia» pon-

Scripturam et traditionem. Verum e
*t

*
denuiti
W

tnanqp devenit, et accurate distinguendum eat intet

In hac Mricta et abeoluta ueiweailale consistit « verum «t falsum, ne patiamur naufragium in portu

pronus remittenda eat.

Haec proinde

in

definitione const it ut ion ia dogmaticae locum habere

non poteat.
*
Hi

’,

Venim ent quod papa in elite definitionibus ex ca­

eosdem

praedicationi»

habet fontes quales habet

praeeenti» totius magisterii

«ccIcmi&c

unitae t-um capite sit rogul» fidei etiam pro definitio­

nibus pqntifiois. ,A»t exinde nullo modo potest de­

praemiari», >ad axioma de capite et uienibn»

duci stricta et absoluta neveesitas diam exquirendi a

me converto. et reapoiu|eo: oratio figur>fiva non eet

rectoribus ecclesiarum seu ab episcopis.

argumentai i va. nui uti (opimuniter dicitur, omn» si/

consensio potest saepissime Reduci ex dari
*

jnilitudo claudicat. Et quod· haec similitudo sic appHi-

festis

‘<ata reveni claudicet. sequenti ratione

ilMXUt ».

«·» heia.

quod eonætiaii>

*'

testimoniis

et mani­

swrae Scripturae, ex <>on»eiiaione

eiidi potest.

’

Nam haec

< MaUh. ΧΧΠΙ1, 90.
t Ma«b. XVI, 18
’ Ue XXII. 89.

x

COMflUGATIO GKKIBAUS OCVOGMIMA OUABTA 11 Mi WT»

1MT

antiquitaüa, id aat, aaiwtnrnm patrum, ex Mutantia A
doctorum val alii» modia primtia, quae omnia ad pla­ ,
nam infonnationam Mtffmiunt.
Domum nunquam praetermittendum aat, quod
papae praeolo «t illa traditio eccleaiae Romanae, id
eat, illiua «ckeiae ad quam perfidia non habet acces­
sum. et ad quam propter potentiorem illiua principali­
tatem omnem oportet convenire eccleaiam. Proinde
stricto ilia necessitas, qualia requiritur ad constitutio­
nem dogmaticam, nullo modo potest demonstrari. Po­
teet accidere casus aliquis ita difficilis, ut papa neces­
sarium putet pro sua informat ione, sicut id factum est
cum ageretur de dogmate immaculatae Conceptionis,

tione pra«
*<
‘iite valere solummodo m sensu positivo,

nullatenus veni in sensu negativo, id est. omne quod

poterit differentia, nisi qui
*
etiam disreiiNÎoneni epi-

consentiens, praedicatione prae­

MO{N>rum «Ooperationeni etvdreiae vocare velit, et qui­

quaerere ex epix-opis, tanquain medio ordinario, quid

pro regula
Insuper, quod bene notandum <
*t.

omnre sciunt

regulam illam de i-onM-nsioiie nvlesiaruin iu praedica­

universalis ecclesia

sciit»· tanquain revelatum suscipit et veneratur, certe

dem ita ut definitio dogmatica, etiam dissent trait ibu
*

Aet. quid fiet «i dissensio

*.
epiMxipi

sit infallibili
,
*

inter ecclreuu» particulare» exoritur, «i ctnitnnentiee de

Hiiluerit.

Haer de sentcMitia Bellarmini.

verum H catholicum.
fide insequuntur ? Tum

Quoad

iuxta lurinenscm recurren­

dummodo illos antea ron-

verp doctrinam
*

m schemate expotdtiun.

ad consensionem antiquitatis, id eat. ad

Deputatio iniuste traducitur ac si voluisset extremam

Scripturam et sant tas patre». et ex connemiione anti­

opinionem, scilicet illam Alberti Pighii, ad dignitatem

quitatis dneemdo praedicationi
*

*
dogmati
evehere.

dum ret

praebent uCest rreol-

v enda.

vel

quod indicia dogmatica pontificie

maxime vententur circa contruvenda
*

fidei, in quibus fit recuratu
*

tifex Romanus ergo illa
*

Nam opinio Alberti Pighii. quam

Bellarminus vocat piam quidem et probabilem, erat

9

Iam notum f*
t,

Romani

ad sacram sedem, pon­

definin' debet, vel maxime

quod'papa qua persona singulari» seu doctor privatus
ex ignorantia quadam possit errare, sed nequaquam

m haerreim incidere vel haeresim docere.

Hor. ut

reliqua omnia missa faciam, apparet ex ipso
*

Bellarmùii. tum

rn Ιλό a reverendissimo

verbis

oratore

ex Scriptura. «ancti
*
patribus, ductoribus eccleaiae, et
vel /maximi ex traditione eccleaiae Romanae, quae

citato,

quod 1’ctru
*

cap. VI sententiam Pighii sequentibus verbis enuntiat

tradidit, fideliter et sancte custodivit.

Quicumqur. erg
*·

tum etiam ex

ipso Bellarmino. qui

lib. 4

contendit, quod papa sive ad in- C
< ..Probabile ret pieque credi potret, summum pdntifi-

formationem »ive ad infallibile de fide et moribus

ivm non solum uti pontificem errare non posse, sed

indicium omnino dependeat a mairifreta coiiaentdone

etiam^ut particularem personam haereticum eme non
|Mwe, falsum aliquid contra fidem pertinaciter cre­

epiMopSrum. vel eorum auxilio, illi nihil reliquum

mt nisi Maluere falsum illud principium.
*omnia

iudi-

< ia dogmatica Runiani pontificia in ae et ex ae crate

*;
dendo.
Ex hi
*
apparet doctrinam quae habetur in
«t hemate non eree illam Albert/Pighii, seu extremal»

nisi accedat conaenaua ec-

cuiusdam scholae, sed diam unam eaudemque quam

Sed hoc systema aut eat proreus arbitrarium aut

docet. quarto loco adducit, et quam vixat certisaimam

infirma et

reformabilia.

BellarniinuN ιη Ιφρ a reverendissimo oratore citato

■leeiae.
totius infallibilitatia pontificiae evendvatn.

♦

dabeo adhùodum raapoadace ad illam gravimimam
obMcüoMm, qua dictum aet ·* ambone noa wile
opinionem extremam «•A» cuiusdam «dioUe ad

dogma fidei, catholicae evehere. Saftc gmvimima haec
eet obiactio. et cum eam ex ore egregii w etiam aeaümatiaeuni oratorie audirem, thatie caput demiai et
*
oratio
mea in sinu meo convertebatur. Bone Deus!
anne confudisti mentes, linguas nostras, ut nos tradu­
camur tanquam promotores opinionis extremae cuius­
dam scholae ad dignitatem dogmatis, et Bellarminus
inducatur tanquam auctor quartae propositionis de­
clarationis cleri gallicani? Nam, ut ab ultimoexordiai,
qualis est differentia inter assertionem, quam reveren
*
dimimu
orator Bnllarmiuo tribuit : Pontiff^ eoe
potes/ tdiqmd infallibilittr drfiitire eitra rflufiiot
*
epitropo
et tine cooprraiioite ercteiœ, et inter noti»
«imum articulum quartum; ia fidei qvnefttombn»
*Hmmi pontifirù non irreformabile ra»r i*
dirvtm> mun
B
*
Reapse vix ulla inveniri
1 rfrlexide roaarasas accedat

sentiant eccleaiae; aed talis casus non potest statui

J

IMS

trariuni «i

Eat arbL___ et

requireretur maioris vel minoris payfia

episcoporum ameusua.
Natu quia statuet illorum
numerum? Quis ftk w»t delectum. iiiiu epiacopi inter

vel

*
potin

«einetipMiui retractando.

M iliert usque ad emendationem 20
**

inclusive, pote­

aarauiaua

runt rogari suffragia. Fosi generalem illam relationem

iudicio aUorum non potuit

"ingulae emendationes iam paucis poterunt absolvi.

-e sub hoc respectu sint omnino par»
*.

quorumdam assensui et

*t»rendani.
aM

«ententiam communissimam el t'ertam.
Primas enieiidattones proponam/ot deinde de iis.

praemdirare? Ex arbitrario hex· systemate, praecipue

*
Emendatione

orto

primae

agunt

dc

titul».

>'um agatur de assensu subeequente sive tacito sive

Priores quatuor ·reverendissimi emendatore» volunt

expresso, quot fluant anxietates, turba
**

titulum inscribere

historia testis eat. eed favete linguis.

eat

totiua infallibilitati
*

et mandala,

Hoc systema D pliciter

pontificiae evereivum.

si

De nupremo mac/ùtterio, vel simdt matjiderio. vel de prtmu/M ma<ji
terii
*
At

Deputatio tuleni titulum uott putuit approbat
*,

nam

aseensus totius eccleaiae requireretur. Nam tune reaper

latiuK patortM quaut argumentum huiu
*
(«pin·. tn hn<

in. toto

enim capite non agitur Mneratiiu tie «uprrmo magi­

una sola datur infallibilitas, quae nonnisi

i-orpore eccleaiae docentis residet. Sqd hoc tn casu
decreta Romani pontificii
*
poreunt et debent reformari,
per

concilium

generale, quatenus interim amenaua

txvlèaiae non ita ait manifestus, ut negari nequeat ;
papa non eat infallibilia niai cum concilio generali.

sterio pontificie, quod wt pare iurimlictioniN ipeiu·.

nam iuriadictio pontificis duabus claffoua absolvitur,

id e»t. clavi ncientiee ot clavi potentatui. Proinde non
potuit

Deputatio adinittcré emendationem.
I***

«tib ο) 6) <·), 3
"
*

2“

el 4“.

recidamus, papa non poterit confirmare

Emendatio Λ
* 'iilt. ut titulus inacitbatm
Γ>τ
Romanorum pontificum infaUibüi .maginterio. Hanc

nisi illa decreta concilii, quae placuerunt maiori parti

emendationem Deputat io admittit et Quidem luxtu

Et ne iterum in infallibilitatem pontificia ex re «olo
*
decernenti

episcoporum, vel potius unanimitati eorum. Quid vero

modum, ut mm dicatur jde Romanorum pontificum.

si efiireopi non eonseatiaat? Actum eHt de iudicio

aed in singulari de Romam pontifici» infallibili ma'

ivclesiae. conclamatum erit de ecclesia, quae, teste ApoMolo, detjM eme columna et firmamentum veritatis.

ginterio ('aium adtniaaion» Ium·· wt, quod inacripto
de Romani pontifici» mfallibiliiate terna m alia·

relationi generali valedicam.

lingua» nonnunquam sensu» non genuinum exhiberet.

Antequam

huic

Comciu eanaau tqmot LU.

'

Π

”

ιιι»

λ.

------- ---- ■ - ■■■ ■- -

·Τ^Τ.··. . ■ .

'.y-'.·

«tel 1 U"”J IHHWIIII I

ακαπι potutui at.
....'..

■» ... . ------------ .1- ...2--------------I -

...... - · . Ί· ·

·- '

I I I II ι

·ιι^

■ ; mi

-,---

«tevarbi gratte in lte<M g^imini ftefl· hara m À,4ette» mm typh iapM bfi Mfo ιίφΜ M
pant oonftuxM ona unpaqeabilitata Ot «ggo statua
M 'M
* mMÎM
wt fit Mtth
*
ite φΜ jrateftt raoptrattetera rafilrate· mi*
primo intaito apparat, quod hie MB agiter 4a im- figt -te
peooaMUtate Roorai pontifiai· ia agrafe, md <fe ia- aine ratndi, et üa qui ia aaia iuiuMferainuftiM at,
hdlibilitate in docendo, iMoribqtur «apnt de Borate 'aoaitfa divum ad boae doctrinam IDMttMMhuB
populo propenra volabant, la fata ergo aowtefetioM
rà/eûübAi NM^toterte
*
Kmtàietia β
* non admittitor etiam «a «a sam·, a IfeputatMM da novo adoptata, quae incipit «Hoir
quia ia ista inocriptioM habetur motivum, quod pobtorali muneri...“ et qua· dsrinit ia verba „sofe<
*nitar amteM·
,
**
in fata dioo emeedatioo· da novo
adoptata continentur sequentia.
Primo dascribitor cura, quam RomanÿpontifiMa
mittit. Dicendam meet iuxta meqtra huius iwuw· tum ipei io m soseipiebaat pro veritate Mtholfaa cqBdfaaimi emendatori· : de Borate potei/iri· fnjWKbOi- •arvanda «t dilatanda, lum quae ipefa imposita fuit
tate ia mprerte rapMirai mtrare «ravsBd», at aie per controversiae fidai in varii· loci» «t tamporibu·
*
„Ro<nani autem pontifice·,
quodammodo statua circumscrilatar iuftallibilitaa •tortae Deinde a verbi
pontificia Bed non nauvonit ia iamriltiouibui ponere prout temporum «t rerum conditio suadebat...“ dolimite· roi pertractanda
*.
’
■cribitar agendi ratio, qua Romani pontifira in deDemum emendatio tP non «it titulus, sed potius finitiooibu· dogmatici· semper uai eunt et utuntor at
integra quaedam the·»; ot proinde etiam fata non I i in poataruoi etiam utantur. Indo a verbi» „quae «acrfa
potuit acceptari.
Scriptori» M apoatolicfa traditionibus coomn fenea..."
Emendat io 9
*.
De hac «Mndatioo· nulla poecenda , -domibitur, quod Romani pontifice· definiunt innixi
•ont euffragia, quia steummodo coutinet' quoddam ■aera Scriptum et traditione, »ub tutela Chrieti et
votam, quod ocilipet docuflfanta conciliorum riot omit­ amfaUntia Spiritu· «ancti, quae non eat confundenda
tenda, et potius pramima divina in argumentum. in- cum revelatione. Inde a verbi» ..Quorum quidem epofkllibilitat ie eint add-xenda. Ergo nou subiicietur •tolicam doctrinam ..describitur modi», quo de­
suffragiis.
finition·· Romani pontifici· ex promissione Christi
Inda a numero 10
* incipiunt emendatione·, quae tanquam veritati conaantaneae et irrefragabile· fue­
■pectant ad partem primam schematis, mu ad intro­ runt suscepte·, et quomodo hac ipea re consensio
ductionem quae prifnia verbi· continetur et ad docu­ ecclesiarum per orbem dispersarum cum ecclmia Ro­
menta trium conciliorum ; ot quidam euradatioBm pri- mana, et vicevera Romanae ecclesiae cum reliquia
o-x scilicet 10
*,
* «t 13
11
,
*
trudunt textum novum maxime enitet. Inde a verbi» „Hoc igitur veritati»
portio primae huit· ectaematie Iam quod emendatio- et fidei..." describitor fini·, ob quem Christus Do­
Mfn 10“ attinet, constat «mendat» decima tribu· mini» praerogativam inerrantia· aedi apoetolicae aeu
partita». Partem primam admittit Deputatio, quia pontifici Romano concessit. Fini» enim huius doni eet
stylus eat magia concinnus, quamvis eenau» «it unus bonum eccleeia·, in omnium aalutem ut munere suo
fungeretur, et quidem tum consecutio sanae doctrinae.
idemque cum schemate.
Par» secunda incipio·» verbi» ,,Lugdunensi enim C tum unita» fidei «t charitati», tum nexu» indivulsi»
inter fundamentum et eccleaiae aedificium. Demum
concilio approbante" uaque. ad verba ..Florentina
•ynodua aolemni decreto definivit", pan iata «ecunda in ultimo inciao ,.At vero cum hac ipea aetate..
non «ubiicitur auffngii·, aed etiam non acceptatur, primum innuitur cauaa huiu» aolemni» definitioni»
quia atatutum iam fuit, quod non aolummodo con­
infallibilitati» pontificiae, et deinde netura huiu»
cilium Lugdunenae adducatur, aed'quod documenta praerogativae innuitur, acilicet, quod papae non con­
fata ex tribu· concilii· omnino intacta maneant, «dum­ veniat taitquam personae privatae, aed quod i-onveniat
modo quoad «tylum et quoad textum correctiomn' 'ipai fungenti munnre »uo autumo pa»torali. Ergo han
quaedam debent emendari, quae habentur in folio heri
emendatio revereodiaumia potriba· commendatur, et
diatributo 1 sub num. 1·, 3
,
*
,
*
3
,
*
4
et 3
;
*
acilicet
acceptanda proponitur.
quoad «tylurn quaedam debuit mutatio fieri, et
Nunc etaratiatio 11
.
*
Continet etiam haév emen­
quidem ea ex cauaa, quia proponit Deputatio poet datio textum novum parti» prim··) aeu paragraph!
paragraphum primam, quae continet documenta con­ primae no»tn'capitia Conceptu·
*
in hac emendatione
ciliorum. inaerendam deacriptiooam praxia aedi· apo- occurrente
eunt
*
>at boni; a»t nihilominus Deputatio
•tolitae in iudiciia dogmatic». Iam cum paia iata illam emendationem non Mceptandam eaee censet, vel
■it hutorice, utique etiam prima para, quae agit de maxime ea ex cauaa, quia non videbantur omittende
documentia. debet forma hiatorica proponi, ot non ' documenta illa publica trium, oecumenicorum con­
forma «olemni· profeaeioui·, «icuti nunc habetur in ciliorum.
■dwmate „profitemuf^um concilio etc." ' Sed cum D
Bmeadafto 13
.
*
' Etiam haec emendatio habet texhoac ra utique itylum tangat, non «unt poecenda
■offragia.
Quod attinet textum corratiorem, in primi·
notatu digna βΛ comctio mib num. 3
* folii heri
diatributi. Doctiaimu· et toverendirilhHu Rottenburger»» enim innuit, quod verba ricut hahantur in
noatro achemate, non omnino concordent cum texfu
correcto concilii Constantinopolitani IV ; et proinde
iuxta hunc textum correctiorem etiam emendatio ter­
tia proponitur, aed utique non suffragii·.
Pan tertia huius emendationis decimae quae in­
cipit: „Huic igitur pastorali muneri ut satisfacerent",
loco huiu» partis tertiae ptout habetur in ipea em
* 0*
datione 10
*
patrum suffragiis supponitur illa emen-

! VHe Ds». M, ceL 11«·.

tum integram primae paragraph! nostri capitis; etiam
in hac emendatione conceptus occurrunt 'omnino
pulchri; ast nonnunquam, ut mihi videtur, etiam ex­
aggerati. Et ex hac causa, et ex eadem causa quam
attuli in emendatione priori, Deputatio censet hanc
emendationem non era admittendam.
Inde ah emexdofkwe 13
* usque ad emendat ionem
"
*
20
i-ontinentur quaedam emendatione» in singula
loca paragraph! primae nostri capitia Et quidem in ?
emendatione 13
*
proponitur votum, quod septem
primi» lideis noetri capitis, id eet, exordii, subrogen­
tur alia verba, scilicet : Romanam pontificem taa
qnam beati Petri principi» apottolontm etc. -Sed non
videtur esse acceptanda haec emendatio, et quidem
quia non subatistit obiictio, quam reverendissimus
auctof-promovet, scilicet quod per nostram argumeu-

IMt

tolMUNATIO

MMMB VBtMBMB

JtekefcBf Ml

(M^MMM MMSA U Ml NN
M 4M»

• MMB dMMMtaMMB taftUl^t^tMMB Ml pTMMtW Bld

MB Â0 Mt. MM M

« prÜttU npCWM

^OtMtftMB AoCMMU tBB^MMB ^pMÎMft ft MM) fBtf% M

Ehssisjidlb N
.
*

MM

RevaæA^aissaB aaaoadtotar wit,

*a ia mhema·· mdnamrtar primo vosbe Chriati ad
omnm apaistafas: hsta deeris sto. et dried· oeti·-

•iasi trm Uri non Scriptura· pro inhllihilitade
Ml MpVMMI pgMÜCBlB 4θΜΜΐί» VMÿMtH habito ad Bomani pontificia. Quoad ariuadum hos rutum
fiwm illius, qui esg conservatio unitati· in fide, ri ad •hands provioum assa ridetur roto ravurmitiunmi
UUB ÎB dooMMBtii tTÜSB
promênions· Chriati, dedncimw ioMlibilitats··. JMtfM ftt M» ÇQM
Ergo reap» nallaa circulas adsst riüoaua.
ooociliocum tum m paragraphe nota inasrta; proiad·
* üo mb BOMptUMlB propttütar.
CawadaNo 14
*
stiam pertinet ad pq^Mi rarba Immo mbmm4
£mmnMîo 34
.
*
4· Ink MMttdfttMiM act
*
prooesnii noetri capitia, ut militat dicatur: dwûsss
praahKanfibaa alo.mm ;.. et fw»t Uatentier sacra fissia nulla suat patende, quia eoatiaat ram qaa·
pNri evitas osoaumsalo. Sad haec verba, speeiatim non apactars videtor ad «matitutiooam dogmaticam,
ultima, vix poterunt inseri, quamvis aliaa optima, •ad quae ooacarnit agendi rationem sunami pontifici»
nostro capiti ; quia reapae da documenti· cultu
*
publici in promulgandi» daenti· fidei.
Emmdriio <5
.
*
Etiam baac amandatio non potuit
in nostro capita, in tota doctrina nihil invenitur.
Emendatio 16
* vult quod poat verba: potestatem acceptari a Deputation·, quia videtur ravmundiaeimua
auctor huius emendationis restringet· infidlibilioomprebendi, inseratur locus ·. Augustini, scilicet: t*
vertit apotlolicae sedis tam antiqua e/ /dndata. errta ' tatam pontificiam ad eonfinnonda decret» generalium
et citra ut oaAolioa fidet, st nefae dide illa dubi 9 conciliorum- Eet ergo metastasis, id ast, transitus ex
tere ehridiano. Sad, cum haeo verba e Augustini ordine in alium.
Emendatio %
.
*
Etiam huic emendationi satis
non sint generalia, sed referantur ad singularem
quondam capum, non videntur apta, ut inserantur provisum eat tum per documenta quae iam habentur
in schemata, tum etiam per paragraphum novum in­
huic capiti.
Emendatio 16
.
*
RevereiMiarimus emendator vult, sertam. Ergo nulla danda eunt «uffragia.
Emendatio VI
*.
Reverendissimus auctor vult, et
ut deducatur, at quidam expressis verbi·, infallibilitas pontificia ex ' apoatolicitato et indefactibilitate xerba Christi : Epo rogari pro te etc. authentice de­
ecdeeiae. Sed reap» apostolicitas et indefcctibilitaa clarentur a ooncilio. Sed huiusmodi authentic·
ecclesiae innuitur in nostro capite; et utique non om­ . declaratio non potuit intendi, «t ai intenta fuissst,
nia argumenta possunt et volunt adduci, ne, si unum utique atiam disceptqtiolmc de re in ooncilio agenda
fuisset. Ergo non acceptanda proponitur.
omittatur, quam hoc nultius momenti es» videatur.
Emendatio 38
* constat duabus partibus, quae vase
Ergo non proponitur acceptanda.
Ememfotio 17
*
pertinet ad stylum, et proinde suffragia aptae non sunt, quia solummodo oootinsnt
vota reverendissimi emendatoris; et meo iudicio
suffragiis non proponitur.
Emendatib 18
* constat duabiis partibus. In prima votum secundum continet quondam sententiam, quae
parte auctor vqlt, ut verba Florentini aut ex infegro iuxta meam‘opinionem admitti non potest; supponit
afferantur, aut omnino expungantur, aut solummqdo enim quasi nulla alia detur infallihilitaa in ecclesia.
quadam allusion· adducantur. Sed verba Florentini C nisi quae a pontifice et per pontificem communicatur
nec videntilr omnino auferenda, nec etiam ex integro ecchsiae, sicut fit de iurisdictione.
Emendatio 29
.
*
Reverendissimus emendator vult,
afferenda, quatenu
*
non pertinent ad magisterium
pontificis infallibile: ergo prima pare huius emen­ qùod addatur ad Romanum pontificem: pro tempore
dationis non mt acceptanda. Idem valet de secunda erwteatrm. Sed cum hoc per te superfluum videatur,
parte; nam in secunda pdrte asseritur pontifex tan­ non sunt suffragia poscenda.
tummodo ut custos et assertu^ fidei, non autem ut
Emendbtvo 30
.
*
Quoad primam partem, qua rev·infallibilis ludex; et proinde non; est apta haec emen­ rendissimus emendator vult, ut pro verbo doeteria
datio, ut patribus acceptanda proponatur.
universalis ponatur: pastori· tmtvereah·, iam satis­
factum eet in nova formula definitioni·, de qua nam
Emendatio 19
.
*
Reverendissimus emendator op­
tat, ut concilio Florentino addatur verbum oecttmmùo.
sermo nrurret. Quod partem secundam attinet, cum
Sed omnino non est necessarium ; nam statim ab iniup plutea reverendissimi patre· petierint ut retineatur
cum haec documenta inducuntur, dicitur quod solum­
formula ista notissima at. cathedra toqvuntw, oum
modo adducantur illa testimonia, quae desumpta sunt plure» hunc terminum scholae eolemnem utique in
ex concilii· oecumenicis ; ac proinde cum statim ab theologia exoptaverint, Deputatio de fide huic desi­
initio omnia tria illa concilia dicantur oecninenica, derio satisfaciendum ee» putat ; et proinde proponitur
huiiis emendationis secunda pare occeptanda.
idem utique etiam valet de Florentino.
Emendatio 20
*
ηφη proponitur suffragii». Vult
Emendatio 31
* continet eandem rem ; solummodo
enim ut post verba Florentini sequentia addantur: D ratione»,, et quidem certe non spernendae, adducuntur
Haec auterh plena poteetae iuxta tentum eiundem con- pro ista expressione: Pontificie loquaetit er cathedra.
cilii includit infallibile Romani pontificie magitte- Ergo suffragia non amplius sunt necessaria, quia iam
** emendationis.
rntm Sed abunde provisum est voto huius reveren­ satisfactum erit per acceptationem 30
dissimi emendatoris per emendationem seu per §2“,
Emendatio 32
.
*
Voto huius reverendissimi emen­
datoris iam satisfactum eat in paragrapho recens
quae proponitur inserenda inter § 1“ bt inter 2
"
*
inserta.
,ri
nostfi capitis, seu emendationem quae habetur in
folio heri distributo.
Emendatio 33
.
*
Pervenimus iam ad ipeam defi­
Emendatio 21
*
non supponitur suffragiis, quia nitionem. Priores enim emendation» concernebant
tensuram potius continet quam emendationem. Reve­ quaedam praeoiiibula, séd posteriore» iam concernunt
rendissimus enim emendator vult ut nihil definiatur
ipsam definitionis formulam.- Equidem reverendisside fide in causa infallibilitatis.
mua emendator sub numero 33° videtur optare quod
Emendatio 22
.
*
Etiam de hac emendatione non suppreeea, re et nomiqe infallibilitatis, Romano pon­
rogabuntur suffragia, 'quia desideriis huius reveren­ tifici solummodo ius, et officium vindicaretur haere­
dissimi emendatori» abunde provisum est in-para­ sce, errore» veter» de fide proscribendi, et exsurgente
graphe iam insertu inter primam et secundam, quae , haereei nova praescribendi quid sub poena titiandae,
agit de praxi sedis apostolioae in iudiciis doqmaticis.
communioni· sit tenendum aut reiiciendum. Proinde

»

·

-> i-

XWP

’·. ■

t

*

w

mPRVW

SMMI ,W ΗΠ·- " W* '

tümëmn sab

fM tiMobgM Mit quidrab his vertna (it intelli^nUti, cuius verecitM Mt motivnm fcrmalp fidsi-Bcgo 4am. Inraper psincipiatMram pesaunt mm' di* mere
definire mms dogmati» revelati texta nentem pUkaophim MtimUs hoMatatis, quae non tub omni
emendatori· videtur solummodo «t enahnivo pattinara raapertu pertinent ad dapoaitaunfidri.
ad concilium geoarele mu ad aaivenadam artliaaiam
Emiadafwi 48
*
Mtn rappowmda eat suffragiis,
*.
EmendotioSff
RaqarMilimiinMMMadalm aptat, quia manti butes revamafimimi oratori· mtia-pro­
ut -doctrina de infallibslitate a ooaoilio proponatur visum eme vidrtur in paragraphe reran· inearta.
tanquam vera et catholica, non autem tanquam «aa
*
Emendatio 47
*
etiam an poteet admitti, aed ali·
de fide, nt etiam tali rations ut ipra durit, sal- at crime, non propter etaditioM· appositas, aad quia
tu» evitetur. Sed reepae definitio noatrq
fit P® · rwveteodiatimu· emendator tefallibilitatam pontifi■altum : nem nulla para, dortrinM oatbolicne inde vel ciam videtur coaratatn ad ratas oontravaniaa fidei.
maxime · fine Maenii XVII totÎM te tant acriter «en- . cum tamen pontifex. etiam (it infallibili· qua doctor
tiUta fu it, quam haec para doctrinae nostras. Proinde univerealia,' qua aupremos terti· traditioni·, depositi
»
carte concilium non poterit aoouaari, quasi egiaart per fidei.
•altum.
Emendatio 48
.
*
Etiam haec emendatio non po­
Emendatio 36
.
*
Cum hac enwodatiooe tam in­ test admitti, Mitem non ad mentem emendatoria, cum
ti, sunt singutae quaedam condition··, qua»,iuxta dicit : cum pontifex tanquam eepttf eadeeiae aecum
mantem quorumdam revereodiatimorum
*
petram ipsi eemper docentis manare suo fungetis definii etc.
definitioni tanquam conditione», aine quibo» infalli­ Verba ista utique fundunt asnsum ambiguum ; aed ob
bility pontifici» Romani mIvu consistet· naquit, ap­ hunc sensum ambiguum emendatio non potest admitti.
ponendae tint. Ex principii· quM in relation· gene­
Emendatio 49
*
etiam talia eat, quae aeneum
rali proposui, nullam iataram aanoodatioaum (quM ambiguum fundet, cum dicitur: pro apoetolica sua
nihilominm jiro libertate concilii suffragii» patrum auctoritate, ipso capite eeeteeiae, dinnitue cum cor­
•upponendM erunt), deputatio admittere poteet. pora episcoporum muto.
Emendatio 50
.
*
Reverendissimus orator'nili ut
Proinde deputatio de fide excludit et exdudero debet
iuxta principia quae proposui, aequante» emen- dicetur tantum : tanquam caput erdeeiae. Huic desi­
dationes, et quidem eo magi» conditione» debet ex­ derio utique sequipollenter satisfactum «et per m.
cludere, quia raeploime aunt valde indefinitae, ita C quae bebentur in nova formula definitionis, eum ea
quidem ut tali ration· solummodo quibusdam cevilla- quae ibidem dicuntur de papa definiente omnino
tionibu» aneam der» pomint, quam roipra vsrificari.
aequipollenter accipienda sint tanquam caput er
Hoc etiam valet de illa conditione, quàe habetur in eieeiae.

formula tie dicta Antoninisna; nam etiam haec for­
Emendatio, 51
.
*
Etiam haec emendatio non vide­
mula pro definitione concilii, non dico pro tractatu tur suffragii» supponenda. Reverendissimus auctor \
theologico, nimia vaga et indefinita meet. Ergo depu­
vult, ut inserantur verba partim ex p. Perrone (cuius
tatio de fide simpliciter excludit ex sua parte emen­ mentio ex quadam incuria fuit omima in ultimo in­
dationem 36
,
**
Md nihilominus, ut iam dixi, suffra­ orno) desumpta, partim ex a Augustino, et locus iste
giis aupponteur. Quoad primam partam (constatante! in nostro schemate inseratur. Sed locus prior non
hanc emendatio duabus partibus) raspondet deputatio potuit inseri, quia reapra locum non invenit ; et quod
de fide: negative; quoad secundam vero partam, sd verba a Augustini attinet: quod antiquitae apo
nulla danda aunt suffragia, quia non pertinrt ad con­ elolica eedee et Romana cum coeterie tenet perer.
stitutionem dogmaticam ; nam 'vult, ut concilium per veranier ecdeeia, haec verba iam habentur in para­
conrtitutiooem dogmaticam definitioni rabiicisodasn grapho recenter inserta; proinde quamvis omnino non
a beatissimo peto» impetrat modum oooourous
mi ιΐιιι contextu vsrba ista occurrant, tamen menti re­
sivi cooperationi» episcoporum in ainguli» rasibus mr- verendissimi emendatori· satisfrictum eese videtur:
proinde nulla «runt poscenda suffragia.
vandum.
Ita deputatio excludit etiam emenpationam 37
D1
Emendatio 58
*
obi dicitdr: pro apoetolico eua
emendationem 38
* “, amandationem 39
* “, amandatio· auctoritate ex odAedru défiait,. quid de rebus fidei
nem 40
* “. Emendatio 41
* non auhüciaoda art puf- ei morum «n depoatto tradMmti eonfMeofitr. et
fragii·, quia ibidem nulla proprio habetur cerbia con­ proinde quid ab omattna tanquam de fide tenendum
cepti» emendatio. Emendatio 49
*
item excluditur ex oel tanquam fidei ooMrartem reüeiendum nt, non
ratione modo allaita. Ita etiam excluditur a deputa­ poem per divinam aeeieteniiam errare; caput eet enim
tion· emendatio 43
.
*
eorporie CErieti rt·., quamvia haec omnia possint
Emendatio 44
*
quoad primam partem non aub- sensum sanum fundere, tamen sunt ambigua; et mans
lieiende eat suffragiis, quia ntanm' continet verbi· revereadiitimi emendatoris .videtur mm, quod papa
concepti» compotitam emendationem. Quoad eeeun- promulgat consensione episcopontm seu ecclesiae dodam partem vero continet conditionM utique valde οβηψ. ergo non «rt admittenda iuxta mentem depuvaga» et ituerja» ; et proinde etiam debuit haec emen­ tationis.
datio a deputation· excludi, '
Emendatio 53
*
non supponitur'suffragiis, quia
Sic etiam excluditur emendatio 45
.
*
Haec quidem aolummodo continet votutn, ne conditions» aliquae apcontinet duas partea In prima parta videtur contineri , poutiitur in ipra definitione infallibilitati» pontifiquaedam conditio, acilicrt : Foot mquieitionem ime
ecclesiae docmtie depromit In-

praeeeriptam et fide

eia·: Ergo hucusque de conditionibus.
lam relique· emendatione· concernunt ambitum

.tan

' MM

twtMNke raeeatat eptata^ qwM habetur i* falso heri èitiÂi raritates definit, sive ia ipsd summo pootifioe
diatribato, qua· foranda ati nostis aio y habel ■'nlta- far m apeetatw. ad eufam aàmiao ambitum vari• qnu noa traditioni a raligioais ohrietiaM· exordio tattun astandi; «un ifaai eit finis iafailibilitatm,
psrosptas fideliter inheeranfa, ad Dpi Salvatori» . utrovis modo sa eoneideratar..

nostri glorias», fidei oathobcM «xahetwnem ot chri— In
*
3
> oo ipeo verbo Dai,
· quo infallibility ad
sStennrum populorum salutem, sucto apptobqateeaa- custodiam depositi sive pontifici per es spectato, sive
cilio, dooenma et divinitue revelatum dogma mas de­ eocteaiaa docenti promfesa eat, oimtiimtur ****** in­
finimus, Romanum pootificem, cum es cathedra dubitanter hano infallibilitatem extendi saltem ad ea,
quaa per m depositum fidei constituunt, ad'dogmata
loquitur, id set, cum omnium Christianorum pastori
*
et doctoris munere fungens pro supreme sua apoeto- . uimirum fidei dfcfiniends, et, quod eodem redit, sd
lina auctoritate doctrinam de fido... Romani pon­ haereses condemnandas. Hinc sane de fide creditur
. et credendum eat ab Omnibus filiis a matris' «oclstificia definitiones ssse ex sese irrafoNuabiW'
Haec emendatio est quodammodo conveniens eum siae, ecclesiam in proponendis ac definiendis dogmatiemendatione 68
*
quae proinde huc est transferenda ' bus fidei infallibilem esas. Eodem autem modo in­
Concordat enim cum ista emendatione, sed non ex fallibilitas capitis ecclesiae revelata eeee et definiri
integro. Post multas disceptationes, quae it» deputa­ non poterit, quin eo ipeo revelatum sit ac definiatur
tion» de fide hac de re fuerunt agitatae, demum tota B pontificem eeee infallibilem in definiendi» fidei dog­
Deputatio de fide unanimiter hanc eniendatiooem, seu matibus.
At vere à
* cum. dogmaribu» regelati»,' ut paulo
hanc fortbulam novam definitionis infallibilitatispon-.
tificiae congregationi generali proponendam ease aiite dixi, veritates alia» magis vel minus stride co' ceneuit. Cum reo ista tanti eit momenti, sensum huius - haerent, quae licet in se revelatae non sint, requirun­
novae definitionis aliquibus,hic loci exponam.
tur tamen êd ipsum depohitum revelationis integre
In ista definitione agitur t· de subsecto infal- custodiendum, rite explicandum et efficaciter datilibilitatis, quale eet Romanus pontifex, utique qua. niendum; huiusmodi igitur veritates, ad quas utique
pontifex, qua persona publias in relatione ad ,ec- -etiam per se pertinent facta dogmatica, quatenus sine
bis depositum fidei custodiri et exponi non posset,
rdyiam universalem.
'
2° Continetur actus, seu -qualitas et cogditio actu» huiusmodi, inquam, veritates ηόη quidem per se ad.
infallibilis pontificiae definitionis; tum scilicet pon­ depositum fidei, sed tamen ad custodiam depositi
fidei spectant. Hinc- omnes omnino catholici theo­
tifex dicitur infallibilis cum loquitur ex cathedra.
Formula ista utique *in schola est recepta, et sensus logi coinentiunt, ecclesiam iu huiusmodi veritatum
huius formulae uti habetur in ipso corpore defini­ authentica propositione ac definitione esse infalli­
tionis est sequens; scilicet quando summus pontifex
bilem, ita ut hanc infallibilitatem negare gravissimus
loquitur ex cathedra, primo non tanquam doctor pri­ esset error. Sed opinionum diversitas versatur unice
vatus, neque solum tanquam episcopus ac ordinarius circa gradum certitudinis, utrum scilicet infallibility ·
alicuius dioecesis vel provinciae aliquid decernit„ Sed C in hisce veritatibus proponendis, ac proinde in erroridocet supremi omnium Christianorum pastoris et doc­ bue.per censuras nota haereeeos inferiores proscriben­
toris munere fungens Retundo non sufficit quivis dis debeat censeri dogma fidei, u^ hanc infallibilimodus proponendi doctrinam, etiam dum pontifex tatem ecclesiae negans esset haereticus; an solum sit.
verjtaa in se non revelata, sed ex revelato dogmate
fungitur munere supremi pastoris et doctoris, aed
requiritur intentio manifestata definiendi doctrinam, deducta, ac proiude solum theologice certa.
Iam vero cum de infallibilitate summi pontificis
«eu fluctuationi finqm imponendi circa doctrinam
quamdam seu rem definiendam, dando definitivam iu definiendis veritatibus idem omnino dicendum sit,
«ententiam, et doctrinam illam proponendo tenendam quod de infallibilitate definientia eccleeiae; eadem '
ab ecclesia universali. Hoc ultimum est quidem aliquid oritur quaestio de extensione infallibilitatis pontificiae
intrinsecum omni definitioni dogmaticae de fide vel ad huiusmodi veritates in m non revelatas, pertinen­
moribus, quae dooentur a supremo pestofe si doctors tes tamen sd custodiam depositi : quasstio, inquàm,
nx-leeiae universalis et ab universa ecclesia tenenda:
oritur utrum infallibilitas pontificia in his veritati­
verum hanc proprietatem ipsam et notam definitionis bus definiendis non solum eit theologice certa, aed eit
fidei dogma eodem proreus modo sicut dictum est de
proprie dictae aliquatenus saltem etiam debet ex­
primere, cum doctrinam ab universali ecclesia tenen­
infallibilitate ecclesiae. Cum autem patribus Depudam definit.
tationis unanimi consensione visum sit hanc quaestio­
3*** quod habetur in definitione eet principium
nem nunc saltem non definiendam, sed relinquendam ,
i__causa
seu
---------efficax
____ . infallibilitatis.
___ _ Principium
—lr'___________
seu causa D esse in eo statu in quo eat ; necessario consequitur ea
efficax infahibilitatM est tutela Chriati et assistentia eorumdem Deputatorum sententia decretum fideide
Spiritus sancti.
infallibilitate Romani pontificis ita case concipien­
4* Continetur in definitione obiectum infallibili- dum, ut definiatur de obieeto infallibilitatis in de­
tatis. Infallibility promissa est ad custodiendum et finitionibus Romani pontificis omnino idem creden­
evolvendum integrum depositum fidei. Hinc univer- dum eeee, quod creditur de obieeto infallibilitatis in
sim quidem facile patet, obiectum infallibilitatis «an definitionibus eccleeiae.
Hinc praesens definitio de obieeto infallibilitatis
doctrinam de fide et moribus. At non omny veri­
tates, quae ad doctrinam de fide et moribus christiania duas continet partes inter se intime nexas. Pars prior
pertinent, sunt unii» modi; nec omnes in uno eodem- obiectum infallibilitatis solum geuerice enuntiat, illud
que gfadu ad ustodiam integritatis depositi neces­ nempe eme doctrinam de fide et moribus; para vero
sariae sunt. Unde etiam consequitur errore» contrarios altera hoc obiectum non quidem per singula distinet»
diversis gradibus adversari deposito custodiendo, declarat, sed illud circumscribit ac determinat per
prout veritates ipsae quibus adversantur magis vel comparationem cum infallibilitate in definitionibus
minus ad ipsuni depositum pertinent. Qui quidam er­ ecclesiae, adeo ut''omnino idem profitandum ' sit dn
rorum gradus diversi diversis censurarum noti» di­ obieeto infallibilitatis in definitionibus editis a pon­
stinguuntur.
tifice, quod profitendum est de obieeto infallibilitatis

-

i

*
Μ

roras relit habset-Agn IM» rofoaMTO
*

fiaandam

infallibilitatem ema eam infallihilitatem qua .'gaudet
•animis; proinde stismnunqnam tibi onmino aonamn
definitioni» Mettras qaie meequeretar, st «Aaqptiaitar
anhuntiaret, Boamnum pontifioom em» infolÜbüsm,

.

■

Ago ememMe M* aat pruno, da qua nulla «ef­
fingi· petebda tant, in cata scilicet, quo Matra |«r-

ΙμμΜ 53
*.
Etiam da hac emendatione nulla
quando aliquid definit do fida vel maritas; aient
etiam ille acopum Metra» formulae non aereqoeestur, patenda arant euSragia, quia reveremliasimus aman­
dator non eolummodo vult, ut declaretur pontifoa
qui simpliciter. diceret, Romanam pontifiteim «■? in­
fallibilem quando aliquid definit ab oralari» aimpli- infallibilia in definiendo, aad etiam in inquirendo,
oiter tenendum, aed hn»duaa res romper eunt iîntar sa ■ eoffirot veritatem,
Item da emendation· S6
*
nulla petenda erunt
connectaoda», ut aenae» nostrae fonsylae mu at
uiffragia. Idem valet de emendatione 37
,
*
item do
verua habeatur. Hoc autem utrumque aptisdme exprimi videtur hac formyl·: Romanum pontificem emendatione W
*.
Sed ratio huius rei, quod hic loci
oum docti ·nam de fide st moribus ab univirae eoclssia suffragia nulla patenda sunt, eat aha ; scilicet rerersn-

tenendam definit, «a infallibilitati» poliero, qua divi- B disatmue emendator concordat cum priore quodam
' nue redemptor'ecclesiam yuam in doctrina da fide val emendatore, qui looo „rebua morum" vult dicendum.
• moribus instruotam eoos voluit.
. principis» morum; et proinde cum iam ibidem dictum
Proin.de in W| hac definitione trio sequentia sit, istam emeodatitaem non posse recipi, et cum
continentur·: 1· Rqmanum pontificem per promiaeam reapse etiam suffragii» non ait. supposita, ergo Mipni
aibi divinam assistentiam eme infallibilem, cum pro Suffragia non erunt petenda.
suprema sua auctoritate doctrinam ab univsrsa eccle­
Eqieadofto 39
*
concordat cum priori, proinde
nulla suffragia. ■
sia tenendam definit seu, ut pluma theologi loquun­
tur, definitiva ac tarminativa sententia proponit;
Eaundatio 60
*
vult additionem, quae non per­
2· obiectum harum infallibilium definitionum eam tinet ad constitutionem dogmaticam, scilicet de pro­
doctrinam do fide vel moribus ; 3
* in boo obiecto ita mulgatione definitionum pontificiarum per episcopo»
genetice enuntiato infallibilitatem .pontificia nec 'Hoc utique non spectat ad constitutionem dogmati­
' minue neo magia late patqre, quam pateat infallibili^ cam', unde nulla suffragia.

,

tag eccleeiae in sui
*
definitionibus doctrinae de fide
Etiamde emendation· 61
*
nulla rogabuntur »uf
"
et moribus; Undo sicut nemine diffitento haereticum fragia_Xn''pasu quo etc.
eat eccleeiae infallibilitatem in definiendis fidei dog­
*
Emendat
0 62
*
agit de assensu praestando pon
matibus negare, ita in huius decreti Vaticani vim non ■ tificiis deci is de fide. Deputatio censet hanc etiam
minuo haereticum «rit negare summi pontificia per ee ' emendationem non ease apoeptandam a congregatione
spectati infallibilitatem in definitionibus dogmatum C generali. Nam haec emendatio utique pertinet'ad
fidei. In illis «utero in quibus theologica quidem systema a nostro systemate diversum; mun iata emen­
«artum, non tamen hactenus oertum de fida eat eccle­ datio solummodo tunc locum habet, si supponatur
siam eaae infallibilem, etiam infallibilitas pontificia assensu» eccleeiae necessarius sive antecedens sive oouboo decreto sacri concilii non definitur tanquam de teqoens; cum iam noa non quidem excludamus co­
fide credenda. Qua vero certitudine theologica oon-t operationem eccleeiae, non excludimus consensum ecitat haec alia obiecta praeter dogmata fidei qotn- clesiae, dqmmodo iata cooperatio et iste consensus nou
prebendi inter ambitum infallibilitatia, qua pollet ponatur .tanquam conditio, aine qua pontifex non
eodesia in anis defiuitionibua, eadem certitudini possit esae infallibilis. In nostro, ut dixi, systemate
tenendum eat pc erit ad haec etiam obiecta astandi emendatio iata locum non habet; proinde non videtur
infallibdAatem in defiuitionibua editi· · Romano esse acceptanda.
ptmtififo.
Emendatio'63
*
etiam non supponitur suffragiis
Iam quod ad modum rem tractandi in euffrugiia ■n oesu.
attinet, eminentissimi et reverendissimi patres, ipsi
Etiam «nendaiio 64
*
suffragiis ex pari cauas
videtis in nostra hac formula ita omnia eoae oouneu, non supponitur, quamvis voto eitismodi emendatoria
ut ea qua» habentur in sequentibus emendafionibu» per Mvam nostram formulam non quidem in sensu
de obiecto infallibilitati» pontificiae et d» relatione,
ipsius, eed tamen .ait satisfactum.
Emendatio
.__ . Etiam
*
do hac emendatione suf- '
quae est inter infallibilitatem pontificiam et ihfalli_________ 63
______________________
hilitatem ecclesiae, non poaamt adiungi nec s nostro d fragia non 'sunt poscenda. Reverendissimus enim
■ definitione aliquid posait avelli: proinde nihil aliud emendator permulta et quidem certe non spernendae
restat quam ut primum haeq nootre formula suffra- gravitatis exponit, quod papa sit infallibilis etiam
in iis, quae definit et proponit reficienda pensura
gijp. reverendissimorum patrum supponatur. Quodri
haec formula acceptaretur, uti Deo adiuvante spero, haqresi minore. Sed de hisiem valet obeervatie ipae.
tube nulla amplius eafont suffragia petenda de se­ quam dedi in ipeo commentario nostrae definitionis.
quentibus emendationibus, quatenus concernunt obiscEmendatio 66
.
*
Nulla sunt poscenda suffragia,
tum infallibilitatia pontificiae et rotationem inter quia partira est iam satisfactum desiderio huius rrireinfallibilitatem. pontificiamet eoclmia· universalis in­ rendissimi patris per paragraphum insertam, partira
fallibilitatem; quia uti iam di$i, quae in emen­ etiam quia spectat esu continet quaedam do obiecto
dationibus hae de re habentur, nou possunt «alvo infallibilitatis pontificiae, quae non concordant cum
sensu in nostra formula recipi, nec de nostra for- nostro fohnule.
Eusendatio 67
.
*
Etiam haec emendatio non «ubmula aliquid omitti, quin naxus omnia peasumdetur:
■
X
proindeqtM primum erunt roganda suffragia do hac iieitur suffragii».
nostra formula, et in casu quo acceptetur a congrega­
Emendatio 68
* eet quoad substantiam «e, quae d»
tione generali, iam atiam relatio ulterior de iHio novo a Deputation· fidei adoptata fuit, et quam
emendationibus de obiecto infallibilitatis et de rela- hebemus in nostra formula. .

«λμλμϊο carnu» οβτοββΛύWkük h mi wh

dû»
•

*
_

-----------■--——·

—·—-4———---------- —-<

-

’I
*

—— · -------------------- ------- -- --------- .------------------------ -

KteMMto ββ
.
*
Etiam Je hae non «ont ptneeade. MWt Mt fit m «mt in alta··; etiam in ii· qai
auffragia in «non.
■*
osrta eunt optimi, et vel .maxime aunt duae emen­
Fmendtete 70
.
*
Revarendisaiœu· emendator vuh dation·· qteae multum occupaverunt mantes DepuYatoquaedam addenda in fin· definitionis, scilicet : Firm· rtun, sed etiam in tatis canonibus doctrina non quoad
tamen remMsate «MprtaoM, q·· eefWtei tawnttr eubetantiam integram repetitur, sed doctrina ipee ut
«te. 8ed haec definitio non «ot opportuna. ne videa­ ita dicam asmntialiter mutilatur; nam doctrina «faut
mur praeripere indicium «acri concilii ; al ineupar ali- habet nr in antiquo acbemate, de quo in oongrsgationiquatenua «at iam provisum in prima oonatitutione bm generalibus disputatum mt, doctrina ista duabus
dogmatic·, qua· agebat de fid·.
partibus constat : prima quae dicit, quando papa de­
Ametsderio 71
*
non supponitur auffragiia, quia finit de fide, tenendum ea^tlunc papaun asm infalli­
vult extendere definitionem noatram etiam ad facta bilem, secuyla para erat, eandem «aed pontificis indogmatica, et quidem non in eo «Mino seteeu, quam fallibilitatem quae eat eocleaiae, as proinde infallibiliexpoaui in commentario nostrae definitioni·
taton pontificiam porrigi etiam ad idem obiectum,
Amendatio 72
.
*
Etiam de hac emendatione nulla ad quod porrigitur infallibilitas ecclesiae. Sed totam
istam doctrinam quoad utramque partem, ergo quoad
«unt poecenda suffragia quoad primam partam; et
idem etiam valet quoad secundam partem, quia «git substantialia, nullus canon ex integro refert.
Quod vero ad errore· grea-antea attinet, utique
etiam de obtecto fidei; immo vult revereodisaimua
emendator ut expresee etiam definietur infallibili- ement aliqui canone·, qui proecribunt errorem, pon­
tatem Romani pontificia et eccieaiae eaae eandem. Quo tificia decreta esse refonnabili·; sed. hac de re iam
in sensu hoc · nobis dicatur, iam in commentario tractatur in ipse nostra formula, et huic errori locue
nostrae formulae dictum eat. Proinde etiam haec utique esae non potest, definitione semel emanata,
emendatio non eat subiicienda suffragiis.
qualis habetur in nostro novo schemate eeu in nostra
lain sequuntur addenda quaedam poet doctrinam
nova formula At vero alter error proscribendus eet,
et ante canone· Quod attinet omnia iata monita quod scilicet Romani pontificis decreta non sint irre­
quae a pluribus reverendissimis patribus fuerunt pro­
formabilia et a fidelibus tenenda, si nondum acces­
posita, Deputatio de fide censet his monitis satis serit assensus eodeeiae, seu de illo non constet. Cum
provisum esse in paragraphe nova iam inserta inter ergo nullus cdnon responderet iis quae, si descendere­
primam et secundam paragraphuuf. Proinde omnee tur ad singula M ad specialia, requiruntur; deputatio
istae emendationes a Deputation· de fide quidem ex­ post longam disceptationem id consilii cepit, pro­
cluduntur. quin tamen iudicium congregationis gene­
ponere congregationi generali renonem generalem, id
ralis praeripiamus, saltem quoad aliquas huiusmodi est ultima verba nostri schematis antiqui in forma
emendationes.
canonis immediate adiuncta doctrinae capitia Canon
Sio ergo emendatio 73
*
a Deputation· de fide
iste ergo sic se haberet : ,,Si quis autem huic nostra·
quidem non commendatur, sed nihilominus suffragia definitioni contradicere, quod Deus avertat, prae­
de hac emendatione rogari poterunt. Scilicet vult sumpserit; · a."
reverendissimus emendator ut dicatur quod in poste­
Haec, eminentissiini ac reverendissimi patres, vorum concilia non fient inutilia etc.
' bis proponenda habui. Quod ad modum tractandi
Idem valet de emendatione. 74
.
*
Haec nullis suf­ attinet,'primum suffragia poscentur de isto canone
fragiis est supponenda, quia nullam verbis conceptis
modo proposito, qui utique non fuit impressus, qui·
factam continet emendationem.
-iam pra· oculis habetur. Quoad reliquo· autem ca­
Emendatio 75
.
*
Etiam huic emendationi ex nones qui proponuntur, de istis quidem suffragia
mente Deputation·· in paragraphe iam inserta-eat sunt petenda,' ne libertati concilii praeiudicare vi­
provisum ; ct proinde possunt quidem posci suffragia,
deamur; sed deputatio de fide nullum istorum ca­
sed a Deputation· de fide emendatio non commen­ nonum suum facere potuit.
datur.
His iam dicti· eminentissimi ac reverendissimi
Idem velet de emendatione 76
.
*
ubi etiam de patres, rogo veniam, si quid sinistre multi negant),
impeccabilitate Romani pontificis, quod illa non in­ si quid forsan etiam, quod charitatem quodammodo
cludatur in definitione infallibilitatis, expressis verbis lareisset, proposuissem; certe intentio mea ista noti
tractatur.
fuit. Id unicum superest, id rogo, ut tandem ali­
Quod attinet emendatione» 77 “* et 78
* “, hae quando finis imponatur periodo illi tristissimae, quae
emendationes eeu haec monita non supponentur suf­
incipit inde a magno schismate ecclesiae occidentalia
fragiis, quia reverendissimi auctore· qui aunt mem­ saeculi XVI. quae periodus usque ad nostra tempora
bra Deputation!· de fide, consentiunt quod abunde seee extendit. Quae quidem periodus incepit (omnes
sit provisum in paragraphe ihaerta votis eorum. Ergo causas huius facti norunt) a depressione auctoritati·
D Romani pontificis, et ita quidem, ut res iam eo
nulla auffragia de emendationibus 77
*
et 78
.
*
Iam devenimus ad 79
"
*
seu ad canone· Quod devenerit, ut omnia auctoritas tum in republic· sacre,
ad hanc ultimam partem attinet, paucis rem, vobie tum in republiée civili, quatenus descendit · divina
reverendissimis patribua permittentibus, abeolvam. origine et ex Dei gratia, iam sit · multis spreta,
Multum etiam hac de re in Deputation· de fide dispu­ immo a plurimis omnino posthabita... Ergo im­
tatum et disceptatum fuit; aed omnes in eo convene­ ponamus huic periodo finem, exaltando iterum auc­
runt quod nullus canon, qui habetur in sequentibus, toritatem Romani pontificis ad illud culmen, quod
emendationibus, possit admitti. Ei quidem reuea in hac re habuit, antequam hac de re tantopere eseet
huius rei, ut paucis exponam, haec eat. In canone disceptatum.
sequentia requiruntur, scilicet: 1* ut doctrina capitis
quoad substantiam et quoad substantialia in canone
Relatione expleta, primus praeses actum ferendi
repetatur; 2
* ut canon opponatv directe erroribus suffragia indixit :
in doctrina ista graasantibus. Proinde canon qui
,,-Nunc suffregi· patrum exquirentur de iis emvnapprobandus est, ut tanquam. probandus preset pro­ detionibus, quas r. d. subeeeretariua aingillatim pro­
poni congregationi generali, deberet etiam ista in se ponet. Reverendissimi autem patre· iterum rogantur
ut, durante actu ferendi suffragia, locum sibi ia
continere, de quibus modo dixi.
Ast reapse nullus canon omnia ista continet, sed aula assignqtum occupent."

1M1

■■ A. 1OThr
*T

τ'

----- Jb.

i··^, fr. .-^n n,.

u

1------ i------- —

MB wiBMRMfc·
jfàjMkii Μ!® *'
Tum awl MitaitaMoiMMiM
eeBiei μμ*Α μ* mbm^bCîbmm* taftaBdation·· pmtafeit, «t, duptai aapsrsMMotato, hia taiki
*iBBB
gtata®M|p
M w^|w
*
jura^MitM M® M®t« ψώι ®Îb
Miffragioram axitu· fuit
Mifr Β
*ϋφΜ
]ΜΜΠΜβΙ 'Mt JIM ΜφΒΜ
*
Emendation·· prime (« «t *
), arosteda (4 A ft «), ÎMI
*
Μ
ΜμΙμΑοΜΜ
*
*
φΜ
MMÎM <}β|)ΒΑΒ
*ΜΜΒ
*·
JNKfO
*
tertia et quart· prepositae non rent, quia ria proriau
*
•ite' set, «et que» ter· emam adantarunt, ntairmm;
eet in quint·, quam teroomna· admisarwat tarte an
*
*
Mita
Λβΐβ Mtaw tfe/Üntaewi μμΑβμΚβμ*,
<t«m tamen nomina daptstetioais a retetoro pcopasi- βΙ
*
Dm* MNitat»
MMAbUM eit.
tom, utnimirum plural· numerus in empnlaram JM
Bqdicito actu terendi suffregi·, emÎMottataun
vartaretu?, ac dioamtur: De Βιββί μΐΟ/ίΛ iffaUibili magsstsrio. Snitem, mpttanm at ootavam primus praeeas proximam oongregatioMm indixit per
(
fere omnae rsiacarunt. Nona pnpmita non fuit, qaia taro verba:
.jPraxim» congregatio generalis habebitur ro«implex votum continebat, .uullam exhibendo for·,
quedR teris quarta hora ootava, in qua primum
mulam.

Decima tribue coactabat partitae. Ktprimam, suffragia terentur de integro textu capitio tertii iuxta
paucis excepti», fare omnae edmieerunt. taeundem ob enendetioM· ab ipea congregation» generali admistas
rationes a raiatpro expositas suffragiis non aubbden- ■ reformato, crastina die distribuendo, tum de integro
dam esae praesides statuerunt, tertiam demum fere textu capitia quarti similiter iuxta emendationes a
omnis edmieerunt, et iuxta modum a deputation· cormregatione generali hodie admise·· reformato et
pippositum, qui infolio separato refertur sub numero I craffina die distribuendo, denique etiam de canonibus
6', et ineipit : Hstse periorali immeri «t «otû/oMrent qui ad acharna pertinent. Quo peracto, procedetur in
etc. Undecimam, duodecimam, decimani tertiem, eadem congregatione feriae quartae ad suffragia de
quartam, quintam, sextam, octavam «t nonam fero toto ecbemata terenda per verba ploret aut non placet
omnes excluserunt. Decima septima proposita non aut placet inita modum prout alias factum eet, et
innititur num. XIV decreti diei 30 februarii."
fuit, quia respiciebat tantummodo stylum.
His omnibus peractis, patres dimissi sunt.
Vigesima proposita non fuit quia ei provisum iam
arat per acceptationem emendationis propoaitae in
61.
folio separato sub numero 6
.
*
Vigeaima prima pro­
posita non fuit, quia censura potius quam emendatio Ooaetitatto dogmatics prima de ecclesia Christi.
Oaput IU et IV aerisatme adaptata.
visa est. Neo proposita fuit vigesima secunda, quia
Canon ad oaput I.
ei iam provisum etat per acceptationem emendationis,
Si quis dixerit, beatum Petrum apostolum ·
de qua in folio uumero 6
.
*
Vigesimam tertiam, quin' tam, sextam ot septimam fere omnes reiecerunt. Vige­ Christo Domino constitufuni non este apostolorum1
sima quarta proposita non fuit, quia non videbatur omnium principem et totius «vclesiae militantis visi«pectare ad constitutionem dogmaticam. Vigeaima bile oaput ; vel eundem hoooris tantum, non autem
octava pariter proposita non fuit quoad primam per- ’ verae propriaeque iuriadictionia primatum ab eodem
tem. quia simplex votum continebat; quoad alteram Domino noetro lesu Christo directe et immediato acv#o admis·· non fuit, qui· infallibilitas non com-O cepisse : anathema sit.
municatur. Item vigesime nona non fuit proposita
Canon ad caput 11.
utpote omnino inutilia
Si quis dixerit, non esse ex ipsius Christi Domini
Trigesima proposita non fuit quoad primam par­
tem, quia ei provisum iam fuerat, quoad secundam institutione seu iure divino, ut beatus Petrus in pri­
vero partem fero ab omnibus admissa est. Trigesima matu super universam ecclesiam habeat perpetuos
prime et secunda propoaitae non sunt, quia eis iam successores; aut Romanum pontificem non eeee beati
provisum erat. Trigesimam tertiam, quartam et quin­ Petri in eodem primatu successorem ; anathema sit.
tam fere omnes reiecerunt. Item et trigesimam sex­
Caput Π1.
tam, quoad primam partem; quoad secundam vero
Ds ri et ratione primatui Romani pontificie.
suffragia quaesita non sunt, quia non videbatur spec­
Qtapropter apertis innixi sacrarum litterarum
tare ad constitutionem dogmaticam. Trigesimam septimam, octavam, nonam, quadragesimam, quadra­ testimoniis et inhaerentes tum praedecessorum nostra­
gesimam primam, secundam et tertiam fere omnee rum Romanorum pontificum tum conciliorum gene­
reiecerunt. Quadragesima quarta- quoad primam ralium diserti,, perapicuisque decretis, innovamus
partem proposita non fuit, quia nullam exhibebat for- oecumenici concilii Florentini definitionem, qua cremulam; quoad secundam vero.partam tere ab omnibus dandum ab omnibus Chriati fidelibus est, sanctam
resecta est. 'Item quadragesima quinta, eeptima, oc- apostolicam sedem, et Romanum pontificem in unitava et noua.
D versum orbem tenero primatum, et ipsum pontificem
Quadragesima sexta, quinquagesima et quinqua­ Romanum sucoasaorem esse beati Petri principis apo­
gesima prima propoaitae nou eunt, quia aia iam pro­ stolorum, et verum Chriati vicarium, totiusque ec­
visum erat; item et quinquagesima tertia, quae non clesiae caput, et- omnium christianoruip patrem ac
continebat nisi votum. Quinquagesimam «eoundam doctorem existere; et ipsi in bseto Petro pascendi,
tere omne· reiecerunt. Quoad quinquagesimam quar­ regendi ac guternandî universalem eoçleaiam a Do­
mino nostro leau Christo planam potestatem traditam
•sas; quemadmodum atiam in gestis oacumenicorem
conciliorum at in sacri» canonibus continatur.
Docemus proinde et declaramus, ecclesiam Ro­
manam disponente Domino Miper omne· alias ordi­
plius non debuerint emsndationes quinquagasima nari·· potestatis obtinere principatum, et hanc Ro­
quarta, quinta, sexta, eeptima, octava, nona, - mani pontificis jurisdiction» potestatem, quas vere
sexagesima, sexagesima prima, tertia, qilarta, quinta, episcopalis est, immediatam esae: arga quam ouius«exta, eeptima, octava, nona, eaptuageaiÿa prima et cumqua ritus et dignitati· pastore·, atque fidei··,
secunda. Sexagesimam secundam, septuagesimam, tam seorsum singuli quam simul omnes, officio
septuagesimam tertiam, quintam ot sextam tero om- hiararobio·· subordination!·, varosque obedientiae oÿ-

tam nomina Deputation» da fida nova formula
proposita ast, quae habetur in folio aspaiuto
sub numero 7 · et in substantialitas concordat cum
emendatione 68
,
*
et novam hanc formulam tere
omnes admiserunt. Quo factum eat
*
ut proponi am­

1SM

CAPUT IU ET IT ΟΟΝ8ΤΓΓ. M ECGLKSU CH&fSTI

V»

stringuntur, non acdum in rebus, quae ad fidem et

m quibus Oriens eunt Occidente in fidei chantai taque

more·, tied etiam in ii·, quae ad dirndpliaam H l'egimen ecclesiae, per totum orbem diffusae. pertinent :

voiirilji ComUantinopolitaui quarti, maiorum vestigiis

ha ut custodita cum Romano pontifice iam com
*

inhaerendo, hanc solerimem edideram professionem :

<on veniebat, ddclawerunt.

unionem

«nim

Paties

munionis, quam eiusdem fidei professionis umtatr,

Prima salus eet, rectae fidei regulam custodire.' Et

ect'keia Christi nit unus grex sub uno «ummu pastore.

«pua non potest Domini nostri leau Christi praeter
*

Haec eet catholicae veritatis doctrina, a (pin deviare

mitti sententia dicentis

Milva fide atque salute nemo potest-

peti&ni aedificabo ecclesiam ineam ‘. haec, quae dicta

Tantum autem abeat, ut haec summi pontificis
poteetaa officiat ordinariae ac immediatae illi epi­

Mini, rerum probantur effectibus, quia m wede apnefo^

scopalis iurisdictionis [intestati.

et sancta celebrata doctrina.

«pia episcopi, qui

jMmiti g Spiritu sancto in ;q>osto]ormn locum *u«-

\eli

aerunllanqmim
*
M

*tôres
pn

assignato- -ibi

greges, singuli singulos, pascunt et regunt. ut rudem

lira immaculata e
*t

Ta e
* Petrus, et super hanc

semper catholica reservata religio,
Ab huius ergo fide et

dortrimi Μψιιπινι minime cupientes, specamus. ut in
una vommuniouc, quam

sedes apoatoliva praedicat,

i-sse mereamur. m <pia t«t integra «t vera christianae

n supremo et universali pastore asseratur, rui «oretur

religion is soliditas ·. ^Approbante1 vero Lugdunensi

»k· vindicetur, dicente sancto Gregorio magno

concilio -rvundo. Giuevi pmfesai suut

Meus

Sanctam Ro-

Meti» honor «st

. manam ecclesiam summum et plenum primatum H

fratrum meoriUn solidus vigor. Tum ego iwv hono·

principatum -uper universam etclesiani catholicam ob­

honor universalis ecvlesitu·.

honor e
*t

intus sum. cum singulis quibusque honor debitus non ii t i nere. quem se ab ipso Domino in beato Petro ορο­
ί >tolorum principe «i ve vertice, cuius Romamis pon­

negatur Λ

Porro «s supreiûa illa Romani pontificis potitate

it fex ot successor, cum potestatis plenitudine we·

eidem r-w con­

pisM· veraciter et humiliter nv ognos<y . et sicut prae

vver» itio libere com­

« aelet is-Innetur fidei veritatem defendere. sic et, si

municandi cum pastoribus et gregibus totius ecclesiae,

quae de fide -ubortae fuerint quaesttones, suo delient

gulMuiumdi universam ecclesiam «n
*

sequitur, in huius sui muneri
*

ut iidem al» ipso in via saintts doceri «u· ivgi possint.

iudicio definit i.

Quare danmamu
*

m- reprobamus illorum sententia
*,

finivit

qui hanc *hprrmi

rapitis emh pastoribus et gregibus

rommmitmlmncm Ucite im|x>diri po'v dn-mil.

aut

Elurent mum denique concilium de­

Pontificem Romanum. verum Chri-ii \i<»·

^rfum^>qiiu
*q
qe
ev<-loiae caput et omnium rhristiaiiormu pMrem ac dori orem exister
*.
et ipsi m beato

eandem reddunt 'inxiilaii potestati olmoxiani. itu ut

Petro .pascendi, regendi ac gubernandi universalem

« entendant. quae ab ,H|>oMolica sede vel eius tiuctori-

*rvlejqam
<

’ale ad regimen ecclesiae constituuntur. uni ac va-

testatem traditam «sse

Indiore, nisi potestati-. saeculari
*

non

lorvtii

l't quoniadl divino upoMoln i primatus Hire Ro­
iiidn-cm supremum fi­

<·ιιιιι e.
*.p

delium . ♦·! in omnibu
*

veri» npoKlolicae. t *um

indicium rtvurri 1 ;
auctoritate maior

non

. mdivium a nemine fore rctia< tamliim, luxpie i ni­

quam «le «mi' Ιή·οι<· inditure mdi< io

Quare a reeto

operam dederunt,

* salutans Christi dpctrma apud omnes terra
m
**
*
pulo

pi­

propagaret ur. par i que , ura vigilarunt, ut. ubi

pta
**
j«x

. sinOrta »*t

*set
»v

longregati.

Qius-irca

longam

ecclesiarum « otisuef uditiem 4 «t

regulae formam *equemes '. ea praesertim

*
antiqua»

quae m negotiis fidei emergebant. ad hanc

*ri<'ida.
}M
*dcm
M

pura cotiM
*rvaretur

nunc singuli, num· in *vn<»dis

itte
anu
ad examen «« dosnist i- Γ lotius orbis *>

*is
cau

• um 'pistantibus ad ipsius **
c
po
t
•
*

praeest. « locem u
*

‘e
** |e
*ul··

pontifex univei
*ue

«tiarn el <l»x-htiamu
*.

**«di

nostri irrdefeasani *e«iper

*
<-«HN>rr

ptaede-

pastui ali mimeii ut satisfacerent

Ί1ιιι<

placitu

confirmentur.
*
mann

a Domino nostro lesu Christo plenam po­

ictulermit.

apostolicum

ut

ibi

potissimum

veiltali- liimiilr ;ι!μ·ιμιιι!, qui affirmant.' lieere ab

ic’nivireiitur damna Iulei, ubi fides non |H>test *enlire
Romam autem pontifie
,
***

mdn ii' Romaimium pontificum ad *ot umenicum con­

diftvtum’

cilium lanqmim ad «iidoritatem Ronnino pontifice

rum n

superiorem appellaro.·

is·»-iiinrim i*

Si «piis itaque dixerit. Romaimm pontificem ha-

In ie tantummodo officium in
*pe«
non autem plenum el

supremam

*i«am.
-le
*

m univer
*am

*
dp-iioni

*
Imni
\el d.iiiM t imus,

quiio ad fidem et inore
*·,

*ed

potestatem

non *<»lum

imis-

in tvbua,

etiam quae ad discipli­

|MM
dj
*s
ar

*
Spiritu

aut hanc oiu
*

poteatatem non ewm» ordinariam et im­

mediatum *ive

per sv nudos particulares,

divina *np|>edit.'ibat

provideutiu. ad-

ca tenenda definiverunt. «pia»
*

*
sanctu
proni issus est, ut eo revelante noxam
patefacerent. *ed

ut eo «Mittente traditam
*i
fid»

de|s»s<tum «ancte

« u-todirenf et fideliter exponerent

Quorum quidem

per apostolo
*
revelationem *eu

**
iii omnes ac singulas ecclesia
*
sive ·ιη I» apowtohcani dixtriiiani omnes venerabit

*
omne
et singulos paMoit
*
et fideles; anuthemii sit

Homani pontifici
*

plexi et «ancti dex tere· orthodoxi v
*meia(i
-uni ;

«

Capm IV.

*η<τι

iuiiutore < ognoveiupl. Xeqneeiiim Petri *e
ussoribu»
«
*trinam
d<

supremae potestati
*,

**
qua

S< » apt uri
*
et apostolii is i radit inhibits «-«insentattea Deo

jMTtimMiI ; uiH eum luil>ere tantum putiore
*
*,
parte

vero totam plenitudinem huiu
*

js r orlsmi

hilutis auxilii
,
*

nam et regimen ««erh^iae |* ‘r totum orbem diffusa»
*

non

cuminatis

conciliis aut rogata tvclermH
*

sentential, num

nunc alii
,
*

prout lempo-

'vntini <«»m|itio *uadehat. ' mine

*.
«cionl»

plenissime

pHtrre am­

atque secuti

hanc *an< ti P«
*tri

*e<U'm

ab omni seniper errore illibatam permanVre. secun­
b'rio.
*
nunfi

pontifex tanquam Petri principis ajaiatolorum *uc-

dum Domini Salvatoris nostri divinam pollicitatio*
r
,
nem discipulorum suorum pntnipi factam
Eço
rogavi pix» te, ut non deficiat fides tua, et in ali-

or
**
<T

«piando nwiv'er
*iis

l}»si» autem apostolico primatu, «piem Romanus

quoque

in

universam

ets-leaiam

magisterii > |»o(estatem

sancta sede
*

obtinet,

supremam

tuos 7 ; υ·
*ρι«

confirma fralu
**

igiio-

ï

,

i
?
* j
j

ixnnprehendi, haec

semper tenuit, perpetuus eivleriae usus

comprobat, ipsa que oe« mneniiâ concilia. »m imprimis,
’ Coae. Tri‘l.,
98. cap. 4.
s 8. Greffier. Μ. *Ί Italog. Alexandria ep. XXX flib. VIR.
.Mip P.t . LXXVII.
*
* Pii PP. VI breve Super •oliditu'r d. 98 nor. 1788
*
* Coacti oecnm. laigdan. 11.
ïp. Nioolai I ad Mkbaale» imperatorem. iMlffue, P. L..
CXIX, UM j
COJICIL WlMBBAL. TOMUS LU.

1 Matth. XVI, 18.

.

f

,

’ Rx formula *. Honni
H«
*
proat ab HUriano II
patritas r«>ucfiii oecameaki VIII, CotutaatmopoUtaai IV, propetita et «b itidem eubecripta eat. (Maaci, XVI, STa|
‘ ’ t.T loan. XXf. Ift-IT.
4 8. < |r. Alex, ad a l aetent, p. IMifae, P.G., LXXVII.7AJ
% laaoc. I a«i cone. Cartk et Milerit. (Itaaai. 1Π, 10l<0,|
« (V. a Bern, episL 180. [Migu·. P- L., CLXXXU, 1M·. |

ΊΪ ». Agathon, epwt. ad tap. a eoae, mcsmu VI «ppeebate. [Malta, XI, 888 <] .
7·

j

'3

j
1

A. 8E«81ONER PVBfi|CA£JCT COMGREGATlOMEô GENERALES

( im

1M6

ran ίο·,1 ad Romabotu eocMaw necea«e emo onn«m A ipMUu ecckmaa infallibilitaUan iisdem limit ibuacirconvenire eocleaiaxn, kl eet, unmra. qui eunt unckque cuuwnbunt, intra quo· Romani pontifici· infallibili- ·
*
fidele
1, et Έοολαιμ pofitifke· quaerenübua fidei latea conclusam a&e ex auteradantibua apparet. Sed »
vetitaiem non poeae,reepoadere, niai quod antiquitu» quod longe gravia· «at:
apo^tohca eeda
*
et Romana cum « act erà tenet j*erèe- 6· Gallicanorum ^entemia per hanc definitionem
vwanter eeclreia <
·
non Mifficieater (ut minimum -dicam'j damnatur.
Hoc igitur veritatis et fidei non deficient ta Etenim eic ratiocinari ponunt Gallicani: Rotnanu»
chaiisiua Petro eiueque in liât , cathedra aucoeaaortbu» pontifex ea pollet infallibilitate, quam Christus ec­
divinitus collatum eet, ut ©xcejM) auo munere in am­ clesiae suae contulit; atqui eeeleaiae infallibilitas
nium salutem fungerentur, ut univerous Christi grex consistit et habetur dumtaxat m magisterii; commute
per ««'-ab envris uumuia e*ca
avenue, eaeleeU
.
*
pontifici» et episcoporum; ergo va tantum conditione
tkxtniitu’ pabulo nutriretur, ut sublata ahitqpato
*
*
Romann
pontifex eM infallibili», ut tux-rdat jpiu
(Xxhahhic
tota, tina conservaretur atque suo
demum cumque iu<ido Gallicani» non referi ? epicopo­
rum roiihciiMia Porro
'
A
fundamento innixa (inna adversu» inferi poitai
*
<onsint eret
7° Ex hac drfiun’toni» formula prunum < nique
At ,voh» cum hac ip»a aetate, qua salutifera apo*t
esM
v°Uigvre, Romanum pontificem. atque adeo estolici muiitHi!· efficacia vel maximo reqmntui. nuu

ilesiam

path i inveniantur, qui. illius auctoritati oblnxdant.

a

iirerastuiutn omnino erae ccuimuiiiih.
quam n 11 igiht 11 u» Dei Fdifi
*

offnii» /ι>ΐΗΐπ)4ΓΐΜν dignatu
*
It.ique no
*

hiiii

docentem non erae infallibilem.

universam

in cammiratione

*an« torum, et m approbatione

in radulis <ma factu dog­

praerogativam, B ordinum regularium. b

siimino pastorali

ral. soletuuitei•’eiete.
**
a

m pro|K»nendi» doctrinis quae phis iiuiiiimi·

matic·. ·

eum fulvi dogmatibus sunt conflexae. d

traditioni u fidei chnstiamie exoidn·

*
|«ercepta<
fidehfet inhaerehdo, ad Dei Salvatm i» iio-tn

tatibus revelatis

gloriam. reiigionis eatbolicat
*
exaltat ionem et >. Iir i*t ui-

»tdutlonum / wiî/«-w/7m>« et

tiorum |M)puloruni salutem, ra<r<> approbante lonctlio.

Sv Ihkbl

* rimis rl dn imius irvelatUm dogma rase defini
do

maxilimin paitein luiuiderct. <*1

inii'

Roinanqin ixuitifntin. cum ex vathedia
*
loqui­

rt

tur. id e«t. » uin oMt'M'im cliriMfanorum pustoii
*

,v»il< «ia tfuiendum dvfmit. pt
*i

*u
ip

assistmtiam divinam.

m Ιμ·»ι1<· Petto ptdni^im. ch ι niai 11 hi I it ate pol­

lere. qua - <fi\ urn
*

Rodemptm ivclesiam imam in de-

fmu-iida doctriim di) fide vel moribus inrtriirtam eute
vnlint . ideoque enrn *>di

Romani |M>ntifi«is dvfim-

Quatv auctoritas dogmati- uriiiii

.ItnVurcm fidei, m»

ΊοίμίΐΙΙ

«lilii Ushimi

lUistll

Ι’ιι IN

n >fl

quoad

magiMenum onLiiu

itum «anctae «<tli> apdMoin av *ip<
tm<<
is

-m· fru.tu

frustraretur

do» Iniis munere fungens. pro suprema sua apwtoliru

au- loi Haie dm liniam dr fele v l inoribu» ab jmiwn»a

in | uof I iga : i -

*
di
erroribus prupius vel longius abhorrent ibii» a veri­

Quod M illiquid VX Wthls liot itl
*

«<■1 in Urnam purtcNi n<i ipi,

II) tiUlliUlil p’

>d tamen mui *uffi» u

ni m formida dogmaticae definitioni- itIhhmIui
q<m iam· peni
*
et angue, ut dou -olet.

*
omne

*
ambiguitate

rl

amluiges.

io

dejauii

<|iiibu«

*
inqienti.

difficultate», astutis veio et raplto«is homindui- wa··
deiidæ definitioni
*

*
aditu

creatur

Evangelι«·η sim­

llviii ♦‘see ex λν* b nd\>rmabih>
*
Si qui' auiem hnir iioMiue definitioni contiadi' vie.

ple itato opus raj. totaque ventas a Christ»' Doiuioo

‘jikhI Dew
*
avertat. pramimpsent . anathema sit

a-t otia vt humane pt udent la, μ*I a|»vi la *v <·ι Hat ;* pi ;i.-

Ί

mxpn· etiim.

irvelapi sine fuco ct \t»lo manifestanda

diratione. in eaqm· assveretida'firmissima » oiistant i.i
i>2

*
mundii

i onvei 1 it ur.

Div ill mln ls7tt

■ Aniinadvmfo&M oardtaaU· Berardi in novam
definitioni· formulae.
FunniiU.^vpiar pro definienda Roimmi poutilni·.

uifallibilitôie

*si

nupui-ime

distributa,

rein ienda

Constitutio docmatioa priifia d· oooImU ChrUti
•uffra<io ponerogntioaia sonoralb iublioiondn.
Piu/t < iwupttjc

mihi nw \idvtiir ol» sequentes rationes:

yf /t'H.
*

1° Verba dif triiwtH dr fyir la
* de vxplnari )»»«-

.tf'/ rorntn [h i .mu ro opprofw/n/i

*
finilmne

aie^rantur mfidlibik
.
**

quae cirva dogmala

« fidei piiipru’ dicta et proprii, nomini
*

santur
2^ Vet Imi do»-IriNam dr mttribii
*

11 aereae.·' ver­

·ο/ο ι//ο

<)ii prrpt tmim rri mriwinm.

«unt in cum aen^uni ut «nliun Rotnkiu |wmtifivis de-

Pa»h»r

*
aetermj

r! episcopii» animai unj nostra·

rum. ut salutiferum nxlemptioin
*

suae opu» penumv

reddervt, sanctam aedificare ecclesiam decrevit, m qua

insinuant. Roma-,

num puytifneat ab criniv numunvm non ram·.- quand'·

* de' htmv«tWc vel pravitate aln uuis aHnmi·
*

in «on-

voluti iu domo Dei viventi» fidelra omne-» unius fidei

q»t vharitatis vinculo continerentur Quapropter, pnu
*ipiam <lanfirarelut rogavit Patixun non pro apostoli»

vreto Mpt'vfatae vleiwnH . puta df lutr<> inio tempo ah»

tantum, sevi et pro eis, qui eradit uri erant per verbum
dominii sanctae srtli» a gidieruio halivo perpvtrulo. 1 i eorum in ipeum. ut onim
*
unum rajanit. sicut tp«<·
,4“ Ver lia ab ttHtvrrxa wvlruia eo protrahi praFilius et Pater unum sunt
Quemadmodum igitur

sunl. ut aignifit-enl. infallibilitatis prçerugativam il
*

*.
apratok

solummodo pontifhu
*

ipse misaus erat a Patra

Romani comMitulionibus in­

venire. quae ad txxlraiam universalem ferimtm
1° ViM'abida definit, drfiturndu, drfinitione
*
muidUUetn ab wmiv unui tan
*

v identiit

ad

et
nu-

magi-

slermni extraordinarium, quod mdiciis. at definitioni­

bus pniprie diet is fit. ouni aliunde vertum ail. m
omnibus Mipi'emi jq^iisjerü functionilHi·. atque ade·
*
ofiatii in teMifnanda. et ducenda aliqmi χ· it itaftc

Romanum jiontifieeni wee infallibilem
·
5" Verba eu infaUibdUrdr ptdlrre, i/hu dfftnu
*
tfvletiam

tuam tvfttd e
*w

ttactixm.
*
in

*

Redemptor

”

> < Wà4v. Uer I. Ill, e. fi
P O. V», Mfi]
» Ct fi CtayaoL «Ip. ad Brtych. at x Aag.O«afi lafiaa^ 1.1,
a. Ifi (Wh/P.U ttV, f«î XUV, M.)
'

*
qua

sibi de mundo 'elegerat. misit , su nt
ita m ecclesia sua jautoïc
*

doctor» ueqiie ad (oneumnialionem naevuli esr
*·

voluit.,. I t vero epiaropalm
*

ipw mtu« et indiviait»

eraet. et per cohaerent» sibi iuvitiem aarardotea craden

timn multitud » universa in fidei et communUuns uni­
tate runwenaretur, beatum Î^etrmn cagleri» ajmstulis
*
pracpoufim
in ^pta> inatituit perpetutiw^itri..sque imi-4
*
tain
principium ac v iiibik
*
fundamentum, aupér mius
fortitudinem

aeterrtum

exstrueretur

templum,

et

ecclesia© caelo inferenda suhhmitaw in huius fidei fir­

mitate consurgeret ».
•

Et quoniam portae inferi ad
«

1 Cf. Ira·. XVII, 1, 90 *
|.

« fi Lm M. am. IV (O. Ulh cap. 9 ia
IttfeMvP UUV, IM.)

NateU· «ai.

r

L44»

CON8T1T. DOGMAÏICA 1 DE ECCLESIA

1837

evertendam, ni tien poMH, ewloiam ««utra eiu» fun­ A eiuaque comiccratac sanguine., mit et praeaidet er
damentum diviiutu» puait um maion in dies odio mdirium exerret ' I nde qumumque in ha - cathedra
Petro MH^vdit, 1* sesamdnm ('hriati q»ms mstitmioundique insurgunt; n<
*
itaque ad <at holier gregw
ciiModiani. iiK'ohiinitatetiu augmentum, hlw appro­ nem primatum Petri in universam «sxlesiaui obtinet.
Manet ergo dis|»ositio \eritatis. λ
Petrus m
bante concilio, nftiwaanum ease indicamus. doctimwu
accepta fortitudine jieti-ae |M
*i>eieram
suscepta «mx-Ivde iurtitutipne,' perpetuitate, tu· natura sam apc
*toHa» th
* t amci ad
livi primatus, in quo totius evcleiuae «i
* ac soliditas siae gubernacula nun reliquit
Romanam «Ms-loiam pivptvr j»oleiilmrvni pnneipalioonsietit, «timtis fidelibus credendam <M tenendam,
tat em
semper erat oiimeni convenire «wlewiatii.
secundum antiquam atque 'ous. autem nnno.sa!i> «*hoi eet. «se,, qi i sunt undique fidele», ut in va Mvd<».
vleeiae fidem, proponere, atque contrario
.
*
iloimnicu
’gregi adeo j>vmh’io
os
*
*
«rin
debrio «-«indemmitiont
*
c qua vrnvnindae tommimioiii' iura m unme« dun.inaiit. tanquam mvmbi a m capite .o.ims Mia. m umim

iudici·· pnw-rilwT
·.
*

/C <qn^htlnt· pfÎHndHX 1H Ibilli)
Dwhihh·

itaque et

D«>(nmi nisi π m mn«
*
s«'u iutv divino, ut U-atus Pitiu
*

iuxta c^anuelu

declaramus

in primatu >up«'r iinivvismm tscleeiam habeat p i|x'-

tuos sm-cc-ssores. aut Romuimm pontificem uoii «-.■»
*

«t directe Ixsitu Petro ap.»
bi|<·
*

Pelii

Iwali

Reatus e*

Dei vivi. Io utiis c-t

*
hiliu

miuwuviii

mia-

.

< apui 111

Tu

lh n .t itihai·· prtntalH
*

Dominus

tyartuit· /«.«i/MkfA

littt-rnmu

muni Μ<·ιιηιιιι

.qx'iijx

bhjMpitiplvr

qiiia - an» et Ninguis <ι.·η

Simuu lUt-Iotiti

primatu

♦

Tu xoaUui'

Ad unum enim Simonem, cui dixvia’

es ChriOu
.
*

«saii’iu

m

pnuiiisMini atque œllafum a Christo Domino fnnw H thema -U

Cephas '. posiqimm ille suam «enb^iomun vdidit

*

ergo divuit. non rw «\ ipsius < unMi

Si qui
*

illretit nthrtt,·.

H^limiuiia pinimlmn lutdsdi. tinnis m mibciNiiii l)ei
«x-vlosmm immediati
*

c«‘Uipagcm < ohIvm-vivuI

• iU *
|ori"

('«put I,

j-e\el»mt libi. Mnl Palet imus, qtli ut, jUVjls est' et

1 vm 1 mon iis et nil i ιι< joutes I um pi node

eg«» diro I |b|, qlllrt 111 e- Pvlrils. et MUpet hail' pC CHUl

rum Romanorum poutifh um lum «<·ιι· iliorum gcio ialium

itC, hfi. ><!.. isvlr'iaiii meum, et jMirtav interi mfn pr.i-·-

tibi datai »!«««
**

\alebunt

adversus eam- et

• rtrlmmn

et. q^Mh-ninqiie hga\eri> supei terrain, eut

ligatum et m caelo : et
Pelui contulit lewis p«
*u

'pxMons H

imIou*

ovile. «Insuis:
Huic

tam

oirisdn tm.irm

iihm*

Pas·-e o\«
s
*

Pasce agnos meos.

<·%·<· b<Hl,i Petii pmAipi»»}»·-

Rotrunmm *
ui
uiness<»i<

-loloium. «M u'iuiii < Ίιι ι-t i \ u at i mu. tot nisqtm e ■ Iv-

k-!iU’ caput, ei omnium · ht i»llaiiorum pattern a«
doitotcm e\ls|vtr. vl ips) m bullo Pvtio pii-scclidi.

limae, ut ab ec· lesin « allioln a seni|M‘r intellota «*sl .

tegendi u*

erlr
*
a|

mino m»
lip
*

«'pjxmmitur prinae eoium >rn!«‘nt me. qm

samlam

tfn-em i.n nm·

\v.|siim inhiii tenere pinnatum. «Ί ipsum pontificem

mihiii

manifestae siu nnum Sriptunuum Ίο -

io­

qim nrJrn-

1.
*,<

fidelibus

ap^tstolii iiui sedem, et Ritmauuni *
]νιιΐ

summi'

totum

m

<'liflM i

oimnbiis

ah

• Ium

Atque um Siment

«mani ri»
urrv«lioucin
*

ι
*
η·

dicitis pTspl· uisqm· dv» ivtis. immvatmi- '<
*·-

oniivtn· i <«m< ibi Ehnvntmi dehnHmm
m
*

regni

piodt unique solvens Mipr

f«>rnun, ont -ohitum et in «aelis
*

vsmh um

«»n-

githcniaiidi <HinrrMtleui «seh^tanPu Do­
u
**
l«

Christo plenam jwiiestatein tnuhtam

ι ·| qiirthadmodom etiam iu u«eli> «us uiupiik-oium
Μ
-t ilutam a (Ίιΐηΐο Demur· m ίιμ m lesta tegm<H i- t' *
> om ihoi niK ri m -a iis «imonilm» •oiitmelut’
Γ<>! imiiH pervvrlvtiuC negant. s.luni Petrum piw *m -

*
unguli

apostolis. s|\e <
eorsum
*

*
h-ri

i\«·
*

msI

«*·«

lesine. el per ham illi ut ip
m>
*

**
«vclesia

η

«•t

a<. epi».s4·. amithrina -t’

e’

u<t uni <>i Im
*
Romam

imtn-'dialo

fidei

*--

Capm 11
/>«■ fwpt fuitiitr *
primatu I't hi m Ranta.'·.-.
poHbfieibujt.
Çimd

aulem

m

p

pastorum et pastor tnagnu
*
ovium Dominus.<Jii i>lus
l«>us in }>t>rpetaam salutem a< jxuxmne bonuin coi leιλ.

· ol^timgmitui. non

etiam in

ih

. }M
*rl

dtf fu
a«
*

regi mm oc» lewae. |«m

ment , il a ut < usi <>dita « uni·

p«.niiln«· tam < .unmunmuis. quam eiu
d<mt
*

,
**
mutat

pioh’s.s((t|ux

ecclesia

Christi sit uln -

ι·ι ' \ -nb η Im sumiim past o m

lines ot < at hole ae \ ·»ι i*

*,d’is distrina.

«4ilv a fuir a! «pie salut··

« qua d«
*v

*
tan

η·ηυ· ptii«-î

l«eato apostolo Potio piimtq.s

siae ms-tituit. id «Mwlem am-torv m «* η**
·Ι«

ni dis ipîimim »>t

jr. quae

tantum, non unirm

directe

oIhsIhmjIia

M.lmii m f«'b<:», qmu- ad fidem et mon
.
*

nulle propriaeqije luriMlictionis'primatum ab «-odoni

nostro lesu f'hrislo

lam «worsuui

fidelvs.

ahpic

quam 'Mimi omne»., ·dfii ι·» hieiaivhi'av suh-

oidinai n>!us. xrra.s|ur

’ hi i'to· Dommo roust π utum non vsm- apostolorum

omnium prim ipvm et totius e· i Iomuc militantis vim-

Dommo

<-(ga qtnim < iiiux unique ntua

<*ss«-

p-ashwvs

digmiatis

oüî'iiIi

dixerit. Iwatnm Pdmiii apostolum

Iole ■ afuit . iri rimdeni Imimn
*

îinne-dni'ain

*s|.
<

mini-·

'f i " debit um luisse

Si qui
-igitur
*

ρι un ipatum. el. ham Romain |h»u-

potc'taiis i>biin<
*n

tifi-is iurisdi< i ioms potestatem, qua·· u»iv epr
eopabs
*

ln-ato Peli ».

matum non imimsliale <hve<teqne ψ
ι
*

e-»h'»i»m Roma­

nam disponente Domino sujh'i omnes alias rndmariac

a

pi i-

iiistnirtnin. aut qui affirmant, <
undvm
*

( hn
1o
*

Di»-<qmisq.<iotride rt <h
* lanimu
.
*

omnibus

1 mms primatu fin»
·
*

simtil. nuo pn»pt toque n»ii
di<
*

«pw»e fun-

Tautum autem al»r
t.
*
ut ha
'
**
summi popidnis
pot est tv
*
off uutt ·ιΊιιΐΗΓΐα
**
*a
i uiiOvd lut a»· ’K’ ’’p1
s«opuhs

tm im1i« tmiiis

mm

epicopi,

qua

«pu

mit ‘. taitqua u '«-rt pastore» a«»>gimt>»s sjbi *
g«
.gr

iJatn >u)»er peti am ad finem sabulorum usque firma

singuli

stabit, iugiter durare neiawn»' est. Nulli" enim dubium,

ΊΐρίΗΐιο et ηιιι\«·ΓΜ
*1ι

immo‘xuM ulis omnibus notum est. qimd sanctu
*

v mdii-rtui. di<
nte
**

bra-

la1i.
*
|M)(r

|H»Mti a Spiritu s.uu to tn ajmstoiormn’ lot um »ur«e»·

singulos,

past unt

et .regunt,

ut

radrm

pasime asreratm.
nd>orvlur
*

sainte («ivgvrm

a

a«

Magno

*
Xfru

tissiimisque Petrus, a^vostoloium princeps. et <-aput.

hoimi e-t hom.t imnrrMihs t«r< h>u>e

fideiquv < olimma rt evelx^uie eatholnw
*

fiatnim morum M»lidu» \ tgm . Tum ego vrre Imnom

iimi. pii a Domino-myti· > le
u
*

humant generis ac H<sleiuptoie ilavt
*
ad Ins usque tempus et >emp
i
*

fund.iimjp-

Cbriato et Salvatote

regni xrçopit.

m mh- suc^WMU'ibtiM,

episcopi» sam-tac Rotnanav sedis, ab ij»so fundatae.

■ fota. 1. «.
« MatU. XVI, l· * IV.
• loan. XXI, 14 -17.

».

*us
M«

JfAixu «->1

»

* (T. Kptaini eu«dhl
HI U a Petri <Aiyi»t *?· *·!
Entych. praUjL (Muti. IV. HMcr V, IMO· )
« S.UoM «m ill
IIW cap. B. IMigae. P L . UV, 14&Î
* & Jiw. tdt. Amt. 1. HI. e. 9 «t *»pi·
.
eoae. Aqsdei.
a. Mil JF (hratba. imper, e. 4. )Mig··?!». Gr, VU, 84B\ F. L..
XV|, M4 1 Cf. Piw VI breve .Swp<r *xguMM
.
* iXme Trid. *
·.
·»
cap. 4.
*
TO

1489

A. SK8MONR8 PUBUCAR CT CONGREGATIONES GENERALES

1940

*tu mu», cutu singuii» quibusque honor debitu» non 4i concilio Meuodo, Graeci profeati sunt : âaaotem Ro­
negetur1.
manam eocleaiam summum et plenum primatum et
Porro ex suprema ilia Romani pontifici· potestate principatum aüper universam ecclesiam catholicam
gubernandi universam eccknaui iu· eidem «ee con­ obtinere, quem se ab ipeo Domino in beato Petro
sequitur, in huius sui muneri· exercitio libere com­ apostolorum principe rive vertice, cuius Romanus pon­
municandi cum pastoribus et gregibus totius ecclesiae, tifex est. sucoemor,' cum potestatis plenitudine rece­
pisse veraciter et humiliter recognoscit ; e< sicut prae
ut iidem ab ipso in via salutis doeeri ac regi possint.
Quare damnaiuu
*
ac reprobamus illorum sententiae, caeteris tenetur fidei veritatem defendere, sic et. si
qui hanc supremi capitis cum pastoribus et gregibus quae de fide subortae fuerint quaestiones, »uo debent
iudicio definiri. Florentinum denique concilium defi­
communicationem licite impediri posse dicunt, aut
eandem reddunt saeculari potestati obookiaiu, ita ut nivit : Pont ifirem Romanum, verum Christi vicarium,
contendant, quae ab apostolica sede vel eius aucturi
*
totiueque eocleaiae caput et omnium Christianorum
. tate gd regimen ecclesiae constituuntur, vim ac valo­ patreip at dort orem exist ere, et i|w»i in beato Pelio
cendi,
*
regendi ac gubernandi univerealem v» rem non habere, nisi potestatis saeculari
*
placito pa
vlesiaui a Domino noMro lean ( hriMo plenam }K)irconfirmentur.
Et quoniam divino apostolici primatu
*
iure Rn- Htatrm traditam eree ‘
T manu
*
pontifex universae ecclesiae praefert, docemus
Huic pastorali muneri ut ratntfarerent, praedw»om
**
wmfHT operaui dederunt, ut
etiam et declaramu». eum esse indicem supremum Nirre nostri indefe
,
*
fidelium
et iu omnibus rausi
*
ad examen «vireta- FI ealularui (.'hrii
*ti
doctrina apud omne
*
terrae populo»
stiium *|MM'tantibu! ad ipaiu
*
posse indicium recurri \
propagaretur, )mnque cura vigilarunt, ut. ubi rerepte
xedi» vero tqxirtolirae. cuius auctoritate maior non t>t.
ecsel. 'jixvn H pura conservaretur. Quot iiva lotm
*
iudicium a nemine fore retractandum. neque iniquam
*
orbi
antixtilre num Miiguli. num in »vm»di
*
<<«ιι·
de vin
*
licere mdirare iuduio1. Quare t recto veri*
gngeti. lointain etvlreiaruin commetttdinem ' et autitat i* tnuuite alienant, qui affirmant, licere ab iudun» qinst
*
tegulae formam *equrn1e
. ea |>rae
*ei
11m pcn>nla. <pnU> m negotii
*
fidei enierirelauil. tui ham
Romanorum pontificum ad oerumenicnm coiudium
tanquam ad amlontatem Romano jxuilifnr superio­ »edvm a}M»«loli< am retulerunt, ut ibi poii»
iinum
*
re- ·
rem appellare.
Min-irentur damna fidei, ubt fide» non potrel
*
Mentire
Si qui
*
HaqUe dixerit. Romanum poii.i ifirem
dcfretitm 4
Roigasi' au^em pouttfi· e-, proii’ tem
liabvrr tantummodo officium inspectionis \el dilec­ potum ct rerum lOiiditio *uad<'bal. num < mix m at iore nmrnu i* < om tlii
*
aut rogata
<
|νί ήΙηίη
.
*
tioni
nun autem plenam vt supremam jKitretahm
*
nirisdtclmni
in miiveraiujj «rlesiam. n<»n solum m
*
dihpvriQU
«mtentia, num }mu* ^viiodo
*
paitn nlare».
num alii
,
*
qimc ilnina aiqqiedil almt prm idet»4 iu a<i
rebiiM. quae ad fidem et mon
.
*
sed'etiam quae ad
«liM iphnam et ivgimvu <μί Ireiae |»cr lotum mitem
*
lubiti
.
*
auvilti
rét tenenda definii erunt. quae *a< ih
dkffuMM- pertinent, aut eum habere tantum [«otion
*
Sc ripturi
*
rt apoetoliri
*
IrmlitkhiiIium «otiseiilam-a i h-o
partes. mm \ero totam plenitudinem hum
*
supreqpto
adiutprr cognoverunt Neque t'iiiin IVtii μκ«ό>* ιι,
*
-potestati
aut hanc eius potestatem non ewc ordina­ bu» Spiritu
*
Niiirlib proniismi* eM. ot re. revelanto
riam et immediatam siiv, m omnes t|c sihgula
*
odv- > noxam *l<n trinam jaUefiMvrent. *-rel m re> a««iMe;ite
»iat>. sive iu omm
*»
et singulo
*
pactores e( f<d;d<
*
timhtaiy ρτ apoMtih» leirlaHouem -mui Ini
*·»
depo-r
Ium NUirtii ciiModiient et fideliter exponerent Qh ·
anathema Mt
limi quidem aptwUohuMU dm-trn«ain >uiine
*\enei'ubiire•
(’aput IV
*
paire
iitiipl.A! et siintfi <1<μΊοιι** mlhreioxi 'rnriati
/k KomoRi punrifirM infallibili maijith i ia.
UtqAie «Muti Mihi. pleni
*MLUv
«ie’ut«
*·.
ham ,ήιιγΙι
lpM> autem aportolicu primatu, quem Romanus
Pelri iM
*h ,m al» omni reiup^r ern»ré illilmlam |>eima­
pont\fex tanqustu Petri principi
*
ajMistolorum »ue<c
*nere, «m undum Dmuuii Salvatori
*
nosti i tin inani pol*or in unhematn ecclesiam obtinet, supremam qu.»luitutimivni di
<ipuloiuui
*
suorum primipi fa
*un»i
que magisterii potestatem comprehendi, liaei tcuula
Εκ'” rogavi pre te. ut mai default fuie
*
tua. et tu
*edre semper tenuit. perpetim» eccieaiae usu
*
com­ aliquando vOnverMii
*
confirma frutire» lue
*
urepire
probat. ipsAque oocumeni»· concilia, re inprnni», in
.
*
igmuanh
ml Romanam ereleMam m»rev.v im» om­
quibus Oriens ciwn Occidente m fidei charitatimpie nem tonvenire ereleMHtu. id vM. onim
.
*
«pu Hunt
unionem1 conveniebat. declaraverunt
Patre» enim
undique ‘fidele
*
4·, et Romano» ponlifur
*
quaeren­
eoncihi <'onstautinopolitani quarti, maiorum vreUgiis tibus-fidei veritatem mm posse reapondete. nisi qii ni
inhaerendo, hanc solemnem ediderunt profereionem
antiquitus upostolna sede
*
et Romana < nH» raMhis
Prima *alns ext. rectae fidei regulam custocLre. Et
tenet perseveranter ecclesia
qua non potret Domini nostri Ireu ('hnsti praeter­
Hoc igitur veritati
*
et fidei non defeienti- < ha
mitti Muitentia dicenti»; Tu es Petrus, et xu|
r
**
hunc I » riMiia Petro eiusque ui hac cathedra Miere^Mmibm
*
petram aedificabo ecclesiam meam '. haec, quae dicta’ diviuilus collatum est, ut excelso *uo muneri
*
in om
Mint, rerum ptobantui effectibus. quia m aede apo­ nuAn salutem fungerentur, ut universus <’bri
ti
*
grex
stolus immaculata est satnpef catholica reservata n - jiet eo
*
ab errori» venenosa *
.ea'aversu
t aeleMi
*
ligiu, et sancta eelebratadoctrina. Ab huius ergo fide doctrina
*
1 pabulo nutriretur, ut aublata «hismaiis
et doctrina separari minime cupiente
,
*
speramus, ut in oeearioiie etcleaia tota una ronrervaretur alqw· mi»
unà communione, quam aedes aportolica praedicat,
esae mereamur, in qua est integra et vera chrjutianse patribus eoscilii oecumraici V^T, t'onaUAÜny>o{iUai IV. pre«ibarripta
Manii, XVI. 27k.|
religionis· «diditas ·. Approbante
*
Lugdunensi poiite et ab
1 S. Gregor. M. ad Balog. AlexaadrinJ ep. XXX. (1. VHI.
£ Mira··· P. U LXXVT1, mi
·
k
* PH PP. VI breve âteper
d. 98 nov. 178H
* Coacit oeram. Lagdaa. Π. [Maasi. XXIV, 71 nd
* Kp. Nicolai I ad Mfcteataa imperat. (Mirae. P. L_.

Cia, 9MJ

* Matth. XVI, 18.

' · Bt foraUa a Ηοπώ^Μ papae, proal 8b Hadriaao II

4 ,Λ

’ i’V ”

ff

,

W

*

·

4,

1 t'f. h
n
*
XXL 18-17.
s S.Cyr. Alex. a»l » Caelent, p. (Mignr. P.Gr.. LXXVH 7S.f
• S. Innor. I ad *eon
·.
Carth. et Milev. {Manni. HI. 1078 c.|
* *'f a m-rn rpist. IMO. [Kignr, P. L. CLXXXH. l(168|
Λ Cf. s Arethon. epi»t. ad imp. a conc.'oecum. VI ap­
probata. [Mansi. XI. Ü8S».’
« S Iren. adv. teer I III, c.& (Μίρκ. V.Gr.. VII. MK|
' Cf a Cbrywil. ep. ad Butych. «t a Aug <xmtr. laliaa 1.1.
n. 13. (Miffse. P. L, UV, 748; XUV, 843j

1241

1242

CON8TIT. DOGMATICA 1 bK RCCLRSIA CHRISTI

.

fundamenta innixa firma ftdveraua inferi porta· -nui· A statibus foederati» America»» Hepl^hionalis, propter
sisterrt.

grave» Deceeaitatc» «u*e dioecesis;

At Vero mm hac ipaa artate. qua salutifera u|*>-

<7° loan ne· Farrell episccpti» Hacniltonensi^ <n t *n-

rtolici muneri· efficacia ve) maxime requiritur, non

nada.

|muki inveniantur, qui illius auctoritati obtrectant

6° Claudius M* l>ubui* epmx>pus GalveMonieu-

neces*anum omninogeaee censemus, praerogativam.

ais m Texas.

Filius rum summo paetorah

·<· Aloysius do» Santo· episcopus Fortalexiensi*

offuso «Oiinmgere dignatus eet. solemniter asserere

m Brasilia, poetrviui tree çb xarias et graviaeima*

Itaque no* traditioni * fidei chrirtiauae exordio

necenitatea suarum diort'ceiuin. quae omne* tre* iv-

inhaerendo. 3d

nostri gloriam, leliumni* catholica»' exaltationem et

eetitimumo tempore erectae eunt ;
8° Stephanus Fennelly epi«copm» Ttarmopylemûs,

christianorum pjqnilorum salutem, sacro approbante

vicarius apoatolicu» in .Madrju». propter gravissima*

quAiu, unigenitus J)ei

|K*n^ptae

fideliter

Dei

Salvatori*

concilio, docemus et dit initii· io» elatum dogma •'sac

nectvwilatf*

definimus: Romanum |kuiiifirem. cum ex ralhedta

otnnino ueceMariam reddunt ;

9°

bspiitirt. id e*t. rum omnium christianoium past.»11*

ab

de fide vel moribus

Patritius Moran

quae ipsiue praesciitiam

epicopus

m

Ihmedmemm

Xoia Zela nd ia. jxriler propter grav issima*. Miae ilw»e-

et d<atoit» muneri' funginis, pro ^uprttua sua ep *to-

li<a auctoritate 4«Mtiiuaiu

sui xnarmlus,

<-v*is mqier erectae ncK*»it «tes.

|(tl’ Ferdinandus Jhqxmd episcopus A/otensi*. \i-

unixorsa iH-clesia tenendam definit. |>ei assistentium

div inani. ipsi in beato Petro promissam. ea mfaili- H <arius a|Hni((ilh ti» tn Siam, propter gtwe» tnbnla-

lulitate pollere, (pia divinu* Redemptor^vleviam suam

tiomx* quibus fidele* suar curae cotnmt»»i vx parte

m definienda doctrina de fido \e| moribu» inst^ut-

guhernii obnoxii sunt

11 '' Thomas Ι’»·*π· episcopus' S loauni».

tam t**e voluit ; ideoque eiusmudi .Romani pontifici*
dofinthmio e*se e\

Si qui* autem
quoi

dice*'.

12° Hearn us tarfagniiii epicopus Portu* Gra­

nrefrirmabilr*

smm·

tiuic nostrae definit i«mh 1 ont ra­

avertat.

Deus

praesumpserit.

*

ihema ut'

tiae m insula Terrae Novae, uterquv ob graii*Mmn*

an.r

m\-e*Mtales suaruic dioecesium qmu* ro entt*»im<> b m
|x»n» em tae Tunrimt.

·♦

13° ('liristophoru* Boiijean episcopii* MedeiiM*,

IU

vicanus apustoiicus laffntMisi* in India, pioptei \a

Conffragatio ganaralU oetogMlma quinta
.

nili i

ria* g rat esq ue mu vicariat us ihshsmIhI»*·
14° Vliuina» G mu ley epiwopus Antig<men»is

13

Tei ia quarta die 13 iuli t 1K70 hora m -tavii 'matutine

m

car in » apostolnus promontorii · Boiiaeoqiri. simdtbi

iir icm diari aula 'Vaticfimie pat rum hails Basile ac,

genoiah» re\oiendjssimorum patrum congregatio ha­

13° Pctnis Dufal epusopus l)eh oneû*i*. vnairns

M*\celili et unus p.itr.**-

apostolhus Bengalee orientait*, tain ob grave» m»·♦-*■

bita es’, mi

interfuerunt

iirmpe l<> cardinales. S palinmbar. h primate*. !h»
m< hiepiM <>pi. 4Ob episcopi.

Mtati* *u\ vicanatiis. qiiam ol>

I abl»alt‘s nullm» dn>v-

lt»v Garnlu» Poirier epistxipu* Rts.en*i> m msula
ii'ilijwi»

inum nomina, (pnu* |μί assignatore» lo< orum accurate

eadem causa, et iam

exliila·!

fuerunt.

unlivulu» patrum octo

«n t .i >-mi· ili i .i*M*r\ at m

Ρίχ* ta.

pa-tnre

plmimutn

indiget,

et ex

17" Engemu* Guigne* episcopu» Ottauiensis m
< amtdtt

1*" Ί heodusins Kopingi episiopii*

Revuleiidu» pater dommu* Petrus ( ilento mdu·

qui

Dominica, quia dmeéeM» ip*i concredita, mfutwm ι

(·*. 23 gcnriiile» et -vic-arti generale». quorum om­

gt-umic quintae congregationis gvnrrali*. qui ititet

aegritιηΐιιιοψ

lalsuaf.

< ♦—t». 14 abbate* generali— mvc pnu*ide* longtvg.i- 0
iiounin mdinum niomutni>iuiVTusiim mitrae halxui-

dt ·* i ipta

1

ob gravis· necessitates miî vicariatu*.

Sidonieusis

hitHium. ob grave» suai* dioecesi» nepessitHto»;

epiM-opn» Rossaneusi» missam I»» tam «elebrux it. . Qua •
..Indice* excusâtioitum ftllegatas <1 n«<l«ndι cimsa*
ab-olula. et usitata onitmne .k/xamus />mntnrSd<
*ati* fmidutn* ntquv* pi obata* agnoverunt, et piacvmnictri isMiim» priiiiu» praeses «u· l<*utu« <<*1
'
«lulorum e|.i‘.ii|H.niin }>e1ttionein exaudiendam sua..l'uni mdicvs excusationum of.firiu sim functi
*ci mit
*
.ihqii.i exhibuerint? qua·· iuxta litteras apoMolims
lluiiisiiiodi i elatione peihxta. miiiichtissimu» pit27 novembris 1 Sl»9 congrega­

ip/h ♦·> nilri dici

tioni

generali

proponendi!

Mint,

lues ι*

ea

de

ic

audienda e-l relatio, quam levmqjdus dominus subret Hriiis ex ambone usitalut

El Mibsis ipiamjs amlMun^u » <m»< onden- Inns

ad

..Eminentissimi praesuh—. cmmemkssimi ac mi-

a

com-ilio discedendi polierunt. s >·
,

hert

I '
x imi tu»

lavebu»

Gibbons

nppstçihru»

in

episcopus

Adramv tlrii*i«

Carolina sepf«-(itrmiiah.

ob

grax isMimis chumi». Milnet ob gravissima* *ni xit'arm-?
• u* indigentias et

2"

nuMn a comih" <1 i^'dondι jM’tiermil. mdicilm» c\tpverviidissimi patii*» qiu has causa-» sqflhcere censent.

I) ul venia discedendi eisdem tubuafm. smgeudo a**« n-

H'iidissimi patre*. aliquot concilii jvativs ex gravibu»
veniam

dnens

.|P«»tquam (Husai·. ol> qua* praisiuti epj* «qu w·

i mat tonum »ati* fundatae atque probative visat* Mint,

pain*!· habiitf

'hum*

inu* praeso» pnti-e* mlcnogmil

maximam Moerdoium |M*niiriatii :

fosr’phii* WeinOwlaus

.Vhaxal

epicopus S

*iim nuiini manifestent

Surgentibu* |»oiie omnibus, eihiiteiitissimu» pri­
mus praeses dmi

..('ausae discedendi pioltatac sunt a ι ongivgatmne

gtvnerali.'
Detn sithrmxil
patre*,

..Reverendissimi

m

hodierna

«ongiega-

tloiic geneiah primum exquirent in «uffragia prttiun.
do intogio textu <aptli« tfrtit schematis propoMtt. ψιι

loannK- de Cuvo in ivpubhta Argentina, paritet ob

iuxta emendatione» a congregatione generali iidmiwa*

gravissimas suae diociv»i* nwi—Mtate*· et gnixmiem

adaptatu» atque patrdm* distributu* e*t.’«um canone

infirmitatem .

eidem, subimicto. jM»sfea autem de integro textu ca­

3". Eduardu» Eitz.gerah} eptscopu* Pettnulamia

piti* quarti pariter adaptatn <e distributo itidem < mn

propter dioevvM* *»iae graxissima» m«et*sitato. piae-

canone eidem Mibhim-to

<jpue ob sjpeulotum |>eimruim.

prinio et ·*ληιη|ο. qui ad caput primum ct

4° Michael Dimienw rpinopus Pi:t»burg«a|ai* in

Quoniam vero de canone

umlum

noatçi <«4wuiaii« j»ertmcnt. «uffragia pagrum nondum

A
-

„ e. --------------

ι ίι ηι,Αιι1ιΙΒΜΙ^^Ι·»·Ι^

A. 8E88IONK8 PUBUCAE KT CONGREGATIONES GENERALES

1243

lata fuere, idcirco praemitteudua eat actua fereodi A

Cardiaalu Ooru .

suffragia 4e hwce duobua uanonibua, qui uullam
subiere mutationeru, el leguulur in fronte folii diatriluti, quod loiitinet caput tertium et quartum Itaque
twerendÎMÎnii patres, qui «Mentiuntur hi*« duobus

CardinWi»
Cardinal»
Cardinali»
(Cardinalia
Cardinalia
Cardinalis
Cardinali»
Cardinalia
Cardinalia

«unouibtu, jurgant*

1’lerique aurrexeruiit. '
,Jam vero quod hi** duobus canombu», acilicet
primo et secundo uanooi contradicunt, «urgant."
I’atwiMitiii surrexerunt ; et ideo praedicti canooea
•mit a generali congregatione approbati. Inde emineutLMHiuuft praeaee ait:
.,Ιβηι tero euffragia ferenda eunt de integro textu
capiti» tertii nuviwime adaptato, et canone eidem
Mibinnctn.

Itaque ivtercudiasimi

,

.

.............................. pleat

........................ placet
Aaquuu .
Cuafa de Treetto
.
. placet
. placet
Riano-Sforza .
. . . . nou placet Mathieu .
........................ placet
Uonnet
. . placet
Morichini
placet
Perci '. .
: won placet
Rauecher . .
. placet
Barnabe .
placet

Cardinalis Antonuem

Cardinalia
Cardinali·
Cardinali·
Cardinalis

qui iiuic

patre»,

.

1244

Offei . . .
De Siheetri .
Succoni
Quaglia -

.................................... abeat

. placet ivjrta modum
placet „

placel
placet

Cardinalis Panebianvo

capiti eum suo canone «Mentiuntur, eurgant.**

Cardinali» Trcvinanato .

Longe tuaioi* patrum pars surrexit:
,,N'unc vero, qui (udem capiti < um mio canone

< otitradivmit. »urguut.“

. placet iuxtu modum

ploret

Cardinalis De Luca

B

Longe tumor patrum pars surrexit. unde emimnHxsimus piae**· ait *

..Derlatamus itaque, caput tertium cum suo va-

Cardinalis Buxani

pklt et

Cardinalis de la La»lra v Cneata
CardiAklis Pitre

placet

pkhct

. piat el iiultt modum

Cardinali» Guidi

none in ha» forma novissima a congregatione genccnh

(\tidinali» de Bomuxho*

p.ftitef

fui»*· approbatum.‘

( judinalit ( 'ullen

pille e t

. i.hmide addidit :

.

< 'ardinali' d Holienlohv

..Progredimur ad caput quu<1Hm nostri schemati'

pii* ■·■!

( aidimdi·» Bilio
Cardinali' Bonaparte

pita · /

pliU-e-f

rrvrrrndisNiin patro, qui huic quarto capiti vum suo

Caidiiiajte Penteri
Cardina* Barih .

canone assent itmtur. «urgant "

Cardinali- Bvnodi

„b. st

Cardinali' Motvno

pint ' !

n<>\ i»hiiv iulaptatum. quod cum

umeto

Mtffragii*

chiioiiv

eidem »nl>-

putrum nunc proponitur.

Itaque

Longe matoi' putntiu pars surrexit
..Num vero qui eidem « apiii rum

mio

canone «on-

pbn 11

-Cardinalis Monwo U Vu ettn

<

tnulniint. Miifcat't Oril.l· «taemna:
L«*nge minor puirum
'urrexit. node emnieti( 'ardimdi' Autumdh
1 issimus prae** ait :

,1 hx laiiimus ithqim. caput quuHum vum suo « n-

('utdimtli' GiusscHim

nom- m Inu forma novissima a «-pugrvgatioiie genendi C

Cai-dinahs Model

luisse approbatum.··

viiiinrutiKsimus

Ih>»<· |η·ιactis.

.,!» ■/

l>! n ■ t

(‘ardinulls Catomo

pnwiib

priuvM·'

( ardiuali' ( onsoliiii

f>lei- e t

( aidinah» Bmromeo

f’*1' ' ·'
1>Ι·ι· < !

1'iudimilt-· ( apiilti

|H-rgit miiiuntlando aitum ferendi suffragia m inte­
grum < oust itutjotiem.

Rt i‘< ><

patro,

..Bexeivtidisaiun

postquam

tum

siip» i

domi tt pelb hl/' hel‘

ph. . t

( Oust aut imq>c>ht anu*

oipendatlo.nibus tum >u|»er -ingulurum {lartium textu

A lexandc mu'

suffi agni patrum |H»r mtuiü surgendi lata fuerunt.

Amushenu' ulus gnus i m< hlnlni

siipop-st ut iuxta num. XIV dwivti diei 20 februarii

Hierooh mitanHs
Bahvloneiisi® lilii' < haldaici

huius HiiiB, de loto 'S-heniale Jratium sententinv ru-

getMur. Ilius· nutem Miffrugia oretenm* 'dentm jmi
^ql»a plar,et aut nan placet, aut, ut ali«' factum est.
t pui

\<»rb« ' pba-et itrsta'modum, tnulem. o simul in
x-ripto modum M\e condit tonem, quam singuli forte

<l<*ideiani.

mjn<

Itaque

/< '■

Antiochenus mm rüm* ^ruo« 1 meh hll l'i

ph.

plu. el
pl.K . I

SS. Salvatoris in Brasilia

i

,

Strigoniensis

mat pla.. t

•»M«x hliniensis

ph.. J

( ‘ordinalis Mattei .

iibeet

placet

pl.net

Aimaaiiij'
Lugdunensis

Cardinalis Patrizi

plie el

tinespensis et P<«snan>en

com dii patres hoc ordme «ompdlavit

.

pio ei' '· j to moth' t.

Salernitanus

Amboficht itaque ascendem* MihMrrrlarius. omnes

Emint Hlijurimi ac rccerendMKimi (lamini ' ardi noles

/

domini primates.

Am ilrarvnsis

et mtelligibili. >uffragium suum edere.**

Ctudmalis Amat ,-

pl,· /

('ilr ieiisis ritn* aiimiti

Salisburgensis .

Hir singuli quorum nomina Iwla fuerint , voce clam l»

Oriiaia

. unii pl.K .

Indiat um Ovcidt-niahum

Hrve n

reverendus dominus nul»·

. Ms tel arms ad exquirenda suffragia singulorum patrum more m>[uo ex ambone 1ΛνΓ nonumi: et rogati -

ι·“ΐι /»/ H J
pl.,, el

non placet

lb rrretidi-nximi domini m · hiepi^opi:

placet

( ojisentmuB

Cardinalis Parmviam ('larelli

pl.vet

Tuamensia

Cmdinalis Di Pietro

plaiet

Babxlonensis ntus latini

lllust

Cardinali* Milesi .

pbuet

Bcrx tensis ni tus maronitiei

obest
aheet

Orilato prtabytereraai:

Amasenus iam litus armem

Cardinalis l)e Angelis

plruet

Cvprviibi» ritus mav>niii< i

Cardinalis Vannicelli

placet

Rossanenais

Cardinalis «Scii*arrenberg

««m placet

Eptiesinua

plin. t
mm pbu , t

pbuet
placet
pla’. el inxla modum

Γ
CONGREGATIO GENERALIS OCTOGESIMA QUINTA 13 Ulii 187«·

IMS

Urbuiatenai».........................

.

( ‘aniertnensis

placet A

...

Sancti Ludovici

ColosMtuii*' .

placet im-ta modam

Oregonopulitaiiu» .

.

.

Mesbanenuis

non placet

( ataneusib \

Suaoensis ritus aruieni .

m>» placet

Edessenus

Sancti lacobi de Chile .

placet

.

placet
placet
placet

.
.

BoMreuaia.........................

placet

.

1M6

.

placet

placet
. xoa placet
placet itula mod«»|

MediuUueiisis.........................

Dyrrachiensis ...

placet

Remensis

Salm&sienais ritus chaldaici

placet

Tyreu»» ritu» graw i tuehhitici .

Tranensia................................

placet

Iconieasis................................ .....

Lmanu* .....

placet

. non placet
abcut

Compsanus ....

placet

kMHionen^is................................ placet inita modum
Biirgensi»
pleg-et inita modum

Terentilius................................

placet

lie Gualitnalu

Traianopolitanus

placet

I'traieetensie

placet

Quitensus

placet

De Guadalaxam

piant

Philipjiensis ntus^graeei

...

( ai*areeinw> ntu.s ertueni Jlagian
CametaivnMs

.

.

.

.

.

.

Neapokx» ritu* gratxi .

Olonnnensis

Sunvli

.

('aiotHuns

Sipontinus .

.

.

Kerkukonsis ritus thaldaivi

Nisibeiius

.

.

.

placet

.

placet

.

piant

abent
piate/
.

....

placet

Met aat anensis.........................

ploret

ploret B

(urmthieusis

plani

placet

Amidensis ritus ihalduiei .

placet

Toiontmus .

placet

A<•bmintimi' iam

ρΐικ et

Petrensis

placet

tibexl

placet

X h oinedivn.-is .

plan t nuta modum

.

.

placet

Surrentinus

Sun rnensib .

Aiiazarlx'nsis

. non placet

Eramisti .

.

.

piat <7

X ah pat tennis

placet iusta modum

/?♦ (·» t'CHtliumm· donant • piMUpl
Bngviteus,»

placet

.

.

' .

. mM pia.. t

Asculunus el ( erjnioiens»'.

pla> t t

placet

Tan a munsLs Him

pl.H-ft

KhegiueiiMs

placet

Tt>rnu' ensis ·

Bimidusinus

pku ct

Sidonlensis iitiis vraet i nn lihltbl

Mon&i ensis .

nan plant

Tiajav.untinus

non placet

Mutinensis .

.

ab et
1‘fnit

.

Mm lanopvhtanus

place t

pin rt

Ventmnhvnsis

Thessalonicensis

■placet

InirranmeuMs

Tbeatinm*

-placet

A u u «1st odunensis
Buit'iiensls^

itoit piat ‘ t

placet

Ep«»»vdien>t>

mm /ibit rt

placet 1'
placet

I uliiudmeiiM- .

Selem tensis tam

T\rensis et Sidon, rit mai. . ftlti < t nett<i m-nium
Ca-sehenbi>
ΓιιΙημ ι-en-i- iam

ί

EUuenti n u>

Patru< ensis

placet

McldensiS

fiiacet

< 'djopeiris

pin· · t

BuiiiUm uvn-ib

non plat et

Sertrii-i- ritus chaldaiei

nun phi· el

< 'ae-aruugnstai) u-

placet (J
nan plant Ï

Hahfaxien-is

Tolosanus

,

. m>n placet

Iax»puhvnsiH litus latuit .

pia· · i
plac< riusta madnm'

Bel Idriuensis

piant

Tdmrtmus

plritt-t

plaiit

Mam iniit u-i·*

pl.hft

iH'sensls

plan t

|-*nlb2 inai - ii'is

piat■· t

P»elh»x .1 cii'is

placet

piat t /.

( ‘ori v tensis ..........................

placet

Mont i·* A ‘t i

Amadieusis ritus duddug-i

pl μ> !.

Ί\.·|< Icii'is ■

Aleppensi.- ritus anueni

/flat i t

ΑϊΐΊιιινηΉ ‘ '

Valentinus .'

pint . /

M. l.

Melitonensis ritus armvtii

plut < f

S\1elt-ls

Bituni-ensis,

plate I

Monti- Recalls

D<

.

Mdllllrt .

JR· 1’lala

Mausiliensis nlus svnuci

ladreiisis.........................
P^n-iensft· .

.

Mexuanus

Vt mensis
Aienionensis
Xaxiohsis

NwEfioracemds

.

Ww4 monasteriensis

.

.

.

plani
plani

abed
nuH plurii

Ecvtesioiisih

ploret

SedtmeH-is .

’ Sugivnsi’·

placeL

placet

‘

abed'

EuTienws

plutei

ZtMIOpoIllailll-

placet

R<H>aheusis

pia· et insta modum
ploret
plai et insta imnim··

Lipai itanu- iam

placet

Welliiigtotiiensib

placet

Valhs Guidixus

pbh-ft

piant

Aqui]M*ndH^sis

nun plot ct

Lm ionensis iam

placet

placet

Hobartuuieu-is

placet

‘LiiUsatHHiMs et GetiexeiibAs

placet
placet

. non placet

.

idacet insta modern

( ii\rn-is el Samvusi-

placet lustu modum

< nloceiwis et Baubiensis .
Pe Buenos Av res .

tilled

mm piat iit

/)/<«< 1

placet iustu modum

• Baltimorensib .

plat < t

plOett

nun placet '

.

’

Mil"am hu'ii-is

placet

Babxloneusis ritus syriati

.

plan I 1'
placet iusta modtim

Giaiiuteiisis

.

l.ijtmiiii.N

placet tusbi mthlttm

.

pltit t t insta moti <·..

^χ<*ΓΓΓίίνη*κ

placg/ )

...

pia·. /

l)i\ iuiivHM*

Sardianus
Buteosis .

placet tujrtd »ao<Mn·

ColonieiiRW .

placetjuitu modum

Meliteiiensis

placet iuita modum

Birmingham tensis

*

Tania-seusis

.

placet iwta modum

.

.

.

....

ploret t

À. ΜΜΙΟΙΠΚ FUBÙCAB «T OOUfMKUHOmM OmUUB

1M7

..................... , glaçât A
p1—17—*~—tifirni
Arathemi· ........ placet
b'oroliriooaia.......................
. . . plaçai
Niverimnaia

.

Vmkowwnou·

.

.

4

IM»
•

■! ·

**■*

....

MoattrejMaua........................
Civitatis Plata ...
. placet
- Bubondfe at Bituutinua .
.... friaoet
TargwüniM
..................................... oea friant
WntriiavitMia
. .
... mb placet
Sancti Severiui.............................................. frfarrf
Tanana»
plant iasria moAun*
Panneuaia-.......................................................... ptomt
Kerrieuaia . \ . . . . . . . mb placet .
Mileteas» . .
. . plocol sxatamodrns·
Savani»·»»
■ - ■ . abegt
PMMtMi·...................................
placet
Thacalenaia
... plant
develandenaia.............................
■ . : friant
Neocoatraoaia . ... . . placet iuxta ntoAsm
F’atarensia. . . ·............................
fieott
Sancti Angeli de Lombardia
abetl
Colopbouienaia
friaret
Triventinua
■ placet
Daulieunia.............................
ploert
laclenua ...
■ . . . placet
Signinua
obeat Seactiaaimae Conception» de Chile
plorri*
Meiburnensis
.............................. - plœet
IxMWtopobtAiiu». .
. non placet
Ottawiensia........................
. . ., placet
lakjuedonienaia
placet iuxta modum
Cornetanus et CeotumceUen. . .
placet
Corisopitenaia
placet
Papbensia
.............................. " abrtl
Eugubiitus . .
placet
Ptolemaidens» ritus iatini.............................ploivt B
plaet iuxta Modum
TudertinuM ·
ViiKciniopolitanuK
placet
Alatriuu*
placet
' Diniensia . . .
placet
placet
A\qi>auus .
Placentini».........................................................placet
pla et iuxta modum
AbriliiMHisia
Mimateuau........................
placet
abent
LarineiMiB
Sancti Angeli in Vado
.
. placet
Guastalleiisi»
plue-I
^ieritoneuaia........................
placet
Veglensis
plaet
Auglonensis et Trtrsiensis
placet .
■ . placet
('an assonemus
Sanni lleodati
placet
. . non placet
Pty mut heiiHÎK
1 left iensis
Amerinus
. plaet iuxta modum
plaet
CloMieiiMB . .
Nolanus
placet iuxta mxluiu
placet
SquillateiiMs
Port uh Victoriae in AhUralia
placrt
.* placrt
Sancti Marci et BiMnianemti»
placet
pjftrjemuH
plaet
Aurelianeuein
.Ruthenewm
non placet
plael
Pictavienaia
.
.
Th> at ii ensis
plan t
placet
Mrlphiensis
piant
('an)bvso{M)litanin*
plaet
Ve*primiemua
Imolensis
.
.
.
,
. ploeri tHJitl modflr i
. nem placet
MolineiiMU
plotft
FellreiiMb
■ plaet iuxta.modii in
XurwnuK
FtHoiuhensK
pia 11
. placet C
( 'aMrituari*.
Elphinensis
pia -1
placet
. '
plfltet
Mognntinua
H&mihoneusis .
. non pia-et
BoKiteuKi* et SinuseiiHi*
Non placet
PunedtiMBi.MS . t
piae» f
Sergiojxilitaiui·»
Pampilonemis .
pia· 1
placet
*
plmel
Asculanus
Me^Nenienaia
............................. placet
(«adarenti» ...
plan 1
TromtHi* * .
/
^>lac,t
plan(
.Brixienai»
( ’a*ertaiiiis .
placet
Engolismeneis ...
placet
Massa nus
pia et
fXncet
Ambianensia
plant
Guadalupens» iam
SjvalalciisH . '
plani
Semarienris
plaet
pior!
Padoi bornons»;*
Foroeempnmieniu»
plaet
plat ci
('vliist raiius........................
(Titanu*
.
placet
Fahensis
BlpHennix
plaet I
placet
Thermularum ...
.
place!
Fisauieiitus .
placet
Vertalieimib
.
BrmneitMb .
platy t
placet
plait
BudvieenxiB
Porphyrieusis .
.. «<m placet '
ptact-t
lazitetwis ritus vhaldaici
Gahiemw
■ placet iuxta modum
Hadrianopolitanus
. . ■ placet
Xai/ho/enem
.
placet iuxta madun, Π
mm plan t
( 'liftoniensia
TaniovienMB
.
. placrt iuxta modum
planf
I.itigonensia.
Vivarieinua .
............................. placet
place! x
Andriensi» .
.
Belhcetisis
............................ placet '
plan t
( 'abaleuaia
.
Theleainua
placet
plant
Sancti Dionysii Reunioni>
('alvensia
, .
placrt
. .
. placet
< 'ataceiuis
. . .
Sancti Caroli Ancudiae
dift
'placet
< 'arthaginensis
Aut iuoenaia.........................
placet
Briet innrienai·
Carnutenai·
...................
. placet iuxta modum
placet
Volaterranus
Sancti Severi
plaet
placet
Montis Politiani
heodieiibiB
placet
placet
Ferentina»
Eleutheropolitanns
placet
. ptaci t
Aipnlanus
Lucensis
.
.
.
placet
#
placet
lÀm-ienM*.........................
Roweneh
................. placet
Ihgellenaie.........................
Sinopensi· .
placet
. placet iuxta mqdum
. ... .
abeet
B> ookly nieneia
Anagninus
.
placet
. aosi placit
Nierons»
. .
Novaneueia
■ . . ptaCet

AWA»,

• A·»**'' ’

IM»

IMO
' '.... ,------------ --------- V------- -- ------------

OOKOBKGÀTIO ÔOTRAU8 OCTOGESIMA QUWTA IS MU l«W
. MM placet A
Panotimm . .
Criaiaoaie ritus rathani .
. *0M pl^Mt
Tirasonenaia........................
... plent
Zamoreoaia in Hispania
pfacet «Mato moahM
Abulanaia........................
ptecct Mtft* modtMi
A. . , placet
Minoricansis . . .
De Portorico ....
piant
Sancti Augustini
. . . . .
mm plant
Kingatoniempa
. . . . ■ ■
placet
Cenomananaia .
.
piant
Ratiabonenaia
...
. . . placet
Liparenaia........................
. . . abeet
Conchensia in Hispania
piant «acta ηοΛιη
Augustanus Vindel. . .
. mom placet
Oriolensii
.
■ plani
sJlamantinue
. ■ placet
Gurcooiii
. . km piant
Rosensia
placet
Eabrianensis
plant B
Narniensia .
placet
Nicosienaia........................
. . placet
Calat an isiadena ia
.
. hm piant
Vaciengia........................
km plant
De Comayagua
placet
Bri'banenais
plant1·
Artuinensis ritus artneni
. placet
Regiensis........................
. plant
Oppidensia
. plant
('uarensis
placet àtxta modum
Aprutinue........................
plant iaxta nodtim
Caputaquensia et Veliensis
placet
Mur&nue........................
placet
Zachuensia ritus chaldaici
placet
Truincentui ....
placet *
1 x>mo\ icenaii '
plant ·
Alureneie........................
plant
Santunderiensia
plant C
Helenopolitanus ,
placet
('ervienmi
plant
ί'οηιΚ'ΙβηΜί»
abest
Feretrunus .
placet
Gil]ipo]it&nQ»
plant
Cotronensia
plant ‘
Pieteueii
. placet
Mariaruiienais ritus melchitici
nom plant
GhuthumeniM ......
noa plant
ihinetiau et Coooonnsii
. plant
Delconeneii
placet
Siltemii
plant
Apolloniensi*
plant
Villispratentui
.
ubeet
('lenidieniii
non placet
Sancti Petri Fluminis Grandeu
placet
Fortalexieniie......................................
plant
Pituburgemis .
. non placet D
Antigonensis
» plant
Belenieiiiie do Pan
.
placet
Anneciensi»
placet
Trecenti*
placet
Lainareneii .
abeet
Harlemensis .
plant
Liniericenste
plant
Lucionentw*
.
.
oom placet
Suremit
...
eon plant
Beierlaietisis
.
.
. . placet
TaivisinuM .
plant
Veroneiwi·' .
placet
Derthuaenew
. plant
Arcenti»
placet
BrioceiuiK
.
non plant
Sancti Claud ü .
. placet s

Oovciu mmi.

tomüi

BoraÙMMMtud·................................................ abeat
Saocti Hippolyti......................................... placet
Tnrirauai· ... :..................... mm plant
De Zanatocea.................................................... placet
Gerandanab ·........................... ..... . plant
TerracinanMa, Satin», at Piven. . . placet
Conatantianaie . ................................... t mm plant
Oalvaatonianaia.............................................. placet
Lavantinua................................................mm ptaat
Luxemburgeoaia ........ plorat
Sanctorinanaia........................
plant
De Tulancingo . ..
. . plœet
De Chilapa........................................................... placet
Veneteuaia MM....................................
plant
Milevitanus...............................................
placet
Tipasitamua
. ................................................ placet
Callinicenaia .
... placet
Petrocorioanais............................................... placet
Aniiiensia . .
.................................... ' placet
Pharénanaia..................................................... placet
Baaileensia.........................................
placet
Aetythrenaie
placet
Call tenais et Pergulanus
placet
Tifematansia .
placet
Nucerinus................................ placet MsPto modum
Suesaionena» .
.
... mm placet
Miletepolitanua..............................
. 'placet
Marcopolitamu..............................
placet
Akrenus ritus ohaldaici . .
mm placet
Abilenais
............................................... placet
Midenaia
placet
Canathenaia
placet
Danabemia
piant
Brugensia
·. .
placet
Asotenaia
placet
Megarensia
placet
Hebronensis
placet ’
Clogherienaia
,
placet
Prienensis............................................................ abest .
Chrysopolitenua
placet
Transsylvaniensis
MM piant
<'atalaunensis
.............................. mom placet
Valentinenaie .
. .
mm placet
Elnenaia
. . MM placet
Tudensis'
abeet
Sancti Christophori de Havana pl. itatamodum
Gands venais
placet
Puniensia
abest
Ayacu^uensia
piant
Huanueenais
......................... plani
Palaropolitanua
mm placet ·
Sareptanus
plant
Albanenais .
■ 'piant
Administr. apoal. Bulgarorum
piant
Malacitanua
ploret
Calaguritanus ...... piant ’
Pacensia m Hispania
placet
Sancti lacohi Capitia Viridia
placet
De N irfcFBgiM .........................................................p/nrrZ

Tenenm* et Myconensi»

Con»x>rdien*ii

............................... placet

Palantinu»
Væeneiâ .
t Boetixiienei*

abett
placet
. placat
placet

.....
'a
,
................................

Canopolit&nu» ritui coptici

ptpret tarto modum

piaret

Kurput^eimii ritui arroeni .

Petrivultnu*.........................

.

. mm placet

.
.. pltrei
Krzennnieôaû ritui arnteni placet turta modum
Jdmilieimie
...... mm placet
Atrebalenei»
....
placet
Myriophytoiiftii

UL

n
....'
Λλ·
........ >- .

-Ù Λ

..;

... <■»»........ .Λίί

IMI

A. ΒΜ8Ι01ΠΒ8 PVBUOAI «Τ ΟΟΜβΟβΑΤΙΟΜβ GKUURALM

HM

Catareoaia .... placatinueia modum
Cgduroenais
................................ mb pint A
Oretaiais.
Ύ . . plaeW
Osnebrugetuia . r..............................mb pint
Oanarienais. .
piant
Bolivarens»........................
- .
plssoet
Da Antaquera ....
fiant
Pharenam . .
. .
plant
AgatbopoUtanu» .
. .
m» plani
Uuadixens»
. ......... placet
Flaviopolitanus .... plant
Aurions» ....
pfaMt
Nemeainus.......................................................... plant
Teianai*................................................................ plant
N y menus
.............................
plaoet
Medenau.................................................... plani
Sancti Sebastiani Flum. lanuarii . .
placet
Hagulstadensis.............................
placet
Anthedonensia.
placet
Paceneis in America........................................ piant
Marianopolitanus at Marquettian .. aoa placet
Senogallienaia................................................■ placet
Nicopolitanus ..........................................
placet
Faliacoduneuais .... plant iuxia Btodum
Verulanus .
plani
Nepesinus et Sutrinus
..............................plant
plani iuxta modum
De Serena........................
Recinatensis et Lauretanu*\
. plant
Antipetrensia .
............................. piant
Savonensis et Nautensis : . placet iuxta modum
Mardena» ritus chaldaici
placet iuxta modum
Aretinus
. . . ................................... pldeet
. aoa placet
Magno-Varadinensis ritus latini
Sancti Miniati .7................................ '. placet
Philippopolitanus
. . piant
Lunensia-Sarsanensia
. . .
piant
QuinqueecctadenM»
. non placet
Orosaetanua
.................................................... piant B
Tibferiadensis
placet iuxta modum
Galtellinenaie-Norensis . .
placet
Annidalensia .
U xelleiieis et Terralbenais . .
piant
placet
Tloanus
piant
Augustanus..................................................... piant
Otouertftis
piant
Alba-Regalensia .
.
. placet
non placet
S'zathiuai:iei>sis
............................
non placet
Sahariens»
. non placet '
Rottenburgeneie
Muiikacsiensia
.
... non placet
placet
Tarantasiensis
.
. plani
De Chiapa
piant
Baiotensis
.
noa placet
Guayaquilehtw*
Dolichensis
Eistettenais .
piant
placet
Titopolitanu»
abnt
Tripolitanus
placet
Lvstrensie
piant
Adiaeenaia.......................
non placet
Andegaveneis .
pbtect
Agathon icone»
■
plpcet iuxta modum
Ouadalupensis
Maceratensis et Tolentin................................. placet
placet
Potent inus et Maraioenais . .
placet
Pastopolitanue
placet
Sancti loannis Terrae Nova*
pbret
Cuneensui................................. ....>. placet
Astensis..............................
piant
Portu»* Gratia*
placet
Auekopohtanuft
ploeri
Salut iarum . . ......................................... placet
Viterbienaia ot Tiwaniemm*
tilhnf
Alliae Pompeiae........................................ » placet C
Alexandrinus....................................
piant
Reverendissimi patree abbates nullius dioneseos
Pistoriensis et Pratensia...................................placet
Montis Virginie...............................
abe*l
laurinentds
.
.
. nod placet
Sanctissimae Trinitatis Caveneie
pbsrl
Rupdlenaia
.....................non plant
Montis ('at«ini
placet
Naiueiensie
. . mm placet
Sancti Pauli de Vrbe
placet
Constant inianus
. . . . non plant
Sanctorum Nicolai et Bened. Monoeci
Aaialoneneie
placet iuxta modum
plui'rt
placet
M 11 ipot ainenein
Reiwrwfanmi
patres
abbàtft
generale*
irdinuh,
Gaudndeneia
piant
monaittùarum. ·
Oranensie
. non placet
Abbas generalia Sanctae Crucia
pla> r)
VapineonNiA
non placet
Can Reg. Later
placet
Ardagadenaia
placet
Abbas praeeea Helvetiae O. S. B.
pkuet
Bal neoreg ienaia
............................. placet
Angliae O. S. B.
abest
. . placet
Nainureenùa .
.
Americae 0. S. B
placet
V&rmieneia
. . non placet
Bavarian O. 8. B
placet
Sancti loannis de Cuyo .............................. abeet
Italiae 0. S. B . .
placet
Cyrenensia
.............................. abeet ■
Vallis Umbroeae
plar-t
Pent*'omien»ia
........................ placet D
Abbas generalis Cisterciensium
·.
i
.
.
abeti '
placet
Rhodiopolitonus
Congr. Silvestrin.
............................. placet
placet
ThermopylensiB
Sajicti Hormiadae r ih placet
Scrantonensia .... .............................placet
,.
Camaldulensiuin
placet
Harrisburgenais
. .
■ placet
De Trappo rec. ref.
Croeaenaia........................ ............................. plant
ρ!α<γ
De Trappa ant. ref.
pblclt
Roffensia........................ . . . . non plant
plnJ,/
% Olivetanonnn
Ludovieopolitanus
non placet
JinffaJensis
abest
Receretuibininii patio tie iterate* rl vicarii gewtib-s
Adiamvttensii...
.............................. abest
congretfationum clericorum regularium :
('aMabalenau
. . placet
( 'a<*M>v tenais
. non placet
Gener, roiigr. Barnabitai um
pia..·
I‘<»p4yanens»
placet
.. ?
Sonnus hae·
placet
Bolinensie
............................. placet
,
SiMietatis h*u
pfac, /
('ydoniensin
...
............................. placet
..
Matris Qei
pbs.l
Dionysiensis
. placet iuxta modum ■
Scholarum piarum
placet
Larandensis
.... . .
. . placet
Theat inorum
placet

CONORlGATIO OENKRALI8 OCTOGESIMA QULNTA Id nüu Uiu

19U

i***

Genier oongr. Cleric, Hegui. Min.
■ placet A tificia et eccieaiae univeraae magutenum infallibile
„
Minirtrant. infir. pi mrta mW.
non ea solummodo comprehendere, quae tamquam
dogmata fidei omnibus fidelibus fide divina credenda
OMwntm monadicorum.proponuntur, red multa alia complecti, quae ad de·
Maior eretn. congreg Montie Coronae
place/
positi AiMtodiam, explicationem, rectam intelligenPrior generali* ordini» Carthunianonun
placet
tiam et defensionem eunt nereeearia. Nam, ut verbi·
Orduttm meWinoNhwm.
utar clarijaimi theologi pontificii patrie Io. Bapt.
Gener, ord. Praedicatorum placet iuxta tnodutn
Franzelin (fract. de dit', tradit, edit lithpgr. an. IMS
y
Minorum Convent.
«
placet
pag. 199-201) qui de hoc argumento praedare dis­
Minorum Cappuccin.
placet
seruit, ..cum veritatibus revelatis, et sufficienter pro­
Erecn. nancti August
placet
positis connexa sunt et ad ea» referuntur plura, sine
*’
„ ' Senorutm B. Μ V
placet
quibus veritates illae ipsae revelatae vel non puèrent,
Minimorum
vel minus.bene possent in tota sua amplitudine teneri
j
8S. Trinit. Pw x
placet
et custodiri, licet illa m re revelata non sint, vel non
B Petri a Pisis
placet
sufficienter adhuc proponantur ut revelata.' ' Sane
Fratrum Poenitentiae
ploret
..depositum fid^i non solum lîegatione veritatis reve­
Tertii Ord h. Franc
placet
latae ac haerrei, quantum iii ipsa eet, violatur, veDihval. ·». August

placet

Carmehtarum
'B. M. do Merule

placet B periculis oblici per errores «outra veritate* in ,re non

placet

revelatas, red tamen connexas « um revelatis et ideo

Primi On!

placet

theologica* reu

SS

Trinit

πιμι etiam poteM oppugnari et tn animo fidelium

religiosas '

Hinc ..quamvis deposi­

tum fidet stricte sumptum non < <impreli<qidai. ηιβι vera
Patnbus omnibus singillalnn niterrogatis, eorum-

revelata, attamen depositum custodiendum in tota sua

que sententia per suffragiorum scrutatores una eum

amplitudine cum omnibus sui» muniment ia et modis

notarii» in script ia relata, tsuumdem suffragiorum

applicationi» latius patet

computatio facta est

stodi, devitans profanae vocum novitate*

Qua expletu, exitum suffra-

giorum eminentirennus priuni* piarere his verbis ex­

pressit

20V

O Timothee de|MM*itum cu­
I Tint. VI,

Ex quibus evidenter conatspntur, quod ..rm a

Christo commissum est munus infallibili auctoritate

.,Reverendissimi

patre*,

notum vobis

facimus,

quoji iuxta computationem suffragiorum. suffragia
dederunt patres renenti et iiiidn.

Ex hi* autem qua­

custodiendi deposjtum. et illud tuendi adversus errores
ingruentes, eius auctoritas infallibilut disr-ndi et de

*igmu>di ac damnandi errores opposito*, extenditur

dringenti. quinquaginta et unus dederunt suffragium

sd depolitum m tota sua iynplttudine. h *

per. verbum pltu-et. alii octoginta et «x-tn per verba

ecrdtitex etiam in x»

non placet,

alti

demum

sexagmta

duo

]>er verba

eet ari

non revelatae, quatenti* « mit

revelati* cohaerent et ad ditis referuntur

Suffragia «piae data fuerunt

Quod igitur revereinhreimu* relator nudm* ter­

iuxta modum m *vripto. typis imprimentur' ac pa­

tius distinguendum esse dixit inter dep*>situiu dt>g-

placet iuxta modum.

iu proxima «-ougregatione C matum, et veritates ajias in deposito non «ontwitas.
Ihee vero
ab ecclesia tamen custodienda*, admitti (H-gest. tu
proximae congregatiuni* generalia significabitur re­
tlelM’1. *i tota distinctio atl obtrcfnm'infallibilis magi

tribus

ut

distribuentur.

generali congrua eurum πφ<· haberi possit

verendissimis patinbu>

Tostrn ^ibiunxit

stem referatur, aut etiam ad menti* »>b>utptium. quo

..Reverendissimi patre*. dolentes vobis significa­
mus. quod duo ex

fidelee utriusque

ordini*

meritat**,

et

definitiones

patribus huius 'Omiln, nempe

amplecti doivent. at nullo pacto admitti delret, aut

Antoniu* Staid episcopus

putret, s> diversi gradus am tontatia m ipso magisten »

reverend iret mu* dominus

Herbijsdensis, ot reverendissimus pater Domiiiieu» a

authentico,

Minctu loreph praepositu* generali* ordinis Carmeli·

inducantur

tarum discalceatorum in hae alma uris,' hodie e vivis

fallibilem definitionem ««desiae. ren Romani p< nH-

riusqm· d<vrelis

|>er ινιιιι distinctionem

Quamvis enim sententia, qmw* |sr in­

excesserint . quorum animae pu* reveivndnMumormn

ficis proponitur ut vivra. n>»n lainen ni levelala. crenia-

patrum 'suffragiis, praesertim m Mirrosancto missae

tnr fide e*desiturin n. ut nonnulli volunt, vd ut alii

>acrifn 10. com mundantur

dicunt, fide mediate divina, inhilominus *n *ciiq>er

Time ronsunfo *ign«» alteundi fiu ulla* data eat

‘Tvditur propter reelreube. seu Ruinam pmihinn im
- falhbilem auctoritatem, qua** tnm et . eadetn «rem)H»r

65

est. iitpote areistentiae Spiritus sancti, et l>*m nae-

▲nimadvaretone· et Bmendttlona· a noanuilii
patribus privatio» proposita·.

- laniis auctoritati innixa
n«*t»*r

Pius |.\

Hinc samtireiniu* domulu

m litteris em v«lici* Qmwta

taa

I. tard tfrrardi'.

Tametsi catholicae rentrn- p lotius epiaeopatiia approbatione et plausu .uinnieni vae de Hornam }H»ntif-ici* mtallibihtuU» firmissime
duti*
..Silentio, inquit., praeterire non posaunius
adhaeream, formulae tamen definitioni* nuper piororum audaciam, «pii *&nain non sustinente* drxpoMtiie qiiominu* actpue** am. Iiae me ttVionré potisIriHam vont cudunt illi* apostolc-ac reh* tude-iis et

MitiHih refutent.

I'1 quia nimis restringitur Hornam

decreti*, «piorum obtertum ad Ismum general·* ecrlo-

pont iVn i* mfallibilibis', 2° quia non sati* apvttv de-

siae eiusdemqne iura. a* disciplinam

ebniMur hanc Romano pontifici infallibilitatem lom-

lur, (bimmoda fidei morumque doqmatn non atttn

oete.e mde|>eiidvuter a cuiiretisu ecclesiae

Praeter ea

qant. posse axseiisucn. et obedientiam detrectari abaque

folio tradito dit1 10 cm rent is

pen-at <>. et absque ulla latholiea*» profession i* laeUini.

quae animadverti

tn

mensi* um ex eminentissimi* praesidibu*.

adhuc

uolubo. ac

nonnulla

reverendissimorum patrum depu-

i.ibuum v oiiHiderut nui i a» prudentia** subliciam
I

|M'i

!)i>etrm.i rei in omnibt» »>'holis catholici*
trudila' atque

mult i pin i

ec< h^uisl uoriim

t eel ifi«-at mn"

commun ii a.

t^msl quidein qiiaiittqsMe a*{verretur 'atfodico doqmtiti
plenae poteeiat is Romano pont ifici ab ipso Christo po-

’ mitto divijtUiis«.ollataeuniversalem paeemdi. tegendi.
mhh-

mon u men toi uni

Rumam

pan-

et gubernandi ecclesiam,nemo eat «pu non dare aperte-

qm* vitient et mlelligat."
primatu* roiiMspntm
nienti,

> Abftiit a congregattoae geaendi.

taro d*x laru-

Ergo «*x « iirholic·■ «logmate

Romano p*»ntift«*i aliquid defi­

tui Imhhhu generale. iuni. et direiplimvm

erelesia*· sjnx-trti. quamxi* fidei, morumque doginat*

TT
MM

L ^ICT^ PÜ^CijÎ CT

CpiOrWUTlOffit^SSSBr

non
quod
veritatem itsficii,' qtque adfo irfalfifaflem(indicantia potestatem supponit. Haec cuuj ita

appqret.· Si «nqn Romanus peni
inAnunis escBbentMU. qKa.Christào mltructam voluit

. sint,
ut huick sententiae, quae tot auctoritatum z ecclesiam, nonne aliquis inferre posset : ergo primum
'\ac rs
um momentis confirmata qrt, periHMbiiin ili
et immediate collatam esse ecclesiae iefallibilitatem,
definitionem gravissimum nofr inferatur piaeiud\_aig saltem ad, infallibilia Romani pontificia decrete,
cium
proikde ut verba illa ..dootqaatn de fida,
praesupponi totius ecclesiae dooentiaaoneensiftn? No­
vel melibus ab universa ecclesia tenendam definit", quee vero ad yrffugium boo-praacludeudum sufficere
q
tiTse spectatae, tu(p cum pgesentia coritro- videntur voculae per, stee, qu*e in formulae cpmmato
veniae ac definitionis circumstantiis codiparata, in- . postrepio leguntur., Cum enim illae solum defini- (
telligi possent de sola dogmatis definitione, in haec < tioaes^dicantur per eese irreformabiles, quae fiunt ex «
alia commutentur: proponit quid* fidelibus sentien
infallibilitate, quam habet eocleaia; ai quis contendat,,
dum, et tenendum »it in ii», quae aii fidem vel moret Episcoporum cc^isensum easenpoessarium, ia sistulad- /
-spectant. ·
.
.,
mittet, nonnisi post hunc ipsum consensum Romani^
II. Si rite reverendissimi relatoris luentem,'et
pontificis definitiones retractari ritui‘ posse. Erunt
verba assecutus sum, js distinguendam esse djxit-sn- haec captmsorum hominqm sophismata'\quimquam
fallibilitatei^ Itomani pontificis ab eodesiae to^iu^ .· non ita omnibus videtur), sçd cum agitur de dogmate
.1----- :.. r-n
:v:i:...
j .. i.z
..—
1_ —---------------...—..... docti
(extrina credenda
. docentia
infallibilitate
Hix' saoo —sj —
«·.:---------rationez:infidei
definiendo,.
ea perspicuitate
tellexit, ut uniua eiuademque infallibilitatia duae aint B proponi debet, quae nullam cavillandi
■tn relin­
distiuctee modalitatea, oonaedtieotem me habeC at/in
quat. Humillime igitur obsecro et peto, ut fordlula
eius sententiam accedere non pomum, ai quidem eiua definitionis in hunc vel similem modum emenverba .de duabtta distinctis infallibiCtatibua accipi
detur:
,
■> ,
, debeant. Neque epùn alia unquam in eocleaia agnita
Romanum pontificem ex cathedra loquentem,
<wt infallibilius, quam quae a capite Romano ponidest pro suprema. et plena tua apoTtolica auctoritate
^fice repetitur, non quidem tamquam a causa effi­ ^docentem quid fidelibus sentiendum et tenendum sit
cienti, aed veluti a causa formali, „quia totam eccle­
in iis, quae ad fidem vel mares spectant, per assiste*
siastici magisterii compagem in veritatis unitate regit, . fiam divinam ab &ore servari immunem. ac proinde

et continet Petrus, inquit Maximus Taurinensis in
bomil. IV hiemali de Petro apostolo, tamquam bonuS
pastor-tuendum gregem accepit, ut qui sibi ante in-'
firmus fuerat, fieret omnibus firmamentum, et qui
ipse interrogationis tentations nutarerat, caeteros
fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate de­
votionis ecclesiarum petra dicitur, sicup'ait Dominus:
Tu es Petrus. et super hanc petram aedificabo eccle
riftm meam, et portae inferi non praevalebunt ad~
ivrsux earn." Si igitur Petrus non eiusdem ecclesiae C
sed ecclesiarum, atque adeo catholicae eivleaiae, quae
arctissima omnium societate componitur, firmamen­
tum rèt, et soliditas, non alia est ecclesiae, quam quae
Petri est, magisterii infallibilitas : propter hunc enim
potissimum dicitur adversus ecclesiam supra petram
fundatam inferni portas non praevalituraa. „A PetJp,
ait Innocentius I, ipse episcopatus, et tota auctoritas
nominis huius emersit" 1 : nam ,,inde, subdit Cypria­
nus, per temporum, et successionum vices episcoporum
ordinatio, et ecclesiae. ratio decurrit"
Si itaque
iuxta eiusdem Cypriani effatum ,.episcopatus unus <«t,
cuius a singulis in solidum pars tenetur" s, magiste­
rium Iero authenticum, et infallibile una eet ac nobi­

lissima ex episcopatus functionibus, pronum est in­
ferre. unam esae eamdemqua in PeUj», ac in caeteris
ecclesiae pastoribus infallibilitatem. Quod sublimis­
simo Trinitat is divinae paradigmate a sanctis patribus

eiusmodi decreta esse per sese irreformabilia, etiam
antequam ecclesiae consensus accedat.
Quod si placet comparationem infallibilitatis Ro­
mani pontificis cum ecclesiae infallibilitate retinere,
addi possent haec .verba:
Docemus insuper supremum hoc Romani pO*
tificis magisterium idem esse quoad vim rt ambitum,
sive ab eodem'per sese et ex plenitudine potestatis,
sli^\çoniunctim cum caeteris ecclesiae pastoribus et
magiri
^exerceatur.
III. Demum obsecro et peto, ut in prooemio huius
capitis loco verborum ,,nunc aliis, quae divina suppe­
ditabat providentia, adhibitis auxiliis", adhibentur
haec alia : nunc per se. et pro plenitudine suae aposto
licoe auctoritatis, vel saltem ut pro nomine ..auxiliis"
ponatur vocabulum mediis, ne videamur definire ex­
tentam aliquam conditionem (quam Gallicani intelligere possent consensum antecedentem ecclesiae disper­
sae) eese adiumentum necessarium, sine quo Romani
pontificis definitiones ab errore immunes non praeeerfentur. Peto tandem, ut in fine eiusdem prooemii
verba Augustini deleantur, quae ut in eese', et pro
scopo sancti doctoris historice intellecta verissima
sunt, sic hoc loeo posita vim principii iuridici aut
necessariae conditionis praseeferre videntur; ac
proinde afferre possent occasionem existimandi, con­
sensum caeterarum ecclesiarum necessarium eseteeut

interdum illustratur1, ut sicut plenitudo divinitatis D suprema Romanorum pontificum definitionibus aucin Patre primum est, a quo deinde Filio, et per hunc
Spiritifi sancto communicatur, ita quidquid in-eccle­
siae ministerio potestatis, decoria, et praerogytivae
intclligitur, in Petro tamquam in principio, fonte,
radice primum existât, a quo in reliquos pastores cum
eo cohaerentes deinde propagatur. Iam vero si quis
verbis constitutionis propositae consideret, in quibus
dicitur ..Romanum pontificem ea infallibilitate pol­
lere. qua divinus Redemptor ecclesiam suam instruc­
tam esae voluit", iutelligitur quidem unam esae Ro­
mani pontificis, et ecclesiae infallibilitatem. attamen
* KpieV 90 *4 ppite. Cante».

* Bpiat. 09
lapeoc.
* De anil. ecel.
* Cypriia. epUt. 76 id Montes de mit ecd.; Symmtch.
poatif. epi»L I apod Labbe IV, p. 1901 (Masai VIIL. **·)

toritas concilietqr. (Di· 13 iulii 1870.)
2. Guerrin ep. Lingonensis. -- In actia <*oncilu
Vaticani non semper sufficient* cura habetur de
latinitate.
De prooemio. 1° Prooemii in ultima linea paginae
primae 11237 At j portis inferi tribuitur odium, quod
neque etiam metaphorice, in bona latinitate azlniitti
poteet. Substituantur inferni potestotes.
«
2° In fine paragraphe, huic intortae locutioni
..debito condemnationis iudicio" aubetituatur debita
condemnatione, vel Minplicme damnare ac proscribere.
De capite primo. Ie Haec valde intricata phraain
,,Ad unum enim Simonem etc." aie melius et clarius
concinnetur: Ad solum enim Simonem post vocatio«em xnam dixerat Christus: Tu t^xdberis Cephas.
et postquam ille suam confessionem edidit: Tu

k

Filiu» Des

scopus putar ooa recte, aqe theoMgioa dio pag o
lin.j!7 [
A u) in constitutioneaeocclesia ,.divini­
tus revelatum dogma ease dafinimua etc."., quia tu^c.
in comtauni.et obvio eanau catholg», at theologico ali­
qua propositio «vadit dogma
eocleaia. quando iam
definita’ eat veluti de fide, non anteouam definiatur
Unde meliua, et venue eadem sententia, mao quidam
sic habetur: „iudic^urp a nemine fore retrqctandum "
sensu, enunciaretur ai ita dicaretur: dbneuuw «t rei- ■
Porro Oon fore retra-fandum non satis indicat indi* . totem divimhu r<
eme defimmu» etc.
cium eeee irretnfkt
licetur igitur: a nemine
Itufl|>er peccer aliquomqdo in atrio ultima raaretractari patie.
j
\ .
t Û,
cIusk/ dicens ..eiuamodi Romani pontificia defùft
De capite quart
\2 paginae 10 [1240B^«
iodé» esse(ex ae etc." et poètes statim ,.m quis huie

3* In phrasi aequanti verbis ,,atqne'um" sub­
stituantur Uni etiam Smumi Petro git.
De capite secundo. Linea8 paginfteb [ 1238 A ,1
verbis „necesse «bmner erat" substituantur magis ab­
soluta : tempe)· fuit» ■
A
•*De capite tértio. Linea 13 $hginas8 [1239B.J

'legitur : „es^>rae*him pericula etc...." Porro peri^ula quae Anergunt et pericula queerefuler«nt,.bonae
latinitati yalde repugnant. Dicatus potius: ea» prae
/Aertim difficultate», quae ....."occurrebant etc.
.
4° Ibidem linea21 [ib/B,, j ubi sic: „quae sacris *

nostrae dtfimtioni contitradicere"; definitione», de
f........................................
^imisom,
hinc repetitignem sufficiat adnotaasa. ut si
placeat'et
videaturr~posse
mutari,■ Tijt
-------- -----------—,-----------HaeC'-pntem dicta sitit, ssdvo semper etc, <L)ir
13 iulidlWO. )
' *
■
'
Scripturis et y apostolis traditioAibus Consentanea B
>. Ravinet ep. Treceneu. - Prooemii pagina I
etc.", timida haec et segnis locutio reiiciatur, et di- ' linea ultima [1236 Dug
isu«. ut Io o, ver­
catur: quae, nagrit Scripturi» ef^apoetolici» traditio· ■ borum „Et quoniam etc." drceretu\ et quidem ad li­

,

nibu» continebantur.
Et paulo inferius, verbis ..patefacerent . . custo­
dirent ..exponerent" substituantur in praesenti:
patefaciant ... cuetodiant ... reponant.
[
50 Paginal! initio paragraph H,oc igitur non
roaclu^tvi «ed ccplicotsna debet u«urparl~'particiila.
Ilitatur: Hoc autem etc.
Et ,,ab erroris venenosa esca" simplicius et melius
exprimatur sic : ab errori» veneno aver»u» etc
8. Targioni ep. Volaterranu». — Eminentissime
praeeee, et reverendissimi patres Deputationis de fide,
quamvis integrum schema primae constitutionis, dog­
maticae de eccleOa Chrifti novissime adaptatum mihi
placeat «t iam suffragio meo probat um sit. nonnulla
tamen in eo mihi magis arriderent, quae sapientiori
iudicio vestro propono, ut sequitur:
C
Prooemium.

Pag 3 v.2° 1236 (’u ,,redemptioni' suae opus" : re
demptioni» euoe opu» in tori· etc.
Caput II.
Pag 6 v.8 [1238A«[ ..neceree semper eret" : necexne
fuit temper etc
Caput III
Pag 7 v.9 [ib. C, ..immediatam eaae'' : ordinariam
et immediatam e*»e (ut continetur m canone
eubiecto).
Pag. 8 v.5 1239 A ,,, ..quae ab apostolica «ede"
: quaecumque ab apoetolica ted» etc
Canoh
Ibid v. 24 : ib. B,,] „aut eum habere tantum etc."
: aut eum habere quidem etc
Caput IV
Pag 10 v.9 i 1240 Bs ..«incera et pura" : integra et
pura etc.
Ibid v 10 ib. B,, ..suadebat" : ntatiuel.
Ibid. v. 30 [»b. C,j .,discipulorum suorum principi"
: apostolorum principi etc.
. Pag. 11 v. 7 [ib. C,ai ,,fidei non deficienti·" : fidei
■numquam deficienti» etc.
Pag. 11 v. 9 [ ib. 1) f ' .,ul excelso suo munere in ommum
salutem fungerentur" : quotuo praecelto munere
ia oismsm gentium nalutem fungerentur.
Ibid. v. 10 ' ib. I) , , ,,ab erroribus venenoaa esoa aver*
mis" :nrenenotaerrori» nca divulsu» .vdeemof us ).
I bid ill [ib 1)5 ,,ut sublata «tc " : et sublata etc.
Ibid. 1.14 [ 1241 A al ,,At vero cum hac ipea aetate
etc," : Cum vero hac ipsa aetate etc.
ay Ibid v. 10 I ib. A a ’ „qui illius auctoritati obtrectant
etc." : illitu auctoritati» obtrectatore» etc.

j
ί

neam: Quoniam Vero, et postea pag.41in.,2 1237 A,[.
supprimeretur vox ..itaque", aio-dicendo .Vos did
catholici gregi» etc.
Eadem pagina, capitis! prima periodus «at ni­
mium intricata suoôedentibur^libi incisu, ita ut vix
percipi popait sensus Cur non diceretur Ad num
enim Simptsem quem a principio iam vocaverat Cepha». postquam ille tuam bonfeeeionem etc Vel aliquo
meliori modo verbi gratia pottquam ille confetti»» eat
Cbrutum esse Filium Dei vivi, locutu» eit etc
*Pag. 6 lin. 8 [1238 A ,1 cur non dicitur temper

fuit, loco verbi ..semper erat?"
Pag. 7 lin.20 [ib. D , J repentur verbum a/senau
opposito ; cur non ditatur: ..nedum mitem haec summi
pontifieu poteetas officiet .
immo eadem q supremo
et-unnersali pastore amentur. roborator etc "
Hic insuper proposueram ut post verba ..tamquam
veri pastores assignatos sibi greges, singuli singulos,
•ducerentur haec verba: terundum eccleeiae et am
ciliorum. Florentini praesertim et Tridentini itatuia,
parcunt et regunt, immo eadem a supremo et mmvertali etc "
Rat io ecat : 1° Müiefaiiendi. quantum
voti» orientalium. 2° ut servaretur ordo iu ipea etb
clwia occidentali atatutue inter patnanha·,
anhiepiecopofl et<-.
Sed rwponoum fuit haec in constitutione & «f··
ftoopu dicenda fore. Si rrt ita nnt, Buperre^eo ab
reclamatione.
Denique in ultima periodo cum «none quinquies
repetitur: definitio .
definimur etc
Die 13 iulii
1870 )
·. Faict ep. Brugensi».
1® In prima phrasi,, mi­
D nus latina sunt ..redemptionis opus’ . tiein Iv redemp
tio nonnisi rarissime in activo sensu aocipifur. ..Pe­
renne redderet . . . fideles" non bene sonat cum fidei
statim sequente. ,,ln domo conti nevi" et quidem me­
diante vinculo latjnum non eu quare forte meliua
diceretur. Ut salutifero» redemptioni» effectu» ad
cuncta» genlf» ertenderet atque in aevum firmaret,
sanctam ... in domo livi viventi» omne» homine»
unitu fidei ... vinculo adunarentur.
2n In secunda phrasi habetur olm uritas, «x hoc
quod ..ideo enim", quod naturaliter ad oleam pria' cipalem aedificationis «vlesiae referri deberet, reipea
tamen referatur ad incisum ,. inionts"
Hinc dici
posset : Cuiiu quidem unioni» intuitu, priutqnam etc
3e Post ..missus erat a Patro", videtur supplen­
dum atque errleriam fundavit
Dein peto enixe ut
post ..pastore· «t ductores" nddstur nciliret rpiecopo».

1

J
i
!
J
j
I
I

t

1?69

A. JR08IOMB8 PUBLICAE ET OOMG>JBGATIOMB GHTERAUB

1N0

Ciroh formulam definitionis infallibilitatia, loco A
VMrum aliquot oestre oalnwlnaaa HkaUo·
„ea“ infallibilitate pollere, dicatur eodem, ut excluda­
tur opinio extreme paucorum dicentium, infallibili^latem activant·'in eccleeia omnem derivari a summo
Emuientiaaimi praesides.
/
*
pontifice, quasi infallibilitatia subiectumduplex non
Ex quo ' sacrosancte synbdus Vaticana, 'contra
eaeet. 'Sensps lit^e/afis schematis cum ly eo profecto plurimocumspem, tandem in Urbe congregata fuit,
eat:' „L'uifaillibilitô, dont Jésus-Christ a investi son aoerrimuffiMversua eam exaruit bellum ; Aihilque non
Eglise,‘«et au pouvoir du pape", quod verum non eat;
tentatum relinquentes, eooleaiae et verjtetis adversarii,
et dici debet: „Jésus-Christ a investi le pape de la
libellis innumeris et cuiusque linguae ephemeridibus,
nostros pro salute fidelium' l^Loras impedire squaemêmeL.riesdem) infaillibilité, dont il a doté son
Église."
7
’
x ·
sierunt vel labefactare
r
. 7. Franptpone, ep. Cancordienti». — Eccellenxa
Maiort,autem affecti fuimus 1 dolore et tristitia,
reverendissime ·, una loggers indiaposizion^m' impe- cum int^r ipsos ecclesiae filios non paucos agnovitfius.

diace di assistere questa mattina alia congregaxione’
. generale. Non volertdo ohe . Ia mia asaerua, stante
1' importanza do)l' argt>menh>, venisse sinistramente

i

qui-perversis abstracti et illecti principiis altioraque
de propriia praqaumentes opioionibus, sacrosancto
concilio detrahere, vel eiua gesta 'vituperare non du­
interpretata, dichiaro colla présente il pieno mio bitaverint.
ascenso alla prima «plituxione dogmatica de eccletia
Nos igitur, malo in diee jhgravesoente per suppo('hrieti, e mi unisco oôgli altri Padri a darvi il mio B sitas episcoporum litteras, quibua publica grassantur
folia, praesertim pe/ libellos, gallioo exaratos idioPiaret.
Aggreduca. «vel lenia reverendidsima, anche in
mate, sub titulis Ceojw' «q paaae ou concile et La derJkire heure: in quorum scilicet paginis tum augu­
questa occasione le proteste del mio profondo rispetto.
8. Teppa praepomtut gen? congreg. t. Pauli. —
stissima sanctissimi domini papae persona nec non
1" Pag 4 lin. 2 11237 A,] omittatur ,ul in prima
iura sanctqe sedis, tum concilii et ecclesiae dignitas
libertaaque infandis oppugnantur calumniis.
redactione textus) particula „itaque", quia male coi)neetitur cum initio periodi: Et quoniam.
Ne silentium nostrum improborum interpietationi
2° Pag. 4 lin. 4 I ib. A 5 ] pro . judicamus" melius ansam .praebeat, et pro infirmis occasio sit scandali,
«met tudicaviniut,
adversus tot et tantae calumniae vexem nostram ex­
3" Pag. 4 cap. 1 periodus quae incipit ,,Ad unum"
tollentes opponenteeque malorum hominum proterviae
nimia intricata et obscura est, ita clarius reformanda
integritatem veritatis, nempe qualiter res se habue­
rint ab initio nostris sub oculis, vel nostras Vmnium
videtur: Ad unum namque Simonem (cui iampmdem
t’ephae, teu Petri nomen impotuerat), postquam ille
aures pulsaverint,
Pronuntiamus et declaramus
tuam confettionem edidit inquient: Tu et Chrietu/
Filiut Dei/ivi, tolemnia illa verba Dominae letut
Plenam omnibue et tingulie patribu» facultatem
direxit: Heatut et, Simon etc.
dari propriat sine pandendi five tuendi opinionet;
4° Pag. 6 fin. 8 11238 A , | ..Neoesee semper eret",
Absolutam tuffragiorum libertatem tam cor
dicendum videtur: e»t: adeoque lin. 12 [ib. A lt] pro c cemuim fuitee quam etiam nunc concedi:
?
..coalescerent" dicendum erit: coaleecant.
Fabularum et mere malitioeae adimentionu
habendum loco quidquid, quocumque nomine vel
b° Pag. 7 lin. 14 ' ib. t' l9 ' verba ..per totum orbem
praetextu. de ittiut plenutimae libertatie rei minima
diffusae" superflua videntur, et perioddm nimis protrahlint Unde aut omnino expungantur, aut brevius diminutione effutiatur.
dicatur: totiut ecclesiae.
Iam enim plures ex nobis, pastoral» officii me­
mores. commiMos curae nostrae fideles graviter ad­
li1’ Pag.7 lin.22 [ib.I)4j vox ..positi" hic affertur
monuimus) ne praefatis detrac tionibus vel imuriis vel
modo absoluto et indeterminato, ac propterea obscuro.
Multo melius videtur afferre verba integra ooncilii
quibuscunque eiusmodi contra concilium et sanctam
Tridentini .loco citato) ex divo Paulo: positi a
ecclesiam .necnon apostolicam sedem aures unquam
Spiritu Mincta regere' eccletiam Dei', quae verba se­
praebeant. Wt, ut summa diligentia peccatum vitantes
eorum, quiXsanctum contristant Spiritum, divinam
quentibus explicantur.

instanter deprecentur gratiam, in simplicitate et
7“ Pag. 7 lin. 26 I ib. 14 « 1 loco verborum ,,dicente
sancto Gregorio Magno" melius diceretur: iuxta illud docilitate mentis suae, quatenus concilii Vaticani
Mincti Gregarii Magni, tum ratioiw euphoritae, tum ne
labores ad felicissimum perducantur exitum.
Quamobretq, nostra impulsi conscientia et veri­
videantur verba sancti Gregorii afferri tamquam ratio
tatis testes c-onstituti, volumus hanc protestationem
(et quidem unien) eorum, quae supra dicuntur, cum
ipsa revera non sint nisi explicatio vel confirmatio.
nostram in manus eminentissimorum concilii Vati8» Pag. 8'1239 B » | in canone verbis „per totum D cani praesidum consignari,
t Henrici» Eduardus archiep. Weetmonasteriensis
orbem diffusae"applicanda est animadversio facta n.5°.
9° Pag. 9 lin. 4 ; ib?Ç,^ ,,Petri principis aposto­
t C. A. archiep. Biturieensis in Gallin.
t Franciacua epiae. Carçaasonensis in GalltiK
lorum". melius sonat: Petn apoetolarum principii.
t Carolus epiae. Cenomanenaia in Gallia
10“ Ut verba sancti Augustini hio allegalaklarius
intelligantur, neve cuipiam scrupulum ingSrant, ad­
t Renatus Corisopitensia et Leonensis episc.
dantur textui allato verba ex sancto Paulo*: Vna
t Nie. Adames epiae. Halicarnassensis. vie. apost
enim e/t fidet/
Luxem burgens».
11° Pag. 11 lin. 25 [1241 A w]. Loco verborum
Léo Meurin 8. I. epiae. Aacalonenais, vie apoat.
..cum ex cathedra loquitur", melius dicendum videtur :
Boœbayensia.
rant ex cathedra docet, ut clarius pateat hic agi tan­
t Claudius Maria epiae. Galveatonenaia. Texas
tummodo de potestate docendi. Nam pontifex loquitur
t M. lulianus epiae. Dinienaia in Gallia.
etiam ex cathedra cum condit leges pro universa
Vietor Aug. archiep. Mechlinienaia, primas Ix.^...
ecclesia.
Theodori» loæphua epiae. Namurcensis.
t loannea loeeph epiae. Brugenaia. .
f Gaspar lot epiae. Tomacensis.'
1 KpUtols date ad concilii kmteriaa die 1* inlü 1JJO.
t Henrieue epiae. Gandavenais.
' · Epkes. IV, 6.

+

1

1M1
'

PATBUÎI AMtaÜOT
■ *----------------- .------- ,------------------ --------- .---------- ·---- - -

ï

—

>

-,

f Franc. Xav. archiep. Sbrtontitraa.
A giornalCla^t· dagKAB vobtidn par- h pubUemà*
i Viooeotius archiep. Sagÿrnetwis. vic. apart. 'Amae dei tooss" prima d»Oa mmione pubbUm di
Minacia.
'
votare ancora sallo rtssao modo.
. 't loêephue archiep. Tranenais at Nasaranut^
\ f lanuarius Maria episoAnglonanais at Turaisnaia.
68

* j Caietanus archiep.' episczxMelphicti, luvenacii, ot

t
t,
j
f
t
t
f
t

Tÿitii.
.
,
Aloysius «pise Ontanus. '
PetruPPaulus episc. Foroliviernis.
loannee Bapt. losephiu epire. Atrebatensis.
Iniprtentius epiac. Eugubinue.
budqyicus-Maria episç. Atureneia et Aquens.
Felix episc. Iiemovicensis
A- A- epiac. Aztitansis, vic. apoet. Siamensis
I'" Maria Croc epiac. Larandensis*, coodiutor
Tiingkini meridionalis,

Franciscus baouënan epiac. Flaviopolitanus.
Steph. C?harbonneau episc. Iassensis, vic. apoet.
Maysurii.
..χ ’
('hristophoraa Bonjean ,O. M. !.. episc. Medentis,
vic. apoet. laffnenai»
loannes Marcellus episc. Olenenaia. vic. apost.
Abyasiniae.
Aloysius episc Veronensia
t Amandus Renatus episc. S. Dionysii.
t budovicus Maria epiac. S. Deodati.
j
t Aemilius episc. Andegaveneis.
I loaephus Clarus epiac. Guadalupensis.
t Petrus epiac. Versaliensia ’.
budovicus Anna, epiac. S. Claudii.
t Petrus olim episc. Imae Telluris,
f loannes olim episc. Venetensis.
Augustini» epiac. Nivernensis
Antonius episc. Belemensis. ’

+

qnaxla· ismo poatttoi obtazae1.
1870 iulii 14.

6 Scilicet die 14 iniit

se yi e il'oonaenso dei vesco vi o antecedente, o con­
comitante, o sussequente. far ferire direttamente tale
B errore è necessario mettere nella definitione la contradittona, cioè non eseere necessario il coùaanao o
antecedente, o concomitante, o susaequenta dei veacovi
'
Nella formola della definitione ai é avuto timoré
di usare un linguaggiochiaro, netto, eaplicito, é moA

papa^lX.

» ViiALllI, μ4 87Ιι.

1

1

'

Colle oondisoendenae uaate verso il partito della
oppoaiaione nulla ai à guodagnato. ba modes I ma nel. Γ ultima cadgregazipue generale si è schierata im­
mobile con 88 voti contrarii. .
<
'
schema preeentato merita qualche cousi
sione specialmente, ne(la formol* dslla d^finiziohe.
V gallicani, e specialmente monsignor Maret ^mmettono, che )e definitioni dei papi sono1 infallibili

ambagi ; e si sono uaate expression i coperte e riaervatg
dioendosi : ,,ideoque eiusmodi Romani pontificir de­
finitiones esae ex ease irreformabiles'' : eepresaioni,
.che attasa la mala fede degli av venant, e delle s«tigljeue della scuola germantes poasooo dar luogo a
cavilli specialmente se si confrootano col proemio.
Quindi anche a sentimento di monsignor Frappai,
e di Aicuiïi al tri buoni veecovi FrSnoeai sarelibe neces­
sario fare alla fortàola una piccola aggiunta, cha
aarebbe la saguante, cioè: ideoque eiutmodi fiomam
pontifici» definitione» esse eu- me irreformabile», quia
rit neentariu» contentu» epitroporum live antecedent,
Λ
mie concomitans, five tubiequent. E non aarebbe suffi7
67
C ciente mettere: quin accedat contentu» epitroporum,
Oratoria An<lonua «platol» ad arohlopteoopu*
perche queste parole escludono il consenso suseequento,
ma'hon Γ antecedente
Giovedi aera5.
·
'
Con queste poche parole aarebbe tollo ogni occa­
Monsignor Darboy, il quale prende a se il merito sione di dubbio, e di cavillo Ma quest" aggiunta
degli 88 niffragj, aveva intentione di andare dal- difficilmente ...
leminentissimo Bilio per dettare le ne conditioni Ci
ita inopinato abrumpitur te-rfu» folio abtcimo.
dice (monsignor Darboy) che coi voti iuxta modum,
At vero alterum habebatur inclutum folium, quo qra
c non quelli degli assenti egli è certo di avere 140
aoa placet. Ai Franceai ed ai Tedeschi egli ha oonvimima haec verba oontinebantur a nummo pontifice
sigliato di preparare una protesta aolenne, per deporre Pio Sono propria manu erarata, videlicet
Del Vaticano, 14 luglio 1870
sui tavolino dei concilio dopo che i 140 avranno
II card. Bilio legga 1« unilo osaenazioni c procari
votato, dichiarando che senza unanimité morale aaai
non si crederanno obligati in coecienxa.
di farne uso Si aasicuri pure il cardinale ι-he nel
I miei colleghi dicono che il trionfo di vittoria
cuo nostro è piu che mai vera quells sentonza: ,,Ubi
non eet auditus non effundas seimoneni
sta fra gli 88 al grado di febbre Sperano di avere
piii orientali, ma io non so come.
ba morte del veecovo di Wurtsburgh ha intimoliinr nane fartum eti, ut in nmitilutionem rtn
nto molti, e un numero ristretto foree partira sab- D parentur Ma mrbo non autem ex consensu eccleeiae,
beto: ma ogni lavoro si fa per impedire la loro quae a Deputatione fidei utique admitta tunt in am
partenza.
grneu hac eodem die 14 iulii habito, ut alio loco di­
L' agitazione del Haynald è straordinaria. L·’ in­ cetur, ubi nempe huiu» Deputation»» arta ia. pabU,
tere edizione della Dernière heure du concile fu distri­ cam lucem prodibunt ’
buite ieri ed oggi. Villa Gruioii* ha mandato ai
69
Monita* do goaorait oongregnxlon· di· 10 iulii
1 Antea erat arebiep. Aebervatiaae et MtUiraieadi
babandu.
’
e»4.
Proxima congretrutio generali' habebitur nnbbuto,
• Pr» Γ^τμΙμμμ Uffitar Maaiae perperae OtMmmm p)
ia CoUectiew Lar—ri. tel. ITW.
dia 16 huim· menai», hora octava In «<m fiet brevia
« inter —Mae Haaaibalie CapaJti eariiaalU occanit eorelatio de exeeptionibu», quae miffra^ii* mqier integroepistola, eal ealnentiMiae* ilte Utalun bue see hara
(’hriMi in
praeflsit: Ca/w· Λ mm
Triito a
Ma—MMf Rchemate primae cnnatitutionm de en
arewMCoro
preM—ie m Bp—
Mfaer· Od»
1 Graviaeitei baia· doc<i»etiti ea n p>«»trma par» tau aaeBeseeil afcwic M forenw 4ν^«μτ. lp«am Tero textam pro­ teri» mw« aeqae devider—tnr folio »bert*w. Adeerratar te
pria auaa d—eripeit archtcpteoop— Mnaaia<.
tabuterie SeeretariM Stata», inter arta ei aunanii Hi
• Neepe epteoopa· Aareliaseane.

,

.

1

ί

IMS

A. 8*8810*18 PUBLICA* ST CO*GB*GATtO**8 (WHALB

ditae fuerant, et quae typis ’ impressae huic folio
adiectae reveipndiasimie patribus mittuntur.

ptatas, oUo* earo

1N4

MrfMb ptM^OCW

et, doctoree ad comummatiotiem ranctorum, faopue '
minieierii,in aedificationem oorporie Chrirti' Hinc
E secretaria concilii Vaticani die 14 iulii 1870.
etiam, quemadmodum p^n ad solos aposfbloa, aed ad
losephua, .epibodpi» S.,Hippolyti
alios quoque pastores eth doctors* spectat divinum
secrstarine.
Chriati praeoeptunj : Dooets omnes peales; ita ad ana
omnea ex aequo pertinete eradenda eat indafectibilid
.
70.
·
/
■ Baoepcioneo in ooaocttuiUoaom dogmatisas* primam promissio : Et eeee ego uoMaeMn satm ommbu» diebur
de ecclesia Chriati a noariailia patritas Ia
tuque ad amstantfwttqaeft· soeetds’".
oongrsgatiCM generali ftebai».
Placeret clausula quarta „Ut vero episcopatus",
. - '
(In preeeertaaa.1
< ai in ea ad clariorem confessionem divinae potestatis
•
· - I. Caitrd y Èetradi ep. UrgeUenrit. — Modus,
primatus beati Petri fieret expressa mentio peraoeaquo placeret prooemium cbnrtitutionie primae de ec- /rum, quarum episcopaius subtectus fuit beato Petro,
in hunc modum': „Ut vero apoetolorum aliorumque
. clcsia, caset: Primo sir in eo fieret clara et expressa
mentio personae Spiritus sancti, quem Christus e caelo · pastoraip’ episcopatus ipee etc." Non ehim ree iri abmieit ad apostolos, ut eius induerentur virtute tum stncto, aed
* in concreto' subiecta
1
”
illi eat.
‘ ‘
In «edam clausula lion placent haec verba absolute
T
ad fundandam, tum ad regendam eccleaiam. Atque
ideo sine virtute Spiritus sancti vera Chriati ecclesia B posita „in ipao (beato Petro) inetitqjt". Etenim non
stare nequit. Secundo ri in clausula prima finis in­ tunc iastitutam fait principium unitatia, quod iam
stituendi eccleaiam extenderetur clare et explicite ad
priua a Deo Patre twlitutam faerat in ipao Chriato»,
Et de hac Patria institutione loquutus eat Apostolus*
easdem personas, ad quas extenditur salutiferum re­

demptionis opus. Nam vera Christi ecclesia quovis
tempore idem profiteatur portet, qdod Christus de
se dixit : Non rem ut iudicem mundum, red ut ndvificem mandam1 Ne ergo idea generalis eccleaiae
quidpiam redoleat lanseniami, non coatctetur ad solos
fideles, neque ad aolum vipculum fidri et caritatis;
sed extendatur ad omnes homines, et ad sanctificatio­
nem interiorem per sacramenta ex legitimo ministeno
apostolico. Tertie ri in eadem clausula prima verbum
..decrevit" mutaretur in aliud, quo, potius quem pro­
positum seu decretum, indicaretur realitas rive exi­
stent ia rei, exempli gratia coepit aedificere, vel ab­
solute, aedificavit.
Prima igitur clausula placeret melius in hunc
■nodum expressa: ..Pastor aeternus et episcopus ani­
marum nostrarum, ut salutiferum redemptionis suae
opus prienne redderet, misso e caelis Spiritu sancto,
suam aedificavit ecclesiam, per quam omnes homines
ad agnitionem veritatis venirent \ et in qua, velufi
filii in domo. Dei viventis, omnes gpngregati in unum
salvi fierent, atque unius fidei et caritatis indissolu­
bili vinculo sanctificari in veritate4, vitam abundan­
tius heberent \ et fructificarent, et cnecerent in
scientia Dei ad salutem*.*
Placeret mihi clausula tertia „Quemadmodum
igitur", si duo, quae in ea indicantur, nanctarum
Scripturarum loca declararentur expressius in hunc
modum: ,,Et ideo, teste beadP Paulo apostold, «pes

< Ab iis KiUeet patribas, gei safragi*· gsr vwba jtata
rnrta mota· ia ooagregatisM «e II ialU habite Meret.
AacUmi vomis*, ga*at·· 4«ri tkail reiga» *asa4ataai prae­
lii; texta· passi· MMsdavi aatognpbsra· ipsoraa spe. ia
galbas ternes aaissariertes relia, noa «astas esastitatisais
SsgaetfaM eriUoaea * siagnUs patrtbas Isatai, ari aU*·
*b *ώ* ia. pagiaibss aitesta rihibsei. Bteaia aaa pro iUa
esagngatioM parata fail state, gas* pagiate an risi·, nitearis
rananis signatis, restat ; *a teare asa steMs mi ret patres,
eri sera· noanalli altera· staibaoret paate sate ataagte·,
ia gaa lao testam sopita, nsmps m st IT, ritepribialaatai ;
baas «te restet pariate, samaris, at stant, atsbita signata.
No «ai vere negotia· taatesret statas* ia attenta pagiate
variola*, ad nostra· restitatteais state·*· testem· abigas
asteadabo Utera· ops naanna gei teter aaeteao positi ret.
■testa· gsaarte asciate eoa otia· toegs teotest, gai ab aasteriba* gates· exarati, te nosptiaaa· team syiteipa ara testent
raeapti ab iis gai sands· in testa· ordteea redagaret, gao
ooannodlar ad trutina· revereri pooreL
• Ioan. XII, 47.
«
> I Tim. Π. 4.
.
« loaa. XVII, IP.
» Ioan. X, ΙΟ.
• Celva. I, « ; I Petr. Il, g.

ad Corinthio» ’: Fundamentum enim aliud nemo po
teet ponere, praeter id quod potitum ert, quod ert
Chrietue lents. Ne ergo, hia verbia nostrae Hausulae
retentis, manifesta detur protastantibus occasio
. reiiciendi doctrinam totius constitutionis, tamquam
contrariam verbo Dei scripto ; peto ut eadem verba
immutentur hoc modo : ..Beatum Petrum cast eris apo­
stolis praeponens, vices suas ei dedit agendas in terris,
ut eiusdem auctoritate et ministerio perpetuum *
utriusque unitatis principium maneret iugiter firmum
ac indivulsum ; unde eum fecit visibile fundamentum
et petram, super cuius" etc.
X. Majoreini ep. Inquedonientie.
In primo
versu prooemii, poet verba ,,animarum nostrarum"
C addatur: Dominât norter lerur Chrietur.
*. Pettinari ep. Nueerinue.
Iu prooemio in­
serenda videntur verba communicato Spiritu rancto,
cum ita in Congregatione generali 13 iunii admissu
fuerit emendatio proposita a Deputations pro rebus
fidei.
4. Majoreini ep. Laquedonienrir. - In lin. II s
pag. III 1236 D, post verba ,.pastor» et doctor»"
addendum : id eet epircopor, qui in apottolorum locum
tucceduni, ut recte intelligatur, quinam sint ejt divina
institutione veri doctor» et pastore*.
B. Meurin ep. drcaloneneit. - In prooemio poei
verb^„«ee voluit" (in tertia periodo) haec pauca e\
sancto Cypriano (ep 69) desumpta addantur: qu>
plebe' eacerdoti coadunaretur et parturi euo grer ad
haereret. Ita enim melius periodus Quemadmodum
igitur etc. cum praecedente nectitur, et ipee conceptus
plenius exprimitur.
D
·· Majormei ep. Laquedonieneie. - In lin. 12
[ib. D< ] post verba ..episcopatus ipee unus et indiv isus
esset addatur: cuiue tamen a eingulie epueopie pan
tenetur (sunt verba sancti Cypriani de unit, eocl
cap. IV).
7α. Mérode aep. Meliteneneie.
[Mutantur se­
quentia: 1*] peg. ΠΙ lin. 14et IS («b. D,j loco verbo­
rum ..beatum Petram eaeteria apostolis praeponens"
dicatur; Inter oaeteror apotloloe
Xpiia magis
consentaneum modo loquendi sancti «vangelii.
7b. Idem*
Pag. HI Γibid. 1 loco ,,beatum Pe< Bpbs*. IV. ll-ll
• Matth. XXVIII, 80.
• I Cor. ΙΠ, 11.
« Arehterissepu Msiiteasnta saas exhibait esredtav**·
te tosbas tatteotte foliis, goes verbis aitgaaatagsr teusatati*
saatas atrobigae prasbrat sMteatia·.

'

——_—t.—-

tnun oyteria apcatolis .praspoMM" magia oonaantaneum, ford evangelio: txifwwi Petrum inter cae­
tera» apostolo» siigetu.
/* , x
(
8a. Barberi ep. Xaooartraaato. — Expungantur
in prooemio illa verb· prtartptxm et fundamentum.
Principium enim eet aolua Christus,'itlx te illud loannis cap. VIII, ‘ii : PrtaeiptUM, gm et loquor vobis;
sive accipiatur ut principium'omnium rerum, uti
Creator, sive accipiatur uti fundator dodeuae. In
utroque sensu Mt attributum incommunicabile, ideo*
que competit soli Christo,
Principium autbm timui, d fundamentum eodreiae Mt symbolum hdei, iutta concilium Triden-

tiniim Mm. Ill in qua legitur: ,,Quare symbolum
fidei, quo utitur sancta Romana ecclesia, tanquam
r principium illud, in quo omnes, qui fidem Christi
profiteatur, necessario conveniunt, ac fundaiqentum
firmum et unicum, contra quq^ portae inferi non etc."
Si igitur symbolum fidei dst fundamentum unicum,
non video quomodo Petrus potest dici fundamentum
Dicatur ergo: cenb-sm unitatis etc., quod^vere Petro
Ximpetit ratione primatus.
s

oocditutiooe tis sreferia Christi, retenta phraqi „8aer»

i

approbante ooaeilio" in front» CoMtibfaonia, illiye
loco vel ia proçemio, vel in quarto capita, vel potius
in utroque sinat inscribi periphrasim: Dee renant»
tsobsacrrfs sancta synodo, quae habetur in capito Scelus
oaus. 2, quand. 1, vel aliam idem explicite sonaritorn.
^titpote quae rei, loco ac temperi magia ooqvenire e*-,
detur.
»,
x
Neci obdat quod, cumzphrasM praedictae theolo­
giae ac luris vere perit» unum eundemqoe sensum
reddant, nec rite, nec recte ad significandum idipaum
variae adhibeantur focmulae. Quid ni? Nec logioaa
profecto legta id vetant,.neque ecclesiae usus: scimus.
enim ad ipsireimerti'twnc, def qua agitur, rem signi­
ficandam, alias etquq^alias adhibitas ease formulas,
in plerisque conciliis, quibus summi pontifices per- 8
sonaliter item praefuerunt ; Moque collegit bu obatiua
(Pe turned, lib. V, art. 14. apud Roboaberti, Biÿlioth
B maxima pontif., tomo IX peg. 612 e* seq ) H passim
videre est in corpore iuris.
Pro rei autem merito, illius phrasis permutandae
haec d*ihi, haud levu momenti, ratio occurrit, quod
indocti nempe ac malignantes, quotumi. indeficiens
et hac praesertim aetate, maximus Mt nqmerus, vel
solo^f^borum sono ansam arripere possent et Ro­

8b. Riccio ep. Caiacensis.
In prooemio peg. Ill
lin. 16 [1236D,,] tollatur vox prsiKtptttm, d sub­
stituatur vox cenlntm ob praeclarissimas d doctissimd rationes allatae h doctissimo episcopo, qui supre- manum' pontificem vel concilium ulterius calum*
niandi : quasi ille, ad potior» sibi iura quaerenda, m
dictam fecit animadversionem.
universo undique orbe dominici gregis pastores in
·. Attanasio ep. iam Liparesuis..
Pag. III
[ibid.]. Perpetuitas ac visibilitas primatui adacriptae, suam 4*tionem aociverit, atque hpspitatus ait; isti '
^~sunt ipsae proprietates ecclesiae, quae conveniunt ei vero, vel urbanitate illecti, vel reverentia perculsi,
conjunctae. In ' schemate vero tribuuntur primatui, cum intemeratae fidei iactura, et contra animi senten­
una veluti principio, altera neu fundamento. Etsi tiam, exoptetis praerogativis illum cumulaverint.
Nonne et auribus nostris audivimus foeda qpnautem principii ac fundamenti vocibus unus idenique
primatus indicetur, si tamen ambae jungantur, sic- vicia, quibus ephemerides quaedam vulgari animo ac
que iunctis, utrieque illa duo simul referantur prae­ sermone iniquiMime visae sunt insectari episcopos,
dicata perpetuitatis ac visibilitatis, haec sequentur blaterantes heic fuisse coactos hd proferendum placet.
bona , primo scilicd, sermo evadet 'accuratior, d «n- C et respondendum ament Neecirem equidem quianam
sus planior: deinde omnis difficultas, quam vox illa probris illis magia impetatur, concilii patres ne, an
. principium aliquibus ingerere posed, omnino evanes­ pater patrum potius ac supremi» ecclesia^pontifex '
Utrorumque igitur decori, ac pusillorum insuper
ceret, cum expresse dicatur principium visibile.
Hinc ipsissima schematis verba transponenda tan­ bono cbnsuleretur, si praedicta formula verteretub uti
tum,- sed necessario censerem ‘. ita legendo: instituit supra.
13α. ίί érode aep. Melitenensis. - [20] Pag.>V
visibile ac perpetuum utriusque unitatis principium
lin. 6 Γ ib. A ,] loco verborum ,,in quo totius eocleaiae
ac fundamentum.
via ac soliditas consistit" dicatur aliquo modo, prima­
18. Amat ep. Monterepenns. - [Ie] In pro­
oemio. Tertia periodus sequenti modo corrigenda tum este conditionem necessariam (sine qua non) at
reset ; ..Quemadmodum igitur apostolos, quos sibi de non unidam vw ac soliditatis ecclesiae.
13b. «icevo ep. Caiacensis.
2° , Ut in lo­
mundo degerat, misit, sicut ipse mimus erat a Patre,
et cum eis, ia successoribus «iri», adjuturum se eme cum phrasin ,,in quo totius eccieaiae vis et soliditas
promittit omnibus diebus usque ad consummationem consistit" pag IV lin. 6 ; ibid. , dicatur tn quo totius
saeculi; ita perpetuum in ecclesia sua voluit esse pa­ ecclesiae vi» et soliditas praecipue consistit.
ctores et doctores. Ut vero sicuti episcopatus ipee unus
I3c. Barberi ep. Neocastrensis. — Similiter in
et indivisus est, ita diam universa credentium multi­ prooemio inter verba ,,soliditas eocleaiae consistit" po­
natur principaliter, scilicet : principaliter consistit, et
tudo per cohaerentes sibi invicem sacerdotes in fidei
et communionis unitate conservaretur, beatum Petrum D erit modus, sive phrasis sancti Thomae, qui in art. 2
iseteris apostolis praeponens, in ipso instituit per­ quamt. Jil 2*2** ad tertium dicit :-„Quae quidem
petuum utriusque unitatis principium ac visibile fun­ auctoritaa principaliter residet in summo pontifice.'
13d. M érode aep. Melitenensis.
Pag. IV lin. 6
damentum etc.''
Ratio. Episcopatus in ecclmia unus est, nec fieri [ ibid. J „in quo totius ecclesiae vis ac soliditas con
debd ; d hoc per virtutem aMistentiae divinae, quae sistit" corrigatur aliquo modo, qui* tota t<w eeeleeioi
ideo memorari debd: ut autem sicut epiadopatua, ita non cbnsiriit in unitate, etiam ei unites sit .conditio
etiam episcopi cum universo ecclesiae grege itTtmitate neoMMria.
(Ia repet l.|
conservarentur, Petri primatum Christus instituit.
14. (’aijeal y Estrade ep. I rgelUnsu - Caput 1
11. Alberti ep. Syr.ensis.
Pag. IV lin. 2 [ 1237
Prima clausula placeret, si poet verba „iuxte evaogeli
Λ , ' tollatur vox itaque; viddur enim redundare.
12. Attanasio ep. iam lApareame. - Pag. IV testimonia" educeretur : el constantem catholicae tra
, ib. A » ,. Sicut alias ipse pontifex induisit, ut in pro­ ditionis fidem. Additionem hanc necessariam puto a<
oemio primae constitutionis de fide catholica ad­ completam demonstrationem thematis in hoc capib
hiberentur verba sedentibus etc., ita et in hac prima propositi
Etenim adlata evangelii Iret inion» noi
continent expiwu* verbia enuntiatum in capite thema
1 MMsrrs· «a. ed.
et novimus, nedum a protMtantibua, aed et a Ioann.

Z

Comcil. eaxaaai. tomos LII.

<«>

'

1M7

*

a.

·''· ‘ ...... 1

""ι""ί"' ■ ■ ' '■ «iiyi lilium wi ... . ji|yiimWi|i ι>>Ί mu,,,,

tataQÉa wtùtiï n coiwoationw eKCÎRALM ,

·
.
'X
-b
Genooe aliisque explicata illa fuiaae commentariis À'ootrigepda nenaintUr texte, emendationem num. 3*
-primatui beati Petri omnino contrariis. Videaturfre- [7IMU,,] propositam. ; . \· ·
’ .
res» concio revmendiaaimi arohiepioopi Sancti Itylo-'
1*> Λΐΐαΰαχίο ep. iit» lÀpmiù. --vPag. V
vici in Amerion MptantriotMli. ■ '
'· ‘ lin.jM [Ί237Ρ] ad verb* oNulli mîm dubium etc.1'
Placeret, ut in eadem causula ratio ieountiandi Cum vox.emm ηύοηβώ reddat, û retineatur,Jrfdérethema nostrum melite responder^ lato^iptionicapitia, tur utiqijo id ‘, quod Patras implevit^raiioneqi con-

eamque luculentius declararet iri^htîno’mddum: Apo·
plemfudtitw rériadicAmù epieoopolisali MtireraMv etc. ·
/'’
■>

ctolicum primatum

tinpfe eius, quod Chriius instituerat t?!oum C-tontre ■
term habeat. IdpMioô&Jim Ρ°Λ“
·<«*·
/Wanes etc.
'Ί' ~—'A

Placerqf,ut in ‘clausula ultima, adjrudenter ptee- : ·_· M. Riorio «jh Catacentie. — [3· Ut ]· capito Π
'revendas protestantium irrisiones, quà'oërto certius pag.-V fin. 27 [ft>.Dq,1].expungat>tqr verba fidet ά>
obücient nobis varias sanctorem patrum interpreta- tonanc. nam talia verba de eodem enuntiat Apoetolue ‘.
\ tionee, verba „huic tam gtenifsetaèeacrqrutn" sttem- -Verum eri, Apostolum vocasse. «Sdeeiam columnam et
perarentur.in -hunc modum: ÿukauiem veriteimoe fimniyeotdmr veritatie, nonJidei' At qudeao, nonne '
(verissimo) racnvtmi Scripturarum doctrinae (em- ’ fides est vérités»'nonne Apostolus pro veritate fidem\
sui), quae (qui) ah jKvdeesa ex coaetanti rirtAoltcos tra- voluit exprimere» Non turn-oblitus, doctissimum

ditionü fide temper retenti /retentus) et finrieerite relatorem' reverendissimum* episcopum Oa^neem
nutodita (custoditos) eet, aperte etc."
recursum facial bd verbo Christi Domini : Çm oscerit, ‘
.15. ΑΙ(α>ιαηθφ. ins Lipareneu - Pag. V [ib. B faciam ilium columnam tn domo Patrie mei. Quod si,
aiebat laudatus relator, i ustus potest vocari, immo erit /
columna in domo Dei, a fortiori summus pontifex. At
' >na pace sdpredicti relatoris animadverto, in citatis
a Chrieto porrina oonetitrium-àpoetotorum omnium bon
.—’bis iustum non dici columnam fidei, aed illa verba '
principem, et totiut eceleeiaeetc· Ne cui forte obiter veri
4 legenti.illud oonetitutam ad apostolum potius, de quo · significare impeocabilitatem, seu gratiam inam^siantea, [quam ad principem omnium apoetolorum etc. ' bilem! quam ooneeqqetur in oaelq, qui in decurre
• prima* fronte referri videatur.
huius vitae vicerit spiritales hostes, seu in. statu sancti­
IB. Alberti ep. Spreneie. — Pag. V [lege VI] ficantis gratiae obierit. Non valet igitur ratio relalin. 16 subsequent! ■, ne Romanua pontifex videatur toris. Ne igitur videamur velle ooarctare, et restrin­
eese unus ex eimultaoeis et perpetuis sucoeteoribua,
gere ecclesiam in solo summo pontifice, non dicamus
dicatur aut hunc non eme Romanum pontificem; de eo, quod Apostolus de ecclesia dicit. Nec valet
dicere, non eeee novum taliter dioere de summo ponanathema eii.
»
■
i
s (Ia eapat Π.)
tifioe; etenim distinguo: per modum laudationie et
17. Coûtai p EetraeU ep. VrgeUenmt. — Caput Π. oratorium, concedo; ia decreto dogmatico, nego.
Placeret inscriptio capitis, si vooi „Petri“ adiioeretor
Sl. Mirode aep. Mditeneneie. — Pag. VI lin. J
signum debiti honoris et reverentiae beati vel bre­
[1238 A t] ]„Vivit et praesidet" ministerium Petri
vius b.
vivit, sed ipea persona Petri non vivit.
Placeret pripa clausula, tribue factis additamen- C
SS. Idem. — [3°] Pag. VI lin. 1 [ibid.] .muten­
tis. Primum, inter voces ,.perpetuam" et ,»alutem(‘ tur verba: „Vivit.et praesidet et iudicium exerret”;
.sdiicialur omnium hominum: ita exprimbtur plenius haec'enim metaphorice aliquatenus videntur. Clarius
finis instituti primatus. Seounduda, post iverbtuu dicatur, muni» supremi pastoris a divo Petro ’ ad
. stabit ', addatur: et creeoet in augmentum Dei’: ita successores, hoc est, ad Romanos pontifices transiisse.
melius declarabitur necessitas perpetuitatis primatus
28. Attanario ep. iam Lipareiuie. — Pag. VI
eX vita 'ecclesiae, 'quae, Spiritu sancto vivificata, sem- lin. 2 [ibid.] in verba „Unde quicumque in hac ca­
per crescit, senescit numquam Tertium, post verbum thedre Petro succedit, is iuxta Christi ipsius institu­
..durare" exprimatur subiectum, in quo primatus per­ tionem primatum Petri in univéream ecclesiam ob­
petuo duraturus est, hoc modo: iugiier durare in eue- tinet". Praedictis verbis videtur prorsus definiri
ceeeoribu» esus, qui eunt Romani pontificee, omnino quaestio,'quo iure Romanae pontifex euccedat tn pri­
neeeeee eft. Hpc additamento redditur clarior sensus matu, quam consulto statutum est intactam relinclausulae sequentis, ibidem.
quere; et quidem definiretur adoptando unam ex iliis,
Placeret in clausula tertia laudatum supra signum quae ea de re extant, sententiis ’. Sat quidem notum
honoris et reverentiae beato et beats.
est sententia» illas ad tres rerenseri.
Placeret clausula quinta, ai tempus imperfectum
Prima tenet, Petrum ex iussione Christi iunxisse
, .Decease semper erat" mutaretur in perfectum „naoeeee primatum sedi Romanae; proinde Romanum pontisemper fmt” ; et si verba ex epistola concilii Aqui- ficsm succedere Petro in primatu iure divino: atque
leiensis ’ enucleatius declararentur auctoritate concilii D adeo rite concludit, nec ipsum Romanum pontificem
in hunc modum pleniorem: e qsw missus maerendos posse seiungere primatum ab episcopatu Romano.
Haec sententia aiet Malchioris 'Cani, Gregorii. de
fidei et commuriorie iura etc.

t.\pj ad maiorem [ret] claritatem ita struaturmanon :
. Ni grit cfixerit, boatum Petrum apoetotum non eue

/.

’

18. Amat ep. Monterepenrie. — [2* Super] ca­
pito Π. Minime placent, minuaque convenire possunt
se decreto dogmatico ea, quae leguntur in secunda
periodo: „Nulli enim dubium, immo saeculis omnibus
notum set etc ", quorum contradictoria propositio
magis veritatem exhibet (licet renans relator,
nomine Deputationis, scrupulis adecriberet). Ideo
> Base MMaSatia, ia esa fer anerem w-V fro ραρ VI
laeta» Mt, less see sue Ue pedta eet, ae post η». M reaateo saMaSeaSa vMeter, proat roes Ipsa setoafwMx KiBest
post Uama l* tn asm. M citatam, aat» Innitar.
* Calem. Π, 1·.
>
• Habatar Ia editis ΛραΛ. etc. ensine perperam, asm is
eettee lagitar tywMee. Qas4 atc. legeraat. art tea

Vadentia, aliorumque greviaumorum theologorum.
Secqada tenet, primatum adnexum esse aedi Roananae iure eoeleuiactico: quare cohaerenter concludit,
unum ab altera, iustie de causis, aepsuari posse a
summo pontifice, qui eodem quo Petrus uniendi vel
Mgregsmdi gaudet potestate. Hanc sequuntur Soto.
Bennes, aliique.
Tertia denique eet eorum, qui tenent Romanum
pontificem «peredere Petro, quoad Romanam cathe­
dram, ex iure ecclesiastico; at quoad primatum, ex

1 id oa. ad.
• Hei Utri easiam voeala s ad.

-,

m·’1 1 ; v ? i

IMI
iura divino.. Posta^oram pwoaititnia. partam it>A^
Haec ooafonaetaa capitia Π iit qehamqto cut
exponunt, nempe: quoniiqn ^strus Jpse primathm praedicta tertia tLeolo^bnim ejptantia dtprehanditar '

.

x
I

' divinitua ei colletiHnjc suocaosoribustranamittOndum, etiam ex pristino. canone, qui nunc ' iqfnrmatin
àd unitategg oocleaiSq -perpetuo esrthndam, cura Ro- . apparat. Uti iUa iaoebat, damnabat voluti, haaman^ episcopatu simul -gemit, quasi unum alteri ita' resipa saqtentiam negantem Romanum pontifioeni
inseruit, atque inoculavit, ut imus idemque asset et
episcopus Romanus et universae ecclesiae primp·, et
ipsa ecclesiae unitas in Romano episcopo quasi p^r•Onificarbtur, UdeçqjM episcopatum Romanum haben­
dum esae solum' uti conditionem ad suoanaionepi in

succédera Pqiro in primatu iws divido. At ai ca­
nones damnant ebrüaitiaa oppositas doctrinae cathqli- '
<Ae, quae docetur in' oapitibqs praecedentibus, sequitur *
quod in verbis: ' Unde' iprictpnqw te λαέ oethodra

sententiae, facta a Perroriio in Praelectionibuf theologicii prop. 3, edit. Mediol. 1857. pag. 485 et seq.

Sequenti igitur modo schema reformari optarem.
Pro verbis ,,Unde qu^umque etc. " usqije ad ,,obtinet

.

jPetro^ euocedit, w iuxta Chritti iptiut taititutioiMm
primatu: ita pt hoc,ipeo, quod quia in episcopatu primatum Petri iu umveriam eocleeiam dbtHut .(qiiba
Petro succedit, et in primatu aimul divino iure suc­ in priori schemate legebahtirt aeque Oo in reformate),'
cedat. Ex hoc facto Petri, inferunt primatum et epi- suooeseio'Romani pontificis in primatu ex iure dwuto
1 -^eo^patum Romanum inseparabiles omnino evaeissa.' et. intendebatur et exprimebatur. A\ canon, reformst'' Hanc sententiam ex alAis theologis collegit, exponit- tuq_eit, silendo de iure, quo Romanus pontifex succe· .
dat iq^primatu ; congruenter ergo aliter reformanda"1
que ol. Perroniua'" .
.
Ί
De harum sen|eptiarum metito npn tet hic dis- eet etiam praevia doctrina.
Net subeunti vaftb, quod schema rapitis IqgUatui
Y serendi locus ; quamvis iHhrdm prjma mihi msÿis arri­
deat, utpote quae firmior et magis sibi cohaerens eat; B
1 de facto actiiali, euiu^ vi Romanus pontifex, revira
^’^-Attamèn nec ipta t^p alia uti ddetrina oatholica defi- obtinet primatum «ure divino, verba enim qpicum
4.
niri valet. 'Omnes theologorum sententiaeesunt, et ex ipte,..'euceedii4.. m cafhedfd... obtinet\pnmatum
iuxta Chriiti ineiitutiouem,· non innuunt simplex
- istis nullam' seligere statutum est.
8ed e contre factum esse videtur, 'cum iir sche­ factum, sed'-rationem potius, qua succernor'in cathedra, .
mate refqj-mato praedicta tertia sententia, quoad ipaa spodedat et in primatu, quae ratio aperte dioiturvesa^
quoque! verba,· praecise- retenta sit. Quod apprime Chriiti metitutio, hoc eet ius divinum.
patebit ex sequenti collatione textus huius capitis, et
Demum locutio isthaec, ad minimum, aequivooa
adnotationi· 31-**- [t. LI, ool. 600J prioris schematis,, esset, et ideo omnino vitanda, tup relate ad catholi­
de ecdetid (cui reverendissimi Deputation!· patree in cos, qui in fidei doctrina aperte docendi aunt, tum > _
relatione de schemate reformato pag. 7 [t. LII, relate ad hétérodoxes, ne concilium aut deceptorem ·
10 B] se remittunt) cum expositione praedictae tertiae aut deceptum fuisse* blasphement.

Ι·

' Tertia capiti» II
tchemati»:

U nde quicumque in hae
cathedra Petro succedit, ia
iuxta Christi ipsius insti­
tutionem primatum Petri
in universam eocleeiam
obtinet.

. i

Textu» Pemmii:
pontifices Petii
Romani
in episcopatu Romano-C
succeeeoree illius prima-.
tum iure divino obtinue­
runt non adtem humano,
sive ecclesiastica politica
dispositions.

Textu» adnotatiom» 31**
«s primatu» tehema:

Textu» Perrhmi
ibid. pag. diet.:

His continetur smccssstoms in Petri primatu
conditio; lioet enim Pe­
trus sui primatus muxe»·
me» habeat iure divino,
pendente a voluntate Chri­
sti institutoris, qui per­
petuae succesaionis legem
tulit: attamen ipeoa suc­
cessores esee Romanos hominatim «φίκοροβ pen­
det a primatus cum Ro­
mano epioopatu coniunctione facta per Petrum;
quo facto continetur suc­
cessionis perpetuae con­
ditio; idemque factum,
utpote penitissime cohae­
rens cum iis, quae de
Romanorum pontificum
primatu catholica fide
tenemus, factum dogma­
ticum est, ideoque certum
non tantum, certitudine
simpliciter humana ac hi­
stonca, eed infallibilitatis.

N571. Uti ex ipsa pro­
positionis bnunciatione li­
quet, apprime secerni t^ebet in Romanis pontifi­
cibus eorum suooeesio in
Romanum Petri episco­
patum, seu Romanam Pe­
tri sedem et cathedram a
successione in eius prima­
tum. Suooeesio enim in
Petri episcopatum iuris
ecclesiastici eat, successio
vero in illius primatum
est iuris plane divini. Suo' oeqaio in Petri sedem uti
conditio solum ee tenet
ad succensionem in eiua
primatum, qui cum ex
Christi institutione, quod
ostendimus, perpetuus in
ecclesia ait, et alligaAs
personae Petri, fit ut qui
Petro in episcopatu suc­
cedit, hoc ipso in eiua
primatum ex Christi dis­
positione succedat.

dicerem : Vade quicumque ia hac oathedra eedet, i»
tanquam nuxeetor Petri ia 'primatu. iptum Petri

primatum «a umeeream ecdeeiam iure divmo obtmet.
24. Idem. - Pag. VI vara. 8 [ 1238 A ( ] ad verbe
,,ηβοββββ semper erat etc." Nisi illud irai typographicutn mendum ait, quid aliud deuotaret quam com­
munissimam in antiquitate observantiam ac indepeodentiam erga Romanam cathedram? Ex ^ioc certe
primatus iura confirmantur; at probationes jp con­
ciliari sermone perorationi aptantur, non conclusioni :
■in ista potius applicando principia, atque ad prakim
descendendo, monendi essent fideles de sidnn» Ro­
manae sedis 'veneratione exhibenda, ac iugi arctaque
cum illa communione servanda. Ideo verbum erat in
est immutandum putatur; tum quod xà est intrinaecam ac indeclinabilem necessitatem' ex ipsa rei natura,
omni quaque < aetate obligantem, melius significat,
tum quod sancti Irenaei textui, a quo mutuantur
verba, fidelius respondet.
25. Idem. — Pag. VI γibid. DI ad notam 3“
Nota isthaec epistolam concilii Aquileieqsis tantum
citat. Posset quis de failli illam quaerere apud SirD mundum, vel potius apud collectionem conciliorum.
passim usitatam Labbe-Colet i (torn. II, coi. 118/i
[ Mansi, III, 599 | ). At utrobique pro coasmamoMS.
reperiret vocem commoterioms, quin de priori lec­
tione, quae genuina eat, mentionem saltem inveniat
Neoeese igitur «t animadvertere, epistolam ilhtm ease
sancti Ambrosii, concilii nomine conscriptam, et in
purgatissima editione Maurina poni undecimam pri­
mae claaais: ipsique Ambrosio tribui in adnotatioaibus ad marginem brevia Pii VI Super tolidiieie.
Romanae tamen editionis.
Ita enim fiet ut puri ac determinati indigitactui
fontes, quibus ingenium eat illos adire, et prae adul­
terino commomtioui» verbo genuinum illud cohmu·
moms retineatur; quod retineri omnino debet, uti
1 iVenaead· «d.

eo·

'

. A. 8R88I0NE8PUBLICAI IT OOMGRSGATIONMI

*'18«'
4

fiae etiam demonstret dariasimus cardibsdis Gerdil i^ A episMpi praesident institution· divina, non am more
. opero qbpd inscripsit: 'Ccft/wtaricw«[di dite libem, monarchicum, eed esse regimen sx JOonarcRioo et ari
'■ dtetti dtfntro it breve Super soliditate. Secus etocratico mixtum." ' · ’ r·
Ballerini, VMMm, «s. ΠΙ, n. 12 ed Rom de
autem mutila bilatiê^falaae lectionis fimiloen psiabit"

’ ansam, et oommonitwni» projoommtdetoirie •vSrbo re- typia s c.·Prop. de fids,^ag. 150.
■ tento, et legentes' in errorem indtaeptiir,, et concilii
“ rr._ j- «p— latireiuit
>—■----- ·. cl
Chaldaeorum.
.
VII lin.4 [1238C,].Uti in definitione concilii Flo­
textus omni vi accensu expoUhbitur, et deceptor, val
rentini,
quoque -salva dicantur
imum accusabiturrentrai, hio
luo quoque-salva
amantur privilegia
privilégia et iura
deceptum saltem concilium insum
accusabitur·
_ 'Hinc ’ necessarium
‘
_______ r puto
i botam
. praedictam ita ■ patriarohardm,orientalium.
/
8·. ftajonini ep. Laquedoniemi». — [Ad] ca- ■'
reformari. „<,et qpist. concilii Aquilsien. a. Jfel ad [ ,
(hatian. iedper, numero (non vero capit·)· 4°, quae putill. Meliud esset, si expungeretur tote seconda
etXI' ex epietolià sancti Ambrobii, classis l“*edit. partgraphus, quia, ista doctrina iain oohtinetur in
Maurin. [Migne, P:L.,XVI,944]: Cf. PiqsVI, breve praecedenti paragraphe sub vqrùis concilii Florentini,
Super eolidiiate (adiuncta data) ^iie 28 nov. 1786." quae sufficiunt ad errores repellendos .contre prima­
tum summi pontificis, ideoque nil .aliud addendum,
2.6. Alberti ep. Sprenti». ’ — Pag. VI lin. 15
I ibid. Aie] P™ ,«perpetuossuccessores", ne singulisuc- ae controversiae suscitentur de novo oum orientalibus,
' ' censores videenWr eeee simultané! et perpetui, dicatur Alt i auditum eet ex ambone.
.
Sio. Dubreil'aep. Avenionemi». ■- In capite
melius: i" perpetuum 'pro tempore tuceeteorem'.
27. Attanatip tp. iote Liparen»». — Pag. VI B tortio ea-expungantur, quae conciliationi et desidera— addatur
■
[ibid. |. In cinoue
tertium
membrum, iù est: bili unanimitati reverendissimorum patrum obstarent,
[vqjbi gratia] pag.VII lin.9 [ib.
vox epiecopa
aut non habere here divino tpMtm Petri primatum,
X
vel or proinde non habere etc. uti supra. Haec ad­ lie etc.
816. Melcher» aep. Colonienm». — [1*] Ad
ditio eanonem efficeret magis respondentem doctrinae
expositae mi praecedenti capite. Sicuti enim in illa cap. III deleantur pag.VII lin. 9 [ibid.] verba „quae
>
tria docentur, uti et in concilio Florentino, acilicet vere episcopalis est".
Sic. Riccio ep. Caiacenti». - [4’] E capitelli
1 ° quod primatus a .Christo fuerit institutus sc Petro
collatus, perpetuo transmittendus, 2° quod Romani expungatur canon tertius, et vox epitcopali» pag. VII
pontifices sint successores Petri in primatu, 3 ° demum, lin. 9 [ ibid"].
31d. Anonffmut'·
Γη cap. Ill pag. IV lin. 6
quod exinde Romani 'pontifices iure divino eodem
Petri primatu in universa eccleeia potiantur, ita et [ibid.] omittatur vox ..episcopalis", et, si placet, ad­
in canone tres pariter errores contra praedictas veri­ datur apotlolioa.
Sic. Gallo ep. Abellineneie. - In capitelli pa­
tates damnentur.
Nec obstat quod frustranea videatur praedicta ad­ ragraphe 2, lineis4 et 5 [ibid.] tollantur voces epi
ditio, utpote quae continetur in 'verbis „aut non este teopali». ritu», dic/nitatii, et citetur integer textus con-*
beati Petri in eodem primatu successorem". Etenim cilii Florentini quoad privilegia patriarchanqp
31/. Hindi ep. lamiremi» Chaldaeorum.
Pag
1 ° In hac phrasi propositio illa implicite tantum
contineretur, atque ad eruendam unam ab altera opus t VII lin. 9 i ibid. J loco ,,quae vere episcopalis est"
esset aliqua, etai non difficili, argumentatione; quod dicatur: quae vere primatiali» e»t.
32. Melchuedechian ep. Errerumteiui».
Pag
non videtur expediens in condemnatione errorum, in
qua praestat ut propositio explicite, utque aiunt, fot- IV [ibid ] in prima periodo dicitur, ,,omnes cuius­
maliter enunefetur : hac praesertim tempestate, in qua cumque ritus et dignitatis pastores et fideles erga Ro­
sanctae Romanae sedis iura ac praerogativas impii mi­ mani pontificis potestatem obstringi obedientia etiam
in rebus, quae ad disciplinam et regimen eccleeia»
nuere satagunt.,
2 ° Quod ego expeterem non inutile iudicavit con­ per lotum orbem diffioae"; illud per totum orbem
cilium Florentinum, et Lugdunense II ; cum illud, diffueae facillime intelligent non pauci, quod tunc
quamvis asseruit Roman un* pontificem esse Petri suc­ tantum obstringerentur obedientia, quando agatur de
cessorem in primatu, addere non dubitavit, ipsum disciplina et regimine non alicuius eccletiae parti
eodem Petri primatu iu universam ecclesiam gaudere; culari», sed solummodo quando agitur de disciplina
istud autem utrumque a .Graecis in fidei professione universae ecclesiae per totum orbem diffusae. Hoc
exegit.
subterfugium summe noxium foret praesertim pro ec­
(In «apat III.]
clesia Orientali.
Idem dicendum de canone, immo potiori etiam
28. Landriot aep. Rhemenii». — Ne videatur'
quasi omnino deprimi corpus episcopale quoad regi­ iure, eo quod ibidem repetantur verba „eooleeia uni­
men eooiesiae (sene contra intentionem concilii versa" „ecclesia per universum orbem diffusa". Ideo
Vaticani), expostularetur, ut doctrina Ballerini ex-1 ad praecavendas omnes has cavillationes aliquantulum
poneretur in tertio capite. Tunc, omnibus ex utraque immutanda videtur phraseologia eiusdem loci tam in
parte explicatis, res melius intelligeretur ; et multi capite quam in relativo candne.
38. Dreux-Briü ep. Molinemii. - Pag. VU
non concluderent, falso quidem sed certe, concilium
Vaticanum voluisse abeolutismum in regimine ec­ [ib. C«, ] paragraphes incipiens his verbis: ..Tantum
clesiae stabilire.
autem abest...“ tote videtur auferenda ut inutilis,
Haec sunt autem verba Ballerini, quae intro­ reverentiae eumnji pontificis parum accommodata,
ducantur, pag. VII, post textum sancti Gregorii
insuper in argumentatione non satia accurata.
Magni, linea 29 [1239A,]:
•Aut enim summorum pontificum.iuriadictio epi,,Regimini ecclesiae cum Christus non solum
• Kx Ua S*1 selraria· aaa· tests aaedUsa dsderaat, tres
summi pontificia, sed et episcoporum potestatem im­
east qasre» amatas disertis ortu laler axesptionaa letare»
mediate praefecerit, ita ut illius potestas, quantumvis
sectors» haadqsaquaa oeearraat, ae»pe Biais ep.Veati»ilieasumma atque plenissima, non tamen sola sit, sed epi­ elSy Miaeiaae sp. Miletaaaia et Kanaeei Agatheotemei·. Qsare
scopos in partem sollicitudinis debeat agnoscere.. .a, aaoaxaaaa ilia ans ax Hi» trites fe-rit oportst. Noteada» iasequituj, idcirco regimen ecclesiasticum, cui papa et saper eaeadalicam Al d at IW a> aadp» maaa taiam narataa; ak altera sate» aaa. Itl. Tarda» igitar aat soda» tead■ Hae traasMeadas «t asse. Id, st eapra Mt illroil- qaaqaaat Rgaiioavit, aat folia», qae toatisstetar, deperdita»
verre»
videear.

■ 2·. Hindi

*

- Pag.

■' uns

KCTi-nojfM » κβηΐΐ coiwflÿ.

Kop«li iuriàdiotioni non offioeradicitur propter ratio· νΛ iudkiunrreeurçi", nt an* nec praebeatur ipraninü
mem iuridicam; possibilem acilioet, cum ordine debito,
utriusque jurisdictioni· ooexistentiam, aut propter ra-i
tionsm historicam, aesuetalta «cilicet «anctae «edi· mçrderationed.'
v
,
In primo casu ratio iuri» danda erat, nec afferenda
. sententia «ancti Gregorii, quae ad rem bon, faciebat.
. In raoundo caau itare potiet sententia eiusdem «ancti
Qregorii? aed mutanda ^aragrapbi prima pan, et
argumentum noir a ratiocinio juridico, aed ab exemplo
pontificiae*initiandum.
moderationis pontificiae,
initiandum.
/
Si tamen conservetur paragraph!», iuria et fceti
conciliatio poseet hia aut similibus verbi· enunciari:
Alee impedit haec cummi pontifici* pgtetta* ordinariam et immediatam illam epiêcopalit ixripdietioni*

atque evadendi proprii portarie iudicium, addantur
h«éc
haec verba
verba:: eoa oMtraw
oMums pria* oaaornooe.
canonicae, ieriedtciioaw
iwriedictiouic
' gradibm.
■ 97. Àttanado ep. iam Liparenti*. — pag. VŒ,
' nota 2 [ 1239 n. 3].· Quamvia ex tationibbe a reveren­
dissimo relatore Députation» dé fide et èx voto pluri­
morum patrum citatio iatbaec haud ait improbanda,
accuratior tamen evadet ei in citatione concilii Lugdunensis adi ungatur, doctrinam, de qua in testa,
praecise repebiri in profeaeione fidei Graecorum. Vx.
'vel mag», quod ita roburi accedit ipai doctrine·' Enim vero non odme quod in conciliil'probetur dogsM
. eet, et fidem importat'; aed quod ab errantiLas ae­
igitur in aoleami. fidet professione, ut iterum m «e-

■ poteetatem, qua epiteopi, gu» potiti a Spiritu caneto . clesiae sinum admittantur,Bonniai do fide divina rara
in aptWloZonnH locum eucceuerunt, tanquam «eri po~ poteat «t debet. Hac ipaa ratione ducto^eaeo reor rea»·
etoree accignatoe cibi grege* cinguli cingulocpa*cuni, reodiaaimqa patrea Deputation» de fide ut in quarte
et regunt, eum obvium eit duplicem iuriedictionem Bcapite (peg.IX vera. 19 [1240At]) non concilium
. eoexietere pocte, dummodo non aequalem, ted alteram Lugdhnenpe «impliciter, rad Graecorum scilicet proleealteri eubordinatam. Et reapee tantum abeti, eummoe «ionem in dicto concilio emissam, et adprobatam, ad
pontifice* tuam auctoritatem in detrimentum epinotarunt dicentes : ,.Approbante vero Lugdunensi cortcoopalic adduxiue, ut eadem... (sequitur ut in para­ cilio secundo, Graeci proférai sunt «anctam Romanam
ecclesiam-etc." Eodem ferme modo Pius VI in^btavi
graphe).
34. Majortini ep. Laquedoniensic. — In lin. 10
Super coliditaie loeum, de quo agitur, citavit, inI ib. D,] paragraph! tettiae, ante verba „meua honor" quiens: „In Lugdunensi II edita eat Graecorum fidei
addantur alia verba ipsius sancti GregOrii Magni :
professio, qua «e recognoscere testantur Romanam eo,,8i sua unicuique episcopo iuriadictio non servatur, cleaiam etc."
quid aliud agitur, nisi ut-per nos, per quo· ecclesiis·
Qua de causa haec modificatio proponitur: Cone.
sticua custodiri debet ordo, confundatur?"
Lugd. II ia profetnione fidei a Graeci* emitia.
88. Barberi ep. Seocaetrenei*.
Pan ration·
33. Gallo ep, Abellinencie. — [2“] In capitelli
paragraphe 3 petitur', ut verbis sancti Gregorii Magni oanou III non placet.
„meus honor" anteponantur illa praecedentia: Uoa
8·. Tarnoccy oep. Salitburgenti* — Quae canon
honorem meum esse deputo, in quo fratre* meo* ho­ capitis III eloquitur de poteetate ordinaria et immenorem suam perdere cognocco. Et postea, subsequan­ diata sive iu omnee sive in singulas ecdlmias, sive in
tur Si tua et caetera, prout habentur in emendatio­ omnes et singulos pastores et fideles, eius generis sunt,
nibus pag. 32 [1094 A] num. 45-46.
C ut in praesenti rerum statu merito timendum «it, ne
3Λ1/,. Majorem ep. Laquedonienti*. — In pag. guberniaciyiliacertocertiusindeansam et praetextum
VIII [ 1239 A ,a ] paragraphe quinta, post verba ,,iu- sint arreptura, libertatem ecclesiae ubique coarctandi.
dicem supremum fidelium" addatur: ara epiritualibu*, eamque vinculis illis funestissimis, quae quondam sub
ne ista reticentia aliquam pariat suspicionum, quod titulo iariirm circa nacra adstringi solebant, denuo
ecclesia ingerere se velit in iudiciis saecularibus fide­
ligandi. Ecclesia in Austria hanc calamitatem inde ·
loeepho II usque ad concordatum satis experta est,
lium, quae suspicio vitanda est, pro pace eocleeiae,
ut ardenter desiderandum sit, ite promulgatione huiua
apud gubernia hostilia.
In lin. 5 eiusdem paragraph!, post verbum ,,re­ canonis ansa pro reducendo eiusmodi statu pernicioso
curri'' addendum expresse: cervata forma tacri con­ denuo suppeditetur.
4·. Melcher* oep. Colonieiui*. — Et canon in fin·
cilii Tridentini cete. XXIV de refor. cap.HQ.
; Denique, quoad canones omnino non plaoet, tum adiunctiw p. VIII lin. 19 seq. [ 1239 Bl0] omittatur,
quia sufficit ad reprimendos errores ampla doctrina vel saltem verba „aut eum" usque ad ..anathema sit";
dare expressa in Florentino et in praesentibus capiti­ quia non solum dubiis et obliquis interpretationibus
bus, tum quia tot oationes cum latis censuris, absque obnoxia sunt, sed etiam certissime guberniis ansam
necessitate, adversantur charitati ecclesiae, et ponunt
praebebunt et praetextum eccleeiae libertatem coarc­
tandi'et vinculis illis funestissimis, quae quondam sub
in ambagibus/idelium conscientias.]
titulo ixrium circa earra ubique fere usurpabantur,
3·α. Milella ep. Aprutinuc. — Caput III non
placet, nisi verbis (pag. 8 lin. 12 [ib. BtJ paragra-D denuo ligandi.
pljoV cap. Ill) „ad ipsius posse iudicium recurri" haec
41. Mérode aep. Melitenenn*.
i 4° j pag. VIU
alia addantur, vel aequivalentia : Inferiori» iuritlin. 24 [ib. B,« j tollantur verba „Aut eum habere
dictioni* gradibu* minime detpecti*. Huius additionis tantum potioree parte», non vero totam plenitudinem
ratio dx eo petitur, ne praebeatur ansa, vel occasio huius supremae potestatis", utpote quae nihil addunt
labefactandi, sive contemnendi episcoporum in pro­ totius canonis 1 significatui, et haberi possunt veluti
prios subditos auctoritatem.
destruentia poteetatem inferiorem supremae sulp3<b. Fareo ep. Mardenei» Chaldaeorum. — AI 3° ordinatam.
43. Card. De Silvectri.
In fine capitis III de­
i-apitolo si mettano queste parole: Salvi, i privi’eggi
dati dai nacro concilio Fiorentino alie Chiete patriar- leatur incisum.,,aut eum habere tantum po lior e*
(num potestas ecclesiae dividitur iu partes potioree
coli.
vel npnores?) partes, non vero totam plenitudinem
34c. Gentili ep. Dionyeienci» 1. - In capitelli
(in conceptu verbi plenitudo habetur totum, integrum,
peg. VIII lin. 12 [ibid.] post verba „ad ipsius posse
universum) huius supremae potestatis" ; ideoque in­
, i Qnse bos asvero exhibeatar, repraeseatsbsatar ia editi·
utile incisum hoc videtur.
uti pen altera sissdem aaaieri M·, at sua recte, proat ex

ipea 4i«eadi ratiope ratis liquet. Quare son» »seerur, aempe
Me, asihi laduosadu fuit.

i Pro ossea·· tifuifieaim edita babeat
muai) sipaQIcstiimi.

rommswu (com­

■
]

j
j

>
'
.
]

im

a. unions pubucai nr oonuoATionB osnauus

tm

44. Bspaaiit ep. Csnsatwiste. — Cia» eu- A das ÿe ssreat aane··· ipsiae manaia m «apetis ΠΙ,
ρμίαΠΙ pag. VIU [ibid.] «oiltest.- »8i qute dixsrit, dsasptte verbis quas videbantur sadaadaspfj —
Bmhm· poatifissm babsra tantummodo offteium
Si frit diarii, Routons·· pente/tosm Mare leainspectionis at directionte, Ma Mtaa plenam at IMMM049 ·$·0·ββΙ ΦΐφΚλΪφΜΒ
M0K
*!»»···'pataetateni iuriadiotioate ia uaimm· sarlaaiaan aaa solam in robos, qua· ad fidam «t saorm,
wi ÀflBC l NOS OH QrdiMHM Ot iNMIO*
tad stiam quae ad dianiplioam at s«gi*sn «bea diotae» tam quoad res fidei et morum, tam quoad
par tatam orbam diffama partisanV, aat ipsias iurte- repaaea et dtee^linom m ssogufae eodeetee per orbem
dtetteiMm erga quaramlibat partteularinm annimianim diffuem; «nottomo sil*
paotores atqoo fidaim «am tantum extraordinariam «t
ABjCUmî g Eebadi «p. VrgeUenei». — Capot UI.
amdiatam; anathaana ait** (onusate alia quae in taatu ' Pteftret canon „8i qqte" pag. VIII [1339BM], ai in
proposito sffsruntar).
eo vox primafu* dare «xprimssetur, secus anim caaco
44. Jandaf magttUr ordinie Praedicatorum non bene responderet inscriptioni et doctrinae capit»
Ptaret iuxta modum, nempe servata priori forma ca- d» vi et ration· pneuhe Fortasse, res hoc modo
aonte tertii, qualia fuit ganarali diocussioai proposita, malitis exprimentur:
damptie «erbia eidem novimime insertis. [Ne quod
/ „Si quis ergo dixerit, primatum Romani ponti«■oriatur dubium circa mentam amam, declaro ma .ficis asse tantummodo officium inspectionis vel direc­
plana adhaerere doctrinae in inoteo «pressa·; verum, tionis, non autem apostolicum principatum plenae
quoniam suffteieater «t apart· in primitiva formula B «t supremae iuriadictionis in universam ecclesiam,
continetur, quin adiectis verbis opua ait;'quoniam nedum in robus, quae ad fidem et mores, sed etiam
borum verborum inopinata insertio, tunc tantum/pro­ quae ad disciplinam et regimen eiusdem ecclesiae per
posite,, quando nnllus amplius dabatur discussioni lo­ totum orbem diffusae pertinent, aut huius supremae
cus, nec ulla iam animadversio fieri poterat, valde potestatis potiores tantum pertes, non vero totam
exacerbavit animoa plurium patrum, qui suspicati plenitudinem Romano pontifici competere; aut hanc
•unt, licet falso, talem insertionem fraudulenter ac supremam potestatem non esse ordinariam et imme­
subroptitie fuiaae aie introductam ad carpendum aba­ diatam sive in omnea ac singulas eodesiae, sive etc."
que deliberatione suffragium; quoniam tandem ubi
(la capit IV.)
non removebitur, auffioero poterit, ut apart· declara­
44. Itoccagaita ιρ^ΖαοροΙϋοηα. — Quod IV
tum eat, ad provocanda non pauca noti placrt in
proxima sectione, ipsam supprimere melius et pru­ caput circa infallibilitatem summi pontificio spectat,
dentius arbitror. )
non possum respondere placet tuta conscientia : 1· quia
44. Gallo ep. Abellineniii. - [3*j In capitelli Mt contra praxun ecclesiae decem et novem saeculo­
sil in fine canon, qui habetur in emendationibus rum, et ecclesia semper rexit, et quidem aine macula.
pag .40 1097 U] niftn72.
'2* quia non clare constat care doctrinam revelatam
44. Amat ep. Monteregenei». — [ 3’ ] Canon se­ Textus adducti in schemate probant quidem prima­
quenti modo vid^|r emendandus: „8i quis itaque tum, sed non infallibilitatem: sic explicant «positores
dixerit, Romanum pontificem habere tantummodo C sacrae Scripturae.
officium ih^pectionis vel directionis, oon autem ple­
44. Majartini ep. Laqwdonienti». — Titulus IV
nam et supremam potestatem verae iurtedictionis in
capitis sit : De Romam pontifici» infallibili magi
universam ecclesiam ; aut eum habere tantum potiorea eterio ex cathedra definienti».
partes, non vero totam plenitudinem huius supremae
Expositio autem huius capitis placet uti doctnna,
potestatis; aut hanc eius iarisdiciionw potestatem non ideoque laudanda, confirmanda et roboranda doctrina
ease ordinariam et immediatam in omnes et singulos ista de Romani pontificis infallibilitate definientis
pastores et fideles, ita ut Udem teneantur, non solum « cathedra in rebus fidei et morum. Nam id sufficit
in rebus, quae ad fidem et mores, aed etiam quae ad ad veritatem fidelibus solemniter ac firmiter traden­
disciplinam et regimen ecclesiae per totum orbem dam, ad summi Romani pontificis auctoritatem ex­
diffusae pertinenti ipsi obedire; anathema sil."
tollendam, et obedientiam erga ipsum servandam
Rationes. Ita exaratus canon conformia eat doc­
Sed omnino non placet ut definiatur ipsa doctrina
trinae paragraph! secundae. Idriadictioenim pontificis uti dogma fidei, tum quia non necessarium, et tum
est in'pastores et fideles, qui ecclesiam repraesentant,
ob gravissima pericula defectionum et schiamal is, quae
ut ipsi obedient in rebus fidei et disciplinae ex officio probabiliter « definitione huius dogmatis oriri pos­
hierarchicae subordinationis ; non vero, saltem eodem sent in damnum eodesiae, salutis animarum, et ipsius
modo, in rebus, quae ad fidem et mores, et quae ad sanctae sedis, veluti a pluribus concilii patribus ex
disciplinam et regimen ecclesiae pertinent: quae enim
umbone diffuse auditum est; quae pericula non sunt
ad fidem et inores pertinent, est depositum, quod pon­ D parvipendenda in ferendo suffragio.
tifex custodire debet; quae vero ad disciplinam et
Hoc est votum meum quod, uti supra, distincte
regimen ecclesiae pertinent, pro sua voluntate, in exposui, ne conectentia mea gravetur angustiis, prae­
aedificationem tamen non in destructionem, potest cipue, si praevisa damna post dogmatis definitionem
mutare; quaeque videntur confundi in canone nobis eventura sint, quod summopere escet deplorandum, si
exhibito, et acceptato.
reapse ex facto ooncilii, spretis periculis iam conte­
Additur in 3 linea verbum cerae, et in 8, verbum statis a patribus e^ ambone, daretur occasio, ut salus
mriedictionù, ut darius pateat disecimon inter iuris- animarum periclitaretur!
dictionem, de qua loquitur, et officium- inspectionis
Quapropter nolo meo suffragio aS hoc salutis
et directionis.
discrimen concurrere, quin prius dubia « ambone
Tandem omittitur in linea 9 verba „sive in omnes proposita per meliorem discussionis formam conciliaet singulas ecclesias sive.. ", tamquam non neces­ riter deponantur. Nam aliud «st doctrinam tenere,
saria, ut pote sufficienter provisum per sequentia: mi docere ac declarare, aliud «st novum dogma in tante
omne» et ringulo» pariore» et fidele»; et propter ratio­ patrum dimensione celeriter constituera.
nes adductas in emendatiope 94* [1089C], quae
41. rüsomnsp. A’ùsbemts. -v- [Caput IV .] „Ec•coeptata fuit · Oeputatione.
- -i
Λ7. Cerruti ep. Savonemie et Maulemi». — [Moset faac asa eess eramarteat sm. C4

<wrr ~

•portokM, ui rai Fltr·*: Xmb φ* wMbmhi mm
<mAm diets· nsgae ad tseosisisteem mm*.

sascwtram taHmâmak.
Porro « miait catholica, at pramiesèoMs Christi de
Ha i mat ateaaala prima, ai agenda de re taari
stas indefsotibslitate pkniasiaasm eerttentar effee- ΜΟΜΜβί* Αμ^μμΜβΝ* pM^Mio μ 8sriptariB MMt*
tam. Mat ia cadent semper pui itate dontriuae usqae non retssaratar. Itaque efflagito a* adàangatar bee
ad fiaam muadi panaamaia, aeoamario coaseqaitar, riatam da rebus fidei at merma eeteprubXS^samM
ia aa tribunal earn admittendam, a qao, verbi Dea
scripti «ai traditi auctoritate innixo, pnsaint carlo
Addidi atiam'in rabas fide· at meram; nam magi­
atque infallibili iudicio definiri qnaaatica·, quae
piooaaau temporum oriri poesunt circa fidam * morse. sterium absoluto sumptam aoa comprehenditur apoQuod tribunal clarissimo evincunt turn verba Christi stolieo primatu. Adiari quoque infeMMt, qaia
1· thensa ia corporo explicatum respondeat aeoadbe am
ad apoatoloa una cum Petro* : Docete earned pentes...
Eceemo vpbtaaan sam; ça» aoe audit ma aadif* ; tarn inscriptioni capitia, et quia 2* etiam episcopi· coe­
ad Hbum aolum : Posce owe, poses agnoe .■■*■, con­ rcuit ratione legitimos iurisdiotiooi· apiooopalia mafi
firma frat™ tubs*.
B eteriam ia doctrina fidai.
Placeret prima clausula J 2 si adderetur : Apoeto
„Sicut autem in doctrina fidai at moram una sem­
per earn debet eocleaia, ita et una eme debet in auctori­ Vei primatus, at si vox generalis ,.muneri" mutaretur
tate definiendi, quae ad eandem pertinent, fidei ac in aliam aptiorem et specialem rei de qua agitur,
morum doctrinam. Quare nemo inficiar icerit, hanc nempe magieterio. Itaque peto ut dicatur : . Hate
auctoritatem ineam apostolis gpnul cum Petro, pro pesterait qpostoKri primohu magieterio ut auris *
quibus hanc unitatum nobis commendans, ipae ebri­ facerent etc.
In eadem clausula loco vocis ..doctrinae" placeret
atu· oravit, ut omnee anum oM ’·
, .Attamen cum i^ saeculorum decursu possit evenire magis vox in sacria Scripturis et in tota antiquitate
ut Petrus, seu Romanus pontifex, nequeat oum suis usitatissima enangelMim; et peto ut dicatur : ut solu­
«onfratribue episcopis ita facile communicare, tune tore CkriM
vel: ut solutoris Christi
doctFMM.
tribunal boc cum desinere non pomtL eo quod nullo
In altara clausula eiusdem §2 ..Quocirca" planon tempore indefectibilis eme debeaf ecclesia, opus
eat, ut idem tribunal, ita exigente neoemitate et oocle- oriwt. ai testimoniis traditioni· praeponeretur auctori­
atae universae bono, etiam in persona Petri agnoscatur, tas sacraram Scripturarum; unde diceretur: Quo·
aecus enim quaestiones de fide ac moribus subortao circa totius orbis smtistites ... verum serraram .Scrip
tarorum seamen, longam eecUviantm etc.
definiri non possent.
Placeret, si testimonium sancti Augustini ex lib. 1
„Ut igitur infallibilitas ecclesiae^in ooneensiono
consistit episcoporum cum proprio capite Romano contra lulianum othitteretur; quia sanctus doctor eo
pontifice, ita eu diotis pariter haqp infallibilitas est testimonio non tradit regulam infallibilitatis in
recognoscenda in persona Petri seu Romani pontificie, genere, sed arguit in operis contra lulianum negantem
qui saltem in spiritu cum corpore episcoporum semper peccatum originale ex consensu ecclesiarum oum apoest coni unctu»: unde effulget unitas illa, de qua stolioa sede; qui utique consensus est omni procul
optimo Cyprianus contra Novationum aiebat: ,,Do­ dubio argumentum 'morate valde opportunum contra
minus insinuans nobis' unitatem do divine auctoritate pertinaces.^
Placeret formula, ai ab ee tolleretur vertaUHe et
venientem ponit et dicit*. 'Ego et Pater mumt cumue.
fallax verborum constructio, quibus ea proponitur.
„Ad quam unitatem redigens ecclesiam suam
Abhorrui semper toto corde a gallicanisme ; et tamen
denuo dicit*: Et erit unue grex et unuc pactor. Ita­
que ei contingat, ut ad ecclesiae indefsctibilitatem post huius formulae approbationem constringar vetei
servandam, etiam eoius Petrus dogma aliquod circa ran mutare catholicam fidem, et transire in castra
fidam ac mores definiet, iudicium hoc nihilominus /gallicanorum. Et sane ex praescripta formula licebit
infallibile censendum est; tupe enim neque solus mihi in hunc modum ratiocinari: Eatanqs defini­
respue haberi debet, oum sit caput ecclesiae, neque tiones pontificie Romani eunt ex saae imformabilsa,
separatus a fretibus coepiscopis suis, quos aecum quatenus Romanus pontifex eas definit ee infallibili­
tate, qua divinus Redemptor voluit instructam esse
spiritu, si non corpora, veluti membra in unitate fidei
ac morum doctrine semper ooniunctoe habere putan- ecclesiam suam in definienda doctnoa de fide st
dus est. Quare sacro approbante concilio decernendum D moribus. Atqui nequit constare de huiuamodi re, aim
esse statuimus: Si quis dixerit Romanum pontificem, ex consensu ecclesiae docentia, quam Christus in<ruxit
tamquam Petri successorem, Christi vicarium, eccle­ infallibilitate ad definiendam doctrinam de fide vel
siae catholicae doctoram et magistrum, quoties, bono moribus. Ergo definitiones Romani pontificis catenae
universae ecclesiae exigente, aliquid, quod ad fidem eunt irreformabiles, quatenus muniuntur conesusu
et mores pertinet, definit, verbi Dei ecripti vel eodeaiae docentis.
Placeret, ut esset harmonia maior inter hanc for­
traditi auctoritate innixus, errori esae obnoxium ; anamulam et doctrinam capiti’ tertii, in quo docetur,
tfiema sit.“
omnee, quin devient a doctrina veritatis, et via aeter­
52. Caival y Ectradd ep. Vrgeileruie. — Caput IV.
nae salutis, obstringi ad credendum primatum Ro­
> Matt* XVI. t&
mani pontificie M ne qnse ad fidem rt moret per
• Mota xxvhl μ
Unent. Eocuraam ergo in hoc rapite huiuamodi
• Mstu. XXVIII. ISM.
sacrata in scholis locutio mutanda ert in hanc alteram
< Lae. X. IS.
• Issa. XXL 1*
minus notam, nempe: ..doctrinam de fide vel mori• Las XXII. tt
bus"T Nonne arguemur vel ab ipsis protestant ibus
» Isea XVII, 11.
novitatis, et ecbolas catholicas novitate vocis trahe­
• laaa. X. Ml
mus in confusionem f
• laaa. X. IS.

1970

a. onions pübucai «t oojfGeseATiox» gbhquub
us»
------ _------------------------ j—:-------- ,------------------------------------------

PXftMMt «plieatio beià· in nebotii cnthotiei·
femme» locatMoi· .Joquitor «■ «thJ·", ri un beu»
czplMÉNtpr. Atiyii in ndÎMtn <K^ÜontMn* Unutetw
•d dûoininen... teMndmi
φΜ ^niden Mm*·
tationn Νφήίητ· raiiqnûe Mtns Ronnni poBtîfioîBp
quiboe doctrina· fidri non driuufc* MoindMdw nn
ob auotoritate fautfais ax rethedra. Hi autem aataa
glares
profato. Quod ■ n «aat leeutàoM»
pontificias cathedra, que ergo auctoritate fiunt? «t

qua auctoritate ligantur Cdelre ad aoa actu» pomiferi»
in oooeciantia suscipienda»? Mao indicio proposita
formula multum datrahit auctoritati magisterii in­
fallibili» eocleaiae.
Denique ex cadam formula id fails deducitor,
quod quidam aa patribus voluit nobia persuader·,
donum infalibilitatis tabitusiifa residar· in aooheia;
in Romano varo pontmee, quoad pauticularesactua,
cum nimirum docet doctrindm, quam ecclesia per in­
fallibilitatem, qua a Redemptare fuit-inetruota, valet
definire.
X Z
Peto igitur ut\fortnula in huno modum clariorem,
rascieei» inutilibus verbis, invertatur: Romanum pon­
tificem, Am ex cathedra, id ed, eum fungitur

•jttfa XV mu ..jnWaaa" at „infalliWlitao" luten­
tur in nb meare immania at imenemdlas ab sarereM. ftrndaay uep. Miefagrimb. — [Qaad «aput JV attinet, «are animi satjrfaetinui attestor, ulti­
mam base refamatiooam in anisaaaam mihi an «mt entia ereriree, ita nt iaeunetotau sidere suffragari
paratae asm, dsmmodo potissimam ad contraria» aanfcMtM· teoÜMM eOMÎÜMd·· |MM ^MMduD
contingat, ita «ciljost: 1·) In capite IV pre veribus
barbans at iam mala restituatis ..infallibilia** at „infallibilitas" ' aubatituantur: ab errore rinmsme ot
ÎMMMtfdl
*VMW.
MVs- Tiremri aep. Nieibemte. — 8i supraaoripta
(num. U) famula reiiciatur, hoc in casu admittitur
integrum caput IV,.dummodo reformetur periodus
(pag. IX lin. 19*[1ί^0 A,]), quae incipit „Appro-

bante vare Lugdunensi concilio etc.", 1* quia nullam
adprobetionem emisit concilium Lugdunense quoad
verba vient prae ooel^i» etc. ; i* quia episcopi Graeci
nuUimede eubooripeere professioni fidei Michaelis
Palaeologi, aad tantum subscripsere formulae, quae
appellatur moramentum, ubi verba dent prae caderit
sto. desiderantur omnino, sicut videre ast apud Labbfum et Harduinum [Mansi, XXIV, 77].
M. Hindi ep. larirendeChddatorum. — Pag. IX
lin. ultima [ib. A »], loco „suo debent iudiciodefiniri"
dicatur: eno debent fvuditer iudicio definiri.
n. Mdchert aep. Colaniendt. — [3·] Pag. X
lin. 17*[ib. Bu] textus ita mutetur: Convocati! ad oon-

ntprema apodolici primatut auctoritate, definit doc­
trinam de iit, quae ad fident uri mores pertinent,
~~ab imweras ecdeda tenendam vel rdiciendam, eadem
pollere tpeeiali magiderii infallibilitate, quam Chritine Domimu uni beato Petro dngulariter promidt
et contulit per ouidentiam Spiritue eancti, ad veram
unitatem fidei totùu eodedae perpetuo renandam, dUà oecumemoa ecdedae epiecopie, aut rogata eorum
ideoque eiutmodi Romam pontificie definUioneTreme per orbem diepereorvm eentantia etc.
M. Tcrndcty aep. Salieburgeneie.
Pag. X
ex eeee irreformabile!.
Placeret ultima clauaula „Si quia autem", si eius
loco apponeretur venu canon, aicut sub finem praece­
dentium capitum. Atqui in hoc capite erat longe
opportunior; nam secus non deerunt, qui malitiose
dicant, papam definivisse sub anathemate suam infallibilitatem · Ille enim verba ..huic nostrae defini­
tioni** pertinent ed papam.
Petitur ergo, ut dicatur' hoc modo : Si qUt ergo

[ibid.], ut et episcoporum aliquando mentio fiat,
phrasis ito immutetur: Convocatu ad concilia oecu

menica eodedae epiecopie, aut rogata eorum per or­
bem diepereorum eentantia. ■
B·. Dubreil aep. Avenionendt. — In capite qusu-

to, pag. X [ib. A,,] a paragraphe sic incipiente:
„Huic pastorali etc." ea quae dicuntur de praeterito,
dicantur etiam de futuro.
M. Bernadou aep. Senoneneie. - Paragraphus
capitie IV quae iqcipit per illa verba: ..Huic pastorali
etc.**, in extenso inscribitur tantum de praeterito.
Postulatur ut verba sequentia vel similia in illa in­
scribantur: guod siokmm pontificee temporibue ante

huic verae ac edvificae fidei dogmati, guod noe, mero,
approbante concilio, m Spiritu caneto dedaravimut et
definicimut, plenum ac verum mentit amentum de­
trectare, aut contradicere, guod Dent avertat, praeeumpeerii; anathema eit.
U. Régnault ep. Carnuteneie. - Modus proposi­ actie temper fecere, ita et in futurie temper facient.
•1. Barberi ep. Neocaetrende. — Placet oaput IV
tus pro capite IV :
De Romani pontificie, ecdeeiae capitii, dummodo post verba „Deo adiutore cognoverant"
adiungatur: Quod m poderum ita fiet, guit negabitf
infallibili magieterio.
Vel : negari aoa poteet; vel : ita fieri debetf
..Supremae autem apostolioae potestati magiste­
M. Landriot aep. Rhemendt. - Pag. X lin. 21
rium ineat, quod Christus in ecclesia saa perpetuum

[ib. B,,] post haec verba „Deoadiutore cognoverant'.
addantur sequentia, ut melius innotescat connexio
renare omnia ... ei eeee ego vbbiveum mm ... mque praeteriti et futuri : Dubitmi autem aoa poteet, gain
ad ooneummationem eaectdi. Porro ecclesia catholica D ea poderum eum ida maturitate ddiberationii eancia
semper tenuit et docuit, istud infallibilitatis privi­ ttdet temper procedtd.
U. Mddmn aep. Coloniende.
[4°] pag. X
legium magisterio ecclesiae sure a Christo ciouosmnm
plenarie recidero in eno capita Romano pontifice, sive lin. 91 ot »oq. [ibid.] textae ita struatur: „Consmdecernat in concilio eum episcopi» ossum sedentibus ot tanea ex ecclesia» testimonio Deo adiuvante cogno­
eoiudicantibua, eisa erftra concilium ; nam saepe sao- verant, neque unquam alio modo magisterii sui
supremi munere fungentur : ipase enim tanquam Petri
piua, neo focilo nec opportune in ooocilium advocaren­
tur episcopi, ot tamen ecclesia nunqnam potest successoribus divinum auxilium * singulare promiecontroversiarum indice destitui (verba eanrii Fran- •um mt, non ut Deo revelanto ete."
M. Terndctg mp. Saiioburgendt. — Pag. X
cisci Salesii, quae tempo, *i melius Deputerioni pla­
cuerit, omitti possunt). Vestigiis itaque genera­ lin. 90 eqq. [ibid.] textu» ita immutetur: Quot tacrit
lium conciliorum inhaerentes.. ·, refiqun ut in Scripturit d apodolicit tmditiombm ex ecdeeiarum
schemate.
tedimonio Deo ndsuCore cognoverant, nec umquam
[ „Quin etiam (nt in ■<*—pate peg. X) huic pasto­ dio modo magitterii mi mprerni muners fungentur.
rali muneri ut satiefarerant, praedecessore» nostri ..
Neque enim Petri mceeteoribm devina premiere esi
et reliqua.]
>
t
W·
M. Melchert aep. Oolonitude. — [9*] In oe-

instituit, cum ad Petrum et easterns apostolos dixerit :
Euntee ergo docete... baptiaantm... doeentee eoe

ι»ι

bxcf.i'TiomÈb ir schwa

reoeiatio, φαα nenaas doctrinam patefacerent. md ta*- 1
tans miatentia dtaûio. qan traditam par opootoios
revetatamem...
U. Aeinari trop. A'phassaa·.
Ad reput IV
haec humillime immutanda propono. I*] Psg" 7 lin.
I2et 13 1124ΟΒ(<]. deleantur verba„nuoealiis,qua·
divina suppeditabat providentia adhibitio auxiliis ', el
«orum vice dicator : ael otai prudentias vio. 2· Deleta
autem verba transferantur pag. 8 lin. 20 ,1341 A UJ
uc: id «t, cum omaiam cArisfieaomm pastori· et
docturi» manere foxÿexa, abfrn adJtibitie axrilüt.
foae divina procidentia mppediM. tpr» «aprensaj
aut apontolwa auctoritate, doctrinam1 de fide et noribx» ab universa axdrsia tenendam1 defixit etc
I Faxit Deus ut per haec paucula faustissimum illud
omen adimpleri possit, quod legitur inemeiidatiouibil»
super input IV, ]>ug. 20, Iin. 31 [1129D,,.
M. Card. Trevinanato patr. 1'enetiantm.
In
capite IV tj 2 pro ,,iiutic aliis quae divina suppedita­
bat providentia, adhibitis auxiliis", substituatur: nuar
prr te ipeoa adhibiiia, qxoe divina providentia tuppe
ditabat, aujrilii». Placet autem hae·· subet it ut io. ut
magis magisque ulpcescat, summi pontificis infallibilitatem ab usu auxilipruni minime (per ee et ab­
solute loquendo; peudqge
•7. Mitella ep. Aprntintu.
(X|>ut IV nou pla­
cet, nisi post verba (pag.X lin. 18 [ 1240 Blt J peragr.2
cap. IV; „per synodos particulares etc." quae sequun­
tur. deleantur, nempe: ,,ΝΊιιη aliis, quae divina
suppeditabat providentia, adhibitis auxiliis"; quippe
quae vel superflua videntur post recensitos modos,
quibus aut sortis, temporibus Romani pontifices suum
inerraritiae privilegium exercuerunt; vel quia, cum
referantur ad vetustiorem ecclesiae consuetudinem, fa­
vere censentur quaestionibus excitandis, etiam post
•olemnem pontificiae infallibilitatis definitionem
•8. Rosati ep. Tadertixu» - In emendatione a
fidei Deputations lOiifo ta. incipiente videlicet :
„Huie pectorali muneri poat verba „nunc ... . ad­
hibitis auxiliis", ut Romtno pontifici necessitas quae­
dam adhibendi praesidia ac media, quae a (Thristo
certe imposita nullo modo Petro fuerunt, in defini­
tionibus peragendis minime imponetur, et ipeis factis
definitionibus, ne exceptionibus contra prolata decreta
kicus et via satis facilis aperiatur, ut ista verba nane
par sesr er plenitudine poteetatû adiungerentur.
vehementer optatur; alias enim adversarii semper
obiioere passent·, ista vel illa indicata medis hac in
definitione'neo extitiaae.
Ne ab hostibus deinde dici umquain valeat. Ro­
manum pontificem in veritatis edocendis doctrinis,
consentanea sacria Scripturi· et apostolic·· traditioni­
bus noo docuisse, verba „quae sacris Scripturis, et
traditionibus consentanea" tali mode mutata deaiderantur, ut substituta verba cavillationibus iniquisque ratiocinationibus aditum perfeci* praecluderent,
et quamcumque obiectionem removerant.
M. Mqpfatc ep. HadrianopoMtamu. — Pag. 7
lin. 13 [ibid.] post verbum ..adhibitis" addatur: ultro
vel proprio mota val quaelibet alia vox, qua exprima­
tur libertas plena et spontanea summorum pontificum
m digexdx at oAAeriii kxiaaiud eardiil.
Licet agatur de factis historici·, «t minime deter­
minetur, qnaenam auxilia adhibende veniant, adeo ut
sufficere bene possint precss privatae ot secretae, atta­
men quia de facto praeterito quandoque transitur ad
us futurum, et qeia ad astes externos deaidenmtar ab
hominibus auxilia visibilia, no praebeatur anes coutrwdiosodi. clarius exprimatur, summos pontifices fuisse

CosmL·. sesonii*

tosto»

UL

1 1 "" "•wwMl
et fote temper plene liberos oal talia vel.talia auxilia
adhibenda
7·. Gratti» ep. Dtuifxauu
Pag. X lin. lf>
ibid.' supprimantur verba ,,num aliis etc ", qui»
nimis universalia, et non secundum traditwneui
71. .Imet ep. Jfaaterepeaeis.
4* Super , ce­
pit* IV. In 2* paragraph» illa isrba ..Neque enim
Petri HKvresoribre Spiritu* murtus promieeus est etc
forsan melius esset direre : .Vaque enim Petri ttmtm
toribot dirina aautntu fmaiùu est ot Dao rear­
taxle mnam doctrinam pat efarerent. mt st eo adiu
rnxtr traditam etc.
Ratio, lior· emm idem -iguifiiet. noilibi lauran
beeto Petro speciatim Spintu· aanctus promiMu* fuit
In ipea definitione etiam dicitur per , unet eut vau
divinam, ipri .. . promimmn etc
73. tiailo ep. Abet/ixexau.
4“ lu <apite IV
paragraph» 2 liueis 16et 17 ib. BtI sic dnatur .Vr
qvr exixr eccleeiae docenti Spiritu» taxetxt promimur
·’«/. »t eo recelante, Petri swrcasorr» emvim dor I rixam
ut in constitution*
73a. Mérode aep. ileldexentia.
Pag. X 1 in 22
ibid ..Spiritu* sanctu· proniiwiu· e-t
Hiv non fit
genuina applicatio U-xtus, qui inui tantum ad Petrum.
M*d ad omnes apostoli» referri debet
73b. Idexr.
5° | Peg. X lin. 21 <i 22 ilud.
verba „Spiritu* lunctus promissu* est'' videntur non
convenienter referri ad solum Petrum, cum a t'hnrti>
Domino directa fueripi omnibus apostolis 1‘rovideritiua hoc loco adhiberentur alia verba exempli gratia:
Veque eirim Petri mierexooribiu dictam eat: (’oxfinaa
fratre» tuos, at oovam doctrinam revelatam pateface
rent, red nt traditam per apaatoloa etc etc
74« Dreor-Briré ep. itolinexid».
Ad reput
IV pag. X : paragraphe*, quae incipit ..Huic/pasto­
rali" usque ad ..quorum quiilem utiliter expungere­
tur. Vim enim ex allatis in praecadenti paragraph»
ronciliis depromptam infirmare, non confirmare vide­
tur, et moniti propositum patribus satis ingratum
uibiutroduoere.
Vox ,,qi circa lin. à ib. B,) huius paragraph i
non videtur ,*<ne deducta ex praecedentibus; ad cla­
riorem deductionem melius diceretur : Qxoriroa etiam,
aut accurat ius sic mutaretur : Pro «ua parte etc. In­
super hic sermo de recursu ad sanctam sedem iam in
capite tertio innveniesiter allegatus, nec ideo reno­
vandus.
Quod eiusdem paragraphi linea 10 | ib. Bn j dici­
tur. a Romanis pontificibus oecumenica concilia con­
vocata fuisse, ut munere suo fungerentur, potest ab
hominibus critici· ut minus accnretuui m mediuin
adduci Constat enim, oecumenica concilia, uti t'haïoedonense, concilium V etc. praeter et contra Roma­
norum pontificum voluntatem convocata fuiase
p
Insuper expositio historica de adhibitis a pon­
tificibus medii· periculose introducitur. Factum emeu
pro iure facile accipitur, et inedia cum »upernaturali causa efficiente infallibilitatis confundentur
a pluribus.
Linea 12 ib. B,,; eiusdem paragraphi. praeser­
tim cui» hic agatur do consultatione, loco ..aoobasee
per orbem dispersae" dicendum foret: Koriammam
per orbem diffaemxm. ne occasio praeberetur autu­
mandi eoebeiaa· citre pontificem existes· pnen.
Linea 16 [ib. Blt] aiuadem paragraph· phrasis
,, Neque enim" tota toTUnda. utpote parum deo·»,
et quasi «rubeeremi de donis Spiritus sancti, ot mcuaare satagons, queo nec roborem admittant, ac·exeusaliooem.
746. FormssMo ep. Noiaxau.
;2*j Duas dia*
pariodi pag. X vers 15 r ib. B..Romani autem pan­

el

.. ---< 1 Λ—■ Il ! | |1··| lin

iss»

a. anfflosn pübucak n oorgmègationm qkmiraijr

um

tifiom" usque «d v«b· ,JDso auctor· cognoverant" 4 Baai^ri«riaaa pontifient rei saaeeM» aaaesKs genenonnullis videntur a proposita qupmtioo· tantillum rdAei ad parteetdaribue, nri rogata aut aapiarato
dmiare. Sana modo quaeritur, num indicium Romani «vMas per orbem diffueae foetentia, oa tonanda depontifici» m cathedra prolatam «omun ab «piscopu
•it irreformabile; aat an, ut tale indicium ait irroT*. MaraksA ep. Cattarenria. — E fi « expun­
f&mabile, necessarius ' ait mnaanaw episcoporum val gantur vsrba: ...prout temporum at .rerun «editio
antecedens, val conoomitans, val aabaaquana. Hie suadebat, none convocatis 'τ—ιιτ**·*·'·** conciliis aut
tot iu» quaestionis nodi· at statua.
rogata ecclesias par orbam dispereee motantia, none
Quapropter reverendissimi schematis auctoro» per­ per synodos particulares, nunc aliis, quae divina
pendant diligenter, num verba, prout in schemate suppeditabat providentia, adhibitis auxiliis." Haec
leguntur, possint olun controversias excitaro,*anssm-‘ enim verba non tantum superflua, ead et periculosa
que praebere cavilloaia hominibus quaeritandi epi­ sunt, cum conditiones ad infallibilitatem summi pon­
scoporum ânenaum in definitionibus pontificii·.
tificis agnoscendam exigentes iis abuti possint.
1’oiwent itaque aie immutari :
74. Blanco ep. Abulentit. — Optatur, ut para­
('um autem Romani pontificee probe frirent. Petri graph!» secunda quarti capitis terminaretur per verba
eucreuoribut Spiritum lanctum promiuum fuiete. mm evangelic·: Ego rogavi pro te etc., omisaia quae se­
ut e^jreveta^e novem doctrinam patefacerent, eed ut
quuntur: ,, Neque ignorantes etc." ; quae neque neces­
eo adeutentr traditam per apoetoloe revelationem «ro
saria sunt, neque utilia, neque convenientia in casu,
fidei depotitum torrete cuttodirenl, et fideliter ex- 1 immo vero, quamvis omni reverentia digna, in praeponerent: hinc fit. ut cum ipti ex cathedra loquantur, •enti loco pouta et orationem parum gratam reddunt,
reu num omnium chrittiaHorum paitari» ac doctorie oeoasiriiieni in futurum fortasse praebere possunt sal­
munere fungantur, n» utantur auxilii» eaque religant
tem inutilibus quaestionibus, quas proreus rreeeare et
adiumenta. quae pro rerum adiunctir divina nappein posterum omnino vitare oportet.
ditat providentia.
77. Attanario ep. iam Liparentit. — Pag. XI
Quod »i haec minime arrident, videant reverenver». 2 [ib.C'u ; sancti Irenaei textus, quo pacto heir
di-eimi Deputation» patre·, num verba eadem pagina recitetur, ad Romani pontificis primatum potius,
i 20 ; ib. B 1ύι „ea tenenda definiverunt" congruant
quam ad infallibilitatem confirmandam fecere vide­
< uin liiatorica veritate.
tur : re quidem vera ad hoc in capite II relatus
Enimvero licet oninm oecumenicae synodi a aum- est eodem modo. At ille etiam sd infallibile Romani
ioi» pontificibus convocatae fuerint, non aemper in
pontificis magisterium recogneeeendum apprime est
hi» pontifices definienmt, quae tenenda erant. Num- opportunus, si bene, per longum ac penitus in illius
quid Piu» IV in concilio Tridentino definivit, quae patris libro inspicietur.
tenenda erant, cum in singuli» sessionibus dicatur»
Quapropter ad infallibilitatem ex illo colligendam
Sacra eyuodu» docet, definit, etc.? niai dicere velimus,
conceptus illius, saltem quoad sensum, ulterius de­
per subsequenter» synodi adprobationem pontificem
promendi sunt, sequenti ratione, videlicet: Neque
definivisse, quae tenenda erant ; sed haec dicendi ratio ignorante» ad Romanam eccleriam pro recta fide
exset vaga et obscura.
< dignotceuda a< conter vend a recette eue
Adde quod insolitum plane esset, pontificem in omnem etc.
loncilil» oecumenicia dici er cathedra loqui, prout
Si haec emendatio retineatur, relativa citatio
haec vbrba in scholis intelliguntur, sed tunc dicitur
immutetur ita: Cf. ». Iren. I. Ill c.3.
tota loqui ecclesia suo capiti unita, quare et decreta
78. Meari» ep. Avalonentu. — 13»J Omittatur
citantur sub ipsius concilii nomine, non vero sub etiam textu» e sancto Irenaeo (adv. haeres, lib. ΙΠ.
nomine pontificis.
c. 3) petitus. Nam : <r) hic textus iam occurrit in ca­
Denique reverendissimi Deputation» patre· notent pite Π ; et b) quamvis infallibilitatem Romani ponti­
illa verba ..rogata ecclesiae per orbem dispersae sen­ ficis probat, nec malae interpretationi ansam praebet,
tentia", quae in rem praesentem ansam praebere in
ut sancti Augustini locus, tamen, si comparetur cum
posterum possent gravibus controversiis. Sane licet proxime praecedentibus, tenuis videtur, praesertim si,
rogare eententiam alicuius possit significare exquirere. tublato taneti Auguttim loco, solas remaneat *.
quid quis sentiat Siqier aliqua quaestione, tamen in
78. Pagâ y Rico ep. Concheurit» Hitpania. actibus solemnioribus rogtre tententiam erat reddere,
[1*] Pag. XI lin. 3 [ib. C u] supprimatur omnino cita­
dare votum decirivttm, ut aiunt : aie causa acta iudicee tio textus, qui falso, omnino falso tribuitur sancto Au­
sententiam rogabantur, id eat dabant votum decisivum gustino in loco citato Ipsius sententia toto caelo distat
absolutioni·, vel damnationis
ab hac, quas in testu capitis IV prostat, non tantum
Quapropter fsac in oonatitutioM allata verba pos­ quoad verba, sed etiam quoad sensum. Verba sancti
set quia in eum sensum detorquere, ut significare i Augustini ad litaram haec sunt : „Cui ecclesiae prae­
dicantur, debere, vel velis pontifices exspectare votum sidentem beatum Innocentium si audire voluisses, iam
decisivum eoclaaia· per orbem dispersae.
tunc periculosam juventutem tuam Pelagian·· laqueis
74 r. Cerruti ep. Savonnait et Λ’μΙμιμ’. -exuisses. Quid enim potuit ille vir sanctus Africani»
Modus immutandi periodum in pag. 7 lin. 9 (ib. B » I respondsro conciliis, nisi quod antiquitus apostolic·
a vertus ..Romani autem... definiverunt*' capitia IV : sede· et Romana cum castoris tonet perseveranter
ecclesia?"
Ex hia patet aanotum Augustinum loqui tentum
• Bans sronritlses·, qeae Met te «ditis, tee ism rsde uno Romano pontifie·, nempe Innooentio, et de
ctptsadsro asse Messi, ^e· sessem atesoqes grosse Ipsi sums·
«•Ssri. «si epistate ad ssasOU ........... stem date dte M MU
uno casu particulari; quo quidam non obstante verba
IMO baro babet: Jiam ass w probavi qassd textas» saaschematis sd omnes refsruntut pontifices st ad omnee
stltaMs petens ds eaatada nas vela eMMsseatar asagead·
omnino casus; ita ut cingatur ipaorum auctoritas, evi­
M Mdreds. Ia aNma vero ea<aegelieae ganesM ad es|il·
denti cum iniuetitia, circulo quodam ferreo, extra
readam asdam semsrianam qaaa apte, dari patebam twins
quem ex' supposito testimonio sancti Augustini moveri
des Mia absl MpiMta par IsadvaetaaltaM, saom testam
-QMMk
— nent Ai^nn·· iaMs
i^Mm
peww WB·* MVw rbmw·
Μ·· ΜΜΜΟΟΜ· Wtegq

M UVOV
> Aha ammdatieus sssx. pl idsm epiro spes textam Aaga-

ito aMae ama labarim pabea^^ IMai^i^i ^aa^iea tuas dessalaient

J

»

non possit, ao in pratorum etigm «x approbaKona 1
huius aaenaaaotao synodi.
Quoad epistulam mnoti Chryoologi. ultima bora
otiam citatam, preutorquam quod malt* manant adhuc
tractanda aim ipstas aeCbenticitatesn atque integri­
tatem, ora retando aaaaro, noo inveniri in ipea, quam
semai atque iterum atteutiasimv fnrlegi, mnteatiam,
de qda agitur, neo quidam ai aimitam.
Unde hern citatio nullo modo approbari poteet es
diotis. Aliunde etiam vol ipeummet coooilwm arguere­
tur fallibilit^tia aut. quod abait, melee fidei, quia

potuit iBo rireaaotus (Jaaoomtius) Afriamis
respondeas eosniliie, niai quod antiquitus epaataiioa
sedas at Romana cum omterw tenet penevucaatet
eechoiar' ■ Ut probant bio locus Romanes ssdis
inarraatiata, debent iminaari, Innocaotium propterea
nou potuisse respondere aliud quam rsapoudit, id eat
verum, quia arat Romanus pontifex. Hos autem ms
dicitur; immo affertur alia ratio, vidabeat, uàêesratMm et antiquitas iRius doctrinae, ds qua agebatur,
videlicet, da peccato originali.
b) Textus hic facile potest trahi in sensum omnino
alienum, dicendo, Romanum pontificem non poere
credendum proponere, nisi quod explicite semper et ab
omnibua creditum sit ; sic autem oriretur eadem diffi­
cultas, quae petitur e looo notissimo Vinceotii Lirinensis. Et vero Gallicani hoc aancti Augustini loco
abutuntur probaturi, Romanum pontificem non pome
definire nisi quod omnes ecclesiae tenent, et proinde
1 bas eme interrogandas.
c^ Quocumque demum sensu usurpetur, far ta est

falao citaverat testimonia in praeiudicium pontificiae
auctoritatis.
i
M. JfurtMcr de ifanilo. — In conclusione para­
graph i secundae capitia IV de Bomani pontificie in
faUibili magieterio haeo aunt verba: „ Neque igno­
rantes ... Romanos pontifoef quaerentibus fidei veri­
tatem non posse respondere, niai quod antiquitus apostolica sedes et Romana perseveranter cum canteris
tenet eccleeip."
Haac verba non placent, ideoque in votis liabetur, in ipeo taxlu aliqua mutatio, quae ad sensam pertinet.
ut expungantur. Praecipuae rat loues eunt sequentes:
Dum enim aanctue Augustinus loquitur de casu parti1° Quia, prout iaoent, obiter favere possunt gal­ adari dicendo: „Quid potnit respondere" ;de peccato
licanisme contendenti, consensum ecclesiae vel antece­ originali), in schemate trausitur ad sensum trnivena
dentem vel concomitantem vel consequentem penitus lene, et statuitur regula generate dicendo: Romanos
(equiri pro Romani pontifici» infallibilitate, quod pontifiera noa pone respondere etc.
sane verum non est.
8X. Drene-Brixi ep. Molinento.
Sub initio
2» Quia ipsa verba in hunc sensum detorta praeee- paginaeXI [ib. Cla; textus sancti Augustini pericu­
ferunt, pro definitione alicuius veritatis consensum
lose et extra sensum auctoris allegatur.
omnium ecclesiarum requiri, quod theologice sustineri
1* pericnloee. Nam prout ex obvii argumenta­
non poteet: tum quia, ut ait Suaree, non omnibus tioni» ratione intelligitur, videtur ab Hipponensi
eookeiia singillatim sumptis ab apostolis universum asseri, Romanum pontificem nihil infallibiliter posse
revelationis corpus ab initio totaliter transmissum est ; proponere, nisi quod Romana sedes oum caeteris, id
tum ex eo quod, si talis regula statueretur, dicendum mt universis, perseveranter, id est semper, tenuerit
emet, non potuisse ab ecclesia definiri veritates non­
ecclesiis ; et sic sedem apostolicam typum ot exemplar
nulla» aevo antiquiori et recentiori definitas, de qui- fidei suae a canteris sumere ecclesiis, dum e contra
bus non omne» ecclesiae consentiebant : tales sunt de C typus est et exemplar caeterarum.
valore baptismi ab haereticis collati, de numero libro­
2* Ertra eennun mictorie allegatur. Etenim non
rum canonicorum etc.
loquitur Hipponensis de definitione rei incertae eÇ
3* Ne pugnare videantur duae capitis IV parte». disputatae, quae est obiectum ordinarium infallibili­
4* Nec iuvat textus sancti Augustini contra Julia­ tatia, aed de veritate certissima et admiras ab omnibus,
num lib. 1 num. 13. Nam sanctus Augustinus 1* lo­ quam ecclesia Romana cum caeteris ab initio perae
quitur de casu particulari, id rat, de transmissione veranter in commune tenebat, scilicet exiatentiam
peccati originalis in omnes homines, quod Julian na peccati originali». Unde liquet hunc textum ad rem
negabat. Agebatur igitur de universali ecclesiae fide:
nostram non facere, «Item in sensu, qui forsan inten­
hoc namque dogma ramper et ab omnibus, theoretice tu» fuit ; et mirum est reverendissimos consultores non
et practice, ac non solum implicite sed etiam explicite attendisse.
creditum est» Et consequenter, 2· quia loquitur de
88. Bodrigo Ynetoaep. Bnrgeneie. — In repite IV
veritate tamquam de fide ab ecclesia credita, a qua omittantur verba ,,Romanos pontifices quaerentibus
nemo, neque pastor neque fidelis, recedere poteet sine
fidei veritatem non pome respondere, nisi quod anti­
haereeeos piaculo, igitur loquitur do necessitate, quae quitus apostohoa rades et Romana perseveranter cum
pontificem obligabat respondere iuxta id, quod anti­ caeteris tenet eoclmia".
1’ Quia verba, prout iaoent, possunt occasionem
quitus apostolica sedes et Romane cum caeteris tenet
perseveranter ecclesia* in decieie non in decidendie. gallicanisme praebere defendendi neoeesitatem con[ His rationibus innixùb, ad omnes gallioauismi D census ecclesiae, antecedentis vel consequentis vel coo-

anfractus occludendo» et evertendos, ne animarum,
quas Christus redemit, dispendio in posterum variis
cavillationibus pontificiae eludat definitiones, sub­
scribens humiliter precatur, ut memorata verba in
finem §2 capitisIV opposita expungantur.]
81. Mewrinep. Aaeafonensw. — [2«^ln capito IV
locus e sancto Augustino (centra Julianum lib.1,
n. 13) allatus: „non pome respondere, nisi quod anti­
quitus apostolic» mdre et Rorâaaa cum caeteris tenet
perseveranter eccleaia", omittatur. Nam:
a) Si hio locus affertur ut testimonium infallibilitatis Romani pontificis, dubium eat num illam probat.
Verba sancti Augustini1 haec sunt: „Quid anim
1 Intacta· Aagmtiai textes sxMtet «HnUsta si ratam
stearvatiansra saaress.

comitantis, ad infallibilitatem definitionis pontificiae
Quod quantum referet arcere periculum, nemo adb
videt.
2· Quia perperam allegantur verba aancti Augu­
stini st infideliter referuntur. Nam sanctus Augu
stinup loquitar de casu particulari, nempe do dog­
mate transfusionis peccati originalis, quod pertina­
citer impugnabat Julianus; non vero exhibet regulam
generatam, prout fit in schemate. Seu quod idem mt
sanctus Augustinus agebat do dogmate ab omnibu»
theoretice et practice, exprome et explicite credito
agebat do ventato iam tamquam de fide definito
ao proinde loquebatur ds neoemitate premente Roma
num posit ifiram respondendi iuxta id, quod antiquitu·
et perseveranter cum caeteris tenebat occtasia Romana
Sanctus Augustinus igitur usurpabat praedicta verb·.

M·

1987

A. 8M8I0NM PUBUCAK KT OONGBJ,JATIONJ88 GKVnAUB

m i-aau decree, non vero proat regulam > in dendendia, A
ditimad aeqaenti : ... non poses respond··, nisi good
>icut usurpantur in aehemate.
; 3· Quia iuxta theologo» ad deflnitiooeni alicuius ilii» praecipit Christus, qute Dt» iaeafcierabslom er­
icntat» non requiritur, quod verita» fuerit sesnper rare propHpiMforea» nobis providit Ramenm tedttie»
... antieiilem, ei ad victoriam praeparavit, doc
H penevmnter ab omnibua ecclesiis tradita.]
84. ValtnAi ep. Tiberindentit. — [Non ad in­ trini» enat undique veritati» cingent '. Nihil magi»
firmandam. «ed ad confirmandam magia capitis IV clarnm quem haec verbo Ohalcedooenaia concilii.
Dmideratur, ut in primo paragraphe pag. 8 [1341
.De Romani pontificis .infallibili magiaterio" doc­
trinam. aliqua isrti modum omittmrda, addenda, A,] in finsm addantur haec verba: gms Cbriitnt
cmendiuKla propoiio, quibua via, ut mihi videtur, oa- eanguinem tuum fudit, certe sl oves ras emeret, qua»
fdro et eiu» tucceuoribu» tradidit ’
I illationibus et sequi volationibus obstruatur errores
88. Delaplace ep. HadrianopoUtanu». - PagiÆ
que tiundiu invalescentes vel in eorum latebris vel
lin. 28 [ 1240 C ld ] omittatur textus ille aancti Augu­
ambagibus configantur.
I" Omittatur textus sancti Augustini: „Et Ro­ stini. Textus ille sancti Augustini non videtur feliciter
mam» pontifices quaerentibus fidei veritatem non eteetu». Tractat enim ibi aanctua Augustinus de factu
|KMee iwpondere. nisi quod etc. etc." Quia allata cognito, nempe de peccato originali, et recte declarat.
quieti Augustini verba in capitis contextu aequivoce Romano» pontifice» quaerentibu» fidei veritatem non
interpretari possent, et ideo a perpetuis infallibili- porte respondere. niti etc. Nos autem tractantes’ dttutis |Kiutificiae detractoribus ad infirmanda» vel g re definienda per iudicium Roinani pontificis, dioemunie apostolicam «item non jiosse respondere nisi
leiiiiend&s quaslibet definitiones usurpari possent.
8Λ. Pare ep. Amerina».
In capite IV sche­ quod rue caeteri» tenet etc ?
matis de Romani pontificis infallibili magisterio
8». tiorieri ep. Fulitcoduncnei».
. l°.i In fine
pag. 7 lin. ult. ibid. I verba Augustini contra lulia- pag. 7 [ibid, leguntur haec verba: ..Romanos pon­
niiui lib. 1 § 13 scilicet : ,,Nisi quod antiquitus etc.", tifici» quaerentibus fidei veritatem non posse respui
non videntur adhiberi in proprio sensu Augustini, dere, nisi quod antiquitus apretolicu sedes et Romans
Hoc ver­
qui iis utebatur in controversia Donatistarum seu in cum caeteri» tenet perseveranter ecclesia.
>ensu speciali, non in w'iisu generali, prout adhiben­ bum cum caeteri». si sumatur, prout sonat, nimirum
tur in schemate. Praeterea verba illa magisterium ' cum caeteri» omnibus eccletii». non est admittendum,
ne reddatur fere impossibilia aliqua definitio, si una
-umini pontificis aliquantulum labefactare videntur,
aut altera ecelreia' non conveniat cum sede apoetolica
quasi illud pendeat a concordia cum caeteri» ecclesiis,
dum e converse caeterae ecclesiae cum ecclesia Ro­ et ecclesia Romana; ac proinde explicandum est prae­
mana propter putiorem eius principalitatem promu»
fatum verbum adiungendo; cum caeteri», quae cum
ninvetiire debeant Hinc putarem, postrema illa verba eccleeia Romana et »ede apotiolica conveniunt.
rese delenda.
M. Alberti ep. Syrenei».
Pag. XI lin. 5
i ib. C ia I omittantur voces ..curii caeteria". ne videatur
8·. Salzano ep. Tanenei».
I'ag XI lin· 4j
Auctoritas sancti Augustini optima est, sed non facit summus pontifex in definiendo e.\ cathedra tenon
id rem Plus enim ponitur in declaratione doctrinae, C quaerere traditione» caeterarum particularium «iqAuii in conclusione. Nam secundum Augustinum etesiarum, dum e contra iqxta celeberrimum Ireuaei
requireretur suffragium ecclesiarum consentientium textum istae debent ad traditionem recurrere Roma­
nae ecclesiae propter eiusdem principalitatem
. um ecclesia Romana, dum e contra haec consensio in
lonelusione minime requiri dicitur, et bene dicitur.
•1. Régnault ep. Carnutenti».
Pag. XI ; ib
I!t igitur omnis aequivoeationum et cavillationum
C |( 'j possunt omitti [ haec 1 verba : „Hoc igitur veritatis
occasio in posterum tollatur, et ne magia in praemissis et fidei". . . usque ad haec alia verba inclusive ..in­
dicatur quam in conclusione, expungenda videtur auc­ feri portas consisteret", quae in prooemio et in con­
toritas sancti Augustini, sed retinenda quae dicta sunt textu expresse aut saltem aequivalenter continentur
m antecedenti schemate, ut videlicet poet verba fidele»
•3. Card. Trevieanaio pair. Venetiorum. — In
dicatur: ni erae mereantur in una communione cum fine § 2 vel deleantur extrema verba .,et Romano»
rudem »ede, ia qua eet integra et vera Aritlianae pontifices... . perseveranter ecclesia", vel, sublata
religioni» soliditas.
citatione, ita componatur oratio, ut dispareat illud
87. Moreyra ep. Ayanuptenti». — Videtur magia cum caeteri», quod in loco citato divi Augustini pro
convenire, ut expungantur verba sancti Augustini,
temporibus illis et subtecta materia nihil negotii faquae leguntur in pag. 7 [ibid.] prope finem. Ratio:
c amare poterat ; e contra nostris temporibus nostroque
Quia ad evitandas novas cavillationes et dubia fictitia, in casu plures potest pontificiae infallibilitatia osori­
quae exsurgere possunt ex prava interpretatione illo­
bus cavillandi praebere praetextus, quasi nempe sedes
rum verborum, „ni»i quod antiquitus »pnetolioa aedes D apostoliea et ecclesia Romana sit aliarum ecclesiarum
et Romana cum caeteria tenet perseveranter ecclesia",
magistra non ex ae, aed quatenus eius doctrina oum
neceese est claudere omnee cancellos, per quo» viam caeteria ecclesiis conveniat ; ac proinde posee indagari,
paremus ad eorum ingressus, vel forte regressus.
num id quod edoceat, conveniat nec ne cum caeteria.
Quamvis ergo valde notus eet sensus illorum ver­
·*. Gallo ep. AMUaeiuw. - [ 5·] In capitia IV
borum, nihil novum foret, ut invenirentur homines, paragraphe 3 pro verbo ..charisma" ponatur «urium.
qui illa subvertere conarentur in proprio suo sensu,
•4. TamAcrg aep. Saliebargenti». — Sunt haud
dicentes, quod decrete emanata a sede apostoliea ciri» pauci, queo pag. XI lin. 7 [ib. C ,»] offendit vox Aa
fidem et mores solummodo irreformabilia sunt, oum ritma d» ista Petri praerogativa usurpata, quem teraint veritates habitae ut tales ab ecclesia Romana eum minum hoc sensu antiquior theologia non novaant.
raeteri» ecclesiis, non aliter: vel quod sint motiva Quare magia convenir» videtur, ut charisma cum prae­
valida et iusta ad reiiciendam aut non acceptandam rogativa aut etiam dorrnm permutetur.
aliquam definitionem Romanorum pontificum, si de
illa dicatur, non esae notam in traditione caeterarum
1 SyneA.Chslrsi. ia yroipbesstioo *4 Marciaaaa taper·«■odssiarum illam veritatem, quam definit, vel quod
• & Isea. Cbrya Uh ï 4» amertette
P. Or .
non gaudeat, honore antiquitatis.

x&vm. «n.)

IM

KXÜWTO!

M. SaiasMO ep. Γβαηύ — P»g. XI Ha. 8 A
ib. D, ]. Ut htim pateat q«mm· sit mane ooaahi
cine pontificis infallibilitetem, at ut amah aequivocatio toUatur inter «odoni at redeatens, inter scnam
poutificum at singuloa pontifions, satin· forat. ri poat
verbum „eiu«que" ponatur wbuœ riapaita. Tunc
clarius apparebit pontificii infallibilitatem noa reapi<«rr tantummodo live aedem, live senem pontificum
in illa sedentium, eed singulos etiam pontifie· hoc
]>rivitegio gnudere.
»
M. IfruTM ep. Ascalonenein
[4· j In cap. IV
l«gXI Jin.8 [ibid.] addatur verbum singulis ante
vuoccaeoribw. ut excludatur conceptui seriei
iA1,. Deiaplace ep. Hadrianopolitanus ' — 4‘

in proaewto eapstfalV affarentur textus bibliea, daberet expriau noa tantum traditio, asd et sacre Boripture dicendo: ..Itaque nu» aorror Rrripturor «t tradi­
tioni etc.
Ipei (ecclesiae) i« beato Petro prouSMsmi etc
cum reliquis verbis significetur infalliblUtm eccleMae

(de qua nulla movetor quaestio), nam illi datur, oui
promittitur; inerrantia autem Petri ed summum ex­
primeretur ia obliquo. ita ut locutio fieret nimis im­
plexa et aequivooa. Atqui Christus directe Petro lo­
cutus est : Confirma fratres tuos. Qui vult finem,
Deu», dat et medie necessaria et opportune ed illum
consequendum. Et revera Petrus ait in Hierosolymi­
tana synodo (cum magna fieret conquisitio). Viri
oheonetiu. Pag. 8 lin. 2 [ibid.] ante verbum ,su<- fratres, vos scitis, quoniam ab antiqui» diebus Deus ia
cetMoribur" addatur «inçHlw. Additur singulis^ ne.
nobis elegii per os meum audire gentes verba rtxmiuxta opinionem Boseuoti, charisma illud adecribetur gelii, et credere. Itaque audire et credere supponit
«eriet pontificum in genere; unde indefectibilitas sur­ evidenter infallibilitatem Petro conce-wini : unde
fit, non infallibilite». j
B tacuit omni» multitudo. Quaproptei rogamus, ut iner­
rantia Petri clariu* definiatur
•7. Melchers aep. Coloniensis.
. 5°J Pag. XI
1*2. 1'ulsrcrbi ep. Tiberiadensis.
[3°j In ul­
lin. 7 sqq. [ ib. C ie~| textus modificetur hoc modo: I
,,Haec igitur fidei non deficientis praerogativa Petro tima paragrapho post verbo ..Itaque nos" inserantur
eiusque in hac cathedra successoribus divinitus collate sequentis: 1'hrisli Domini nasfri verbis innixi, quia
ret, ut excelso suo munere rite fungerentur, atque uni­ dogma infallibilitatis ex luculentissimis, quae m
versum Christi gregem, qui supiemi sui pectoris vocem evangelio leguntur Christi ' testimoniis, prius et ma­
audire se debere noscit, docentes, numquam a veritatis gis elucet ; et nullam ibi de iisdem’ mentionem fetare,
revelatae tramite in errorum semitae ponent seducere,
idem eet ac negare ve) infirmare ipsorum auctori­
red e contra ut per unius summi pastoris doctrinam
tatem, ut factum eet ab aliquo otaiore in congregatio­
ab omni errore immunem schismatis peticulo sublato nibus generalibus.
totius eccleeioe unitas semper conservaretur, eadem1*8. Guardÿsfeneralts ministrantium infirmis.
que suo fundamento innixa firma adversus inferi por­
In cap. IV pag. XI lin. 23 , ib. A t.J loco illorum vertas consisteret."
Ivvruni ,.sacro approbante concilio" ad maiorem, «al­
•7 '/,. Attanasio ep. iam Liparensi».
Pag. XI
tran extrinaecam, dignitatem exprimendam, ponantur
vers. 11 [ib. l)t' verba ..sublata schismatis occasione"
verba adhibita in prims constitutione dogmatica,
videlicet: Sedentibus nobiscum. ac tudiratnfibes imi
sequentibus commutentur : Vt desciscentium haeresum
versi orbi» episcopis in jsanc oecumenioam synodum
occasione remota, ecclesia, Christo desponsata m fide,
lota una atque immaculata conservaretur etc. Haec t auctoritate nostra M Spiritu timeto congregatis.
lectio praeferenda videtur eo quod, etsi vox schisma
1*4. Formisano ep. .Nolanus.
Pag. XI v. 23
etymologice accepta, generatim quamlibet alienatio­
post verbo ..docemus et divinitus revelatum dogma
nem^ etiam in doctrinis, significare valeat, technice rene definimus" dicatur: Romanum pontificem, cum
tamen in re ecclesiastica subductionem importat ab > ex cathedra loquitur, id est. rtim omirium chrietia
hierarchico legitimorum pastorum regimine. At hoc
Horum pastoris ac doctoris munere fungitur, per di­
in capite non de potestete vel iurisdictione gubernii, vinam assistentiam ipti in beato Petro promissam
red de infallibili Romani pontificis magisterio ser­ eadem infallibilitate pollere, qua divinus Redemptor,
mo est, quo fidei potius, quam obedientiae defectio» ecclesiam tuam instructam esse valait. eiusque prop
nibus occurritur.
tcrea decreta vel iudicia eo plane modo excipienda ac
•8. Régnault ep. Carnutenn». - Pag. XI lin. 23 tenenda esse. quo ipsius ecclesiae decreta ac iudicia
1241 A „) loco verbi „dogma" dicatur: tanquam ereipnmtur ac tenentur, quandoquidem infallibilito»
veritatem a Domino nostro divinitus revelatam.
eadem omnino est. atque ad idem prorsus obiectum te
t·. Valsecehi ep. Tiberiadensis. — [2·] In pen- se extendit, sive spectetur in Romano pontifice tan
ultima paragraphe ad illa verba „non pauci in­ quam ecclesiae capite, «ire in universa ecclesia docente
veniantur, qui illius auctoritati obtrectant" inseren­ cum capite write. Vel post verba ..instructam eme
dum proponitur: qm reprobata» multoties doctrina»
voluit" dicatur: eiutque propterea decreta vel iudicia
renovante» illius auctoritati etc.; ne silentio prea- irreformabilia esse eo plane modo, quo ipsius ecclesiae
rerire vel omnino oblivisci videamur errores et con- p decreta vel iudicia irreformabilia sunt, quandoquidemnstiones lanaenistarum ite.
dem etc
IN. Bottom aep. Tyri et Sidonie Maromtarmn.
RatioJiuius modi eat: 1υ Γι oniiiasomnino tollan­
Necessarium est congerere ante definitionem iiitur quaestiones de extensione pontificiae infallihilifallibilitatis omnia «ua argumenta inconcussa, et fa­ tati». 2« Ne quis suspicari posset pontificis vel ec­
vere omnia media possibilia lucrandi consensum fere clesiae infallibilitatem coarcteri tantummodo ad de­
«unctorum patrum concilii, ut amoveatur omne peri­ finiendas quaestiones de fide et moribus. Quid enim
culum damni spiritualis, quia episcopi non debent
in quaestionibus da factis dogmaticis? quid ei pontifex
vlefinire tantum raritates fidei, eed debent etiam eos vel ecclesia non definiret, sed tantum doceret? Pro­
ilefendere omnibus viribus eto.
fecto docere distinguitur a definire.
1*1. De Ferrari aep. Naupaetentis. - - Cum rite
t**l/j. Cmd. De Silvestri. — Retento primaevo
schemate, post verba ..Hinc sacro adprobante ooncilio,
1 Mas tabstater te «etu> «a-Nti.«ai »riMS«ta·ren,
docemus.... Romanum pontificem" addantur ae­
More .4* ebMrvatie-<-«Mater «faputia* «enisa aataaa aret,
altare ««re, ««Meat .«titter «ràfiibi—sas tehBMHtas· asquantia verba: in definiendis rebus ad fidem ei ad
uarretet te «sa | griaiM aaaaarl 11·, ia lew year··· «Urna,
.« aalqe· iefae* patet. Aken· bans yarN* h ssnsrea M
raaaparest etaetae CWIaatimi· CacausM. aaa ««ale qsMaa, «sd
ccatre ««4Me est «·»··< Ma·.

1 ChriW «m.
1 dsdsm et

«d.

imi

a. sMsons FüBucÂB n <x»raau»ATioita emum

tin

mores pertewnttbiM ex eetAedrs loqaeatem A
·ο· «««e obnoxiam.
IM Bmi of. Ctmopenm».
'Adoptetur formula
- Antonini quae dioil, „papom cum (epimoporàm)

ifMMVi· aostnua pf<·, » Chridto Domiao de
tot « Matis extraordinariis eupteMturaliin» donis
ia vita insignem, firmam ia fide, ec snper gm ism
aevi longe aubiimiorMn, ia iadieiis caie quoad dog-

qonsilio, aut cum ooaeilio (iuxta ed. 1740) com adiu- ·
torio ecclesiae, Dao disponente, errata non pome.-'
1M. Pace ep. Amerinett. — In § ..Itaque noe"
poet ista verba dicatur: pertpicuii divinae tapienUae
cerbie ei traditioni a /idei cArûtMMs *, dum non ex
traditione tantum, aed magia ex ipais etangalioie ver­
bi» «x ore Chrieti prolatu eruitur Romani pontificia
infallibilitas.
1·7, Card. Trevitanato pair. Venetiorum. - Ht
principio $5 ,.Itaque noe traditioni etc." mutetur
/tuque nor Domini noetri /era Chrieti verbi» innixi,
et traditioni etc., nut: /toque not divisis innixi elo­
quii», et traditioni etc. Anne dogma de pontificia in­
fallibilitate ex sola constat traditione? Nonne omnino
iii Scripturis continetur, vel saltem lucidissime in
Scripturis fundatur? Ad quid in ipeo huius ca­
pitis IV decursu recitantur verba: Tu e» Hrfru» etc.
et alia : £qo rogavi etc. ?
1·Η. Anonymat*
In capiteIV eiusdem con­
stitutionis, in definitione infallibilitati» sumini pon­
tifici» fiat mentio iuris episcoporum in magisterio
ivcleeiae, et. habeatur aliqua relatio ad illud magiste­
rium, non eo sensu quod summus pontifex mendicare
debeat donum infallibilitatis ab episcoporum collegio,
quod est absurdum, sed ut intacta maneat usque nunc
semper servata ecclesiae praxis.
1M. Btciai ep. Cariopolitamu ritu» roptici.
Romanus pontifex est infallibilis cum concilio.
11·. Dubreil aep. Aveneonenti». — In defini­
tione pars ecclesiae maior sit et magi» pateat
111. .Hindi ep. larvemu Chaldaeorum.
Pag.
XI lio. 24 [ib. A u] post ,,Romanum pontificem"
interseratur: -quorum temper unita manet univerta
ercletia ut corput cum capite. et domui cum funda­
mento tuo etc. sicut in schemate.
112. Bernadou aep. Senonenei». — Pag. XI lin.
24-25 [ibid, i post illa verba „ex cathedra loquitur",
addantur voces: tanquam ot omnium apoetolorum.
ut ait. sanctus Chrysustornus; vel: tanquam caput
eccletiae.
112. Pukdhki ep. Tamovientit. —^Cum suffra­
gia in congregatione concilii Vaticani oecumenici in
aula conciliari super quatuor capitibus de primatu
Romani pontificis et eius infallibilitate expetefentur,
ponderatis ponderandis protuli votum meum die
13. iulii 1870 sub formula consueta placet iuxta
modum ex causis ut sequitur :
a) Quoad tria capita priora, tractantia de prima­

mata fidei et morum defioionda, de facto iam eme
infallibilem.
Utinam de nostri» vitae diebus Christus Dominus
vellet addere pontifici nostro Pio IX longitudinem
dierum.
Officii autem mei esse duco, doctrinam de infalli­
bilitate Romani pontificis vigentem in dioeoeai mea
etiam enucleare, ut sequitur: ,,Summus pontifex
gaudet, qua yupremu» omnium fidelium magister,
iudex. doctor et caput ecclesiae dono supernatural!
inerrantiae seu infallibilitatis, quando ex cathedra,
nomine totius ecciesibe sive in concilio congregatae
sive in orbe terrarum dispersae loquitur, quoad dog­
mata fidei et morum. Haec est fides et doctrina fide­
lium et scholae."
In prooemio huiu» doctrinae seu formulae dicitur:
..Romani pontifices prout (pag.X lin.16 ί 1240B10)
temporum et rerum conditio suadebat, nunc convo­
catis oecumenicis conciliis aut rogata ecclesiae per
orbem dispersae sententia, nunc per synodos parti­
culare». nunc aliis, quae divina suppeditabat·provi­
dentia, adhibiti» auxiliis, ea tenenda definierunt, quae
sacris Scripturis ct apostolicis traditionibus consen­
tanea Deo adiutore cognoverant." Quemvis vero ibi­
dem exprimatur, neque Petri successoribus Spiritum
salictum promissum esae, ut eo revelante novam doc­
trinam patefacerent, sed ut eo assistente traditam per
apostolos revelationem seu fidei depositum sancto
custodirent et fideliter dxponerent; tamen m i|»mi
definitionis decreto haecfconditio, nempe eoncurtu»

errori

tiali Romani pontificia dignitate et iurisdictione,
omnia a Deputatione de fide anteposita, et a patri­
bus concilii Vaticani suffulta, apertis ulnis corde et
animo amplector, et secuta approbatione et confirma­
tione pontificali'profiteor, credo, veneror!
b) [ Quod attulet IV caput, formula (canon) qua
Romani pontificis infallibile magisterium definitur,
quod ambiguitati exponitur, et minus praeciae
redacta, ao cum prooemio quoad concursum episco­
porum, ut arbitror, exacte concordate non videtur,
[pro parte ipea mihi] minus arridet. Si possibile
emet doctrinam infallibilitatis dividere aeu discrimen
facere Romanum poqtifioem nostrum Pium IX inter,
antiquitatem et tempora futura, tum absque otqni
tergiversatione profiterer: Sanctitatem Pium IX,

epitroporum, non est adiecta.
Quia vero ecclesia unum corpus organicum con­
stituit. cuius supremum caput eat Romanus pontifex,
et ut ait sanctus Augustinus (coiit r lulianum lib. I.
n. 13) ,,retenus est caput ecclesiae, quatenus unum
corpus cum re constituit, ex repite scilicet et membris
coalescens, et quatenus evolvit, quod antiquitus a|»>stolica sedes et Rgpiaue cum caeteri» tenet perse­
veranter eccleeia"; hinc etiam a coTpoie b« >iio et
organico, id est a caeleris episcopis, separari nequit,
quando hanc gravissimaut muneris, nempe supremi
doetorie ecclesiae, pariem exercet. Huic asserto sane
suffragatur sanctus Antoninus sancti Thomae disci­
pulus et Eugenii IV papae theologus .emend, 40-43
Î 1129CD]): ,,Ραρβ utens consilio et requirens adiu­
torium universalis ecclesiae errare non poteat."
IJia itaque innixus optarem *, ut in ipso defini­
tionis decreto post verba „doctoris munere fungens"
interetur: oc caeterorum epitroporum utem coatilio
et adiuiorio; vel si haec displicerent, adhibeatur
1 vocabulum tmtimonio, aut quaecumque alia expressio,
quae tamen conditionem supra laudatam clare elo­
quatur.
Huic vero additamento inserendo eo magis
insistendum existimo’, cum continuae praxi a Ro­
manis pontificibus semper observatae innitatur, qui
teste historiajiullam doctrinam sine concursu episco­
porum dogmatice definierunt.
114. Riccio ep. Caiacenti». - [5°] E capite IV
pag. XI a linea 24 ad lineam 26 [1241 Au] deleantur
verba „cum ex cathedra etc." usque ad verbum „fungens", et substituantur sequentia: cate tn concilio
epitroporum, vel ipeorum per orbem ditpenorum ex
quitilit tuffragii» pro tuprema etc. ut in constitutione.

> tradUiees aaetas «teiatime »4.
• Idem ert etqos Hio qai ramdatiraan U d exhibuit, adUeM aat Biais Vaattailiesaia, Ut Misaiesa MUatsaais, aat
Psgueeai dgattmletasto Vid. quaque M·. 1M.

> »|4· ed.
• caaaitar ed.

IM*

ΙΛΛΜΤ1Β. l»»oc»vj«7xsaw-

Hie mod* valet, ut non «reludantur spisoopi * Λ absolute Moomtoa qmtfiecumqus rogandi eorisaiae sis·
magisterio fidei, qaod do itu· divino habent, «t ut eoHsotaa rivs ijisparm» sententiam
constitutio sit sibi ipsi eeoaona, nam initio capitis.
1M. Tiuani aep. Nieibemu. -- Insuper expun­
line· 3 et 4, dicitur, in apostolioo primatu Romani
genda ament verba, quae habentur lin. 25 pag. XI
pontifici· comprehendi supresnam magisterii pote­
[1241 A i* ) „id est cum omnium" ete. usque ad ,.mu­
state*. Bcm quidam. At suprema non est idehi ne nere fungens " inclusive. Nam quemadmodum resectae
absolut·, nu aol·, «t unie·, immo «o ipso quad rit fuerunt nonnullae conditiones definitioni appositae a
•uprmnn, supponit potestatem inferiorem, quas eet variis putribus, quia, ut dixit relator, cavillationibus
epïseoporuœ, qui saltem audiendi aunt, cum de defini­ occasionem praebebant, iu verbis expungendis cavilla­
tionibus fidei et morum agitur, aecus quomodo locum
tionibus etiam praeberetur occasio, cum quilibet
et effectum habebunt illa Christi Domini verba, quae fidelis posset dubitare an Romanus pontifex in suis
super ianuam aulae conciliaris leguntur : Ematea definitionibus locutus sit tamquam omnium Chri­
docete omnes genietl Dicitur forsitan: praedicta stianorum pastoris et doctoris munere fungens.
verba locum et effectum habebunt, cum epiacopi
134. Gallo ep. Abellinenti». — [6’ | In capite IV
annuntiabunt populi» definitione· facta· a summo paragraphe 5 linea 8 ' ib. A „ j post verbum ..auctori­
'pontifice. Inani» promu·, ne dicam ridicula, rreponsio.
tate". inserantur sequentia: Iuxta traditionem sw
Nonne et omne· concinnatore·, et catechietae, immo maginterio univertali» eocletiae depoeitam. deinde
et typography hoc faciunt?
doctrinam, uti in constitutione
115. Orrego ep. de Serena.
Infallibilitae Ro- B
135. Amat ep. Hontereyenei». — Definitio. ut
mani pontifici· eircumscribatur ad definitione· dog­ in capite IV proponitur, non placet; saltem post verba
matica· ex cathedra in quaeetionibu· neu controversiis
„de fide vel moribus" ponantur inter commata bao
fidei iuxta promissione· a Christo divo Petro factas, alia: ia fidei deponto contentam, aut ia deponito er
ut docet et demonstrat celeber Petrus Ballerinius in
cletiae committo contentam; et loco verbi „tenendam"
•uo egregio opere De ή ac ratione primatu» Roma·
ponatur credendam. Hoc modo: pro tuprema tua npo
'’norttm pontificum cap. XV, et in appendice de in­ •tolica auctoritate doctrinam de fide vel moribut. is
fallibilitate pontificia ad Vindicia· contra opu» luttini depoeito eocletiae committo contentam, ab imiwrsa
Febronii.
eccleeia credendam definit etc. ut in schemate
11·. Mérode aep. Melitenenei». — '6“j Pag. XI
Hia additis nihil subtrahitur pontifici, et in tuto
lin. 26 [ibid.|ipost verba ..pastoris et doctoris munere
(smitur ecclesiae fides sub quacumque circumstantia.
fungens" addantur verba: Nixui teitimonio eceletiam qua summus pontifex inveniri pqMet definiens
rum, pro supreme etc.
aliquam veritatem.
117. Verrollet ep. Columbicenti».
Pag. 8
13·. DreuiBrézr ep. Holinentit.
Pag. XI
lui.20 [ibid. I in ultima paragraphe capiti» IV post
ib. A t ) paragraphus incipiens ..Itaquenoe traditioni"
verba ,.munere fungens", addatur: et certior factae
plena scopulis videtur. Etenim primo voces ex cathedra
loquitur... definit dicentur a pluribus ambitum inde traditione ecrletiarum.
118. Landriot aep. Rhementitf
Pag. XI li­ fallibilitatis ad sola dogmata coarctare. vel ad hi qmm
nea 26 f ibid. , post verba ,.munere fungens" addatur sunt dogmatibus contraria.
hoc incisum : Et certior factu» de traditione catholica.
137. Gentili ep. Dionytientit.
In capite IV
Hoc additamentum est theologice verum: aliunde1
|iag. XI linea 25 ( ib. A 15 j expungantur verba ,.id eet
nullo modo coarvtat auctoritatem pontificiam, si qui­ cum omnium Christianorum . .. fungens”, quia iimdem nullam praecise determinat 2 viam ad investigan­
tilia, et immo periculosa.
dam istam traditionem. Ita canon correeponderet doc­
138. Pettinari ep. Nucerinu».
In formula
trinae expositae in quarto Capite, ubi dicitur „quae
pag. XI linea 27 [ibid. lin. 17 ] loco verborum ,,doc­
sacria Scripturis et apostolici· traditionibus consen­ trinam de fide vel moribus ab universa eccleeia tenen»
tanea, Deo adiuvante, cognoverant" (pag. X lin. 20 dam definit" dici posset: aliquid univertae eccletiae
et 21 [1240B,,]).
proponit de fide divina tenendum vel reiiriendmn.
11·. Herode aep. Meliteneneie. — Pag. XI lin. 26
tum quia satis in capite expositum fuit, cirea quae
j ibid. ] poet verba ,,munere fungens" dicatur : innixut
versetur infallibilitae Romani pontificis; tum quia
traditioni eccletiarum.
ita dignoscitur quando Romanus pontifex ex cathedra
13·. Barberi ep. Neocatirentie. ■ Insuper post
loquitur; tum etiam quia hoc modo procul aberit
verba ..doctoris munere fungens" ponantur haec alia:
quaecumque anxietas in aliis quibusvt» sanctae sedis
et facient quae de iure et more facienda eunt, pro decisionibus.
suprema etc.
12·. Card. Guidi aep. Bononientit.
Caput IV
131. .4 Sonyma·1 - [Placet omnino quoad sum­ pag. XI §5 lin. 27 , ibid. poet „sua apostolica auc­
mum pontificem,’ sed minime quoad illos, quoe in
toritate" verba restituantur, quae erant in schemate
consilium forsan vocabit Hinc] pagina 7 in fine non adoptato, nimirum psg. 13 lin. 20 [7 B t ] :
[ib. C i, ! dicatur: Et Romano» pontifice» per te tolo». definit, quid in rébw fidei et morum ab limveria
nemine adhibito eorum, qui falli et fallere talent, eccleeia tamquam de fide tenendum, rei tamquam
quaereniibu» etc. ut ibi.
fidei contrarium reficiendum sit; per assistent iam
133. Moretti ep. Imolenti·. — Ut omnis prae­ divinam etc.
/
cludatur via dubiis et cavillationibus, cum definitio
1··. Dreur Bréxé ep. Holinentit. — : Eadem1]
provocet ad verba sancti Augustini : ..Romanos pon­ periculosa coarctatio rursus invenietur in vocibus
tifices non posse respondere, nisi quod antiquitus
,.doctrina de fide et moribus". Licet enim illa vox
Romana cum canteris tenet perseveranter eccleeia": doctrina de ee satis amplo, non de dogmatibus tan­
quoniam de iure pontificie solemniter asserendo tum, sed de a^bus fidei et morum intelligi possit,
agitur, vel explicetur sensus, vel ipsa in definitione tamen ex reverendissimi relatoris explicationibus in­
explicite excludetur in pontifice ex cathedra loquente feliciter restricta,fuit. Unde nec facta dogmatica, nec
_^>eeneurae minores, nec condemnationes in globo ubi
• iltimif si.
/
nullus error determinate configitur, nec canonisa• Mtrmmd sd.
v.
t Is fait art Biais VsaUadUnute, art Miadort MUstssris.
•St Psgnaad À|stksatssada VH. saav tt i st IM.
■ Ce sdliest qaae sus IM ia· iassitur.

;

|

ISM

,

,

χψ
K

'■

A. 8B88IOHB8 1 UBUCAI BI OOBGHBGATIONE8 GB8XBAUS

ΙΜβ

tMMM> FMUxtonmi nd mfallibjji^ateju, videntor per-. A adiuugmida baeu alia: m defmiendit hit qtme eme ed
fidem, nw orf more* pertoteaf, mmCfwIm· e»
Ex voce doctrina ad MHMutn^revereudiaaimi rela­ ΦΜΜ pddm Romani pontificie wfMiliia βί mnnm/
tor», e« eomparotwoe oom infallibilitate eochsae etiam tdemque obiectum sees extendit ac Λα çnom
•equitur praraentem definitionem id futurum forean Vhrùtu» eidem ecclesiae donavit; ideoque etc.
annum non sufficere, ac per norm definitionem
Vei melius fortasse, loco verborum „in defimendu
ampliandam <*"* Etenim quando infallibilitas eode­ doctrina de fide et moribus" dici poterit: ad divinum
aiae, quae ex relatorù explicationibus ad dogmata depositum cùstQdiendnm inttrvrlam eme svdttit: ideorestringitur, ad rw· fidei H morum extendetur1, que eteoeoeaearium’ erit infallibilitatem pontificiam s<| mun­
182. iMaplac? ep. Qudnanopoliionue. - Pag b
dem ambitum extendeto, ut aequalitas fiat.
/
lin. 22 ib. A u |>o*i verba ,,ab universa eoclesn^
Unde sic: Itaque.... ‘Bomanum pontificem cum
tenendafn" addatur: tolvs... solns definii* rei «m
er <-ath«dra-loquitur. id ett omnium chrittianorum
«pdortfrr iuxta Minet «itu Thoniem. Suppliciter ei
pactori* et doctori» munere fungent, pro tuprema nw enixe rogatur, hanv voveiü sofas vel singulariter addi,
apottolica auctoritate definit, quid in rebqt fidei et utpote ad medullat quaestioni» pertingentem Ad
morum ab mimw ecdetia tenendum nt. per asm
vomam enim infallibilitatis, quibuscuni nobis ree eat.
alentium divinam ipti m beato Petro promittam errtfr
totam definitionem propositam acceptabunt, dum­
mm potae. ,t'u<4erix ubi de infallibilitate ervleeiae
modo subintelligendi luens relinquatur, qwmdo * ifuni­
derelicti».
ti ww pontifex cum roetrris contulit rt indicat. Et him
ISI. Salsam» ep Timentir.
l’ag. XI lin. ’23
*e minime victo» confitebuntur.
[1341 A u . In definitionibus fidei nullité debet eeee
183. HoMti ep. Tudertinua.
(hndibu* foi
ambigendi lorus, nulla oequivocatiu, ut tandem ali­ nudae exprrerionibu» mature perpenm», et ae ex ulh·
quando litibu» amnibus finis imponatur, atque tem­ mi»’riuadwn verbis inferre adversarii audeant, quod
porum neressitrttibus penitius consulatur.
nent «vcleaiae infallibilitas ex morali uniformi ep>Nunc temporis nulla Cst nova peruliar» haeres». ■«O|K»riitu eonaensu dimanet et oriatur. sic pontifici*»«d Jjliris innumeris veritas impetitur, atque diffuninerrantia ex. eoruindetn conaenNU, nive antecedenti.
ditur cms·, ot ideo necesse eet, ut pontificis infafltNive subsequetiti proficixatur, magnopere optaretui.
bilita» Ma .diifiqiatrtr. m possit errores iatiuemodi
ut simpliciter, sublato verbo ..ea*, infallibilitale
ri-atim «Omprecere.
oolUrc voluit. ,idcoquc einemodi Romaei pontificie
Non sufficit ergo, ut haec pontificie infallibil i - /definitioneji cent pjc «eec irreformabilem diceretur. Hac
tiw limitetur ad ea Milunnnodu. quae pertinent ad
f ‘‘iHQi adver>arioruu> argumentatio minime exclusa ci
trinam fidei et- morum, sed neveese eat, ut ipsa multo amuta animadvertitur ex verbis ,.definitione» «wt‘ ex
latius pateat ad hoc. ut statim ac error aliquis, cuius* Mse’irrefonuabilre*', propterea quod nullo modo con­
« unique nnlurae «it, insui-giAr, statim etiam confodia­ ditionem destruunt, qua indicatur, pontificiam in­
tur. >u* reputetur damnatu* non solummodo per ratiofallibilitatem esae ad instar* infallibilitatis ertdeeiac.
nre intrinsecaa, quibus utitur pontifex, quod ultro quae ex uniformi episcopatus sententia <-uin su<» rapit»
ritmque adversarii concedunto verum etiam per eius C κίηβ dubio enascitur
infallibilem definitionem, cui contradicere nemo p»*Ad quodeumque deinde adxertai iorum lonfugium
xii. Non solum enim confodiendae sunt propositiones
contra definitiones ex cathedra a pontifice prolata»
contra doctrinam fidei, sed illae etiam, quae fidem
penitu» auferendum, summopere desideraretur, ut in
ipsam non tollunt, aed infirmant, et quae erroneae
praesenti formula ea omnia ponerentur expresse, quae
dicuntur, vel sapientes haereeim, etc. etc.. iu quibus
infallibili t ut i» pontificia praerogativam ex quovidamnandi» propositionibus necessarium omnino eet. U^diuncto exclusam, et proreus independentem ita pate­
ut Romani pontificia infallibilitas in hia etiam de­
facerent, ut ipsa tota ex Christi proimseioiM» et Spiri­
finiatur Et ideo netareeeet, ut explicite et generaliter
tus sancti assistentia proveniat.
m definition? ponatur, infallibilitatem Roman i pon­ *
184. Momon y Martine aep. (tranatenme.
tificia non aolum extendi ad doçtrinam de fide et
ModuN quo primae constitutioni de ecclesia Chnsti
moribus, aed ad idem obiectum porrigi, ad quoji sese hodie suffragatus sum, refertur ad quartum ipaiu»
«ntendit ipsius ecclesiaejinfallibilitaa Secus enim caput, et praecipue ad formulam definitionis infalli­
nereeaitatibus nostrorum Mntoorum non fieret eat ia
bilitatis pontificiae, et triplex eet.
Haec autem animadversio tm^nhderia eme vide­
P’ Ubi dicitur ,.doctrinam de fide et moribus ab
tur. ut qtaeinebvcavctendiasinHui ac ^trriBfes relator
uni versa eocleaia tenendam definit", addantur haer
coactu* «it explicaro, quid Deputatio de RB intelle­
verba: vel reUciendam et ac decernit, ita ut dicatui
xerit sub nomine doctrinae de fide et moribua. hoc modo : doctrinam de fide vet mocibue ab vniverw
dicendo, sub istiusmodi vocibus intelligendas çsse non D ecctema tenendam vel rem/jiendam defmU, ac decernit.
solummodo veritates, quae pertinent ad fidei &poai'Harum additionum ratio est, quia Romanus pon­
tum, sed illa» etiam, quae ad ipaiua depositi.auto^am tifex qon solum infallibilitate gaudet in definiendo
attinenti sub quibus vocibus intelligitur damnatio > doctrinas fidei et inorum a fidelibus * credendas et
propositionum sub censuris inferioris ordinis. Haec tependas, sed et in reprobando et damnando doctrina»
autdni relatoria interpretatio sive explicatio in textu
ab ipsis reprobandas et daqtnandas: et eodem modo
constitutionis dogmaticae certe apponenda .non erit,
Romanus pontifex non solum infallibilia est, durrt
et ideo semper aequi vocat i«? remanet, 1° Afallibili- definit, seu definitivam sententiam pronuntiat in
tstem Romani pontificia refringi ad iUam solummdo quaestionibus de fide et moribus, vel inter episcopo*
infallibilitatem ecclesiae, quae respicit doctrinam de et sacerdotes, vel inter ipsos fidele» laicos aliquando
fide et moribus. 2° aliquid amplius ecclesiam definire exortik, ut aliqui reverendissimi patres dixerunt ; sed
puese in dimnandis *propositiooibus, exempli causa etiam infallibili» est cum ex propriv motu, sine
erroneis, schismaticis etc., ad quas uon se extendit
praecedenti quaestione definienda, pastoris et doctori*
pontificis infallibilitas.
universali» gregis Christi iptinere fungens, decernit
Et ideo post verba ,,ecclesiam,suam* videatur eese ac pïiqjonit omnibus christifidelibu* illa» fidei vel.
1 eifsndffar ed.

>

ο*, sd.

13*7

!

KXCEPTTOKBS IK 8CHRMA OOKWtf Ί»KCCt TACra

-

w——-

moran doctrina·, qua ip·· wntoriw booo v«l BUM· h suffieiestar designatur; nam semper pontifex nape·
rum mluti naMmnria·.···· in Domino .indicnwrit >. mus omnium Christianorum pastoris et doctoris ma­
IM. Btotrtaf aep. OrtgonopoRtanm. — Hoir ner· fungens repraemntat eodasiam ,ubi Pmnss, ibi
<Winitkmi de infallibilitate Romani pontificia am ecclesia), imc institui poteat aliquantula comparatio.
1.000 Irorum verhoram in fi»· ,.8i quis autem hnih
doctrina· d· fid· vel moribua ab univer·· «α-1<·>·
tenenda· toto oorde ataentire cupio. Attamen] cum nostrae definitioni", dicatur: ..Huer mt erra et ra■ magiatarium aummi peaaori* ait pfaiiuç, et consuen­ tholica doctrine. qnmn mnnm intimo cordé credere ef
tor tain ad defintandaa proposition·· de fide tmendaa ore profiteri tenentor. Et si eongruum videtor, non
inducatur i erbum anathema in hac constituiiooe.
quam ad condemnandae proposition·· fidei contrarias
valeat ;
141. NrirAsaedaeh··» ep. tnmmianu. — Ad
Cunj insuper in dicta definitione de Romani pon­ (•put IV pag. 8 [ib. B. ] [haec j verba ,.ea mfallibilitate pollere etc." videntur ambigua et facillime ad
tifici· infallibilitate, potrat·· de erroribus infallibiliter condemnandis non plane, id eat. non » erhat ini pravo* aeneus detorquentur: quare neremanuni vide­
tur. ut aperti* verbi· dicatur, magmterinm Rom.mi
declaretur;
Cum praeterea nemo ignoret, quam frequenter pontificis in rebus fidei et morum 1 ease infaUMU.
ut pote’ intitulatio lapitis enuntiat.
haereticae vel erroneae doctrinae reprobandae sint :
141. Itmi Brëië ep. Molinenti». - Ex viribus
Ideo, ad removendum omne effugium, quo Ivaerelici vel perversi scriptores iam uai aunt aut in futu­ huius paragraph· ..qua divinisa Redemptor instructam
rum uti possent, enixe rogatur, ut quaedam verba H rese voluit" videtur «cleaiam pnnuuia t'hrisii in­
addantur, per quae supradicta infallibilis |x>restss tentione infallibilitate instructam, deinde secundaria
Romanum pontificem Et sic aut duplicem ense infalcirca errorum condemnationem sancita erit.
Tunc forsitan dicendum eaaet in pagina XI capi­ libiliutoni, aut infallibilitatem pontifici· in uifsllihilitate «vlesiae contineri, et illius tantum os et or­
tis IV incipiendo a linea 25 [1241 A ,, ].........Cum ...
pro suprema sua apostolica auctoritate doctrinam de ganum «me. quae omnia «piantuni falsa, dubia et.
v fide vel moribus ah uni\et>a ecclesia tenendam definit.
periculosa sint, nemo non videt.
rei propoeitione» fidei contrariai Jamnat, per ami14*. Card. Trerinanato pair. Venetiorum
stentiam divinam, ipsi in beato Petro promissam, ea Ex verbis $ 5 1 ..Romanum fioiitifioeni cum ev «atlrelra
loquitur.. . «w infallibilitate pollere, qna divinu» Re­
infallibilitate pollere, qua divinus Redemptor eccle­
instructam «ew voluit",
siam suam in definienda doctrina de fide vel moribus demptor ecelreiani suam',.
videtur ot potate quis cavillandi liM-um sumere, quasi
ait in erroribiu damnandi» instructam eme v oluit . . . "
«svlesia sit infallibilis directe: pontifex vero indirecte
I (addendo verba infra lineata). ]
tantum, nempe per ecclesiam, b' posas qui· uitelliIM. Demer» ep. Vannmvnientu.
In capite IV
in paragraphe 5* refnmuitii. pag. XI. lin. 9 [ib. A ,-j
gere. non solum unum et idem eiar obiectum infallihilitatis pontificis et «vleeiae. snl unum et idam esse
(Minatur ut in priori schemate pag. XIII, lin. 22-23
7 B , : quid... ab unirerea errderia ... v^l tamquam etiam infallibilitatis -iihictum. prout affirmavit auc­
fidri contrarium reiiciendum iit.
tor emendationis num. 72* (*g- 34 [ 11.351)].
Hoc
137. luhiewÀ· ep. Tiberiadetui». - 4°> In C videtur non (Mvrec subsistere. Nam in definitionibus
ultima paragraphe dicatur non doctrinam de fide et ex (‘athedru *ubiecmm infallibilitatis est «ummus pon­
moribue. aed melius, uti videtur, doctrinam aliquam tifex tantum. in definitionibu* conciliorum oeeumeende fide etc. *
- «Όπιηι RubievtuiH infallibilitatis per modum*mkîm
5" Ibidem ubi habetur „in definienda doctrina pontifex qnm epi.Mxipi^ ipai adhaerentibus. Etenim si
de fide et moribus", utendum potius numero plurali: episcopi in eonrilio oecumenieo (quod uaino negat)
in definiendi» doctrini» etc.
sunt (Ofiiudiiv*. sunt etiam oompirfifipe» in *olidutn
138. Idem.
[8·] In decreto definitionis adda­ eiusdem praerogat nae indicandi infallibiliter, id eat
tur post verbum definit aliud verbum, hoc ret vel sunt in eorum complexu, seu, uti dicunt, in corpore*
proponit. Ratio patet.
coinfallibiles «ήπι summo jiontifii'e, enrt> in concilio
13*. Paya y Ricctrep. Conchcnni».
2° Con­ oecumenieo ei m derretisex cathedra non unum idem·
<|ue. sed diierMim eet infallibilitatis subiectum.
servato integro sensu contextus in Jin. 27.28.29.30e<
31 [«aginae XI [ib. A n], ad maiorem conceptus clari­
.Γ( itaqm' îii^x sne cavillationibus site aequivooatatem, ut claudatur omnino porta ulterioribus cavilla­ tmnibus omnis praecludatur aditus, eum praraertim
tionibus, atque ut satiafiat vivissimo desiderio inul­ hic agatur de formula definitionis, quae, quantum
torum patruin, hac foibna concinnetur teq^tus defini­ fieri ]»otost. nitidissima ac deteituinatisatma eue de^
tionis, inserendo tantummodo aliqua verba lineu sub­
M, tam»habita etiam lafini styli ratione, ita pUoet
ducta notata : , .doctrinam de rebu» fidei vel tuorum ab mutare:
universa ecclesia tenendam aut rfiiciendam definit, V
,.I)oeeinu* et dix initus re\elatum dogma ease de­
per assistentiam ipsi in beato Petro promissam, mfinimus: Koiusmim pontificem, cum ex cathedra lo­
fallibilitatis doiApollere ; quae quidem ipriui infaUi·
quitur. id est cum omnium chrietianonim gywtoria
biiita» eiuedem naturae atqui eaclenntmi» mt ae ea, et doctoris munere fungent, pro euprema sua apottoqua divinus Redemptor «oclraiam. suam in definienda Hra auctoritate doctrinam aliquam de fide vel moribua
doctrina de rebut fidei vel moruni instructam esso
ab uAiversa eccleeia tenendam definit, per aMiatentiam
voluit." (Caetera ut praBhnt.)
divingin, ipai in beato Petro promimam, errare noa
14*. Reffnanlt ep. Carpdtemi».
·Omittamur posse; Àfmrqar inerraHtw tea
praerO'
haec verba ultimae para^rhphi „ea infallibilitele ffaiioam nd evmdrm obiteti omMexi porri<^, ori
pollere, qua divinus Redemptor ecclesiam suam m
çurrn srw rx/eadif ittfaUibilUa*. qua divinus Re­
definienda doctrina de fide «moribus instructam esae demptor ecclemain suam in definiendis doctrinis de
voluit." '
fide vel moribu* instructam ease \oluit, ideoque eiuaAdmissa enim nostra formula I supra, num. M
in initio capiti»IV, excluditur omni» idea dualitatia
> Leos sserwm «tu pcaaat ite.
etiam indirectae, et aliunde per definitionem obiectum
• W «d.. rsrt* qsiès·. at centra «eMa Mw.
> VMte <B·*·* siaata Mstaalta nt amn. Ι«Λ·<147.

Coactu euauL. roam UL

• Nha attat rest Rta. <om mte ^cat ·< | B psaeat
Mte <r wrMa

a

in»

a. Mesons fubucab n (xwaMKÂTtani obmûub
V—. ... .... ..y.

im

------------

euefee^^r
. Booieeiam enem m tradendi» wi difWra-

modi Bomani pontifici· definitiones sam «t sa irre»of ^le*
formahîlas.
fiait..
„8i qui· autan· eto."
144. Jfoauoa g Urtiiu ttf. OramUaeie. -- 4M flgjttît» MfBftt* MttHftedl AMMtti jMttt^W· âNl·
■ 2·] Poet verte „psr ambtentiam divinam ipsi ia ttitieraa (eiva Mabwfiaam) 'eoi defMtionm mmofc.
beato Patro prnmimani", haao alia addaatar: »rwr
Seen· enim, praeter aliae ratione», hand facile
non posse,- ita ut Mnaua integer ait: par oMMtaafiam componi pome videtur oum formula propoaita dam­
divinam ipoi ta beato Petro proassmaai arrwa non natio a summo pontifice Pio IX in encyclic· Qmmta
posre, oc sa ipso infallibilétale pëUara, que.... ate.
em prolata huiu· propositionis: „Dlie apcstblicae
Hocce modo magia clara ao directe dafinita mauet ■edi· indicii» ^dcorotic, quorum obiectum ad bonum
infallibilitatis praerogativa, quam Bornant» pontifex genende eccleaiae etuedemque iura ac dnriplinam
in pertona beati Petri accepit a Quieto ; et tam amicio •poetare declaratur, dummodo fidei dogmata non
quam ad veneni» omni» tollitur onraaio cavillandi et attingat, pessa aasensum et obedientiam detrectari
dicendi, Romanum pontificem non habere infallibili* abaque peccato, et abaque ulla catholicae profesaioni·
>
tatem subieotitxun et tui maneri· propriam, aed iactura."
tantummodo participare de infallibilitate ecclesiae,
147. Roman p Martine aep. GraMteaess.
nec eam unquam exercere pome aine interventu et
[3*j Denique ad notabilem cacophoniam vitandam,
ooiwettau ecclesiae, in quo quidem eenau etiam ipaimer
vel saltem temperandam, quae in ultimo formulae in­
adv creari i ultro admitterent Romani pontifici· decreta ciso resultat ex verbi» ..eme ex «eae, poterat prae­
di- fide et moribus eme pronus irreformabilia. Et
dictum incisum hoc modo concinnari , ideoque etaealiuude hoc etiam modo clare demonstratur, quod m- mods Romam possli^icis defvmtionie md decretu reee
fallibililan ecclesiae in nostra formule non subiectiie, per t» promts trreformohsML
«ed obiective et extensive sumatur.
14H. Bovieri ep. Poliecoduaeneie. — L2·] In
nullo canone capitis IV inveni, summo pontifici obeEt haec additio multo magi· tteceaaaria udetur.
(HK-iquam inter primum et secundum capiti· quarti diendum esae ex intimo roaeeieatiae sensa, dum ipae
psragniphuin alius tertius, congregatione generali
aliquid praecipit agendum vel omittendum; idcirco
approbante, interiectus eat, in quo haec [verbal le­ in fine eiusdem capitis IV post verba „esse ex sere
guntur: ..Romanos pontifice·'quaerentibus fidei veri­ irreformabile·" adiicienda eme liaec alia censeo .
tatem non posse respondere, nisi quod antiquitus apo­ datas aliquid proecipit agendum ob omnibue fidelibue
stolic» sedes et Romana perseveranter eum eaeterie aut omittendum, eidem intimo crmerientiar sensu esse
tenet eivlesia**. Quels verbis quantum abuti poesit obediendum.
14». Dreur-Brélé ep. Molineneie.
De vocibu»
ad praepediendam ac indebite coaretandam Romani
pontificis inerrantiae praerogativam ipsi in beatu «wr et iw nihil advertendum, ut pote inad artent iae
tribuendis.
Petivi collutam, nemo non videt. Propter hoc. et quia
non reite, ni fallor, nec sensus nec mena sancti Augu­
Lugendum eat, formam canonum aaeuetam in
stini in hisce verbis exprimuntur, deberent ex nostis cauaa infallibilitatis* pontificiae tantum
oiui*voiiHtitutione penitus expungi.
<' eam. Intentio enim facile nimis intelligitur ad pluri
14&. Conde y Corrcrf ep. Zomorenew. — Romani
murum dolorem, et mussitationem nonnullorum.
}M)iitifici« infallibilitas directe, exprome, et non quaai
1M. Maplacr ep Hadrianopolitanue
I’ag. N
m involuta declaratione, nimirum infallibilitatis· lin. 26 [ 1241 B , i vei l* ista ..definit ion» «ree ex see··
qualitate, definiatur: quod plain his verbis efficipoeer
irreformabile·" nimis dure sonant ad aurem. Dici
forte posset : eeee per ee irrrformabilrr; aut si gra
censeo: „Romanum pontificem, cum ex cathedra lo*
quitur, id eet, cum omnium Christianorum etc.... in
viores adsint rationes, cur absolute ponantur voces rr
beato Petro promissam, infâUibüem w, tt ea ipea eeee. tunc membrum phrasis proponitur eo modo ap­
quidem infallibilitate, qua divin un Redemptor etc.‘
tandum: ideoque eiwmodi Romam pontificie defini·
. . (usque in finem constitutionis).
tionee ita iniere, td eint er eeee irreforrnMiee *.
Rationes huiusmodi formulae aunt: 1® Quod roui
De caetera liceat adnotare. per totum illud ca­
attente consideranti, appareat, in constitutione non in- put IV sentiri nescio quam timiditatem in asserenda
fallibilitatem Bomani pontificis definiri, aed ipsius magna praerogativa summi pontificis, qoam nobperinfallibilitatis qualitatem, dum in obliquo dicitur de cupimua pressius et sublimius extolli.
Romano pontifice, ea infallibilitate pollere, qua ec­
IBI. Vahecchi ep. Tiberiadeneie. ■*- ( 6» | In fine
clesia instructa eat a suo conditore. 2* Quia hac ipsa ultimae paragraph! ita legendum : .Jdeoque eiusmodi
lonstitutionis formula aliquid reticeri videtur, quod
Bomani pontificia definition·· esse vel etiam ante
palam exprimi deceat, nimirum Romanum pontifi- ^piecoporum asseasqm ex se irreformabiles." Haec
cem infallibilem aase; nam sa ipaa rea, quae reticita D additio, quae etiam ad tollendam cacophoniam (esse
videtur, statim qualifioatur, dum de ea dicitur, ease ex eeee) inservit, videtur maxime necessaria, tum quia
illam infallibilitatem, qua ecclesia eat instructa. 3“ vi» et ratio definitionis tota in ea sita est, tum quia
Quia definitio verbis oonatitutioni» concepta, non rem contradictores infallibilitatis eam excludere muims
definipndam exhibet, nimirum Bomani pontificis in­ connituntur.
fallibile magisterium, ut affert capiti· IV épigraphe·,
1SS. Paee ep. Amerinae. — In fine eiusdem pa­
red ipsius rei, quas iam in altero inciso expresaa sup­ ragraph· ,.Itaque" post verba ,,Bomani pontificis
ponitur, nature et qualitas. Decet autem sacri con­ definitiones esse ex eeee irreformabiles" adiiciatur:
cilii Vaticani definitiones verbis explicitis, quae etiam antequam eeclmiarum ooaasasn· aeoeoeerit..
directe, clare et explicite rem definitam exhibeant, de­
Nam verba illa ex eeee non dirimunt quaestionem, an
promi.
definitiones pontificis sint ex sees irreformabiles
144. Marebich ep. Caitareneii. — [S*] Formula, postquam secesserit ecclesiarum consensus! vel etiam
• nui non exprimat, prout par est, obiectum integrum nullo earum interveniente consensu.
iiifallibilitatis pontificiae, immutetur ita, ut illud
1M */r Cerd. De SUveetri ’. — In fine eiuedsm
integre ac recte tradat, verbi gratia poat verba „pro
1 PwpereaMskaMeamias4ttts«aqaMos*mMaa.MV»
supreme sua apostolica auctoritate" haec existenpsmL
v
tibus substituantur: ea, quae ad fidem vel moret
. * Haas aasuroas, qsi ia stiti» Ssarst, libasa preft·· as

·κΚΗ*·*» te tee fiet: ri etenim m petea-emrsritetmae dogmatica «sadmda eeraffium beee egit.
Mmi bieut JBmmmv
pro Ma prudsurie an- rem liem Osqui debet regulam agendi: quam data de­
serit at abate saqeatur, diri de ille poterit qaod
It*. Dubrril asp. 4ri«to»tMii· — Definitio sibinwt noa sit simila in modo operandi, quod quam­
cerent anathemate.
dam coutradictioMan, saltam apparentem, implicas
IM Mac Clmhtp if· /in-Ebmtnii. — Mi­
Rogantur proinde veaeraMlm ao reveeeodteiad
nima planet substitutio verteram .gutathema ait'' pro patres Deputationis do fide, at antiquam tegulam,
,»ciat ae a veritate fidri cattelicae eto." ad finem quam semper tenuerunt generalia oonolm, atqué tecee
capitio IV ut in seheotata. Deleatur ,.anathema".
etiam Vaticanum iam sequi coepit, firmiter stabiliant,
IM. Permîtes ep. Coluaabscemw. — Humiliter ac invariabiliter sequi statuant.
rogatur.et enixe expostulatur, ut canon appositos ad
Praeterea, cum anathemata tantum feriant eoa.
finem capitis quarti „8i quis autem huic noetraeetc." qui veritatibus revelatis vel in revelatione contentis. ot
omnino auferatur, utpote minime neoesaarius, et in­ ut talea ab oodmia declarat», cum obotinatiooe resi­
stunt, valde conveniens eme iudioo, ut, sicut mos sem­
super - attentis circumstantiis — nocivus.
1M. Ultatterae ep. Birawt^temtewu. — in ca­ per couciliie fuit, praeripuit terbia ea notentur, quibus
pita IV linea ultima omittantur verte ..anatbemasit' , reiectis, diris anima vovetur. Cur ergo non oditur
et substituantur verte ex schemate.' actui Se a veritate singularia canon pro infallibili magisterio Romatmfidri catholicae rt ab tuulqte ervtessoe defecime.
I rum pontificum? Proinde sequens proponitur, in quo
Et ratio est, 1· quia ab initio discussionis intellec­ nihil abundat, nihilqub deficit.
Canon IV. Si qtw dixerit, Romanum pontificem,
tum fuit, quod haec doctrina non meet submittenda
anathemati ; 2* quia neque inter emendationes a patri­ dum tamquam omnium chrietianorum parior et doc­
bus propositas, neque inter em quas Deputatio de fide tor a Chririo Domino conttriutu» advertam docet
in scriptis proposuit, invenitur; sed in ultimo rcchtiam, et pro tuprema tua aporioUca auctoritate'
momento ex improviso patribus propositum fuit ; 3" definit, quid eirca fidem ei more» credendum ac •er­
quia ita ex impromptu introductum, nunquam dis­
randum «tt, non eme per «pecudem Dei amittentium
cussum fuit, vel discuti potuit.
ri in beato Petro promittam ea praeditam infallibili1*7. Bernadou aep. Senonenrit. — Ut loco vocis fate, qua idem Redemptor neuter ercieriam tuam
..anathema sit" servetur conclusio reductionis primi
muniiam eme coluri sa fide docenda et profitenda:
schematis, scilicet : triai rr. a veritate fidei catholiooe aut affirmaverit huiutmodi definitione» rtte er te
etc. Sensus est idem, sed verba videntut minus dura.
reformationi obnoxia»; anathema rit.
1*8. Card. Dr Silvntri. - In clausula huius
Itt. Demere ep. Vaneouverieneie. - ;2·] Ut
capitis deleantur verte anathema tit et retineatur, multorum votis satisfiat, apponatur canon in consueta
forma, ut fortius firmetur'ac corroboretur definitio
textus primaevus.... Sciai te a veritate fidei catho­
licae, et ab unitate eccletiae defeeitee.
nostra.
1*1. Rotati ep. Tudertinue. — Peroptaretur tanQuod si patribus placeret addere canonem iu fine
huius capitis, tunc proponeretur sequens: Ni qui» C dem. ut verus oanon in fine praesentis capitis poneredixerri, Romanum pontificem ex cathedra loquentem tur. Qui ai. a fidei Deputations opportunus iudicaijtur, posset eme sequens:
errare patte; anathema rit.
1*0. Martine.: ep. S. Chrietophori de Harana. —
Ni qui» dixerit, Romanum pontificem ex cathedra
Duobus antea mensibus sanctissimus dominus noster loquentem in quaettionibu» fidei et morum errare
Pius papaIX, sacro hooce adprobante concilio, ronsti- porte, «riaque dogmatica'decreta, etiam antequam ac­
tutionem de fide ex cathedra publicavit: in qua. cedat conterant eccleeiae, irreformabilia non esse;
vestigia premendo sacri concilii Tridentini et fere om- imathemarit.
i; nium conciliorum generalium, in primis doctrinam
1·Χ Vabecchi ep. TtberiodeaM. - [7·] Clau­
circa fidem in quatuor capitibus exposuit concilium sula vel canon ita complendus videtur : Ni qttts oateas
nostrum, deinde autem canones edidit, veritates dog­ huic no»trae definitioni, quod Deut avertat, contra­
maticas indigitando, ac eas negantes diris vovendo.
dicere, aut rerum mettlis attentum et obmquium de­
trectare praetumpterit; anathema rit. Ratio huius ad­
In praesenti conficienda constitutione de ecclesia
alio modo velle agere venerabiles patras apparet, quin ditionis eat, quia nulla apparet Zufficien* ratio pertamen ulla ratio afferri possit, cur in uno eodenique cellsndi anathemate eum. qui externe contradicit, non
sanctorum patrum consessu diversa agendi ' ratio eum vero, qui interne fidem denegat definitae veri­
stabiliatur. Quinimo, ratio, et quidem non contem- tati ; immo ob silentium illud lanseniatarum obsequio­
sum alias damnatum, hunc potiuai quam illum dainsgritsh iiseestnsq qaam sssjnsatlssite Maaatetovis theologis I> nare oporteret..
IU. Mtrehich ep. Cattarearit. — [3·]· Canon
Dlmtitetei e revmmdrisbes asede. Movies JacoMal.
ita potius redigatur: Ni qui» autem huie nottrae defi­
nitioni ne doctrinae contradicere etc. Cavillatores
■assign
enim possent, inter definitionem et doctrinam defi­
nitam distinctionem instituero ad sibi arridentia de­
aries *
te
fendenda.

peuagiuphi post vasum

adtetebnr: I

M.
state are

1870 iulii 10.
Die sabbati 10 iulii 1870 bord octava matutina m conciliari aula Vaticanae patriarchal· Beriliroe.

■ o revareterimM aaritetaw obteHmttabne serva ,
itereris Me Dei
1« hteio ISMH

bita est : cui interfuerant quingenti quinquaginta duo
■ patagf, nempe. 38 oaniiMlm, t patriaretea 8 primates.
86 arclu^piscopi, 383 epieeopi, 3 abbates nullius dio»

IM»

A. 8KB8I0ÎMBS PUBLICAM MT COKGBTlAtlOMK

irais, 9 abbates ganerale· eivo praesides congregati·- t
num ordinum me—tinnnrai, tseum outres haboates,
22 generales et vkarii geueralee; quorum omnium no­
mina, quoi par areignatoree locorum accurate dsreripta
fuerunt, exhibât indiculi» patrum ootogsaim·· eaxtae
«Migragetiouia generali·, qui inter aota concilii aseervatur.
Reverendus pater donaint» Petru· Oiannelli arehiepiecopue Sardiani» mimam lectam celebravit- Qua
absoluta, et recitata oratione tifnrmi» Demie i etc.,
eminentiasimue primi» praeeea sk patra· altoquutuseet:
,
'
..Reverendissimi patres, aooadamu· ad materiam
in hac congregatione generali pertractandam. Cum in
ultima congregatione generali suffragia super integro
schemate constitutionis dogmaticae primae de eccle­
sia Chriati exquirerentur, aliqui ex patribus suffragia
dederunt per verba placet Murta modum, «imul ex­
hibente· in folio scripto difficultate·, quae ipebe a 1
pura et simplici approbatione detinebant, vel expri­
mente· nonnulla desideria. quae ir» istis foliis scriptis
«mtinebantur. Interim in iratum ordinem redacta per
folia typi» imprema, atque ningui» patribus distri­
buta. ad notitiam cunctorum prolata aunt. Deputatio
autem pro rebus fidei ea omnia sollicite examinavit,
diligentissime considerans, an et quae eoruindem ratio
haberi possit. Singulis autem partibus praemittetur
nomine Deputationis pro rebus fidei brevis relatio.
Itaque ascendat ambonem reverendissimus dominus
llartliolomaeus DAvanxo episcopus Calvenak et Theanensis, ut eam relationem faciat de exceptionibus,
quae suffragiis quorundam patrum de prooemio, nec
non de rapite primo et secundo adiectae fuerunt."

jligaa
orkeciara jtres oculis habeas ad exeeptiMMeibibi w>ia

Kacqtfso 1* vel primo intatU sibtmatiptt «au*·
dkit, et setaetipsam iudkat. Quiaquaanim videt, quod
proponens hano nsraptioMM, proponit e* consequenti
novum textum prooemii*veteri eubetitnendnm Iam
videtis, Ikat et optimas ideae contineat, et rastoroqiiin
•i ageretur de amodatioaibus, possent plura retineri,
nunc cum' agatur de simplici recognitione textus,
nullo pacto potast in considerationem aumi.
Eneeptio 2* petit, ut addatur „pastor... Domi­
nas noster /rene CArvetns". Utique ai de emeodatioaibas ageretur posset admitti; sed quaenam urgens
neoseeitae, quaenam evidentiseima utilitas huius additiqpis in textu iam approbato? Nulla enim aequivocatio potest «ese super isto pastore animarum nostra­
rum. Equidem probe scitis, illa verba desumpta eeee
ex epistola prima sancti Petri, ubi prinoep· aposto­
lorum scribit ' : Enrtit fient acet errante», mute amrersv astk od portarem et epitoopnmonimmm ratmrum. Numquid et divus Petrus addit Issum Chrietum ?
minime. Quisque ex christiania noverat hio agi de
lesu Christo. Quare superflus est haec additio, cum
nop agatur de emendatione.
Sed exceptio 3* postulat, ut addatur: communi­
cato Spiritu fando, et arguit ad hominem dicens, quoi
per ipsam Deputatiônem haec emendatio admissa fuit.
Ita est, admissa fuit haec pericope, aed in secunda
emendatione. At reminiscatur proponens quod tertia
emeddatio addita fuit, in qua emendatione iam textus
non amplius fuerat : ac proinde exclusa fuit. Quid­
quid sit, nulla necessitas ut inseratur.
Exceptio 4* vult, ut explicetur quid veniat nomine
portaret et dodaret. Et hic etiam scrupulus videtur
nimis arctus. Siquidem apostolus inquit * : Potuit
RELATIO
portaret d dodaret ad opue minirterii Haec i«t
reterendi patri* domini Bartholomaei D'Arrmto C phrasis in Scripturis.
fpitoopi Caiventit et Tlteanendt.
Exceptio 5* est, sicut et 6* et 10*. ex illis patri­
bus qui supponunt non posse pertractari de primatu
Eminentissimi praesides, eminentissimi ac reve­
Romani pontificis, nisi insimul tractetur et de apo­
rendissimi patres.
stolis et de episcopis successoribus apostolorum et de
Ne terreamini, quaeso, eum videatis relatorem ecclesia. Sed iam de hoc. ut probe noscitis, pertracta­
Deputation!· vestrae de fide habentem prae manibus tum est, et dictum est quod etiam tractatores iuris
volumen integrum, cogitantes quod multum temporis canonici, qui methodum analytioam sequuntur, agunt
terendum sit et vobis et ipsi in huiusmodi libro exa­
primo de primatu, deinde de apostolis eorumque sueminando, quia si relatio mea ordine prima fuit relate remoribus, postea de notis ecclesiae, ultimo de proprie­
et respective brevis, si altera fuit brevior, haec ex
tatibus ecclesiae. Quare est omnino haec superflua et
innsequenti debet esse brevissima, tum quia praecep­
non ad rem. Idem dicendum de 6*.
tum brevitatis, quod mihi secunda vice impositum
Sequitur exeeptio numero 7a et num. 7b. In hiare
fuit., nunc urget instantius, instantissime, tum quia reverendissimus proponens offenditur ex illo verbo
reapse ipsa res per sese id reclamat. Et en ad argumen­
praeponent apostolis beatum Petrum. Ipee dicit quod
tum tnanum admoveo.
magis «oset consentaneum evangelic dicere: beatum
De quanam igitur re hoc mane agitur? Non qui­
Petrum inter caetera» aporiato» digent. Iam vero
dem agitur de schemate reformandi textus et de emen­ quaererem a reverendissimo proponente: magis condationibus in schemate; sed agitur de schemate, de D sonum est evangelic? Triplici vice in evangelic sermo
textu iam reformato, et post emendationes concordato instituitur de electione apostolorum, scilicet apud
seu adaptato, et in congregatione generali pluribus
Matthaeum, apud Marcum et apud Lucam; neque
suffragiis adprobato; qui Idxtus nunc nonnisi leviter Matthaeus neque Marcus adhibent verbum degit;
debet recognosci. Igitur hoc inane nulla uimjuam tantummodo Luces dkit quod lesus Christus Domi­
discussio de doctrina potest iterari, neque potest agi
nus noster ex omnibus discipulis elegit duodecim quos
de novo textu priori textui substituendo ; red tantum­ et apostolos nominavit, Iam v. .o oum dicimus, ex
modo agi potest de aliquo modulo, qui, integro re­ discipulis alegit duodecim, quos apostolo· nominavit,
manente textu et doctrina, possit aliquo sensu adap­
iam patet qhinam sit scopus electioni*. At si diceretur,
tari et inseri. Nam Deputatio vestra de fide in hoc ut proponit reverendissimus: beotnas Petrum «ttw
firma est, quod iura maioritatis, quae tam frequenti codera» aportolot eligent, eligens ad quid? eligens ad
suffragio textum adprobavit, sarta teclsque semper primatum, eligens ut sit primas. ,Et quid est prae­
remaneant ; ac proinde Deputation! vostrae de fide ponere nisi eligere ut sit primas? Quare ad quid ista
illud firmum et solemne fuit, atque praeter omnem circumlocutio? Numquid (id nemo poteat auspicari),
dubitationis aleam positum, quod scilicet nisi urgens
neceeaitaq, vel evidentissime. utilitas ad id impellat,
11 he. Π. Λ
nullo unquam modo textus reeeoetur.
'Maiv, 11-lX

I tantam Atateri «gmiriba·

non mi a Chût» Dunim
natequi^at de priBih vuUst aliquod dubius iagu- t
tare? M itupoteillile est, m quidam amffatet. Itaque
nulla nmguam ratio poteet tutiouabiliter admitti pro textu habetur: «si quis dixerit, beatum Petrum a
Christo Domino constitutum 'non «este apostolonsea
huiusmodi «xoeptioae.
faeeptio 8< agit de verbis priacapto et funda­ omnium principem " Advertit propensos quod illud
mento, et vellet esdudi priurigMWt et substitui cen- non eme, ut nunc est, posait aliquo modo dubitationem
inm. Iam quisque recordatur quod in emendationi­ et obscuritatem ingerere, quare proponit ut tb sm
bus, et quidem aub num. 8* et 9·. haec quaaatio agi­ ease ponatur ut ipss dieiu Et hic est vere modus;.ac
tata fuit, et iam exoluaa et iudioata iu congregatione proinde potest admitti, eum sine mutilations textes
generali; ac proinde locum non habet, Enceptio 8b adsit et utilitas. Quare admittitur iste modus, ut
idem repetit, ac proinde eodem modo locum non habet. -dicitur in exceptione : non ease e Chriato Domino eonNunc habetur vere modus, qui proponitur aub xtitutum, non vero : .,a Christo Domino constitutum
non eme."
num. 9*. Scilicet reverendissimus iete proponit, quod
Emendatio y ve exceptio 16* vult ut addatur: aut
retentis omnibus verbis, tantummodo pibetituatur hoc
modo : üutituit «Mile àc perpetuum utrimque uni­ hanr non eme Romarntm pontificem. Sed rogamus
reverendissimum proponentem ut advertat, quod iu
tati» priaciptitm <r /undomenhim In textu habetur :
primo capite agitur de institutione primatus, non vero
..instituit perpetuum ctriueque unitatis principium et
visibile fundamentum." Vellet itaque ut conjungantur de sucoeeione, ac proinde ad rem non facit huiusmodi
simul viiibile et perpe/ttum Sed iam etiam heic adest B çxieptio. De Romano pontifice enim in secundo capite
agetur.
quaestio praeiudicata, quia iam de hoc discussum fuit
Nunc transimus ad secundum caput. . Propoileus
et iudicatum in iisdem emendationibus 8* at 9* . et
textus, ut nunc eat, approbatus fuit. Caeterum roga­
in en-rptioac 17* profert quatuor tUodos. Prinitimus proponentem ut advertat, quod ri rimbile prin­
modus evt ut pro reverentia addatur beqti Petri, et
cipium etiam inultis negotium faoeesit. et non stricte in hoe rajioneni bebet, ct ratio habebitur. Itaque aivere dici poeee arbitrati sunt. Quare relinquatur ceptatur huiusmodi' recognitio textus, ut dicatur bardi
Secundus modus eet emendatio potius quam modus,
textus ut est.
ac proinde non poteet admitti, fertius nuxlus itemm
Exceptio IO, ut dixi, pertinet ad illos patres, qui

JNMMN* pFMctfpMfe,* S*

repetit titulum beotes Quartus modus eet super verbo
..erat" et reapse ipse proponit : fuit. Et revera meiiu*
ret dicere fuit vel etiam eet. Quare cum proposuerit
fuit, a Deputatione ct fuit adoptatur. Xecresc ninper
Juit universam convenire ecclesiam, hoc eet. omnea
qui sunt undique fideles'.
Exceptio 18* proponit iterum, ut deleantur illa
verba ..nulli enim dubium". Iam quisque mordetur,
non per emendationes.
Exceptio 12* proponit ut pro xb approbante con­ quod de huiusmodi emendatione actum ret in «ongrecilio dicatur decernente concilio, et addit plures ratio­ C gatione generali sub num. 2°. et fuit exclusa quare
nes. Sed etiam haec quaestio iam praeiudicata est;
nullo pacto potest iterum admitti.
siquidem in primo schemate in exordio iam disputa­
Exceptio 19* proponit, ut pro ..eniin" admittatur
tum fuit de formula adoptanda, et statutum fuit a alia jmrticula. et hic modus etiam admissus fuit.
congregatione generali, quod in prooemio generali
Quare pro etrim in textu habebitur »ane. l|w pro
|KMiit itaque vel »ane; idem ret.
diceretur: Sedentibu» et iudicantibu» nobiteum epi­
tropi», deinde in oaeteris adhibeatur formula, quae ad­
Exceptio '29*. quae ut patet refertur ad exceptio­
hibita fuit constanter in concilio Lugdunensi II et
nem 18*". In ista exceptione ‘20* dicitur, ut expun­
Lateranensi V scilicet torro approbante concilio; ac gantur illa verba ..fidei columna'. et de hoc etian·
proinde, cum ree iam sit ludicata. non possumus actum cat in eadem emendatione, quae reiecta fuit .
iterum de his inquirere suffragia
et proinde iam indicata ret. Sed quoniam revqiendiaai
mus proponens pro maxima sua humanitate taro
Emendatio 13e, 13b, I3r, 13d ad idem redeunt,
nimirum volunt ut illa verba ,.in quo totius ecclesiae generose agit cum relatore, liceat mihi ut aliquam
vis et soliditas consistit", substituantur per alia verba.
iw|ionsionem etiam gratitudinis l'aura addam. Itaqu
At meminerit reverendilatmue proponens quod in
in prima illa exceptioni* reverendissimus emendato
emendatione 11*. 14* et 15* quae respiciunt pro­
offendebatur, quod Peleus diceretur caput apostolorum
oemium, iam de hoc discussum fuit. Imtiio ista verba et columns! fidei, num· agit tantummodo de iwlumn
..in quo totius eocleeiae vis ac soliditas consistit" non
fidri. Itaque ego rogo ut advertat, quod tunc ego pro
sunt proprie schematis reformati, sed ipsa verba emen­ Π posui ut relator, quod retineretur rapui apoetolaruni
dationis, et sic dunquam erit finis.
\
quia sunt ipsissima verba sancti Augustini, qui ait
Nunc sequitur exceptio 14* quae continet tres
«Petrus apostolorum caput, coeli isnitor etc." Ips
modos. Primus modus proponit, ut post verba «iuxta credidit Augustino, et proinde acquievit; at iiuic
evangelii testimonia", addantur: et conetantentcatho­
iterum proponit huiusmodi exceptionem. Si itaque a>
licae traditioni» fidem. Rogamus proponentem, ne quievit Augustino dicenti Petrum apotlaloi um caput
ipse nimium acceleret ; nam paulo post in textu dici­ acquiescat etiam Augustino qui vocat Petrum eoluni
tur: „ut ab ecclesia catholica semper intellecta est".
nom*; Petrus enim ret petra ad fundamentum
Itaque paulo post adeunt ista verba, quae in idatn columna ad' sustentandum, et ita porro. Igitur edre
recidunt. Secundus modus proponit ut addetur: apo- Augustinus reput apoetolorum appellat Petrum <■'
eMicum prtmofnm plenitudini» iuriedictioni» epiteo- columnam fidei. Retineatur ergo iure et meri'
paU» in univenam eto. Sed etiam bic nimis celer est ; secunda et tertia phrasis.
nam in capite tertio abunde Atisfit ejusmodi ex­
Çaeterum quod pertinet ad rolumisa fidei rogare"
ceptioni. Tertius modus vero est innovatio totius tex­
reverend irai mum proponentem ut adverteret. quo'
tus sine necessitate; ac proinde non potest admitti
utpote emendatio.
> Irea. lib.ni. adv. haarea. sap. III. (Migas P. Or.Vtl, Mv
Iam venimus ad exceptionem If?·. ri qui» dixeril.
•TlMLCXin, Islmai

putant in hoc tractande ease etiam quae pertinent ad
ecclesiam ; ac proinde ad rem non facit. Aliunde suf­
ficienter provisum est in additionibus tum prooemii
tum etiam tertii capitis, ut probe nostis.
Exceptio 11* vult ut tollatur ..itaque". Illud
itaque erat mendum typograpbienm et iam e\[Hinctum est. Ef’Îîr^uoniodo recognoscitur textus,

1907

A. ΜΒΟΟΜβ PÜBLK1A1 IT ΟΟΙΙβΒΙυΑΤΚΗΠβ βΜΠΜΑΙΛΙ

iM»

iam in ura loquendi reoapta Mt fata phraeto non mode A ex dtaMà sliraftn. n rau—liai «4, quad magto topsde Petro eed de Romano pontifie», quod ât columna dum etr. ai èonseosu omnium popularam» cathedra
fidei. Exemplo «t synodo» provinoali», quas habita Pétri e Roma âd aliam partout transferatur. Haec
fuit in America anno 1868 praeside arahiepaoopo propositio, quae eat nona numero damnata it» Nuyta,
Petro Richardo Kenriok, in qua synodo exprmea fuit damnata par aaactiaaimuro dominum papam in
vocatur b*atua Patra» eohoMta /mM \ Igitur iam in sua epistola, quae incipit Ai apottoUoae ύϋι *, st licet
more est haec phrasis; «t proinde erado quod satisfit' damnaverit in globo, certe damnat omnm proposi­
etiam ipsi proponenti, ai retineatur textuauti « habet, tiones sub gravissimi» censuri» illa» dicem haereticas,
Emtpüo 2F et 22* offenditur ex illo verbo „vivit subversives etc. ; et est propositio XXXV in Syllabo.
et praesidet", et videtur illi quod «it nimie inetapbo- Itaque hodie sustineri nullo pacto potest secunda sen­
ncuiu. Sed haec, metaphora iam adhibita Mt a oon* tentia, qua dicitur id ease «s mero iure ecclesiastico,
cilii* et a patribus iuxta citationem texta» ; et proinde adeo ut per consensum concilii oecumenici possit Ro­
non poteet offendi. Caeterum nonne dicitur Deua mana aedm ab hac alma orbeâd aliam civitatem trans­
ferri. Igitur cum textus aliquid deberat'dicere, vel ad
Abraham, Deua laaac, Deoe lacoh, Deus viventium
et non mortuorum f Quare optime dicitur quod Patrae primam vel ad tertiam sententiam debebat confugere.
vivit in Romano pontifice, Patrua iudioat . et patre»
Si dixisset de prima sententia, quod scilicet iure
utuntur hac phrasi, quod Petrus iudicat, Patrua vivit ; divino episcopus Romahus succedit, iam nihil novi
. et concilium Chaloedonense dicit, quod Petrus per dixisset. N«m Innocentius ΙΠ agon» de primatu Ru­
tironem loquutus ett.
fi manae sedis in sua epistola ad patriarcfaun ConstanSequitur etceffio 23* m verba :■ „unde quicumque , tinopolitapum, expressi» verbi» haec habet *: „Qui
in hac cathedra Pe\ro succedit, ia iuxta Christi ipeiu»
(Pgtru») licet postmodum ex revelatione divine ab
institutionem primatum Petri iy universam eocleviam
Antiochia fuerit translatus ad urbem, non tamen con­
obtinet," Hic reverendiesitpue proponens reapse scru­ cessum sibi primatum deseruit" ; et deinceps meminit
illimi antiquissimam traditionem, quod scilicet Petrus
puli», et, ut videtur, meritd agitatu» eet ne videretur
uua ex tribus sententiis* catholicis praeiudicari. Per­
tempore persecutionis Neronis eum e Roma excederet,
mittatis ergo, rogo, ut breviter statum quaestioni» occurrit illi lesu» Christus Dominu» noster; unde mi­
exponam. Igitur successio ad beatum Petrum duo ratus Petrus dixit: Magitter quo vaditf et respondit
lesu» Christus: Vcnw Romam iterum crwifigi: id
respicit, successionem in cathedram et successionem
in primatum. Iure divino (et est dogma fidei) statu­ quod fuit monitorium pro sancto Petro; unde reversus
tum est, ut qui succedit Petro id cathedra, «it eucceaaor
Romani, ibi crucifixus fuit. Iam. quaeso, «i in eapite
nostro, Verba Innocentii inserta fuissent, quaenam obin primatu. At constat ex testimonii» novemdecim
iectio iusta fieri potuisset? At non dicimus, quod sit
saeculorum quod Petrus mortuus sit Romae; et quo­
niam non succeditur nisi cedenti de loco, ut perbelle ex revelatione divina et quod ait ex expreefb nqonito
loquitur BeUsrminus*, sequitur per consequeris quod
Domini nostri lesu Christi. Si igitur, ut ipse suppo­
episcopu» Romanus succedat in primatu.
nit, verba textus potius favent tertiae sententiae,
At quaerunt theologi : episcopus Romanus succe­
minus dicunt quam potuissemus dioere.
dit Petro ex iure divino vel ex iure ecclesiastico vel 4
Caeterurn monemus proponentem, quod r«q>se
' «x iure mixto? Certum eat quod id proveniat ex facto textu» nulli ex sententiis neque favet neque nocet,
quia textus sic se habet: „Unde quicumque in hac
Petri. Igitur prima sententia eat eorum- qui dicunt :
Petrus Antiochiam reliquit et Romam venit ex ex­ cathedra Romana Petro succedit, is iuxta Christi
presso mandato lesu Christi Domjni nostri, ac proinde ipsius institutionem primatum Petri in universam
ex iure divino episcopus Romanua subcedit Petro. Ita ecclesiam obtinet." Offenditur illustrissimus propo­
Melchior Canus 3 et quos ipse citat. Alii e contrario nens ex eo, quod illud ipsi» iiiutitutione referatur tam
dicunt quod Petrus ex suo arbitrio Romam venit, ac ad successionem in cathedra, quam ad successionem
proinde sicqti pro suo arbitrio Petras Romam venit,
in primatu. Sed attente legenti haec aequivocatio
stare non potest ; dicitur enim qiiod quicumque succe­
ita pro euo arbitrio quilibet Romanus, pontifex, qui
habet eandem auctoritatem primatus, potest e Roma dit, quomodocumque succedat, eive de iure divino in
prima sententia, sive de ture ecclesiastico in eecunda
proficisci ad aliam civitatem. Quare dicunt isti, et
«st «eeunda sententia, quod Romanus pontifex succe­ sententia, sive de iure mixto in tertia sententia, quo­
dat Petro ex iure «oolesias^ioo. Alia sententia est ut
modocumque succedat, i» iuxta Christi ipeiu» institu­
tionem primgtum Petq ' in universam ecclesiam
ita dicam inedia, quae sententia dicit, quod ex facto
Petri evenit ut Romanus episcopus succedat Petro ; obtinet.
Itaque iure divino Romanua pontifex dici debet sed hoc factum erat conditio sine qua non, at ut semel
posita hac eqnditione, nullùs unquam amplius Roma­ ■ucoedére in Petri primatu, id quod reapse defigitur

norum pontificum possit hoc tactum mutare; ac D in canone. Atque in hoc Deputatio observavit, quod
proinde e»t aliquo sensu de iure ecclesiastico, aliquo reapse redactio canonis uti erat primo, forsitan po­
tuisset praebere aliquod dubium; aed' iuxta emen­
sensu de iure divino.
His positis, reverendissimus et doctissimus emen­ dationem ipsius reverendissimi patris ablatum fuit
dator proponens exceptionem observat, quod verba illud „iure divino". Oum itaque et ipse consenserit
ut in canone nihil dicatur, quidquid dicatur in capite,
textus nostri iam approbati potius videntur favere ter­
tiae sententiae.. Atqui, ipse dicit, textus.non debet . non officit ulli sententiae. Sed caeterum ista senten­
(avere ulli sententiae. Iam primum observe, quod ex tia. qui succedit in episoopatu, «x iure divino succedit
his tribus sententiis vel prima est admittenda (et ipse in primatu, non est convertibilis in hanc: ergo qui
reverendissimus proponeo» dicit se primam tenere), succedit iure divino in primatu, etiam «ucoedit iure
divino in episoopatu, in cathedra: ab proinde nullu»
vel tertia; secunda enim iam hodie amplius sustineri
non poteet Memineritis enim, quod professor in uni­ scrupulus debet remanere huic reverendissimo pro­
versitate Taurinenai nomine Nuytx, inter caetera com­
ponenti.
Sequitur c.irep/io 24* «necease semper erat..."
menta. hoc etiam dixit, scilicet quod nihil vetat quod

1 Meati, XLVII, <*0 C i
>
• J3» fee. iMattaM, Ita II, O*». XI1·
• In tori» Ussi, Ita VI, cap. TOI. ta 10·.

> VU Jeta fti IX, a I. vol. I, peg. Μ.
< Ct JOgas, Pstr. Let- tes» CCXIV, Μ· ’•I·

C .

■

■ *

MM

(X)M«tMiM!rWWUUi W1W8UU B·· i a ia — ->■

■Μ iaâ» dietam sat qaod pro «karat ponatar /ast, qaod roro ut reiatioaeai feront da sacaptionibos quas ca­
Am rat; atqaa hoe «at quod rate proponaoa dicit. piti quarto sont apposita·.
Sequitor nunc suhbumero 96* medo· vere modus,
RELATIO
utinam-at oaanaa ita fniaret I fataeawndator ait idem
reverendi patri» domini Frideriei M Zinetti
-doctu· aa reverendissimi» pater *, eoi, ai mihi permisepiacopi Tarviaim.
«ia eat, gaudeo quod possim bonum teatûmmratu
praebere cum pro sua insigni pietate, tum pro pro­
Eminentiasimi praasidss, eminsutisaimi et tovefanda «cienti· theologica: ipae enim msus ast amicis­ reodiaimi patres, expenduntur modi spectante· ad
simus. Igitur iste observât, quod ut adest citatio in caput tertium.
Rodas sub num. 28*. Ravarsndissimt» veilst in­
notula, posset ingerere aliquod dubium, siquidem di­
citur oqmanmsoms. At uti habetur in collectione Ixvb- seri in reput tertium doctrinam, ut ipse ait, BeRteini
bei et etiam Maasi, dicitur commomliom· Hoc men­ oum verbis ipsius, in quibus dicit regimen ecclesia·
dum vero irrepsit ex eo, quod tum Mansi tum non ease mere monarchicum, aed «ese regimen ex moLabbeus usi sunt editione Sirmondi, qui reaper ex narchieo et aristocratico mixtum 1 : idque ut non vi­
mendosis codicibus legit oommonstaMri·,’ sed poatre deamur in concilio Vaticano deprimere- auctoritatem
accuratissimi Maurini cum ediderunt typis epistolam episcoporum Quod-hic insinuatur, fuerat propositum
sancti Ambrosii, veram lectionem ex sincerissimis sub emendatione num. 63°, et ea occasione motiva ad­
maauaeripti· vindicarunt, et est uti est. Quare optime ducta nomine Deputation!· expensa sunt, et patrum
reverendissimus proponens dic it, et Deputatio de fide suffragiis rogatis in congregatione generali, emen­
v
illi gratias agit ob hanc emendationem, scilicet quod datio fuit reiecta.
Ad auctoritatem Balierini aliorunique respondeo,
in notula non dicatur: „Vid. concilium Aquileiense".
•ed dicatur: Ticf. epielolam XI ». Ambroni. ita ut
nihil aliud ipsos significare quam id quod in nostra
licet epistola XI sit reaper epistola illa, quam ·. Am­ constitutione apertissime dicitur, episcopos in ecclesia
brosius misit ad imperatorem nomine concilii Aqui- esse ex institutione divina, eos habere in propria dioe­
cesi ordinariam et immediatam potestatem, et in ar­
leiensis; attamen ne quis accedat ad collectionem
Labbei vel Mansi, potius necessum est ut adeat ipsum bitrio non esse nec Romani pontificis nec concilii
textum epistolarum a Ambrosii: et idcirco hic modus oecumenici destruere totum episcopatum, sicut nec
caetera quae sunt institutionis divinae. De hoc nulla
in omnibus retinetur.
Modu» 26* vult, ut pro ..perpetuos successores'' est quaestio. At iu significatu obvio illi, qui asserunt
dicatur perpetuam pro tempore nuveaaorem, ne for­ regimen ecclesiae esee monarchicum mixtum aristo­
tasse quis possit dicere, quod reapsediotum non fuerat, cratico. inlelligunt potestatem pontificis limitari po­
plures esse coaetaneos successores s. Petri. Sed huic testate episcoporum, ita ut in eo non sit vere suprema
scrupulo iam abunde satisfit in textu: nam imme­ et plena potestas, sed dumtaxat in corpore epiisoporum cum ipso; quae doctrina sic exclusive intellecta
diate sequitur, Romanum pontificem in primatu suceet omuino falsa. Regimina quae appellantur mixta
lessorem.
''
Emendatio 27* poetqfru, ut in canone addatur non sunt reapse talia, sed verbotenus; nam supremum
tertium comma, scilicet non modo quod iure divino imperium si uni insit, monarchicum est regimen; si
debeat quis succedere Petro, non modo quod huic de pluribus, sed non omnibus, est aristocrat icunt ; si om­
nibus, democrat icunt. Si monarchia ab aristocratia
facto sudcedit Romanus pontifex, sed vellet ut ad­
datur, quia Romanus pontifex ideo habet iure divino temperetur, conceptus regiminis vete monarchic! plane
destruitur; cum hoc casu summum imperium apud
pripiatum. Sed Deputatio de fide observat, quod si
multos resideat, et non apud' unum.
l>oc propositum fuisset in emendatione, iam potuisset
Ad rem faciunt verba Gereonis: ,,Status papal»,
acceptari; sed nunc videtur superfluum, tum quia
abunde in secundo commate dicitur, Romanum ponti- dicit ipse, institutus est a Christo supernata reliter et
immediate tanquam primatum habens monarch icunt
fioqm'succedere in primatu, tum quia quoad ius divi­
num manifeste et sufficienter exprimitur in primo et regalein in ecclesiastica hierarchia; secundum quem
statum unicum et supremum ecclesia militans dicitur
commate: ac proinde remaneat,textus etiam iu renone.
una sub Christo; quem statum (et intelligit de pri­
Et iam, eminentissimi ac reverendissimi patres.
- egi relatorem ex parte inea siquidqm ut quisque matu mox enuntiato, monarchico et regali) quisquis
impugnare vèl diminuere vel alicui ecclesiastico statui
posset melius attendere emendationibus iam in con­
particulari coaequare praesumit ; si hoc pertinaciter
gregationibus generalibus iudicatis, idcirco eminenlactat, haereticus est, schismaticus, impius atque sacri­
tissimus praesul Deputation!· voluit, ut quisque
nostrum referret de modis, sicut M retuljt de emen­ legus." Notate diligenter, quod haec verba non sum
dationibus. Cum ergo ad secundum caput relatio mea mea-, sed Gerson»-, quem qui volunt, consulant in
finem habuerit, etiam haec relatio finem aocipiat. Si D consideratione prima de statu summi pontifici·.
Modu» sub numero 29° Evidenti ratione aut
haec relatio fuerit rudis indigestaqUe moles, quaeso,
parcite non meae malae voluntati, sed eo quod vires emendatione !>* conclusum · me fuit, hanc additionem
in constitutione dogmatica habere non posse lucum
meae defecerunt.
Gratia et misericordia et pax filiorum Dei abundet ct iuxta votum Deputationis · vobis reiecta est illn
in cordibus nostris, beata interveniente Maria virgine emendatio: ac proinde nulla ratio huius modi haberi
potest.
immaculata, cuius intercessione certe factum est. ut
Modus sub numero 30° coincidit omnino cum
in hac die aolemni de Monte Carmelo magnum opus
perfecerimus de primatu Romani pontificis : ac emendationibus sub num. 10*, 11* et 12* iuxta votam
Deputation» a congregatione generali non admissis
proinde laudetur lesus Chriatu·.
Modus sub numero 31°, a, b, c, d, e, f. Ex pro
Prima hac relatione absoluta ad umbonem suc­
fesso fuit dè voce epiacopalia quaestio expensa in re­
cessive vocali sunt revereadiaeimi domini Friderious latione mea, occasione emendationi· 14°°. et propositi
Maria Zinelli episcopus Tarvisinu* et Vincentius Gas­ omissio s congregatione genergli fuit reiecta. Nulls
ser episcopus Brixinensis; ille ut relationem faceret
igitur ratio huius modi haberi potest.
< deexoeptionibus, quae tertio capiti adieotae sunt, hio
> Alladit sAafisNf··

tom Upmumm·

> Vtedtaa· <*»■ III, a. t», talk PrepH- «· RC- 'ί0.· Tract, is statibas sreMastteis.

1911

A. MS88ION18PUBLICAE «T ΟΟΙΤΟΜβΑΤΙΟΧΜ QKOaUUB
-

111»·

------------- - --------------- 1------------ -- -------------

Uniter* inrindictioaaan «datai pontificia.
Jiothu sub numsro 32·. Timst revoressdisaunua A
emendator ne per en verb· „in ii» «jbaead diaciplinam quaeast tans divini, per tege» hnmhnra, quarum ipea
et' regimen «oclealae per totum orbem diffusae per­ ■upcemta» depositor eat, et quae, ipe» potent mutare et
tinent" tam in capite quam in canone, restringatur abokre, «et lamio poteatati» supremae contraria om­
obedientia debite pontifici ad leges dumtaxat, quaa nino concilio Tridentino, quod in omnibus vult salvatu
spectant ad uuivenalam eoehaiam, et non extendatur auctoritatem sanctae aedi» apostolicae1
ad ea, quae pontifex pro una aut alia eccleeia décrirait,
Idem fare dicendum- eat in modo sub num. 36 α
init ad praecepta data alicui aut pluribus individui». et 36 A. Modus 36 b vult ulterius sddi: mI«m pri­
At consideret reverendimimu», pertinet* utique ad vilegii» concernit a noero concilio Florentino enleeiit
eum qui regimen habet ecclesiae per totum orbem patrianbaiilnu; quae additio proposita occasione
diffusae, et cui, ut dicitur in capite, competit in om­ emeudationia sub nutu. 5° iam fuit 'reiecta «congre­
ine .«ive seorsum sive simul potestas immediata vere gations geuerali
episcopalis, leges ferre non solum generales pro otnMotat sub num. 37*. Reverendissimus citationem
nibus dioecesibus, sed etiam pro unaquaque dioecesi, concilii Lugdunensis non improbat ; at vult alio modo
et etiam praecepta dare cuilibet fidelium Comma exprimi, qui ipsi efficaeiorem vim habere videtur. At
tamen .quod est in eapite et non in canine, quod­ oum res tam fuse fuerit discussa, cum approbata fuerit
que separat verba regimen ecclceiae a verbis per totum a congregatione generali citatio concilii Lqgduuensis
orbem diffverse. est error tvpographicus et deleri debet
ut nunc stat, abstinendum eet ab ulteriori discussione.
Hodn» sub num. 36*, Du in declarat reverendis­
in capite: quo deleto magis clare apparet, per ea verbs Ή
simus sibi non placere eanonem 111, nihil aliud addit.
minime restringi iurisdictionem pontificiam.
Modss» sub num. W. Vult reverendissimus pater Cum iam canon occasione emendationis sub num. 7'1“
totam psragraphum, quae incipit ab his verbis «Tan­
cum sua additione fuerit approbatus a congregatione
tum autem abest" eliminandam esse, quia: 1* inutili», genprali, dull· potest huius modi haberi ratio.
2" reverentiae summi pontificie parum accommodata,
Mota» sub num. 39* non modus est. sed censum
3’ m argumentatione no» satis accurata. At primo, et reprobatio totius canonis J1I. At eadem ratione,
liintnm abest ut sit inutilis, quod necessaria omnino qua dixi sub num. 38*, reiecta fuit emendatio; ac
fuit indicata ad satisfaciendum centies repetitis obiec- proinde in disputationem venire non debet, ac multo
limiibus illorum, qui timebant ne per assertam Ro­ minus ob tiiqorem guberniorum. Idem prorsus de
mano pontifici auctoritatem vete episcopalem, or­ modo sub num. 40*.
dinariam et immediatam in singulis dioecesibus, ad
Modus sub num. 41° vult expungi partem incisi
nihilum redigeretur et negaretur potestas singulorum
inserti in canone, nempe „aut eum habere tantum
episcoporum Asserendum igitur erat a concilio Va­ potiores partes": ait, haec verba quae1 expungerentur,
ticinio dare contrarium, ut omuis falsa interpretatio
nihil addunt aliis, quae intacta relinquerentur. Vult
tolleretur. Secundo, ait, est parum accommodate reve­ autem expungi, ne videamur illis verbis laedet* pote­
rentiae debitae summo pontifici. At Ηΐιηφηιη pontifex state* inferiores ecclesiasticas. At si nihil aridum eu
certe de-iderat proclamari sine ulla ambiguitate iura
verba conceptui expresso per verba sequentia, nullo
cpiM-iqrornm, nec reverentiae sibi debitae propter hoe c modo, ut supponit ipse, laedunt has inferiores po­
ilu u*nt derase episcopos. Tertio est parum, dicitur,
trotates ecclesiastic·»: ergo nec totum incisum. Nulla
iu'1'urata in argumentatione. At nullam hic volebant
ratio igitur expungendi partem incisi.
capitis auctores adhibere argumentationem, sed veritntem dumtaxat enuntiare, et asserere pontifices sum­
> Hic relationis loca» «asendstori, neaps episcope Laqaemos huic veritati libenter adstipulari ; quod compro­
dasdead orredonta prratedt aeUaa «xpliraadi
'sibi i»
batum rat pulcherrimis verbi» s. Gregorii.
■mate teerit «na aetas M</s proposera». & «io» epistola
Modi sub num. 34* et 3d*. Hi modi fuerunt oc­ tets ta 17 Iulii ad eeaeiHi praestas:
_*Bl»mHalal et reveraadtedrai ptaasidao, teter alias eaeacasione emendationum 4'“ et 46“ expensi, et con­
dattenra, qas» ops scripta tradidi te terenti ase satagio
gregatio generalis emendationem non admisit.
mata astas te eongrapatteno punoraH asper rapito tortio
.Vodue sub num. 35 *
Duo vult reverendissimus, erasdtntteate dopantiaao do occWa Chrieti, obaervavi qnod
imum, ut rretlingatur potestas summi pontificie, qua­ te pnteta paragraphe prat rnrba Jatiraa anpraranm Ueliaa*
tenus iudex est supremus omnium fidelium, per verba stater; m «pMhraMaa. Ia iata utaretiuns serto non aes
ama Mt rateriapabdi pat ttaitaodi attaritatem raaaasi ponin tpiritualibts». Haec additio, quatenus insinuaretur dfate, apt potaatati patendorna alipsid data tetagenti ;
per illam causas dumtaxat spirituales pertinere ad ec- notaa ea* snia rasaibas pueras da «p» fneria, sans, et ero,
■ Ireiam, errori gravissimo suffragaretur. Nam certum' pera rast site, ptspagnatsr arentes» iariaa «saetae radia
«t, non solum res mere spirituales, ut sacramenta, oratas depala «sbanforeat astrata ot araipatirara
M «nonis» plaçait rorereateatee «salso «pteraps Terri­
liertinere ad iurisdictionem ecclesiae; sed etiam alia ta» rotatori Dspatedata *o Me haaterea taflabbad «x aaquae plus minus ad fidem ecclesiae referuntur. Si ad D bsss rrapnar» «aratalteaea «ara aUpaa axprasates» nos pro­
causa» tantum spirituales ae protenderet iurisdictio pria eanataaite, raram» HUaa arate apteMotetea na^tepeado
ivclesiae. tres saltem partes iuris canonici inter ob­ te «MramsaNa taatran; ita naaoamrina daxl aalba deeteruo
esaaaa anate, st «sata· amat. Asm ap» ara dixi jsrrr
soleta essent reponendae, in paragraphe, in qua reveSii tMrtBOMNio βΜΒ ίβΒββίάβ®®
><mdi>wimus vellet fieri inconsultam additionem, verba ΒΜφΜ fWi Mb b*C MIIM* IrM MMfiB* texte thulnpm et
«anadstee,
telsIMpsalar
esa ratas asra spiritualia, ad eacrasdviucta ex professione fidei in concilio oecumenico
nd atiaa aüxta, ot «saooaara ads nd Mrtaslte re' Lugdunensi emissa, talia sunt ut nullum locum dare asala,
teraatar, aaa mita taaBaâaltaa, pana naxaa babssat vol
possint falsis interpretationibus, .aut motivum guber­ dteota vel iadirata «ara tertedtedraa Spirituali; uspaa «xniis hostilibus ad pacem turbandam ecclesiae: quae- siadit terappaaH· 0** abatate «eut te taatete rata ndte.
Petnri Itapas «xpaarea baur «Matateata (stent at aHaa)
i umque expressiones'adhibeantur, viam, quam mmt
wrImm ΜβΜμι Smmi
ingressa, .percurrent ; nec nos certe a procMmatioua irib flto wfesp bb! bMb μΙνΙΚμβΑβ*
et iraddarater a Dapatatteas, «tara viteadi raBtateaas, pro
veritatis ob timorem eorum deterreri siuesnus. In
pan «Mirata, ad ten dtsi, noe eam testanda et rataaatar;
paragraphe autem dicitur „in omnibus causis ad tens proptor temperia tardate· te isritradi a» patara
examen ecclesiasticum «pectentibus" : quid cautius dici nptteri jte Italadis esta pel esesdates Mt a rovorradlipoterat? Vult sddi idem reveeendiaaimus in linea poet dne ratetera, sad «rte aaapeaa dtedp te a tara ata'
Me tetter et, ad sspaiveaattea· teiteadra rapsr recto
verbum ..recurri”: /servata forma tacri eeneiM Trist vs·· aaans rassadadraia, bra Mtam ratfatar «era Ipao srara
tantiat. Pareat reverendisaimua, sed in constitutione dattaato telte, it aerveter ptara aate.*

W1!'

»Μί . ' '
—

·ιτ :

ibi*

—— !J- ..πι,-,,.πΐι.·..Iim/I.LI rr γιί·,· "

rtii·-χ·ΐιτ-r..-ι n. Λ ■»-*». x n'-ι"Ί ·τ■ -Γι Λ . ι, - - n I ιι--·- .

.

-■

ι...

■«·»»

- *avm«ndiaMMm«obwaan.4VMdttataanmaiM·* À Mam rmpm maltaa art toÜNMN SMMBB
pariter' in '«mm*· iruirtam anpungi. At mimam dimeto im primatu», cum «a, qua· dieuntar inaa
MM MfeetotttiftHlMMflntotaBfcilBfcWMKMt
priaaataa, asat tara pontifiai», quae ipai compétent
«vitator tatotanm: ittiif «tenet
Autoquaat fiam iniponam, obcarvo quoad aaaoopponitur et «mri «t mW* ab ip·»» matib·
adhibiti*. Ipai pontificate potion* tantam parta» ntm, qui pertinet ad caput ΙΠ, quamria iam aoangroiuriadici irai», non autam oona habar·, amaruat. Abgationb gmaarali approbatae foarit eam addito in riaa,
■audum pan iam vidimoa profiteri planitudinem iuria- quamvia «uffioimter a aaa aim genuinus aanaua no*
mina Deputation!» fuint expboatua; non ab uno tan­
dictioni* in pontifie·, at daiitde «idem poticra tantam

parta» tribuara iuriadictioni». At nullum amat abaur- tum, sad a pluribua qui dixarunt placet insta modwn,
dum, in iurwdiction· part·» dietingui potiora a par­
•io impugnari, ut manifeatiun ait, aliquibus preaiuditibus, qua· aint minus principal»». Etiam aub boo eiia ab'tina acceptation· aliquo· praepadiri, ac proinde
naoaaaarinm duoo poticiaaima verba adder·, quibaa
raspacta daatituitur valor· oanaura iwarandiaaiau, qui
miratur in oanoae aountiari partaa potiom iuria- praaiudicia tollantur. Nullo modo par riafinitiimm
dietionu. Iam a congregation· ganamli, ut diatom qua aaaaritur, totem planitudinem potestati» rapraaaaa
•aepe eat, iuciaum illud admimum, at proinde nulla •me in aummo pontifie·, laeduntur aantentiao, qua·
ntiua modi ratio baberi poteat.
libero in «abolie disputantur de derivation· iuriadictioEadenajfipi dabant de modia aub num. 43* at 44*.
nia apiatopalia. Disputant tbaologi, num putaeta·
iuriadictionia, qua· «at in «piscopis, darivetur intma
Jtftefar aub num. 43*. Huie modo tub num. 43'
diato a Deo an immediate a aummo poatifioa. Uli
iam aatiafactam art
Jfodta aub num. 43*. Quoad naodum
rave- intar oatholieoe theologoa, qui poteatatian iurisrendiaaimua aubatituit ranimant aub nova forma redao- dictionia immediato a Deo derivari amarunt, eam
turn. Nullum reapae «at dieoriman quoad aubetantiam. taman dicunt, uti par «at, a Deo conferri cum veta at
Sad revarendiaiimua ineeruit in nova redaction· ab plena dependentia a aummo pontifie·.
ipeo facte aliqua verba, quaa ipai videntur neoaaaaria,
Hano quamtionem quam scimus tam agitatam in
at qua· atiam oonformioram redderent, ut ipee ait, ooncilio Tridantino, ipaa commua pont^fSx^mq noluit
canonem doctrina· paragraph! secund··. At in canone definire; neo no» certe vpluimu» definire pardtootrum
cum inaartion· inciai eatia clara condemnantur errore» canonem, neo par inriaum incertum. Si aaMrimua
oppoaiti doctrinae paragraph!. Canon in pootrema aua totem plenitudinem poteotatia eupremqe eeae in
forma approbatu» fuit'asoongregationa generali: ratio aummo pontifice, nec aaaerimne nee Mgarnuo poteigitur aufficiene non apparat, ut adoptetur nova redao- etatam, quae eat in epiaoopi», derivari a Deo imme­
tio canoni», de qua auffregia tunc ement ferenda
diate aut a aummo pontifice. Eodem modo nulli
Ratione» vero allatae a reverendiasuno non con- · dubium, quin concilium oeoumenicum ait infallibile
vincunt. Nam
in rebu» fidei et morum definiendi»; nulli dubium
1* in nova canoni· reductione, ait, non confundi quod unio epiaoOporum cum aummo pontifice eit oobea, quae aunt fidei at morum et aunt immutabilia,
ditio aine qua non infallibilitati· corpori» epiaoopalia.
cum rebue diaciplinaribua, quae eunt mutabile·; at C
At ei quaeratur num linio cum aummo pontifie·
etiam in noatro canone clare ea ab istis distinguuntur- non solum ait conditio une qua non, uti dicunt
2* Vult addi adjectivum eeroa vocabulo „iurie- •oholae, infallibilitati» concilii, aed num reapae indictioni»·', et dici: varae râriadfctiom». At hoc adjecti­ fallibilita» deaoendat · capite in oorpua, vd contra
vum eet plane euperfluum, nam namo dubitat num
Deue, qui immediate dat infallibilitetem capiti ihiuriadiotio ait vera. Contra in capite vocabulo «p»- dependenter a oonoureu concilii, dat etiam immediato
•aopuita addi deüuit vert, quia reapae quamtio mota hanc infallibilitatem corpori cum »uo tepite ooniuneto
arat, num iuriadiotio eummi pontificia vere eaaet epiper modum totiu»; non eet hio locua do hac re aliquid
eoopelie.
omnino atatuendum proferre, «ed tentum aperte «at
3* Vult repeti in poatrema parte canoni* vocabu­ declarandum, in canone capitia ΙΏ nullo modo agi d»
lum auriadMaoma, et diei: poteatofei·» ûraadioftonte.
hac quaeetione, neo anathema dici illi» qui alteratraa»
At boo aat euperfluum, nam evidana «et oum dicitur eententiam »u*tiner«nt. Poat hano tam apertam
,J>ano poteatatem", «eae eandem, de qua mox antae declarationem, quae inhaeret eenaui ex verbi* et «■
dictum fuerat «eae iurüdiotionia.
contextu derivanti, non video quomodo ecrupulua
4* Vult innui officium obediantiae. Sed obedien- suboriri poasit, qui rationabiliter retrahat a canoni·
tiae officium conaequitur immediate, naoeaaario et acceptatione.
evidenter, admima iuriediction·; nam iuri imperandi
RELATIO
reapondet ex natura eua officium obediantiae^ quodvocabulum iam adhibitum fuit in capite, neo neoea- t>
reverendi pairit domta» Vmeenti» Ooeter
eario repetendum in canone. Quoad demum omiaaio1
epttoopi.eristaemM.
■m verborum ,,ΰνβ in «ane» «t.aingulaa «odetiae"
Eminentiaaimi
praeaidea, illustriasimi «t revenevidebit ip«e reverend imimua, num in approbato iam
canon» conveniat omitti verba, quae ipee confitetur dimimi patra.
pronaa innocua, quorum omierio alii» duplicaret, <
Ex manto Deputation!* de fide ooarator ad qua­
•uffragia «aaant roganda.'
tuor animadversione· facienda· de emandationibua,
Modw «ub numero 47*. Omittere vult revqren- quae in caput quartum a revarandiaeimi· patriboa
diarimu» in canone inoiaum «t alia, da quibu» iam
fuerunt propoait··.
Prim· aàimadvanâb oonoaroifilia verba a Iran···
in apeoie data eunt «uffragia. Non poteat igitur uDa
haberi ratio huiua modi.
«t ». Auguatini, qua· habantur in paragraphe raeane
Jfodto eub niunaro 48»; Revarendiaeimu· quoad 'ineerta. Iam «xoeptio aub num. 32* in pag. 33“ vult,
aubetaatiam nadlam aautationam proponit At vult ut deleamtur varba ». Augustini. Exceptional datate
in canone «xpreaeam fieri mantionam primati»*, ao
• 76* plure» volunt, ut non aolummodo defeantar
proinde in principio pro,Romanum pdhtifioam" aub· varba ». Auguatini, «ad etiam varba Irenaai ; «t reapae
•titait premetaan Baxteei peeUfwit. At pubetitutio aut utriusqu· doctor· debeat verba deleri ut utriu»·
non aat oMamaria < ftttaaa «tiara non opportuna. qu· debent remanet·. M·! officii iam «et dafendare

oasen» —taeii Mana UL

■

..|-,.js .

9
.'

1MB

A. SMMOKfB PUBU0A1 «T

OOKDUQATIOJîM

CHOMUUMI

Ul·

________________ ____________________ --------------- —-------—-4--------------------- -ù__i-------------- s—-------- -

Deputaüonem de fid·, imnao
a Augwtinui contraobiectteoam, quad vsrWhaec a Auguatiai

aufbagii· «miwtiaMmnrwi ^ne Ml· railimimm II·

mm ooooqrdsnt cum Maire daatrina d· fiifhllibilitete
Rosnani pontifici·. Ex contexte «a « Mri· osntionis
'· luoulsntar patot, quad vsrb· ·. Augustini omnino «ncevdsnt cum naîtra doctrina ds infallibilitate Romani

i
i
j

i '
i
j
>
i

a gcAfMt··» (·μμΙϊ· ddaanM1. Preind»

*
’

_

.

>
i ** '
L

*

patnun^ suhikietur.
Secunda uinaadwnio concernit verbum ..dafinit"
ia formula noetre. Ex exceptionibus pluribus patet,
quod verbum ietud quibusdam reverendissimis patri­
pontifie». Quali» sat enim contexte» bonus wbo
te»· scrupulum iniieiat; prtehde aut omnino verbum
rom, ' quae habentur in libro a Augustini contra
istud in Mi» exoeptionibiM deleverunt, aut aliud,
•cilioet deterat aut quid simile «ubetituerunt, aat
Julianum Pelagianum?'
8. Augustinus ut Julianum' Palagianqm, qui simul dixerunt defimt et decernat ete. Iam paaoissitrensfiiaionem peccati originali» negabat, refutaret, mia verbi» dicam, quomodo a Deputation· de fide
provocavit primum ad testimonia patrum oodmiaa vsrtxim istud defM sit aocspieoduoi Utique Depu­
occidental», scilioet a. lanate, ·. Cypriani et aliorum
tat» de fide non in a mente at, quod verbum ietud
plurium de transfusione peccati originalia. Cum debeat rami in «mu forante, ut solummodo significet
nutem ». Augustum· praevideat Julianum irriden- finesn impositum controversiae, quae de haereat et de
tem, quod ». Augustinus aolummodo tatimonia eocle- doctrina,-quae proprie at de fide, agitata fuit; ad
«iao occidentali» proferret, ipeum ita affatu» at1:
vox
significat, quod papa suam sententiam
,,An ideo, dicit, contemnendo· puta», quia occidentali·
circa doctrinam, quae eut de rebus fidei et morum,
eoclesise eunt omna (isti datera nempe), nec .ullus B directe et tenninative proferat, ite ut iam unusquisrat in eis commemorates a nobis Orienti· spiscopus?" que fidelium certus eeae ponit de mente «edi» aposto­
Quomodo iam ». Augustinus bane obiectionem Juliani lic··. de mente Romani. pontifici» ; ita quidem, ut
refuted? An statim producit teetimonia patrum eccle­ certo sciat a Romano pontifice hanc vel illam doc­
siae orientalia F Nullo modo. Sed primo omniiun
trinam haberi haereticam, haeresi proximam, certam
Julianum refutat argumento quodam generali, quod
vel erroneam etc. Ergo hic est aen»u» verbi drfmit.
argumentum generale sequentibus verbi» profert:
Animadversio tertia concernit obiectum infulli..Puto, tibi (sic affatur Julianum) eam partem orbi·' bilitatis. Hac de re nuper diffusissime locutus sum,
sufficere debere, in qua primum (id eat principetn)
et nihilomipus, ut exceptiones ipsae manifestum
apostolorum suorum voluit Dominus glorioeiaaimo reddunt, plure» ex reverendissimis patribus adhucdum
martyrio coronare, cui ecclesiae praesidentem beatum
incetti haerere videntur de sensu eorum verborum:
Innocent i dm si audire voluisse·, iam tunc perioulohinc plure» novas formulas circa obiectum infallibiliraun iuventutem tuam Peiagianis laqueis exuisses.
tetis proponunt. Et quidem istac formulae plerum­
Quid enim potuit ille vir sanctu» africanis respondere que duabus propositionibus constant', quarum prior
conciliis, nisi quod antiquitus apostolica seder et
plerumque est prorsus indeterminata, ita ut se referat
Remana cum caeteri» tonet perseverantor ecclesia?"
ad Omnia decreta pontificia^tene omni discrimine;
Proinde metu s. Augustini, cum haec verba pro­
in secunda vero propositione aliquo modo ista pro­
tulit, haec erat, Julianum Pelagianum inexcusabilem
positio determinatur et coarcthtur. Talem rem enunrase, quamvis testimonia ecclesiae orientalis de trans- C
1 tiandi modum Deputatio de fide non potest approfusione peccati originalis nesciret aut nescivisset; quia ' baro; sed potius longe praefert formulam suam a con­
. ipsi et quidem a iuventute sua nota erant iudicia et gregatione generali iam admissam; quae sub unica
notae orant definitiones papae. Innocentii, quas propositione totum de obiecto mfailibilitati» enuntiet,
dederat ad conciliaMfricana fn causa Pelagians et
ita ut tamen sub duplici notione, scilicet sub notione
speciatim in causa transfusionis peccati originalia; et generic· et sub notione specifica, hoc enuntietur.
quidem scire .haec iudicia sedi» apostolic·· ip<i doEx notione generic·, scilicet, cum Romanus pon­
Isiiase et potuisse sufficere, quamvis testimonia eccle­
tifex munere summi pastori» et doctoris fungens doc­
siae orientalis nescifel, quia illa est sedes, quae san­ trinam, quae est de fide et moribus, ab universa eccle­
guine principi» apostolorum Petri est ornata, et quia sia tenendam definit, infallibilitate gaudere; cx hac
illa est sedes, cuius 'iudicium tanquam iudicium
notione generic· discimus, Romanum pontificem ex
eodesiae universalis fidei a patribus exceptae in­ cathedra loquentem esse infallibilem cum de rebus
haerentis considerari debet, et quidem, ut testimonia fidei et morum aliquid definit. 8ed ex simul adiecta
ecclesiae orientalis poesit et debeat supplere Scire notione specifica addiscimus, in extensione huiu» iniudicia dogmatica sedis apôefolioae idem est ac scire fallibilitatis, in applicatione huius infallibilitatis ad
sententiam eodesiae universalis; proinde teapse 'faaso
singula Romani pontificia decreta, discrimen rase
Îverba possunt defendi in sensu doctrinae deinfallibili- ■ponendum; ita quidem ut te·'· (sicuti idem etiaqi
Ztate Romani pontificis a nobis propositae.
valet de definitionibus dogmaticis conciliorum) sint
I
Ast negari nequit, quod verba prouti iaoent, D certa de fide; ita quidem ut qui negaret pontificem

divulsa a contextu, divulsa a aerie totius orationis et
a acopo, ob quem s. Augustinus verba ista protulit,
omnino possint in sensu sinistro accipi, ar si his ver­
bis s. Augustinus dicere voluisset, sacram apostolioam
sedem nihil posse definire, nisi*quod in manifesta
praedicatione eodesiae, et quidem in praeeeati mani­
festa praedicatione eocleaiae est ; et hoc sensu utique
falsa etsentZjiil aliud eseeMT niai 'peccare contra

in tali decreto edendo fuisse infallibilem, iam eo ipso,
utrnm doctrinam ipsam neget vel affirmet, fieret
■haereticus; alia vero decreta Romani pontificis sunt
quidem quoad infallibilitatem etiam certa, sed certi­
tudo haec non «st eodem, sicut etiam m aliis defini-*
tionibus et decretis conciliorum non eadem adest certi­
tudo circa infallibilitatem ooncilii ; ita quidem ut haec
certitudo solummodo sit certitudo theologica eo in
itii Lirinenaia, de qqa regula iato»*·* stasu, ut ia qui negaret eoc^siam vel ex ' pari etiam
nuper dixi, et multoties iam dictum
eat,
regu
j.·., illam
m
_ ­
pontificem in tali decreto edendo fore infallibilem,
lam varam esae in sensu affirmativo, aed falsam in
ut tali» quidem non esset aperte haereticus, attamen
aenau negativo. Proinde ros oqm ita ae habeat, Depu­ errorem gravissimum et peccatum gravissimum sic
tatio de fide.-^endenuo discussa, consentit ut verba errando committeret. Proinde nos in noetre formula
tum a. Irenaei tum a. Augustini per suffragia oontotum obiectum «nuntiamus'simul sub una proposi­
1 lOsatr. Isll·»··' F«ls<, fib.·!, sap. IV, ill (Migna tione, sttamsn sub duplici notion· generic· et «peoifioa; ita quidam ut «x generic* /solummodo patoat
P. L XUV, atej

141<

LJj.MUUXAi

11>‘

I.ηΛ<·.

obiagtw· m&llibiiitatM f«nk « * aftiM· φΜϊ- A prv to, oaMa fiM M^Matw MfM ifaaHMt* «to."
— Dm*· wo MMyrio, qaa· lagitar aak mm·. IM·:
noa daiada apparaat oartitad· haiaa «falKhilitati·,
,Λ» fia» «ÎMd«B paragnphi Itafw poet varta Jl·*·
atram ait da fid» an van» aolaauaod» oartitad·
■nani pontifioàa daciattiooea aaaa ea aaaa irraforaaa
thaologwa ate.
MtlfMM ttehMFVR sis*
Quart· damum aaunadvoraio, quam ® praaoapto bilm*, idiiciit·'·
at uiaadato Daputationia da fide laiiaaailiMiiaia •msm* «writ" — Hase mo pdataasa eaosptio a
patnbua proponor· dabeo, oonoarnit «CMptaMMaa reverendissimo relate^ nomina DèpttatMÛ propc··*
bafcur acceptanda iuxta modem, at nimirum diceretur :
101“ et 163*“. Boveraudumu auctora» haram ex­
tdeoffw risumodi gomawi poMs/tew de/ÙMtwM· cur
ceptionum poatuhnt, at expraaaa ad «orba ,Λιύιι·modi Hemani pontifici. definitions ex aaa· aaaa ina- sese, aon mihm ar eonaenm eooismer WTsfarsrebJ»·
fortuabilaa" addatur non aolummodo eaaa inWorma- ess*.
U traque vero exceptio, duplici experimento per
bike ex esse, sed addatur etiam notio negativa: etiam
artum Mirgendi facto, approbata eet, prima tamen fere
ante epûcoporam omenewm, val: etiom mWeftmm
meenew crcMae accHt/nt etc. Iam quod ad hase ab omnibus, altera a longe maiori patrum parte.
Aelu forandi suffragia expleto, eoMnautimimu·
verba attinet, utique nihil aliud suut quam colum*
primus praeeas dixit : „Emendatiooe· admissae eme
modo quaedam explicatio, nam reapse cum dicimus,
locis inserentur sehemati quod accuratissime revisum
definitione» Romani pontifici* ex cathedra loquentia
jqxta omnes emendationes admissas singuli* reveren­
«m irreformabile» ex «ese, eo ipeo enuntiamus cau­
sam uTeformabilitatm citam eme m ipsis decretu Ro- dissimis patribus ante sessKXwm pubi team ad propriam habitationem mittetur ‘
mani jxxitificih, et non esse ponendam aliunde ex
Tunc addidit:
conditione quadam externa, ut est aebensus episcopo*
..Reverendissimi patres, distribuuntur nunc folia
rum, MWNisns enelesiac Ergo haec verba nihil aliud
cuiusdam protestationi* publice1 s nobis fsiJmidse pro
continent nisi solum uberiorem quandam explica­
tuendo honore sacrosancti huius concilii."
tionem. ut vandein rem primo dieamu* positive et
Officialibus autem iniunctum est ut singulis pa­
deinde negative. Deputatio de fide hanc emendatio*
tribus duplex exemplar prvteaKtioni» eiusdem trade­
nem suffragiis congregationi» generali* supponendam
retur
i
esae censuit, et illam acceptandam proponit.
Distributione abeoluta. primus praeses mreit daHi» iam dictis . .
.Nonnulli patrat intrrroj^ait Quinam est modus? Itam protestationem ex ambone per reverendissimum
subreccetarium legi, et hu inteurs transcribitur
Orator. Deputatio proponit ergo exceptionem
istam acceptandam iuxta sequentem modum, scilicet :
Reverendissimi patre»'
Hniuxmodi definitione» Romani pont ifiri t irrrforma
Ex quo MacroaanctA synodus Vaticana, opitulante
bile* e&if e<r
non autem &r npMaefWN ecdemat.
Deo. congregata est. acerrimum statuo contre eam bel­
His iam dictis, eminentissimi ac reverendissimi
lum exarsit ; atque ad venerandam eius auctoritatem
patres, liceat mihi paucissimis verbi» perorare. Ne*
penes fidelem populum immmueiidsju, ac m fieri
gari non potret conditionem societatis humanae iam
eam esse, ut ftnuiMuma et ima fundamenta societatis C poaeet, penitus labefactandam, contumeliose di' dia
humanae vacillent. Huic miserrimae rendit ion i socie­ detrahere, eamque putiditeimis calumniis · oppetere
plure» scriptores certat im aggrerei sunt non mw'
tati*» humanae medela ferri nulla alia potest quam
inregheterodoxo»· et apertos cruci» ('hristi inimico»?
per ecclesiam Dei. in qua adest auctoritas divinitus
sed eUaflbàiper eo» qui catholicae eo leaiae filios aere
data e< infallibilis, tum in toto corpore ecclesiae do*
dictitant, et quod maxime delendum e»t inter ipeo»
centis. luni etiam in ipso capite illius, üt omnium
eius earn* ministro».
oculi tui hanc petram fidei, quam noo possunt supe­
Quae in publicis cuiusque idioiuatis ephemeridi­
rare *uperbae inferorum portae, ut omnium, dico, oculi
bus, quaeque in libellis abeque,auctori* nomine jiaaaim
ad hanc petram attraherentur, divinitus factum ease
editi» et furtive distributis, cvngests hac de re fuerint
oetiseo. quod hi» diebus doctrina de infallibilitate Ro­
probrosa mendacia, omne» apprime norunt, quin hobs*
mam pontifici» concilio Vaticano proposita sit. Utinecreee sit dia singtllatim adhere Verum inter aoonam uno sensu et uno ore istam infallibilitatem pro­
nymo» istiusmodi libello» duo praesertim extant, galclamaremus '
lice cons* npti sub tituli» ,.f V <ptt tf paw an conc&
Descendens ex ambone libentissime ad\ol\erer ad
hrwfti* oOMcifs". qui ob suam calum­
pedes illorum reverendissimorum patrum, qui huic et hi
niandi artem?obtiet tandique licentiam <xMen» palmam
sententiae favere non videntur, ut quos rationibus vinpraeripuisse videntur In his enim aedum huiu* <oc<twe non potui, orationibus vincerem. Immo, etuinen*
cilti dignitas ac plena liberta» turpiMimis oppugnan
tiMumi et reverendissimi patre», oremus instanter. insfantius e< instantiseime, ut idem omnes sentiamus et p tur mendaciis, iuraqueapoatoheaesedi*evertuntur, eed
ipsa quoque «auctissimi domini nostri angu«fa per­
ne sit ui hac re tanti momenti inter no» schisma.
sona gravibus laocMitur uiiunt» Iam veni iiw officii
(Vocrx. Rewr, br«r.r
nostri memores, ne silentium nostrum, «i diutiut pro­
Peracta relatione de exceptionibus in integram traheretur. sinistre a malevoli» hominibus interpre­
constitutionem dogmaticam primam de oecUaia tari valeat, aontra tot tanti«que obtrectatione· vorkrùti datis a nonnulli* patribus, eminentissimus oem extollere cogimur, atque in conspectu omnium
praeses dixit :
vestrum, reverendissimi patre», protestari ao declarare
falsa omnino esse et calumniosa qusecumque in prae­
.Juxta hanc expositionem nomine Deputationis
pro rebus fidei factam de duobus tantum articuli» dicti» ephemeridibus et libelli* effutiuntur, sive iu
exquirenda erunt *uffyagi» patrum, idque per actum spretum et contumeliam eanctissiipi domini nostri et
surgendi fiet more solito. R. d. subescretarius psr· apoMolicee «edis, sive in dedecun huius •wroeanctae’
leget articulos, de quibus ferenda erunt suffragia."
* pvMca· i» sAiti··· Vatkaaa
Tunc proposita est primo excwtio, quae legitur
’ Hsm pretested· prevosate e*t s* alia pretestetise* s
Sgb num. 76°: ,,Optatur ut paragraphus secunda ca­
soasslli* spteoopi* teete |H W «sinretjMteini praestes* atesa.
piti» IV terminetur pqr verba evaqgelica: Ego rogavi Cf. sapra, »· M, eat IM

A. ΜΒΜΟΜβ PUBUCA1 ΒΤ ΟΟΧβΒΜΑΤΙΟΝΚβ SBRAUB

1Μ·

synodi, «t contra sasirta· dsdsotem ia flb lsgiti—i A
libsrtatis.
Dat·· «a «ala eoocilii Vaticani, dis M inüi 1870.
Philippo» card. Da Angeli· peasaes.
Antoniam nard. Da Leeq fr···
Andress aard. Maaani frail·
Aloysio· card. Bilio pnaaMa.
Hannibal card. Oapalti freli·
losspboa sp. ». Hippolyti, anratanaa
Huiusmodi protastatioo· parieota, omn· essMiamarunt plaudente» at approbante». At sminsatMsiraua
primus pre··· silsntio iodioto ia hane mods· pro­
secutu· eat:
, .Rogamus modo ravaraodiammo· patres, ut quot­
quot huic nostrae prntartatâoni no dadaratwni tan*
quam teat· veritati» adhaarsro intendant, «·»ηιιι·
suum surgendo manifestent."
Omnra surraxerant at · adhaarare at approbat·
alta voce protestati aunt, at plurea olamaruat: ,,Anathema! ahatbemal"
Cum autem aubaacntanua more solito numarum
suffragiorum alata voce axprimana, dixiaast : Fans orn­
ee» nrrezenmt, ax uns parte clamor factu· eat dioeotium: „Non fert omnra... ranses... omaai ... Alii
vero dixerunt : Owsees praeter mm ... MMia non mrrexït." Qui» autam iate aeaet, videri nullo modo po­
tuit. At demum silentio facto, et omnibus stantibu·,
vsrificatum eat omnee reapae surrexisae.
Primu» autem prae»· aubiunxit:
,,Reverendissimi patra·, vos modo rogamus, ut in
testimdnium adhaesionis vestrae alterum ex duobus
exemplaribus huius protestationis ac «declarationi»
vobis duttributi» appositione vestri nomini» munire
velitis, illudque reverendissimo domino secretario
tradere, ut in acti» huius concilii ad perpetuam rei
memoriam asservari posait."
Λ
Hic autem cum multi surrexiaaent et in eo essent>
ut discederent, eubaecretariu» iunu eminentissimi
praesidia alta voce dixit : ,,Sciant reverendissimi
patre», congregationem nondum ease absolutam '*

Sedentibus autem omnibus et silentio facto, eminentisaimua primu» praeees dixit:
..Reverendissimi patres, sanctiseimqa dominus
noster, quamvis hoc Vaticanum concilium post sessio­
nem quartam continuari velit abaque ulla suspensione
vel prorogatione; benignissime tamen reverendissimis
patribus, qui vel ratione valetudinis vel ration· negot iorum in sua dioecesi peragendorum ad tempus ex
hac alma urKe discedere volunt, veniam abeundi gene­
raliter concedit, ita tamen, ut discessum suum signi­
ficent in scripto ad secretarium concilii misso, nec ab­
sentia haec protrahatur ultra festum «ancti Martini
die 11 qovembria huius anni.
,,SitApl etiam omnibus intra hoc temporis spatium
pro una vioe tantum facultatem elargitu» eat habendi
ordinationem generalem éztra tempora, ai id pro aua
dioecesi necessarium vel opportunum in Domino iudicaverfnt.
’ ,.Praeterea sunt aliqui patras, qui ex gravibus
causis veniam a ooncilio discedendi petierunt absque
obligatione redeundi, de quibus iudio· excusationum
suo munere functi iuxta litterae· apostolicas Multi­
plier^ inter diei 27 nevembris 1869 aliqua exhibuerunt
congregationi generali proponenda.
.iltaque reverendus dominus subaecretarius brevem
hac de re faciet relationem."
Ambonem cum ascendisset subeecretarius sequen­
tem relationem perlegit:
,,Aliquot concilii patres ex gravibus causis veniam
a ooncilio discedendi petierunt absque obligation»
redeundi, ecilioet :
s

—

....... ,

1* Udpriora d’Btetaaas, -«ptam Mûris» «E
tmsi «tearias spsrialiai· OsiiunbiwjMMateMt «b

grsrimiuiss neeessitate· viaariatas naar catae earamissi;
- 9* Tbomaa Creba, epiaoopaa AaUatsdsaria mea
TrifiaviaMnai· ia Nora Vsiaadia, prepter iaaaasama
neessratate» sua· afflintimiama misssssus;
3· Themm Connolly, arahispâsoopas Halifaxirasia, propter varias et gr» rirai·· mm dioecesi· nsam*
■itat·;
4* Ambrosius Abdou, spieoopos Maris mnsneis
Mekhiteram, ex radsm nausa;
5° Gabrisi Daiaplaos epiaoop·· Hadrianopolitanus, vicarius apootolicua PsAinonais, propter gravas
psraecutwn· in suo vicariate nuper «sorte·;
β· Carolus Bermudes, episcopo· Popayansoras in
Nova Granata;
7* Amandus Renatus Maupoint, episcopus Sancti
Dionysii Reunroni»;
8* Ignatius Bourget, episcopus Mansnopolitanus
in Amarica, postremi trea ob gravas suarum dioeosoium
necessitates;
9° Emmanuel loachim da Silveira, arehiepisoopua
Sancti Salvatoris in Brasilia et- primae, ob graviorem
infirmitatem, qua iam ante accessum ad concilium
laboravit, nunc denuo laborat ;
10· Bernardus Mac Quaid, episcopus Roffensis
in America, ob plurimas necessitates suae dioecesi·
rsosntisaimo tempore erectae;
11· Eugeoiua Deaflèchea, episcopus Sinitensis,
vicarius apostolicus in China;
12· Ivo Croc, episcopus Larandensis, vicarius apo•tolioua Tunkini meridionalis;
13* Alexius Canos, episcopus Tamaaseusis, vica­
rius apostolicus in Madura ;
·
14* Felix Ridel, episcopus Philippopolitanus, vicarius apostolicus in Corea;
15° Aloisius Elloy, episcopus Tipasitanust coadiutor vicarii apostolici Ooeeniae centralis;
16° Bernardus Petitjean, episcopus Myriophitensis, vicarius apostolicus laponiae. Hi omnes propter
gravissimas vioariatu» suae curae commissi necessitates.
, Judices excusationum has discedendi causas satia
fundatas atque probatas agnoverunt eorumque peti­
tionem exaudiendam suaserunt."
Huiuamodi relatione perlecta, eminentissimi»
primus praeeea dixit:
,.Postquam causae, ob quas praedicti episcopi
veniam a ooncilio discedendi petierunt, indicibus ex­
cusationum satis fundatae atque probatae visae sunt;
reverendissimi patres qui has causae sufficere censent
ut venia discedendi eisdem tribuatur, surgendo aasensum suum manifeatent." ,
Cum autem fere omne» surrexiaeent, subiunxit:
> ..Causai discedendi probatae supt a congregatione

generali."
}
Demupi quartani senionem indixit in hunc
modum :
,,Sanctissimus dominus noster statuit, ut quarta
sessio sacrosancti oecumenici concilii Vaticani celebre­
tur feria secunda hebdomadae sequentis, quae est dira
decima octava iulii, hora nona
,Jn hac sassiotte' suffragia patrum super prima
constitutione dogmatica de eodeata Chrieti exquiren­
tur eodem plane'modo, qui nuper in congregation·
generali adhibitus eet, ita nempe, ut nomina singu­
lorum concilii patrum iuxta ordinem dignitati· et
promotionis alta voce recitentur, iique, quorum nomina
fuerint recitata, elata et intelligibili voce suffragium
edant respondendo plaeet vel tson placet.
.{Animadvertendum quippe est, quod in publica

»

ÏM1
-----------------

OUJîüMÜOaIKU aSNUULU VCIUUKaUU
—— ----------------- -—:------------------- j-------------------- :

UtikU
-V-,

M Wiu loiu

UX4

—■—;---------- ,— --------------- —

■MM· saxta Nttarai «ρμΜμμ·ΜΦΜμ·Μ» Jfaî a Mr w <μ «μ s'Msrotte·, «I 1m mmImmn «M «■
ST sshbHHM a» VIH m liste Mittqgfo« ' aniM la «te· Mt «tbngtete.
■litar d···, tei p«r îste
Tte m hte « tea* «■«al, tri· sate pteK Mt
JPnatarM rogante —MMiliitei pâtes, M b

M 1m «Mm d· tes· ssteséé. D dépend d*···

M MMiao· «iagnii «asapte Mm team, gai àaxt·
ΜΜΠΒ m afoteg· patera MMM ma distribute

tenM, at, j· te pnte ajantar, ΜΙμμΜ, d· f
oursaseat baaMHM Msn. h ate te» i’anfon, at 4»
prévenir b ssnadate at tara bt «mm qui «rabat Isa

•abate· ■"te<te· ·* *·“
Hb antsm sranftra Mftatb, dbaim insgwgntii
«st. Interim quam plurimi patra «samphr prêt «ta·
tbob da qaa aapr·, aaa aubssriptioM amitam ptansidibu· at iMratarâ tradiderant’.

7».
LMmm, «albap a—balH patna mbmmm grata
«••m taft, at aaaaMattaaaM <a Baalaaia aliquo

mnd· trap «rtt, «an tpat passte aaaMaal pahUM·
laser····.

ÎBiviteh^M MMifMMI Λ· Il 4tvÛMI 4* MttX ·

esta· telia poaMste jate'l *· te
La diràte φα prate· votre sateaté dan· «tte
grave affaire ait dan· d'an» importance aiptte, «
Mlb, très saint pte·, qaa, j’aa· b dire, il n’y a jassnb
•a pear alb, at dapab tengtarap· paar taoan pap·, ni
•aa pte sériée» raptatabiliti, ai l’oecateoa dtera
rar davantag· b mint aig· at b taiât pte, qui aarait
ainsi éloigné teat i ooup d· l’Églha, é b dtraite

Mur·, dM maux qui psraisssisnt aussi imminsnts qpss
redowtshtes, at lui aurait procuré un· paix sur b··
1
ptnOQM B*4Mbifc pÜM OOfllptV.
Apwfoie
La territe nouvâlb d· gain· qui no·· arriva
epitoopi Atrsttatansw nd A«m IX
au montent où ja tamia· cette lettre, at qui jette <bn»
Mtwmtm pontificem.
la oooaternation at Mat m boa d’un effrayant iacoaaa
Très taint pte
l'Europe, y comprit l'Italb at Bons·, ata Mm <b
Je orob pouvoir dir· à votre saùnteté que j’ai, natur·, très taint pte·, i nom faire désirer at itewa
' donné plût d’un· fob t «a personne sacré· at au ·. dur à Dieu que b troute n· «oit pas mb du» l’Égib·,
siège d» témoignaga de mon profond déroutaient.
à l'heure même où h gasn· v· ite partout.
Je la pria de permettre que je vienne lui m donner
Baisant avec rapect 1m pied· de votre sainteté, j·
encore .un nouveau, dan· une circonstance dm plu· suie ara b plus profond rapect
grave· et dM pim délbata· pour l'Îglbe. Je m'y
Très saint pte

1870 itiliil6-17 *

•ans encouragé d'ailleurs par la btanveillano· ara bRome 16 juillet 1870..
qusUe j'ai tu que votre sainteté avait reçu tuer 1«
x
'
de votre sainteté
évêque· qui « sônt préssntés a elle au nom de 1a
ta tris humble «t très dévoué füe
minorité du concile·
f Félix, êvêque d'Orléans.
La situation «'aggrave, très Mint pte: au lieu
P. 8. Que si votre sainteté jugeait i propoe de
d'applanir 1« difficulté·, voilé qu’on la augmente «t
œ edmettrs auprès .d’elle, JS sub entièrement à cm
qu'on let multiplie encore
ordres
...
La rapporteur de b députation de /te, probable- c
ment ean· que votre «ainteté en eût été informé·, a
déclaré dans la séance de ce matin deux choeet : 1· que
Eptiiola
la députation retranchait du schéma un texte de. ·.
ardùepûcopi Pepitieetti ad Pnun IX
Augustin dont nout regardons 1a suppression commé
summum pontificem dt nudatione conetihdionie
très regrettable ; et 2· qu elle ajoutait au «chôma, dans
de eccleeia detiderata.
ta définition même de l’infaillibilité, quelques mot·
Beatissime
pater.
qui sont de nature à rendre oette définition encore
Ex iussu sanctitatta vestrae, indication» hàr eubplus abeolue et plus séparée de l'épieoopat.
iicio, de quibus dictum «st heri sub raperis a depu­
PermettM-nous d'eepérer, très saint père, que 1a
tations in paterno conspectu vestro admira. Duo
««gras de votre sainteté écartera <w deux- modifications, qui aaurément ne sont pas néossteira, et qui scilicet desideramus:
1* pagina VIII constitutioni· huic folio annexas,
seraient tout à fait propre· à augmenter encore ta
divtaion dans le concile et b nombre dm vota négatifs. expungantur verba haec, quae calamo notata sunt:
aat eam habere tantam potioree portet, hon tiero
Π me parait en même temps utile, très mint père,
totam plemtàdiœm hniae enpremae poteelatit.
de rappeler à votre sainteté tes deux choees qui lui
2* pag. IX eiusdem constitutionis, sddatur brovb
ont été demandé» hier, dans un «prit ds vraie conci­
quaedam exjjlicatio, his aut aliu similibus verb» conliation, par la évoqua qu'elle e bien voulu recevoir:
Ie le suppression d'une phrase qui avait été ajoutée D copta: videlicet, loco notato, lina 26, poetquam diotum est: munere fungent.'addatur: ei teetimonio ecaprès coup par 1a députation au canon du 3“chapitre;
2° l'addition, dans la définition de l'infaillibilité, de eleniorum inuirue, vel. et mediie, quae temper MS
eocleeia catholica ueurpata fuerunt, adhibiti», vel
oa mote: imtânu teetimonio eeclctiarum.
Si votre sainteté veut bien accepter cm deux de­ etiam ii placuerit: non enrlMW epitropi».
Rationa duplicu huius emenda!ionu hic referendi
manda qui sont «mûrement bien raisonnabtas et bien
modéréa, et si elle fotee en même temps b doute locus non ot. Sufficiat sdnotare, quod si huic duplici
modification proposée bien malheureuasment ce matin desiderio «tufieret, et si insuper pag. VII lin. 9
delerentur haec verba: quae vere epitoopali» eet, fere
au nom de la députation, le saint pte aura la consola­
tion, cela est certain, d'accorder la esprits et d’amensr omna patra, qui per non placet suffragium emiserunt
in congregatione generali, votum emittent per placet
cette unanimité si désirable dans la décrète oonciliaiin sessione publica. Quod faxit Deus et omna ad
ra, surtout quand ib cet pour objet h foi.
unanimem sensum reducat!
Dans le cas contraire, h division eu lieu de dimiRomae 16 iulii 1870.
> Osialcgra Ulasa ta Mitis a m MMadata· vi/, t. ΗΠ, ■
Sanctitatis vatrae
'v
e< lOSl -lOM
servua addictissimus et obeequentiaimus
• Hm pMrsm ssteerbtira· ia iiwbm vstaaisiba Mt Georgius archiep. Parisiens.
toete· la aetis eoadtU Vsticssi assamstar.

IMS

A. 8MM0KM fVSUDAB It.{QOMMMTIQMB MQUU·

- - UM- '■*

^rfTfrY
BMKMMBtÎMfaMO Mtfi

Tris saint pès·.
J· me sans tri· rivsaasnt pnari d* proposer è
voire eaintetd mse pensés, qui sm ftappe bsMMp,
st qui offrirait a» mnpa bito asmpls <to fiimir to·

<MM1b

VMtMBi

lUM* IMMMSn·* W^MÎfiOO, SMI SB tStHMÎbsB MK
Ul SN^NgStMMMI
MK* wttngMF SMS

mI and» «xpositto in «· o·^ at h anatina sarion·

publies d» nanatitntiona prima da ma^pria vataaa
•taux affreux, dent ITtgli·· «t menaeée par la défini­ flgggf tst* (NMMBMRt* 4éM ΜφΜ**· PfOjMSfli· SS
tion, dan· e» οοοώΐβ, «t au milieu du tronhle aatttaw reverentia erga asaotisnmnm pataam v»·™ dotante
dm «prit·, da I’infaiHibiliti pontifioato. Et caia, tria •iùbo b veto sbftiMbo st u*m tioewt* îmb inpstssis
saint para, aana qua cette doctrina an fSt affaiblie; ells ad aadam msam oitisaune redibo, quia ob bellum inter
•unit fait, au contraire, dans le priant oomüb, aa Galliam at Boramiam iam derlsretam, fnrààau:
na vanatur in aaora parioulum, omnino tiatandnan
fraud pm an avant.
Ce noyau, la voici.
MUhî *t. ΟΜ*ΠΜΚ dwUbM SM 4MMtM B
ftaandto et a aanotiaaimo patra confirmandi· humil·
La eossioo publique aurait Bac, comme elle a été
annoncée. Les suffrages seraient recueillis: pui·, après lime ma «a» subiectarum, qui summae venoretionis
la vote, votre sainteté dirait dans chaste:
B mumbo· pantoto
1· Qu'alto m réjouit, bénit Dieu «t remercie le
mniMotiaomi pr—idii
a
concile de ce qu’une nouvelle et tree éclatant· confir­
Romae 17 iulii 1870.
mation a été donnée aux prérogative» du pontife
humillimus et obsequioeu» in Chr. famulus
Romain par le· suffrqgos si nombreux et ai impotente,
t Paulus arehiapiacopu· Colonienai·.
de tant d’évèqués;
·.
2· Qua, toutefoi», vu le» rarconatanom, de son
propre mouvement, et aprée y avoir mûrement réfléchi
Litterae epûcopi Moguatini ai Pium IX ewnmum
devant Dieu, elle croit meilleur, par prudence et
pontificem.
Poitininw pster.
W
modération apostolique, de surseoir présentement à
la confirmation du vote oonciLaire et à la conclusion
Ex, tenore primae de ecclesia Christi constitu­
définitive, et d'attendre pour oèla un temp· plu· pro­
tionis, quam modo accepi, colligere fee eat sanctitatem
pice, et un plu· grand calme' dm ssprite.
tuam credidi»·· precibus nostris, quae nuper supplie··
Ce coup de sageeee, trè» mint père, qui prévien-· explicavimus, non po»»· sattisfieri. Ne ergo, quod
omnibus
Simae meae sensibus repugnat, mihi im­
drait avec tant de simplicité et d'une manière «i inat­
tendue, · la dernière heure, dm maux incalculable·
ponatur ont», in publica «eeaione coram aanctitate tua
et trop certaine, étonnerait le monde; elle y exciterait votam no· placet emittendi, nihil mihi reetat, quam
une reoonnaiamnoe et une admiration universelle·:
ut hodie vespere utar venia discedendi, quae mihi conrnffection envers votre sainteté redoublerait; tes gou- c ossm est. Sed non possum Borna discedere, priusquam
verments et les peuple· lui Muraient gré d’avoir écarté tibi, beetisaime pater, declaraverim fore ut defini­
sagement une nouvelle cause de trouble, en un moment
tionibus concilii me plenissima subliciam, perinde ac
où l’Europe entière va, peut-être, être bouleversée; et ai praesens voto placet consensissem.
l’autorité paternelle de votre sainteté e’en trouverait
Ad sedem sanctitatis tuae provolutus humiliter
considérablement grandie.
mihi gregique commisso apoetolioam tuam benedictio­
Et, bien que, par eette prudente et douce écono­
nem imploro
mie, le vote du concile demeurât, pour l’heure pré­
sanctitatis tuae
sente, encore en euspens, il n’est personne,, très saint
Romae 17 iulii 1870.
père, qui ne voie combien la doctrine de l’infailli­
humillimus et obsequeotiaumus filius et famulus
bilité, loin de rien perdre, attrait acquis’ plutôt une
t GuiUelmu» Emmanuel episcopus Moguntinue.
force d’autorité nouvelle et considérable, par le. vote
affirmatif et public de près de 500 toriques. Le con­
f.
cile aurait donc fait faire, je le répète, à cette doctrine
Pmteetatio xomsuUonun patrim contra publicam
un grand pas en avant, qui rendrait ensuite bien plus
rectionem.
ficile le dernier pas, quand le moment en serait venu.
Reverenâssime
domine
*.
Je prie, avec instance, Notre Seigneur, ci cette
pensée vient de Lui, de la faire goûter à votre eamNomintfomnium subscriptorum patrum rogo, ut
teté; et, baisant avec respect vos pieds sacrés, je auisb praesentes litteras (A) in originali benigne tradas
suae sanctitati ; copiam vero (B) cum originali omnino
de votre Minteté, très saint père,
consonam, et duas epistolas (C et D) velis, ut urbaniter
Rome 17 juillet 1870.
petimus, exhibere eminentissimi» sc reverendissimis
dominibu» praesidibus, utpote ex unanimi signatorum
le très humble et tria obéissant serviteur et fils voto acti» concilii udius inserendam. Èquideœ singu­
f Félix évêque d'Orléans.
lari cum veneratione persisto

Reverendissimae dominationis tuae obligatissimus

’ P. 8. Je me fais, très saint père, un devoir de
délicatesse et d’honneur de dire encore è votre sain­
teté ceci : Dans le o·» où la ssgesee de votre Minteté
croirait devoir adopter la pansée que je prends
l'humble liberté de lui proposer, je regarderai comme
une rigoureuse obligation pour moi, et j'en prends
d’avance l’engagement, de m’imposer à jamais le plus
absolu silenoe sur la démarche que je fai· aujourd’hui
auprèa d’elle.

Romae die 17 iulii 1870.

f Fr. card. Sebwarrenberg archiep. Prag.
A tergo mmn» secreterit; „Card. Schwarsenberg
exhibuit 18 iulii 1870 mane hora 7; praeeantatum
papae eodem, et missum ad prareidem De Angelis
eodem, sicut in litteris petitur. Cardinalis De Angelle
restituit secretario in ipm eeeaionê exemplaria tria

1 Utttras tetee ad etaetstism «aafllL

MW

UTOBA» wawqaai —w rr nw—■ MMWMUai

h» adieM pre Mkb{ aa^ataa
rattaadt; puelaa «fait ai eata*\ tarttetoMH.

U4

Ia eengMgntMe gwnreli dto daaima teteàa baim
mat··» hnhëMb dtodfanw aaffcagàn neetra eager eoteeMftte pVWM* CMfltitaAMUB dOfMMtMM 4*
Chrtoti.

paMMtttMlM «NB ghtah

MM
Μ||μΝ·Ι

«μβ*βμμμμ·Η·μμβ;*1μ·β*Μ

AMk

À qBÜMB WMHT «NB bdMoti·, «tàa* «βββ^*tÎMNBB fMMI ft tHK^viOitelMB twbtttMI MftttMt
«■Ma.
Iatan* ·μΙμμβ IM
MMtiltiM wetaM·» Mt*
iwtMMntaw fiieei ft fbeÜietii·*
mini Matri lam Chritei gratina te pratefii tote cnrd·
MMMBMÉMlMp MSMi MM* bHS*> φη MttbÔB
tor Me adauat
Sanatittei» aiatraa

Notais eat «actitati Mata··, 88 pat» Mme, qui
eonaoientia urgent· «t amora «aataa eooiaate· Chriati
permoti, «offregium auum par «bBb ne» pfaeat eaaiDatum Bootee die 17 iulii 1878.
•arant; 83 alio·, qui euffrageti aunt par verba placet
devotiatemi no otedieteiaateti filii.
Mote modum; daniqm 78 efaitar, qai B«aagngatioae
abfimant atqaa a aotttag» emitMda atetiaaanat.
t Pridacwut card. Schwaraanterg archiapwe. PtnHia accadant at alii, qui iafirmitattb*· ate ali» gtugenai·.
rioribu· rationibua dooti ad a«aa dioaeaaM raven· aunt. t Camarina card. Mathieu arohiepiaoopu· Biaoatinaa
Hao rutien· «actitati vaatne at tati marndo eat- t loanM· Siaaor primo· Hungerine te arte. Strigofragia notera nota aa manifateata fnar·, pntuitqna, 8 nieneie.
qaam melt» «pieoopi· aactant» notera probetur, at* t Geobgiue arahiapiaoopu· Pariaianai·.
q<M tec modo mana* officiusiqu·, quod nobtt inoum
t laootaa arahiepiaoopm Lugdunanat·.
bit, peroolvimua.
t Ludoviom Haynald arohMpiaoopu· ColoctMia·
Ab co indo tamper· nihil proma avenit, quod
t Gragociua arebiapieoopu· Mooaoaneia.
•ententiam noatram mutarte, quin immo’ muha aaque f Fridarieua P. arahiapiaoopu· Olomuoanai·.
graviadma acciderant, quae um a proponito noatro f Aloyaiua anhiapiacopui Madiolaaanta.
recedere non ainunt. Atque ideo noatxa iam adita f Petra· Bioardua Kanriok arohiepiaoopa· 8. Loda*
auffragia non raoovara ao confirmer· dedaramaa.
vioi.
Confirmante· itaque par tenc acripturam euffraf Alexander apiaoopu· Ctenldûm···.
gia noatru, a aaaaiom pubtea die dariam octava hoick f Ioanna· apàmopua Vaaprimunai·.
menai· Habenda aba·· oonteituimi» ’■ Piate· enim
t Paulua apiaoopu· Mttaneia.
filialia at rancantia, qua· miaaoa notera· nuperrime ad t Friderioua epiaoopu· Aaguteodunanai·.
padm aanctitetia veter·· adduxeru, non patiuntur nee t loaaphu· Gaorgim Straaemayer ep. Boanan. at 8yrin oaum aanotitati· veitrae peraonam adao proxima
mianaia
concarnante, palam at in facie patria dicare : non
f Pancratio· epiaoopu· Auguatanu· Vindalic.
pioeef.
t Antoniua loeaphua epiaoopu· Vaoianaia
Et aliunde auffragia in «olamni «auone udanda
t Aloyaiu· epiaoopu· Eporadienai·.
repeterent dumtaxat auffragia in congragatioM ge­ C f Henrico· L C. epieoopm Surenu·
nerali dapromta.,
t loenne· epiaoopu· laurineoai·
Bedimua itaque tine mora ad gregee noatroa, qui­
t loaepbu· epiaoopu· Nenoeyenri»
bo· peat tem longam abaantiam ob belli timorm t Stephana· epiaoopu· Magno-Varadinenaia rit let
t Auguatinua Vteot epiaoopu· ·. Auguitiqi
i U rea aMtte· lUartraatan oette· tete eariMtetaa·
f GuiUeltnua epiaoopu· Catalauneoei·^____ -~
iimnmhua, qa·! Mettaater ia «aamtita· teteri· «rteaHa
f Ioann·· Petra· epiaoopu· NicienciaJ^^
8te«al ynateti · · b Pref«atea Me U «teteatan MMe
ane· «x fteMHite· «aateH Tateaai:
t Stephanite epiaoopu· Elnenai·
y
,n Iittiiaiu· «14. Frete·· tel· & Oaagiaaariaae te
■f CaroliM Philippua epiaoopu· MaaiinMa·.
Prefa«aate tte «r «b ateri tel rite erimtele rimate· qai
f Auguatinua epiaoopu· Btîàçejjte.—aiita ia arigiaela ena tatean tel η·ιι«Μ·Ι·ι Maae Lamm
t Guiljelmiu epiaoopu· Cliftonienei*
Trieahe arriraawve β BaHlauia. 0 qaale arrarttu aaa treTini ia atei 11 teaeamta Λ «· ateaiaaa a aaaateaiane al
f Felix epiaoopu* Aurelianenai·. .
tecreti teO· «ateeai teU’aeaeaate «nriUe Vattaaaa, alia
t Franciacua*epiaoopu· Divioneoei·.
•■all a<U μ totermae dirlter·*· O aaar git rite««
f Michael epiaoopu· Tran«ilvanien*i·.
qaairetto aaile a«nl tel tard. Baraabt tt te am obe part
f Sigûmundua Kovac· epiaoopu· Quinquc-Eooleteaatlari riaaaaa.
Ia qaaate aaMiiane al · cratet· «paataa· traaMatem
eieoai·.
all'aadaaam aaatta, »er rttepartaam aka |rM«M, U qai oo·t Stephanu» epiaoopu· Munkacuenua.
Meta Mgiiette eri<te*le 41 Write « am. atrluey teef Carolua Colet epiaoopu· Lucionenai·.
tiro el ndtette ooadHe Vetieu·, la nd d leu· qaeate ap+ Matthim epiaoopu· Travireneia.
praaao: .1· G 8tr«e«eejar. teaooqea Beaaaeai· at Symiaaal·
• l*b«Mar t'iafcraur ngr. la «triaetb· Aate qm la eeaütf
t Leo epiaoopu· RupeUenaia.
iateaaettoaal a rteate : l· te a» |M tatorraair t to etaaw
t loannM Petra· epucopu· Const an tieusi·.
teualto te tetadto; M te algaar aaa Mrierattoe teat to
t I. B. Irenaeua epiaoopu· Orandneia.
texto n tree·· teaa toviaato· te eeriiaal Beaatear.* Qeaate
t Ladialau· epiaoopu· Sxathmarienai·.
Mgitotto · ttate trmte ft· ata· mate ntotim a<h eteri
tetla ektaM Oaltae ri····*· tel anaeitete D. Laigl ftdaeria
t Flavian» epuoopu· Baiooenai· et Lexovianaia.
teBe rtaaM rite, aka ri rate ia B··» ia «agriana tel «mitto
f Carolu· Iceephua epiaoopu· Rottenburgenai·.
Vattaaae ate am Mr· ataae Otamope Ante Λ k. ». ob·
f Ioann·· Perger epiaoopu· Camoviatui· in Hungaria.
•agamtela kaaba aelto am eterraatoui ri dit al aeeori···
t Emericu· epiaoopu· Sabarienai·.
,
Ctetee, · taalamte r—tiri la Bgttte par «atmarm to fteN
Ti a»ri tapaaiteate. D neanatMtee am Ltegi Chute
t Gabriel Mariamy epiecopu· Palmopolitanua.
aninae··· tHnaaptei, Oakageta agMtetote taU'Bqtote, tepa to
Ί P. Paulua epiaoopu· Adiaoanri·.
ante M qaainatoUM pnta, ritM to aarte pre··· M «terit,
t Ludovico· epiaoopu· LaontopoKtanua.
eb· paeenaa tetenaaan la a. raagrag··!···, a alto aataa
t Falix epiaoopu· Conatantinianu· et Hippooanaia.
to tiaanin.
latente to eetteote to kate aaHtoatauMate to neat
f Georgia· epiaoopu· Criaien···.
Di eaetta aadmam
I Philippua epiaoopu· Warmienaie.
Delk Prepagaate 1 gk<m 1000.
f Adulphu· apiaoopu· Agatbopolitanue.
IMBtetaq gmttori»· aarriter tera
ffliibMl «rt-StneoeL '
t Gatqgiaa epiaoopu· Parentini» et Polanaia.

X OMMOBB KJBUOUIΜ 0OMHEM AHQKM 11811111·

1887

.

UM

f Tbearot ii· ^w*ffy e*vh*ep*e*tpM HeHfriv^^m * **e *y^8HilPd yb^ytrodt. ***bi ee*TtaTt «toe* hodia

y M.

Domsms

stioseibolte. Onote—n euflMgb·* oboe* edbsm Bt ro·
<Amm Christy-cm mesestiro mo possum mib mm Ml

opieeepuo Pittobsugeptbs.

f loam—. Bapt ΟρίβΟΟρΟβ ΚΗΜΜΜΜ >.

'

plant a me latam ia moro maeeot, st oniro peto, ut
haec me* declaratio ***** oonoilii Vaticani xneerutur.

(B.)

Eminentimimi ac reverondieeimi praesides

Romae die 17 iulii 1870.

„ Ultra posse noaso tMttar"; lie aos infraeoripCi,
greviaaunie « censis, iatar qum intolerabilis iste
aestas —inet, nos postumae diutius Un— emn et
proficâsci oogimur. > Discadantee v— aurai declara­
mus. non, ai diutina reetaro potaimesnus, etiam in masiops public» de intentata dogmatica panonalis infsUibilitatis definitione, non aliud votum, nui mm
placet erne prolaturos.
Qui do cetero sub devotissimo manuum baculo per­

severamus

Eminentiarum vostrarum roverandimim*rum
Romae, Ί3 iulii 1870.

humillimi ac obsequiCsiaaimi

f
t
t
f

loannes Valerianus episcopus Budvironsis.
Henrioua FOrster epiacopua Wratialavienais.
laoobus Maximilianus episcopus Lavantiny.
Valentinus epiacopua Guroeoais.
(C.)

Firense 16 luglio. 1870.

t loannes Henrioua episcopus Ooaabrnganaie.

Ad —inentiasimam praesidium concilii Vaticani.
8·
.
ZdtterM

apstropt /’«tricotas» ad m. ooaeüii ucniriro.

□luatrimime et reveroodimuas >.
Cum ex una parte dieeqdandi veniam a coagregatione generali « sanet imimo domino nostro (prout
litans amplitudinis tueo me certior— faciunt) ob­
tinuerim; ex alia vero parte non placet dicere tum ob
• reverentiam in sanctissimum dominum nostrum, tam
ut honori meo consul— nolim, rogo, illustrissime, ut
nomen meum in congregatione publica crastina non
legatur.
Quod ad alia attinet, profiteor me in omnibus
sequi velle decreta s. matris eccleaiae, at huius concilii
Vaticani.
Servus addictissimus
t Eduardus Fitagerald episo. Petrioulanus.

A scanso di qualsiasi interpretaxione cbs attribuir
Uvm oetem publicae ceeeiom dis 18 «dsi interai poesa alla mia partante dal concilio Vaticano e da
fmeeet, attamen front exoptaverat, eno ordine non
Roma fonato <U urgenti motivi di salute, sento il
vocantur ad euffragium emtm ubibemlras, ipee par
bisogno di dichiararo come dopo i più aerii riflemi sui
voto da me emesso nella sedula conciliaro 13 oorveute aeeignatorem locorum revereisdwMW oeoreterio bat
non solo mi trovai e trovomi tuttoro in pace con me assist Hierae:
Reverendissime domine.
sterno, me disposto altrosi a riperterlo nella semions
Cum concilio intersim, volo suffragium meum
pubblica ove Ia medeeima poterne aVer luogo ed io
edero.
poteaei interveniryi.
t Eduard us Fitagerald spier. Petricnlanus.
Rimetto questa mia spontanea diohiaraaione a C
e. a. reverendiMima l’arcivescovo di Milanoper quel
Reapee vooatue a euboecretario euffragium dedit
valore ed uso ohe la gravita del —ο mede— riohiedtro.
par verba non placet. Absoluta autem publica aeMtoase,
t Gio. Pietro vesoovo di Stella (in Piemonte).

(D.)
Ob bellum inter Galliam et Pruaeiam ortum
quam primum domum revertar oportet, quare, liceo' Ita te Utaris somno Slotted tatis; exmspMir.voie, qast
«etemtisstasto framtetem tastissta» eat, at actis osmQU
adifcsrstar, prs syiswp» Xe&eimei retort haae seteeriptionsai :
f Aastss Victor aptote— Oaftomto.

eum iam eummue pontifex auctoritate eua confirmaeeft eonetituiicnem Pastoyaeternus, ipse e loco euo
deeeendene obviam ivit pontifici ante tbrom gradue,
et euam fidei profectionem etfitit dicendo: Modo
credo, sancte pator.

*

■ Has Uttaras tata» seat «to 17 lolii 1870.

XXIV.

8E881O PUBLICA QUARTA.
1870 iulii 18.
1.

lotimatto per ourooros Met ea da, Acoal «aeque
itltatesn er—pleri.

Die 18 iulii anni 1870 fcria Π hora nona ante­
meridiana in patnsrobali basilica e. Petri in Vaticano
habebitur samio IV esori concilii oeoumssuei.
Eminentissimi et reverendissimi domini cardinales
vectibue rubric induti cum culots* aigrie accedent ad
memoratam basilicam, ubi adorato m. sacramento,
parament* colorie rubri cuique ordini propria assu­
ment, et petent subsellia in aula conciliari.
Reverendissimi dodiini patriarchae, primates,
archiapiacopi, episoopi et abbates locum in concilio
habentes, adorato ut supra m. sacramento, in pando
sacello e. Sebastiani vestes sacras ooiorie rubri sibi
debitae induent, et in aulam praedictam convenient.
• Mi— votiva d* Spiritu sancto oelebrôbitur sine

cantu ab eminentissime at reverendissimo domino car­
dinali Barili.
Expleta mi— statuta* preces iuxta ordinem per­
solventur, quibus absolutis suffragium dabitur a patri­
bus ea forma, quae praescripta fuit in monito a reve­
rendissimo episcopo Sancti Hippolyti concilii —ro­
tatio die 18. mensis apriii» proxime elapai evulgato.
Intimentur itaque omnes et singuli eaunsntissimi
et reverendissimi domini c—linalss, lyverondieeimi
domini patriarchso, primates, archiepiooopi, episoopi,
abbates et eupromi moderatores oongrogntionum et
crdinum regularium ax apostolica oonotesione locum
in concilio Vaticano Irobentes.
Intimentur quoque viomoainerdriu*, princeps solii
concilii custos, reverendae camerae apoetalioae audi­
tor, antistes podtificiae domui praepositus, senator et
ooamrvatoros urbis, magister sancti Hospitii, protonotarii de numero partioipesitium quinque, audito—

m»

8«aMomucA<iüi*nwwiïwe

-—;--------- T----------- --------- '---------- -----------------------------:

-·

’·'■■■ -

;

m»
------------------------------------------- --

rot·· gaateer, ehriei «umt·· apostoliM· dao, roCka- & at htoiliarihaa Hiee aaaotitoa sua gnift— ahto
tia Mgaatim· gwtnnr, abbreriator·· d· pareo maiori altar· afiqaaatiapar «revit, m. danda aoti·· peutifirriam aaoandit. In quo at «adit, νμμβ&μμβ
duo, offici*!·· eoMÜii.
dominas ssmtariaa concilii mangalintuta oodieaas ia
De mandato sanetisaimi domini oOetri papa·
pareto throno sa^sr akare solasnniMr ooUoeavit. Tone
Aloyrius Fartori protonotaria· apostolica·
•ummua pontifex sasurg·!· alta voca recitavit psoca·
praefecta* oaereoioniarum.
«x oaaranoniali «xoarptaa, «t m ordia· wtaTii «·■
cumenici Vaticani 'daacriptaa. Quibua srpletri oap».
pallani cantores Litania· aaactortim •okmnitar in­
InstrussMtaaa a vrotoaotariia apoatoltota
tonuerunt, quarum absoluto verriculo Vt douuMM*
•ooftotam saper anaatoa· Quarto.
upoatoKetn·· etc., sanctita» aua turgana cum mitra, at
In nomina Domini aman.
manu «iniatr* tensas crucem looo baculi paatnrelia
In congrégation· ganarali diei 16 menais iulii trinam distinctam benedictionem «anctae synodo
•uni 1870, iuaan aanetiaaimi domini nostri Pii impertita aat hi* verbi·: Ut hanc aimeiam (gnadam
PM-IX. indicta fuit quartanario publica hanctiasimi bateHotn, regere, et amoenare digrurit. Litaniis
concilii oecumeuici Vaticani habanda die 18 praedicti cum oratrànibus ad finam perducti·, eminantiaaiaM·
menai*. Itaque die, mena· et anno, quibua supra, et reverendissimus dominus cardinalia diacone·
Hannibal Capalti, obtenta baoedictione a summo
anno XXV pontificatu* aanictiaaimi domini-noatri Pii
papae IX, indictione XIII, hora nona anta meridiem 1 pontifice, in form* «olite cecinit evangelium desump­
iuxta intimationem singuli* patribu* tranamimam a tum ex capita XVI «ancti Matthaei. Quo peracto,
caeremoniarum praefecto, eminentiaaimi et reveren- sanctitas sua de throno ad faldirtorium prooedan*
diaeimi domini cardinale*, reverendissimi domini pa­ procubuit et intonuit hymnum Veto creator Spirite»,
triarchae, primate·, archiepiacopi, epiacopi, et abbatea qui alternatus a patribu· st cantoribus fuit absolutus
induti vestibus coloris rubri cuique ritui et ordini cum soliti· versiculi·, oratione, «t cum Baeedioame»
Domino.
propriis, nec non generale· et vioarii generale· con­
gregationum regularium, monasticarum et mendican­
Post hase reverendimimu· dominus episcopus
tium ex. privilegio locum habentes in concilio, numero Sancti Hippolyti concilii secretarius, et Yeverendiasiquingenti et triginta quinque, quorum nomina con­
mus domitffl· episcopus Fabrianensis «t Matbelioanais
tinentur in nota tradita ab officialibus concilii ad
adstiterunt coram summo pontifice, qui memorato epi­
locorum designationem destinatis, quae asasrvatur scopo Fabrianenai et Mathelioensi tradidit constitu­
tum in archivio collegii nostri, tum concilii, in con­ tionem dogmaticam promulgandam iam acceptam a
suetam aulam oonçiliarem convenerunt ad propria praedicto secretario concilii. Tunc epiacopue Fabriasubsellia pergente·.
nensis et Matbelicenais ambonem amendons alta olaraIn eadem aula conciliari iam sese collegerant ' que voco recitavit constitutionem sequentem :
reverendissimus dominus episcopus Sancti Hippolyti
Pius episcopus servus servorum Dei aiscro appro­
concilii secretarius nec non singuli officiales concilii
ipsius, id «et subsecretarius cum duobus suis sdiutori- < bante concilio ad perpetuam rei memoriam.
bos, quinque Subscripti, protonotarii cum duobus
Pastor aeternus et epiacopue animarum nostrarum,
pariter suis adiutoribus, septem scrutatores, caere­ ut salutiferum redemptionis opus perenne redderet,
moniarum magistri, et locorum designatores singuli sanctam abdificare ecclesiam decrevit, in qua veluti
proprii collegii vestibus induti. Nec dqerant procura­ in domo Dei viventis fidele· omnsa unius fidei «t
tores episcoporum legitime absentium, theologi et charitatis vinculo continerentur. .Quapropter, prius­
canonistes pontificii sedentes in loco aulae superiori
quam clarificaretur, rogavit Patrem non pro apostolis
apposite extracto. Aderant etiam in inferiori loco tantum, sed et pro eis, qui credituri erant per verbum
dextrorsum serenissima infans Lusitaniae, sinistror­
eorum in ipeum, ut omnes unum essent, sicut ipae
sum autem quorumdam guberniorum legati et ora­
Filius et Pater unum sunt. Queiiiidimodum igitui
tores, liée non qui supremum imperium in pontificia·
apostolos, quos sibi de mundo elegerat, misit, sicut
copiae exercet. lanua princeps concilii custodiebatur ipee missus erat a Patre : ita in ecclesia sua pastores
ab equitibus ordinis Hierosolimitani, quemadmodum et doctors· usque ad consummationem saeculi esse
caeterae concilii lanuae. custodiebantur a militibus voluit. Ut vero episcopatus ipse unus et indivisus
Helveticis, qui praesidio sunt pontifici.
eaaet, et per cohaerentes sibi invicem sacerdote· ere
Rebus ita dispositis, celebrata fuit sine cantu dentium multitudo universa in fidei et communionis
missa votiva de Spiritu sancto ab eminentissime unitate conservaretur, beatum Petrum caeteris apo
cardinale Barili cum adsistenti* nonnullorum ex
stoli· praeponens in ipeo instituit perpetuum utrius
caeremoniarum magistris et clericorum cappellae D que unitatis principium ac visibile fundamentum
pontificiae.
super cuiu·' fortitudinem aeternum exstrueretur tem
Missa absoluta, summus pontifex e propriis pium, et eocleeiae caelo inferenda sublimitas in huius
aedibus ad aulam paramentorum pergens Mae induit fidei firmitate consurgeret 1. Et quoniam portae infer i
vestibus solemnibus pontificalibus Hinc praecedente ad evertendam, si fieri posset, ecclesiam contra eiuauditore Morae rotae reverendissimo domino De Avila fundamentum divinitus positum maiori in dies odi.
subdiaoono apoatolioo crucem gestante, sanctissimus undique insurgunt ; noa ad catholici gregis custodiam
dominus, cui inserviebant duo ex nobis subscripti* incolumitatem, augmentum, necessarium «sse iudioa
protonotariis, medius inter reverendissimos domino· mue, sacro approbante concilio, doctrinam de institu
cardinales diaconos Gasparem Grassellini et Thaotione, perpetuitate ac natura sacri aposlolici primatus
dulphum Mertel, aulam ingressus est conciliarem in quo totius ecclesiae vis ac soliditas consistit, cuncti
comitantibus podtificem ipsum antistite pontificiae fidelibus credendam et tenendam, secundum antiquati
domui praeposito, praefecto cubiculi sanctitatis suae, atque constantem universalis ecclesiae fidem, pro
decano sacrae rotae cum mitra, vice-camerario sanctae ponere, atque contrarios, dominico gregi adeo perdi
Romanae eodesiae, principe solii concilii custode, cioeoa, errores proscribere et condemnare.
auditore reverendae camerae apostolicae, senatore et
1 & Ls« W! ««ns. IV (at III), es*. ·, ia dl«« Natali· se
conservatoribus urbis, neo non aliis consuetis praelatis IMiga* P. L. UV, 140.J

Ooaciu esxaau. roams UL

M

18J1

A. 8X8S10MK8 PUBLICAS XT OOSGSWATIONXB OÏMKRAU»
Caput I.

De apMloUci prMMtw m heoto Petro msMuIsom.

1»M

a dae euMMMitànis iura in omnee dimanent, tamquam'
metabas in capite consociata, w.junam corporis com­
pagem coalescerent >.
8i quia ergo dixerit, non essa ax ipsius Christi
Domini institutione seu iura divino, ut beatus Petrus
in primatu super universam ecclesiam habeat per­
petuos successores ; aut Romanum pontificem non eme
beati Petri in eodem primatu successorem; anar
thema sit.

Docemus itaque et dtolaramus, iuxta evangelii
testimonia primatum iuriadietioni* in universam Dai
ecolsaiam immediate et directe beato Patro apostolo
promissum atque collatum a Christo Domino fuisse.
Unum enim Simonem, cui iam pridem dixerat: T»
vocaberis Cephas >, postquam ille suam edidit confes­
sionem inquietis : Tu er Christus, filius Dei asm,
Caput III.
solemnibus hia verbis allocutus eet Dominus: Beatus
De vi et ratione primatus Romani pontificis.
n Simon Bar lona: quia caro, et tangvit non revelavit
Quapropte^—Xfiertia innixi merarum litterarum
tibi, sed Palar meus, qui in coelis eet. St ego dico tibi,
quia tu a Petrus, et taper bane petram aedificabo testimoniis, et inhaereotm tum praedecessorum no­
ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebant strorum Romanorum pqptifioum, tum conciliorum
udvertut eam. Et tibi dabo elavet regni caelorum. Et generalium disertis, perspicuisque demetis, innovamus
quodcumque ligaverit taper terram, erit ligatum et oecumenici concilii Florentini definitionem, qua cre­
in caelis: et quodcumque solverit taper terram, erit dendum ab omnibus Christi fidelibus est, sanctam
' solutum et in caelis
Atque uni Simoni Petro con­ B apostolicam sedem, et' Romanum pontificem in uni­
tulit iesus post suam resurrectionem summi pastoris versum orbem tenere primatem, et ipsum pontificom
et rectoris iurisdictionem in totum suum ovile, dicens: Romanum successorem esse beati Petri principis
Parce agno» meos Parce ovet meat ’. Huic tam mani- apostolorum, et verum Christi vicarium, totiusque ec. festae sacrarum Scripturarum doctrinae, ut ab ecclesia cleripe caput, et omnihrn Christianorum jatrem ac
catholica semper intellecta est, aperte opponuntur pra­ doctorem exister*, .et ipsi in beato Petro pasendi,
vae eorum sententiae, qui constitutam a Christo Do­ regendi ac gubernandi universalem ecclesiam a Do- .
mino in sua ecclesia regiminis formam pervertentes mino nostro lesu Christo plenam potestatem traditam
negant, solum Petrum prae caeteris apostolis, sive esse: quemadmodutn etiam in'gestis oecumenicorum
seorsum singulis sive omnibus simul, vero proprioque conciliorum et in sacris canonibus continetur.
iurisdictionis primatu fuisse a Christo instructum;
Docemus proinde et declaramus, ecclesiam Roma­
aut qui affirmant, eundem primatum non immediate, nam, disponente Domino, super omnee alias ordinariae
directeque ipsi beato Petro, sed ecclesiae, et per hanc potestatis obtinere principatum, et hanc Romani pon­
tificis iurisdictionis potestatem, quae vere episcopalis
illi ut ipsius ecclesiae ministro deletum fuisse.
Si quis igitur dixerit, beatum Petrum apostolum eet, immediatam esae: eiga quam cuiuscumque ritus
non esse a Christo Domino constitutum apostolorum et dignitatis pastores atque fideles, tam seorsum sin­
omnium principem et totius ecclesiae militantis visi­ guli quam simul omnee, officio hierbrchicae subordi­
nation», veraequae obedientiae obstringuntur, non
bile caput; vel eundem honoris tantum, non autem
verae proprideque iurisdictionis primatum ab eodem C solum in rebus, quae ad fidem et mores. sed etiam in
Domino nostro lesu Christo directe et immediate ac­ iis, quae ad disciplinam et regimen ecclesiae per to­
cepisse ; anathema sit
tum orbem diffusae pertinent; ita ut custodita cum
Romano pontifice tam communionis, quam eiusdem
Caput 11.
fidei professionis unitate, ecclesia Christi sit unus
De perpetuitate primatus beati Petri in Romanis
grex sub uno summo pastore. Haec est catholicae
pontificibus.
veritatis doctrina, a qua deviare, salva fide atque sa­
Quod autem in beato apostolo Petro princeps lute, nemo poteet.
Tantum autem abest, ut haec summi pontificie
pastorum et pastor magnus ovium Dominus Christus
lesus in perpetuam salutem ac perenne bonum eccle­ potestas officiat ordinariae ac immediatae illi epi­
siae instituit, id, eodem, auctore, in ecclesia, quae fun­ scopalis iurisdictionis potestati, qua episcopi, qui
data super petram ad finem saeculorum usque firma positi a Spiritu sancto in apostolorum locum succes­
stabit, iugjter durare neoesse est. Nulli sane dubium, serunt, tamquam veri pastore* assignatos sibi gieges,
immo saeculis omnibus notum est, quod sanctus bea- singuli singulos, pascunt et regunt, ut eadem a
tissimusque Petrus, apostolorum princeps et oaput, supremo et universali pastore asseratur, roboretur ac
fideique columna et ecclesiae catholieaefundamentum, vindicetur, secundum illud sancti Gregorii Magni:
a Domino nostro lesu Christo, Salvatore humani ge­ „Meus honor eat honor universalis ecclesiae. Meus
neris ac Redemptore, claves regni accepit : qui ad hoc honor est fratrum meorum solidus vigor. Tum ego
usque tempus et semper in suis successoribus, episcopia D vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor
sanctae Romanae sedis ab ipso fundatae, eiueque con­ debitus non negatur"*.
secratae sanguine, vivit et praesidet et iudicium
Porro ex suprema illa Romani pontificie po­
exercet*. Unde quicumque in hac cathedra Petro suc- testate gubernandi universam ecclesiam inn eidem esse
cediP, is secundum Christi ipsius institutionem pri­ consequitur, in huius sui muneris exercitio libere com­
matum Petri in universam eocleeiam obtinet. Manet municandi cum pastoribus et gregibus totius ecclesiae,
ergo dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta ut iidem ab ipso in via salutis doceri ac regi possint.
_ fortitudine petrae perseverans suscepta ecclesiae gu­ Quare damnamus ac reprobamus illorum sententias,
bernacula non reliquit*. Hac de causa ad Romanam qui hanc supremi capitis cum pastoribus et gregibus
eocleeiam propter potentiorem principalitatem necesae communicationem licite impediri posee dicunt, aut
semper fuit omnem convenire eocleeiam, hoc ett, eoe, eandem reddunt saeculari potestati obnoxiam, ita ut
qui eunt undique fideles, ut in ea sede, e qua veneran- contendant, quae ab apostolic* sede vel eius auctor itato
I lose. I. Λ
• «alte. XVI, le-t».
• loss. XXI, 1S-IT.
• Cf. Bptesiai eoadHi Mt. ΠΙ. [Msstt. IV, 1S06 c.)
• A Leo M. Sare. Ill (al H), es», a (Micas P. L. LTV, IM.]

> 8.1res. adv. haer. 1. III, a B, st eoae. Aqailsiea. a. 881,
iatar Stf. a Ambra*. ep. XL [Higas P. Itt. VII, 84«, P.L XVI,
Μβ]
s Kp. ad Kalog. Alexandria 1. VIII, ap. XXX. (Hb. VIII.
MifM P. L..LXXVU, Mh]
<
-

ï
1333

abaaiv 1

cûlIlA

Qi

Αμλ .·■............·.

ad regiaran «edariM ooratituuntur, vim to vtiorera A Patro paareodi, regendi ao guberaandi univenata·
non hnbora, tiri potnatatia eraotieri· plneito οολ- «oMae * Domino nostro Issu (feriato pira·' ’■
firinrator.
potestatem traditam eres.
Et quoniam divino apoatolioi primatus iura Ro­
Huic; pastorali muneri ut fotiafaoaaaat,preodaraa
manus pontifex universae eooiesiae praeeat, docemus raras nostri indefessam ramper, operam dodertuÀ, at
etiam « declaramus, eum eam indicam supremum fi­ salutaria Christi doctrina apud oauraa fama popalaa
delium ·, et in omnibus eeusis ad examen eorhsissti- propagaretur, pariqaa ouaa vigilarunt, ut, ubi rerapta ί
. çum spectantibus ad ipsius pomo iudioium recurri*; MNt* MBte· M JRMB BMMKWMtVto QbmÙM. lotfall -J’
sedis vero apostolicae, cuius auctoritate maior non eat, orbis antistita, aum daguM, ramo in synodia eoa- ■
iudicium a nemine fore retractandum, nsgue cuiquam gregati, longam wolraiarraa oooauetudiiMtn et asti­
de mus licere iudioare iudicio*. Quare e recto veritatis quas tegtira foraram eequsntra, eo praesertim peri- tramite aberrant, qui affirmant, licere ab iudiciis Ro­ otia, quas ia negotiis fi^pi emergebant, ad haao
manorum pontificum ad oecumenicq^i concilium tam­ radam apostolioem retulerunt, ut ibi potissimum ■
quam ad auctoritatem Romano pontifice superiorem resarcirentur damna fidei, ubi fidas non potest sentira ,
defectum1 Romani autem pontifices, prout taapappellare.
Si quis itaque dixerit, Romanum pontificem ha­ porum et rerum conditio suadebat, nunc convoratis
bere tantummodo officium inspectionis, vel directionis, oecumenic» conciliis sut explorata ecclesiae per orbam
’ non autem plenam et supremam potestatem juris­ dispersas sententia, nunc jJer synodos particulam,
dictionis in universam ecclesiam, non solum in rebus,' B nunc aliis, quae divina suppeditabat providentia, ad­
quae ad fidem et mores, red etiam in iis, quae ad dis­ hibitis auxiliis, ea tenenda definiverunt, quae sacria
ciplinam et 'regimen ecclesiae per totum orbem dif­ Scripturis st apoatolicia traditionibus oonrentenM,
Deo adiutore, cognoverant. Neque enim Petri euooaafusae pertinent ; aut eunt habere tantum potiores par­
tes, non vero totam plenitudinem huius supremae aonbuo Spiritus sanctus promissu, eat, ut eo revelante
potestatis; aut hanc eius potestatem non rere ordina­ novam doctrinam patefacerent, aed ut eo Mauteate
riam et immediatam rive in omnes ac Singulas eo- traditam per apostolos revelationem aeu fidei d^ra- ,
desias, sive in omnes et singulos pastbres et fideles; situm sancte custodirent et fideliter exponerent. Quorum quidem apoatolicam doctrinam omne» venerabiles
anathema sit.
patres amplexi et sancti doctores orthodoxi venerati,
Caput IV.
atque secuti sunt, pUnissime scientes, hanc aaaoti
De Romani pontifiât infallibili magisterio.
Petri sedem ab omni temper errore illibatam per·
Ipeo autem apostolico primatu, quem Romanus manere, secundum Domini Salvatoris nostri divinam ’
pontifex tamquam Petri principis apoetolorum suc­ pollicitationem discipulorum eoorum principi factam:
cessor in universam ecclesiam obtinet, supremam quo­
Ego rogavi pro te, ut non deficiat fide» tua: et t·
que magisterii potestatem comprehendi, haec, sancta aliquando convertn» confirma fratre» Inoe*
sedes eemper tenuit, perpMuus ecclesiae usus com­
Hoc igitur veritatis et ficjei numquam deficient»
probat, ipsaque oebumenica concilia, ea imprimis, in charisma Petro eiuaque in hac cathedra sucoetesoriboi
quibus Oriens cum Occidente in fidei charitatisque C divindus collatum est, ut excelso suo munero in om­
unionem conveniebat, declaraverunt. Patres enim con­ nium salutem fungerentur, ut universus Chrieti grex
cilii Constantinopolitani quarti, maiorum vestigiis in­ per eot* ab erroris venenosa esca avenus, caelestia
haerentes, hanc solemnem ediderunt professionem: doctrinae pabulo nutriretur, ut sublata schismatis oc­
Prima salus est, rectae fidei regulam custodire. Et casione eccleeia tota una conservaretur, atque suo fun­
quia non potest Domini npstri lesu Christi praeter­ damento innixa, firma advenus inferi portas con­
mitti sententia dicentis ·: Tu et Petnu, et super hanc sisteret.
petram aedificabo ecclesiam meam, haec, quae dicta
At vero cum hac ipea aetate, qua salutifera apo- .
sunt, rerum probantur effectibus, quia in sede aposto- stolici muneris efficacia vel maxime requiritur, no*
lica immaculata est eemper catholica reservata religio,
pauci inveniantur, qui illius auctoritati obtrectant;*
necessarium ptnnino esae censemus. praerogativam,
et sancta celebrata doctrina. Ab huius ergo fide et
doctrina reparari minime cupientes, speramus ut in quam unigenitus Dei Filius cum summo pastorali
una communione, quam sedes apostolica praedicat, officio coniuRgere dignatus est, solemniter asseraro.
esse mereamur, in qua est integra et veraOhpistiauae
Itaque nos traditioni a fidei (hriMianae exordio
religionis soliditas*. Approbante vero Lugdunensi
perceptae fideliter inhaerendo, ad Dei. Salvatoris
concilio secundo, Graeci professi sunt: Sanctam Ro­ nostri gloriam, religionis catholicae exaltationem et
manam ecclesiam summum et plenum primatum et christianorum populorum salutem, sacro approbante
principatum super universam ecclesiam catholicam concilio, docemus et divinitus revelatum dogma ease·
obtinere, quem se ab ipso Domino in beato Petro D definimus: Romanum pontificem, cum ex cathedra
apoetolorum principe sive vertice, cuius Romanus pon­ loquitur, id est. cum omnium christiunorum pastoris j
tifex est successor, cum potestatis plenitudine recepisse et doetorie munere fungens, pro suprema sua apoato* ’
veraciter et humiliter recognoscit; et sicut prae cae- lica auctoritate doctrinam de fide vel moribus ab i
teris tenetur fidei veritatem defendere, sic et, si qua*.' universa ecclesia tenendam definit, per assistentiam ;
de fide subortae fuerint quaestiones; suo debent divinam, ipei in beato Petro promissam, ea infalli- i
bilitate pollere, qua divinus Redemptor ecclesiam suam
iudicio definiri. Florentinum denique concilium
definivit: Pontificem Romanum, verum Christi vi- in definienda doctrina de fide vel moribus instructam
, oarium, totiusque ecclesiae caput et omnium Christia­ esse voluit ; ideoque eiusmodi Romani pontificis de­
norum patrem ac.doctorem existera; et ipsi in beato finitione* ex eeee, non autem ex consensu ecclesiae
irreformabilem esse.
j
> PU ÈP. VI. Brers aufer tMMau/i. K ssr. 17M.
Si quis autem huic nostrae definitioni contra­
* Conci! osetun. Lu<dnn. II. {Maasi. XXIV. 71 D ]
dicere. quod Deus avertat, praesumpserit; ana­
* Bp. S. Nieolai 1 *4 Micba&em inperatortmo. [Mifae,
thema " > t ·.
P.LCX1X.W-1
x

>

* Matth. XVI. 18.
B Bx forasls a Bonabdse papae, proni ab Hadriaao Π
patribus eoBcitii oecameBi VUI.* ConRtentioopolitani IV. pro­
posite at ab taden subscripte aat. [Hawi, XVI, 91 b.)

i ef. a Bern. epwt. CXC. |Migne P. L CLXXXH, WJ
* Lue. XXII, 82.
* wDatam Ramae in publica sessione in Vaticana basihea
■nlwniur celebrata anno Incarnationi» Dominicae millssi··,
84·
·

μ

UM

.

··

;

"

—

1 ■'

■ ■ '

Qua nricitationê atgofah, idqm epiacopu* .Fabria* a

' .

J1

1 n

j i ia"

Ύ A. 8te8I0JflM P0SUCA* ^00K(MÜMATI<?jfe8 GEMKRALM

.

ISM

* ^Satare iMp Romani pontifici* auctoritaa, vono-

nensia et Maftdiuenâi· »ingQloe\patrw ita .rogavit >

.rabito» fratres, norf opprimit aad adiavtt, non destruit

.Jteverendissimrp^sN, plaoentne vobui decreta'et.ca~

aed aedfificat, et apepiesimo confirmat in dignitate.

-nones, qui in hac constitutione continentur?“ Cunq

unit in^dharitali, et fralrum, scilicet episcoporum

quilibet ex pdtrügi» iuxta litterae apostolica» Mkltj' ■ iura- firmat atque tuetur* ^ Xdeoque illi, qui nunr

t

pZùrji tafrr diei 27 novombris anno 1069 «jeberet hac
super te suffragium edere per versum ^ocet. vel iiws

iudicant in> ooœmdtione, sciant non erne in
tione.Dominum. Meminerint, quod j^uei» abhufc in-·

placet, hinc rmetendimmue dominus buboecreturiiaT
concilii ambonem aaoendena nomina' eiqguloium pa-'
trum iuxla ordinem digpilatis et fromotfanisaltqyoie

nia, oppositam tecidhteo eftntentiaiQ^bundaveruni in
sensu nostso et iQ sensp a^io^is jfartia huiu» amplia*
eufci consessu», epd tunc Judicaverunt in spiritu aurae

NKstaviL.Quod dunragebatur,septem scrutatote», quo*

lenis. NumquidAn‘eodem iudiciq Adicandb duae op- ‘

rum nonnulli ad excfpiendp euifragiadata per vlrbum
* * placrt, et alii ad «a excipienda data per verbdm-aon

positae possunt a/tyer^couottontiae? Absit. Illuminet
ergo Ôëu» sensus et corda, «t quoniam ipse facit^rri»

·

£

placet erant dedignati, nec non quinque ex subscriptis
\

notarii»,

'rabilia 'diagna solus, illumini oeiieu» et iorda, ut ora·quibas corthuiseum erat utraque suffragia ■ nes accedere possinT^d^sinum patris,' Christi lesu in

'describes^, in appositis noljs ejngulorum patrum re*

►ponsa accuratissime retulerunt.

terfis indigni virarii, qui eos amat, eof diligit, et

exoptat unum e.Ase cum illis. Et ita «imuLin vinculo

Itaque enumeratis

Miffragii» Qomperftim est ex quingentis et" triginta ‘ charitâtis conjuncti

prael^pj, poqsTbiiis/praHia Do-

quinque patribus praesentibus duos tantum dedisse B mini, ut’nou solum non irndeant nos innnici nostri,
mffragjum per verbum non placet
reliquos vero sed timeant potius ct aliquando arma maTfuhe cedant
unanimi (onsensu per verbum ptoqpAd%Tfragiun> edi* in eons|>eclu veritatis, Mcque omne- curva divo
disse. Qua actione peracta scrutatores una cqm nobis

Augustyiodicere valeant : Tu\o .as? i me in admirabile
sul>H riptis notariis verendissimo patri domino eon- flumen tuum et ecoe video.' Deus vos benedicat.”

< ilii secretario sese obtulerunt eidem notas cum re­

Hac allocutione absolut», duo advo.ati consisto­

sponsionibus singulorum patrum‘redactas exhibentes.

riales tamquam concilii promoture» designati acceden­

Quibus ab eo acceptis, singuli coram summo pontifice

te* una nobiseum subscriptis notarjis ad imum pon­

lOnstiferunt, ct in genua provoluti sunt, etoepto reve-

tificii solii gradum ita no» allocuti sunt: ..Rogamus

romliwimo domino secretario, qui thronum ascendens

vos protonotarios prteseute». ut de omnibus et ringnlh»

sanctitati suae suffragiorum exitum retulit hac for­

in hac publica sessione saint is? uni com ilii oecumenici

mula

J,

. Katicani

,.Beatissime pater, decreta et canones placuerunt
omnibus patribus, duobu*

gesti»,

authenticum instrumentum vel in­

strumenta conficiantur.’*

Po«t haec summus pontifex aasurgenetotpeeina sua

Ad quorum instantiam ego subscriptus decanus
collegii protonotariorum Aloysius Colombo ptunium

auctoritate [decreta et canone»j confirmavit [dicens] .

nomine respondi: ..Conficiemus vobis testibus* . in­

..Decreta et canones, qui in constitutione modo lecta

nuendo

continentur, placuerunt omnibus ]>a tribus, duobus ex -

Paces pontificiae domui prae}»OMtuin, et Franciscum

reverendissimos

dominos·

Bart holomamin

reptis; noeque φεπο approbante concilio illa et illo», C Ricci praefectum cubiculi sanctitatis eutye. qui una
ita ut lecta sunt* definimus, et apostolica auctoritate
confirmamus.**

nobiseum se subscribunt
Tunc summus pontifex. dejMisita mitia. Iivmnmu

Simulae ultima huiu» formulae verba a sanctis­

Te Deum laudamu» intouuit, quo expleio cum con­

simo domirto prolata fuere, incredibile dictu est. in

suetis versiculis et onitiourbus, sanctita- sus solem-

'

quot signa laetitiae, quam non amplius intus con­

niter apostolicam benedictionem impertita est. cui est

tinare valebant, singuli patres proruperint, quae talia

subsecuta indulgentiae publicatio facta ab ominenti»-

ac tanta fuit, ut etiam extra aulam fonciliarem reae

suno cardinale Philippo De Angeli» presbytero ad-

propogaverit, et vere ac proprie evaserit una adds*

sistente. cum qua finem -habuit quarta publn a aresio

ruat io, una laetitia, unum gaudium. Demisso aliquan*

sanctissimi concilii oecumenici Vaticani

tuli^A hoc animorum aestu, summus pontifex sequenti

«dlorutionç patrç» affatus est’:

Sanctireimu» dominus depositis in aula pai^mentorum sacris vestibus ad propria» aedee redivit.

Haec omnia peracta fuerunt in barilica Vaticana,
die.'mense, et anno quibus
et quia his omnibus,

•eting»&tesi»H* »?plMg««iino, άί· decima octava ielii. poatitcata» noatri anno rigsaiato qniato.* Haee addit aathsatiea
haios eonatitatioait editio ox tjrpogfaphia coaeiUl Vaticani Sa­

dum

au 1870

fuimus, ideo requisiti et rogati ht de illis unum vel

< Hora· ano» fait Alayslas Riedo epiooopa» Csiin—ri»
(valgo Otjun, ia 'Vvgao utrisaqw 8Wliae), alter vero
Bdaardos-AUgenld apheopa» ÇrtrireJaa»· (valgo Litti+Bedt,
i» Staliba» foederati» Aawriea· Mpteatrireali»). Hte tawea ia P
«adem »ei*»ione, at »apra reliUm eot, ool 18*8 oor»m »uk«o
postifire ftd·· proteste»»· e»t, illo stetim poof detaitiosesi
«urua uaotisfttao doateo geaalexa» dixit Credo, sagio cordo
ea· relirais Tu Deam oaatevit »t paratam ae obtaUt, at othM
enm vît·· di»pe»dio coaetitatiowm dofeaderet.
• Allocatio illa panio aHter m habet ia oodice privato revareadioriai doadai Aatoaii caaoatai Osai hoe paeto: «Magaa
ost aoetorites ia «tuam poatilee, ot asetorita» ista ao» di­
strait, ood aedidoat; ao» oppriarit, ood saateatat, ot saepe
«opio» hua dofcodit fratrem aempe iare sphsnpnreB Qood
si aUqai bob ooasoreat boae aoMseaa£ oofaat ipsi qaod i»dieaveroat ia eommotioao; ood ONmiaeriat nm m eeatmetàme
DomtfiM. Mmiaeriat qaod paaeto adhire reais abaedavoreat
ia ooas» aootro, st ia soaea hoiw amptiasimi ooreoosre. Q«*d
ergot Sait d»« ooasrioatiao, real dao voliatateo ia oodrei
argasMBto? AbsiL Regime· ergo Doom. »t ill·, q«i fhdt
mirabilia aifu oolas, ipoo Uhuotret mbms et corda oor»·.
at omaoo roderet ad Haem paftria, i< ret sammi poatiltos vi­
carii iadlgal lew Christi, at eoe amploctotar, et laborwt aohtosam owtre taimtore ewilorias Dot Ahl tedt, fhijt Dore,

agerentur,

no»

sulwcripti

protonotarii

inter

plura, publicum eeu publica, insbrumerftum vel instru­
menta ad perpetuam
.

rei

memoriam oonfioeremu».

praesens hoc publicum ftistrumentum in duplici aut in­
grapho confecimus, submripsitnu», solitoque collegii
iwetri tigillo munivimus mandantes secretario metro

ut unum huius duplicis autographi ad perpetuam r?i

memoriam in nostro archivio enervetur, ab eo sub­
scribatur et publicetur, alterum vero tradatur reveren­
dissimo patri domino secretario ooncilii ut inter acta

conciliari» habeatur.
Actum ubi‘supra praesentibus eisdem subecriptio

testibus ad praemiare vocati», habiti» atque rogati».

at com Aagretiao dio»ro pootiat. ,Ta admirabile lusen team
dedisti aobi», et eeoe video/ Ah! rideafl omaes! Dos» vos
beoedictat.'*
N. B. Hare verba ipeeamt staaogrephfoe except ad gredre
oolii poetilrii provolata». — Hue adaotatioaem ad idem toetoadam propria ssaaa satogrspho eao ediodt vir optimas
Aateaire CreL

w

psvn
■ —, ■ ,.,,ί

Abmia» BOm> tit. 8. Laurentii in Panepecna
Loçianu· Bonaparte, tit. 8. Putâtirtanaa

r

Innboantit^ Ferrieri, tit. 8. Caecilia».
Laurentina Barth, tit. S. Agnetu extra moetna
loeeph Berartii.tit. 8a. Manallim et Petri.
Ioannas Ignatius Moreno, tit. 8 Manae a PiX-.p-hix
K episcopus Valliaoletanus. /
Raphàel Monaco la Valkjha, tit. 8. Cruci» in Hiera-

Aloirtus Colombo* protonotartua,
Ipannee Simeoni protonotartua,
Aloirtus Perjcoli protonotanus, w
Dominicus Bertolini Aotonotartui.
(* + 8)

‘

\ Francisco» MercureUl piotonotan .s
„ ,.S λ
.
·

‘ aalem.

'

■ "

Zeno Ulpiani, t.ecretarius.

■

lacobus AjjtoiyeUi, ‘diaconus
ib Via IaU*
/prosper Caterim, diaconus S. Mariah Scalar»}

3.

Gaspar GraMHni, diaronua 8 Mariae ad X^tvre·. -

lomlna patrum qui Quartae sessioni interfuerunt.

/Theodulphu· MerteTr^acomw 8. Eustxhii' pomtnieerfConeoliui, diaconi» S. Manae in Djimnica.
fcduardiM^ïlomuueo. diaconi» 8s tyiti et Modesti.

Eminenlùtimi tt- rev&etidurinti domini
I. S. t. oardinale.i.

·

Ordlefo eptoeaparam.

Constantinus Patrici, apiacopua.jPertuensis et Sanctae
Rufinae.
1
\

Hannibal Cqpelti, diaconus S. Manae in Aquiro.
g

Κ·τ*γ*»41μΙμ! tamlal patrtarahae.

Rogeriuï Aloysius Antici Mattei. ConstantinopoliAloysius Amat, episeopui Pnacncithiue. k. R. e. Mve1
p> tenu·.
χ
canoeMarw^.
>
Paulus Ballanni, Alexandrinus.
Ioheph Vfierga, Hierosolymitanus.
Nicolaus Paracctfcni Clarelli, episcopus.Tusculanus.
Camillus di Pietro, episcopus Albanedsis.
’\Thomae Iglesias y Ban or.es, ludiarum Occidentalium.
Antonius Haasun. Ciliciensis, rit. annen
losephua Milesi Pironi Ferreti i. episcopus Sabinensis.
Clemens BahueC iam Antiochenus. rit. greet. melch
abbas commendatarius perpetuus et ordinanuaSe.
Vincent ii et Anastasi; adMquaa Salvia·.

, Ordlaia prsabytarera·».
Maximilianus de Tarnoczy. arvbiepiaopua Saliabusgênais.
Philippus de Angelis, tit. S. Laurentii in Lucina,
Carolus Pooteii^archiep. Antibarenais et Scodrensis.
archiepiscopus Firmanus, s. e. R. camerarius.
Emmanuel dV^ilveira, archiep H Salvatoris in Bra­
Aloysius Vannicelli Cteoni, tit._/8. Praxedis, archiepiscopus Ferrarieneis.
silia
i
Miecialaus Ledochowski, arthiep Guesnmsis et PosCoemas Corsi, tit. Ss. loannie et Pauli ad Clivum
naniensis
*
Scauri, archiepiscopus Pisanus.
•Fabjus Maria Asquini tit. S.Stephani in MonteCoelio. C Victor Augustus Derhiunps. archiep Mechliniensis
Daniel Mac Getting·!). arvhiep Armacanus.
Dominicus Carafa de Traetto, tit. S. Mariae Ange­
lorum, archiepiscopus Beneventanus.
.
Bevereadlsslaii 4ewla| arehlepiaeepl.
Sixtus Riario Sforza, tit. S. Sabinae, archiepiscopus
Laurentius Pont illo, Consentinua.
Neapolitanus.
»
f
Tobias Aun. Berytensis, rit maronit.
Franciscus Augustus Donnet, tit. 8. Mariae in Via,
Ignatius Kalybgian. arm Amasenus archiep ep.. rit.
archiepiscopus Bord Égalerais.
artnen.
Carolus Aloysius Moricbini, tit. 8. Onuphrii. epi*
scopus Xesinus.
losephus Giagia» Cypreysis, rit. maronit
Petrus Cilento, Romanensia
loachim Pecci, tit. 8. Chrysogoni, episcopus PeruAlexander Annari de Sanmarzapo, Epheainus in part
i sinua.
infid.
Alexander Bamabo, tit. 8. Susannae.
Alexander Angeloni, Vrbinatenau
Antonius Benedictus Antonucn, tit. 8s. Silvestri et
Franciscus Norbertua Blanchet. Oregonopolitanua.
Martini ad Montes, episcopus Anconi tan us et
Felwissuuus Salt ini, Catnerinenaia, adminu*tr. p«T>M
Humanensis.
eccl. Treieuii·,
Petrus de Silveatri, tit. S. Marci.
Raphael Valentiniu Vaidivieao. 8 lac-obi de Chile.
Carolus Sacconi, tit. S. Mariae de Populo.
Raphael d'Ambrorto, I)yrrarhien«i»
Angelus Quaglia, tit. Sa. Andreae et Gregohi in
Monte Coelio.
D AuKo^liiiu» Georgiu» Barrtnno. SaliuaaieoM». nt
chaldaie.
Antonius Maria Panebianco, tit. Se. XII. Apostolo­
I.ieeph de Bianchi Doltula, Tranenaia, Xazarmua, e<
rum, maior poen itent iarius.
Rarulensie, administr. perpet. eerie· Vimlienai»
Joseph Aloysius Trevisanato, tit. Ss. Nerei et Achil­
lei, patriarcha Vdfieliarum.
*
luhna Arrigoni. Lucan»»
Gregonua de Luca, Conipaaziue, adminiatr. perpet
Antoninus de Luca, tit. Sa. Quatuor Coronatorum.
eccl. Campanlenaia.
loaeph Andrea· Bittarri, tit. 8. Hieronymi Illyri­
loeeph Rotundo, Tarentino».
corum.
Antonius Claret y Clafï, Traitnopolitanua in pert
Ludovicos de la Lestra y Cuesta, tit. 8. Petri ad Vin­
infid.
cula, archiepiscopus Hispalensis.
Ioannas Hagian, Caeaarienaia in Cappadocia archiep.
loannes Baptista Pitra, tit. 8. Calbsti.
epiec., rit. armcn. .
Philippus Maria Guidi, tit. S. Sixti, archiepiscopus
Renatu» Franciscus Regnier, Cuneraoensis.
Bononiensis.
loeeph Sadoc Alemany, 3. Francisci.
Henncus Maria de Bonnechoee, tit. S. Clementis,
Philippus Cammarota, Caietanus.
archiepiscopus Rothomagenais.
Paulus Cullen,- tit
Petri in Monte Aureo, archi- ' Vinceotius Taglialatela, Sipontinus, adminiatr. parpet. eocl. Veetanae.
episcopua Dublinensis.

V1»M

m»

A. 8E88I0NKÇ PUBMOAI IT ooKGWunœtes goibàubi

A
lokonea Tam rat, Coreurenais mu K^rkukanoa, rit.
'ehaldaic.
<
' Franciacut Xaveriua, Apuxao, Surrentinus,
(’airtanut Roaiini, idm Acheruntinua at Matbecanap»it, mme epjrfelphicti, Juvanacii at Terlitii.
1‘etrua Villanova CaateUacci, Petrensi» in part, infid.
yincentius/Spaccapiatra, Smyrneoaia, vic. ap. Asiae
minoris.
Fvanciacus Aemilius Cugjjji, Mutinensis, abbas ihd' Uta Nonantulae.
Marianus Ricciardi, Rheginpnsis.
Raphael -^errigno, Brundusinus, administr. perpet.
encl. Ostunensis.
Salvator Nobili Vitellevchi, iam ^eleucienais in part.
/iyfid., aune ep. Auximanus et Cingulanu». f
Alexander Franchi, Thessalonicensis in part, infid.
Aloysius de Marinis, Theatinua. administr. perpet.
eccl. Vastensis.
*
Patritius Leajtv, Caseeliensi», administr. perpet. eccl.
Emliensis.
Marinus .Manni, iam Falmyrensi* in part, infid., «note ·
ep. lirbevelanus.
Joachim Lnnberti, Florentinus.
Philippus Gallo, Patraojb»» in pert, infid.

Petrus Giannelli, Sardianus in part, infid
Franciscus Pedicini, Barensis.
Emmanuel' Garcia Gil, Caeearaugustanus
lulianus Florianus Felix Desprex, Tolosanus
Spiridion Maddalea*, Corcyrensis
Georgius Ebedjesus Khayyath, Amadieneis, rit
ehaldaic.'
Gregorius Balitftn, Aleppensis archiep. ep., rit.
armep.
Marianus Barrio y Fernandez, Valentinus. ·
fjeo Korkoruni, Melitenensia archiep. ep., rit. armen.
Carolus de la Tour <|Auvergue-Lauraguaia, Bituricensis.
,
,
C
Gregorius Martinez, de Manila.
Petrus I’uch y Solon», de Plata.
Cyrillus Behnam Benni, Mausiiiensis, rit. syriaq.
Bemenutus Monzon y Martins, Granatensis.
Petrus Doimus. Maupas, ladrensis.
Athanasius Ciarchç Babylonensis, rit. syriac.
Pelagius Antonius de Lavastiday Davalos, Mexican».
Andrees Casasola, Utinensis.
I
Ludovicus Dubreil. Avenionensia.
\
Laurentius Bergeretti. tyaxiensis. \
Mart inns Joannes Spalding, Baltimorenaia.
Ioan no. Mac t'loskey, Neo-Eboraoenaia.
Marianus Escalada, de Buenos Ayres,
llenricus Eduard us Manning, Weetmonaaterieuaia.
Antonius Rossi Vaccari, Colossensis in part, infid.
Guiâ(erius Steins, Boetrensis in part, infid., vie. ap.
Cahujttae.
Aloysius Natoll, Messanensis.
Joseph Benedictus DusmetxÇatanenaia.
Joseph Cardoni, Edessenus in part, infid
Joannes I^andriot, Remensis.
z Athanasius Kauam, Tyrensi», rit. graec. melch
Victor Bemadou. Senonensis. episc. Antissiodorensis.
Anastasius Rodrigo Yusto, Burgeoais.
Bernardus Pinol y Ayemens, de Guatimala.
Andrea» Igpatius Schaepmsn, Ultraiectenais.
Joseph Checa, Quitensis.
Petrus Lose, de Guadalaxara
Stephan us Stefanopoli, Philippensis in part, infid.,
rit. graec.
Carol us Eyre, AnazarbensÎR in part, infid.. deleg· ap.
Scotiae.
Ignatius Arciga, Meooacanecuda'.
Joseph Angelini, Corinthiensis in part, infid.

Timothe* Attar, ^nuàiX «au DiarWoraoeb, rit.
chaMèb.4^

loaniMB Lynch, Torontinus.
Hyacinthus de Ferrari, Naupactenaû.

/

oreetlmM «estai eplMipL

a

isoô Grande, Albuli et Ceriniolae.
Guillelmua Siliani Aretini, jam TerracinenaM.
Gaepar Labia, Tornacenaia. *
4
TheodosiUa FÇojungi, Sidonienaia, rit. grape. melch.
Ignatius Bourget, Marianopolitanua.
\
Laurentius Bude, Ventimilienaia.
' 4
loeeph Maria Severa, Interamnenais,
/
Frtncbcus Lacroix, Baioneosîs. « x
Augustus AÙou, Mejdensis.

Stephanus Bagnoud, Bethlemensui in part, infidy
Carolus Gigli, Tiburtinus.
9

Eugeniuk Desflècbes. Sinitensis in part infid., vie.
ap. Sutchuensis orientalis.
Franciscus Viberfc, Maurianenais.
Stephanus Charbonneau, Iassensis in part infid., ne.
ap Maymurii.
Nicolaus Crispigni, Fulginatensis
loeeph Gignoux, Bellovaoeneia
Eleonorus Aronne, Montis Aki.
Joannes Baptista Berteaud, Tutelensia.
loeeph \|aria Alberti, SyrojisB, vio. ap. Graeciae.
Joannes Thomas GhiUrdi. Montis Regalia in P«iemontio.
loeeph lannurxi, Lucerinus
Ioannas M art in us Henni, Milwauchienaia
Petrus loeephus de preux, Sed u nens ia.
C-arolus Rousselet, Sagiensis.
Aloysius Moccagatta, Zenopolitanus^in j)art infid ,
vic. apoet. Kan-tung.
Fidelis Suter, Roealiensia in part infid., vie ap
T unet anus
Bonaventura Attanasio.
Liparen&is.
Philippus Viand,. Wellingtonienais.
Alexius Wic&rt, Vallis Guidonis.
loannee Pellei, Aquipendiensis
l&cobus Maria Baillée, iam Lucionensis.
Daniel Murphy, Hobartoniensis.
Stephan us Marilley, I^ausanensis et Geneveneis
Gudiel ni us Uliathorne, Birminghamienaia
Alexius Canox, Tamaseensie in part, infid.. 'n- ap.
Madureosie.
Theodorus Forcade, Nivernenais.
*
Modest us Demers, Vancouveriensis.
Aloysius Maigret, Arathensis in part, infid., \it ap
Sandwichianus.
Petrus Paulus Truochi, Forolivienaia.
Franciscus Mauuoli, S. Severini.
Felix Cantimorh, Parmensis.
Philippus Mincione, Mileb^naia.
Vinoeutius d Alfonso, Penuenaia et Atriensis.
Amedeos Rappe, Clevelandenaia.
loeeph Novella, Patarensia in part, infid.
Petrus Vrancken, Colophoniensis in part, infid.. vic.
ap. in Batavia.
loeeph Serra, Daulienais in part, infid.
Aloysius Ricci, Signinus.
laoobus Goold, Melburnensia.
Eugenius Guigues, Ottawiensi*.
Franciscus Gandolfi, Cornetanus et CentumoeUenais.
Hilarius Alcasar, Papbensis in part, infid., vic. ap.
Tunchini occidentalis
Ioan nes Bal ma, Ptolemaidensia in part, infid.
Mauritius de Saint-Palais, Vincennopolitanu*.
lulianue Meirieu, Dinienais.
Antonius^Rania, Placentinus.

IMl

MOWNAPATRUMQUuJa

^ioannM Foulqiiier, Mimateneb.
A L»epb Formbaao, Nohaus.
Aa^oniue Boecarini, 8. Angeli .in Vadoet Urbanienau. .Raphael Morisciano. Squillacenaie
,Aloysiua Vetta, hfcitonenaia.
’
loan
------ne·
— Betjini, Pbciensi*.
\\
/t .
Ludovico· Detail·,Ruthenenab. \
lanbariyp Aociardi, Anglonensis et Tursiensis.,
loeeph del Prêt· Belmonte, Thyalireftâb in pert. infid.
\
Ludovicos CaVerot, S. Deodati.
Francisco» -Kelly, Deiriensis.
Udephonsus Renatu· Dordillon, Cambysopolitanus in
GaiUelmus Reane, Cloynensis.
■* ’
pafrt. infid., vic Jap. Insulanim.Marchionum.
\ Rudesindus Salvado, Portus-Victoriae in Australia,
Vinoentius Mofetti, Imolensi*.
lo&nnee Renier, FeltrenJ^ el Ballunensis.
abbas iwlliut Novae.•Nifiaia^''·
. Livius Pariatore, S. Marci et. Bisiniânenais. \ ,
Antonia· lopph Henticus .lordany, ForoitihepMi-M
Tolonensb.
V
J·
Ludovicos Franciecus Ednardus Pip, Pictaviensis.
Ignatius Sellitti, Melphiosis et Repolienti·. t
I»11 rent ins Gillooly, Elphincnsb..
Petru» de Dreux Bréïé^ Molinenti». ‘ '
I^anne* Farrel, Hamiltonensb.
Raphael Bachetoni, Nursinus.
Patritius Moran, Dunçdinemû·. *
Fr^cîscu» Xaverius Petagna, Stabiarum seu .C&atri- 'Hadrianus IjanguiHal. Sergiopolnanus in ) art. jpfid.,
«
maris.
vic. ap. Nankinehsis
*
Petrus d Vnr. y da Labairù, Pampilonensis et TudeElia· Antonina Al be rani, AmuIsiiu» m Pi eno
lenû».
*
1
Thoma· Passero, Troianu^
,
loannee Baptista Miége. Meeseniensis in paît infid., B Henncua de Rorni. ('a»ei nus.
vie. ap. Kansas ad orientem montium saxoeorum.
lacobus Bernardi. Μμμιικ»
loeeph Hyacinthus Sobær. Gadarensi» in part, infid..
Claudius Ia»x)bifs BoudtneC Ainbianetis.·
vie. ap. Cochinehinae beptentrionalis.
Marcus Calogerù, Spahteiisi» et Mat arenai^
Hieronymo» Veneri, Bpixienab·
Concadiis Martin, Padcrl»ornen»ie
Antonius (ousseeu, iiigoUsmensjeZephyrinus Guillemin, Cybistranu» in part infid.,
Petru» Ειμάγγηίο, iam Gutidalopensis.
praefert. apieL Hai-nan in Sinis.
Franciscus Allard, Sunsriensis in part, infid.. vicar,
Philippus Veepaaiani, Fanensis.
apost. de Natal.
9
Clemens Fare·, Pisaurensis
\
Philippus Fratellini, Foroeem} roiiiensis.
Vincent ius Ganer, Brixinensi».
Francisco· Marinelh\ Porphynensis in part infid
Ludovicu» Pallu du Parc, Bleeensis.
Aloysius Margarita. Oritami»
loannes Mac Evilly. Gahionsis
Vincentius Biseeglia, Thermulanim.
Guillelmue Henricus Elder. Nate hetetieis
loannee Mabile, Versaliensi».
Ludovicue Delcusy, Vivariensie.
Aloysius Delaplmc. Hadr.anopolitanu» in part,
Petrus Gérault de Langalene, Bellioenais
infid., vie. ap. TcÜe-ly septentrionali»
Petru· Maria Ferri», ('aaalensb.
loanne» lacobus Guerrin, Lingonensis.
Amandus Renatu» Maupoint. S. Dionysii Reunion».
loannee loeeph Ixmgobardi, Andriensis.
Ioan new Solar. S. ('anili Ancudiae.
Aloysius Sodo, Theleeinus seu Car ret an us.
C loannee Baptista Scandell·, Antmo^nsb in part,
Bartholomaeo» d'Avanxo, Calventis et Theanentb, ad­
infid , vîq. ap. Calpensi».
min. apoet. eccl. Castellanetensb.
Petrus Buffetti, Britinoriensis, admin ap ecvl. SarFranciscus l-andeira y Sevilla, Carthaginiensis
•inatensi».
Ludovicos Eugenios Régnault, Carnuteneb.
Joseph Targioni, Volaterrani».
Aloysius M^ria Paoletti, Montis Politiam
Antonios la Scala, S. Severi.
Theodorus de Montpellier, Leodiensis.
Eustachiua Vitus Modestus Zanoli, Eleutheropolitalesualdus Vitali, Ferentina*.
nus in part, infid., vic. ap. Hu pensi».
Aloysius Filippi, Aquilanus.
loeeph de los Rios, Lucensis.
Franciscos loeeph Rudigier, Linciensis.
Michael O'Hea, Rossen»».
loeeph Caixal y Estrade, Crgellensis.
loeeph Maria Papardo del Parco. Sinopensi» in part
loannee Loughlin, Brooklinensb.
infid.
lacobus Roosevelt Bayley, Novarcensis.
Coemas Morrodan y Rubio. Tirasonensi».
Ludovicos de Goeebriand, Burlingtonensis.
Bernardus ('onde y Corral, Zamorensi» in .Hispania
Taddaeus A mat, Montereyensis et Angelorum.
Ferdinandus Blanco, Abulensis.
Aemygdius FoBchini, Civitati» Plebis.
Matthaeus Jaume y Garau, Minoricenais.
Vincentia» Materorii, Rubenab et Bituntinu·.
Paulus Carrion, de Portorico.
Thomas Michael Salzano, Tanensb in part, infid.
Eduard us Horan. Reirtoj-ot it anus mu King*ti>nien»is.
Ignatius Persico, Savannénsis.
D Carolus loannhs Fillion, Ceiiomanensis.
Carolus Colina, Tlaec»lensb.
Ignatius Senestrev, Ratisbonensis.
Hyacinthus Barberi, Neocastrenais.
Michael Paya y Rico, Conchensis in Hispania
Aloysio· de Agacio, Triventiuue.
Petru» ('ubero y Ixipex de Padilla, Oriolenais.
Felix Romano, leclanue.
loachim Lluch, Salfnanticensis, adminbtr. epost
loeeph Sala·, S·. Conception» de Chile.
Civitatensi·.
Franciscus Antonio* Maioreini, Laquedonjenus.
Carolus Poirier, Roeensis.
Nicolaus Renatu* Sergent, Corbopitenab.
Antonius Maria Vaient iani, Fabrianenab et MatiliInnocentia· Sannibale, Eugubinus.
^ensis.
Ioann·· Rosati, Tudertinue.
Hyacinthus Luu, Narniensia, administr apoet. eocl
Caietanu· Rodikwsi, Alatrinu».
Mandelen·».
Dominicus Zelo, Avenam».
Melchior lo Piccolo, Nicosiensis in Sicilia
Petru» Rota, Guaetallensis.
*
loannea Zepeda, de Comayagua.
loannee loeeph Vitexich, Veglensb. .
lacobue Quinn, Brisbane!»».
Francisco· Roullet de la Bouillerie, Carcaeeonena».
Antonius Halagian, Artuineons. rit. armen.
GaiUelmus Vaughan, Plyniutheneb.
Carolus Macchi, Regiensis in Aemilia.
Nico^ue Pace, Amerino·.
Joseph Teta, Oppidensis

IMS

A. 8BSSIONB8 PÜBUOAI IT ΟΟΜΟΜΟαΤΙΟΚΜ GOTBUIJM,*

Alojtmua Biccio, Calatinui.
A'
Michael Milella, Aprutinu».
loannee Bapliat· Siciliam, Caputqgiienaia et VaBenaia. '
Franciacus Xavenua d.’AmWüeio, Muranua.
André» Emmanuel Aamar, Zaohueoxh, rit? chaldaic.
Simon Spilotroe, Tncarioenaia.
1
)1

Félix Pelrua Fruehsud, Eemovioenaia
Ludovicus Maria Epivent, Aturenaia loaepb Lopea Creepo, Santanderienaia.
Pet rua Pichon, Helanopolitanua üf part, infid., ~viç.

IM*

a?®*
,
lo«H Btlendri, MaroopoliUnux ia part, infid.,' vint. '
ap. Moldavian.
'
- ,
loannee Strain, Abiletuia in p^rt. infid., vie. np'.
*-------— .·>: q
. .U._
districtus
orientali·
8co
ml·
Thoipis Nulty, M idenais.
»
Eduard us Du bar, Canathan·» in part, infid., vie. ap*
'fche-ly orientalis.
•Edmundus Guierry, Danabea·» in part. infid., vic.
z ap. Tobe*Kiang.
T

loannee loeeph Faict, Brugensis.
**
Ferdinandus Amatus Augùstinus Dupond, Azotensi·
ep. Sutchuensie meridionalia.
,
loannee Monetti, Çervienaia.
? ,
. in part, infid., vic. ap. Siamanaia
Alexander Paulua Spoglia, (jomactau». ,
Hyacinthus Vera, Megarensis in part, infid.
Aloysiua Mariptti, Feretranua
Gaspar MermiUod, Hebrononsis in part, infid., auxil.
Vnjwiua Laapro, Gallipolitanua
Genevensis. *
Aloyaiu» Lembo, Cotronenaia.
lacobus Donnelly, Ulogheriensis.
Claudius Maria Depommier, Çhfèopolitani» in part,
Pet rua leremiae Michael Angel ue Celetia, Pacte.iaia
Ambroaiua Abdou, Mariamnetisia, rit. grace, melchit.
ihfid., vic. ap. Coimbatourii.
Patntiua Dorrian, Duneusia et Connorenaia.
B Raymundus Garcia y Anton, Tudensù.
Hyacinthus Martinez,
Christophari de Havana.
F· rus Dufal, Delconensi* in part, infid., vicar. ajioM.
Bengalee orientalis.
Henricus Bracq, Gandavensia.
Bonaventura Rizo, S&ltensis
Joseph Moreyra, Ayacuquensis.
Ludovicus Faurie, Apolloniensis in part infid , vi -ar
Emmanuel del Valley Huanucensis.
Nicolaus Power. Sareptanus in part- infid., coadjutor
•post. Kouei-Tcheou.
Eu genius O’Connell, Vallîspratensia.
Laonensis.
Sebastianns Dias Larangeira, S. Petri Fluminis Granloannee Joseph Conroy, Albanensia in AmericaRaphael Popow, episc. ad ministr. apost. Bulgarorum.
densis.
Aloysius Antonius dos Santos, Fortalexieiwie.
Stepbanus Perez Fernandez, Malaci taxi ue
Fabianus Arenzana, CaJaguritanusSH Caloeatensis.
Thomas Grimley, Antigonensis in part infid., vie.
Ferdinandus Ramirez y Vaaquez, Paoensis in His­
- ap. promontorii bonae spei.
pania.
Antqnius de Macedo ('osta, Belemensis de Para
loiM'ph Halvcz Feijè, S. lacobi Capiti* Viridis. 1
Claudius Theodofus M&gnin, Anneciensis.
Emmanuel Ravinet, Treoensis.
Emmanuel Ulloa, de Nicaragua
Antonius de VasronceNns Pereira de Mello, Lama* Joannes Marengo, Teneusis et Mieonensis
Nicolaus Frangipane. Coin ordiensie
censis.
\.
loannee Lozano, Paient inus.
Gerardus Petrus Wilmer, Hariemerwis
C Antonius lords y Holer, Viceneis.
Georgius Butler, Idmerioensie.
Joannes Joseph Williams, Bostoni^nsis
Robertas C-ornthwaite, Beverlaoetisie.
Abraham Bsciai, Cariopolitanus in part infid., rit.
Fridericus Maria Zinelli, Tarvisinu·
eopt., vic. ap. Coptorum
Aloysius di Canoasa, Veronensis.
Benedictus Villamitjaha, Iterthuaenaia.
/
Slephanus Lsraelian, Karput^nsis, rit. armen.
Franciscos Crespo y Bautista, Arcensis in par/, infid.
Edt&rdus Fitzgerald, Patrieulanus.
Bernardus Petitjean, Myriophitenais *in part infid.,
Ludovicus Nogret, S. Claudii.
vic. apost. Japoniae.
Pantaloon Monserrat y Navarnx B&rciqonensie
Stephanus Melchisedehian, Erzerumiensis,nt.armen
lostvph Fessler, S. Hippolyji.
Joannes Baptista Josephus I^equette, Atrebatensia
Ignatius Guerra, de Zacathecas
Ignatius Ordonez, Bolivarensis.
Constantinus Bonet, Gerundenei·.
Bernardinos Trionfetti, Terr&cinensû, Priverneinis et Georgius Dubocowich, Pharensis.
Marianus Brezmes Arredondo, Gaudixensis
Setinus.
Joseph de la Cuesta y Maroto. Aurieneis.
Claudius Maria Dubuie, Galvestoniensis.
Marianus Ortiz Urruela, Teiensis in part infid..
Nicolaus Adames, Luxemburgenaie. >
coadjutor ep. S. Salvatoris.
Fideli* Abbati, Senctorinenais.
Angelus di Pietro, Nyasenus in part, infid.
Joannes Baptista Ormaechea, de Tulaocingo.
Ambrosius Serrano, de Chitapa.
Jacobus Chadwick, Hagulstadeneie et Novocastrensis.
D Ludovicus Lafleche, Anthedonensis in part, infid..
loAnnea Baptista Gazailhan. iam Veneteosis.
ooadiutor Trifluvianensis. t
loannee Tissot, Milevitanus in part, infid., vio. *P
Joseph Aggarbati, Senogallienaie
Vizigapatami.
loeeph Maria B^yjeri Æaliseodunensis.
Aloysius Elloy, Tipa&itanus in part, infid., coadiutor.
Julius Lenti, Nepesinus et Sutrinus.
vic. ap. Ooeeniae centralis.
Thomae Galluoci, Recinetensis et Lauretanue.
Hilarion Siliani, Callinioensis in part, infid., vicar,
loannes Baptista Cerruti, Savonensis et Naulensie.
apost. Columbi-Ceylani.
loeeph Giusti, Aretinus.
Joseph Nicolaus Dabert, Petrocorios··».
Petrus Marcus Lie Breton, Aniciemis.
Hannibal Barabesi, S. Miniati.
loe»eph Rosati, Lunensis-Sarzanensis et Brugnaten·»
Ignatius Morae· Cardoao, Pharanencu.
Anaelmu· Fauli, Groaaetanus.
Eugenius Laohat, Basileenais.
Salvator Angelus Demartis, GalteÙinensis*Noreciai·.
loannee lacovacci, Aerythrensis in part, infid.
Frenciscus Zunnui Caaula, Uxellensis et Terralbensts
Franciscue Andreoli, Calltenai· et Pergulam»
' laoobue Jana, Augustanus.
\
Paulus Mioaleff, Tifeniatenaia
Vincentius Jekelfalusy, Alba-Regalenais.
Antonius Pettinari, Nucerino·.
Aloysius d’Herbomez, Miletopolitanue in part, infid., Francisco· Gros, Tarantasienai·.
Franciscos Leopold*· de Leonrod, Eûtetana».
vic. ap. Colombia· britanieif.

Philippu· Manettî, Tripolitano· ia part, infid., ad- Ji Germani» ViUalvaso, da Chiep*. '
loOaphi» Luanabeni.-Guayibquhnaia
'
mmiatr. apoat. abbatiae mdlsuafBublaquetHiis.
loannes fcarbtao, Dolyehens» in part infid., νχ. *p
Conoaptus Focaocetti, Lyatranaia in part, infid., adm.
I
ap. AtpiipencRi.
'
Hyderabad.
' . *
loannes CÀmsrou, Titopolitanus in part, infid.
Amatu· Pagnucci, Agathohioansis in paît infid.. '
ooadiutor vicar. ap.°Xen-ai.
Carolus Aemiliua Frappai, Andagafenaia.
C^Manua Franoeechini, Maoeratpnsu et Toleutinua.
IdOeph Reyqe, Guadalupaoa».
I r
Emmanuel Restrepo,- Paatopolrtani»,
'
Antonius Maria Fania, Potentinus et Marsicensis.
l'bomas Power, S. loannis’Terrae Novae.
4
Andrea· Formica, ÇuiwmiM.
' Henricus Carfagnini, Portua Gratiae
\ .
Carolus Savio, Astanaia.
Thomas Croie, Auckopolitani».
Laurentius GaetaJdii Salutiarum
Aloysius Serafini, Viterbienais et Tuecaniensis
Eugeaius Galletti, Albae Pompeiae ·
Antoniua Colli, Alexandrinur StateUioriun.
Abhsiaa salUas Omisse,
H'enrious Bindt, Pistoriensis et Bratansis.
Iulius de Ruggero, ord. S. Benedicti Sa Trinitati·
Léo Meurin, Aacalonenaia in part, infid.. vie. ap.
, . Cavensis.
Bombayensis.
Gabriel Capaccip, MeUipotamensi» iu paiV, infid,
Carolus de Vera, ord. S. Benedicti Montis Casini.
Leopold un Zeli i lapobuzi, ord. S. Benedicti 8. Pauli'
Antoniua Grech Delicata Cassia Testaferrata, GaftdiB
de Urbe.
-,
siensis.
Romariius Flugi. ord. ». B. Ss. Nicolai et Benedicti
Cornelius Mac Cabe, Ardagadenaia.
Monoeci.
■
.
.
·
Raphael Corradi, Balneoregiensis.
Theodorus Grave·, Namunanai·.
Abbates c·····!·· erdto·» MaaaUeeraan »
Wenceelaus Achevai, S. loannis de Cuyo

Michael lacopi, Pentacomiensi» in part, ihfid., ne.

ap. Agrensis.
Paulus Toai, Rhodiopolitanus in part, infid.. vie ap.
Patnenaie.
Stephanus Fennelly, Thermopylenaia in jxrt infid.,
. vie. ap. Madraspatanus.
Guillelmus O Hara, Scrantonensis.
leremias Shanahan, (farrisburgensis.
Michael Heiss, Croaaenaia?'
0

Guillelmus Mac Closkey, Ludovieopolitauus.
lacobus Gibbons, Adtamyttensis in part infid., vie.
ap. Carolinas septentrionalis
Ludovicus Lootens, Castabalenais in part, infid.,
vicar, apoat. de Idaho.
Carolus Bermudez. Popayanenaia.

Salvator Magnasco, Bolinensis in part, infid
loannes Bagalà Blasini, Cydonienaia in part, iufi 1
Thomas Gentili, Dionyaiensis, in part, infid.. coadiutor vie. ap. Fo-bien.
, \

Ivo Maria Croc, I^trandenais in part., infid.. eoAliutor
vie. ap. Tuncbini meridionalis.
|
Georgius Marchieh, Catarensis.
Benedictus Sans y Fores, Ovetensis.
\
losephus Maria de Urquinaona, Canariens» et
S. Christophori de Laguna.
Vincenti us Marquez, de Anteqoera.
Franciscua I»ou?nan, Flaviopolitanua in part, infid..
vie. ap. Pundicherü.
'
Ephrem Maria Garrelon, Nemesinus in part infid.,
vie. ap. Quilonensia.
Christophorua Bonjeen, Medensis in part, infid., vie.
ap. laffnensis.
·
Petrus de Laoerda, S.\^ebastiani Fluminis lanuarii.
Callistus Clavigo, Paoenais in Bolivia.
loannes Mac Donald,' Nicopolitanus in part infid.,
vicar, apoat. districtus septentrionalis Scotiae.
Ioann·· Baptista Maneachi, Verulanus.
loaeph Emmanuel Onego, de Serena.
Gaepar Willi, Antipatrensis in part, infid., auxiliaria
Cauneos».
Gabriel Fano, Mazdensia, rit. chaldaic.
Felix Ridel, Philippopolitanus in part infid., vie.
ap. Coreanus.
Alexander Valaecchi, Tiberiadensis in. part infid.
Timotheus O'Mahony, Armitialensis.
Martini» Griver, Tloanus in part, infid.
loannes Marcellus Touvier, Olenensis *in part, infid.,
vie. ap. Abyaainiaa.
Ooscro. smut, tomos UL

Hc^ricus van Jden Wymelenberg, abb·· monaatarii
S. Agathae Cuykensis, magiater general» ordinis
canonicorum regularium ordinis S. Cnicis.
Albertus Pasaeri, abbas canonicae S. Agnatis extra
Urbis moenia, vicanus ÿineralis congragationia
canonicorum regularium Lateranensium 8a. Sal­
vatoris.
Henrious Schmid, abbas monasterii S. Mariae Einsiedlensis ordinis 8. Benedicti, praeses congrega­
tionis Helvetiae.
Bonifacius Wimmer, Abbas monasterii S. Vinosntii
in Pennsylvania ordinis 8- Beuedipti, praeses con­
gregationis Americas in statibus foederatis Amtri- \
C
cae septentrionalis.
Utto Isuig, abbas monasterii 8. Michaelis Mettensis
< ordinis S Benedicti, praeses congregationis Bevariae.
· *
Hanricus Corvaja, abbas monasterii S. Flaviae Calstanisiadensis, ordinis S. Benedicti, praeses con­
gregationis Italiae.
Germanus Gai, abbas monasterii 8. Praxedis de Urbe,
generalis congregationis Vallis Umbrosae.
Theobaldus Ceeari, abba· monasterii 8. Bernardi ad
Thermas de Urbe, generalis ordinis Cistercian···.
Adamus Adami, abbas monasterii 3. Benedicti Fa** . brianensis, generalia congregationis Silvestrinae.
Timotheus Gruyer, abba· domus Dei b. Mariae de
Trappa, vicanus generalis ordinis Cisterciens»
reoentioris reformationis in Gallia.
Ephrem van der Meulen, abbas Montis Olivarum
b. Mariae de Trappa. vicarius generalis ordinis
D
Cisterciensis antiquioris reformationis in Gallia.
Benedictus Santini, ordinis S. Benedicti, abbas archicoenobii Montis Oliveti maioris in Hetruria, vica­
rius generalis congregationis Olivetanae.

■edsrater·· general·· eeagregatien·· at erdlaaa
reHcieasaaak
Alexander Maria Teppa, praepositus generalis con­
gregationis S. Pauli.
Baraardinui Sandrini, praepositus generalis con­
gregationis Somaschae.
Petrus Beckx, praepositus generalis societatis lasu.
Quiricus Quirici, rector generalis congregationis

Matris Dei.
loseph a Csisaanctio Casanovas, praepositus generalis
i congregationis Scholarum Piarum.

M

' γ

1147

-

;

1 """ 1 ". J ,iii»isasR^

Α. *8|Β8ΙΟΐΓ*8 PUBLICA· CT άΟΜβΜβΑΤΪΟΚΚΒ OINfRAL»

\ . 1Η·

Franoiscus hflria Cititib, vinarius gsnspdia éongro-À ligtea.1... at adiRstro scutata ab apostolis prafaeea
f.

·

gktioni» cterioorum Regularium.
^agt astyiar· dietumf fuisse.s . iTa e» Petra», tFtqper
.loeepb My* Noyprp, vicarius gçner^lis congregatio- boae petram'aadrTirabigûareiÀîmn meant, βζ porta

iiis clericorum regularium Minorum.
■ ·
Camillus Guardi, " ÿlcâriiis generalis cOngtegatioSs 7
, clericorym regulqriiim infirmis ministrantium. >'
Rinaldis besti, ordinis · S. Benedic*·, maior dreanitarum Cs&paldulensium Congregationis Mpatis

inferi non pnAri^ebimt lidrsrsus eam.. Tibi dabo
Λανβα regni oôelaprm .pmre agno» meoe, poicftaM»

mea». Prd te rogavi Petro, ut ao» deficiat fidèntua, ■
ri te aliquando Conversas gonfirmajrâtre^tuoe ·.„Hinc ergo Petri excellentia praedicatur, quia ipsius. <

Coronae., a
- ' r > universitatis et unitatis eollseiae figuram gessit. Pene
C^olua Maria Saiseon. prior generalis ordinis Car- |ubique^eoius Petrus-totiui ecclesiae mdruit gestare*
thusianorufb. .
,·
personam: et ubi ergo'T^ïue, ibi ecclesia, ibi vita
’ Vmcentius Jandel. noisier generalis ordinis Praey. Universa Christi .familia cum sanctis Ambrosio et A . dicatorum. .
'
1 '
*■—
‘----- --- est -ubique
u;~·.- .et
-· semper;
----- —ac-------Augustino
professa
cum
- Imdovicus .Marangon^ minister generalis ordinis Mi- verbis Seraphici doctoris praedicavit : ^Successor Petri
- norum Coiiveptualiuni.
solus habet totam plenitudinem auctoritatis, quam
Nicolaus a. sancto liihnne, minister jgnerali» ordinis Christus ecclesiae tontulit, et quod ubique in omnibus
'
Mqiorum Capuccinorum. ·
ecclesiis-diabet illam, sicut iii sua speciali aede Ro­
loannes Uetluoniim. prior generalis ordinis eremitarum
mana" ’. liinc illa, patrum .ocçumenicaruni synoda8.’ Augustini.
· ,
■
B rumy ,,Romanus pontifex sicut prae ceteris tedetur
loannes Angelus Mondani, prior generqlis ordinis Serfidei veritatem defendere: sic, et quae de tide subortae
■ ‘ voruip B. M.V.
fuerint quaestiones suo debent iudicio,definiri. So­
. Raphael Ricca, corrector generalis ordinis Minimo- lum Romanum pontificem, tamquam auctoritatem
rinm
super omnia concilia habentem, tum conciliorum in­
Benedictus a Virgine, minritpr generalis FF. Discal­ dicendorum, transferendorum ac dissolvendorum pleceatorum ordinis SS. Trinitptis Redemptionis cap- num ius et poteetatem lialiere" ‘. Ipsum concilium
·»
livorum.
oomplecti tamquam caputeique eom|sUe e totius
Carmelus Patergnani, generalis ordinis IJierony- Coelus praesidentium, suffragii praerogativam, om­
■ miaiii congregationis b. Petri a Pisis.
nium actuum directionem suinuiuinquc gubernium, de­
Victorius Meughim, generalis ordinis FF. Poeni­ cretorum confirmationem et promulgationem, ac intentiae.
iungendae executiunis summam poteetatem6. Proinde
Fnmciscus Salerni, vicarius generalis teitii ordinis re- iugiter, et ubique in cuncta qatholiea ecclesia traditum
1
gularis S. Fraficisci
et observatum fuit posse quidem episcopos in provin­
Iihiocientius a sancto Alberto, vicarius generalis or­ cialibus et nationalibus synodis, quae iam statuta sunt
dinis FF discAlceatorum S. Augustini.
dogmata, et decreta docere, et inculcare, ecclesiastiAngelus Saviqi, vicarius generalis ordinis ('arraelicisque censuris fidem credendorum, et exequendorum
tarum veteris observantiae.
observantiam iniungere, notarios haereticos, rebelleeloseph Maria Rodriguez, vicarius generalis realis et C que quoscumque damnare, in eosdemque nnathemamilitaris ordinis b. Mariae de Meroede Redemp­
tibus animadvertere.; ,,incolumi tamen suprema
tionis captivorum.
summi pontificis ad eorum sententias tum confirman­
Antonius Martin y Bienes, vicarius generalis primi das tum solvendas auctoritate" ’. Quin et ab aevo
ordinis SS. Trinitati».
apostolorum statutum, obeervatumque fuit, ,,ne abs­
que consensu Romani pontificis quidquam in ecclesia
4
decernatur: legemque esse pontificiam ut pro irritis
Professio Adal de ponSMoia InfUUibUltato a theo­ habeantur, quae praeter sententiam Romani pontificis
logia et secretarii· eplsooponun saarasaaoti oonoilU fuerint gesta"*. Ideoque ,,nunquam licuit, nunquam
Vatioanl ooraa sanotlssiiBo domino noetro Pio papa
factum eet peculiarem fidem condere, aut saltem pro­
Mono faota die XVni lulll MDOOCLXX
ferre decretum, quod vim episcopalis iudieii obtinerat,
Beat issitne pater.
et conscientias obligaret, idque apostolicae sedis
Inoliturus ex toto lerrarum orbe ecclesiam suam auctoritate contempta" *. Ipsos apostolos et apostounam, ac sanctam et usque ad consummationem saeculi
lioos patres ,,ηοιι humana, sed divina decrevere senten­
permansuram, omnibus apostolis boo officium com­ tia, ut quidquid, quamvis de disiunctis remotisque
misit Christus Dominus : suum luge auxilium eis pro­
provinciis ageretur, pon prius ducerent finiendum,
mittens, divinisque eosdem communiens potestptibua. nisi ad Petri apostolicae sedis notitiam perveniret, ut
Quapropter iuxta Domini mandatum et apostoli mo­ tota huius auctoritate, iusta quae fuerit, pronuntiatio
nitum ad Timotheum 1 episcoporum est peculiares D firmaretur, indeque «umerent caeterae eocleeiae, veluti
suos populee dooere fidem et mandata divina, ac com­ de natali suo fonte praedicationis exordium, ut per
pescere oppositiones falsi nominis scientiae. Haec diversas totius muqdi regiones incorrupta maneant
episcoporum potestas perpetim ditione nitescit, sed
fidei sacramenta salutis" ‘°. Quod et factum fuit in om­
praecipue in oeeumenicis synodis suas vires integre nibus orientalibus oeoumenicis, Epheaina ptraeertim.
exerit solemniterque. Hanc omnium episcoporum pe­ Chalcedonensi, Nicaena II, Constantinopolitania, quiculiarem et synodalem auctoritatem divinam omnes
Christi fideles eemper devotissime suspexerunt, una
’ Msttk. XVT. 17; Isara. ΧΧΠ. 18, Lee. ΧΧΠ. M.
cum divinis privilegiis beati Petri principis apostolo­
.* 8. Ang. Sena. IOS de divers. ; 8. Aahr. Ia Pasta 40.
rum, ei usque in Romana cathedra successorum, to• A Boas». Ia «pass. Quan fnirt Miaam praedicent.
• Ceae. Later. V, ra XI.
tiusque catholicae eocleeiae summorum antistitum.
Ab ecclesia enim docente eocleaia discens instructa»
• Nat. Alex., Ce·. XVI. Dias XII.
semper agnovit et fassa est insimul Petro et ei prae­
’ Petrea Aarslln* et Nat. Alex, citato looo ; cono. CkaM
cipue dictum fuisse omnibus apoetolie a Domino: Da­ et Constantinopolitaaa.
• S. lolio· 1, Soerateo, SosonsaM, Gothotredaa sto.
rete omne» gente». Quaecumque alligeveriti» erunt
• Booouet in Gallia ortbod.

■ Cmh. Csrtkag. et Milevit. ad a lasoe. I; I. Cyrtll« sd
a CmM. I ; a Fla», sd a Loose· Magma sta

*■<

- V

P

RM»
bu» Romani' pontifioeé iuxta pontificium ptaeveo-A ngm d·"1- ' Neo quae .Apootolk» firmantur auctoritate,
tioni» ius aymbola-fidei dederunt, amplectenda abaque iUicuias poeaun^mutijari ca\ illatione ». Ipja haereas ;
j vol minime mutatione, cum ipei» verbi» et adverbii» a ius edictis peremptoriis insanabili confodit vulnoto,
Petri cathedra statutis Hpc omnep oeoumenici patres in pqrpHuum redigat fxciduup, et sua auctoritati» ex­
devotissime perfecerunt; insimul morem gerente».a terminat1. Ab.ipea perpetuo cuncta Hvlesia ..doctri­
' Nicaeno I, et Sardioensi recogniti», episcoporum iure nam exquiaivit, integritatem fidei depoposcit >ut pote.,
appellationi» ad Romanum pontificem in omnibus ec­ quae procul dubio agenda, aut ambigenda fuerint,
irretnictabiliter cuncta, disponere, ordinare. £ut'de­
clesiasticis supremis negotii», atque Episcoporum pe.
i^weario officio referendi ad cathedram Petri, quae finire poterit». Cuius proinde apoetoAa» sedi» '
, obortae . fuerint , quaestione» fidei, 'it^quaseumque iudiciis obtrectari, insoleiTiieeimae insaniae
hae, . i maiores ^ailusas. .expectandique suprema «apoetoiicae reticee pravitati» eet"». Haec hos, beatissime pdtor.
* quibus,omnibus
. ' * . '■
'
i'~eeQiper professi sumus et psbfitebimux, et^juae de
.. »«dis-didici» r
Γ ’Ile
eemper in ecclesia
pontificia infallibilitate Mcrt»ans(a Vaticana iynodu»
Hei traditum fuit. ..iudit^a pro«ancienda regula fidei
a Hiimniis fxintificibus lata.super episcoporum coqui­ libertate qunqitam retroaiti< saeculi» couoeasa dm uadt
tatione >ive suam in actis relationi» sententiam po­ ac erit dtdtutura, Ileo auxiliante usque ad sanguini»
nant, site omittant, prout illis collibuerit) divina effusionem profitebiniur, quotidie epniinentee Vivat
aeque ac summa auctoritate nili, cui Christiani omnea rex noeter et pontifex sumiinia ouiniiim rerum'divi­
·
ex officio ip»ius quoque menti» obsequium praestare narum infallibili» doctor «T^ iudex. Ç
tenentur"*. ludiciis enim apoetoiicae sedi» de quavis B
■ 8. Angnat )ib. t eoatr doa» apiaL Pelag. c. S, a. ft, lib. »,
. ce disputata ..tollitur omnis dubitatio, neque amjAius op. imperf c. lal. 10*.
»8 Bern, aptat. Ito, ed Ipaoc 11.
■ - est examinanda. sed christianie potestatibus coer• Tertnll lib. da Padie. eap. I; lib e-oatr» Pressa· e. I ; »
, t. Baaili» «piat H. ad Athee.
*
> 8. Julie· 1, apiat. ad spise. Aath. : Bardic, caa. VI, Vil,
« s. Nicol I et oeeuuea. VIII.
VIII; sa Bonifadna 1,. Gelasine I. condii· Terree, ed a Hilar.,
» g. Aagnat. 1. e. et a Ivo épine. Cerante», epist. H», esta
Nnmid. Bysac. et Manrit. ad ·. Tbeod-, oecnmenica ornnia.
.^t a. Ignalina oprtyr. épiai, ad Tralleaae» t. 7, a. Cyprieeua
■ Archiep et epiac. Gall, ad Innoc. X en 1868.
fub de suit. eed. 8, 6? a Hieroayœaa, a laidorn» etc.